صفحهٔ اصلی

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="fa">
  <siteinfo>
    <sitename>دانشنامه بهائی</sitename>
    <dbname>fapedia</dbname>
    <base>https://fa.bahaipedia.org/%D8%B5%D9%81%D8%AD%D9%87%D9%94_%D8%A7%D8%B5%D9%84%DB%8C</base>
    <generator>MediaWiki 1.44.2</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">مدیا</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">ویژه</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">بحث</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">کاربر</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">بحث کاربر</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">دانشنامه بهائی</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">بحث دانشنامه بهائی</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">پرونده</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">بحث پرونده</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">مدیاویکی</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">بحث مدیاویکی</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">الگو</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">بحث الگو</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">راهنما</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">بحث راهنما</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">رده</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">بحث رده</namespace>
      <namespace key="420" case="first-letter">GeoJson</namespace>
      <namespace key="421" case="first-letter">GeoJson talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">پودمان</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">بحث پودمان</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>صفحهٔ اصلی</title>
    <ns>0</ns>
    <id>2</id>
    <revision>
      <id>827</id>
      <parentid>782</parentid>
      <timestamp>2026-02-21T21:19:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sarah</username>
        <id>1</id>
      </contributor>
      <origin>827</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1896" sha1="c5f4cq7xa29knswd9vuybqu067z1y9z" xml:space="preserve">&lt;!--       BANNER ACROSS TOP          --&gt;
{| id="mp-topbanner" style="width:100%; margin-top:1.2em; border:0px solid #ccc;"
| style="width:56%; color:#000;" |
&lt;!------- Header -------&gt;
{| id="BKMainPageNav" style="width: 58%; border: 1px solid #8888aa; color: #000; border-right-width:4px; border-bottom-width:4px; vertical-align: top; background-repeat: no-repeat; background-position: 0% 20%; width: 100%;" 
|
&lt;div class="flexlayout" style="align-items:center; justify-content:center; padding:.5rem"&gt;&lt;div class="flexcol"&gt;
&lt;div style="margin: 16px; text-align: center"&gt;
&lt;div class="mpwelcome"&gt;به بهائی‌پدیا، دانشنامه‌ی '''[[آئین بهائی|آئین بهائی]]''' خوش آمدید.&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;&lt;div class="flexcol" style="vertical-align:middle"&gt;
* [[آئین_بهائی|آئین بهائی]]
* [[آموزه_های_بهایی|آموزه‌های آئین بهائی]]
* [[عهد و میثاق در دیانت بهائی]]
* [[احکام_بهائی|احکام بهائی]]
* [[ازدواج_بهائی|ازدواج بهائی]]
* [[سید_علی‌محمد_باب|سید‌علی‌محمد باب]]
*‌ [[بابیت|بابیت]]
* [[من_یظهره_الله|من یظهره‌ الله]]
* [[آثار_سید_علی‌محمد_باب|آثار سید علی‌محمد باب]]
*‌ [[بهاءالله]]
* [[عبدالبهاء]]
* [[سفرهای عبدالبهاء به غرب]]
* [[شوقی_افندی|شوقی افندی]]
*‌ [[ایادی_امرالله|ایادی امرالله]]
* [[بیت_العدل_اعظم|بیت العدل اعظم]]
* [[نظم_اداری|نظم اداری آئین بهائی]]
* [[کتاب_اقدس|کتاب اقدس]]
* [[کتاب عهدی]]
* [[کتاب ایقان]]
* [[آرامگاه_بهاءالله|آرامگاه‌ بهاءالله]]
&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;
|}
|}
[[de:]] 
[[en:]] 
[[es:]]
[[fr:]] 
[[pt:]] 
[[ru:]] 
[[vi:]] 
[[zh:]]</text>
      <sha1>c5f4cq7xa29knswd9vuybqu067z1y9z</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>مدیاویکی:Common.css</title>
    <ns>8</ns>
    <id>3</id>
    <revision>
      <id>800</id>
      <parentid>538</parentid>
      <timestamp>2023-10-24T21:06:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sarah</username>
        <id>1</id>
      </contributor>
      <origin>800</origin>
      <model>css</model>
      <format>text/css</format>
      <text bytes="8262" sha1="i1pa9gbv9v1yhv2rc1guvrsbkft1slo" xml:space="preserve">body.page-صفحهٔ_اصلی #ca-delete,
body.page-صفحهٔ_اصلی #deleteconfirm,
body.page-صفحهٔ_اصلی #t-cite,
body.page-صفحهٔ_اصلی #lastmod,
body.page-صفحهٔ_اصلی #siteSub,
body.page-صفحهٔ_اصلی #contentSub,
body.page-صفحهٔ_اصلی #catlinks,
body.page-صفحهٔ_اصلی h1.firstHeading,
body.page-صفحهٔ_اصلی #centralNotice,
body.page-درگاه_ورودی #siteSub,
body.page-درگاه_ورودی h1.firstHeading {
    display: none !important;
}

/* Persian UI fonts configurations, see also MediaWiki:Print.css
   These are written over the time on Monobook.css and Vector.css and shouldn't
   be changed radically without users consensus */
body {
  /* generally a sans-serif font should be here */
  font-family: '.Arabic UI Text', Tahoma, 'Iranian Sans', 'Noto Sans Arabic', 'DejaVu Sans', sans-serif;
}

#content h1, #content h2, #content #firstHeading,
#content .mw-editsection, .mw-body .mw-editsection-like,
#content #toc h2, #content .toc h2,
#documentation-meta-data {
  /* generally a serif font should be here but Arial is not acceptable for Persian */
  font-family: '.Arabic UI Display', Tahoma, 'Iranian Serif', 'Noto Naskh Arabic', 'Iranian Sans', 'DejaVu Sans', serif;
}

/* Ace editor now supports RTL editing but a monospace font with Arabic should be set for correct functionality */
.ace_editor { font-family: 'Courier New', monospace!important; }

/* If is IE Edge/Windows 10, Arabic diacritics are broken so use Segoe UI as default font instead */
_:-ms-lang(x), _:-webkit-full-screen, body { font-family: 'Segoe UI', Tahoma, 'Iranian Sans', 'DejaVu Sans', 'Noto Kufi Arabic', 'Droid Arabic Kufi', sans-serif; }

/* force these to use inherited font configuration */
.ui-widget, .ui-widget *, button, input, select, optgroup {
  font-family: inherit;
}
/* end */

/* Make the list of references in [[Template:Reflist]] smaller */
.references-small { 
    font-size: 90%;
}

/* Ensure refs in table headers and the like aren't bold or italic */
sup.reference {
    font-weight: normal;
    font-style: normal;
}

/* Styling for Blockquotes */
blockquote {
    overflow: hidden;
    margin: 1em 1.5em;
    padding: 0 40px;
    border-left: 4px solid #eaecf0;
}

/* Default style for navigation boxes */
.navbox {                     /* Navbox container style */
    box-sizing: border-box;
    border: 1px solid #a2a9b1;
    width: 100%;
    margin: auto;
    clear: both;
    font-size: 88%;
    text-align: center;
    padding: 1px;
}
.navbox-inner,
.navbox-subgroup {
    width: 100%;
}
.navbox-group,
.navbox-title,
.navbox-abovebelow {
    padding: 0.25em 1em;      /* Title, group and above/below styles */
    line-height: 1.5em;
    text-align: center;
}
th.navbox-group {             /* Group style */
    white-space: nowrap;
    /* @noflip */
    text-align: right;
}
.navbox,
.navbox-subgroup {
    background: #f8f9fa;      /* Background color */
}
.navbox-list {
    line-height: 1.8em;
    border-color: #f8f9fa;    /* Must match background color */
}
.navbox th,
.navbox-title {
    background: #b3ccff;      /* Level 1 color */
}
.navbox-abovebelow,
th.navbox-group,
.navbox-subgroup .navbox-title {
    background: #dbe7ff;      /* Level 2 color */
}
.navbox-subgroup .navbox-group,
.navbox-subgroup .navbox-abovebelow {
    background: #e5edff;      /* Level 3 color */
}
.navbox-even {
    background: #f8f9fa;      /* Even row striping */
}
.navbox-odd {
    background: transparent;  /* Odd row striping */
}
table.navbox + table.navbox {  /* Single pixel border between adjacent navboxes */
    margin-top: -1px;          /* (doesn't work for IE6, but that's okay)       */
}
.navbox .hlist td dl,
.navbox .hlist td ol,
.navbox .hlist td ul,
.navbox td.hlist dl,
.navbox td.hlist ol,
.navbox td.hlist ul {
    padding: 0.125em 0;       /* Adjust hlist padding in navboxes */
}
ol + table.navbox,
ul + table.navbox {
    margin-top: 0.5em;        /* Prevent lists from clinging to navboxes */
}

/* RTL fix for navbox-list bullet lists; See [[Special:Permalink/24864265#خطای ظاهری]]. */
.navbox-list li {
    unicode-bidi: isolate;
}

/* Default styling for Navbar template */
.navbar {
    display: inline;
    font-size: 88%;
    font-weight: normal;
}
.navbar ul {
    display: inline;
    white-space: nowrap;
}
.navbar li {
    word-spacing: -0.125em;
}
.navbar.mini li { /* span is removed */
    font-size: xx-small;
}
.nv-talk &gt; a {
    color: #002BB8;
}
/* Navbar styling when nested in infobox and navbox */
.infobox .navbar {
    font-size: 100%;
}
.navbox .navbar {
    display: block;
    font-size: 100%;
}
.navbox-title .navbar {
    /* @noflip */
    float: right;
    /* @noflip */
    text-align: right;
    /* @noflip */
    margin-left: 0.5em;
    width: 6em;
}

/* 'show'/'hide' buttons created dynamically by the CollapsibleTables javascript
   in [[MediaWiki:Common.js]] are styled here so they can be customised. */
.collapseButton {
    /* @noflip */
    float: left;
    font-weight: normal;
    /* @noflip */
    margin-right: 0.5em;
    /* @noflip */
    text-align: left;
    width: auto;
}
/* In navboxes, the show/hide button balances the v·d·e links
   from [[Template:Navbar]], so they need to be the same width. */
.navbox .collapseButton {
    width: 6em;
}

/* Infobox template style */
.infobox {
    border: 1px solid #a2a9b1;
    background-color: #f8f9fa;
    color: black;
    /* @noflip */
    margin: 0.5em 2em 0.5em 0;
    padding: 0.2em;
    /* @noflip */
    float: left;
    /* @noflip */
    clear: left;
    /* @noflip */
    text-align: right;
    font-size: 88%;
    line-height: 1.5em;
}
.infobox caption {
    font-size: 125%;
    font-weight: bold;
}
.infobox td,
.infobox th {
    vertical-align: top;
}
.infobox.bordered {
    border-collapse: collapse;
}
.infobox.bordered td,
.infobox.bordered th {
    border: 1px solid #a2a9b1;
}
.infobox.bordered .borderless td,
.infobox.bordered .borderless th {
    border: 0;
}
 
.infobox.sisterproject {
    width: 20em;
    font-size: 90%;
}
 
.infobox.standard-talk {
    border: 1px solid #d2ad76;
    background-color: #fff2cc;
}
.infobox.standard-talk.bordered td,
.infobox.standard-talk.bordered th {
    border: 1px solid #d2ad76;
}
 
/* styles for bordered infobox with merged rows */
.infobox.bordered .mergedtoprow td,
.infobox.bordered .mergedtoprow th {
    border: 0;
    border-top: 1px solid #a2a9b1;
    /* @noflip */
    border-left: 1px solid #a2a9b1;
}
 
.infobox.bordered .mergedrow td,
.infobox.bordered .mergedrow th {
    border: 0;
    border-left: 1px solid #a2a9b1;
}
 
/* Styles for geography infoboxes, eg countries,
   country subdivisions, cities, etc.            */
.infobox.geography {
    text-align: right;
    border-collapse: collapse;
    line-height: 1.2em;
    font-size: 90%;
}

.infobox.geography caption { /* کمی فاصلهٔ بیشتر برای عنوان */
    line-height: 1.6em;
}
 
.infobox.geography  td,
.infobox.geography  th {
    border-top: 1px solid #a2a9b1;
    padding: 0.4em 0.6em 0.4em 0.6em;
}
.infobox.geography .mergedtoprow td,
.infobox.geography .mergedtoprow th {
    border-top: 1px solid #a2a9b1;
    padding: 0.4em 0.6em 0.2em 0.6em;
}
 
.infobox.geography .mergedrow td,
.infobox.geography .mergedrow th {
    border: 0;
    padding: 0 0.6em 0.2em 0.6em;
}
 
.infobox.geography .mergedbottomrow td,
.infobox.geography .mergedbottomrow th {
    border-top: 0;
    border-bottom: 1px solid #a2a9b1;
    padding: 0 0.6em 0.4em 0.6em;
}
 
.infobox.geography .maptable td,
.infobox.geography .maptable th {
    border: 0;
    padding: 0;
}

/* These mbox-small classes must be placed after all other
   ambox/tmbox/ombox etc classes. "body.mediawiki" is so
   they override "table.ambox + table.ambox" above. */
body.mediawiki table.mbox-small {   /* For the "small=yes" option. */
    /* @noflip */
    clear: left;
    /* @noflip */
    float: left;
    /* @noflip */
    margin: 4px 1em 4px 0;
    width: 238px;
    font-size: 88%;
    line-height: 1.25em;
}
body.mediawiki table.mbox-small-right {   /* For the "small=right" option. */
    /* @noflip */
    margin: 4px 0 4px 1em;
    width: 238px;
    border-collapse: collapse;
    font-size: 88%;
    line-height: 1.25em;
}</text>
      <sha1>i1pa9gbv9v1yhv2rc1guvrsbkft1slo</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>بهاءالله</title>
    <ns>0</ns>
    <id>4</id>
    <revision>
      <id>803</id>
      <parentid>801</parentid>
      <timestamp>2023-11-08T15:34:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Peyman9</username>
        <id>4</id>
      </contributor>
      <origin>803</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="64321" sha1="at838swk5m1durf88dogmrcumery20b" xml:space="preserve">{{#seo:|title=بهاءالله پیامبر آئین بهائی| دانشنامه بهائی}}
{{#seo:|description=بهاءالله پس از تبعید به ادرنه و استقرار آئین جدید، اقدام به ابلاغ رسالت خود در سطحی جهانی نمود. او از سپتامبر سال ۱۸۶۷ شروع به ارسال نامه‌هایی به سران ممالک، پادشاهان وقت و شخصیتهای مهم سیاسی و دینی نمود.}}
[[پرونده:Shrine of Bahá’u’lláh.jpg|بندانگشتی|300x300پیکسل|آرامگاه میرزا حسین‌علی نوری]]
میرزا حسین‌علی نوری (۱۸۱۷، تهران - ۱۸۹۲، عکا) شهرت یافته با لقبِ '''بَهاءُالله'''، رهبر دینی ایرانی، پایه‌گذار [[بهائیت|آیین بهایی]] و از پیروان [[سید علی‌محمد باب|باب]] بود. در سال ۱۸۵۳ از ایران به عراق و بعدتر به استانبول و ادرنه و در نهایت به عکا تبعید شد و در همان‌جا درگذشت.&lt;ref&gt;{{یادکرد دانشنامه | نام خانوادگی = بعلبکی | نام = منیر | پیوند نویسنده = منیر بعلبکی| مقاله = بهاءالله | دانشنامه = معجم الأعلام المورد{{!}}فرهنگ‌زندگی‌نامهٔ المورد | نشانی = http://waqfeya.com/books/19/17/0017.rar | تاریخ = ۱۹۹۲ | ناشر = دارالعلم للملایین| مکان = بیروت | زبان = عربی | شابک = 9953901163 | صفحه = 113}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=":1" /&gt;

پیروان او بهائی خوانده می‌شوند.&lt;ref name="statistics"&gt;{{یادکرد وب|نویسنده=مرکز جهانی بهائی دپارتمان آمار|تاریخ=۲۰۰۱–۰۸|نشانی=http://bahai-library.com/index.php5?file=bolhuis_bahai_statistics_2001|عنوان=آمار جهانی بهائی سال ۲۰۰۱|ناشر=bahai-library.org|تاریخ بازدید=۲۰۰۷-۰۳-۱۶}}&lt;/ref&gt; بهائیان معتقدند که حسینعلی نوری، بنیانگذار دین بهائی جدیدترین فرستاده الهی در سلسله پیامبران پیشین چون ابراهیم، موسی، بودا، زردشت، مسیح و محمّد است و رسالتش برای ایجاد تمدّنی جدید و جهانی است که بشر در این زمان بدان نیازمند است. تا سال ۲۰۱۰ شمار بهائیان بین ۵/۵ تا ۷ میلیون نفر برآورد شده‌است.&lt;ref&gt;{{یادکرد وب|نویسنده=Darrell J. Turner|کد زبان=|تاریخ=2-3-2011|وب‌گاه=Encyclopædia Britannica, Inc.|نشانی=https://www.britannica.com/topic/religion-Year-In-Review-2010/Worldwide-Adherents-of-All-Religions|عنوان=Religion: Year In Review 2010 WORLDWIDE ADHERENTS OF ALL RELIGIONS}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{یادکرد وب|نویسنده=|کد زبان=|تاریخ=|وب‌گاه=Bahá’í International Community|نشانی=http://news.bahai.org/media-information/statistics|عنوان=Statistics - Media Information - Bahá’í World News Service|ناشر=news.bahai.org|بازبینی=2016-11-20}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{یادکرد وب|نویسنده=David Langness|کد زبان=|تاریخ=October 2, 2013|وب‌گاه=Baha’i teachings|نشانی=http://bahaiteachings.org/how-many-bahais|عنوان=How Many Baha’is?}}&lt;/ref&gt;

==زندگی‌نامه==
===کودکی و جوانی===
{{بهائی}}
میرزا حسینعلی نوری از اهالی منطقه نور مازندران، در ۱۲ نوامبر ۱۸۱۷(سال ۱۱۹۵ هجری شمسی) در تهران متولد شد.&lt;ref name=":4"&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=The Baha'i Faith: A Beginner's Guide|نام خانوادگی=Momen|نام=Moojan|ناشر=One World Publication|سال=2012|شابک=|مکان=|صفحات=}}&lt;/ref&gt; بهائیان نسبت وی را از یک سو به زرتشت و از سوی دیگر به یزدگرد سوم، آخرین پادشاه ساسانی می‌دانند. همچنین به اعتقاد بهائیان، حسینعلی نوری از طریق همسر سوم ابراهیم، (قطوره) به وی منسوب است.&lt;ref&gt;نفحات ظهور بهاءالله، صفحهٔ ۱۵&lt;/ref&gt; پدرش میرزا بزرگ نوری از رجال دوره فتحعلی شاه و مردی ادیب و خطاط بود و در دربار شاه ایران منصبی عالی داشت. او به مانند دیگر فرزندان چنین خانواده‌هایی آموزش‌هایی چون خواندن، نوشتن، خوشنویسی، خواندن قرآن و اشعار شعرای مشهور ایرانی (چون عطار، حافظ و مولوی) را در خانه و از معلمین خصوصی دریافت کرد.&lt;ref&gt;The Story of Baha'u'llah: Promised One of All Religions نوشته Druzelle Cederquist، صفحهٔ ۸&lt;/ref&gt; او همان طور که خود در آثارش اشاره می‌کند به مدرسه نرفت و آموزش رسمی ندید.&lt;ref&gt;مقاله شخصی سیاح، مؤسسه مطبوعات امری آلمان، ۲۰۰۱، ص ۶۲.&lt;/ref&gt; در جوانی به خود او مقام و مناصبی در دستگاه حکومت پیشنهاد شد که وی نپذیرفت.&lt;ref name=":2"&gt;{{یادکرد|فصل= |کتاب=A Concise Encyclopedia of the Bahá'í Faith|ناشر= Oneworld Publications|چاپ= |شهر= Oxford, UK|کوشش= |ویرایش= |سال= ۱۹۹۹ |شابک=1-85168-184-1 |نویسنده= Smith, Peter|نویسندگان سایر بخش‌ها=|ترجمه=|صفحه= |زبان=en |مقاله= |ژورنال= |نشریه= |تاریخ= |دوره= |شماره= |شاپا=}}&lt;/ref&gt;

با آغاز دعوت [[سید علی‌محمد باب]] ملقب به [[سید علی‌محمد باب|باب]] در سال ۱۲۲۱ (۱۸۴۴ میلادی) به او پیوست (۲۷ سالگی) اقدامات و فعالیت‌های او در گسترش آیین [[بابیه|بابی]] او را تبدیل به یکی از مهم‌ترین پیروان [[سید علی‌محمد باب|باب]] نمود.

===اولین تبعید===
در سال ۱۸۵۱، بعد از تیرباران [[سید علی‌محمد باب|باب]]، بهاءالله به در خواست امیر کبیر ایران را به مقصد کربلا ترک می‌کند.&lt;ref name=":2" /&gt;&lt;ref&gt;بهاءالله شمس حقیقت، ح.م. بالیوزی، ترجمه از انگلیسی، مینو ثابت. م George Roland Publisher ۱۹۸۰، ص ۸۷&lt;/ref&gt; او یک سال بعد با سقوط امیرکبیر از قدرت و به دعوت میرزا آقاخان نوری جانشین امیرکبیر به ایران بازمی‌گردد.&lt;ref name=":2" /&gt;&lt;ref&gt;بهاءالله شمس حقیقت… یاد شده، ص ۹۶–۹۵&lt;/ref&gt; و پس از بازگشت ماه‌ها میهمان صدر اعظم بود.&lt;ref name="ToolAutoGenRef2"&gt;قبله عالم، عباس امانت، نشر کارنامه، ص ۲۸۸&lt;/ref&gt;

حسینعلی نوری به تازگی وارد تهران شده بود که طوفان تازه‌ای دامنگیر جامعه بابی می‌شود. علت این گرفتاری «منسوبان بی‌اندیشه و عصبانی جامعهٔ بابی بودند» که بعد از اعدام [[سید علی‌محمد باب|باب]]، تصمیم به قصاص شاه گرفته و به جان او سوء قصد کردند. بهاءالله قبل از سوء قصد به جان ناصرالدین شاه در منزل یکی از برادران میرزا آقا خان نوری در شمیران به سر می‌برد. به گفته نبیل زرندی او در آنجا با "عظیم"، سرکردهٔ این توطئه ملاقات می‌کند و او را از نقشه قتل شاه برحذر می دارد &lt;ref name="ToolAutoGenRef2" /&gt; و این برنامه را محکوم می نماید.&lt;ref name="iranica_bahaullah" /&gt;

سوءقصد به جان شاه در ۱۵ اوت ۱۸۵۲ اتفاق می‌افتد که در جریان آن شاه فقط جراحات سطحی برمی‌دارد.&lt;ref name=":1" /&gt; اما بلافاصله بعد از سوءقصد نافرجام به جان ناصرالدین شاه، همه بابیان برجسته که نقشی در این توطئه نداشتند از جمله بهاءالله دستگیر می‌شوند.&lt;ref name=":2" /&gt;&lt;ref&gt;حقایق الاخبار ناصری، محمد جعفر خورموجی نشر نی ۱۳۶۳، ص ۱۱۶&lt;/ref&gt; مهد علیا (مادر شاه) بهاءالله را در حادثهٔ حمله به پسر خود متهم می‌دانست و سعی داشت میرزا آقا خان نوری را نیز به عنوان همدست متهم کند.&lt;ref&gt;قبله عالم، عباس امانت، نشر کارنامه، ص ۲۸۹&lt;/ref&gt; بهاءالله با وجود این که احتمال می‌داد دستگیر شود و با وجود اینکه می‌توانست خود را حفظ کند یا با وساطت شوهر خواهرش در سفارت روس پناه گیرد یا از کشور خارج شود ولی خود را تسلیم مأموران دولتی می‌کند.&lt;ref name="iranica_bahaullah"&gt;{{پک|Cole|1989|ک=BAHĀʾ-ALLĀH|ص=422-429}}&lt;/ref&gt;

بهاءالله را به زندان سیاه‌چال تهران که بعدها تخریب و بر روی بقایای آن تکیه دولت ساخته شد، بردند و مدت چندین ماه وی را در غل و زنجیر نگه داشتند.&lt;ref&gt;حقایق الاخبار ناصری، محمد جعفر خورموجی نشر نی ۱۳۶۳، صفحهٔ ۱۱۹&lt;/ref&gt; زنجیر سنگینی بر گردن بهاءالله بود که آثار آن تا آخر عمر بر گردنش دیده می شد.&lt;ref name=":6"&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=The Baha'i Faith: A Guide For The Perplexed|نام خانوادگی=Stockman|نام=Robert|ناشر=Bloomsbury|سال=2013|شابک=|مکان=|صفحات=}}&lt;/ref&gt; در این سیاهچال بود که بهاءالله چندین بار حالات عرفانی-معنوی را تجربه کرد و به مقام رسالت خود آگاه شد.&lt;ref name=":2" /&gt;&lt;ref name=":6" /&gt; این واقعه را می‌توان شروع دورۀ رسالت او در نظر گرفت هر چند او در آن هنگام این موضوع آشکار نکرد.&lt;ref name=":6" /&gt;

===آزادی از زندان و تبعید به بغداد===
با اثبات بی‌گناهی حسینعلی نوری و اقدامات و پیگیری‌هایی که از طرف اقوام او و خصوصاً شوهرخواهر او مجید آهی منشی سفارت روسیه و میرزا آقاخان صدراعظم انجام شد، وی بعد از ۴ ماه به دستور شاه از سیاه چال تهران آزاد شد؛&lt;ref name=":2" /&gt; مشروط بر اینکه ایران را ترک کند. برای ترک ایران یک ماه به او مهلت دادند.&lt;ref&gt;بهاءالله، شمس حقیقت، بالیوزی، صفحهٔ ۱۳۰&lt;/ref&gt;[[پرونده:Route of Baha'u'llah's exiles.jpg|راست|بندانگشتی|320x320پیکسل|مسیر تبعید بهاءالله از ایران به عکا]]
بهاءالله پس از آزادی از سیاه‌چال بسیار بیمار بود و قدرت جسمی کافی برای سفر طولانی را نداشت. خانهٔ او غارت و ویران شده بود و خانوادهٔ او در نقطهٔ دورافتاده‌ای از پایتخت به سر می بردند.&lt;ref name=":0"&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=بهاءالله: شمس حقیقت|نام خانوادگی=موقر بالیوزی|نام=حسن|ناشر=George Ronald Oxford|سال=|شابک=|مکان=|صفحات=}}&lt;/ref&gt; سفیر روسیه پیشنهاد اقامت در روسیه را به او داد ولی او قبول نکرد و تبعید به عراق را ترجیح داد.&lt;ref name=":1"&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=An Introduction to the Bahai Faith|نام خانوادگی=Smith|نام=Peter|ناشر=Cambridge University Press|سال=۲۰۰۸|شابک=|مکان=|صفحات=}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=":0" /&gt; بهاءالله در ۱۲ ژانویۀ سال ۱۸۵۳ به همراه خانواده و دو برادرش میرزا موسی و میرزا محمد قلی ایران را به قصد عراق ترک کرد.&lt;ref name=":0" /&gt; در آن دوران عراق جزو متصرفات دولت عثمانی بود. آن‌ها پس از یک سفر سخت و عبور از مناطق کوهستانی در سرمای زمستان در اوایل آوریل ۱۸۵۳ وارد بغداد شدند.&lt;ref name=":1" /&gt;

در بغداد بهاءالله به تدریج به عنوان رهبر جامعۀ بازماندۀ بابیان شناخته شد.&lt;ref name=":1" /&gt; میرزا یحیی صبح ازل، برادر ناتنی بهاءالله که در پی وقایع پس از سوءقصد به جان شاه در خفا به سر می برد خود را پس از مدتی به بغداد رساند. میرزا یحیی در بغداد نیز برای محافظت از خود، خود را از سایر بابیان پنهان می کرد. وی زندگی پنهانی داشت و از نظر مالی به بهاءالله و برادر وی میرزا موسی وابسته بود.&lt;ref name=":1" /&gt; بهاءالله اما به تدریج از طرف تعداد فزاینده‌ای از بابیان به عنوان رهبر جامعه شناخته شد. این اتفاق مایۀ خشم و نفرت روزافزون ازل را فراهم کرد.&lt;ref name=":1" /&gt; بهاءالله تنها حدود یک سال پس از ورود به بغداد تصمیم گرفت روانۀ کوه‌های کردستان شود و زندگی درویشی پیشه کند.&lt;ref name=":1" /&gt; او بغداد را در ۱۰ آوریل ۱۹۵۴ ترک کرد.&lt;ref name=":1" /&gt; و دو سال از ۱۹۵۴ تا ۱۹۵۶ را به زندگی درویشی در کوه‌های سرگلو در منطقۀ سلیمانیه سپری کرد. وی در نهایت به درخواست بابیان برجسته که حضور وی را در بغداد ضروری می دیدند و به اصرار خانواده خود در مارس ۱۹۵۶ به بغداد بازگشت.&lt;ref name=":1" /&gt;&lt;ref name="iranica_bahaullah" /&gt;

هنگامی که بهاءالله به بغداد بازگشت جامعۀ بابی اوضاع نابسامانی داشت و دچار ناامیدی و تفرقه شده بود. بهاءالله که مصمم بر تغییر وضعیت موجود بود شروع به تلاش برای احیای جامعۀ بابی در عراق و ایران نمود.&lt;ref name=":1" /&gt; او در آثار خود درکی جدید از دین بابی را در اختیار بابیان قرار داد. تعداد پیروان او به شکل فزاینده‌ای رشد کرد و ظرف مدت کوتاهی هم بابی‌ها و هم مقامات ایرانی و عثمانی او را به عنوان رهبر برجسته بابیان شناختند.&lt;ref name=":1" /&gt; وی در خارج جامعۀ بابی نیز از همراهی و تایید ساکنان بغداد و مسافرانی که به این شهر می‌آمدند برخوردار بود از جمله مقامات عثمانی، افراد برجسته ایرانی و حتی روحانیون سنی که او را به عنوان شخصیتی مهم می شناختند.&lt;ref name=":1" /&gt;

از مهم‌ترین آثاری که بهاءالله که در دوران اقامت در بغداد نگاشت می‌توان به کلمات مکنونه و [[کتاب ایقان]] و&lt;ref name=":2" /&gt; اثری عرفانی به نام هفت وادی اشاره کرد.&lt;ref name=":6" /&gt;

حکومت ایران که از احیای جامعۀ بابی تحت رهبری بهاءالله نگران بود مقامات عثمانی را مورد فشار قرار داد تا بهاءالله و یاران در حال فزونی او را به محلی دورتر از مرزهای ایران تبعید کند.&lt;ref name=":3"&gt;{{یادکرد ژورنال|عنوان=The Bahá'í Faith|ژورنال=Britannica Book of the Year|ناشر=Encyclopædia Britannica|تاریخ=1988|فصل=|زبان=|شاپا=|doi=|پیوند=|تاریخ دسترسی=}}&lt;/ref&gt; مقامات عثمانی این موضوع را قبول کرده و بهاءالله را در ۱۸۶۳ به استانبول فراخواندند.&lt;ref name="iranica_bahaullah" /&gt;

در ۲۱ آوریل ۱۸۶۳ قبل از حرکت به استانبول بهاءالله و همراهانش برای دوازده روز در باغ نجیب پاشا در حومه بغداد اقامت کردند. در این مکان بود که بهاءالله به بابیان حاضر اعلان کرد که او پیام‌آور الهی و همان موعودی است که [[سید علی‌محمد باب|باب]] به آمدنش وعده داده.&lt;ref name=":2" /&gt;&lt;ref name=":3" /&gt; این مناسبت در بین بهائیان به عید رضوان شناخته می‌شود.&lt;ref&gt;{{یادکرد|ژورنال=Encyclopedia of Religion|تاریخ=۲۰۰۵|صفحه=۷۳۷–۷۴۰|نویسنده=Manfred Hutter|مقاله=Bahā'īs|نشریه=Macmillan Reference USA, Detroit|دوره=2nd ed|شماره={{شابک|0-02-865733-0}}}}&lt;/ref&gt;

===ادامه تبعیدها به استانبول و ادرنه===
پس از چهار ماه سفر زمینی بهاءالله و همراهانش به استانبول وارد شدند.&lt;ref name="iranica_bahaullah" /&gt; پس از حدود سه و ماه نیم اقامت در استانبول، مسئولین حکومت عثمانی دستور تبعید بهاءالله به ادرنه را دادند. احتمال می‌رود این تبعید به دلیل فشار از سوی سفیر ایران بوده باشد.&lt;ref name=":1" /&gt; بهاءالله چهار سال و نیم در ادرنه اقامت داشت.&lt;ref name=":2" /&gt; در دوران اقامتش در ادرنه بود که رسالت خود را به صورت عمومی اعلان نمود. این اعلان عمومی در قالب صدور نامه‌هایی به پادشاهان و سران ممالک صورت گرفت.&lt;ref name=":3" /&gt; که می‌توان از آن جمله نامه‌هایی به ناپلئون سوم در فرانسه، پاپ، ناصرالدین شاه پادشاه ایران و سلطان عبدالعزیز ترکیه اشاره نمود.&lt;ref name=":3" /&gt; وی در این نامه‌ها به مقام رسالت خود اشاره کرده&lt;ref&gt;{{Cite book
 |last=Taherzadeh|first=Adib|year=1977|title=The Revelation of Bahá'u'lláh, Volume 2: Adrianople 1863-68|publisher=George Ronald|place=Oxford, UK|isbn=0853980713|url=http://www.peyman.info/cl/Baha%27i/Others/ROB/V2/Cover.html}}&lt;/ref&gt; و آن‌ها را دعوت به کناره‌گیری از جنگ و برقراری صلح و آشتی می‌کند.&lt;ref name=":4" /&gt;

===تبعید به عکا===
[[پرونده:AkkaPrison.jpg|بندانگشتی|زندانی که بهاءالله دو سال در آن در عکا زندانی بود.]]
در سال ۱۸۶۸ حکومت عثمانی بار دیگر دستور تبعید بهاءالله را صادر کرد و او و گروهی از پیروانش در ۳۱ اوت ۱۸۶۸ وارد زندان-شهر عکا شدند.&lt;ref name="iranica_bahaullah" /&gt; عکا در آن زمان به دلیل شرایط نامساعد و نامطلوبی که داشت شهری بود که به عنوان تبعیدگاه و محل حبس زندانیان سیاسی حکومت عثمانی مورد استفاده قرار می گرفت.&lt;ref name=":5"&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=Baha'u'llah: A Short Biography|نام خانوادگی=Momen|نام=Moojan|ناشر=OneWorld  Publications|سال=2014|شابک=|مکان=|صفحات=}}&lt;/ref&gt; برای دو سال بهاءالله و همراهانش در شرایط بسیار دشوار و نامناسبی در قلعه‌ای محبوس بودند و چندین نفر از همراهان بهاءالله به دلیل بیماری و سختی شرایط جان دادند.&lt;ref name=":1" /&gt;&lt;ref name="iranica_bahaullah" /&gt;&lt;ref name=":5" /&gt; در این دوران بهاءالله به صدور نامه به پادشاهان و سران ممالک ادامه داد و از این زندان بود که ملکه ویکتوریای انگلستان، سراز الکساندر دوم روسیه و پاپ پی چهارم را مورد خطاب قرار داد.&lt;ref name="iranica_bahaullah" /&gt; بهاءالله و همراهانش در ۱۸۷۰ اجازه یافتند زندان را ترک کنند ولی همچنان زندانی به شمار می رفتند و اجازه نداشتند شهر عکا را ترک کنند.&lt;ref name=":2" /&gt; بهاءالله به مدت هفت سال از ۱۸۷۰ تا ۱۸۷۷ در خانه‌های مختلفی در عکا زندگی کرد از جمله بیت عبود و بیت عبدالله پاشا.&lt;ref name=":2" /&gt;

===سال‌های پایانی زندگی===
در ۱۸۷۷ بهاءالله اگرچه همچنان یک زندانی بود اجازه یافت که از شهر عکا خارج شود. او ابتدا برای حدود دو سال در عمارتی در شمال عکا به نام مزرعه ساکن شد&lt;ref name=":2" /&gt; و سپس از ۱۸۷۹ تا هنگام درگذشت در ۱۸۹۲ در بهجی ساکن بود.&lt;ref name=":5" /&gt; او در نوزده سال آخر زندگی خود آثار مهمی نگاشت از جمله لوح اشراقات، لوح تجلیات، لوح طرازات که در آن‌ها اصول اخلاقی و معنوی یک نظم جهانی را تشریح کرد از جمله اهمیت کار کردن و فراگرفتن علم و هنر، اطاعت از حکومت، انتخاب یک زبان و خط مشترک جهانی، ممنوعیت جهاد، لزوم تعلیم و تربیت کودکان و دستیابی به صلح عمومی.&lt;ref name=":6" /&gt;

او در ۲۹ ماه مه سال ۱۸۹۲ میلادی به دنبال تب خفیفی در سن ۷۵ سالگی در بهجی درگذشت و در محوطه عمارت بهجی به خاک سپرده شد.&lt;ref name=":2" /&gt; آرامگاه او که به «[[آرامگاه بهاءالله|روضه مبارکه]]» برای بهائیان شهرت دارد قبله بهائیان و محلی است که هر روز بهائیان در هنگام نماز و نیایش به آن رو می‌کنند.
===جانشینی===
{{اصلی|عبدالبهاء}}
بهاءالله در کتاب عهدی، وصیت‌نامهٔ خود، که به خط خود او نوشته شده بود&lt;ref name=":1" /&gt; به‌طور مشخص فرزند ارشدش [[عبدالبهاء]] را جانشین برای تبیبن آثار و ادارۀ امور جامعۀ بهائی تعیین کرد.&lt;ref&gt;بریتانیکا، مدخل بهاءالله&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;30. ↑ Taherzadeh, Adib (2000). The Child of the Covenant. Oxford, UK: George Ronald. p 265&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Taherzadeh, Adib (2000). The Child of the Covenant. Oxford, UK: George Ronald. p. 265&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;سیری در کتاب‌های بهائیان، سلطانزاده، ج۱، ص۵۹&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;ماجرای باب و بهاء، ص۲۱۸&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://reference.bahai.org/fa/t/b/AHM/ahm-418.html ادعیه حضرت محبوب، بهاءالله، صفحه ۴۱۸]&lt;/ref&gt; این وصیت‌نامه اندک زمانی پس از درگذشت بهاءالله در جمع بزرگی خوانده شد.&lt;ref name=":1" /&gt; جانشینی عبدالبهاء دور از انتظار و تعجب‌برانگیز نبود و اکثریت قریب بالاتفاق بهائیان مطابق کتاب عهدی، عبدالبهاء را به عنوان جانشین بهاءالله و مبیّن و مفسّر رسمی آثار او پذیرفتند.&lt;ref name=":1" /&gt;

== ابلاغ جهانی رسالت ==
بهاءالله پس از تبعید به ادرنه و استقرار آئین جدید، اقدام به ابلاغ رسالت خود در سطحی جهانی نمود. او از سپتامبر سال ۱۸۶۷ شروع به ارسال نامه‌هایی به سران ممالک، پادشاهان وقت و شخصیتهای مهم سیاسی و دینی نمود. در این نامه‌ها بهاءالله از آغاز عصری جدید سخن می‌گوید و به روشنی مقام خود را اعلام می‌کند. او در ابتدا هشدار می‌دهد که نظم فعلی جهان شاهد آشوب‌های سیاسی و اجتماعی متعددی خواهد بود. بهاءالله در این نامه‌ها به ویژه فرمانروایان مقتدر کشورهای اروپایی را دعوت کرد تا دستیابی به وحدت جهانی را اصلی‌ترین هدف خود قرار دهند و آن‌ها را فراخواند تا مجمعی جهانی برای پایان دادن به جنگ تأسیس کنند. او بیان می‌کند صلح دائمی تنها از طریق اقدام جمعی امکان‌پذیر است. به گفته او خداوند برای این هدف قوائی تاریخی برانگیخته است که هیچ‌کس یارای مقاومت با آن را ندارد، او به سران ممالک قدرت تفویض کرده‌است تا اتحاد عالم، عدالت اجتماعی و صلح جهانی را متحقق سازند. حکومتهایی که در برابر این اهداف ایستادگی کنند خود و دیگر ملتها را به ورطه اضمحلال و نابودی خواهند کشید.&lt;ref&gt;{{cite book|last=Hatcher|first=W.S.|last2=Martin|first2=J.D.|year=1998|title=The Baháʼí Faith: The Emerging Global Religion|publisher=Harper &amp; Row|location=San Francisco|isbn=0-87743-264-3|url=https://books.google.com/books?id=IZmkG1ASirgC|ref=harv|pages=39-40}}&lt;/ref&gt;

بهاءالله پس از تبعید و زندانی شدن در عکا ارسال نامه به سران ممالک را که مدتی به دلیل خروج از ادرنه در آن وقفه افتاده بود از سر گرفت. او در این دوره نامه‌هایی به لوئی ناپلئون امپراتور فرانسه، ویکتوریا ملکه انگلستان، الکساندر دوم تزار روسیه، ناصرالدین شاه قاجار پادشاه ایران، و سلطان عبدالعزیز خلیفه عثمانی نوشت.&lt;ref&gt;{{cite book|last=Hatcher|first=W.S.|last2=Martin|first2=J.D.|year=1998|title=The Baháʼí Faith: The Emerging Global Religion|publisher=Harper &amp; Row|location=San Francisco|isbn=0-87743-264-3|url=https://books.google.com/books?id=IZmkG1ASirgC|ref=harv|pages=43-44}}&lt;/ref&gt; بعضی از رهبران دیگر نظیر قیصر ویلهلم اول امپراتور آلمان، فرانسوا ژوزف پادشاه اتریش و مجارستان و روسای جمهور آمریکا متعاقباً در کتاب اقدس مورد خطاب قرار گرفتند.&lt;ref name=":82"&gt;{{یادکرد کتاب|نشانی=https://www.worldcat.org/title/introduction-to-the-bahai-faith/oclc/181072578|عنوان=An introduction to the Baha'i faith|نام خانوادگی=Smith|نام=Peter|تاریخ=2008|ناشر=Cambridge University Press|سال=|شابک=9780521862516|مکان=Cambridge; New York|صفحات=28|زبان=English}}&lt;/ref&gt; در این نامه‌ها بهاءالله سران ممالک را به تشریک مساعی در تشکیل یک دادگاه بین‌المللی برای دستیابی به صلح و رفع اختلافاتِ موجود بین کشورها فراخواند. این مجمع جهانی به گفته بهاءالله باید توسط یک ارتش بین‌المللی که متشکل از کشورهای عضو است و حل و فصل صلح‌آمیز مناقشات بین‌المللی را به اجرا می‌گذارد، مورد پشتیبانی قرار گیرد.&lt;ref name=":7"&gt;{{cite book|last=Hatcher|first=W.S.|last2=Martin|first2=J.D.|year=1998|title=The Baháʼí Faith: The Emerging Global Religion|publisher=Harper &amp; Row|location=San Francisco|isbn=0-87743-264-3|url=https://books.google.com/books?id=IZmkG1ASirgC|ref=harv|page=44}}&lt;/ref&gt;

در این نامه‌ها همچنین برای ایجاد حس تعلق مردم جهان به جامعه‌ای مشترک دستورالعمل‌هایی تبیین شده‌است. از جمله این دستورالعمل‌ها انتخاب یا ایجاد یک زبان و خط بین‌المللی است تا مردم کشورهای مختلف بتوانند در عین حفظ هویت فرهنگی خود با مردم سایر نژادها و ملل ارتباط برقرار کنند. مورد دیگر، نظام آموزشی اجباری و همگانی است که موجب ریشه کن شدن بیسوادی خواهد شد یا سیستم یکسان اوزان و مقادیر بین‌المللی که موجبات ایجاد استانداری جهانی در عرصه اقتصاد را فراهم خواهد کرد. در جهانی که در آن امنیت جمعی برقرار است هزینه‌های نظامی و تسلیحاتی کشورها به نحو چشمگیری کاهش خواهد یافت و درآمدهای مالیاتی صرف رفاه اجتماعی خواهد شد. این نامه‌ها همچنین از سران ممالک خواسته‌است که اصول بنیادین دموکراسی را در امور داخلی خود رعایت نمایند.&lt;ref name=":7"/&gt;

بهاءالله همچنین نامه‌های تأثیرگذاری به رهبران ادیان من جمله پاپ پی نهم نوشت و آنان را به بررسی پیام و رسالت خود، واگذاری رهبری عرفی، ترکِ جزم اندیشی و تعصب دینی و حذف تشریفات زائد فراخواند. در این نامه‌ها همچنین به رهبران ادیان هشدار داده شده که اساساً پیشوایان دینی در تاریخ نخستین کسانی بودند که پیامبران (مؤسسان ادیان) را انکار می‌کردند و مورد آزار قرار می‌دادند. بهاءالله در طی نامه‌ای به پاپ پی نهم به او توصیه کرد که سلطه خود بر ایالات کلیسا را به حکومت ملی واگذار کند، از انزوای قصر واتیکان خارج شده با روسای مذاهب غیر کاتولیک دیدار کند، سران ممالک را به صلح و عدالت دعوت کند و خود را از تشریفات زائدی که اطرافش گردآمده رها سازد.&lt;ref&gt;{{cite book|last=Hatcher|first=W.S.|last2=Martin|first2=J.D.|year=1998|title=The Baháʼí Faith: The Emerging Global Religion|publisher=Harper &amp; Row|location=San Francisco|isbn=0-87743-264-3|url=https://books.google.com/books?id=IZmkG1ASirgC|ref=harv|pages=44-45}}&lt;/ref&gt; او همچنین به کشیشان کاتولیک توصیه کرد تا از انزوای کلیساها و صوامع خارج شوند، ازدواج کنند و به فعالیت در اجتماع و آنچه باعث منفعت آنها و عموم می‌شود مشغول گردند.&lt;ref name=":822"&gt;{{یادکرد کتاب|نشانی=https://www.worldcat.org/title/introduction-to-the-bahai-faith/oclc/181072578|عنوان=An introduction to the Baha'i faith|نام خانوادگی=Smith|نام=Peter|تاریخ=2008|ناشر=Cambridge University Press|سال=|شابک=9780521862516|مکان=Cambridge; New York|صفحات=30|زبان=English}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book|last=Hatcher|first=W.S.|last2=Martin|first2=J.D.|year=1998|title=The Baháʼí Faith: The Emerging Global Religion|publisher=Harper &amp; Row|location=San Francisco|isbn=0-87743-264-3|url=https://books.google.com/books?id=IZmkG1ASirgC|ref=harv|page=45}}&lt;/ref&gt;

بهاءالله نامه‌هایی نیز به بعضی از علمای سرشناس ایران نوشت. او در این نامه‌ها آنان را عامل سقوط اسلام دانست و به علت سرکوب و کشتار بهائیان سخت مورد بازخواست قرار داد.&lt;ref name=":823"&gt;{{یادکرد کتاب|نشانی=https://www.worldcat.org/title/introduction-to-the-bahai-faith/oclc/181072578|عنوان=An introduction to the Baha'i faith|نام خانوادگی=Smith|نام=Peter|تاریخ=2008|ناشر=Cambridge University Press|سال=|شابک=9780521862516|مکان=Cambridge; New York|صفحات=31|زبان=English}}&lt;/ref&gt; او در طی نامه‌ای از ناصرالدین شاه خواست که فرصتی به او داده شود تا در حضور شاه و علماء حقیقت رسالتش را به اثبات برساند.&lt;ref name=":824"&gt;{{یادکرد کتاب|نشانی=https://www.worldcat.org/title/introduction-to-the-bahai-faith/oclc/181072578|عنوان=An introduction to the Baha'i faith|نام خانوادگی=Smith|نام=Peter|تاریخ=2008|ناشر=Cambridge University Press|سال=|شابک=9780521862516|مکان=Cambridge; New York|صفحات=29|زبان=English}}&lt;/ref&gt; در این نامه آمده‌است که علماء از امور خطیره گذشته‌اند و به جای تلاش برای سعادت ملت و آبادی مملکت، عده‌ای را به عنوان بابی معرفی کرده، به کشتار آنها و تاراج اموالشان مشغول‌اند.&lt;ref&gt;{{Cite book|last=Taherzadeh|first=A.|year=1976|title=The Revelation of Baháʼu'lláh, Volume 3: Akka the Early Years 1868-77|publisher=George Ronald|place=Oxford, UK|isbn=0-85398-270-8|url=https://d9263461.github.io/cl/Baha'i/Others/ROB/V3/p174-203Ch09.html|page=200|pages=}}&lt;/ref&gt; بهاءالله در این نامه خواستار رعایت عدالت و رواداری مذهبی نسبت به بهائیان شد و به شاه یادآوری کرد که بلندی همت او باید به گونه‌ای باشد که همه ادیان در قلمرو او زندگی کنند و از عدالت برخوردار باشند. او همچنین به شاه اطمینان داد که بنابر تعالیم او بهائیان از هرگونه خشونت و فسادی پرهیز می‌کنند.&lt;ref name=":824"/&gt; شاه، نامه را به ملا علی کنی و دیگر علمای تهران داد تا جوابی بر آن بدهند. علماء نامه را بی جواب گذاشتند. ملا علی کنی به مستوفی الممالک، نخست‌وزیر وقت، پیغام داد که نامه جوابی ندارد و جوابش همان بود که شاه نسبت به قاصد نامه مجری داشت. (قاصد نامه بعد از سه روز شکنجه، کشته شد) و اگر شاه شکی نسبت به اسلام دارد، ملا علی کنی باید اقدامی به عمل آورد تا شبه او زائل شود. کنی در ادامه از شاه خواست تا از سلطان عثمانی بخواهد که بر بهاءالله بسیار سخت بگیرد و تمامی راه‌های ارتباط با او را ببندد.&lt;ref&gt;{{Cite book|last=Taherzadeh|first=A.|year=1976|title=The Revelation of Baháʼu'lláh, Volume 3: Akka the Early Years 1868-77|publisher=George Ronald|place=Oxford, UK|isbn=0-85398-270-8|url=https://d9263461.github.io/cl/Baha'i/Others/ROB/V3/p174-203Ch09.html|page=191|pages=}}&lt;/ref&gt;

این نامه‌ها بعدها به دلیل وقوع پیش‌بینی‌های تکان دهنده مندرج در آنها مورد توجه قرار گرفت. به لوئی ناپلئون، مقتدرترین فرمانروای وقت اروپا هشدار داده شده بود که به علت سوء استفاده از قدرت و ریاکاری سرنگون و قلمروش دچار هرج و مرج خواهد شد. دو سال بعد وی در جنگ سدان (۱۸۷۰) شکست خورد و سلطنتش دچار اغتشاش گشت و از سرزمین مادری تبعید گشت، و حکومت فرانسه به جمهوری تبدیل شد. متعاقباً قیصر آلمان ویلهلم اول که ناپلئون را شکست داده بود نیز مورد خطاب و هشداری مشابه قرار گرفت. هشدارهایی نیز به تزار روسیه، پادشاه ایران و فرانسوا ژوزف داده شده بود. صریحترین و شدیدترین انذارات اما نصیب مقامات دولت عثمانی گردید بهاءالله که آن زمان زندانی حکومت عثمانی بود نامه‌هایی در طی سالهای ۱۸۶۸ و ۱۸۶۹ به عالی پاشا (صدراعظم) و فؤاد پاشا (وزیر امور خارجه) نوشت. در این نامه‌ها او مرگ هر دو، سرنگونی شخص سلطان عبدالعزیز و از دست رفتن متصرفات اروپایی را به دلیل سوء استفاده از قدرت مدنی، سوء حکمرانی و همچنین ظلم و مصائبی که بر او و پیروانش وارد آورده بودند پیش‌بینی کرده بود.&lt;ref name=":824"/&gt;&lt;ref&gt;{{cite book|last=Hatcher|first=W.S.|last2=Martin|first2=J.D.|year=1998|title=The Baháʼí Faith: The Emerging Global Religion|publisher=Harper &amp; Row|location=San Francisco|isbn=0-87743-264-3|url=https://books.google.com/books?id=IZmkG1ASirgC|ref=harv|pages=45-46}}&lt;/ref&gt; مرگ زودهنگام دو وزیر کمی بعد در سالهای ۱۸۶۹ و ۱۸۷۱ در حالی که هنوز در دهه پنجم زندگی خود بودند به وقوع پیوست. سلطان عبدالعزیز از قدرت معزول شد و در سال ۱۸۷۶خودکشی کرد یا به قتل رسید و در نهایت جنگ مصیبت بار عثمانی با روسیه در بین سالهای ۱۸۷۷ و ۱۸۷۸ باعث از دست دادن بعضی متصرفات اروپایی عثمانی شد.&lt;ref name=":824"/&gt; بهاءالله در [[کتاب اقدس]] نیز به ظلم و ناکارآمدی حکومت عثمانی و سقوط آن در آینده اشاره کرده بود.&lt;ref name="Iranica22"&gt;{{cite encyclopedia|author=A. Bausani|title=AQDAS|encyclopedia=Encyclopædia Iranica|publisher=|location=|year=2011|url=https://www.iranicaonline.org/articles/aqdas-more-fullv-al-ketah-al-aqdas-pers|date=August 2011|accessdate=29 October 2020|volume=Online|pages=191-192}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=":825"&gt;{{یادکرد کتاب|نشانی=https://www.worldcat.org/title/introduction-to-the-bahai-faith/oclc/181072578|عنوان=An introduction to the Baha'i faith|نام خانوادگی=Smith|نام=Peter|تاریخ=2008|ناشر=Cambridge University Press|سال=|شابک=9780521862516|مکان=Cambridge; New York|صفحات=212|زبان=English}}&lt;/ref&gt;

== آموزه‌ها ==
{{اصلی|آموزه های بهائی}}
=== تعالیم اجتماعی ===
در آثار بهاءالله بارها آمده‌است که مخاطب پیام او همه نوع بشر است و هدف از آموزه‌های او بازسازی عالم و ترقّی بشریت به عنوان یک کل است. او به‌طور مشخص اصل یگانگی نوع انسان را اعلان می‌دارد، سران ممالک را ترغیب می‌کند تا برای حل و فصل اختلافاتِ موجود و دستیابی به صلح گرد هم جمع شوند و با ایجاد امنیت جمعی از آن پاسداری کنند. او همچنین در راستای رسیدن به یک جامعه متحد جهانی خواستار اتخاذ یک زبان و خط بین‌المللی، ترویج یک نظام آموزشی همگانی و اجباری، و تعیین واحد پول و اندازه‌گیری یکسان می‌شود. بهاءالله بر ترکِ تعصبات دینی و نژادی و پرهیز از ملی‌گرایی افراطی تأکید می‌کند.&lt;ref name=":827"&gt;{{یادکرد کتاب|نشانی=https://www.worldcat.org/title/introduction-to-the-bahai-faith/oclc/181072578|عنوان=An introduction to the Baha'i faith|نام خانوادگی=Smith|نام=Peter|تاریخ=2008|ناشر=Cambridge University Press|سال=|شابک=9780521862516|مکان=Cambridge; New York|صفحات=32|زبان=English}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name="Iranica2"&gt;{{cite encyclopedia|author=J. Cole|title=BAHAISM i. The Faith|encyclopedia=Encyclopædia Iranica|publisher=|location=|year=2011|url=https://iranicaonline.org/articles/bahaism-i|date=August 2011|accessdate=29 October 2020|volume=Online|pages=438-446}}&lt;/ref&gt; بهاءالله در آثار خود بیان می‌کند که نزد خدا زن و مرد برابر هستند و هیچ‌یک بر دیگری برتری ندارد.&lt;ref name=":829"&gt;{{یادکرد کتاب|نشانی=https://www.worldcat.org/title/introduction-to-the-bahai-faith/oclc/181072578|عنوان=An introduction to the Baha'i faith|نام خانوادگی=Smith|نام=Peter|تاریخ=2008|ناشر=Cambridge University Press|سال=|شابک=9780521862516|مکان=Cambridge; New York|صفحات=143|زبان=English}}&lt;/ref&gt; آموزه‌های او طرفدارِ جدی آزادی زنان است.&lt;ref name=":828"&gt;{{یادکرد کتاب|نشانی=https://www.worldcat.org/title/introduction-to-the-bahai-faith/oclc/181072578|عنوان=An introduction to the Baha'i faith|نام خانوادگی=Smith|نام=Peter|تاریخ=2008|ناشر=Cambridge University Press|سال=|شابک=9780521862516|مکان=Cambridge; New York|صفحات=41|زبان=English}}&lt;/ref&gt; او بسیاری از رسومات تبعیض آمیزِ علیه زنان همچون ازدواج موقت، نامزدی یا ازدواج اجباری، ازدواج دختران زیر پانزده سال، و سه طلاقه کردن را منع می‌کند.&lt;ref name=":8210"&gt;{{یادکرد کتاب|نشانی=https://www.worldcat.org/title/introduction-to-the-bahai-faith/oclc/181072578|عنوان=An introduction to the Baha'i faith|نام خانوادگی=Smith|نام=Peter|تاریخ=2008|ناشر=Cambridge University Press|سال=|شابک=9780521862516|مکان=Cambridge; New York|صفحات=203|زبان=English}}&lt;/ref&gt; تأکید او بر تعلیم و تربیت دختران یکی دیگر از نمونه‌های متعددِ حمایت وی از بهبود وضعیت زنان است.&lt;ref name="Iranica24"&gt;{{cite encyclopedia|author=Juan Cole|title=BAHĀʾ-ALLĀH|encyclopedia=Encyclopædia Iranica|publisher=|location=|year=2011|url=https://www.iranicaonline.org/articles/baha-allah|date=August 2011|accessdate=29 October 2020|volume=Online|pages=422-429}}&lt;/ref&gt;

=== تعالیم فردی ===
بهاءالله از بهائیان می‌خواهد که آئین او را با درست زیستن، رفتار پسندیده و تبلیغ ترویج دهند،&lt;ref name=":8211"&gt;{{یادکرد کتاب|نشانی=https://www.worldcat.org/title/introduction-to-the-bahai-faith/oclc/181072578|عنوان=An introduction to the Baha'i faith|نام خانوادگی=Smith|نام=Peter|تاریخ=2008|ناشر=Cambridge University Press|سال=|شابک=9780521862516|مکان=Cambridge; New York|صفحات=33|زبان=English}}&lt;/ref&gt; فضائل اخلاقی چون راستگویی، پاکدامنی، درستکاری، امانت‌داری، وفاداری، ادب، بردباری، عدالت و انصاف را در پیش گیرند&lt;ref name="Iranica22"/&gt; و با ادیان دیگر با منشی دوستانه و با محبت معاشرت نمایند.&lt;ref name=":8211"/&gt;او همچنین از آنها می‌خواهد شهروندان نمونه ممالک محل سکونت خود بوده و نسبت به دولت مطبوع خود صادق، درستکار و وظیفه‌شناس باشند، به هیچوجه سبب خشونت و فساد نشوند،&lt;ref name=":8211"/&gt; از تعصب، غرور، مجادله، نزاع، غیبت و افتراء پرهیز کنند&lt;ref name="Iranica22"/&gt; و تلاش خود را در جهت خدمت به نوع بشر مبذول دارند.&lt;ref name=":8211"/&gt; او هر شکلی از خشونت مذهبی به خصوص جهاد را محکوم و ممنوع اعلام می‌کند،&lt;ref name=":8211"/&gt; و به تفصیل از نقش دین به عنوان عاملی بازدارنده برای جلوگیری از جرم و حفظ نظم اجتماعی می‌گوید.&lt;ref name=":8211"/&gt; بهاءالله همچنین جمع‌آوری صدقه، رهبانیت و بطالت را محکوم می‌کند و بر ضرورت اشتغال به کار تأکید می‌کند.&lt;ref name="Iranica22"/&gt;

=== ظهور تدریجی وحی ===
بهاءالله با تأکید بر ذات استعلایی خداوند، حلول و تجسد او و عقیده وحدتِ وجود را رد می‌کند و او را ورای این جهان می‌داند. در اندیشه بهاءالله ذات خداوند قابل شناخت نیست و انسان‌ها او را از طریق تجلی او در پیامبرانش می‌شناسند.&lt;ref name="Iranica245"&gt;{{cite encyclopedia|author=Juan Cole|title=BAHĀʾ-ALLĀH|encyclopedia=Encyclopædia Iranica|publisher=|location=|year=2011|url=https://www.iranicaonline.org/articles/baha-allah|date=August 2011|accessdate=29 October 2020|volume=Online|pages=422-429}}&lt;/ref&gt; خداوند خود را در این جهان به واسطه پیام‌آورانش در یک فرایند تدریجی-ادواری، و منطبق با استعداد درک بشر و مقتضیات زمان و محیط، متجلی می‌سازد. ادیان از طریقِ فرایندِ «ظهور تدریجی وحی» به هم پیوند می‌خورند. این فرایند متناوب و در عین حال تکاملی است. با ظهور هر دینی «حقایق ابدی» (اصول معنوی و اخلاقی) که در دین قبل با گذشت زمان و تمسک کورکورانه به سنت به فراموشی سپرده شده بود دوباره زنده می‌شود. در این نگاه، ظهور پیاپی ادیان را می‌توان به آمدن فصل بهار تشبیه کرد، با آمدن هر بهاری شکوفایی و نوزایی جایگزین سرما و مرگِ زمستانِ قبل می‌شود. در تعالیم بهاءالله، حقایق دینی نسبی هستند و سیری تکاملی می‌پیمایند به این معنی که آموزه‌های دینی از طریق ظهور دائمی ادیان با تغییر مقتضیات زمان و ظرفیت فهم بشر تغییر می‌کنند.&lt;ref name=":8213"&gt;{{یادکرد کتاب|نشانی=https://www.worldcat.org/title/introduction-to-the-bahai-faith/oclc/181072578|عنوان=An introduction to the Baha'i faith|نام خانوادگی=Smith|نام=Peter|تاریخ=2008|ناشر=Cambridge University Press|سال=|شابک=9780521862516|مکان=Cambridge; New York|صفحات=108-109|زبان=English}}&lt;/ref&gt; هدف از ظهور پیامبران ظهور فیض الهی و تربیت معنوی انسان برای پیشرفت روحانی او در این جهان و آمادگی او برای جهان بعد است.&lt;ref name="Iranica242"&gt;{{cite encyclopedia|author=Juan Cole|title=BAHĀʾ-ALLĀH|encyclopedia=Encyclopædia Iranica|publisher=|location=|year=2011|url=https://www.iranicaonline.org/articles/baha-allah|date=August 2011|accessdate=29 October 2020|volume=Online|pages=422-429}}&lt;/ref&gt; در دیدگاه بهائی، پیامبران هم دارای مقام انسانی و هم مقام الهی هستند. در مقام الهی از آنجا که همگی تجلی خداوند واحد هستند و اسماء و صفات او را منعکس می‌کنند در حقیقت یکی هستند، ولی در مقام انسانی شخصیتهای انسانی متفاوتی دارند.&lt;ref name="Iranica243"&gt;{{cite encyclopedia|author=Juan Cole|title=BAHĀʾ-ALLĀH|encyclopedia=Encyclopædia Iranica|publisher=|location=|year=2011|url=https://www.iranicaonline.org/articles/baha-allah|date=August 2011|accessdate=29 October 2020|volume=Online|pages=422-429}}&lt;/ref&gt; اندیشه مقام الهی پیامبران (و بهاءالله) از سوی بعضی منابع ضدبهائی به عنوان ادعای الوهیت توسط بهاءالله مطرح شده‌است.&lt;ref&gt;خدای عصر ارتباط، محمد رضا حسینی، انتشارات گوی، ص ۲۵ تا ۳۵&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;ماجرای&lt;span title="باب (لقب) | باب (لقب)|باب | سید علی‌محمد باب" class="CheckDictation-marked CheckDictation-marked-باب" id="tool-.D8.A8.D8.A7.D8.A8"&gt; باب &lt;/span&gt;و بهاء، ص ۱۴۷&lt;/ref&gt; آثار بهاءالله اما این ادعا را رد می‌کند و منظور از این مقام الهی را فنای نفس، بقای الهی و تجلی خدا در پیامبر (و نه حلول و تجسد او) می‌داند.&lt;ref name="Iranica24"/&gt;

=== [[عهد و میثاق در دیانت بهائی|عهد و میثاق]] ===
بهاءالله برای حفظ وحدت جامعه بهائی، و جلوگیری از انشقاق، اصلی را بنا نهاد که با عنوان [[عهد و میثاق در دیانت بهائی|عهد و میثاق]] شناخته می‌شود.&lt;ref name=":826"&gt;{{یادکرد کتاب|نشانی=https://www.worldcat.org/title/introduction-to-the-bahai-faith/oclc/181072578|عنوان=An introduction to the Baha'i faith|نام خانوادگی=Smith|نام=Peter|تاریخ=2008|ناشر=Cambridge University Press|سال=|شابک=9780521862516|مکان=Cambridge; New York|صفحات=110|زبان=English}}&lt;/ref&gt; بر طبق این اصل او چگونگی تداوم جریان هدایت، مسئلهٔ جانشینی و توضیح و تبیین آثار خود را با دستورالعمل‌های صریح، روشن و کتبی مشخص نمود.&lt;ref name=":826"/&gt; بر اساس این اصل بهاءالله مسئولیت هدایت و رهبری جامعه را پس از خود به پسر ارشدش، عبدالبهاء، سپرد سپس بنا به وصیت عبدالبهاء در الواح وصایا این مسئولیت به شوقی افندی، نوهٔ عبدالبهاء، و در نهایت همان‌طور که بهاءالله و جانشینانش مشخص کرده بودند به بیت‌العدل اعظم مُحوّل شد.&lt;ref name=":826"/&gt; بهاءالله طبقه پیشوایان دینی را در آئین بهائی منسوخ نمود&lt;ref name="Iranica22"/&gt; و اداره امور جامعه را بر عهده سیستمی متشکل از موسسات انتخابی نهاد، که در راس آن بیت‌العدل اعظم قرار دارد و بر پایه تصمیم‌گیری جمعی و مشورت عمل می‌کند.&lt;ref name=":8212"&gt;{{یادکرد کتاب|نشانی=https://www.worldcat.org/title/introduction-to-the-bahai-faith/oclc/181072578|عنوان=An introduction to the Baha'i faith|نام خانوادگی=Smith|نام=Peter|تاریخ=2008|ناشر=Cambridge University Press|سال=|شابک=9780521862516|مکان=Cambridge; New York|صفحات=175-176|زبان=English}}&lt;/ref&gt; اصول این نظام در آثار بهاءالله آمده‌است و عبدالبهاء و شوقی افندی جزئیات آن را تشریح کردند و به مرحله اجرا درآوردند. مجموع این نظام با عنوان نظم اداری شناخته می‌شود.&lt;ref name=":8212"/&gt;

== آثار ==
بهاءالله کتاب‌ها، نامه‌ها ( الواح) و دعا و مناجات‌های بسیاری نگاشته است.&lt;ref name=":1" /&gt; حدود پانزده هزار نامه و متن نوشته شده توسط او شناسایی شده‌است. از آثار بزرگ و مهم او می‌توان به [[کتاب ایقان]]، [[کتاب اقدس]]، کلمات مکنونه، هفت وادی، چهار وادی، جواهر الاسرار و الواح خطاب به سلاطین اشاره کرد.&lt;ref&gt;گفتاری کوتاه در مورد آئین بهائی، موژان مؤمن&lt;/ref&gt; بهائیان مجموعه آثار بهاءالله را وحی الهی و شالودهٔ [[آئین بهائی]] در نظر می‌گیرند.&lt;ref&gt;{{یادکرد وب|نویسنده=|کد زبان=|تاریخ=|وب‌گاه=|نشانی=http://www.bahai.org/fa/bahaullah/quotations|عنوان=گزیده‌ای از آثار حضرت بهاءالله}}&lt;/ref&gt; آثار بهاءالله هم‌اکنون به بیش از ۸۰۰ زبان ترجمه شده و در بیش از ۲۰۰ کشور منتشر شده‌اند.&lt;ref&gt;{{یادکرد وب|نویسنده=|کد زبان=|تاریخ=12/11/2014|وب‌گاه=Huffington Post|نشانی=https://www.huffingtonpost.co.uk/entry/birth-of-bahaullah-2014_n_6145016?guccounter=1|عنوان=Birth Of Baha'u'llah 2014: 5 Facts To Know About The Baha'i Holiday}}&lt;/ref&gt;
اگرچه بیشتر آثار بهاءالله به فارسی است، اما بسیاری از آثار مهم او به عربی است و فقرات عربی اغلب در الواحی که مخاطب آن‌ها افراد تحصیل کرده ایرانی بوده، یافت می‌شود –عربی بیشتر رسمی بود و فارسی بیشتر خودمانی- بهاءالله بیشتر زمانی که مخاطبش تمام دنیا یا مطلبی در ارتباط با جهان بود از عربی استفاده می‌کرد: [[کتاب اقدس]] به زبان عربی است همان‌طور که الواحی چون الواح ملوک، صلوه سه‌گانه، [[ازدواج بهائی|آیات عقد]] و ادعیه صوم و نماز میت به عربی است.&lt;ref name="John Walbridge"&gt;{{یادکرد|فصل=Appendices|ناشر=H-Bahai Digital Library|صفحه=۲۰۴–۲۰۵|نویسنده=John Walbridge|year=۲۰۰۲|کتاب=Essays and Notes on babi and Bahai History}}&lt;/ref&gt;

=== سبک نگارش ===
اگرچه بیشتر آثار بهاءالله به فارسی است، اما بسیاری از آثار مهم او به عربی است و فقرات عربی اغلب در الواحی که مخاطب آن‌ها افراد تحصیل کرده ایرانی بوده، یافت می‌شود –عربی بیشتر رسمی بود و فارسی بیشتر خودمانی- بهاءالله بیشتر زمانی که مخاطبش تمام دنیا یا مطلبی در ارتباط با جهان بود از عربی استفاده می‌کرد: [[کتاب اقدس]] به زبان عربی است همان‌طور که الواحی چون الواح ملوک، صلوه سه‌گانه، [[ازدواج بهائی|آیات عقد]] و دعیه صوم و نماز میت به عربی است.&lt;ref name="John Walbridge"&gt;{{یادکرد|فصل=Appendices|ناشر=H-Bahai Digital Library|صفحه=۲۰۴–۲۰۵|نویسنده=John Walbridge|year=۲۰۰۲|کتاب=Essays and Notes on babi and Bahai History}}&lt;/ref&gt;

به اعتقاد یکی از محققین بهاءالله عربی بی‌عیب و زیبایی استفاده می‌کند، نسبتاً بدون مشخصه‌های نامتعارف [[سید علی‌محمد باب|باب]] و تزئینات مفرط عربی ادبی معاصر آن (این در مورد آثار فارسی او نیز صادق است). او عموماً نثری قافیه دار دارد (سجع) به سبکی که یادآور قرآن است اما تاحدی آسان‌تر و بدون عناصر منسوخ. سبک او سخت، موجز و متعالی است. دستور زبان بهاءالله و نحوه استفاده آن گاهی اوقات تحت تأثیر فارسی است همان‌طور که گاهی اوقات مکتوبات عربی ایرانیان اینگونه‌است. به همین دلیل بهاءالله گاه‌وبیگاه مورد انتقاد قرار می‌گرفت که عربی خالص نمی‌نویسد. در اواخر زندگی او پروژه‌ای را مبنی بر جمع‌آوری و ویرایش دوباره مکتوبات خود آغاز کرد. یکی از کارهایی که انجام شد حذف کردن برخی مشخصه‌های بابی در مکتوبات عربی‌اش بود.&lt;ref name="John Walbridge"/&gt;

عموماً بهاءالله، خود را با عباراتی آشنا برای خوانندگانش توصیف می‌کند و اغلب از عبارات تخصصی از علوم مذهبی اسلام، قرآن و فلسفه عرفانی اسلام استفاده می‌کند.&lt;ref name="John Walbridge"/&gt;

بهاءالله آثاری هم به زبان فارسی سره دارد که کلمات عربی در آن دیده نمی‌شود. مخاطب این آثار زرتشتیان و بهائیانی بودند که پیشینه دینی زرتشتی داشتند.&lt;ref name=":8214"&gt;{{یادکرد کتاب|نشانی=https://www.worldcat.org/title/introduction-to-the-bahai-faith/oclc/181072578|عنوان=An introduction to the Baha'i faith|نام خانوادگی=Smith|نام=Peter|تاریخ=2008|ناشر=Cambridge University Press|سال=|شابک=9780521862516|مکان=Cambridge; New York|صفحات=27|زبان=English}}&lt;/ref&gt;

== جایگاه بهاءالله در آثار بهائی ==

بهائیان، بهاءالله را «مظهر ظهور الهی» و «محل تجلی الهی» در این زمان می‌دانند. آن‌ها معتقدند که حسینعلی نوری، بنیانگذار دین بهائی جدیدترین فرستاده الهی در سلسله پیامبران پیشین چون ابراهیم، موسی و بودا و زردشت و مسیح و محمّد است و رسالتش برای ایجاد تمدّنی جدید و جهانی است که بشر در این زمان بدان نیازمند است. بهائیان پیامبران را تجلی روح اعظم الهی بروی زمین می‌دانند.&lt;ref name="amuzeh"&gt;{{یادکرد|فصل=الوهیت و پیامبران|ناشر=مؤسسه چاپ و انتشارات مرآت|شابک=81-902662-6-8|صفحه=۴۵|نویسنده=موهبت سبحانی|year=۲۰۰۵|کتاب=آموزه‌های نظم نوین جهانی بهائی|شهر=دهلی نو، هندوستان}}&lt;/ref&gt;

بهاءالله در آثارش، بالاخص در نامه‌هایش به رهبران دینی و سران ممالک، خود را موعود تمامی ادیان و مصلح عالم خواند از جمله&lt;ref name="hatcher3"&gt;{{cite journal|last=Buck|first=Christopher|date=1991|year=1991|title=Bahá’u’lláh as “World Reformer”|url=https://bahai-studies.ca/wp-content/uploads/2014/05/3.4-Buck.pdf|journal=Baháʼí Studies|publisher=Journal of Bahá’í Studies|volume=3|issue=4|pages=143-146|accessdate=2020-05-01|via=}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name="Iranica244"&gt;{{cite encyclopedia|author=Juan Cole|title=BAHĀʾ-ALLĀH|encyclopedia=Encyclopædia Iranica|publisher=|location=|year=2011|url=https://www.iranicaonline.org/articles/baha-allah|date=August 2011|accessdate=29 October 2020|volume=Online|pages=422-429}}&lt;/ref&gt; «پدر جاودانی» که ظهورش توسط اشعیای نبی (اشعیا ۹:۶) در [[یهودیت|آیین یهود]] پیش‌بینی شده بود، «روح راستی» یا «تسلی دهنده»، که عیسی در موعظه وداع (یوحنا ۱۴–۱۷) ظهورش را پیش‌بینی کرده بود، بهرام شاه ورجاوند، موعود آیین زرتشتی که متون متاخر پهلوی آمدنش را در روز رستاخیز پیش‌بینی کرده بودند، ظهور و بازگشت امام حسین که به اعتقاد شیعیان در روز قیامت واقع می‌شود، بازگشت دوباره مسیح در روز قیامت که اهل تسنن به آن معتقدند، و ظهور «[[من‌یظهره‌الله|من یظهره الله]]» یا همان موعود آئین بابی که باب به کرات در آثارش به ظهور او اشاره کرده بود.&lt;ref name="hatcher3"/&gt; اکثریت قریب به اتفاق بابیان، بهاءالله را به عنوان موعود آئین بابی پذیرفتند. اگر چه در ابتدا اکثریت باورمندان به آئین بهائی پیشینه بابی یا شیعی داشتند، ولی در اواخر قرن نوزدهم و نیمه اول قرن بیستم شمار قابل توجهی از ایرانیان یهودی و زرتشتی بهاءالله را پذیرفتند و به آئین بهائی گرویدند.&lt;ref&gt;* {{cite book|chapter=Messianic expectation and evolving identities: the conversion of Iranian Jews to the Baha'i faith|title=The Baha'is of Iran: Socio-historical studies|last=Amanat|first=H.E.|editor-last=Brookshaw|editor-first=Dominic P.|editor2-last=Fazel|editor2-first=Seena B.|year=2008|publisher=Routledge|location=New York, NY|isbn=0-203-00280-6|page=7}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;* {{cite book|chapter=The conversion of Zoroastrains to the Baha'i faith|title=The Baha'is of Iran: Socio-historical studies|last=Vahman|first=H.E.|editor-last=Brookshaw|editor-first=Dominic P.|editor2-last=Fazel|editor2-first=Seena B.|year=2008|publisher=Routledge|location=New York, NY|isbn=0-203-00280-6|page=30}}&lt;/ref&gt; طبق آمارِ سالِ ۲۰۱۰ دانشنامه [[دانشنامه بریتانیکا|بریتانیکا]] آئین بهائی از لحاظ پراکندگی در کشورهای جهان بعد از مسیحیت در مقام دوم ایستاده‌است.&lt;ref&gt;{{یادکرد وب|تاریخ=2016-11-20|نشانی=https://web.archive.org/web/20161120153112/https://www.britannica.com/topic/religion-Year-In-Review-2010/Worldwide-Adherents-of-All-Religions|عنوان=Religion: Year In Review 2010 - Worldwide Adherents of All Religions {{!}} Britannica.com|بازبینی=2018-10-20}}&lt;/ref&gt;  

==پیوند به بیرون==

*[http://bahaullah.persian-bahai.org/ روایتی تصویری از زندگی بهاءالله]
*[https://www.bahaisofiran.org/%D8%AF%D9%88%DB%8C%D8%B3%D8%AA%D9%85%DB%8C%D9%86_%D8%B3%D8%A7%D9%84_%D8%AA%D9%88%D9%84%D8%AF_%D8%AD%D8%B6%D8%B1%D8%AA_%D8%A8%D9%87%D8%A7%D8%A1%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87 دویستمین سال تولد حضرت بهاءالله]
*[http://www.bahai.org/fa/library/authoritative-texts/bahaullah/ آثار بهاءالله در کتابخانه مرجع بهائی]
*پیوندی دیگر راجع به زندگی [https://www.bahaisofiran.org/a-worldwide-faith-from-iran/a-brief-history-of-the-faith/bahaullah بهاءالله]
*[http://www.bahai.org/fa/bahaullah/ مقام بهاءالله]
*[http://www.bahai.org/fa/bahaullah/life-bahaullah زندگی بهاءالله]
*[https://www.bahai.org/light-to-the-world/fa فیلم نوری برای عالم]
*[https://persianbahaimedia.org/%D9%85%DB%8C%D8%B1%D8%B2%D8%A7_%D8%AD%D8%B3%DB%8C%D9%86%D8%B9%D9%84%DB%8C_%D9%86%D9%88%D8%B1%DB%8C_%D8%A8%D9%87%D8%A7%D8%A1%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87/ بهاءالله پیامبر آئین بهائی]

==جستارهای وابسته==

*[[آئین بهائی]]
*[[عبدالبهاء]]
*[[شوقی افندی]]
*[[بیت العدل اعظم]]
*[[آموزه های بهائی|آموزه‌های بهائی]]
*[[احکام بهائی]]
*[[ازدواج بهائی]]
*[[سید علی‌محمد باب]]
*[[من یظهره‌الله]]
*[[آثار سید علی‌محمد باب|آثار سید علی محمد باب]]

==منابع==
&lt;references /&gt;

[[de:Baha’u’llah]]
[[en:Bahá’u’lláh]]
[[es:Bahá’u’lláh]]
[[fr:Bahá’u’lláh]]
[[pt:Bahá'u'lláh]]
[[ru:Бахаулла]]
[[vi:Đức Baha'u'llah]]
[[zh:巴哈欧拉]]</text>
      <sha1>at838swk5m1durf88dogmrcumery20b</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>کاربر:Peyman9</title>
    <ns>2</ns>
    <id>5</id>
    <revision>
      <id>18</id>
      <timestamp>2019-03-30T06:02:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Peyman9</username>
        <id>4</id>
      </contributor>
      <comment>صفحه‌ای تازه حاوی «هر تار ز گیسویت صد دل به کمند آرد  دل بر سر دل ریزد چون زلف برافشانی ...» ایجاد کرد</comment>
      <origin>18</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="123" sha1="6t8mdxaljzw7pisqyefvsoxxu7k26g4" xml:space="preserve">هر تار ز گیسویت صد دل به کمند آرد 
دل بر سر دل ریزد چون زلف برافشانی ...</text>
      <sha1>6t8mdxaljzw7pisqyefvsoxxu7k26g4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>آموزه های بهایی</title>
    <ns>0</ns>
    <id>6</id>
    <revision>
      <id>745</id>
      <parentid>691</parentid>
      <timestamp>2021-12-06T07:28:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Peyman9</username>
        <id>4</id>
      </contributor>
      <origin>745</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="24280" sha1="8o177l3siaw3sbrgp6s7rwri2yf2og7" xml:space="preserve">{{#seo:|title=بهائیت و آموزه‌های بهائی | دانشنامه بهائی}}
{{#seo:|description=برخی از اعتقادات و آموزه‌های بهائی عبارت است از: اعتقاد به خدای یکتا، یکی بودن اساس جمیع ادیان الهی، یگانگی نوع انسان، ظهور تدریجی حقایق دینی، یگانگی و شرافت ذاتی نوع انسان، برابری زن و مرد، هماهنگی علم و دین، ...}}
{{بهائی}}
برخی از اعتقادات و آموزه‌های بهائی عبارت است از: اعتقاد به خدای یکتا، یکی بودن اساس جمیع ادیان الهی، یگانگی نوع انسان، ظهور تدریجی حقایق دینی، یگانگی و شرافت ذاتی نوع انسان، اعتقاد به حقوق برابر از جمله آزادی اندیشه برای همۀ انسان‌ها، برابری زن و مرد، هماهنگی علم و دین، جدایی‌ناپذیری عبادت و خدمت، لزوم جستجوی مستقل حقیقت و رهائی از تقلید و هر نوع تعصب، رفتار و اخلاق نیکو و اهمیت پرورش صفات معنوی، اهمیت تعلیم و تربیت، لزوم رفع فقر فاحش و ثروت مفرط و محوریت عدالت در تمامی فعالیت های انسان.&lt;ref name=":2"&gt;Smith, Peter. An Introduction to the Baha'i Faith. Cambridge University Pres, 2008.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=":0"&gt;Sergeev, Mikhail. Theory of Religious Cycles Tradition, Modernity, and the Bahá’í Faith. Brill, 2015.&lt;/ref&gt;

==اعتقاد به خالق یکتا==
بر اساس تعالیم [[بهاءالله]] جهان آفرینش یک خالق واحد دارد که درک ذات حقیقی آن برای ذهن انسانی غیرممکن است.&lt;ref name=":0" /&gt; منابع بهائی توضیح می‌دهند که درک انسان از مفهوم خدا هر قدر هم که وسیع و با برخورداری از تخیل قوی باشد، همیشه دچار محدودیت‌های ذهن انسان خواهد بود.&lt;ref&gt;«[http://www.bahai.org/fa/beliefs/god-his-creation/revelation/ ظهور الهی]». وب سایت رسمی جامعهٔ جهانی بهائی&lt;/ref&gt;&lt;ref name=":2" /&gt;منابع بهائی خدا را نامحدود، مقتدر، دانا، بخشنده و توانا توصیف می‌کنند و بهائیان معتقدند اگر چه ممکن است افراد تصورات مختلف از خدا داشته باشند و به زبان‌های مختلف دعا کنند یا ادیان اسامی مختلفی برای اشاره به خدا به کار برند، اما همه این موارد به یک حقیقت و خالق واحد اشاره می‌کنند.&lt;ref name=":1"&gt;The Bahais. Bahai International Community, 2017. شابک ‎۹۷۸۰۸۷۷۴۳۳۸۴۲.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=":3"&gt; «[https://www.bahaisofiran.org/%D8%A7%D8%B9%D8%AA%D9%82%D8%A7%D8%AF%D8%A7%D8%AA_%D8%A7%D8%B3%D8%A7%D8%B3%DB%8C_%D8%A8%D9%87%D8%A7%DB%8C%DB%8C%D8%A7%D9%86 برخی اعتقادات اساسی]». وب سایت رسمی جامعهٔ بهائی ایران&lt;/ref&gt;

بهاءالله تعلیم می‌دهد که انسان‌ها ارادهٔ خداوند را از طریق پیام آوران الهی (در اصطلاح بهائی مظاهر ظهور الهی) می‌توانند درک کنند.&lt;ref name=":0" /&gt; منابع بهائی توضیح می‌دهند اگر چه ذات حقیقی خداوند همیشه دور از دسترس خواهد ماند اما انسان به کلی محروم از شناخت خدا نیست و آنچه انسان دربارهٔ حقیقت خدا می‌داند توسط سلسله پیام آوران یا بنیان‌گذاران ادیان بزرگ جهان (مظاهر ظهور الهی) به انسان آموخته شده‌است&lt;ref name=":1" /&gt; و تعالیم و آموزه‌های این پیام آوران انسان را به خداوند نزدیک می‌کند.&lt;ref name=":1" /&gt;

==دین یکی است==
[[بهاءالله]] تعلیم می‌دهد که منشأ تمام ادیان یکی است؛ اصول اساسی آن‌ها با یکدیگر مشترک است، هدف آن‌ها یکی است و تعالیم ادیان مختلف جنبه‌های مختلف یک حقیقت واحد را روشن می‌کند. بر این اساس او تعلیم می‌دهید که دین الهی واحد است و در حقیقت یک دین وجود دارد که در طول زمان و به تدریج بر بشر عرضه می‌شود.&lt;ref name=":0" /&gt;

منابع بهائی دین را به کتابی تشبیه می‌کنند که ادیان فصل‌های پی در پی در آن را تشکیل می‌دهند. در اعتقاد بهائیان، هر یک از ادیان به عنوان یک مرحله در سیر پایان‌ناپذیر تکامل معنوی و اجتماعی بشر دیده می‌شود و رسالت هر یک از پیامبران آشکار کردن جنبه ای از یک حقیقت واحد است.&lt;ref name=":3" /&gt;

به اعتقاد بهائیان پیامبران در طی فرآیندی مستمر، تدریجی و همیشگی، به تناسب ظرفیت درک و فهم بشر و نیازها و شرایط هر زمان، تعالیم و هدایت لازم را برای تکامل اجتماعی و معنوی انسان فراهم می‌کنند و بشر را از قابلیت‌ها و مسئولیت‌هایش در مقام حافظ و امانت‌دار جهان آفرینش آگاه می‌سازند.&lt;ref name=":3" /&gt;&lt;ref name=":2" /&gt; در این نگاه حقیقت و تعالیم دینی به تدریج و به تناسب ظرفیت روحانی مردم در هر برهه از تاریخ عرضه می‌شود&lt;ref name=":2" /&gt; و تفاوت ادیان در آن دسته تعالیم اجتماعی و احکام آن هاست که بنا به درجهٔ بلوغ اجتماعی و روحانی مردم و شرایط خاص جامعه ای که دینی خاص در آن ظاهر شده می‌توانند متفاوت باشند. همچنین دلیل دیگر تفاوت‌های میان ادیان، برداشت‌های غلط و شرح و تفاسیری ذکر می‌شود که در طول قرن‌ها توسط پیروان ادیان انباشته شده و حقیقت هر دین را مخدوش می‌کند.&lt;ref name=":0" /&gt;

به‌طور کلی، بهاءالله بیان می‌کند که دین وسیله مؤثری برای تکامل اجتماعی است و سلسله ادیان جهان مراحل مختلف هدایت بشر توسط خداوند هستند که به تدریج رشد و تکامل بشر را تضمین می‌کنند.&lt;ref name=":0" /&gt; بر این اساس، اعتقاد بهائیان این است که هیچ دینی نمی‌تواند ادعای آخرین دین بودن داشته باشد و بشر تا ابد هدایت الهی را از طریق پیامبران دریافت می‌کند. بهاءالله نیز بیان می‌کند که بعد از او نیز آمدن پیامبران ادامه خواهد داشت.&lt;ref name=":2" /&gt; رسالت بهاءالله در این زمان بیداری معنوی و ایجاد وحدت میان مردم جهان است.&lt;ref name=":2" /&gt;

==یگانگی نوع انسان==
[[بهاءالله]] تعلیم می‌دهد که نوع بشر یکی است و انسان‌ها همانند میوه‌های یک درخت و برگ‌های یک شاخه هستند.&lt;ref name=":2" /&gt; در منابع بهائی این که انسان‌ها همه اعضای یک خانوادهٔ بشری هستند به عنوان یک اصل اساسی معرفی شده‌است و [[شوقی افندی]] اصل یگانگی نوع انسان را محور تمامی تعالیم بهائی می‌داند.&lt;ref&gt;مقالات و رسائل در مباحث متنوعه، علی مراد داودی، مؤسسه معارف بهائی، صفحه ۲۱([http://reference.bahai.org/fa/t/o/MRMM/index.html])&lt;/ref&gt;&lt;ref name=":2" /&gt;

بهائیان معتقدند تعصبات و سوءتفاهم‌هایی که یک گروه از انسان‌ها را برتر از دیگران می‌داند موجب مشکلات فراوان می‌شود. در اعتقاد آن‌ها هیچ گروه قومی یا فرهنگی برتر از دیگران نیست، همه انسان‌ها شریف هستند و در دیدگاه الهی تفاوتی با هم ندارند.&lt;ref name=":1" /&gt;&lt;ref name=":2" /&gt; بر این اساس وحدت نوع بشر یکی از تعالیم بهائی است و بهاءالله بهائیان را تعلیم می‌دهد تا همه مردم جهان را دوست بدارند. بهائیان معتقدند دوست داشتن تمامی مردمی جهان منافاتی با دوست داشتن مردم کشور خود ندارد.&lt;ref name=":1" /&gt; آن‌ها مخالف ملی‌گرایی افراطی و تعصبات خشونت بار مرتبط با آن هستند اما وفاداری به کشور و احساس مسئولیت به وطن را وظیفهٔ فرد می‌دانند.&lt;ref name=":2" /&gt;

یگانگی نوع انسان به معنای تحمیل یکنواختی نیست و آثار بهائی بر اصل وحدت در عین تنوع تأکید می‌نمایند.&lt;ref name=":2" /&gt; در [[آئین بهائی]] تنوع قومی، فرهنگی، فکری و … ارزشمند محسوب می‌شود و ارج نهاده می‌شود.&lt;ref name=":2" /&gt; [[عبدالبهاء]] جامعهٔ انسانی را به باغی با گل‌های مختلف تشبیه می‌کند که تنوع و تفاوت رنگ‌ها باعث زیبایی و جلوهٔ بیشتر آن می‌شود.&lt;ref name=":2" /&gt;

==لزوم ترک تعصبات==
[[آئین بهائی|دیانت بهائی]] پذیرش فرهنگی و دینی را ترویج می‌دهد.&lt;ref name=":2" /&gt; بهائیان معتقدند پذیرش اصل یگانگی انسان ایجاب می‌کند که هر نوع تعصبی از جمله تعصب نژادی، طبقاتی، قومی، زبانی، دینی، جنسیتی و … از میان برداشته شود.&lt;ref name=":5" /&gt;&lt;ref name=":1" /&gt;منابع بهائی بیان می‌کنند تعصب که تصویری نادرست دربارهٔ دیگران است به افراد اجازه نمی‌دهد که همه انسان‌ها را برابر و شریف ببیند.&lt;ref name=":1" /&gt; در آثار بهائی انواع تعصب از جمله تعصبات سیاسی، نژادی، دینی، قومی، اقتصادی و مایهٔ ویرانی جامعهٔ انسان معرفی شده‌است&lt;ref name=":2" /&gt;&lt;ref name=":5"&gt;پیام ملکوت، عبد الحمید اشراق خاوری، ص ۵۹&lt;/ref&gt; و رفع تعصبات وسیلهٔ رسیدن به وحدت و پیشرفت جامعهٔ بشری در نظر گرفته می‌شود.&lt;ref name=":2" /&gt;

==برابری زن و مرد==
[[بهاءالله]] در آثار خود بیان می‌کند که نزد خدا زن و مرد برابر هستند و هیچ‌یک بر دیگری برتری ندارد.&lt;ref name=":2" /&gt; آثار بهائی تعلیم می‌دهند که انسانیت جنسیت ندارد. زن و مرد هر دو انسانند و هیچ‌یک به دلیل جنسیت امتیاز یا برتری بر دیگری ندارند.&lt;ref&gt;دیانت بهائی آیین فراگیر جهانی، اثر: ویلیام هاچر و دوگلاس مارتین، صفحهٔ ۱۲۳&lt;/ref&gt;&lt;ref name=":4"&gt;Momen، Moojan. The Bahai Faith: A Short Introduction. Oxford: One World, 1997&lt;/ref&gt; منابع بهائی برابری میان زنان و مردان و مشارکت آن‌ها در عرصه‌های مختلف را پیش نیازی برای دستیابی به وحدت و صلح جهانی و پیشرفت اجتماع می‌دانند.&lt;ref name=":1" /&gt;&lt;ref name=":4" /&gt; در دیدگاه بهائی نابرابری میان زنان و مردان نه تنها مانع ترقی زنان بلکه مانع پیشرفت کل اجتماع می‌شود و همین‌طور به پیشرفت مردان نیز لطمه می‌زند.&lt;ref name=":4" /&gt;&lt;ref name=":2" /&gt; [[عبدالبهاء]] در آثار خود زن و مرد را به دو بال پرنده تشبیه می‌کند و توضیح می‌دهد همان‌طور که تنها هنگامی که هر دو بال قوی باشند پرنده می‌تواند پرواز کند، به همین نسبت موفقیت و رفاه بشریت نیز تنها وقتی اتفاق می‌افتد که زنان همپای مردان پیشرفت کرده باشند.&lt;ref name=":2" /&gt; برای بهائیان اصل برابری زن و مرد صرفاً به معنای فراهم کردن ترتیباتی برای مشارکت زنان در ساختارهای فعلی جهان نیست و تلاش برای ارتقای مقام زنان به سطح مردان به تنهایی کافی نیست، بلکه بهائیان معتقدند تغییر اساسی تر در ساختارهای اجتماع لازم است و زنان و مردان باید با همکاری یکدیگر برای ساختن نظم اجتماعی جدیدی تلاش کنند که در آن خصوصیاتی چون سلطه‌جویی، قدرت‌طلبی، رقابت خصومت‌آمیز جای خود را به عشق و خدمت بدهد، خصوصیاتی که آثار بهائی زنان را در آن‌ها قوی تر می‌بینند.&lt;ref name=":4" /&gt;&lt;ref&gt;Moojan Momen. «In All the Ways that Matter, Women Don't Count». Bahá'í Studies Review, 1994&lt;/ref&gt;

==[[هماهنگی علم و دین]]==
آثار بهائی نه تنها علم و دین را در تضاد با یکدیگر نمی‌دانند بلکه بر هماهنگی بنیادین آن دو تأکید می‌کنند. هماهنگی علم و دین یکی از اصول اساسی آئین بهائی است.&lt;ref name=":0" /&gt;&lt;ref name=":1" /&gt;

آثار بهائی توضیح می‌دهد که حقیقت یکی است و علم و دین دو وسیله برای شناخت و درک حقیقت هستند.&lt;ref name=":0" /&gt; در دیدگاه بهائی برای درک واقعیت، هم باید به علم و هم به دین رجوع کرد.&lt;ref name=":7" /&gt; برای بهائیان، علم و دین دو نظام دانش هستند که نقش مکملی دارند و هر دو با هم پیشرفت تمدن را امکان‌پذیر می‌سازند.&lt;ref name=":1" /&gt;&lt;ref name=":7" /&gt; بهائیان معتقدند دین بدون علم به سرعت به خرافات و افراطی‌گری فروکاسته می‌شود و علم بدون دین تنها به ابزاری در خدمت ماده‌گرایی تبدیل خواهد شد.&lt;ref name=":1" /&gt;&lt;ref name=":7" /&gt; بهائیان معتقدند دین حقیقی نیز مانند علم در طول زمان تکامل می‌یابد و پیشرفت می‌کند. در دیدگاه بهائی این تکامل با تجدید دین به‌طور متناوب توسط پیامبران صورت می‌گیرد.&lt;ref name=":1" /&gt;

==جستجوی حقیقت==
آثار بهائی جستجوی حقیقت به‌طور مستقل را یکی از اساسی‌ترین وظایف هر فرد می‌داند. [[بهاءالله]] تأکید می‌کند که فرد باید دنیا را با چشم خود ببیند و نه از نگاه دیگران.&lt;ref&gt;Momen, Moojan. The Baha'i Faith: A Beginner's Guide. Oneworld Publications, 2012&lt;/ref&gt; تعالیم بهائی بیان می‌کنند که فرد به جای تقلید کورکورانه از دیگران یا از سنت‌های جامعه خود باید به جستجوی حقیقت بپردازد. آثار بهائی بیان می‌کنند که نوع بشر از توانایی تشخیص حقیقیت برخوردار است و فرد با استفاده از قوهٔ عقل و خرد که خداوند به انسان داده می‌تواند مسائل را بررسی کند و به حقیقت دست یابد.&lt;ref&gt; Smith, Peter. A Concise Encyclopedia of the Bahá'í Faith. One World Publications، 2013.
&lt;/ref&gt;&lt;ref name=":7"&gt;Momen, Wendi. Understanding the Bahaʼı́ Faith. Edinburgh: Dunedin Academic Pres, 2006&lt;/ref&gt; این اصل در انتخاب دین توسط فرد نیز مصداق دارد و آثار بهائی بیان می‌کنند که هر فرد در نحوهٔ تعیین اعتقاد خود باید آزاد باشد و هیچ‌کس هرگز نباید برای قبول عقاید دینی تحت فشار یا اجبار قرار گیرد.&lt;ref name=":6"&gt;Stockman, Robert. The Baha'i Faith: A Guide For The Perplexed. Bloomsbury Academic, 2013.&lt;/ref&gt; کودکانی که در خانوادهٔ بهائی متولد یا بزرگ می‌شوند خود باید در هنگام بلوغ در مورد اعتقاد دینی خود تصمیم بگیرند.&lt;ref name=":6" /&gt;
==دین باید سبب الفت و محبت میان مردم باشد==
یکی از شرایطی که آثار بهائی برای دین تعیین می‌کنند این است که دین باید سبب آرامش، آسایش، الفت و محبت در میان مردمان باشد، در غیر این صورت نام دین را نمی‌توان بر آن گذاشت. اگر دین که خود باید علاج اختلافات باشد سبب اختلاف و جنگ و جدائی شود، به گفته عبدالبهاء بی‌دینی بهتر از آن است.&lt;ref&gt;مبادی روحانی و تعالیم اجتماعی بهائی صفحهٔ ۱۴&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://reference.bahai.org/fa/t/o/KBAS1/kbas1-216.html#pg216 بدایع‌الآثار جلد اول صفحه ۲۱۶]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://reference.bahai.org/fa/t/c/PM2/pm2-124.html#pg124 پیام ملکوت صفحه ۱۲۴]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://reference.bahai.org/fa/t/ab/MMAB/mmab-223.html#pg225 مکاتیب حضرت عبدالبهاء شماره ۱ صفحه ۳۱۸]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://reference.bahai.org/fa/t/ab/KA2/ka2-232.html#pg227 خطابات حضرت عبدالبهاء جلد دوم صفحه ۲۲۷]&lt;/ref&gt;

==از میان بردن فقر و ثروت مفرط==
آثار بهائی به ارتباط و بهم پیوستگی افراد به عنوان اجزای اجتماع تأکید دارند و تعالیم بهائی از میان بردن فقر مفرط و ثروت بی‌اندازه را برای وحدت خانوادهٔ بشری و بنای یک جامعهٔ جهانی برپایهٔ صلح و عدل لازم می‌دانند.&lt;ref name=":2" /&gt; البته آثار بهائی معتقد به یکسان‌سازی ثروت و ایجاد برابری کامل اقتصادی میان مردم آن طور که ایدئولوژی کمونیسم ترویج می‌دهد نیستند و معتقدند چنین یکسان‌سازی‌های غیرممکن است و به اجتماع صدمه می‌زند.&lt;ref name=":2" /&gt;&lt;ref name=":7" /&gt; [[بهاءالله]] و [[عبدالبهاء]] برای از میان بردن فقر فاحش و ثروت مفرط هم ترتیبات مؤثر موسساتی را لازم می‌دانند و هم تقویت حس مسئولیت و دغدغه اجتماعی میان افراد.&lt;ref name=":2" /&gt;

==اهمیت تعلیم و تربیت==
در [[آئین بهائی|دیانت بهائی]] تاکید شدیدی بر اهمیت تعلیم و تربیت وجود دارد و تعلیم و تربیت به عنوان یکی از عوامل اصلی پیشرفت معنوی و مادی فرد و اجتماع در نظر گرفته میشود.&lt;ref name=":2" /&gt; آثار بهائی بیان می کنند که با تعلیم و تربیت است که استعدادهای و توانمندی های بالقوه افراد پرورش می یابد.&lt;ref name=":2" /&gt; آثار بهائی یکی از وظایف اصلی والدین را تعلیم و تربیت فرزندان خود می داند و به خصوص تاکید ویژه ای بر تعلیم و تربیت فرزندان دختر قرار می دهد زیرا در آینده به عنوان مادر نسل بعد را پرورش می دهند.&lt;ref name=":2" /&gt; تعالیم بهائی هم به لزوم تربیت معنوی و روحانی فرد و هم به تعلیم و آموزش انسانی از جمله کسب علم و یادگیری هنر و فن و حرفه تاکید دارند.&lt;ref name=":2" /&gt;

==صلح عمومی==
منابع بهائی صلح را به عنوان هدف غایی نوع بشر در نظر می‌گیرند و آثار بهائی حاوی توضیحات مفصلی دربارهٔ اصول اجتماعی مورد نیاز دستیابی به صلح هستند. از جمله اصول و تعالیم اجتماعی که بهائیان مرتبط با ایجاد صلح می‌بینند عبارتند از: جستجوی حقیقت به‌طور مستقل، یگانگی نوع انسان، لزوم رفع هر گونه تعصب، هماهنگی علم و دین، برابری زن و مرد، لزوم تعلیم و تربیت عمومی، گزینش یک زبان واحد جهانی، رفع فقر فاحش و ثروت مفرط، تأسیس یک محکمهٔ جهانی برای رفع اختلاف میان ملت‌ها و پذیرش عدالت به عنوان اصل حاکم بر امور انسانی.&lt;ref name=":1" /&gt;&lt;ref name=":8"&gt; «[http://www.bahai.org/fa/beliefs/universal-peace/ صلح عمومی]». وب سایت رسمی جامعهٔ جهانی بهائی&lt;/ref&gt;

منابع بهائی بیان می‌کنند این اصول صرفاً به عنوان مجموعه‌ای آرمان‌های مبهم و دست نایافتنی برای بهائیان نیست، بلکه مشغلهٔ اصلی افراد، جوامع و موسسات بهائی چگونگی تبدیل این باورها به واقعیت است.&lt;ref name=":1" /&gt;&lt;ref name=":8" /&gt;

==پیوند به بیرون==

*[https://www.bahaisofiran.org/%D8%A7%D8%B9%D8%AA%D9%82%D8%A7%D8%AF%D8%A7%D8%AA_%D8%A7%D8%B3%D8%A7%D8%B3%DB%8C_%D8%A8%D9%87%D8%A7%DB%8C%DB%8C%D8%A7%D9%86 برخی اعتقادات اساسی بهائیان]
*[http://www.bahai.org/fa/beliefs/ باورهای بهائیان]

*[http://info.bahai.org/persian سایت رسمی جامعه جهانی بهائی]
*[https://www.bahaisofiran.org/ بهائیان ایران]
*[http://www.reference.bahai.org/fa کتابخانه آثار بهائی]
*[https://www.bahaisofiran.org/%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%87 کتابخانه وب‌سایت بهائیان ایران]
*[https://www.bahaisofiran.org/assets/%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%D8%A8%D9%87%D8%A7%D8%A1%20%D9%88%20%D8%AA%D9%88%D9%84%D9%91%D8%AF%20%D8%A7%D9%86%D8%B3%D8%A7%D9%86%20-%20Nader%20Saiedi.pdf عبدالبهاء و تولد انسان]
*[https://www.bahaisofiran.org/assets/%D8%B7%D9%84%D9%88%D8%B9%DB%8C%20%D8%AF%DB%8C%DA%AF%D8%B1.pdf طلوعی دیگر، کتابی در معرفی آئین بهائی]
*[https://www.bahaisofiran.org/assets/%DA%AF%D9%88%D9%87%D8%B1%D9%87%D8%A7%DB%8C%20%D9%BE%D9%86%D9%87%D8%A7%D9%86.pdf گوهرهای پنهان، کتابی در معرفی آئین بهائی]
*[https://www.bahaisofiran.org/%D8%A7%D8%B9%D8%AA%D9%82%D8%A7%D8%AF%D8%A7%D8%AA_%D8%A7%D8%B3%D8%A7%D8%B3%DB%8C_%D8%A8%D9%87%D8%A7%DB%8C%DB%8C%D8%A7%D9%86 عقاید اساسی آئین بهائی]

==جستارهای وابسته==

*[[بهاءالله]]
*[[عبدالبهاء]]
*[[شوقی افندی]]
*[[بیت العدل اعظم]]
*[[آموزه های بهائی|آموزه‌های بهائی]]
*[[احکام بهائی]]
*[[ازدواج بهائی]]
*[[سید علی‌محمد باب]]
*[[من یظهره‌الله]]
*[[آثار سید علی‌محمد باب|آثار سید علی محمد باب]]
*[[نظم اداری]]

==منابع==
&lt;references /&gt;

[[pt:Ensinamentos]]
[[zh:巴哈伊教义]]
[[en:Teachings]]</text>
      <sha1>8o177l3siaw3sbrgp6s7rwri2yf2og7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>احکام بهائی</title>
    <ns>0</ns>
    <id>7</id>
    <revision>
      <id>743</id>
      <parentid>742</parentid>
      <timestamp>2021-12-06T07:23:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Peyman9</username>
        <id>4</id>
      </contributor>
      <origin>743</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="35221" sha1="d810fuwdw224mc33w8igwyx0dcmbutm" xml:space="preserve">{{#seo:|title=احکام بهایی | دین بهائی چیست و چه می گوید | دانشنامه بهائی}}
{{#seo:|description=به اعتقاد بهائی، احکام شامل دو بعد مکمّل هستند. یک بُعد، شامل احکام اخلاقی می‌شود و بُعد دیگر شامل احکامی است که هدف نظم‌بخشی به زندگی اجتماعی را دارند.}}
{{بهائی}}
به اعتقاد بهائی، احکام شامل دو بعد مکمّل هستند. یک بُعد، شامل احکام اخلاقی می‌شود که در گذر زمان تغییرناپذیرند و در ادیان مختلف مشترک هستند؛ مانند دعوت به صداقت و درستکاری. بُعد دیگر شامل احکامی است که هدف نظم‌بخشی به زندگی اجتماعی را دارند و که بعضی از آن‌ها در بستر زمان قابلیت تغییر دارد، مانند بعضی احکام مربوط به ازدواج.&lt;ref name="An Introduction to the Baha'i Faith"&gt;Smith، Peter. ''An Introduction to the Baha'i Faith''. Cambridge University Press, 2008 شابک ‎۹۷۸۰۵۲۱۶۸۱۰۷۰&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;وب سایت رسمی جامعهٔ بهائی. «[http://www.bahai.org/beliefs/life-spirit/character-conduct/divine-law احکام الهی]». بازبینی‌شده در ۱۰ مارس ۲۰۱۹&lt;/ref&gt; بسیاری از احکام مربوط به زندگی معنوی و اجتماعی فرد در [[آئین بهائی]] در «[[کتاب اقدس]]» از آثار [[بهاءالله]] ذکر شده‌اند. اگر چه بسیاری از قوانین موجود در کتاب اقدس در جامعه امروزی قابل استفاده هستند، بهاءالله امکان استفاده از قوانین جدید با توجه به مقتضیات جامعه بهائی را فراهم آورده و این قوانین اندک اندک دراین [[آئین بهائی|آئین]] ظهور یا تغییر می‌کنند.&lt;ref name="aqdas_intro"&gt;
Universal House of Justice. «مقدمه» در ''[https://fa.wikipedia.org/wiki/%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8_%D8%A7%D9%82%D8%AF%D8%B3 کتاب اقدس]'' Wilmette, Illinois, USA: Bahá'í Publishing Trust. ۵. [https://fa.wikipedia.org/wiki/%D9%88%DB%8C%DA%98%D9%87:%D9%85%D9%86%D8%A7%D8%A8%D8%B9_%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8/0853989990 ISBN 0853989990] .[http://reference.bahai.org/en/t/b/KA/ka-2.html#gr12 پیوند به کتاب]

↑&lt;/ref&gt; رعایت احکام فردی مانند روزه و نماز در عین حالی که وظیفه‌ای همگانی هستند از وظایف شخصی فرد محسوب می‌شوند.&lt;ref name="log_۲۳۳"&gt;
[https://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%B4%D9%88%D9%82%DB%8C_%D8%A7%D9%81%D9%86%D8%AF%DB%8C شوقی افندی.] ''انوار هدایت''. چاپ Hornby, Helen (Ed.). Bahá'í Publishing Trust, New Delhi, India، ۱۹۸۳. ۲۳۳. &lt;nowiki&gt;ISBN 8185091463&lt;/nowiki&gt;.[http://bahai-library.com/?file=hornby_lights_guidance پیوند به کتاب]

↑&lt;/ref&gt;&lt;ref name="walbridge"&gt;
Walbridge, John «[http://bahai-library.org/encyclopedia/prayer.html دعا و نیایش]»&lt;/ref&gt; [[بهاءالله]] احکام را به عنوان یک چارچوب کیفری به هدف اجرای حکم یا مجازات در نظر نمی‌گیرد، بلکه احکام را عامل ترقّی روحانی انسان‌ها می‌داند.&lt;ref name="aqdas_intro" /&gt;&lt;ref name="The Baha'i Faith: A Short Introduction"&gt;مؤمن، موژان. ''The Baha'i Faith: A Short Introduction''. Oneworld Publications, ۱۹۹۷ شابک ‎۱۸۵۱۶۸۲۰۹۰&lt;/ref&gt; [[بهاءالله]] در [[کتاب اقدس]] از پیروان خود می‌خواهد که احکام را با نیت و عشق به [[بهاءالله]] عمل نمایند.&lt;ref&gt;فتح اعظم، هوشمند. ''در شناسایی آیین بهائی''. بنیاد فرهنگی نحل، ۲۰۰۸. شابک ‎۹۷۸–۸۴-۶۱۲–۶۵۴۵-۹&lt;/ref&gt;

در احکام [[بهاءالله]] سه جنبه می‌توان مشاهده کرد: یک احکامی که به رابطهٔ افراد با خدا می‌پردازد، جنبهٔ دوم به مربوط به آن دسته امور جسمانی و روحانی است که نفعشان به‌طور مستقیم به افراد می‌رسد و جنبه سوّم احکامی که در ارتباط با رابطهٔ بین افراد با یکدیگر و بین افراد و جامعه می‌باشد. احکام کتاب اقدس را به‌طور کلّی می‌توان تحت عناوین زیر طبقه‌بندی کرد: احکام مربوط به نماز و روزه، مسائل شخصی از جمله موارد مربوط به [[ازدواج بهائی|ازدواج]]، طلاق، ارث، دسته‌ای از احکام که شامل اوامر، نواهی و نصایح و بالاخره دسته‌ای که بعضی از احکام و شرایع ادیان قبل را نسخ می‌نماید.&lt;ref name="aqdas_intro" /&gt;

==مفهوم احکام در آئین بهائی==
در [[آئین بهائی]]، احکام به صورت مجموعه‌ای از باید و نباید که ترس از مجازات ضامن اجرایی آن باشد، مطرح نمی‌شود.&lt;ref name="Momen"&gt;{{پک|Momen |1999|ک=The Baha'i Faith: A Short Introduction|ص=ص ۸۴}}&lt;/ref&gt; [[بهاءالله]] احکام را بخش جدایی‌ناپذیر ترقّی معنوی انسان می‌داند.&lt;ref name="Momen" /&gt; بهائیان معتقدند همان‌طور که اگر فردی از بام ساختمان بلندی به پایین بپرد به دلیل نادیده گرفتن قوانین فیزیکی عالم دچار صدمه می‌شود، زیرپا گذاشتن قوانین معنوی که بر عالم وجود حکمفرماست نیز به انسان از نظر معنوی لطمه وارد می‌سازد.&lt;ref name="Momen" /&gt; در این دیدگاه، احکام دینی به انسان کمک می‌کند که خود را با قوانین معنوی که بر عالم حکمفرماست وفق دهند.&lt;ref name="Momen" /&gt;

در [[آئین بهائی]] احکام غالباً نه به دستورالعمل‌های جزئی برای موقعیت‌های متفاوت بلکه به به شکل اصول کلی ارائه شده‌است که در بسیاری موارد هر فرد به شکلی که در زندگی خود و در هر موقعیت مناسب می‌بیند این اصول را به کار می‌گیرد.&lt;ref name="Smith 159"&gt;{{پک|Smith |2008|ک=An Introduction to the Baha'i Faith|ص= ص ۱۵۹}}&lt;/ref&gt; [[آموزه های بهایی|تعالیم بهائی]] دربارهٔ بسیاری از جنبه‌های زندگی اظهارنظری نمی‌کنند.&lt;ref name="Smith 159" /&gt; در برخی موارد، به صراحت ذکر شده که یک موضوع خاص مسئلهٔ انتخاب فردی است و نه حکم الهی همچنین در مورد برخی از احکام اجتماعی [[آئین بهائی]] که هم‌اکنون به اجرا گذاشته می‌شوند نیز تأکید کلّی شدیدی بر آگاهی، درک و عقلانیت فرد است.&lt;ref name="Smith 159" /&gt; بر طبق بیانات بهاءالله، بهائیان احکام بهائی را باید با سرور و از روی عشق اجرا نمایند.&lt;ref name="Momen" /&gt; در آئین بهائی هیچ فردی مسئول این نیست که بر دیگران نظارت کند که آیا احکام را رعایت می‌کنند یا خیر.&lt;ref name="Smith 159" /&gt; در نظر بهائیان فرد فقط پاسخگوی خداست و هر شخص مسئولیت بهبود و به انضباط درآوردن رفتار و اعمال خود را دارد.&lt;ref name="Smith 159" /&gt; در دیانت بهائی طبقهٔ روحانیون و علمای دینی که بتوانند احکام الهی را وضع یا تفسیر کنند وجود ندارد.&lt;ref name="Smith 160"&gt;{{پک|Smith |2008|ک=An Introduction to the Baha'i Faith|ص= ص ۱۶۰}}&lt;/ref&gt; محافل روحانی محلّی و ملّی وظیفهٔ به‌کاربندی احکام اجتماعی بهائی را بر عهده دارند.&lt;ref name="Smith 160" /&gt;

مبنای احکام بهائی آثار مکتوب و رسمی [[بهاءالله]] مانند [[کتاب اقدس]] و ضمائم آن به همراه تبیینات و توضیحات [[عبدالبهاء]] و [[شوقی افندی]] و قوانین وضع شده توسط [[بیت العدل اعظم]] است.&lt;ref name="Smith 159" /&gt; حکایت‌های شخصی و روایت‌های شفاهی از زندگی [[بهاءالله]] یا دیگر بزرگان این آئین، نمی‌توانند به هیچ وجه مبنایی برای تعیین احکام باشند.&lt;ref name="Smith 159" /&gt;

==برخی از احکام==
[[بهاءالله]] تعدادی فرایض معنوی برای پیروانش تعیین کرده‌است که می‌توان از میان آن‌ها به نماز و مطالعهٔ آثار بهائی به صورت روزانه و روزه اشاره کرد.&lt;ref name="Smith 161"&gt;{{پک|Smith |2008|ک=An Introduction to the Baha'i Faith|ص= ص ۱۶۱}}&lt;/ref&gt; این اعمال به عنوان وسیله‌ای برای نزدیکی بیشتر فرد به خدا و پرورش صفات معنوی در او در نظر گرفته می‌شود.&lt;ref name="Smith 161" /&gt;

===نماز===
دعا و نیایش جایگاهی اساسی در آئین بهائی دارد.&lt;ref name="Smith 161" /&gt; بر طبق احکام بهائی، نماز روزانه عبادتی است که هر روز باید توسط فرد به جا آورده شود. سه نماز روزانه وجود دارد که فرد حق انتخاب از میان آن‌ها را دارد. نماز صغیر (کوچک) و نماز کبیر (بزرگ) یک مرتبه در روز و نماز وسطی (متوسط) سه مرتبه در روز باید ادا شوند.&lt;ref name="Smith 161" /&gt;

===خواندن آثار الهی و دعا و نیایش===
علاوه بر نماز روزانه، بهائیان تشویق شده‌اند که به‌طور مرتب چه در زندگی فردی و چه در مواقعی که دور هم جمع می‌شوند به دعا و نیایش پردازند.&lt;ref name="Smith 162"&gt;{{پک|Smith |2008|ک=An Introduction to the Baha'i Faith|ص= ص ۱۶۲}}&lt;/ref&gt; تعداد بسیاری مناجات و دعا از بهاءالله و عبدالبهاء به اصل فارسی و عربی یا به صورت ترجمه به سایر زبان‌ها موجود است که برای این منظور استفاده می‌شود.&lt;ref name="Smith 162" /&gt; بسیاری از دعاهای بهائی طلب یاری از خدا برای رشد صفات و خصائل معنوی می‌کند یا تقاضای حفظ، بخشش، یاری، هدایت، کمک در انتشار آئین بهائی و برقراری اتّحاد و وحدت با دیگران دارد.&lt;ref name="Smith 162" /&gt; همچنین دعاهایی برای کودکان، والدین و همسران وجود دارد.&lt;ref name="Smith 162" /&gt; دعاهای مخصوصی نیز هست که در هنگام سفر، مراسم ازدواج یا خاکسپاری، ماه روزه و ... می‌تواند مورد استفاده قرار بگیرد.&lt;ref name="Smith 162" /&gt;

معمولاً شکل تعیین شده‌ای برای خواندن چنین دعاهایی وجود ندارد، امّا توصیه شده‌است که افراد در خلوت به دعا و مناجات پردازند.&lt;ref name="Smith 163"&gt;{{پک|Smith |2008|ک=An Introduction to the Baha'i Faith|ص= ص ۱۶۳}}&lt;/ref&gt; حالت و روحیّه‌ای که با آن دعا خوانده می‌شود بسیار مورد تأکید قرار می‌گیرد: هر چه شخص منقطع تر شود، دعاهای او خلوص و تأثیر بیشتری خواهد داشت.&lt;ref name="Smith 163" /&gt; بهائیان خواندن دعا و مناجات را جهت ابراز محبت به خدا می‌دانند و نه از جهت ترس از خداوند یا ترس از آتش جهنم و نه به امید بهشت. بهائیان دعا خواندن و مناجات با خدا را مانند زمانی می‌دانند که انسان مفتون محبت دیگری می‌شود و هیچ‌گاه از ذکر و یاد معشوقش سکوت نمی‌کند. پس چقدر سخت است برای انسانی که مفتون محبت خداوند باشد و از ذکر او دم فرو بندد.&lt;ref&gt;کتاب بهاءالله و عصر جدید، صفحهٔ ۱۰۷&lt;/ref&gt;

بهائیان معتقدند؛ تنها تلاوت و تعمق در آیات خداوند است که می‌تواند باعث ایجاد سرور حقیقی در انسان شود. آیات الهی از نظر بهائیان آیاتی است که فرستادگان خداوند هم چون موسی، عیسی، کریشنا، بودا، ابراهیم، محمد، [[سید علی‌محمد باب|باب]] و [[بهاءالله]] با استفاده از قدرت وحی خداوندی نازل فرموده‌اند آورده‌اند.&lt;ref&gt;کتاب گنجینه حدود و احکام دین بهائی&lt;/ref&gt; از دیگر فرائض دینی برای بهائیان، مطالعهٔ قسمت‌هایی از آثار بهاءالله در هر صبح و شب و تفکّر بر معنای آن‌ها و همچنین تکرار ذکرالله‌ابهی ۹۵ مرتبه در شبانه روز است.&lt;ref name="Smith 162" /&gt;

===روزه===
به حکم بهاءالله، بهائیان ۱۵ تا ۷۰ ساله، هر سال در آخرین ماه از تقویم بهائی (معمولاً مطابق ۲–۲۱ ماه مارس)، روزه بهائی|روزه می‌گیرند.&lt;ref name="Smith 163" /&gt; در زمان روزه بهائیان از طلوع تا غروب خورشید از خوردن، آشامیدن و استعمال دخانیات پرهیز می‌کنند.&lt;ref name="Smith 163" /&gt; برای افراد بیمار، زنان در دوران قاعدگی، بارداری و شیردهی، افرادی که در مشاغل دشوار مشغول به کار هستند یا مسافران معافیت‌هایی وجود دارد.&lt;ref name="Smith 163" /&gt;

دوران روزه، دورانی برای دعا، نیایش و توجه و تفکر در نظر گرفته شده‌است که در آن فرد از امیال خودمحورانه پرهیز می‌کند و تلاش می‌کند تا زندگی خود را به سمتی سوق دهد که نیروهای معنوی درونی روحش جانی دوباره یابند.&lt;ref name="Smith 163" /&gt; روزه یک وظیفه و مسئولیّت معنوی فردی است و مؤسسات بهائی حق ندارند بر رعایت و اجرای آن نظارتی داشته باشند.&lt;ref name="Smith 163" /&gt;

===[[ازدواج بهائی|ازدواج]]===
تعالیم بهائی اهمّیّت [[ازدواج بهائی|ازدواج]] و زنگی خانوادگی را هم برای فرد و هم برای کل اجتماع مورد تأکید قرار می‌دهد.&lt;ref name="Smith 164"&gt;{{پک|Smith |2008|ک=An Introduction to the Baha'i Faith|ص= ص ۱۶۴}}&lt;/ref&gt; بهائیان به ازدواج تشویق شده‌اند، امّا ازدواج حکمی اجباری نیست.&lt;ref name="Smith 164" /&gt; این [[ازدواج بهائی|ازدواج]] علاوه بر ارتباط جسمانی باید روحانی نیز باشد. [[ازدواج بهائی|ازدواج]] در دین بهائی|آئین بهائی اتحاد زن و مرد است هدف اصلی پرورش روح و ایجاد هماهنگی و وحدت بین دو شریک زندگی است.&lt;ref name="marriage_pamphlet"&gt;{{یادکرد وب|نویسنده=Local Spiritual Assembly of the Baha'is of Warwick
|عنوان=ازدواج در آئین بهائی
|تاریخ= ۲۰۰۳–۱۰–۱۲
|نشانی = http://www.netcomuk.co.uk/~vickers/warwick_bookshop/pages/marriage.html
|تاریخ بازدید = ۲۰۰۶–۰۶–۱۴
|ناشر = Bahá'ís of Warwick
}}&lt;/ref&gt;
ازدواج حقیقی رابطه‌ای جسمی و معنوی است که در تمام عوالم الهی ادامه می‌یابد.&lt;ref name="Smith 164" /&gt;

از شرایط ازدواج بهائی این است که هر دو نفر به سن بلوغ (۱۵ سال) رسیده باشند و قبل از این سن، نامزدی نیز نمی‌تواند صورت گیرد.&lt;ref name="Smith 164" /&gt; [[ازدواج بهائی]] منوط به رضایت دو فردی که قصد ازدواج دارند و والدین آن‌ها است.&lt;ref name="Smith 164" /&gt; رضایت والدین برای حفظ پیوندهای خانوادگی و جلوگیری از هرگونه اختلاف در خانواده لازم در نظر گرفته شده‌است.&lt;ref name="Smith 164" /&gt; احکام بهائی تنها ازدواج با یک همسر را در آن واحد اجازه می‌دهد.&lt;ref name="Smith 165"&gt;{{پک|Smith |2008|ک=An Introduction to the Baha'i Faith|ص= ص ۱۶۵}}&lt;/ref&gt; [[بهاءالله]] در [[کتاب اقدس]] تعداد همسران برای یک مرد را به دو زن محدود کرده‌است و ذکر کرده که تک همسری بهتر است و موجب آسایش و آرامش برای هر دو طرف است.&lt;ref name="Smith 165" /&gt; [[عبدالبهاء]] بعدها در توضیح این حکم اضافه کرد که به دلیل آنکه داشتن دو همسر منوط به برقراری عدالت و برابری کامل بین هر دو است، در عمل چند همسری منوط به شرط محال است و بنابراین در ازدواج بهائی فقط تک همسری مجاز است.&lt;ref name="Smith 165" /&gt; احکام بهائی همچنین ازدواج موقت (صیغه) را مجاز نمی‌داند.&lt;ref name="Smith 165" /&gt;

[[بهاءالله]] می‌گوید هنگام مسافرت برای آن وقتی معین کرد و اگر در موعد مقرر باز نگشت همسر او یکسال صبر نماید و در این هنگام می‌تواند باز هم صبر کند یا [[ازدواج بهائی|ازدواج]] دیگری نماید.&lt;ref&gt;کتاب اقدس صفحه 172 و 173&lt;/ref&gt;

===طلاق===
طلاق طبق احکام بهائی مجاز است ولی بسیار نکوهش شده و ناپسند در نظر گرفته می‌شود.&lt;ref name="Smith 165" /&gt; بهائیان [[ازدواج بهائی|ازدواج]] را پیوند مقدّسی می‌دانند که فقط در شرایط حاد و هنگامی که چارهٔ دیگری نیست باید به آن پایان داد.&lt;ref name="Smith 165" /&gt;

بعد از تصمیم به جدایی، زن و شوهر باید به مدّت یکسال صبر نمایند تا طلاق نهایی شود. این دوره در اصطلاح بهائی، سال تربص نامیده می‌شود. در طول دورهٔ تربص زن و شوهر جدا از یکدیگر زندگی می‌کنند. اگر در هر زمان در طول این یک سال بین زن و شوهر محبّت و آشتی برقرار شد و تصمیم بر زندگی با یکدیگر نمودند، طلاق منتفی است و می‌توانند به زندگی مشترک با هم برگردند. در غیر این صورت، در پایان یک سال، طلاق نهایی می‌شود و بعد از آن هر یک از زن و مرد می‌توانند در صورت تمایل با فرد دیگری ازدواج کنند. محفل روحانی محلّی تلاش می‌کند تا بین زن و شوهر توافقی دو طرفه در زمینهٔ ترتیبات مالی در دوران تربص و طلاق برقرار سازد.&lt;ref&gt;{{یادکرد وب |نویسنده = Moojan Momen |نشانی= http://www.iranicaonline.org/articles/divorce#pt6|عنوان= | ناشر = دائرةالمعارف ایرانیکا|تاریخ = انتشار اولیّه: ۱۵ دسامبر ۱۹۹۵، بازبینی ۱۸ نوامبر ۲۰۱۱ |تاریخ بازبینی= ۲۰ ژانویه ۲۰۱۶}}&lt;/ref&gt;

===مشرق‌الاذکار===
[[بهاءالله]] بنیانگذار [[آئین بهائی|دین بهائی]] به پیروانش دستور می‌دهد که در هر شهری ساختمانی به بهترین صورت ممکن به نام خداوند ساخته شود و در آن به ذکر پروردگار پردازند به این بناها '''مشرق‌الاذکار''' گفته می‌شود. همچنین [[بهاءالله]] گذاشتن تصاویر را در مشرق‌الاذکار نهی کرده‌است. مشرق‌الاذکارها در دین بهائی مختص بهائیان نمی‌باشد و هر کس با هر دین و اعتقادی می‌تواند در آن به هر نوعی که علاقه و اعتقاد دارد، به دعا با خالق خویش بپردازد.&lt;ref&gt;کتاب اقدس آیه ۶۷&lt;/ref&gt;

===نظافت و بهداشت===
[[بهاءالله]]، در مورد پاکیزگی اشیاء و اجسام این‌چنین می‌گوید:
{{نقل قول|هر چیز کثیفی را می‌توانید با آب شستشو بدهید و پاکیزه کنید، اما آبی که حالات ثلاثه آن یعنی رنگ و بو و مزه‌اش تغییر نکرده باشد&lt;ref name=autogenerated1&gt;کتاب اقدس صفحهٔ ۷۱&lt;/ref&gt;}}بدین طریق است که حکم نجاست از جمیع اشیاء برداشته شده‌است.&lt;ref&gt;کتاب اقدس آیه ۷۵ صفحه ۷۳ http://reference.bahai.org/fa/t/b/KA/ka-103.html.utf8 متن کتاب اقدس&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;تقریرات کتاب اقدس، اشراق خاوری، صفحهٔ ۱۸۰&lt;/ref&gt;
{{نقل قول| خداوند برداشته‌است در این ظهور مبارک حکم نجاست را از جمیع اشیاء و از ملل دیگر.&lt;ref&gt;کتاب اقدس صفحات۷۲و۷۳&lt;/ref&gt;}}در شریعت‌های سابقه و به شهادت کتب قرآن و انجیل و تورات بسیاری از چیزها و بسیاری از قبائل و طوائف در نزد پیروان ادیان نجس بودند و پیروان آن دین باید از آن اشیاء یا از آن اشخاص دوری کنند. از نظر یهودی و نصاری که اسلام را قبول ندارند، مسلمین نجسند. مسلمین نیز مشرکین و کسانی که خدا را قبول ندارند، نجس می‌دانند.&lt;ref&gt;تقریرات کتاب اقدس، اشراق خاوری، صفحهٔ ۱۸۲&lt;/ref&gt;

بر هر فرد بهائی واجب است که احکام نظافت را که در زیر شرح داده می‌شود اجرا نماید، لازم است ذکر شود که احکام بهائی مربوط به ۱۵۰ سال پیش است و در ان زمان مردم ایران همگی در خزینه حمامهای عمومی خود را می‌شستند و چون اب آن‌ها مدت زیادی عوض نمی‌شد، بر اثر کثرت استعمال رنگ ان تغییر می‌کرد، متعفن می‌شد و سبب اشمئزاز می‌گردید و مخالف بهداشت بود.&lt;ref&gt;
{{یادکرد
|نویسنده=بهاءالله
|سال=۱۹۹۲
|کتاب=کتاب اقدس
|ناشر=مرکز جهانی بهائی
|شهر=ویلمت، Illinois، آمریکا
|شابک=0-85398-999-0
|صفحه=م۱۹۳
|فصل=یادداشت‌ها
}} http://reference.bahai.org/fa/t/b/KA/ka-374.html.utf8 پیوند به کتاب&lt;/ref&gt;

#لااقل هفته‌ای یکبار به حمام برود و خود را بشوید
#ورود به خزینه را منع کرده‌اند و دستور است که از آب تمیز استفاده شود
#در تابستان هر روز و در زمستان هر سه روز یکبار پاهای خود را بشوید
#هفته‌ای یکبار ناخن‌های خود را بگیرد
#سعی کند که از گلاب و عطر استفاده نماید تا بوی خوش بدهد.

یکی از موارد دیگر طهارت، طهارت ماء نطفه‌است تا دیگر اطلاق نجاست ماء نطفه بر کسی نشود و کسی را به این نسبت ناهنجار نیازارند&lt;ref&gt;تقریرات کتاب اقدس، اشراق خاوری، صفحهٔ ۱۷۹&lt;/ref&gt;

===معاشرت با همه اهل عالم===
در [[آئین بهائی|امر بهائی]] به معاشرت با جمیع ملل عالم و همه مردم در نهایت صدق و صفا تأکید شده‌است. در این آئین، حکم جهاد منع شده و به جای آن معاشرت با جمیع ادیان به روح و ریحان امر شده‌است،&lt;ref&gt;لوح اقتدارات صفحهٔ ۲۸&lt;/ref&gt; بر لزوم همزیستی مسالمت‌آمیز و بردباری دینی تأکید شده و نفرت و افراطی‌گری دینی مورد نکوهش قرار گرفته‌است.&lt;ref name="Smith 131"&gt;{{پک|Smith |2008|ک=An Introduction to the Baha'i Faith|ص= ص ۱۳۱}}&lt;/ref&gt;

===تدفین===
در دیانت بهائی، اجساد مردگان به خاک سپرده می‌شود.&lt;ref name="Smith 169"&gt;{{پک|Smith |2008|ک=An Introduction to the Baha'i Faith|ص= ص ۱۶۹}}&lt;/ref&gt; نماز مخصوصی برای هنگام خاکسپاری وجود دارد که علاوه بر آن بهائیان می‌توانند هر دعا یا متن دینی دیگر تمایل داشتند در مراسم بخوانند.&lt;ref name="Smith 169" /&gt; احکام بهائی بیان می‌دارند که محل دفن میت نباید بیشتر از یک ساعت از محل فوت او فاصله داشته باشد.&lt;ref name="Smith 169" /&gt; از سایر آداب دفن بهائی این است که: باید میت را شست و در کفنی از جنس کتان یا ابریشم پیچید، در انگشت او انگشتری قرار داد که روی آن آیه‌ای به این مضمون نوشته شده‌است که از خدا به وجود آمد و سوی خداوند برمی‌گردم، از غیر او بریده و به اسم بخشنده و مهربان او متمسکم.&lt;ref name="Smith 170"&gt;{{پک|Smith |2008|ک=An Introduction to the Baha'i Faith|ص= ص ۱۷۰}}&lt;/ref&gt; برای ادای احترام به بدن که جایگاه قبلی روح بوده‌است، میت را در تابوتی از جنس چوب، بلور یا سنگ قرار می‌دهند.&lt;ref name="Smith 169" /&gt; تابوت را به نحوی در خاک قرار می‌دهند که پایش به طرف قبله [[آرامگاه بهاءالله|(آرامگاه بهاءالله)]] باشد.&lt;ref name="Smith 169" /&gt;

===جنبه‌هایی از زندگی شخصی===
بهائیان از نوشیدن مشروبات الکلی و استفاده داروهای روانگردان نهی شده‌اند (مگر آنکه دکتر استفاده از آن‌ها را تجویز نماید)&lt;ref name="aqdas_intro" /&gt;&lt;ref&gt;{{یادکرد
|نویسنده=ج. ای. اسلمنت
|کتاب=بهاءالله وعصر جدید
|ناشر=دارالنشر البهائیة فی البرازیل
|شهر=برزیل
|صفحه=۱۲۱
}} http://reference.bahai.org/fa/t/je/BNE/index.html پیوند به کتاب&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{یادکرد
|نویسنده=ویلیام هاچر و دوگلاس مارتین
|کتاب=دین بهائی آئین فراگیر جهانی
|ناشر=مؤسسه معارف بهائی
|صفحه=۲۰۵
}} http://reference.bahai.org/fa/t/o/BF/index.html پیوند به کتاب&lt;/ref&gt;&lt;ref name="Smith 168"&gt;{{پک|Smith |2008|ک=An Introduction to the Baha'i Faith|ص= ص ۱۶۸}}&lt;/ref&gt; به دلیل اینکه این مواد عملکرد ذهن را مختل کرده و به بدن آسیب وارد می‌آورد و در حالت مستی قوهٔ عقلی که خدا به انسان داده است، از میان می‌رود.&lt;ref name="Smith 168" /&gt; همچنین، استفاده از مواد مخدر مانند تریاک به شدت نهی شده و حرام است.&lt;ref name="aqdas_intro" /&gt;&lt;ref&gt;{{یادکرد
|نویسنده=عبدالبهاء
|کتاب=مائده آسمانی - جلد ۵
|ناشر=موسسه ملی مطبوعات امری - ایران
|صفحه=۱۵۸
|سال=۱۲۹ بدیع
}} http://reference.bahai.org/fa/t/ab/MAS5/index.html پیوند به کتاب&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;
{{یادکرد
|نویسنده=ریاض قدیمی
|کتاب=گلزار تعالیم بهائی
|ناشر=مؤسسه مطبوعات ملی بهائیان پاکستان
|صفحه= ۳۴۷
}} http://reference.bahai.org/fa/t/c/GTB/index.html پیوند به کتاب&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;
{{یادکرد
|نویسنده=عبد الحمید اشراق خاوری
|کتاب=تقریرات دربارهٔ کتاب مستطاب اقدس
|ناشر=مؤسسه مطبوعات امری آلمان
|صفحه=۳۳۰
2}} http://reference.bahai.org/fa/t/o/TDKA/index.html پیوند به کتاب&lt;/ref&gt; زیرا آن‌ها نیز به ذهن و بدن آسیب می‌زنند و فرد هنگامی که تحت تأثیر آنهاست نمی‌تواند تصمیم‌گیری اخلاقی و صحیح داشته باشد.&lt;ref name="Smith 168" /&gt; استعمال دخانیات ممنوع نیست ولی تقبیح شده‌است.&lt;ref name="Smith 168" /&gt;

دیانت بهائی رابطهٔ جنسی را بخشی طبیعی از زندگی انسان در نظر می‌گیرد و غریزه و میل جنسی را سرکوب نمی‌کند ولی راه مشروع و صحیح ابراز آن را فقط در ازدواج می‌بیند.&lt;ref name="Smith 168" /&gt; بدین ترتیب هرگونه رابطهٔ جنسی قبل از ازدواج و خارج از ازدواج نهی شده‌است.&lt;ref name="Smith 168" /&gt;&gt; همجنس‌گرایی نیز در دیانت بهائی نهی شده‌است.&lt;ref name="aqdas_intro" /&gt;&lt;ref&gt;{{یادکرد
|نویسنده=داریوش و گریس شاهرخ
|کتاب=اصول دین بهائی
|ناشر=انتشارات ایمجز اینترنشنال
|صفحه=۳۷
}}http://reference.bahai.org/fa/t/o/UDB/index.html متن کتاب&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{یادکرد
|نویسنده=مجموعه آثار
|کتاب=پیام آسمانی جلد ۱
|ناشر=مؤسسه معارف بهائی
|صفحه=۱۲۱
}} http://reference.bahai.org/fa/t/c/PA1/index.html پیوند به کتاب&lt;/ref&gt;

در متون بهائی، داشتن عفت و عصمت، بهتر از صدها هزار سال عبادت ذکر شده‌است.&lt;ref&gt;گلزار تعالیم بهائی، ریاض قدیمی، ناشر:موسس مطبوعات ملی بهائیان پاکستان، صفحه 219 http://reference.bahai.org/fa/t/c/GTB/index.html پیوند به کتاب&lt;/ref&gt; [[بیت العدل اعظم]] مرجع حاضر [[آئین بهائی|دیانت بهائی]]، عفت و عصمت را یکی از خطیرترین و برجسته‌ترین مفاهیمی ذکر می‌کنند که در این دورانِ انحطاط و بی‌بندوباری نامحدود، با آن مواجه هستیم و به بهائیان عالم دستور می‌دهند که بایستی نهایت سعی و جهد خود را، در جهت ارتفاع و ارتقاء موازین و معیارهای دیانت بهائی، مبذول کنند.&lt;ref&gt;پیام ۱۴ ژانویه ۱۹۸۵ خطاب به بهائیان عالم&lt;/ref&gt;

در مورد نحوهٔ لباس پوشیدن، نوعی خاصی از لباس تحت عنوان «پوشش بهائی» وجود ندارد و بهائیان تنها توصیه شده‌اند که در لباس پوشیدن اعتدال، میانه روی و پاکیزگی را رعایت نمایند.&lt;ref name="Smith 171"&gt;{{پک|Smith |2008|ک=An Introduction to the Baha'i Faith|ص= ص ۱۷۱}}&lt;/ref&gt; همچنین لازم نیست زنان چادر بپوشند و موی خود را بپوشانند یا اینکه مردان ریش بگذارند.&lt;ref name="Smith 171" /&gt;

===احکام جزایی===
[[بهاءالله]] برای بعضی از جرایم مجازات‌هایی تعیین کرده‌است از جمله حبس ابد یا اعدام برای قتل یا ایجاد حریق، پرداخت دیه برای قتل غیرعمد یا تبعید، حبس و علامت گذاشتن بر پیشانی برای دزدی. این احکام در حال حاضر کاملاً جنبۀ نظری و تئوری دارند و اجرای آن‌ها موکول به آینده شده و بر اساس جزئیاتی خواهد بود که [[بیت العدل اعظم]] در آینده تصمیم خواهند گرفت.&lt;ref name="Smith 172"&gt;{{پک|Smith |2008|ک=An Introduction to the Baha'i Faith|ص= ص ۱۷۲}}&lt;/ref&gt;

==سایر احکام==

#نهی از سرقت
#نهی از دروغ- در دین بهائی دروغ مصلحتی وجود ندارد و دروغ در هر نوعی مذموم شمرده شده‌است.
#نهی از غیبت و افتراء
#نهی از تکدی‌گری
#نهی از دخالت در امور سیاسیه
#نهی از نزاع و جدال- بهاءالله در این مورد می‌گوید: «نزاع و جدال ممنوع و هر متعدی محروم»
#نهی از بالارفتن از منبر
#لزوم تربیت فرزندان &lt;ref name="Smith 166"&gt;{{پک|Smith |2008|ک=An Introduction to the Baha'i Faith|ص= ص ۱۶۶}}&lt;/ref&gt;
#لزوم پرداختن به کار
#لزوم رعایت نظافت
#لزوم حفظ تندرستی
#لزوم پرداخت حقوق الله &lt;ref name="Smith 163" /&gt;

==پیوند به بیرون==

*[https://www.bahaisofiran.org/what-bahais-do/bahai-life/personal-spiritual-growth?gclid=EAIaIQobChMIs-KU24Ot4QIVIf_jBx29IQWlEAAYASAAEgJ0OPD_BwE عمل به احکام بهائی]
*[https://www.bahai.org/fa/beliefs/life-spirit/character-conduct/divine-law احکام الهی]
*[http://aeenebahai.org/fa/node/286/%D9%85%D8%B1%D9%88%D8%B1%DB%8C-%D8%A8%D8%B1-%D8%A7%D8%AD%DA%A9%D8%A7%D9%85-%D8%AF%DB%8C%D8%A7%D9%86%D8%AA-%D8%A8%D9%87%D8%A7%D8%A6%DB%8C مروری بر احکام بهائی]
*[http://www.bahailib.com/index3.php?code=848 احکام بهائی به زبان ساده]
*[http://www.kitab-i-aqdas.org/SC_04.htm خلاصه احکام کتاب اقدس به فارسی]

==جستارهای وابسته==

*[[آئین بهائی]]
*[[بهاءالله]]
*[[عبدالبهاء]]
* [[سفرهای عبدالبهاء به غرب]]
*[[شوقی افندی]]
*[[بیت العدل اعظم]]
*[[آموزه های بهائی|آموزه‌های بهائی]]
*[[ازدواج بهائی]]
*[[سید علی‌محمد باب]]
*[[من یظهره‌الله]]
*[[آثار سید علی‌محمد باب|آثار سید علی محمد باب]]
*[[نظم اداری]]

==منابع==
&lt;references /&gt;</text>
      <sha1>d810fuwdw224mc33w8igwyx0dcmbutm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>الگو:Cite book</title>
    <ns>10</ns>
    <id>8</id>
    <revision>
      <id>42</id>
      <timestamp>2019-03-30T17:58:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sarah</username>
        <id>1</id>
      </contributor>
      <comment>صفحه‌ای تازه حاوی «&lt;includeonly&gt;{{#invoke:citation/CS1/en|citation |CitationClass=book }}&lt;/includeonly&gt;&lt;noinclude&gt; {{توضیحات}} &lt;/noinclude&gt;» ایجاد کرد</comment>
      <origin>42</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="127" sha1="l42j1pldwxshl2laof0o6nqajsj9tei" xml:space="preserve">&lt;includeonly&gt;{{#invoke:citation/CS1/en|citation
|CitationClass=book
}}&lt;/includeonly&gt;&lt;noinclude&gt;
{{توضیحات}}
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>l42j1pldwxshl2laof0o6nqajsj9tei</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>الگو:توضیحات</title>
    <ns>10</ns>
    <id>9</id>
    <revision>
      <id>43</id>
      <timestamp>2019-03-30T17:58:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sarah</username>
        <id>1</id>
      </contributor>
      <comment>صفحه‌ای تازه حاوی «{{#invoke:documentation|main|_content={{ {{#invoke:documentation|contentTitle}}}}}}&lt;noinclude&gt; &lt;!-- Categories go on the /doc subpage, and...» ایجاد کرد</comment>
      <origin>43</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="182" sha1="o4ddn701tao1ufdnkxe1wdgz5b5ga84" xml:space="preserve">{{#invoke:documentation|main|_content={{ {{#invoke:documentation|contentTitle}}}}}}&lt;noinclude&gt;
&lt;!-- Categories go on the /doc subpage, and interwikis go on Wikidata. --&gt;
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>o4ddn701tao1ufdnkxe1wdgz5b5ga84</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>الگو:Infobox person</title>
    <ns>10</ns>
    <id>10</id>
    <revision>
      <id>44</id>
      <timestamp>2019-03-31T05:12:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Peyman9</username>
        <id>4</id>
      </contributor>
      <comment>صفحه‌ای تازه حاوی «{{Infobox|child={{{child|}}} | bodyclass  = biography vcard  | above      = {{شکستن ورودی‌ها  | 1 = {{#if:{{{honorific prefix...» ایجاد کرد</comment>
      <origin>44</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12615" sha1="ncb9raklgx8f44my370ti9x3hmh97wa" xml:space="preserve">{{Infobox|child={{{child|}}}
| bodyclass  = biography vcard

| above      = {{شکستن ورودی‌ها
 | 1 = {{#if:{{{honorific prefix|{{{honorific_prefix|{{{honorific-prefix|{{{pre-nominals|}}}}}}}}}}}}|&lt;span class="honorific-prefix" style="font-size: 77%; font-weight: normal;"&gt;{{{honorific prefix|{{{honorific_prefix|{{{honorific-prefix|{{{pre-nominals|}}}}}}}}}}}}&lt;/span&gt;}}
 | 2 = &lt;span class="fn"&gt;{{#if:{{{name|}}}|{{{name}}}|{{PAGENAMEBASE}}}}&lt;/span&gt;
 | 3 = {{#if:{{{honorific suffix|{{{honorific_suffix|{{{honorific-suffix|{{{post-nominals|}}}}}}}}}}}}|&lt;span class="honorific-suffix" style="font-size: 77%; font-weight: normal;"&gt;{{{honorific suffix|{{{honorific_suffix|{{{honorific-suffix|{{{post-nominals|}}}}}}}}}}}}&lt;/span&gt;}}
 }}
| abovestyle = {{{abovestyle|}}}

| image      = {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{{image|}}}|size={{{image size|{{{image_size|{{{imagesize|}}}}}}}}}|sizedefault=frameless|upright={{{image_upright|1}}}|alt={{{alt|}}}|suppressplaceholder=yes}}
| caption    = {{{image caption|{{{caption|{{{image_caption|}}}}}}}}}

| label1     = نام بومی
| data1      = {{#if:{{{native_name|}}}|&lt;span class="nickname" {{#if:{{{native_name_lang|}}}|lang="{{{native_name_lang}}}"}}&gt;{{{native_name}}}&lt;/span&gt;}}

| label2     = تلفظ
| data2      = {{{pronunciation|}}}

| label10    = زاده
| data10     = {{شکستن ورودی‌ها|1={{#if:{{{birth_name|{{{birthname|}}}}}}|&lt;span class="nickname"&gt;{{{birth_name|{{{birthname|}}}}}}&lt;/span&gt;}}|2={{{birth_date|}}}|3={{#if:{{{birth_place|}}}|&lt;span class="birthplace"&gt;{{{birth_place|}}}&lt;/span&gt;}}}}

| label11    = [[غسل تعمید|تعمید شده]] {{#if:{{{baptized|}}}|[[غسل تعمید|تعمید شده]]|[[غسل تعمید|تعمید شده]]}}
| data11     = {{#if:{{{birth_date|}}}||{{{baptized|{{{baptised|}}}}}}}}

| label12    = ناپدیدشده
| data12     = {{شکستن ورودی‌ها|1={{{disappeared_date|}}}|2={{{disappeared_place|}}}}}

| label13    = وضعیت پیدایی
| data13     = {{{status|{{{disappeared_status|}}}}}}

| label14    = درگذشت
| data14     = {{شکستن ورودی‌ها|1={{{death_date|}}}|2={{#if:{{{death_place|}}}|&lt;span class="deathplace"&gt;{{{death_place|}}}&lt;/span&gt;}}}}

| label15    = علت درگذشت
| data15     = {{{death cause|{{{death_cause|}}}}}}

| label16    = کشف جسد
| data16     = {{{body discovered|{{{body_discovered|}}}}}}

| label17    = {{#if:{{{burial_place|}}}|مدفن|آرامگاه}}
| data17     = {{#if:{{{burial_place|}}}|{{شکستن ورودی‌ها|1={{{burial_place|}}}|2={{{burial_coordinates|}}}}}|{{شکستن ورودی‌ها|1={{{resting place|{{{resting_place|{{{restingplace|}}}}}}}}}|2={{{resting place coordinates|{{{resting_place_coordinates|{{{restingplacecoordinates|}}}}}}}}}}}}}
| class17    = label

| label18    = یادمان‌ها
| data18     = {{{monuments|}}}

| label19    = محل سکونت
| data19     = {{{residence|}}}
| class19    = {{#if:{{{death_date|}}}{{{death_place|}}}||label}}

| label20    = ملیت
| data20     = {{{nationality|}}}
| class20    = category

| label21    = دیگر نام‌ها
| data21     = {{{other names|{{{other_names|{{{othername|{{{nickname|{{{alias|}}}}}}}}}}}}}}}
| class21    = nickname

| label23    = شهروندی
| data23     = {{{citizenship|}}}
| class23    = category

| label24    = تحصیلات
| data24     = {{{education|}}}

| label25    = محل تحصیل
| data25     = {{{alma mater|{{{alma_mater|}}}}}}

| label26    = شغل
| data26     = {{{occupation|}}}
| class26    = role

| label27    = سال‌های فعالیت
| data27     = {{{years active|{{{years_active|{{{yearsactive|}}}}}}}}}

| label28    = دوران
| data28     = {{{era|}}}
| class28    = category

| label29    = کارفرما
| data29     = {{{employer|}}}
| class29    = org

| label30    = {{#if:{{{organisation|}}}|سازمان|سازمان}}
| data30     = {{{organisation|{{{organization|{{{organizations|}}}}}}}}}
| class30    = org

| label31    = نمایندهٔ قانونی
| data31     = {{{agent|}}}
| class31    = agent

| label32    = شناخته‌شده برای
| data32     = {{{known for|{{{known_for|{{{known|}}}}}}}}}

| label33    = &lt;span style="white-space:nowrap;"&gt;{{#if:{{{works|}}}|آثار|{{#if:{{{credits|}}}|نقش(های) برجسته|{{#if:{{{label_name|}}}|Label(ها)|اثر(های) برجسته}}}}}}&lt;/span&gt;
| data33     = {{#if:{{{works|}}}|{{{works|}}}|{{#if:{{{credits|}}}|{{{credits}}}|{{#if:{{{label_name|}}}|{{{label_name}}}|{{{notable works|{{{notable_works|}}}}}}}}}}}}

| label34    = سبک
| data34     = {{{style|}}}
| class34    = category

| label37    = شهر زادگاه
| data37     = {{{home town|{{{home_town|}}}}}}

| label38    = درآمد
| data38     = {{{salary|}}}

| label39    = دارایی خالص
| data39     = {{{net worth|{{{net_worth|{{{networth|}}}}}}}}}

| label40    = قد
| data40     = {{#if:{{{height_m|{{{height_cm|}}}}}}{{{height_ft|}}}{{{height_in|}}} | {{Convinfobox|{{{height_m|{{{height_cm|}}}}}}|{{#if:{{{height_m|}}}|m|cm}}|{{{height_ft|}}}|ft|{{{height_in|}}}|in}}}}{{#if:{{{height|}}} | {{infobox person/height|{{{height|}}}}}}}

| label41    = وزن
| data41     = {{#if:{{{weight_kg|}}}{{{weight_st|}}}{{{weight_lb|}}} | {{Convinfobox|{{{weight_kg|}}}|kg|{{{weight_st|}}}|st|{{{weight_lb|}}}|lb}}}}{{#if:{{{weight|}}} | {{infobox person/weight|{{{weight|}}}}}}}

| label42    = تلویزیون
| data42     = {{{television|}}}

| label43    = {{#if:{{{office|}}}|منصب|عنوان}}
| data43     = {{{office|{{{title|}}}}}}
| class43    = title

| label44    = مدت
| data44     = {{{term|}}}

| label45    = پس از
| data45     = {{{predecessor|}}}

| label46    = پیش از
| data46     = {{{successor|}}}

| label47    = حزب سیاسی
| data47     = {{{party|}}}
| class47    = org

| label48    = جنبش
| data48     = {{{movement|}}}
| class48    = category

| label49    = &lt;span class="nowrap"&gt;مخالف(ها)&lt;/span&gt;
| data49     = {{{opponents|}}}

| label50    = عضو هیئت مدیره
| data50     = {{{boards|}}}

| label51    = دین
| data51     = {{{religion|}}}
| class51    = category

| label52    = مذهب
| data52     = {{{denomination|}}}
| class52    = category

| label53    = اتهام جزایی
| data53     = {{{criminal charge|{{{criminal_charge|}}}}}}

| label54    = مجازات جزایی
| data54     = {{{criminal penalty|{{{criminal_penalty|}}}}}}

| label55    = {{#if:{{{judicial status|{{{judicial_status|}}}}}}|وضعیت دادرسی|وضعیت جزایی}}
| data55     = {{#if:{{{judicial status|{{{judicial_status|}}}}}} | {{{judicial status|{{{judicial_status}}}}}} | {{{criminal status|{{{criminal_status|}}}}}}}}
| class55    = category

| label56    = &lt;span class="nowrap"&gt;همسر(ها)&lt;/span&gt;
| data56     = {{{spouse|{{{spouses|{{{spouse(s)|}}}}}}}}}

| label57    = &lt;span class="nowrap"&gt;شریک(های) زندگی&lt;/span&gt;
| data57     = {{{partner|{{{domesticpartner|{{{domestic_partner|{{{partners|{{{partner(s)|}}}}}}}}}}}}}}}

| label58    = فرزندان
| data58     = {{{children|}}}

| label59    = {{#if:{{{parents|}}}|والدین|{{#if:{{{father|}}}|{{#if:{{{mother|}}}|والدین|والدین}}|والدین}}}}
| data59     = {{#if:{{{parents|}}}|{{{parents}}}|{{فهرست ناگلوله‌ای|{{#if:{{{father|}}}|{{{father}}} (پدر)}}|{{#if:{{{mother|}}}|{{{mother}}} (مادر)}}}}}}

| label60    = خویشاوندان
| data60     = {{{relations|{{{relatives|}}}}}}

| label61    = خانواده
| data61     = {{{family|}}}

| label62    = [[ارتباطات مخابراتی|نماد مخابراتی]]
| data62     = {{{callsign|}}}

| label63    = جایزه‌ها
| data63     = {{{awards|}}}

| label64    = افتخارات
| data64     = {{{honours|{{{honors|}}}}}}

| label65    = وبگاه
| data65     = {{{website|{{{homepage|{{{URL|{{{url|}}}}}}}}}}}}

| data66     = {{{misc|{{{module|}}}}}}
| data67     = {{{misc2|{{{module2|}}}}}}
| data68     = {{{misc3|{{{module3|}}}}}}
| data69     = {{{misc4|{{{module4|}}}}}}
| data70     = {{{misc5|{{{module5|}}}}}}
| data71     = {{{misc6|{{{module6|}}}}}}

| header72   = {{#if:{{{signature|}}}|امضاء}}
| data73     = {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{{signature|}}}|size={{{signature_size|}}}|sizedefault=150px|alt={{{signature alt|{{{signature_alt|}}}}}}}}

| header74   = {{#if:{{{footnotes|}}}|یادداشت‌ها}}
| data75     = {{#if:{{{footnotes|}}}|&lt;div style="text-align: left;"&gt;
{{{footnotes}}}&lt;/div&gt;}}

}}&lt;!--
--&gt;{{#invoke:Check for unknown parameters|check|unknown={{Main other|[[رده:جعبه زندگینامه که از پارامترهای نامعلوم استفاده می‌کند|_VALUE_{{PAGENAME}}]]}}|preview = این صفحه در استفاده از [[الگو:Infobox person]] با پارامتر نامعلوم "_VALUE_" می‌باشد |ignoreblank=y
| abovestyle | agent | alias | alma mater | alma_mater | alt | awards | baptised | baptized | birth_date | birth_name | birth_place | birthname | boards | body discovered | body_discovered | burial_coordinates | burial_place | callsign | caption | child | children | citizenship | credits | criminal charge | criminal penalty | criminal status | criminal_charge | criminal_penalty | criminal_status | death cause | death_cause | death_date | death_place | disappeared_date | disappeared_place | disappeared_status | domestic_partner | domesticpartner | education | employer | era | family | father | footnotes | height | height_cm | height_ft | height_in | height_m | home town | home_town | homepage | honorific prefix | honorific suffix | honorific_prefix | honorific_suffix | honorific-prefix | honorific-suffix | honors | honours | image | image caption | image size | image_caption | image_size | image_upright | imagesize | judicial status | judicial_status | known | known for | known_for | label_name | misc | misc2 | misc3 | misc4 | misc5 | misc6 | module | module2 | module3 | module4 | module5 | module6 | monuments | mother | movement | name | nationality | native_name | native_name_lang | net worth | net_worth | networth | nickname | nocat_wdimage | notable works | notable_works | occupation | office | opponents | organisation | organization | organizations | other names | other_names | othername | parents | partner | partner | partner(s) | party | predecessor | pre-nominals | post-nominals | pronunciation | relations | relatives | religion | denomination | residence | resting place | resting place coordinates | resting_place | resting_place_coordinates | restingplace | restingplacecoordinates | salary | signature | signature alt | signature_alt | signature_size | spouse | spouses | spouse(s) | status | style | successor | television | term | title | URL | url | website | weight | weight_kg | weight_lb | weight_st | works | years active | years_active | yearsactive}}&lt;!--
--&gt;{{Main other|
{{#if:{{{1|}}}{{{2|}}}{{{3|}}}{{{4|}}}{{{5|}}}|[[رده:جعبه زندگینامه که از پارامتر شماره‌دار استفاده می‌کند]]}}&lt;!--
--&gt;{{#if:{{{box_width|}}}|[[رده:جعبه زندگینامه که از پارامتر پهنای جعبه استفاده می‌کند]]}}&lt;!--
--&gt;{{#if:{{{death_date|}}}{{{death_place|}}}|{{#if:{{{salary|}}}{{{net worth|{{{net_worth|{{{networth|}}}}}}}}}|[[رده:جعبه زندگینامه که از پارامترهای خاص مرگ استفاده می‌کند]]}}}}&lt;!--
--&gt;{{#if:{{{influences|}}}{{{influenced|}}}|[[رده:جعبه زندگینامه که از پارامترهای تأثیرپذیری استفاده می‌کند]]}}&lt;!--
--&gt;{{#if:{{{ethnicity|}}}|[[رده:جعبه زندگینامه که از پارامتر قومیت استفاده می‌کند]]}}&lt;!--
--&gt;{{#if:{{{religion|}}}|[[رده:جعبه زندگینامه که از پارامتر دین استفاده می‌کند]]}}&lt;!--
--&gt;{{#if:{{{denomination|}}}|[[رده:جعبه زندگینامه که از پارامتر مذهب استفاده می‌کند]]}}&lt;!--
--&gt;{{#if:{{{pronunciation|}}}|[[رده:الگو:زندگی‌نامه تلفظ به کار می‌برد]]}}&lt;!--
--&gt;{{#if:{{{signature|}}}|[[رده:زندگی‌نامه‌های دارای امضاء]]}}&lt;!--
--&gt;{{#if:{{{image|}}}|{{#if:{{#property:P18}}||[[رده:مقاله‌هایی که تصاویری را به ویکی‌داده وارد می‌کنند]]}}}}[[رده:Articles with hCards]]
}}&lt;includeonly&gt;{{#ifeq:{{{child|}}}|yes||{{Wikidata image|1={{{image|}}}|2={{{nocat_wdimage|}}}}}}}&lt;/includeonly&gt;&lt;noinclude&gt;
{{توضیحات}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ncb9raklgx8f44my370ti9x3hmh97wa</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>الگو:Citation</title>
    <ns>10</ns>
    <id>11</id>
    <revision>
      <id>94</id>
      <parentid>45</parentid>
      <timestamp>2019-03-31T06:40:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sarah</username>
        <id>1</id>
      </contributor>
      <comment>جایگزینی صفحه با '&lt;includeonly&gt;{{   #if: {{{inventor-surname|{{{inventor1-surname|{{{inventor-last|{{{inventor1-last|{{{inventor|{{{invent1|{{{invent-1|{{{country-code|{{{3|}}}}}}}...'</comment>
      <origin>94</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1958" sha1="hqys3mdih37um8wljtmev86hfjcxmlc" xml:space="preserve">&lt;includeonly&gt;{{
  #if: {{{inventor-surname|{{{inventor1-surname|{{{inventor-last|{{{inventor1-last|{{{inventor|{{{invent1|{{{invent-1|{{{country-code|{{{3|}}}}}}}}}}}}}}}}}}}}}}}}}}}
&lt;!--
    CITATIONS FOR PATENTS
--&gt;
|{{Citation/patent
 |Surname1 = {{{inventor-surname|{{{inventor1-surname|{{{inventor-last|{{{inventor1-last|{{{inventor|{{{invent-1|{{{invent1|}}}}}}}}}}}}}}}}}}}}}
 |Surname2={{{inventor2-surname|{{{inventor2-last|{{{inventor2|{{{invent2|}}}}}}}}}}}}
 |Surname3={{{inventor3-surname|{{{inventor3-last|{{{inventor3|{{{invent3|}}}}}}}}}}}}
 |Surname4={{{inventor4-surname|{{{inventor4-last|{{{inventor4|{{{invent4|}}}}}}}}}}}}
 |Given1 = {{{inventor-given|{{{inventor1-given|{{{inventor-first|{{{inventor1-first|}}}}}}}}}}}}
 |Given2={{{inventor2-given|{{{inventor2-first|}}}}}}
 |Given3={{{inventor3-given|{{{inventor3-first|}}}}}}
 |Given4={{{inventor4-given|{{{inventor4-first|}}}}}}
 |Inventorlink1={{{inventorlink1|{{{inventorlink|}}}}}}
 |Inventorlink2={{{inventorlink2|}}}
 |Inventorlink3={{{inventorlink3|}}}
 |Inventorlink4={{{inventorlink4|}}}
 |Title={{{title|}}}
 |CountryCode={{{country-code|{{{country|{{{1|}}}}}}}}}
 |PublicationNumber={{{publication-number|{{{patent-number|{{{number|{{{2|}}}}}}}}}}}}
 |Description={{{description|{{{status|{{{3|}}}}}}}}}
 |PublicationDate={{{publication-date|{{{pubdate|}}}}}}
 |IssueDate={{{issue-date|{{{gdate|}}}}}}
 |Year={{{year}}}
 |FilingDate={{{fdate|}}}
 |PriorityDate={{{pridate|}}}
 |Assignee1={{{assign1|}}}
 |Assignee2={{{assign2|}}}
  |Ref={{{ref|harv}}}
  |Sep = {{#ifeq:{{{separator|{{{seperator}}}}}}|;|&amp;#059;|{{{separator|{{{seperator|,}}}}}}}}
  |PS = {{#if:{{{quote|}}}||{{{postscript|}}}|.}}
  |AuthorSep = {{#ifeq:{{{author-separator|}}}|;|&amp;#059;|{{{author-separator|&amp;#059;}}}}}&amp;#32;
}}&lt;!--
    CITATIONS FOR THINGS LIKE BOOKS AND PERIODICALS
--&gt;
|{{#invoke:citation/CS1/en|citation
|CitationClass=citation
}}
}}&lt;/includeonly&gt;&lt;noinclude&gt;
{{Documentation}}
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>hqys3mdih37um8wljtmev86hfjcxmlc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>الگو:پانویس کوتاه‌شده</title>
    <ns>10</ns>
    <id>12</id>
    <revision>
      <id>57</id>
      <parentid>46</parentid>
      <timestamp>2019-03-31T05:45:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sarah</username>
        <id>1</id>
      </contributor>
      <minor/>
      <comment>David صفحهٔ [[Wiki/الگو:پانویس کوتاه‌شده]] را به [[الگو:پانویس کوتاه‌شده]] منتقل کرد</comment>
      <origin>57</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3291" sha1="t81o0orun6h3llbm6dg8pbpaq3ekql5" xml:space="preserve">{{#اگرمساوی:{{{رف|}}}|هیچ
  | {{#اگر:{{{5|}}}|{{{1}}} {{یادکرد/و دیگران}}&lt;!-- ۴ نویسنده یا بیشتر --&gt;
        |{{#اگر:{{{4|}}}|{{{1}}}{{ویرگول خط|{{{زبان|{{{کد|}}}}}}}}{{{2}}} {{یادکرد/و|{{{زبان|{{{کد}}}}}}}} {{{3}}}&lt;!-- ۳ نویسنده --&gt;
          |{{#اگر:{{{3|}}}|{{{1}}} {{یادکرد/و|{{{زبان|{{{کد}}}}}}}} {{{2}}}&lt;!-- ۲ نویسنده --&gt;
            |{{{1}}}&lt;!-- ۱ نویسنده --&gt;
           }}
         }}
    }}{{
#اگر:{{{ف|}}}
|{{ویرگول خط|{{{زبان|{{{کد|}}}}}}}}{{گیومه باز|{{{زبان|{{{کد}}}}}}}}{{{ف}}}{{گیومه بسته|{{{زبان|{{{کد}}}}}}}}
}}{{
#اگر:{{{ک|}}}
|{{ویرگول خط|{{{زبان|{{{کد|}}}}}}}}''{{{ک}}}''
}}
  | [[#{{#اگر:{{{رف|}}}
       |{{{رف}}}
       |CITEREF{{
#اگر:{{{6|}}}
| {{strip whitespace | {{{1|}}} }}{{strip whitespace | {{{2|}}} }}{{strip whitespace | {{{3|}}} }}{{strip whitespace | {{{4|}}} }}{{strip whitespace | {{{5|}}} }}{{formatnum:{{{6}}}{{{ش|}}}|R}}
| {{#اگر:{{{5|}}}
  | {{strip whitespace | {{{1|}}} }}{{strip whitespace | {{{2|}}} }}{{strip whitespace | {{{3|}}} }}{{strip whitespace | {{{4|}}} }}{{formatnum:{{{5}}}{{{ش|}}}|R}}
  | {{#اگر:{{{4|}}}
    | {{strip whitespace | {{{1|}}} }}{{strip whitespace | {{{2|}}} }}{{strip whitespace | {{{3|}}} }}{{formatnum:{{{4}}}{{{ش|}}}|R}}
    | {{#اگر:{{{3|}}}
      | {{strip whitespace | {{{1|}}} }}{{strip whitespace | {{{2|}}} }}{{formatnum:{{{3}}}{{{ش|}}}|R}}
      | {{#اگر:{{{2|}}}
        | {{strip whitespace | {{{1|}}} }}{{formatnum:{{{2}}}{{{ش|}}}|R}}
        | {{strip whitespace | {{{1|}}} }}{{formatnum:{{{ش|}}}|R}}
        }}
      }}
    }}
  }}
}}
}}&lt;!--
  --&gt;|{{#اگر:{{{5|}}}|{{{1}}} {{یادکرد/و دیگران|{{{زبان|{{{کد}}}}}}}}&lt;!-- ۴ نویسنده یا بیشتر
     --&gt;|{{#اگر:{{{4|}}}|{{{1}}}{{ویرگول خط|{{{زبان|{{{کد|}}}}}}}}{{{2}}} {{یادکرد/و|{{{زبان|{{{کد}}}}}}}} {{{3}}}&lt;!-- ۳ نویسنده
        --&gt;|{{#اگر:{{{3|}}}|{{{1}}} {{یادکرد/و|{{{زبان|{{{کد}}}}}}}} {{{2}}}&lt;!-- ۲ نویسنده
           --&gt;|{{{1}}}&lt;!-- ۱ نویسنده
         --&gt;}}
         }}
      }}{{ &lt;!-- عنوان مقاله یا فصل: --&gt;
#اگر:{{{ف|}}}
|{{ویرگول خط|{{{زبان|{{{کد|}}}}}}}}{{گیومه باز|{{{زبان|{{{کد}}}}}}}}{{{ف}}}{{گیومه بسته|{{{زبان|{{{کد}}}}}}}}
}}{{ &lt;!-- عنوان اصلی اثر: --&gt;
#اگر:{{{ک|}}}
|{{ویرگول خط|{{{زبان|{{{کد|}}}}}}}}''{{{ک}}}''
}}]]
}}{{ &lt;!-- جلد: --&gt;
#اگر:{{{ج|}}}
|{{ویرگول خط|{{{زبان|{{{کد|}}}}}}}}{{عدد به|{{{زبان|{{{کد|}}}}}}|{{{ج}}}}}
}}{{ &lt;!-- صفحه: --&gt;
#اگر:{{{ص|}}}
|{{#اگر:{{{ج|}}}|&amp;#58;{{چر}}|{{ویرگول خط|{{{زبان|{{{کد|}}}}}}}}}} {{عدد به|{{{زبان|{{{کد|}}}}}}|{{{ص}}}}}
}}{{ &lt;!-- توضیح: --&gt;
#اگر:{{{توضیح|}}}
|&amp;#32;({{{توضیح}}})
}}{{ &lt;!-- نقطه/نقطه ویرگول: --&gt;
#اگر:{{{نقطه|}}}|{{نقطه ویرگول خط|{{{زبان|{{{کد}}}}}}}}&amp;#32;|{{نقطه خط|{{{زبان|{{{کد}}}}}}}}
}}[[رده:مقاله‌هایی که تجمیع ارجاع در آن‌ها ممنوع است]]&lt;noinclude&gt;
{{توضیحات}}
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>t81o0orun6h3llbm6dg8pbpaq3ekql5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>الگو:یادکرد</title>
    <ns>10</ns>
    <id>15</id>
    <revision>
      <id>53</id>
      <parentid>49</parentid>
      <timestamp>2019-03-31T05:44:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sarah</username>
        <id>1</id>
      </contributor>
      <minor/>
      <comment>David صفحهٔ [[Wiki/الگو:یادکرد]] را به [[الگو:یادکرد]] منتقل کرد</comment>
      <origin>53</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6928" sha1="6wv8kmmxuuvdsydqesp86g5oxqgfv4g" xml:space="preserve">{{یادکرد/هسته
|AuthorMask = {{#اگرمساوی:{{{همان|}}}|بله|3|{{عدد به انگلیسی|{{{همان|}}}}}}}
|نام خانوادگی۱ = {{{نام خانوادگی۱|{{{نام خانوادگی|{{{نویسنده۱|{{{نویسنده|{{{نویسندگان|}}}}}}}}}}}}}}}
|نام خانوادگی۲ = {{{نام خانوادگی۲|{{{نویسنده۲|}}}}}}
|نام خانوادگی۳ = {{{نام خانوادگی۳|{{{نویسنده۳|}}}}}}
|نام خانوادگی۴ = {{{نام خانوادگی۴|{{{نویسنده۴|}}}}}}
|نام خانوادگی۵ = {{{نام خانوادگی۵|{{{نویسنده۵|}}}}}}
|نام خانوادگی۶ = {{{نام خانوادگی۶|{{{نویسنده۶|}}}}}}
|نام خانوادگی۷ = {{{نام خانوادگی۷|{{{نویسنده۷|}}}}}}
|نام خانوادگی۸ = {{{نام خانوادگی۸|{{{نویسنده۸|}}}}}}
|نام خانوادگی۹ = {{{نام خانوادگی۹|{{{نویسنده۹|}}}}}}
|نام۱ = {{{نام۱|{{{نام|}}}}}}
|نام۲ = {{{نام۲|}}}
|نام۳ = {{{نام۳|}}}
|نام۴ = {{{نام۴|}}}
|نام۵ = {{{نام۵|}}}
|نام۶ = {{{نام۶|}}}
|نام۷ = {{{نام۷|}}}
|نام۸ = {{{نام۸|}}}
|نام۹ = {{{نام۹|}}}
|پیوند نویسنده۱ = {{{پیوند نویسنده۱|{{{پیوند نویسنده|}}}}}}
|پیوند نویسنده۲ = {{{پیوند نویسنده۲|}}}
|پیوند نویسنده۳ = {{{پیوند نویسنده۳|}}}
|پیوند نویسنده۴ = {{{پیوند نویسنده۴|}}}
|پیوند نویسنده۵ = {{{پیوند نویسنده۵|}}}
|پیوند نویسنده۶ = {{{پیوند نویسنده۶|}}}
|پیوند نویسنده۷ = {{{پیوند نویسنده۷|}}}
|پیوند نویسنده۸ = {{{پیوند نویسنده۸|}}}
|پیوند نویسنده۹ = {{{پیوند نویسنده۹|}}}
|سال={{ عدد به | {{{زبان|}}} | {{{سال|{{{تاریخ|}}}}}}}}
|یادداشت سال = {{{سال اصلی|}}}
|تاریخ = {{عدد به|{{{زبان|}}}|{{#اگر:{{{تاریخ|}}}|{{{تاریخ}}}|{{{روز|}}} {{{ماه|}}} {{{سال|{{{تاریخ انتشار|}}}}}}}}}}
|عنوان={{{عنوان|{{{کتاب|{{{دانشنامه|}}}}}}}}}
|عنوان۲={{{عنوان۲|}}}
|ترجمه عنوان={{{ترجمه فصل|}}}
|ترجمه ایتالیک={{{ترجمه عنوان|}}}

|URL= {{#اگر: {{{پیوند بایگانی|}}}
    | {{#اگرمساوی: {{آری-نه|{{{پیوند مرده|}}}}} | نه | {{{پیوند|{{{نشانی|}}}}}} | {{{پیوند بایگانی|}}} }}
    | {{{پیوند|{{{نشانی|}}}}}}
  }}
|پیوند بایگانی = {{{پیوند بایگانی|}}}
|پیوند اصلی = {{{پیوند|{{{نشانی|}}}}}}
|تاریخ بایگانی= {{{تاریخ بایگانی|}}}
|نوع عنوان={{{نوع|}}}
|نشریه={{#اگر:{{{ژورنال|}}}|{{{ژورنال}}}|{{{نشریه|{{{مجله|}}}}}}}}
|سری = {{{سری|}}}
|جلد = {{عدد به|{{{زبان|}}}|{{{جلد|{{{دوره|}}}}}}}}
|عنوان جلد = {{{عنوان جلد|}}}
|جلدها = {{عدد به|{{{زبان|}}}|{{{جلدها|}}}}}
|شماره = {{عدد به|{{{زبان|}}}|{{{شماره|}}}}}
|در = {{عدد به|{{{زبان|}}}|{{{صفحات|{{{صفحه|}}}}}}}}
|عنوان فصل = {{#اگر:{{{فصل|}}}|{{{فصل}}}|{{{مقاله|{{{مدخل|{{{مشارکت|}}}}}}}}}}}
|پیوند فصل = {{{پیوند فصل|{{{پیوند مشارکت|}}}}}}
|ترجمه = {{{ترجمه|{{{مترجم|}}}}}}
|دیگران = {{{دیگران|{{{کوشش|}}}}}}
|نویسندگان سایر بخش‌ها = {{{نویسندگان سایر بخش‌ها|}}}
|ویرایش = {{عدد به|{{{زبان|}}}|{{{ویرایش|}}}}}
|چاپ= {{{چاپ|}}}
|مکان = {{{مکان|{{{شهر|}}}}}}
|مکان انتشارات = {{{مکان انتشارات|{{{شهر|{{{مکان|}}}}}}}}}
|ناشر = {{{ناشر|{{{انتشارات|}}}}}}
|تاریخ انتشار = {{{تاریخ انتشار|}}}
|نام خانوادگی ویراستار۱ = {{{نام خانوادگی ویراستار۱|{{{نام خانوادگی ویراستار|{{{ویراستار۱|{{{ویراستار|{{{ویراستاران|}}}}}}}}}}}}}}}
|نام خانوادگی ویراستار۲ = {{{نام خانوادگی ویراستار۲|{{{ویراستار۲|}}}}}}
|نام خانوادگی ویراستار۳ = {{{نام خانوادگی ویراستار۳|{{{ویراستار۳|}}}}}}
|نام خانوادگی ویراستار۴ = {{{نام خانوادگی ویراستار۴|{{{ویراستار۴|}}}}}}
|نام ویراستار۱ = {{{نام ویراستار۱|{{{نام ویراستار|}}}}}}
|نام ویراستار۲ = {{{نام ویراستار۲|}}}
|نام ویراستار۳ = {{{نام ویراستار۳|}}}
|نام ویراستار۴ = {{{نام ویراستار۴|}}}
|پیوند ویراستار۱ = {{{پیوند ویراستار۱|{{{پیوند ویراستار|}}}}}}
|پیوند ویراستار۲ = {{{پیوند ویراستار۲|}}}
|پیوند ویراستار۳ = {{{پیوند ویراستار۳|}}}
|پیوند ویراستار۴ = {{{پیوند ویراستار۴|}}}
|زبان = {{{زبان|fa}}}
|فرمت = {{{فرمت|}}}
|ARXIV={{{arxiv|}}}
|ASIN={{{asin|{{{ASIN|}}}}}}
|BIBCODE={{{bibcode|}}}
|DOI={{{doi|{{{DOI|}}}}}}
|DoiBroken={{{doi_inactivedate|{{{doi_brokendate|}}}}}}
|ISBN={{#اگر:{{{شابک|{{{isbn|{{{ISBN|}}}}}}}}} | {{#اگرمساوی: {{str index|{{uc:{{{شابک|{{{isbn|{{{ISBN}}}}}}}}}}}|1}}|I|¬| {{#اگرمساوی: {{str index|{{{شابک|{{{isbn|{{{ISBN}}}}}}}}}|1}}|ش|¬|{{{شابک|{{{isbn|{{{ISBN}}}}}}}}} }}  }} }}
|ISBN2={{{شابک|{{{isbn|{{{ISBN|}}}}}}}}}
|ISSN={{{issn|{{{ISSN|}}}}}}
|JFM={{{jfm|{{{JFM|}}}}}}
|JSTOR={{{jstor|{{{JSTOR|}}}}}}
|LCCN={{{lccn|{{{LCCN|}}}}}}
|MR={{{mr|{{{MR|}}}}}}
|OCLC={{{oclc|{{{OCLC|}}}}}}
|OL={{{ol|{{{OL|}}}}}}
|OSTI={{{osti|{{{OSTI|}}}}}}
|PMC={{{pmc|{{{PMC|}}}}}}
|PMID={{{pmid|{{{PMID|}}}}}}
|RFC={{{rfc|{{{RFC|}}}}}}
|SSRN={{{ssrn|{{{SSRN|}}}}}}
|ZBL={{{zbl|}}}
|ID={{{id|{{{ID|}}}}}}
|تاریخ بازبینی={{{تاریخ بازبینی|{{{بازبینی|}}}}}}
|فرمت تاریخ={{{فرمت تاریخ|none}}}
|گفتاورد = {{{گفتاورد|}}}
|laysummary = {{{laysummary|}}}
|laydate = {{{laydate|}}}
|ویرگول = {{ویرگول خط|{{{زبان|}}}}}
|جداکننده = {{{جداکننده|{{نقطه خط|{{{زبان|}}}}}}}}
|پی‌نوشت = {{#اگر:{{{گفتاورد|}}}||{{{پی‌نوشت|{{نقطه خط|{{{زبان|}}}}}}}}}}
|جداکننده نویسندگان = {{{جداکننده نویسندگان|{{ویرگول خط|{{{زبان|}}}}}}}}&amp;#32;
|جداکننده نام = {{ویرگول خط|{{{زبان|}}}}}&amp;#32;
|Trunc = {{عدد به انگلیسی|{{{display-authors|7}}}}}
|و = بله
|ش={{{ش|}}}
|Ref={{{ref|{{{رف|{{{شناسه|harv}}}}}}}}}
}}&lt;noinclude&gt;
{{توضیحات}}
{{الگوی محافظت شده}}
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>6wv8kmmxuuvdsydqesp86g5oxqgfv4g</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>الگو:نقطه خط</title>
    <ns>10</ns>
    <id>16</id>
    <revision>
      <id>56</id>
      <parentid>50</parentid>
      <timestamp>2019-03-31T05:45:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sarah</username>
        <id>1</id>
      </contributor>
      <minor/>
      <comment>David صفحهٔ [[Wiki/الگو:نقطه خط]] را بدون برجای‌گذاشتن تغییرمسیر به [[الگو:نقطه خط]] منتقل کرد</comment>
      <origin>56</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="146" sha1="lueaw3wyvtpq6amz9itka3cg0l79eso" xml:space="preserve">{{#گزینه:{{lc:{{{1}}}}}|ja|zh=。|deva|hi|sa|bh|bhb|mr|ne|new|kok|kru=।|ur=۔|#پیش‌فرض=.}}&lt;noinclude&gt;{{توضیحات}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>lueaw3wyvtpq6amz9itka3cg0l79eso</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>الگو:یادکرد وب</title>
    <ns>10</ns>
    <id>22</id>
    <revision>
      <id>60</id>
      <timestamp>2019-03-31T05:54:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Peyman9</username>
        <id>4</id>
      </contributor>
      <comment>صفحه‌ای تازه حاوی «{{یادکرد/هسته |Citation class=web |AuthorMask = {{#اگرمساوی:{{{همان|}}}|بله|3|{{عدد به انگلیسی|{{{هم...» ایجاد کرد</comment>
      <origin>60</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7228" sha1="dghrqn4474iua321zafptt5x1vsnk2r" xml:space="preserve">{{یادکرد/هسته
|Citation class=web
|AuthorMask = {{#اگرمساوی:{{{همان|}}}|بله|3|{{عدد به انگلیسی|{{{همان|}}}}}}}
|نام خانوادگی۱ = {{{نام خانوادگی۱|{{{نام خانوادگی|{{{نویسنده۱|{{{نویسنده|{{{نویسندگان|}}}}}}}}}}}}}}}
|نام خانوادگی۲ = {{{نام خانوادگی۲|{{{نویسنده۲|{{{نویسندگان دیگر|}}}}}}}}}
|نام خانوادگی۳ = {{{نام خانوادگی۳|{{{نویسنده۳|}}}}}}
|نام خانوادگی۴ = {{{نام خانوادگی۴|{{{نویسنده۴|}}}}}}
|نام خانوادگی۵ = {{{نام خانوادگی۵|{{{نویسنده۵|}}}}}}
|نام خانوادگی۶ = {{{نام خانوادگی۶|{{{نویسنده۶|}}}}}}
|نام خانوادگی۷ = {{{نام خانوادگی۷|{{{نویسنده۷|}}}}}}
|نام خانوادگی۸ = {{{نام خانوادگی۸|{{{نویسنده۸|}}}}}}
|نام خانوادگی۹ = {{{نام خانوادگی۹|{{{نویسنده۹|}}}}}}
|نام۱ = {{{نام۱|{{{نام|}}}}}}
|نام۲ = {{{نام۲|}}}
|نام۳ = {{{نام۳|}}}
|نام۴ = {{{نام۴|}}}
|نام۵ = {{{نام۵|}}}
|نام۶ = {{{نام۶|}}}
|نام۷ = {{{نام۷|}}}
|نام۸ = {{{نام۸|}}}
|نام۹ = {{{نام۹|}}}
|پیوند نویسنده۱ = {{{پیوند نویسنده۱|{{{پیوند نویسنده|{{{نشانی نویسنده|}}}}}}}}}
|پیوند نویسنده۲ = {{{پیوند نویسنده۲|}}}
|پیوند نویسنده۳ = {{{پیوند نویسنده۳|}}}
|پیوند نویسنده۴ = {{{پیوند نویسنده۴|}}}
|پیوند نویسنده۵ = {{{پیوند نویسنده۵|}}}
|پیوند نویسنده۶ = {{{پیوند نویسنده۶|}}}
|پیوند نویسنده۷ = {{{پیوند نویسنده۷|}}}
|پیوند نویسنده۸ = {{{پیوند نویسنده۸|}}}
|پیوند نویسنده۹ = {{{پیوند نویسنده۹|}}}
|سال={{ عدد به | {{{کد زبان|}}} | {{{سال|}}} }}
|یادداشت سال = {{{سال اصلی|}}}
|تاریخ = {{عدد به|{{{کد زبان|}}}|{{#اگر:{{{تاریخ|}}}|{{{تاریخ}}}|{{{ماه|}}} {{{سال|{{{تاریخ انتشار|}}}}}}}}}}
|عنوان={{{اثر|{{{وبگاه|{{{وب‌گاه|}}}}}}}}}
|عنوان۲={{{عنوان۲|}}}
|ترجمه عنوان={{{ترجمه فصل|}}}
|ترجمه ایتالیک={{{ترجمه عنوان|}}}
|پیوند فصل= {{#اگر: {{{نشانی بایگانی|{{{پیوند بایگانی|}}}}}}
        | {{#اگرمساوی: {{{پیوند مرده|آری}}} | نه | {{{نشانی|{{{پیوند|}}}}}} | {{{نشانی بایگانی|{{{پیوند بایگانی}}}}}} }}
        | {{{نشانی|{{{پیوند|}}}}}}
      }}
|پیوند بایگانی = {{{نشانی بایگانی|{{{پیوند بایگانی|}}}}}}
|پیوند اصلی = {{{نشانی|{{{پیوند|}}}}}}
|تاریخ بایگانی= {{عدد به|{{{کد زبان|}}}|{{{تاریخ بایگانی|}}}}}
|نوع عنوان={{{نوع عنوان|{{{نوع|}}}}}}
|زبان اثر={{{زبان اثر|{{{زبان|}}}}}}
|نشریه={{{ژورنال|{{{نشریه|{{{مجله|}}}}}}}}}
|سری = {{{سری|}}}
|جلد = {{عدد به|{{{کد زبان|}}}|{{{جلد|{{{دوره|}}}}}}}}
|عنوان جلد = {{{عنوان جلد|}}}
|جلدها = {{عدد به|{{{کد زبان|}}}|{{{جلدها|}}}}}
|شماره = {{عدد به|{{{کد زبان|}}}|{{{شماره|}}}}}
|در = {{عدد به|{{{کد زبان|}}}|{{{صفحات|{{{صفحه|{{{صص|{{{ص|}}}}}}}}}}}}}}
|عنوان فصل = {{{مقاله|{{{فصل|{{{عنوان|}}}}}}}}}
|ویرایش = {{عدد به|{{{کد زبان|}}}|{{{ویرایش|}}}}}
|چاپ={{{چاپ|}}}
|مکان = {{{مکان|{{{شهر|}}}}}}
|مکان انتشارات = {{{مکان ناشر|{{{مکان انتشارات|{{{شهر|{{{مکان|}}}}}}}}}}}}
|ناشر = {{{ناشر|{{{انتشارات|}}}}}}
|تاریخ انتشار = {{عدد به|{{{کد زبان|}}}|{{{تاریخ انتشار|}}}}}
|کوشش = {{{کوشش|}}}
|ترجمه = {{{ترجمه|{{{مترجم|}}}}}}
|نویسندگان سایر بخش‌ها = {{{نویسندگان سایر بخش‌ها|}}}
|دیگران = {{{دیگران|}}}
|نام خانوادگی ویراستار۱ = {{{نام خانوادگی ویراستار۱|{{{نام خانوادگی ویراستار|{{{ویراستار۱|{{{ویراستار|{{{ویراستاران|}}}}}}}}}}}}}}}
|نام خانوادگی ویراستار۲ = {{{نام خانوادگی ویراستار۲|{{{ویراستار۲|}}}}}}
|نام خانوادگی ویراستار۳ = {{{نام خانوادگی ویراستار۳|{{{ویراستار۳|}}}}}}
|نام خانوادگی ویراستار۴ = {{{نام خانوادگی ویراستار۴|{{{ویراستار۴|}}}}}}
|نام ویراستار۱ = {{{نام ویراستار۱|{{{نام ویراستار|}}}}}}
|نام ویراستار۲ = {{{نام ویراستار۲|}}}
|نام ویراستار۳ = {{{نام ویراستار۳|}}}
|نام ویراستار۴ = {{{نام ویراستار۴|}}}
|پیوند ویراستار۱ = {{{پیوند ویراستار۱|{{{پیوند ویراستار|}}}}}}
|پیوند ویراستار۲ = {{{پیوند ویراستار۲|}}}
|پیوند ویراستار۳ = {{{پیوند ویراستار۳|}}}
|پیوند ویراستار۴ = {{{پیوند ویراستار۴|}}}
|زبان = {{{کد زبان|{{{کد|fa}}}}}}
|فرمت = {{{قالب|{{{فرمت|}}}}}}
|ARXIV={{{arxiv|}}}
|ASIN={{{asin|{{{ASIN|}}}}}}
|BIBCODE={{{bibcode|}}}
|DOI={{{doi|{{{DOI|}}}}}}
|DoiBroken={{{doi_inactivedate|{{{doi_brokendate|}}}}}}
|ISBN={{{شابک|{{{isbn|{{{ISBN|}}}}}}}}}
|ISSN={{{issn|{{{ISSN|}}}}}}
|JFM={{{jfm|{{{JFM|}}}}}}
|JSTOR={{{jstor|{{{JSTOR|}}}}}}
|LCCN={{{lccn|{{{LCCN|}}}}}}
|MR={{{mr|{{{MR|}}}}}}
|OCLC={{{oclc|{{{OCLC|}}}}}}
|OL={{{ol|{{{OL|}}}}}}
|OSTI={{{osti|{{{OSTI|}}}}}}
|PMC={{{pmc|{{{PMC|}}}}}}
|Embargo={{{pmc-embargo-date|1010-10-10}}}
|PMID={{{pmid|{{{PMID|}}}}}}
|RFC={{{rfc|{{{RFC|}}}}}}
|SSRN={{{ssrn|{{{SSRN|}}}}}}
|ZBL={{{zbl|}}}
|ID={{{id|{{{ID|}}}}}}
|تاریخ بازبینی={{عدد به|{{{کد زبان|}}}|{{{تاریخ بازدید|{{{تاریخ بازبینی|{{{تاریخ بازیابی|{{{بازبینی|{{{بازیابی|{{{بازدید|}}}}}}}}}}}}}}}}}}}}
|فرمت تاریخ={{{فرمت تاریخ|none}}}
|گفتاورد = {{{گفتاورد|{{{نقل قول|}}}}}}
|پیوند مرده={{{پیوند مرده|}}}
|laysummary = {{{laysummary|}}}
|laydate = {{{laydate|}}}
|ویرگول = {{ویرگول خط|{{{کد زبان|}}}}}
|جداکننده = {{{جداکننده|{{نقطه خط|{{{کد زبان|}}}}}}}}
|پی‌نوشت = {{#اگر:{{{گفتاورد|{{{نقل قول|}}}}}}||{{{پی‌نوشت|{{نقطه خط|{{{کد زبان|}}}}}}}}}}
|جداکننده نویسندگان = {{{جداکننده نویسندگان|{{ویرگول خط|{{{کد زبان|}}}}}}}}&amp;#32;
|جداکننده نام = {{ویرگول خط|{{{کد زبان|}}}}}&amp;#32;
|Trunc = {{عدد به انگلیسی|{{{display-authors|7}}}}}
|و = بله
|Ref={{{ref|{{{رف|{{{شناسه|harv}}}}}}}}}
|ش={{{ش|}}}
|توسط={{{توسط|}}}
}}&lt;noinclude&gt;
{{توضیحات}}
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>dghrqn4474iua321zafptt5x1vsnk2r</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>الگو:یادکرد کتاب</title>
    <ns>10</ns>
    <id>23</id>
    <revision>
      <id>799</id>
      <parentid>798</parentid>
      <timestamp>2023-10-22T22:58:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sarah</username>
        <id>1</id>
      </contributor>
      <comment>خنثی‌سازی نسخهٔ 798 از [[Special:Contributions/David|David]] ([[User talk:David|بحث]])</comment>
      <origin>799</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7169" sha1="4fssnillwvscrwvbe8kbphjpt4v4rzj" xml:space="preserve">{{یادکرد/هسته
 |Citation class=book
 |AuthorMask = {{#اگرمساوی:{{{همان|}}}|بله|3|{{عدد به انگلیسی|{{{همان|}}}}}}}
  |نام خانوادگی۱ = {{{نام خانوادگی۱|{{{نام خانوادگی|{{{نویسنده۱|{{{نویسنده|{{{نویسندگان|}}}}}}}}}}}}}}}
  |نام خانوادگی۲ = {{{نام خانوادگی۲|{{{نویسنده۲|}}}}}}
  |نام خانوادگی۳ = {{{نام خانوادگی۳|{{{نویسنده۳|}}}}}}
  |نام خانوادگی۴ = {{{نام خانوادگی۴|{{{نویسنده۴|}}}}}}
  |نام خانوادگی۵ = {{{نام خانوادگی۵|{{{نویسنده۵|}}}}}}
  |نام خانوادگی۶ = {{{نام خانوادگی۶|{{{نویسنده۶|}}}}}}
  |نام خانوادگی۷ = {{{نام خانوادگی۷|{{{نویسنده۷|}}}}}}
  |نام خانوادگی۸ = {{{نام خانوادگی۸|{{{نویسنده۸|}}}}}}
  |نام خانوادگی۹ = {{{نام خانوادگی۹|{{{نویسنده۹|}}}}}}
  |نام۱ = {{{نام۱|{{{نام|}}}}}}
  |نام۲ = {{{نام۲|}}}
  |نام۳ = {{{نام۳|}}}
  |نام۴ = {{{نام۴|}}}
  |نام۵ = {{{نام۵|}}}
  |نام۶ = {{{نام۶|}}}
  |نام۷ = {{{نام۷|}}}
  |نام۸ = {{{نام۸|}}}
  |نام۹ = {{{نام۹|}}}
  |پیوند نویسنده۱ = {{{پیوند نویسنده۱|{{{پیوند نویسنده|}}}}}}
  |پیوند نویسنده۲ = {{{پیوند نویسنده۲|}}}
  |پیوند نویسنده۳ = {{{پیوند نویسنده۳|}}}
  |پیوند نویسنده۴ = {{{پیوند نویسنده۴|}}}
  |پیوند نویسنده۵ = {{{پیوند نویسنده۵|}}}
  |پیوند نویسنده۶ = {{{پیوند نویسنده۶|}}}
  |پیوند نویسنده۷ = {{{پیوند نویسنده۷|}}}
  |پیوند نویسنده۸ = {{{پیوند نویسنده۸|}}}
  |پیوند نویسنده۹ = {{{پیوند نویسنده۹|}}}
  |سال={{{سال|}}}
  |سال اصلی={{{سال اصلی|}}}
  |تاریخ = {{عدد به|{{{زبان|{{{کد زبان|}}}}}}|{{#اگر:{{{تاریخ|}}}|{{{تاریخ}}}|{{{ماه|}}} {{{سال|{{{تاریخ انتشار|}}}}}}}}}}
  |عنوان={{{کتاب|{{{عنوان|}}}}}}
  |عنوان۲={{{عنوان۲|}}}
  |ترجمه عنوان={{{ترجمه فصل|}}}
  |ترجمه ایتالیک={{{ترجمه عنوان|}}}
  |URL= {{#اگر: {{{نشانی بایگانی|{{{پیوند بایگانی|}}}}}}
          | {{#اگرمساوی: {{آری-نه|{{{پیوند مرده|نه}}}}} | نه | {{{نشانی|{{{پیوند|}}}}}} | {{{نشانی بایگانی|{{{پیوند بایگانی|}}}}}} }}
          | {{{نشانی|{{{پیوند|}}}}}}
        }}
  |پیوند بایگانی = {{{نشانی بایگانی|{{{پیوند بایگانی|}}}}}}
  |پیوند اصلی = {{{نشانی|{{{پیوند|}}}}}}
  |تاریخ بایگانی= {{عدد به|{{{زبان|{{{کد زبان|}}}}}}|{{{تاریخ بایگانی|}}}}}
  |نوع عنوان={{{نوع|}}}
  |سری = {{{سری|}}}
  |جلد = {{عدد به|{{{زبان|{{{کد زبان|}}}}}}|{{{جلد|}}}}}
  |عنوان جلد = {{{عنوان جلد|}}}
  |جلدها = {{عدد به|{{{زبان|{{{کد زبان|}}}}}}|{{{جلدها|}}}}}
  |شماره = {{عدد به|{{{زبان|{{{کد زبان|}}}}}}|{{{شماره|}}}}}
  |در = {{عدد به|{{{زبان|{{{کد زبان|}}}}}}|{{{صفحات|{{{صفحه|}}}}}}}}
  |عنوان فصل = {{{فصل|}}}
  |پیوند فصل = {{{نشانی فصل|{{{پیوند فصل|}}}}}}
  |نویسندگان سایر بخش‌ها={{{نویسندگان سایر بخش‌ها|}}}
  |کوشش = {{{کوشش|}}}
  |ترجمه = {{{ترجمه|{{{مترجم|}}}}}}
  |دیگران = {{{دیگران|}}}
  |ویرایش = {{عدد به|{{{زبان|{{{کد زبان|}}}}}}|{{{ویرایش|}}}}}
  |چاپ={{{چاپ|}}}
  |مکان = {{{مکان|{{{شهر|}}}}}}
  |مکان انتشارات = {{{مکان ناشر|{{{مکان انتشارات|{{{شهر|{{{مکان|}}}}}}}}}}}}
  |ناشر = {{{ناشر|{{{انتشارات|}}}}}}
  |تاریخ انتشار = {{عدد به|{{{زبان|{{{کد زبان|}}}}}}|{{{تاریخ انتشار|}}}}}
  |نام خانوادگی ویراستار۱ = {{{نام خانوادگی ویراستار۱|{{{نام خانوادگی ویراستار|{{{ویراستار۱|{{{ویراستار|{{{ویراستاران|}}}}}}}}}}}}}}}
  |نام خانوادگی ویراستار۲ = {{{نام خانوادگی ویراستار۲|{{{ویراستار۲|}}}}}}
  |نام خانوادگی ویراستار۳ = {{{نام خانوادگی ویراستار۳|{{{ویراستار۳|}}}}}}
  |نام خانوادگی ویراستار۴ = {{{نام خانوادگی ویراستار۴|{{{ویراستار۴|}}}}}}
  |نام ویراستار۱ = {{{نام ویراستار۱|{{{نام ویراستار|}}}}}}
  |نام ویراستار۲ = {{{نام ویراستار۲|}}}
  |نام ویراستار۳ = {{{نام ویراستار۳|}}}
  |نام ویراستار۴ = {{{نام ویراستار۴|}}}
  |پیوند ویراستار۱ = {{{پیوند ویراستار۱|{{{پیوند ویراستار|}}}}}}
  |پیوند ویراستار۲ = {{{پیوند ویراستار۲|}}}
  |پیوند ویراستار۳ = {{{پیوند ویراستار۳|}}}
  |پیوند ویراستار۴ = {{{پیوند ویراستار۴|}}}
  |زبان = {{{زبان|{{{کد زبان|fa}}}}}}
  |فرمت = {{{فرمت|}}}
  |ARXIV={{{arxiv|}}}
  |ASIN={{{asin|{{{ASIN|}}}}}}
  |BIBCODE={{{bibcode|}}}
  |DOI={{{doi|{{{DOI|}}}}}}
  |DoiBroken={{{doi_inactivedate|{{{doi_brokendate|}}}}}}
  |ISBN={{{شابک|{{{isbn|{{{ISBN|}}}}}}}}}
  |ISSN={{{شاپا|{{{issn|{{{ISSN|}}}}}}}}}
  |JFM={{{jfm|{{{JFM|}}}}}}
  |JSTOR={{{jstor|{{{JSTOR|}}}}}}
  |LCCN={{{lccn|{{{LCCN|}}}}}}
  |MR={{{mr|{{{MR|}}}}}}
  |OCLC={{{oclc|{{{OCLC|}}}}}}
  |OL={{{ol|{{{OL|}}}}}}
  |OSTI={{{osti|{{{OSTI|}}}}}}
  |PMC={{{pmc|{{{PMC|}}}}}}
  |Embargo={{{pmc-embargo-date|1010-10-10}}}
  |PMID={{{pmid|{{{PMID|}}}}}}
  |RFC={{{rfc|{{{RFC|}}}}}}
  |SSRN={{{ssrn|{{{SSRN|}}}}}}
  |ZBL={{{zbl|}}}
  |ID={{{id|{{{ID|}}}}}}
  |تاریخ بازبینی={{عدد به|{{{زبان|{{{کد زبان|}}}}}}|{{{تاریخ بازبینی|{{{بازبینی|}}}}}}}}
  |فرمت تاریخ={{{فرمت تاریخ|none}}}
  |گفتاورد = {{{گفتاورد|}}}
  |laysummary = {{{laysummary|}}}
  |laydate = {{{laydate|}}}
  |Ref={{{ref|{{{رف|{{{شناسه|harv}}}}}}}}}
  |ویرگول = {{ویرگول خط|{{{زبان|{{{کد زبان|}}}}}}}}
  |جداکننده = {{{جداکننده|{{نقطه خط|{{{زبان|{{{کد زبان|}}}}}}}}}}}
  |پی‌نوشت = {{#اگر:{{{گفتاورد|}}}||{{{پی‌نوشت|{{نقطه خط|{{{زبان|{{{کد زبان|}}}}}}}}}}}}}
  |جداکننده نویسندگان = {{{جداکننده نویسندگان|{{ویرگول خط|{{{زبان|{{{کد زبان|}}}}}}}}}}}&amp;#32;
  |جداکننده نام = {{ویرگول خط|{{{زبان|{{{کد زبان|}}}}}}}}&amp;#32;
  |Trunc = {{عدد به انگلیسی|{{{display-authors|7}}}}}
  |و = بله
  |ش={{{ش|}}}
}}&lt;noinclude&gt;
{{توضیحات}}
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>4fssnillwvscrwvbe8kbphjpt4v4rzj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>الگو:یادکرد ژورنال</title>
    <ns>10</ns>
    <id>24</id>
    <revision>
      <id>284</id>
      <parentid>248</parentid>
      <timestamp>2019-03-31T22:59:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sarah</username>
        <id>1</id>
      </contributor>
      <origin>284</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="947" sha1="ee5xp9objykvei9pcm8u18iir671721" xml:space="preserve">{{#invoke:Template wrapper|wrap|_template=
&lt;!-- check if language is set to English use English citation template instead --&gt;
{{#ifeq: {{#expr: {{#invoke:String|find|{{{زبان|}}}|انگ}} or {{#invoke:String|find|{{{زبان|}}}|en}} }} | 1 | cite journal | یادکرد ژورنال/هسته }}
&lt;!-- parameters that cannot be passed directly to CS1 --&gt;
|_exclude= همان ,کوشش , ماه, روز, نویسندگان سایر بخش‌ها
&lt;!-- parameters that can be directly passed to CS1 but need modification before (localization of digits) --&gt;
|_reuse= جلدها
&lt;!-- excluded parameters that need some pre-processing before being passed to CS1 --&gt;
|others  = {{#if:{{{کوشش|}}}|به کوشش {{{کوشش}}}| {{{نویسندگان سایر بخش‌ها|}}} }}
|ref     = {{{ref|{{{رف|{{{شناسه|harv}}}}}}}}}
|جلدها   = {{#if:{{{جلدها|}}} | {{{جلدها|}}} جلد }}
}}
&lt;noinclude&gt;
{{Documentation}}

&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ee5xp9objykvei9pcm8u18iir671721</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>الگو:Strip whitespace</title>
    <ns>10</ns>
    <id>25</id>
    <revision>
      <id>63</id>
      <timestamp>2019-03-31T05:57:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Peyman9</username>
        <id>4</id>
      </contributor>
      <comment>صفحه‌ای تازه حاوی «&lt;includeonly&gt;{{{x|{{Strip whitespace/1|x={{{1|}}}}}}}}&lt;/includeonly&gt;&lt;noinclude&gt;  {{توضیحات}}  &lt;/noinclude&gt;» ایجاد کرد</comment>
      <origin>63</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="113" sha1="0xhe2eqrj1pb9uh1kyk7z1zzwyhfprw" xml:space="preserve">&lt;includeonly&gt;{{{x|{{Strip whitespace/1|x={{{1|}}}}}}}}&lt;/includeonly&gt;&lt;noinclude&gt;

{{توضیحات}}

&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>0xhe2eqrj1pb9uh1kyk7z1zzwyhfprw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>الگو:پک</title>
    <ns>10</ns>
    <id>27</id>
    <redirect title="الگو:پانویس کوتاه‌شده" />
    <revision>
      <id>78</id>
      <parentid>72</parentid>
      <timestamp>2019-03-31T06:20:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sarah</username>
        <id>1</id>
      </contributor>
      <comment>تغییرمسیر به [[الگو:پانویس کوتاه‌شده]]</comment>
      <origin>78</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="65" sha1="8cfa5hhmeq2t9or8uhx9vwzntj4zcsp" xml:space="preserve">#تغییرمسیر [[الگو:پانویس کوتاه‌شده]]</text>
      <sha1>8cfa5hhmeq2t9or8uhx9vwzntj4zcsp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>الگو:Documentation</title>
    <ns>10</ns>
    <id>28</id>
    <redirect title="الگو:توضیحات" />
    <revision>
      <id>96</id>
      <parentid>67</parentid>
      <timestamp>2019-03-31T06:44:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sarah</username>
        <id>1</id>
      </contributor>
      <comment>تغییرمسیر به [[الگو:توضیحات]]</comment>
      <origin>96</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="47" sha1="3w9xdcacy78zyq36u47n4t7a6n9kx5s" xml:space="preserve">#تغییرمسیر [[الگو:توضیحات]]</text>
      <sha1>3w9xdcacy78zyq36u47n4t7a6n9kx5s</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>الگو:Fmbox</title>
    <ns>10</ns>
    <id>29</id>
    <revision>
      <id>68</id>
      <timestamp>2019-03-31T06:12:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sarah</username>
        <id>1</id>
      </contributor>
      <comment>صفحه‌ای تازه حاوی «{{#invoke:Message box|fmbox}}&lt;noinclude&gt; {{documentation}} &lt;!-- Add categories and interwikis to the /doc subpage, not here! --&gt; &lt;/noinclude&gt;» ایجاد کرد</comment>
      <origin>68</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="141" sha1="q4qfnrd9je1n71bknyj9gdhs02g2rws" xml:space="preserve">{{#invoke:Message box|fmbox}}&lt;noinclude&gt;
{{documentation}}
&lt;!-- Add categories and interwikis to the /doc subpage, not here! --&gt;
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>q4qfnrd9je1n71bknyj9gdhs02g2rws</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>پودمان:Message box</title>
    <ns>828</ns>
    <id>30</id>
    <revision>
      <id>69</id>
      <timestamp>2019-03-31T06:12:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sarah</username>
        <id>1</id>
      </contributor>
      <comment>صفحه‌ای تازه حاوی «-- برای فارسی‌سازی بهتر، بعضی قسمت‌های این پودمان تغییر یافته‌است که در هما...» ایجاد کرد</comment>
      <origin>69</origin>
      <model>Scribunto</model>
      <format>text/plain</format>
      <text bytes="17360" sha1="dbydwhx10cvdttpmg0em2u6h7oc5hhv" xml:space="preserve">-- برای فارسی‌سازی بهتر، بعضی قسمت‌های این پودمان تغییر یافته‌است که در همان‌جا اشاره شده‌است. لطفاً هنگام به‌روزرسانی به‌دقت پودمان را تغییر دهید.
-- This is a meta-module for producing message box templates, including
-- {{mbox}}, {{ambox}}, {{imbox}}, {{tmbox}}, {{ombox}}, {{cmbox}} and {{fmbox}}.

-- Load necessary modules.
require('Module:No globals')
local getArgs
local categoryHandler = require('Module:Category handler')._main
local yesno = require('Module:Yesno')

-- Get a language object for formatDate and ucfirst.
local lang = mw.language.getContentLanguage()

-- Define constants
local CONFIG_MODULE = 'Module:Message box/configuration'

--------------------------------------------------------------------------------
-- Helper functions
--------------------------------------------------------------------------------

local function getTitleObject(...)
	-- Get the title object, passing the function through pcall
	-- in case we are over the expensive function count limit.
	local success, title = pcall(mw.title.new, ...)
	if success then
		return title
	end
end

local function union(t1, t2)
	-- Returns the union of two arrays.
	local vals = {}
	for i, v in ipairs(t1) do
		vals[v] = true
	end
	for i, v in ipairs(t2) do
		vals[v] = true
	end
	local ret = {}
	for k in pairs(vals) do
		table.insert(ret, k)
	end
	table.sort(ret)
	return ret
end

local function getArgNums(args, prefix)
	local nums = {}
	for k, v in pairs(args) do
		local num = mw.ustring.match(tostring(k), '^' .. prefix .. '([1-9]%d*)$')
		if num then
			table.insert(nums, tonumber(num))
		end
	end
	table.sort(nums)
	return nums
end

--------------------------------------------------------------------------------
-- Box class definition
--------------------------------------------------------------------------------

local MessageBox = {}
MessageBox.__index = MessageBox

function MessageBox.new(boxType, args, cfg)
	args = args or {}
	local obj = {}

	-- Set the title object and the namespace.
	obj.title = getTitleObject(args.page) or mw.title.getCurrentTitle()

	-- Set the config for our box type.
	obj.cfg = cfg[boxType]
	if not obj.cfg then
		local ns = obj.title.namespace
		-- boxType is "mbox" or invalid input
		if ns == 0 then
			obj.cfg = cfg.ambox -- main namespace
		elseif ns == 6 then
			obj.cfg = cfg.imbox -- file namespace
		elseif ns == 14 then
			obj.cfg = cfg.cmbox -- category namespace
		else
			local nsTable = mw.site.namespaces[ns]
			if nsTable and nsTable.isTalk then
				obj.cfg = cfg.tmbox -- any talk namespace
			else
				obj.cfg = cfg.ombox -- other namespaces or invalid input
			end
		end
	end

	-- Set the arguments, and remove all blank arguments except for the ones
	-- listed in cfg.allowBlankParams.
	do
		local newArgs = {}
		for k, v in pairs(args) do
			if v ~= '' then
				newArgs[k] = v
			end
		end
		for i, param in ipairs(obj.cfg.allowBlankParams or {}) do
			newArgs[param] = args[param]
		end
		obj.args = newArgs
	end

	-- Define internal data structure.
	obj.categories = {}
	obj.classes = {}

	return setmetatable(obj, MessageBox)
end

function MessageBox:addCat(ns, cat, sort)
	if not cat then
		return nil
	end
	if sort then
		cat = string.format('[[رده:%s|%s]]', cat, sort)
	else
		cat = string.format('[[رده:%s]]', cat)
	end
	self.categories[ns] = self.categories[ns] or {}
	table.insert(self.categories[ns], cat)
end

function MessageBox:addClass(class)
	if not class then
		return nil
	end
	table.insert(self.classes, class)
end

function MessageBox:setParameters()
	local args = self.args
	local cfg = self.cfg

	-- Get type data.
	self.type = args.type
	local typeData = cfg.types[self.type]
	self.invalidTypeError = cfg.showInvalidTypeError
		and self.type
		and not typeData
	typeData = typeData or cfg.types[cfg.default]
	self.typeClass = typeData.class
	self.typeImage = typeData.image

	-- Find if the box has been wrongly substituted.
	self.isSubstituted = cfg.substCheck and args.subst == 'SUBST'

	-- Find whether we are using a small message box.
	self.isSmall = cfg.allowSmall and (
		cfg.smallParam and args.small == cfg.smallParam
		or not cfg.smallParam and yesno(args.small)
	)

	-- Add attributes, classes and styles.
	self.id = args.id
	if yesno(args.plainlinks) ~= false then
		self:addClass('plainlinks')
	end
	for _, class in ipairs(cfg.classes or {}) do
		self:addClass(class)
	end
	if self.isSmall then
		self:addClass(cfg.smallClass or 'mbox-small')
	end
	self:addClass(self.typeClass)
	self:addClass(args.class)
	self.style = args.style
	self.attrs = args.attrs

	-- Set text style.
	self.textstyle = args.textstyle

	-- Find if we are on the template page or not. This functionality is only
	-- used if useCollapsibleTextFields is set, or if both cfg.templateCategory
	-- and cfg.templateCategoryRequireName are set.
	self.useCollapsibleTextFields = cfg.useCollapsibleTextFields
	if self.useCollapsibleTextFields
		or cfg.templateCategory
		and cfg.templateCategoryRequireName
	then
		self.name = args.name
		if self.name then
			local templateName = mw.ustring.match(
				self.name,
				'^([tT][eE][mM][pP][lL][aA][tT][eE]|الگو)[%s_]*:[%s_]*(.*)$'
			) or self.name
			templateName = 'الگو:' .. templateName
			self.templateTitle = getTitleObject(templateName)
		end
		self.isTemplatePage = self.templateTitle
			and mw.title.equals(self.title, self.templateTitle)
	end

	-- Process data for collapsible text fields. At the moment these are only
	-- used in {{ambox}}.
	if self.useCollapsibleTextFields then
		-- Get the self.issue value.
		if self.isSmall and args.smalltext then
			self.issue = args.smalltext
		else
			local sect
			if args.sect == '' then
				sect = 'این ' .. (cfg.sectionDefault or 'صفحه')
			elseif type(args.sect) == 'string' then
				sect = 'این ' .. args.sect
			end
			local issue = args.issue
			issue = type(issue) == 'string' and issue ~= '' and issue or nil
			local text = args.text
			text = type(text) == 'string' and text or nil
			local issues = {}
			table.insert(issues, sect)
			table.insert(issues, issue)
			table.insert(issues, text)
			self.issue = table.concat(issues, ' ')
		end

		-- Get the self.talk value.
		local talk = args.talk
		-- Show talk links on the template page or template subpages if the talk
		-- parameter is blank.
		if talk == ''
			and self.templateTitle
			and (
				mw.title.equals(self.templateTitle, self.title)
				or self.title:isSubpageOf(self.templateTitle)
			)
		then
			talk = '#'
		elseif talk == '' then
			talk = nil
		end
		if talk then
			-- If the talk value is a talk page, make a link to that page. Else
			-- assume that it's a section heading, and make a link to the talk
			-- page of the current page with that section heading.
			local talkTitle = getTitleObject(talk)
			local talkArgIsTalkPage = true
			if not talkTitle or not talkTitle.isTalkPage then
				talkArgIsTalkPage = false
				talkTitle = getTitleObject(
					self.title.text,
					mw.site.namespaces[self.title.namespace].talk.id
				)
			end
			if talkTitle and talkTitle.exists then
				local talkText = 'گفتگوی مربوطه ممکن است در'
				if talkArgIsTalkPage then
					talkText = string.format(
						'%s [[%s|%s]] %s.',
						talkText,
						talk,
						talkTitle.prefixedText,
						'یافت شود'
					)
				else
					talkText = string.format(
						'%s [[%s#%s|صفحهٔ بحث]] %s.',
						talkText,
						talkTitle.prefixedText,
						talk,
						'یافت شود'
					)
				end
				self.talk = talkText
			end
		end

		-- Get other values.
		self.fix = args.fix ~= '' and args.fix or nil
		local date
		if args.date and args.date ~= '' then
			date = args.date
		elseif args.date == '' and self.isTemplatePage then
			date = lang:formatDate('xiF xiY')
		end
		if date then
			self.date = string.format(" &lt;small&gt;''(%s)''&lt;/small&gt;", date)
		end
		self.info = args.info
		if yesno(args.removalnotice) then
			self.removalNotice = cfg.removalNotice
		end
	end

	-- Set the non-collapsible text field. At the moment this is used by all box
	-- types other than ambox, and also by ambox when small=yes.
	if self.isSmall then
		self.text = args.smalltext or args.text
	else
		self.text = args.text
	end

	-- Set the below row.
	self.below = cfg.below and args.below

	-- General image settings.
	self.imageCellDiv = not self.isSmall and cfg.imageCellDiv
	self.imageEmptyCell = cfg.imageEmptyCell
	if cfg.imageEmptyCellStyle then
		self.imageEmptyCellStyle = 'border:none;padding:0px;width:1px'
	end

	-- Left image settings.
	local imageLeft = self.isSmall and args.smallimage or args.image
	if cfg.imageCheckBlank and imageLeft ~= 'blank' and imageLeft ~= 'none'
		or not cfg.imageCheckBlank and imageLeft ~= 'none'
	then
		self.imageLeft = imageLeft
		if not imageLeft then
			local imageSize = self.isSmall
				and (cfg.imageSmallSize or '30x30px')
				or '40x40px'
			self.imageLeft = string.format('[[File:%s|%s|link=|alt=]]', self.typeImage
				or 'Imbox notice.png', imageSize)
		end
	end

	-- Right image settings.
	local imageRight = self.isSmall and args.smallimageright or args.imageright
	if not (cfg.imageRightNone and imageRight == 'none') then
		self.imageRight = imageRight
	end
end

function MessageBox:setMainspaceCategories()
	local args = self.args
	local cfg = self.cfg

	if not cfg.allowMainspaceCategories then
		return nil
	end

	local nums = {}
	for _, prefix in ipairs{'cat', 'category', 'all'} do
		args[prefix .. '1'] = args[prefix]
		nums = union(nums, getArgNums(args, prefix))
	end

	-- The following is roughly equivalent to the old {{Ambox/category}}.
	local date = args.date
	date = type(date) == 'string' and date
	local preposition = 'از'
	for _, num in ipairs(nums) do
		local mainCat = args['cat' .. tostring(num)]
			or args['category' .. tostring(num)]
		local allCat = args['all' .. tostring(num)]
		mainCat = type(mainCat) == 'string' and mainCat
		allCat = type(allCat) == 'string' and allCat
		if mainCat and date and date ~= '' then
			local catTitle = string.format('%s %s %s', mainCat, preposition, date)
			self:addCat(0, catTitle)
			catTitle = getTitleObject('رده:' .. catTitle)
			if not catTitle or not catTitle.exists then
				self:addCat(0, 'مقاله‌های دارای پارامتر تاریخ نادرست در الگو')
			end
		elseif mainCat and (not date or date == '') then
			self:addCat(0, mainCat)
		end
		if allCat then
			self:addCat(0, allCat)
		end
	end
end

function MessageBox:setTemplateCategories()
	local args = self.args
	local cfg = self.cfg

	-- Add template categories.
	if cfg.templateCategory then
		if cfg.templateCategoryRequireName then
			if self.isTemplatePage then
				self:addCat(10, cfg.templateCategory)
			end
		elseif not self.title.isSubpage then
			self:addCat(10, cfg.templateCategory)
		end
	end

	-- Add template error categories.
	if cfg.templateErrorCategory then
		local templateErrorCategory = cfg.templateErrorCategory
		local templateCat, templateSort
		if not self.name and not self.title.isSubpage then
			templateCat = templateErrorCategory
		elseif self.isTemplatePage then
			local paramsToCheck = cfg.templateErrorParamsToCheck or {}
			local count = 0
			for i, param in ipairs(paramsToCheck) do
				if not args[param] then
					count = count + 1
				end
			end
			if count &gt; 0 then
				templateCat = templateErrorCategory
				templateSort = tostring(count)
			end
			if self.categoryNums and #self.categoryNums &gt; 0 then
				templateCat = templateErrorCategory
				templateSort = 'ر'
			end
		end
		self:addCat(10, templateCat, templateSort)
	end
end

function MessageBox:setAllNamespaceCategories()
	-- Set categories for all namespaces.
	if self.invalidTypeError then
		local allSort = (self.title.namespace == 0 and 'Main:' or '') .. self.title.prefixedText
		self:addCat('all', 'پارامتر نیازمند اصلاح الگوی پیامی ویکی‌پدیا', allSort)
	end
	if self.isSubstituted then
		self:addCat('all', 'صفحه‌های همراه با الگوی نادرست جانشین‌شده')
	end
end

function MessageBox:setCategories()
	if self.title.namespace == 0 then
		self:setMainspaceCategories()
	elseif self.title.namespace == 10 then
		self:setTemplateCategories()
	end
	self:setAllNamespaceCategories()
end

function MessageBox:renderCategories()
	-- Convert category tables to strings and pass them through
	-- [[Module:Category handler]].
	return categoryHandler{
		main = table.concat(self.categories[0] or {}),
		template = table.concat(self.categories[10] or {}),
		all = table.concat(self.categories.all or {}),
		nocat = self.args.nocat,
		page = self.args.page
	}
end

function MessageBox:export()
	local root = mw.html.create()

	-- Add the subst check error.
	if self.isSubstituted and self.name then
		root:tag('b')
			:addClass('error')
			:wikitext(string.format(
				'الگوی &lt;code&gt;%s[[الگو:%s|%s]]%s&lt;/code&gt; اشتباه جانشین شده‌است.',
				mw.text.nowiki('{{'), self.name, self.name, mw.text.nowiki('}}')
			))
	end

	-- Create the box table.
	local boxTable = root:tag('table')
	boxTable:attr('id', self.id or nil)
	for i, class in ipairs(self.classes or {}) do
		boxTable:addClass(class or nil)
	end
	boxTable
		:cssText(self.style or nil)
		:attr('role', 'presentation')

	if self.attrs then
		boxTable:attr(self.attrs)
	end

	-- Add the left-hand image.
	local row = boxTable:tag('tr')
	if self.imageLeft then
		local imageLeftCell = row:tag('td'):addClass('mbox-image')
		if self.imageCellDiv then
			-- If we are using a div, redefine imageLeftCell so that the image
			-- is inside it. Divs use style="width: 52px;", which limits the
			-- image width to 52px. If any images in a div are wider than that,
			-- they may overlap with the text or cause other display problems.
			imageLeftCell = imageLeftCell:tag('div'):css('width', '52px')
		end
		imageLeftCell:wikitext(self.imageLeft or nil)
	elseif self.imageEmptyCell then
		-- Some message boxes define an empty cell if no image is specified, and
		-- some don't. The old template code in templates where empty cells are
		-- specified gives the following hint: "No image. Cell with some width
		-- or padding necessary for text cell to have 100% width."
		row:tag('td')
			:addClass('mbox-empty-cell')
			:cssText(self.imageEmptyCellStyle or nil)
	end

	-- Add the text.
	local textCell = row:tag('td'):addClass('mbox-text')
	if self.useCollapsibleTextFields then
		-- The message box uses advanced text parameters that allow things to be
		-- collapsible. At the moment, only ambox uses this.
		textCell:cssText(self.textstyle or nil)
		local textCellSpan = textCell:tag('span')
		textCellSpan
			:addClass('mbox-text-span')
			:wikitext(self.issue or nil)
		if (self.talk or self.fix) and not self.isSmall then
			textCellSpan:tag('span')
				:addClass('hide-when-compact')
				:wikitext(self.talk and (' ' .. self.talk) or nil)
				:wikitext(self.fix and (' ' .. self.fix) or nil)
		end
		textCellSpan:wikitext(self.date and (' ' .. self.date) or nil)
		if self.info and not self.isSmall then
			textCellSpan
				:tag('span')
				:addClass('hide-when-compact')
				:wikitext(self.info and (' ' .. self.info) or nil)
		end
		if self.removalNotice then
			textCellSpan:tag('small')
				:addClass('hide-when-compact')
				:tag('i')
					:wikitext(string.format(" (%s)", self.removalNotice))
		end
	else
		-- Default text formatting - anything goes.
		textCell
			:cssText(self.textstyle or nil)
			:wikitext(self.text or nil)
	end

	-- Add the right-hand image.
	if self.imageRight then
		local imageRightCell = row:tag('td'):addClass('mbox-imageright')
		if self.imageCellDiv then
			-- If we are using a div, redefine imageRightCell so that the image
			-- is inside it.
			imageRightCell = imageRightCell:tag('div'):css('width', '52px')
		end
		imageRightCell
			:wikitext(self.imageRight or nil)
	end

	-- Add the below row.
	if self.below then
		boxTable:tag('tr')
			:tag('td')
				:attr('colspan', self.imageRight and '3' or '2')
				:addClass('mbox-text')
				:cssText(self.textstyle or nil)
				:wikitext(self.below or nil)
	end

	-- Add error message for invalid type parameters.
	if self.invalidTypeError then
		root:tag('div')
			:css('text-align', 'center')
			:wikitext(string.format(
				'این جعبه پیام از پارامتر نامعتبر «type=%s» استفاده می‌کند و نیازمند اصلاح است.',
				self.type or ''
			))
	end
	-- Add categories.
	root:wikitext(self:renderCategories() or nil)

	return tostring(root)
end

--------------------------------------------------------------------------------
-- Exports
--------------------------------------------------------------------------------

local p, mt = {}, {}

function p._exportClasses()
	-- For testing.
	return {
		MessageBox = MessageBox
	}
end

function p.main(boxType, args, cfgTables)
	local box = MessageBox.new(boxType, args, cfgTables or mw.loadData(CONFIG_MODULE))
	box:setParameters()
	box:setCategories()
	return box:export()
end

function mt.__index(t, k)
	return function (frame)
		if not getArgs then
			getArgs = require('Module:Arguments').getArgs
		end
		return t.main(k, getArgs(frame, {trim = false, removeBlanks = false}))
	end
end

return setmetatable(p, mt)</text>
      <sha1>dbydwhx10cvdttpmg0em2u6h7oc5hhv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>الگو:Ombox</title>
    <ns>10</ns>
    <id>31</id>
    <revision>
      <id>70</id>
      <timestamp>2019-03-31T06:13:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sarah</username>
        <id>1</id>
      </contributor>
      <comment>صفحه‌ای تازه حاوی «{{#invoke:Message box|ombox}}&lt;noinclude&gt; {{documentation}} &lt;!-- Categories go on the /doc subpage, and interwikis go on Wikidata. --&gt; &lt;/noi...» ایجاد کرد</comment>
      <origin>70</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="146" sha1="1o93yrjvq6v2ylug2k0uaaltljurje2" xml:space="preserve">{{#invoke:Message box|ombox}}&lt;noinclude&gt;
{{documentation}}
&lt;!-- Categories go on the /doc subpage, and interwikis go on Wikidata. --&gt;
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>1o93yrjvq6v2ylug2k0uaaltljurje2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>پودمان:No globals</title>
    <ns>828</ns>
    <id>32</id>
    <revision>
      <id>71</id>
      <timestamp>2019-03-31T06:13:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sarah</username>
        <id>1</id>
      </contributor>
      <comment>صفحه‌ای تازه حاوی «local mt = getmetatable(_G) or {} function mt.__index (t, k) 	if k ~= 'arg' then 		error('Tried to read nil global ' .. tostring(k), 2) 	en...» ایجاد کرد</comment>
      <origin>71</origin>
      <model>Scribunto</model>
      <format>text/plain</format>
      <text bytes="307" sha1="gggsv54pq7f94l3up48hr91qtxnskdm" xml:space="preserve">local mt = getmetatable(_G) or {}
function mt.__index (t, k)
	if k ~= 'arg' then
		error('Tried to read nil global ' .. tostring(k), 2)
	end
	return nil
end
function mt.__newindex(t, k, v)
	if k ~= 'arg' then
		error('Tried to write global ' .. tostring(k), 2)
	end
	rawset(t, k, v)
end
setmetatable(_G, mt)</text>
      <sha1>gggsv54pq7f94l3up48hr91qtxnskdm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>الگو:Strip whitespace/1</title>
    <ns>10</ns>
    <id>33</id>
    <revision>
      <id>73</id>
      <timestamp>2019-03-31T06:15:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sarah</username>
        <id>1</id>
      </contributor>
      <comment>صفحه‌ای تازه حاوی «&lt;onlyinclude&gt;{{{x|}}}&lt;/onlyinclude&gt;» ایجاد کرد</comment>
      <origin>73</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="35" sha1="94i8uvqo71wpkko6l33q620lzjc8jk9" xml:space="preserve">&lt;onlyinclude&gt;{{{x|}}}&lt;/onlyinclude&gt;</text>
      <sha1>94i8uvqo71wpkko6l33q620lzjc8jk9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>الگو:Documentation/start box</title>
    <ns>10</ns>
    <id>34</id>
    <revision>
      <id>74</id>
      <timestamp>2019-03-31T06:16:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sarah</username>
        <id>1</id>
      </contributor>
      <comment>صفحه‌ای تازه حاوی «&lt;!--   Start of green doc box --&gt;&lt;div id="template-documentation" class="template-documentation iezoomfix"&gt;&lt;!--   Add the heading at the to...» ایجاد کرد</comment>
      <origin>74</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2648" sha1="sqzwpwbemlbe8xkgf1f310on575s7m9" xml:space="preserve">&lt;!--
  Start of green doc box
--&gt;&lt;div id="template-documentation" class="template-documentation iezoomfix"&gt;&lt;!--
  Add the heading at the top of the doc box:
--&gt;{{#ifeq: {{{heading|{{{عنوان|¬}}}}}} | &lt;!--Defined but empty--&gt;
| &lt;!--"heading=", do nothing--&gt;
| &lt;div style="padding-bottom: 3px; border-bottom: 1px solid #a2a9b1; margin-bottom: 1ex;"&gt;&lt;span style="{{#if: {{{heading-style|{{{شکل‌بندی عنوان|}}}}}}
  | {{{heading-style|{{{شکل‌بندی عنوان|}}}}}}
  | {{#ifeq: {{SUBJECTSPACE}} | {{ns:الگو}}
    | font-weight: bold; font-size: 125%
    | font-size: 150%
    }}
  }}"&gt;{{#switch: {{{heading|{{{عنوان|¬}}}}}}
  | ¬ =   
    &lt;!--"heading" not defined in this or previous level--&gt;
    {{#switch: {{SUBJECTSPACE}} 
    | {{ns:الگو}} = [[پرونده:Template-info.png|50px|link=|alt=نشان توضیحات]] {{{Documentation alt text|{{{متن جایگزین توضیحات|توضیحات الگو}}}}}}
    | {{ns:پودمان}} = [[پرونده:Template-info.png|50px|link=|alt=نشان توضیحات]] توضیحات پودمان
    | {{ns:پرونده}} = خلاصه
    | #default = توضیحات
    }}
  | #default = 
    &lt;!--"heading" has data or is empty but defined--&gt;
    {{{heading|{{{عنوان|}}}}}}
  }}&lt;/span&gt;{{
  #if: {{{content|{{{محتوا|}}}}}}
  | 
  | &lt;!--Add the [view][edit][history][purge] or [create] links--&gt;
    &lt;span class="mw-editsection plainlinks" id="doc_editlinks"&gt;{{
    #if: {{#switch:{{{doc exist|{{{زیستن توضیحات|بله}}}}}}|yes|بله=yes|#default=no}}
    | &amp;#91;[[{{{docpage|{{{صفحه توضیحات|{{FULLPAGENAME}}/توضیحات}}}}}}|مشاهده]]&amp;#93; [[{{fullurl:{{{docpage|{{{صفحه توضیحات|{{FULLPAGENAME}}/توضیحات}}}}}}|action=edit}} ویرایش]] [[{{fullurl:{{{docpage|{{{صفحه توضیحات|{{FULLPAGENAME}}/توضیحات}}}}}}|action=history}} تاریخچه]] [{{پاکسازی|پاکسازی}}] 
    | &lt;!--/doc doesn't exist--&gt;
      [[{{fullurl:{{{docpage|{{{صفحه توضیحات|{{FULLPAGENAME}}/توضیحات}}}}}}| action=edit&amp;preload={{
        #if: {{{preload|{{{پیش‌بارگیری|}}}}}} 
        | {{urlencode:{{{preload|{{{پیش‌بارگیری}}}}}}}}
        | {{#ifeq: {{SUBJECTSPACE}} | {{ns:پرونده}}
          | الگو:توضیحات/پیش‌بارگیری-فضای پرونده
          | الگو:توضیحات/پیش‌بارگیری
          }} }} }} بسازید]]
    }}&lt;/span&gt;
  }}&lt;/div&gt;
}}&lt;noinclude&gt;&lt;!-- close the div --&gt;&lt;/div&gt;

&lt;!-- لطفاً رده‌ها به زیرصفحهٔ /توضیحات بیافزایید، نه اینجا! --&gt;
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>sqzwpwbemlbe8xkgf1f310on575s7m9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>الگو:پاکسازی</title>
    <ns>10</ns>
    <id>35</id>
    <revision>
      <id>75</id>
      <timestamp>2019-03-31T06:16:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sarah</username>
        <id>1</id>
      </contributor>
      <comment>صفحه‌ای تازه حاوی «&lt;span class="noprint plainlinks purgelink"&gt;[{{fullurl:{{{page|{{{صفحه|{{FULLPAGENAME}}}}}}}}|action=purge}}#{{#if:{{{anchor|{{{لنگر...» ایجاد کرد</comment>
      <origin>75</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="340" sha1="johmob8loge34cgcn91ctjrrcbbeain" xml:space="preserve">&lt;span class="noprint plainlinks purgelink"&gt;[{{fullurl:{{{page|{{{صفحه|{{FULLPAGENAME}}}}}}}}|action=purge}}#{{#if:{{{anchor|{{{لنگر|}}}}}}|{{urlencode:{{{anchor|{{{لنگر|}}}}}}|ویکی}}}} &lt;span title="این صفحه را پاکسازی کنید"&gt;{{{1|پاکسازی}}}&lt;/span&gt;]&lt;/span&gt;&lt;noinclude&gt;
{{توضیحات}}
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>johmob8loge34cgcn91ctjrrcbbeain</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>پودمان:Category handler</title>
    <ns>828</ns>
    <id>36</id>
    <revision>
      <id>76</id>
      <timestamp>2019-03-31T06:17:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sarah</username>
        <id>1</id>
      </contributor>
      <comment>صفحه‌ای تازه حاوی «-------------------------------------------------------------------------------- --...» ایجاد کرد</comment>
      <origin>76</origin>
      <model>Scribunto</model>
      <format>text/plain</format>
      <text bytes="7895" sha1="oxoboabat421kdvnwbw7soswown1a0x" xml:space="preserve">--------------------------------------------------------------------------------
--                                                                            --
--                              CATEGORY HANDLER                              --
--                                                                            --
--      This module implements the {{category handler}} template in Lua,      --
--      with a few improvements: all namespaces and all namespace aliases     --
--      are supported, and namespace names are detected automatically for     --
--      the local wiki. This module requires [[Module:Namespace detect]]      --
--      and [[Module:Yesno]] to be available on the local wiki. It can be     --
--      configured for different wikis by altering the values in              --
--      [[Module:Category handler/config]], and pages can be blacklisted      --
--      from categorisation by using [[Module:Category handler/blacklist]].   --
--                                                                            --
--------------------------------------------------------------------------------

-- Load required modules
local yesno = require('Module:Yesno')

-- Lazily load things we don't always need
local mShared, mappings

local p = {}

--------------------------------------------------------------------------------
-- Helper functions
--------------------------------------------------------------------------------

local function trimWhitespace(s, removeBlanks)
	if type(s) ~= 'string' then
		return s
	end
	s = s:match('^%s*(.-)%s*$')
	if removeBlanks then
		if s ~= '' then
			return s
		else
			return nil
		end
	else
		return s
	end
end

--------------------------------------------------------------------------------
-- CategoryHandler class
--------------------------------------------------------------------------------

local CategoryHandler = {}
CategoryHandler.__index = CategoryHandler

function CategoryHandler.new(data, args)
	local obj = setmetatable({ _data = data, _args = args }, CategoryHandler)
	
	-- Set the title object
	do
		local pagename = obj:parameter('demopage')
		local success, titleObj
		if pagename then
			success, titleObj = pcall(mw.title.new, pagename)
		end
		if success and titleObj then
			obj.title = titleObj
			if titleObj == mw.title.getCurrentTitle() then
				obj._usesCurrentTitle = true
			end
		else
			obj.title = mw.title.getCurrentTitle()
			obj._usesCurrentTitle = true
		end
	end

	-- Set suppression parameter values
	for _, key in ipairs{'nocat', 'categories'} do
		local value = obj:parameter(key)
		value = trimWhitespace(value, true)
		obj['_' .. key] = yesno(value)
	end
	do
		local subpage = obj:parameter('subpage')
		local category2 = obj:parameter('category2')
		if type(subpage) == 'string' then
			subpage = mw.ustring.lower(subpage)
		end
		if type(category2) == 'string' then
			subpage = mw.ustring.lower(category2)
		end
		obj._subpage = trimWhitespace(subpage, true)
		obj._category2 = trimWhitespace(category2) -- don't remove blank values
	end
	return obj
end

function CategoryHandler:parameter(key)
	local parameterNames = self._data.parameters[key]
	local pntype = type(parameterNames)
	if pntype == 'string' or pntype == 'number' then
		return self._args[parameterNames]
	elseif pntype == 'table' then
		for _, name in ipairs(parameterNames) do
			local value = self._args[name]
			if value ~= nil then
				return value
			end
		end
		return nil
	else
		error(string.format(
			'کلید پیکربندی «$1» نامعتبر',
			tostring(key)
		), 2)
	end
end

function CategoryHandler:isSuppressedByArguments()
	return
		-- See if a category suppression argument has been set.
		self._nocat == true
		or self._categories == false
		or (
			self._category2
			and self._category2 ~= self._data.category2Yes
			and self._category2 ~= self._data.category2Negative
		)

		-- Check whether we are on a subpage, and see if categories are
		-- suppressed based on our subpage status.
		or self._subpage == self._data.subpageNo and self.title.isSubpage
		or self._subpage == self._data.subpageOnly and not self.title.isSubpage
end

function CategoryHandler:shouldSkipBlacklistCheck()
	-- Check whether the category suppression arguments indicate we
	-- should skip the blacklist check.
	return self._nocat == false
		or self._categories == true
		or self._category2 == self._data.category2Yes
end

function CategoryHandler:matchesBlacklist()
	if self._usesCurrentTitle then
		return self._data.currentTitleMatchesBlacklist
	else
		mShared = mShared or require('Module:Category handler/shared')
		return mShared.matchesBlacklist(
			self.title.prefixedText,
			mw.loadData('Module:Category handler/blacklist')
		)
	end
end

function CategoryHandler:isSuppressed()
	-- Find if categories are suppressed by either the arguments or by
	-- matching the blacklist.
	return self:isSuppressedByArguments()
		or not self:shouldSkipBlacklistCheck() and self:matchesBlacklist()
end

function CategoryHandler:getNamespaceParameters()
	if self._usesCurrentTitle then
		return self._data.currentTitleNamespaceParameters
	else
		if not mappings then
			mShared = mShared or require('Module:Category handler/shared')
			mappings = mShared.getParamMappings(true) -- gets mappings with mw.loadData
		end
		return mShared.getNamespaceParameters(
			self.title,
			mappings
		)
	end
end

function CategoryHandler:namespaceParametersExist()
	-- Find whether any namespace parameters have been specified.
	-- We use the order "all" --&gt; namespace params --&gt; "other" as this is what
	-- the old template did.
	if self:parameter('all') then
		return true
	end
	if not mappings then
		mShared = mShared or require('Module:Category handler/shared')
		mappings = mShared.getParamMappings(true) -- gets mappings with mw.loadData
	end
	for ns, params in pairs(mappings) do
		for i, param in ipairs(params) do
			if self._args[param] then
				return true
			end
		end
	end
	if self:parameter('other') then
		return true
	end
	return false
end

function CategoryHandler:getCategories()
	local params = self:getNamespaceParameters()
	local nsCategory
	for i, param in ipairs(params) do
		local value = self._args[param]
		if value ~= nil then
			nsCategory = value
			break
		end
	end
	if nsCategory ~= nil or self:namespaceParametersExist() then
		-- Namespace parameters exist - advanced usage.
		if nsCategory == nil then
			nsCategory = self:parameter('other')
		end
		local ret = {self:parameter('all')}
		local numParam = tonumber(nsCategory)
		if numParam and numParam &gt;= 1 and math.floor(numParam) == numParam then
			-- nsCategory is an integer
			ret[#ret + 1] = self._args[numParam]
		else
			ret[#ret + 1] = nsCategory
		end
		if #ret &lt; 1 then
			return nil
		else
			return table.concat(ret)
		end
	elseif self._data.defaultNamespaces[self.title.namespace] then
		-- Namespace parameters don't exist, simple usage.
		return self._args[1]
	end
	return nil
end

--------------------------------------------------------------------------------
-- Exports
--------------------------------------------------------------------------------

local p = {}

function p._exportClasses()
	-- Used for testing purposes.
	return {
		CategoryHandler = CategoryHandler
	}
end

function p._main(args, data)
	data = data or mw.loadData('Module:Category handler/data')
	local handler = CategoryHandler.new(data, args)
	if handler:isSuppressed() then
		return nil
	end
	return handler:getCategories()
end

function p.main(frame, data)
	data = data or mw.loadData('Module:Category handler/data')
	local args = require('Module:Arguments').getArgs(frame, {
		wrappers = data.wrappers,
		valueFunc = function (k, v)
			v = trimWhitespace(v)
			if type(k) == 'number' then
				if v ~= '' then
					return v
				else
					return nil
				end
			else
				return v
			end
		end
	})
	return p._main(args, data)
end

return p</text>
      <sha1>oxoboabat421kdvnwbw7soswown1a0x</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>پودمان:Yesno</title>
    <ns>828</ns>
    <id>37</id>
    <revision>
      <id>77</id>
      <timestamp>2019-03-31T06:18:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sarah</username>
        <id>1</id>
      </contributor>
      <comment>صفحه‌ای تازه حاوی «-- Function allowing for consistent treatment of boolean-like wikitext input. -- It works similarly to the template {{yesno}}.  return func...» ایجاد کرد</comment>
      <origin>77</origin>
      <model>Scribunto</model>
      <format>text/plain</format>
      <text bytes="896" sha1="2mrsynufsn7qpy3xclnmobuq5l2nsvv" xml:space="preserve">-- Function allowing for consistent treatment of boolean-like wikitext input.
-- It works similarly to the template {{yesno}}.

return function (val, default)
	-- If your wiki uses non-ascii characters for any of "yes", "no", etc., you
	-- should replace "val:lower()" with "mw.ustring.lower(val)" in the
	-- following line.
	val = type(val) == 'string' and mw.ustring.lower(val) or val
	if val == nil then
		return nil
	elseif val == true 
		or val == 'yes'
		or val == 'y'
		or val == 'true'
		or val == 't'
		or val == 'بله'
		or val == 'آره'
		or val == 'درست'
		or val == 'صحیح'
		or tonumber(val) == 1
	then
		return true
	elseif val == false
		or val == 'no'
		or val == 'n'
		or val == 'false'
		or val == 'f'
		or val == 'خیر'
		or val == 'نه'
		or val == 'غلط'
		or val == 'اشتباه'
		or tonumber(val) == 0
	then
		return false
	else
		return default
	end
end</text>
      <sha1>2mrsynufsn7qpy3xclnmobuq5l2nsvv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>الگو:یادکرد ژورنال/هسته</title>
    <ns>10</ns>
    <id>38</id>
    <revision>
      <id>79</id>
      <timestamp>2019-03-31T06:22:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sarah</username>
        <id>1</id>
      </contributor>
      <comment>صفحه‌ای تازه حاوی «&lt;includeonly&gt;{{#invoke:Citation/CS1/fa|citation |CitationClass=journal }}&lt;/includeonly&gt;» ایجاد کرد</comment>
      <origin>79</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="87" sha1="443gutem4x33fvu6ih76gptc6zyv77l" xml:space="preserve">&lt;includeonly&gt;{{#invoke:Citation/CS1/fa|citation
|CitationClass=journal
}}&lt;/includeonly&gt;</text>
      <sha1>443gutem4x33fvu6ih76gptc6zyv77l</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>پودمان:String</title>
    <ns>828</ns>
    <id>39</id>
    <revision>
      <id>80</id>
      <timestamp>2019-03-31T06:22:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sarah</username>
        <id>1</id>
      </contributor>
      <comment>صفحه‌ای تازه حاوی «--[[    This module is intended to provide access to basic string functions.  Most of the functions provided here can be invoked with named...» ایجاد کرد</comment>
      <origin>80</origin>
      <model>Scribunto</model>
      <format>text/plain</format>
      <text bytes="15789" sha1="56iu45k9lkyhqou39hyxkx87re4drv3" xml:space="preserve">--[[  

This module is intended to provide access to basic string functions.

Most of the functions provided here can be invoked with named parameters, 
unnamed parameters, or a mixture.  If named parameters are used, Mediawiki will 
automatically remove any leading or trailing whitespace from the parameter.  
Depending on the intended use, it may be advantageous to either preserve or
remove such whitespace.

Global options
    ignore_errors: If set to 'true' or 1, any error condition will result in 
        an empty string being returned rather than an error message.  
        
    error_category: If an error occurs, specifies the name of a category to 
        include with the error message.  The default category is  
        [Category:خطاهای گزارش‌شده توسط پودمان String].
        
    no_category: If set to 'true' or 1, no category will be added if an error
        is generated.
        
Unit tests for this module are available at Module:String/tests.
]]

local str = {}

--[[
len

This function returns the length of the target string.

Usage:
{{#invoke:String|len|target_string|}}
OR
{{#invoke:String|len|s=target_string}}

Parameters
    s: The string whose length to report

If invoked using named parameters, Mediawiki will automatically remove any leading or
trailing whitespace from the target string.  
]]
function str.len( frame )
    local new_args = str._getParameters( frame.args, {'s'} );
    local s = new_args['s'] or '';
    return mw.ustring.len( s )
end

--[[
sub

This function returns a substring of the target string at specified indices.

Usage:
{{#invoke:String|sub|target_string|start_index|end_index}}
OR
{{#invoke:String|sub|s=target_string|i=start_index|j=end_index}}

Parameters
    s: The string to return a subset of
    i: The fist index of the substring to return, defaults to 1.
    j: The last index of the string to return, defaults to the last character.
    
The first character of the string is assigned an index of 1.  If either i or j
is a negative value, it is interpreted the same as selecting a character by 
counting from the end of the string.  Hence, a value of -1 is the same as 
selecting the last character of the string.

If the requested indices are out of range for the given string, an error is 
reported.
]]
function str.sub( frame )
    local new_args = str._getParameters( frame.args, { 's', 'i', 'j' } );
    local s = new_args['s'] or '';
    local i = tonumber( new_args['i'] ) or 1;
    local j = tonumber( new_args['j'] ) or -1;
    
    local len = mw.ustring.len( s );

    -- Convert negatives for range checking
    if i &lt; 0 then
        i = len + i + 1;
    end
    if j &lt; 0 then
        j = len + j + 1;
    end
    
    if i &gt; len or j &gt; len or i &lt; 1 or j &lt; 1 then
        return str._error( 'String subset index out of range' );
    end
    if j &lt; i then
        return str._error( 'String subset indices out of order' );
    end
    
    return mw.ustring.sub( s, i, j )
end

--[[
This function implements that features of {{str sub old}} and is kept in order
to maintain these older templates.
]]
function str.sublength( frame )
    local i = tonumber( frame.args.i ) or 0
    local len = tonumber( frame.args.len )
    return mw.ustring.sub( frame.args.s, i + 1, len and ( i + len ) )
end

--[[
match

This function returns a substring from the source string that matches a 
specified pattern.

Usage:
{{#invoke:String|match|source_string|pattern_string|start_index|match_number|plain_flag|nomatch_output}}
OR
{{#invoke:String|pos|s=source_string|pattern=pattern_string|start=start_index
    |match=match_number|plain=plain_flag|nomatch=nomatch_output}}

Parameters
    s: The string to search
    pattern: The pattern or string to find within the string
    start: The index within the source string to start the search.  The first
        character of the string has index 1.  Defaults to 1.
    match: In some cases it may be possible to make multiple matches on a single 
        string.  This specifies which match to return, where the first match is 
        match= 1.  If a negative number is specified then a match is returned 
        counting from the last match.  Hence match = -1 is the same as requesting
        the last match.  Defaults to 1.
    plain: A flag indicating that the pattern should be understood as plain
        text.  Defaults to false.
    nomatch: If no match is found, output the "nomatch" value rather than an error.

If invoked using named parameters, Mediawiki will automatically remove any leading or
trailing whitespace from each string.  In some circumstances this is desirable, in 
other cases one may want to preserve the whitespace.

If the match_number or start_index are out of range for the string being queried, then
this function generates an error.  An error is also generated if no match is found.
If one adds the parameter ignore_errors=true, then the error will be suppressed and 
an empty string will be returned on any failure.

For information on constructing Lua patterns, a form of [regular expression], see:

* http://www.lua.org/manual/5.1/manual.html#5.4.1
* http://www.mediawiki.org/wiki/Extension:Scribunto/Lua_reference_manual#Patterns
* http://www.mediawiki.org/wiki/Extension:Scribunto/Lua_reference_manual#Ustring_patterns

]]
function str.match( frame )
    local new_args = str._getParameters( frame.args, {'s', 'pattern', 'start', 'match', 'plain', 'nomatch'} );
    local s = new_args['s'] or '';
    local start = tonumber( new_args['start'] ) or 1;
    local plain_flag = str._getBoolean( new_args['plain'] or false );
    local pattern = new_args['pattern'] or '';
    local match_index = math.floor( tonumber(new_args['match']) or 1 );
    local nomatch = new_args['nomatch'];
    
    if s == '' then
        return str._error( 'Target string is empty' );
    end
    if pattern == '' then
        return str._error( 'Pattern string is empty' );
    end
    if math.abs(start) &lt; 1 or math.abs(start) &gt; mw.ustring.len( s ) then
        return str._error( 'Requested start is out of range' );
    end
    if match_index == 0 then
        return str._error( 'Match index is out of range' );
    end
    if plain_flag then
        pattern = str._escapePattern( pattern );
    end
    
    local result
    if match_index == 1 then
        -- Find first match is simple case
        result = mw.ustring.match( s, pattern, start )
    else
        if start &gt; 1 then
            s = mw.ustring.sub( s, start );
        end
        
        local iterator = mw.ustring.gmatch(s, pattern);
        if match_index &gt; 0 then
            -- Forward search
            for w in iterator do
                match_index = match_index - 1;
                if match_index == 0 then
                    result = w;
                    break;
                end
            end    
        else
            -- Reverse search
            local result_table = {};
            local count = 1;
            for w in iterator do
                result_table[count] = w;
                count = count + 1;
            end
            
            result = result_table[ count + match_index ];            
        end
    end        
    
    if result == nil then
        if nomatch == nil then
            return str._error( 'Match not found' );
        else
            return nomatch;
        end
    else
        return result;
    end
end

--[[
pos

This function returns a single character from the target string at position pos.

Usage:
{{#invoke:String|pos|target_string|index_value}}
OR
{{#invoke:String|pos|target=target_string|pos=index_value}}

Parameters
    target: The string to search
    pos: The index for the character to return

If invoked using named parameters, Mediawiki will automatically remove any leading or
trailing whitespace from the target string.  In some circumstances this is desirable, in 
other cases one may want to preserve the whitespace.

The first character has an index value of 1.

If one requests a negative value, this function will select a character by counting backwards 
from the end of the string.  In other words pos = -1 is the same as asking for the last character.

A requested value of zero, or a value greater than the length of the string returns an error.
]]
function str.pos( frame )
    local new_args = str._getParameters( frame.args, {'target', 'pos'} );
    local target_str = new_args['target'] or '';
    local pos = tonumber( new_args['pos'] ) or 0;

    if pos == 0 or math.abs(pos) &gt; mw.ustring.len( target_str ) then
        return str._error( 'String index out of range' );
    end    
    
    return mw.ustring.sub( target_str, pos, pos );
end

--[[
str_find

This function duplicates the behavior of {{str_find}}, including all of its quirks.
This is provided in order to support existing templates, but is NOT RECOMMENDED for 
new code and templates.  New code is recommended to use the "find" function instead.

Returns the first index in "source" that is a match to "target".  Indexing is 1-based,
and the function returns -1 if the "target" string is not present in "source".

Important Note: If the "target" string is empty / missing, this function returns a
value of "1", which is generally unexpected behavior, and must be accounted for
separatetly.
]]
function str.str_find( frame )
    local new_args = str._getParameters( frame.args, {'source', 'target'} );
    local source_str = new_args['source'] or '';
    local target_str = new_args['target'] or '';

    if target_str == '' then
        return 1;
    end    
    
    local start = mw.ustring.find( source_str, target_str, 1, true )
    if start == nil then
        start = -1
    end
    
    return start
end

--[[
find

This function allows one to search for a target string or pattern within another
string.

Usage:
{{#invoke:String|find|source_str|target_string|start_index|plain_flag}}
OR
{{#invoke:String|find|source=source_str|target=target_str|start=start_index|plain=plain_flag}}

Parameters
    source: The string to search
    target: The string or pattern to find within source
    start: The index within the source string to start the search, defaults to 1
    plain: Boolean flag indicating that target should be understood as plain
        text and not as a Lua style regular expression, defaults to true

If invoked using named parameters, Mediawiki will automatically remove any leading or
trailing whitespace from the parameter.  In some circumstances this is desirable, in 
other cases one may want to preserve the whitespace.

This function returns the first index &gt;= "start" where "target" can be found 
within "source".  Indices are 1-based.  If "target" is not found, then this 
function returns 0.  If either "source" or "target" are missing / empty, this
function also returns 0.

This function should be safe for UTF-8 strings.
]]
function str.find( frame )
    local new_args = str._getParameters( frame.args, {'source', 'target', 'start', 'plain' } ); 
    local source_str = new_args['source'] or '';
    local pattern = new_args['target'] or '';
    local start_pos = tonumber(new_args['start']) or 1;
    local plain = new_args['plain'] or true;
        
    if source_str == '' or pattern == '' then
        return 0;
    end    
    
    plain = str._getBoolean( plain );

    local start = mw.ustring.find( source_str, pattern, start_pos, plain )
    if start == nil then
        start = 0
    end
    
    return start
end

--[[
replace

This function allows one to replace a target string or pattern within another
string.

Usage:
{{#invoke:String|replace|source_str|pattern_string|replace_string|replacement_count|plain_flag}}
OR
{{#invoke:String|replace|source=source_string|pattern=pattern_string|replace=replace_string|
   count=replacement_count|plain=plain_flag}}

Parameters
    source: The string to search
    pattern: The string or pattern to find within source
    replace: The replacement text
    count: The number of occurences to replace, defaults to all.
    plain: Boolean flag indicating that pattern should be understood as plain
        text and not as a Lua style regular expression, defaults to true 
]]
function str.replace( frame )
    local new_args = str._getParameters( frame.args, {'source', 'pattern', 'replace', 'count', 'plain' } ); 
    local source_str = new_args['source'] or '';
    local pattern = new_args['pattern'] or '';
    local replace = new_args['replace'] or '';
    local count = tonumber( new_args['count'] );
    local plain = new_args['plain'] or true;
        
    if source_str == '' or pattern == '' then
        return source_str;
    end    
    plain = str._getBoolean( plain );

    if plain then
        pattern = str._escapePattern( pattern );
        replace = mw.ustring.gsub( replace, "%%", "%%%%" ); --Only need to escape replacement sequences.
    end
    
    local result;

    if count ~= nil then
        result = mw.ustring.gsub( source_str, pattern, replace, count );
    else
        result = mw.ustring.gsub( source_str, pattern, replace );
    end        

    return result;
end

--[[ 
    simple function to pipe string.rep to templates.
]]

function str.rep( frame )
    local repetitions = tonumber( frame.args[2] )
    if not repetitions then 
        return str._error( 'function rep expects a number as second parameter, received "' .. ( frame.args[2] or '' ) .. '"' )
    end
    return string.rep( frame.args[1] or '', repetitions )
end

--[[
Helper function that populates the argument list given that user may need to use a mix of
named and unnamed parameters.  This is relevant because named parameters are not
identical to unnamed parameters due to string trimming, and when dealing with strings
we sometimes want to either preserve or remove that whitespace depending on the application.
]]
function str._getParameters( frame_args, arg_list )
    local new_args = {};
    local index = 1;
    local value;
    
    for i,arg in ipairs( arg_list ) do
        value = frame_args[arg]
        if value == nil then
            value = frame_args[index];
            index = index + 1;
        end
        new_args[arg] = value;
    end
    
    return new_args;
end        

--[[
Helper function to handle error messages.
]]
function str._error( error_str )
    local frame = mw.getCurrentFrame();
    local error_category = frame.args.error_category or 'خطاهای گزارش‌شده توسط پودمان String';
    local ignore_errors = frame.args.ignore_errors or false;
    local no_category = frame.args.no_category or false;
    
    if str._getBoolean(ignore_errors) then
        return '';
    end
    
    local error_str = '&lt;strong class="error"&gt;String Module Error: ' .. error_str .. '&lt;/strong&gt;';
    if error_category ~= '' and not str._getBoolean( no_category ) then
        error_str = '[[Category:' .. error_category .. ']]' .. error_str;
    end        
    
    return error_str;
end

--[[
Helper Function to interpret boolean strings
]]
function str._getBoolean( boolean_str )
    local boolean_value;
    
    if type( boolean_str ) == 'string' then
        boolean_str = boolean_str:lower();
        if boolean_str == 'false' or boolean_str == 'no' or boolean_str == '0' 
                or boolean_str == '' then
            boolean_value = false;
        else
            boolean_value = true;
        end    
    elseif type( boolean_str ) == 'boolean' then
        boolean_value = boolean_str;
    else
        error( 'No boolean value found' );
    end    
    return boolean_value
end

--[[
Helper function that escapes all pattern characters so that they will be treated 
as plain text.
]]
function str._escapePattern( pattern_str )
    return mw.ustring.gsub( pattern_str, "([%(%)%.%%%+%-%*%?%[%^%$%]])", "%%%1" );
end

return str</text>
      <sha1>56iu45k9lkyhqou39hyxkx87re4drv3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>الگو:یادکرد/هسته</title>
    <ns>10</ns>
    <id>40</id>
    <revision>
      <id>81</id>
      <timestamp>2019-03-31T06:23:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sarah</username>
        <id>1</id>
      </contributor>
      <comment>صفحه‌ای تازه حاوی «&lt;span class="citation {{{Citation class|{{{Citation type|}}}}}}" {{#گزینه:{{{Ref|}}}   ||none =   |#default = id="{{anchorencode:{{{Re...» ایجاد کرد</comment>
      <origin>81</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="34292" sha1="mwg4bhqkkf14wagy5qd6a2xz5tbk56r" xml:space="preserve">&lt;span class="citation {{{Citation class|{{{Citation type|}}}}}}"
{{#گزینه:{{{Ref|}}}
  ||none =
  |#default = id="{{anchorencode:{{{Ref}}}}}"
  |harv = {{#اگر:{{{نام خانوادگی۱|}}}{{{نام خانوادگی ویراستار۱|}}}{{{سال|}}}{{{تاریخ|}}}{{{ش|}}}
    |id="CITEREF{{anchorencode:{{#اگر:{{{نام خانوادگی۱|}}}
      |{{{نام خانوادگی۱}}}{{{نام خانوادگی۲|}}}{{{نام خانوادگی۳|}}}{{{نام خانوادگی۴|}}}
      |{{{نام خانوادگی ویراستار۱|}}}{{{نام خانوادگی ویراستار۲|}}}
    }}{{formatnum:{{{سال|{{{تاریخ|}}}}}}{{{ش|}}}|R}}}}"
  }}
}}&gt;{{
&lt;!--============  نویسنده و ویراستار و تاریخ  ============--&gt;
  #اگر:{{{نام خانوادگی۱|}}}
  |{{
     #اگر: {{{AuthorMask|}}}
     |{{
        #اگرخطا: {{ #حساب: 1*{{{AuthorMask}}} }}
        |{{{AuthorMask}}}
        |&lt;del&gt;{{loop|{{{AuthorMask}}}|2=&amp;emsp;}}&lt;/del&gt;
      }}
     |{{
        #اگر: {{{پیوند نویسنده۱|}}}
        |[[{{{پیوند نویسنده۱}}}|{{{نام خانوادگی۱}}}{{
          #اگر: {{{نام۱|}}}
          |{{{جداکننده نام|{{{ویرگول|،}}}&amp;#32;}}}{{{نام۱}}}
         }}]]
        |{{{نام خانوادگی۱}}}{{
           #اگر: {{{نام۱|}}}
           |{{{جداکننده نام|{{{ویرگول|،}}}&amp;#32;}}}{{{نام۱}}}
         }}
      }}
   }}{{
     #اگر: {{{نام خانوادگی۲|}}}
     |{{#اگرحساب:{{{Trunc|8}}}&lt;2
       |&amp;#32;{{یادکرد/و دیگران|{{{زبان|}}}}}
       |{{
          #اگرخطا: {{ #حساب: 1*0.0{{{AuthorMask|}}} }}
          |&amp;#32;&lt;!-- then punctuation should be included in AuthorMask --&gt;
          |{{
            #اگر: {{{نام خانوادگی۳|}}}
            |{{{جداکننده نویسندگان|}}}
            |{{#اگر:{{{و|}}}|&amp;#32;{{یادکرد/و|{{{زبان|}}}}}|{{{جداکننده نویسندگان|}}}}}
          }}
        }}{{
          #اگر: {{{پیوند نویسنده۲|}}}
          |[[{{{پیوند نویسنده۲}}}|{{{نام۲|}}} {{{نام خانوادگی۲}}}]]
          |{{{نام۲|}}} {{{نام خانوادگی۲}}}
        }}{{
          #اگر: {{{نام خانوادگی۳|}}}
          |{{#اگرحساب:{{{Trunc|8}}}&lt;3
            |&amp;#32;{{یادکرد/و دیگران|{{{زبان|}}}}}
            |{{
               #اگر: {{{نام خانوادگی۴|}}}
               |{{{جداکننده نویسندگان|}}}
               |{{#اگر:{{{و|}}}|&amp;#32;{{یادکرد/و|{{{زبان|}}}}}|{{{جداکننده نویسندگان|}}}}}
             }}{{
               #اگر: {{{پیوند نویسنده۳|}}}
               |[[{{{پیوند نویسنده۳}}}|{{{نام۳|}}} {{{نام خانوادگی۳}}}]]
               |{{{نام۳|}}} {{{نام خانوادگی۳}}}
             }}{{
               #اگر:{{{نام خانوادگی۴|}}}
               |{{#اگرحساب:{{{Trunc|8}}}&lt;4
                 |&amp;#32;{{یادکرد/و دیگران|{{{زبان|}}}}}
                 |{{
                    #اگر: {{{نام خانوادگی۵|}}}
                    |{{{جداکننده نویسندگان|}}}
                    |{{#اگر:{{{و|}}}|&amp;#32;{{یادکرد/و|{{{زبان|}}}}}|{{{جداکننده نویسندگان|}}}}}
                  }}{{
                    #اگر: {{{پیوند نویسنده۴|}}}
                    |[[{{{پیوند نویسنده۴}}}|{{{نام۴|}}} {{{نام خانوادگی۴}}}]]
                    |{{{نام۴|}}} {{{نام خانوادگی۴}}}
                  }}{{
                  #اگر:{{{نام خانوادگی۵|}}}
                  |{{#اگرحساب:{{{Trunc|8}}}&lt;5
                    |&amp;#32;{{یادکرد/و دیگران|{{{زبان|}}}}}
                    |{{
                     #اگر: {{{نام خانوادگی۶|}}}
                     |{{{جداکننده نویسندگان|}}}
                     |{{#اگر:{{{و|}}}|&amp;#32;{{یادکرد/و|{{{زبان|}}}}}|{{{جداکننده نویسندگان|}}}}}
                    }}{{
                     #اگر: {{{پیوند نویسنده۵|}}}
                     |[[{{{پیوند نویسنده۵}}}|{{{نام۵|}}} {{{نام خانوادگی۵}}}]]
                     |{{{نام۵|}}} {{{نام خانوادگی۵}}}
                   }}{{
                     #اگر:{{{نام خانوادگی۶|}}}
                     |{{#اگرحساب:{{{Trunc|8}}}&lt;6
                     |&amp;#32;{{یادکرد/و دیگران|{{{زبان|}}}}}
                      |{{
                        #اگر: {{{نام خانوادگی۷|}}}
                        |{{{جداکننده نویسندگان|}}}
                        |{{#اگر:{{{و|}}}|&amp;#32;{{یادکرد/و|{{{زبان|}}}}}|{{{جداکننده نویسندگان|}}}}}
                      }}{{
                        #اگر: {{{پیوند نویسنده۶|}}}
                        |[[{{{پیوند نویسنده۶}}}|{{{نام۶|}}} {{{نام خانوادگی۶}}}]]
                        |{{{نام۶|}}} {{{نام خانوادگی۶}}}
                      }}{{
                        #اگر:{{{نام خانوادگی۷|}}}
                         |{{#اگرحساب:{{{Trunc|8}}}&lt;7
                           |&amp;#32;{{یادکرد/و دیگران|{{{زبان|}}}}}
                        |{{
                           #اگر: {{{نام خانوادگی۸|}}}
                           |{{{جداکننده نویسندگان|}}}
                           |{{#اگر:{{{و|}}}|&amp;#32;{{یادکرد/و|{{{زبان|}}}}}|{{{جداکننده نویسندگان|}}}}}
                         }}{{
                           #اگر: {{{پیوند نویسنده۷|}}}
                           |[[{{{پیوند نویسنده۷}}}|{{{نام۷|}}} {{{نام خانوادگی۷}}}]]
                           |{{{نام۷|}}} {{{نام خانوادگی۷}}}
                                    }}{{
                                       #اگر:{{{نام خانوادگی۸|}}}
                                       |{{#اگرحساب:{{{Trunc|8}}}&lt;8
                                           |&amp;#32;{{یادکرد/و دیگران|{{{زبان|}}}}}
                                           |{{
                                              #اگر: {{{نام خانوادگی۹|}}}
                                              |{{{جداکننده نویسندگان|}}}
                                              |{{#اگر:{{{و|}}}|&amp;#32;{{یادکرد/و|{{{زبان|}}}}}|{{{جداکننده نویسندگان|}}}}}
                                            }}{{
                                              #اگر: {{{پیوند نویسنده۸|}}}
                                              |[[{{{پیوند نویسنده۸}}}|{{{نام۸|}}} {{{نام خانوادگی۸}}}]]
                                              |{{{نام۸|}}} {{{نام خانوادگی۸}}}
                                            }}{{
                                              #اگر:{{{نام خانوادگی۹|}}}
                                              |&amp;#32;{{یادکرد/و دیگران|{{{زبان|}}}}}
                                            }}
                                         }}
                                      }}
                                   }}
                                }}
                             }}
                          }}
                       }}
                     }}
                  }}
               }}
            }}
         }}
      }}

   }}
  |{{&lt;!-- ============== نویسنده نامشخص است: نام ویراستار(ان) در ابتدا می‌آید == --&gt;
     #اگر: {{{نام خانوادگی ویراستار۱|}}}
     |{{
        #اگر: {{{پیوند ویراستار۱|}}}
        |[[{{{پیوند ویراستار۱}}} |{{{نام خانوادگی ویراستار۱}}}{{
           #اگر: {{{نام ویراستار۱|}}}
           |، {{{نام ویراستار۱}}}
         }}]]
        |{{{نام خانوادگی ویراستار۱}}}{{
           #اگر: {{{نام ویراستار۱|}}}
           |، {{{نام ویراستار۱}}}
         }}
      }}{{
        #اگر: {{{نام خانوادگی ویراستار۲|}}}
        |{{
          #اگر: {{{نام خانوادگی ویراستار۳|}}}
          |{{{جداکننده نویسندگان|}}}
          |{{#اگر:{{{و|}}}|&amp;#32;{{یادکرد/و|{{{زبان|}}}}}|{{{جداکننده نویسندگان|}}}}}
        }}{{
           #اگر: {{{پیوند ویراستار۲|}}}
           |[[{{{پیوند ویراستار۲}}}|{{{نام ویراستار۲|}}} {{{نام خانوادگی ویراستار۲}}}]]
           |{{{نام ویراستار۲|}}} {{{نام خانوادگی ویراستار۲}}}
         }}{{
           #اگر: {{{نام خانوادگی ویراستار۳|}}}
           |{{
              #اگر: {{{نام خانوادگی ویراستار۴|}}}
              |{{{جداکننده نویسندگان|}}}
              |{{#اگر:{{{و|}}}|&amp;#32;{{یادکرد/و|{{{زبان|}}}}}|{{{جداکننده نویسندگان|}}}}}
            }}{{
              #اگر: {{{پیوند ویراستار۳|}}}
              |[[{{{پیوند ویراستار۳}}}|{{{نام ویراستار۳|}}} {{{نام خانوادگی ویراستار۳}}}]]
              |{{{نام ویراستار۳|}}} {{{نام خانوادگی ویراستار۳}}}
            }}{{
              #اگر:{{{نام خانوادگی ویراستار۴|}}}
              |&amp;#32;{{یادکرد/و دیگران|{{{زبان|}}}}}
            }}
         }}
       }}{{#گزینه:{{{زبان|}}}|en={{{ویرگول|،}}} ed{{#اگر:{{{نام خانوادگی ویراستار۲|}}}|s}}{{#اگرمساوی:{{{جداکننده|.}}}|.||.}}|#پیش‌فرض=}}
   }}
}}{{
&lt;!--============  عنوان فصل  ============--&gt;
  #اگر: {{{عنوان فصل|}}}{{#اگر:{{{نشریه|}}}||{{#اگر:{{{ترجمه ایتالیک|}}}||{{{ترجمه عنوان|}}}}}}}
  |{{
     #اگر:{{{نام خانوادگی۱|}}}{{{نام خانوادگی ویراستار۱|}}}
     |{{{جداکننده|.}}}&amp;#32;
   }}{{یادکرد/پیوندساز
     | 1={{
           #اگر: {{{پیوند فصل|}}}
           |{{{پیوند فصل}}}
           |{{
              #اگر: {{{URL|}}}
              |{{{URL}}}
            }}
         }}
     | 2={{
           #اگر: {{{نشریه|}}}
           |''&lt;nowiki /&gt;{{{عنوان فصل}}}&lt;nowiki /&gt;''
           |{{گیومه باز|{{{زبان|}}}}}{{{عنوان فصل|}}}{{
             #اگر: {{{ترجمه عنوان|}}}
             |{{
                #اگر: {{{عنوان فصل|}}}
                |&amp;#32;
              }}&amp;#91;{{{ترجمه عنوان}}}&amp;#93;
           }}{{گیومه بسته|{{{زبان|}}}}}
         }}
   }}
}}{{
&lt;!--============  مکان نوشته‌شدن اثر (اگر با مکان انتشار متفاوت است) ============--&gt;
  #اگر: {{{مکان|}}}
  |{{
     #اگرمساوی: {{{مکان|}}} | {{{مکان انتشارات|}}}
     |
     |{{
        #اگر: {{{نام خانوادگی۱|}}}{{{نام خانوادگی ویراستار۱|}}}{{{عنوان فصل|}}}
        |{{{جداکننده|.}}}&amp;#32;نوشته‌شده در {{{مکان}}}
      }}
   }}
}}{{
&lt;!--============  ویراستاران  ============--&gt;
  #اگر: {{{نام خانوادگی ویراستار۱|}}}
  |{{
     #اگر: {{{نام خانوادگی۱|}}}
     |{{{جداکننده|.}}}&amp;#32;{{
        #اگر: {{{پیوند ویراستار۱|}}}
        |[[{{{پیوند ویراستار۱}}}|{{{نام ویراستار۱|}}} {{{نام خانوادگی ویراستار۱}}}]]
        |{{{نام ویراستار۱|}}} {{{نام خانوادگی ویراستار۱}}}
      }}{{
        #اگر: {{{نام خانوادگی ویراستار۲|}}}
        |{{
          #اگر: {{{نام خانوادگی ویراستار۳|}}}
            |{{{جداکننده نویسندگان|}}}
            |{{#اگر:{{{و|}}}|&amp;#32;{{یادکرد/و|{{{زبان|}}}}}|{{{جداکننده نویسندگان|}}}}}
          }}{{
           #اگر: {{{پیوند ویراستار۲|}}}
           |[[{{{پیوند ویراستار۲}}}|{{{نام ویراستار۲|}}} {{{نام خانوادگی ویراستار۲}}}]]
           |{{{نام ویراستار۲|}}} {{{نام خانوادگی ویراستار۲}}}
         }}{{
           #اگر: {{{نام خانوادگی ویراستار۳|}}}
           |{{
              #اگر: {{{نام خانوادگی ویراستار۴|}}}
              |&amp;#059;&amp;#32;
              |{{#اگر:{{{و|}}}|&amp;#32;{{یادکرد/و|{{{زبان|}}}}}|{{{جداکننده نویسندگان|}}}}}
            }}{{
              #اگر: {{{پیوند ویراستار۳|}}}
              |[[{{{پیوند ویراستار۳}}}|{{{نام ویراستار۳|}}} {{{نام خانوادگی ویراستار۳}}}]]
              |{{{نام ویراستار۳|}}} {{{نام خانوادگی ویراستار۳}}}
            }}{{
              #اگر:{{{نام خانوادگی ویراستار۴|}}}
              |&amp;#32;{{یادکرد/و دیگران|{{{زبان|}}}}}
            }}
         }}
      }}{{
        #اگر: {{{عنوان فصل|}}}
        |
        |{{#گزینه:{{{زبان|}}}|en={{{جداکننده|.}}}&amp;#32;ed{{#اگر:{{{نام خانوادگی ویراستار۲|}}}|s}}{{#اگرمساوی:{{{جداکننده|.}}}|.||.}}|#پیش‌فرض=}}
      }}
   }}
}}{{
   #اگر: {{{نویسندگان سایر بخش‌ها|}}}
   |{{{جداکننده|.}}}&amp;#32;{{{نویسندگان سایر بخش‌ها}}}
    }}{{
  &lt;!--============  نشریه  ============--&gt;
  #اگر: {{{نشریه|}}}
  |{{
     #اگر: {{{دیگران|}}}
     |{{{جداکننده|.}}}&amp;#32;{{{دیگران|}}}
   }}{{
     #اگر: {{{نام خانوادگی۱|}}}{{{نام خانوادگی ویراستار۱|}}}{{{عنوان فصل|}}}
     |{{{جداکننده|.}}}&amp;#32;}}{{
     #اگر: {{{عنوان|}}}{{{ترجمه عنوان|}}}
     |{{یادکرد/پیوندساز
        | 1={{
              #اگر: {{{عنوان فصل|}}}
              |{{
                 #اگر: {{{پیوند فصل|}}}
                 |{{
                    #اگر: {{{URL|}}}
                    |{{{URL}}}
                  }}
               }}
              |{{
                 #اگر: {{{URL|}}}
                 |{{{URL}}}
               }}
            }}
        | 2={{گیومه باز|{{{زبان|}}}}}{{{عنوان}}}{{
          #اگر: {{{ترجمه عنوان|}}}
          |{{
             #اگر: {{{عنوان|}}}
             |&amp;#32;
           }}&amp;#91;{{{ترجمه عنوان}}}&amp;#93;
        }}{{گیومه بسته|{{{زبان|}}}}}
      }}{{
        #اگر: {{{یادداشت عنوان|}}}
        |{{{جداکننده|.}}}&amp;#32;{{{یادداشت عنوان}}}
      }}
   }}
}}{{
  #اگر: {{{زبان اثر|}}}
  |&amp;#32;&amp;#8206;&lt;span style="font-size: 0.95em; font-weight: bold; color:#555;"&gt;({{{زبان اثر}}})&lt;/span&gt;&amp;#8206;
}}{{
  #اگر: {{{فرمت|}}}
  |&amp;#32;({{{فرمت}}})
}}{{
   #اگر: {{{نشریه|}}}
   |{{
      #اگر:{{{عنوان فصل|}}}{{{عنوان|}}}{{{ترجمه عنوان|}}}
      |{{{جداکننده|.}}}&amp;#32;
    }}''&lt;nowiki /&gt;{{{نشریه}}}&lt;nowiki /&gt;''{{
      #اگر: {{{کوشش|}}}
      |{{{جداکننده|.}}}&amp;#32;به کوشش {{{کوشش}}}
    }}{{
      #اگر: {{{ترجمه|}}}
      |{{{جداکننده|.}}}&amp;#32;{{یادکرد/ترجمهٔ|{{{زبان|}}}}}&amp;#32;{{{ترجمه}}}
    }}{{
      #اگر: {{{دیگران|}}}
      |{{{جداکننده|.}}}&amp;#32;{{{دیگران}}}
    }}{{
      #اگر: {{{سری|}}}
      |{{{جداکننده|.}}}&amp;#32;{{{سری}}}
    }}{{
      #اگر: {{{مکان انتشارات|}}}
      |{{
         #اگر: {{{ناشر|}}}
         |&amp;#32;({{{مکان انتشارات}}}&lt;nowiki&gt;: &lt;/nowiki&gt;{{{ناشر}}})
         |&amp;#32;({{{مکان انتشارات}}})
       }}
      |{{
         #اگر: {{{ناشر|}}}
         |&amp;#32;({{{ناشر}}})
       }}
    }}{{
      #اگر: {{{جلد|}}}
      |&amp;#32;{{{جلد}}}{{
         #اگر: {{{شماره|}}}
         |{{
           #اگر: {{{تاریخ|}}}
           |{{{ویرگول|،}}}&amp;#32;{{یادکرد/شماره|{{{زبان|}}}|{{{شماره}}}}}&amp;#32;({{{تاریخ}}})
           |&amp;#32;({{{شماره}}})
          }}{{
           #اگر:{{{در|}}}|&lt;nowiki&gt;: &lt;/nowiki&gt;{{{در}}}
          }}
         |{{
           #اگر: {{{تاریخ|}}}
           |&amp;#32;({{{تاریخ}}}){{#اگر:{{{در|}}}|&lt;nowiki&gt;: &lt;/nowiki&gt;{{{در}}}}}
           |{{#اگر:{{{در|}}}|&amp;#58;{{چر}}{{{در}}}}}
          }}
       }}
      |{{
        #اگر: {{{شماره|}}}
        |{{{ویرگول|،}}}&amp;#32;{{یادکرد/شماره|{{{زبان|}}}|{{{شماره}}}}}{{
          #اگر: {{{تاریخ|}}}
          |&amp;#32;({{{تاریخ}}}){{#اگر:{{{در|}}}|&lt;nowiki&gt;: &lt;/nowiki&gt;{{{در}}}}}
          |{{#اگر:{{{در|}}}|{{{ویرگول|،}}}&amp;#32;{{{در}}}}}
         }}
        |{{
          #اگر: {{{تاریخ|}}}
          |{{{ویرگول|،}}}&amp;#32;{{{تاریخ}}}
         }}{{
          #اگر: {{{در|}}}
          |{{{ویرگول|،}}}&amp;#32;{{{در}}}
         }}
       }}
    }}
   |{{
      &lt;!--============ هر اثر عنوان‌دار دیگر، ازجمله کتاب‌ها ============--&gt;
      #اگر: {{{عنوان|}}}{{{ترجمه ایتالیک|}}}
      |{{
         #اگر: {{{نام خانوادگی۱|}}}{{{نام خانوادگی ویراستار۱|}}}{{{عنوان فصل|}}}{{{نشریه|}}}
         |{{{جداکننده|.}}}
       }}&amp;#32;{{یادکرد/پیوندساز
         | 1={{
               #اگر: {{{عنوان فصل|}}}
               |{{
                  #اگر: {{{پیوند فصل|}}}
                  |{{
                     #اگر: {{{URL|}}}
                     |{{{URL}}}
                   }}
                }}
               |{{
                  #اگر: {{{URL|}}}
                  |{{{URL}}}
                }}
             }}
         | 2={{#اگر:{{{عنوان فصل|}}}|{{#گزینه:{{lc:{{{Citation class}}}}}|web|journal=|#پیش‌فرض={{یادکرد/در|{{{زبان|}}}}}&amp;#32;}}}}''&lt;nowiki /&gt;{{{عنوان|}}}{{
            #اگر:{{{ترجمه ایتالیک|}}}|&amp;#32;&amp;#91;{{{ترجمه ایتالیک}}}&amp;#93;
          }}&lt;nowiki /&gt;''{{
               #اگر:{{{عنوان۲|}}}
               |{{نقطه ویرگول خط|{{{زبان|}}}}}&amp;#32;{{یادکرد/یا|{{{زبان|}}}}}{{{ویرگول|،}}}&amp;#32;''{{{عنوان۲}}}''
               }}
       }}
    }}{{
      #اگر: {{{نوع عنوان|}}}
      |&amp;#32;({{{نوع عنوان}}})
    }}{{
      #اگر: {{{جلد|}}}
      |{{{جداکننده|.}}}&amp;#32;{{یادکرد/جلد|{{{زبان|}}}|{{{جلد}}}}}{{
        #اگر: {{{عنوان جلد|}}}
        |{{{ویرگول|،}}}&amp;#32;''&lt;nowiki /&gt;{{{عنوان جلد}}}&lt;nowiki /&gt;''
       }}
    }}{{
      #اگر: {{{کوشش|}}}
      |{{{جداکننده|.}}}&amp;#32;به کوشش {{{کوشش}}}
    }}{{
      #اگر: {{{ترجمه|}}}
      |{{{جداکننده|.}}}&amp;#32;{{یادکرد/ترجمهٔ|{{{زبان|}}}}}&amp;#32;{{{ترجمه}}}
    }}{{
      #اگر: {{{دیگران|}}}
      |{{{جداکننده|.}}}&amp;#32;{{{دیگران}}}
    }}{{
      #اگر: {{{سری|}}}
      |{{{جداکننده|.}}}&amp;#32;{{{سری}}}
    }}{{
      #اگر: {{{ویرایش|}}}
      |{{{جداکننده|.}}}&amp;#32;{{یادکرد/ویرایش|{{{زبان|}}}|{{{ویرایش}}}}}
    }}{{
      #اگر: {{{چاپ|}}}
      |{{{جداکننده|.}}}&amp;#32;چاپ {{{چاپ}}}
    }}{{
      #اگر: {{{جلدها|}}}
      |{{{جداکننده|.}}}&amp;#32;{{یادکرد/جلدها|{{{زبان|}}}|{{{جلدها}}}}}
    }}{{
      #اگر: {{{مکان انتشارات|}}}
      |{{{جداکننده|.}}}&amp;#32;{{{مکان انتشارات}}}
    }}{{
      #اگر: {{{ناشر|}}}
      |{{
         #اگر: {{{مکان انتشارات|}}}
         |&lt;nowiki&gt;:&lt;/nowiki&gt;
         |{{{جداکننده|.}}}
       }}&amp;#32;{{{ناشر}}}
    }}
    }}{{
         #اگر: {{{تاریخ|}}}
         |{{#اگر:{{{نشریه|}}}||{{#اگر:{{{مکان انتشارات|}}}{{{ناشر|}}}|{{{ویرگول|،}}}|{{{جداکننده|.}}}}}&amp;#32;{{{تاریخ}}}{{
           #اگر:{{{یادداشت سال|}}}
           |&amp;#32;[{{{یادداشت سال}}}]
           }}
    }}}}{{
&lt;!--============ تاریخ انتشار ============--&gt;
  #اگر: {{{تاریخ انتشار|}}}
  |{{
     #اگرمساوی: {{{تاریخ انتشار|}}} | {{{تاریخ|}}}
     |
     |{{
        #اگر: {{{نام خانوادگی ویراستار۱|}}}
        |{{
           #اگر: {{{نام خانوادگی۱|}}}
           |{{{جداکننده|.}}}&amp;#32;{{{تاریخ انتشار}}}
           |&amp;#32;({{یادکرد/منتشرشده در|{{{زبان|}}}|{{{تاریخ انتشار}}}}})
         }}
        |{{
           #اگر: {{{نشریه|}}}
           |{{{جداکننده|.}}}&amp;#32;{{{تاریخ انتشار}}}
           |&amp;#32;({{یادکرد/منتشرشده در|{{{زبان|}}}|{{{تاریخ انتشار}}}}})
         }}
      }}
   }}
}}{{
&lt;!--============ صفحه ============--&gt;
  #اگر: {{{نشریه|}}}
  |
  |{{
     #اگر: {{{در|}}}
     |{{{جداکننده|.}}}&amp;#32;{{{در}}}
   }}
}}{{
&lt;!--============ arXiv ==============--&gt;
  #اگر: {{{ARXIV|}}}
  |{{{جداکننده|.}}}&amp;#32;{{یادکرد/identifier  |identifier=arxiv |input1={{{ARXIV|}}} |lang={{{زبان|}}} }}
}}{{
&lt;!--============ ASIN ===============--&gt;
  #اگر: {{{ASIN|}}}
  |{{{جداکننده|.}}}&amp;#32;{{یادکرد/identifier  |identifier=asin |input1={{{ASIN|}}} |lang={{{زبان|}}} }}
}}{{
&lt;!--============ BIBCODE ============--&gt;
  #اگر: {{{BIBCODE|}}}
  |{{{جداکننده|.}}}&amp;#32;{{یادکرد/identifier  |identifier=bibcode |input1={{{BIBCODE|}}} |lang={{{زبان|}}} }}
}}{{
&lt;!--============ DOI ================--&gt;
#اگر:{{{DOI|}}}
  |{{{جداکننده|.}}}&amp;#32;{{یادکرد/identifier  |identifier=doi |input1={{{DOI|}}}  |input2={{{DoiBroken|}}} |lang={{{زبان|}}} }}
}}{{
&lt;!--============ ISBN ===============--&gt;
  #اگر: {{{ISBN|}}}
  | {{#اگرمساوی:{{{ISBN|}}}|¬
     |{{{جداکننده|.}}}&amp;#32;{{{ISBN2}}}
     |{{{جداکننده|.}}}&amp;#32;{{یادکرد/identifier  |identifier=isbn |input1={{{ISBN|}}} |lang={{{زبان|}}} }}
    }}
}}{{
&lt;!--============ ISSN ===============--&gt;
  #اگر: {{{ISSN|}}}
  |{{{جداکننده|.}}}&amp;#32;{{یادکرد/identifier  |identifier=issn |input1={{{ISSN|}}} |lang={{{زبان|}}} }}
}}{{
&lt;!--============ JFM ================--&gt;
  #اگر: {{{JFM|}}}
  |{{{جداکننده|.}}}&amp;#32;{{یادکرد/identifier  |identifier=jfm |input1={{{JFM|}}} |lang={{{زبان|}}} }}
}}{{
&lt;!--============ JSTOR ==============--&gt;
  #اگر: {{{JSTOR|}}}
  |{{{جداکننده|.}}}&amp;#32;{{یادکرد/identifier  |identifier=jstor |input1={{{JSTOR|}}} |lang={{{زبان|}}} }}
}}{{
&lt;!--============ LCCN ===============--&gt;
  #اگر: {{{LCCN|}}}
  |{{{جداکننده|.}}}&amp;#32;{{یادکرد/identifier  |identifier=lccn |input1={{{LCCN|}}} |lang={{{زبان|}}} }}
}}{{
&lt;!--============ MR =================--&gt;
  #اگر: {{{MR|}}}
  |{{{جداکننده|.}}}&amp;#32;{{یادکرد/identifier  |identifier=mr |input1={{{MR|}}} |lang={{{زبان|}}} }}
}}{{
&lt;!--============ OCLC ===============--&gt;
  #اگر: {{{OCLC|}}}
  |{{{جداکننده|.}}}&amp;#32;{{یادکرد/identifier  |identifier=oclc |input1={{{OCLC|}}} |lang={{{زبان|}}} }}
}}{{
&lt;!--============ OL =================--&gt;
  #اگر: {{{OL|}}}
  |{{{جداکننده|.}}}&amp;#32;{{یادکرد/identifier  |identifier=ol |input1={{{OL|}}} |lang={{{زبان|}}} }}
}}{{
&lt;!--============ OSTI ===============--&gt;
  #اگر: {{{OSTI|}}}
  |{{{جداکننده|.}}}&amp;#32;{{یادکرد/identifier  |identifier=osti |input1={{{OSTI|}}} |lang={{{زبان|}}} }}
}}{{
&lt;!--============ PMC ================--&gt;
  #اگر: {{{PMC|}}}
  |{{{جداکننده|.}}}&amp;#32;{{یادکرد/identifier  |identifier=pmc |input1={{{PMC|}}} |lang={{{زبان|}}} }}
}}{{
&lt;!--============ PMID ===============--&gt;
  #اگر: {{{PMID|}}}
  |{{{جداکننده|.}}}&amp;#32;{{یادکرد/identifier  |identifier=pmid |input1={{{PMID|}}} |lang={{{زبان|}}} }}
}}{{
&lt;!--============ RFC ================--&gt;
  #اگر: {{{RFC|}}}
  |{{{جداکننده|.}}}&amp;#32;{{یادکرد/identifier  |identifier=rfc|input1={{{RFC|}}} |lang={{{زبان|}}} }}
}}{{
&lt;!--============ SSRN ================--&gt;
  #اگر: {{{SSRN|}}}
  |{{{جداکننده|.}}}&amp;#32;{{یادکرد/identifier  |identifier=ssrn |input1={{{SSRN|}}} |lang={{{زبان|}}} }}
}}{{
&lt;!--============ ZBL ================--&gt;
  #اگر: {{{ZBL|}}}
  |{{{جداکننده|.}}}&amp;#32;{{یادکرد/identifier  |identifier=zbl |input1={{{ZBL|}}} |lang={{{زبان|}}} }}
}}{{
&lt;!--============  Misc. Identifier ============--&gt;
  #اگر: {{{ID|}}}
  |{{{جداکننده|.}}}&amp;#32;{{{ID}}}
}}{{
&lt;!--============  اطلاعات بایگانی و ... ===========--&gt;
#اگر: {{{بایگانی|}}}
|{{{جداکننده|.}}}&amp;#32;{{{بایگانی}}}[[Category:Pages using deprecated citation archive parameters]]
|{{
  #اگر:{{{پیوند بایگانی|}}}{{{تاریخ بایگانی|}}}
  | {{{جداکننده|.}}}&amp;#32;{{#اگرمساوی: {{{پیوند مرده|}}} | نه
    | {{#اگر:{{{پیوند بایگانی|}}}
       |{{یادکرد/پیوندساز|{{{پیوند بایگانی|}}}|{{یادکرد/بایگانی‌شده|{{{زبان|}}}}}}}&amp;#32;
       |{{یادکرد/بایگانی‌شده|{{{زبان|}}}}}
      }}
    | {{یادکرد/بایگانی‌شده|{{{زبان|}}}}}{{#اگر:{{{پیوند اصلی|}}}{{{پیوند فصل|}}}
       |{{#اگر:{{{پیوند بایگانی|}}}|&amp;#32;{{یادکرد/از|{{{زبان|}}}}} {{یادکرد/پیوندساز|{{{پیوند اصلی|{{{پیوند فصل|}}}}}}|{{یادکرد/نسخهٔ اصلی|{{{زبان|}}}}}}}}}
      }}
    }}{{#اگر:{{{تاریخ بایگانی|}}}|&amp;#32;{{یادکرد/on|{{{زبان|}}}}} {{{تاریخ بایگانی}}}}}{{
     #اگر:{{#اگر:{{{پیوند بایگانی|}}}||A}}{{#اگر:{{{پیوند اصلی|}}}{{{پیوند فصل|}}}||B}}{{#اگر:{{{تاریخ بایگانی|}}}||C}}
     |{{{جداکننده|.}}} {{خطای یادکرد|nocat={{{template doc demo|}}}
       |اگر وارد می‌کنید &lt;code&gt;&amp;#124;{{#اگر:{{{پیوند بایگانی|}}}|پیوند بایگانی|تاریخ بایگانی}}&amp;#61;&lt;/code&gt;{{#اگرمساوی:{{{پیوند مرده|}}}|نه|{{#اگر:{{{پیوند اصلی|}}}{{{پیوند فصل|}}}||&amp;#32;and &lt;code&gt;&amp;#124;پیوند مرده&amp;#61;نه&lt;/code&gt;}}}}، باید {{#اگر:{{{پیوند اصلی|}}}{{{پیوند فصل|}}}| همچنین مشخص کنید &lt;code&gt;&amp;#124;{{#اگر:{{{پیوند بایگانی|}}}|تاریخ بایگانی|پیوند بایگانی}}&amp;#61;&lt;/code&gt;| {{#اگرمساوی:{{{پیوند مرده|}}}|نه|همچنین|ابتدا}} &lt;code&gt;&amp;#124;پیوند&amp;#61;&lt;/code&gt; را مشخص کنید.}}}}
    }}
  }}
}}{{
&lt;!--============ URL و تاریخ بازبینی ============--&gt;
  #اگر: {{{URL|}}}{{{پیوند فصل|}}}{{#اگرمساوی:{{{پیوند مرده|}}}|نه|{{{پیوند اصلی|}}}|{{{پیوند بایگانی|}}}}}
  |{{
     #اگر: {{{عنوان|}}}{{{عنوان فصل|}}}{{{ترجمه عنوان|}}}
     |&lt;!-- &lt;span class="printonly"&gt;{{{جداکننده|.}}}&amp;#32;{{
                                      #اگر: {{{پیوند فصل|}}}
                                      |{{{پیوند فصل}}}
                                      |{{{URL}}}
                                    }}&lt;/span&gt; --&gt;
     |{{{جداکننده|.}}}&amp;#32;{{
              #اگر: {{{پیوند فصل|}}}
              |{{{پیوند فصل}}}
              |{{{URL}}}
            }}
   }}{{
     #اگر: {{{تاریخ بازبینی|}}}
     | &lt;span class="reference-accessdate"&gt;{{یادکرد/بازبینی|{{{زبان|}}}|{{{جداکننده|.}}}|{{{تاریخ بازبینی}}}}}&lt;/span&gt;
     }}
}}{{#اگر:{{{laysummary|}}}
  |{{{جداکننده|.}}}&amp;#32;[{{{laysummary}}} Lay summary]{{#اگر: {{{laysource|}}}|&amp;nbsp;&amp;ndash;&amp;nbsp;''&lt;nowiki /&gt;{{{laysource}}}&lt;nowiki /&gt;''}}
}}{{#اگر:{{{laydate|}}}
  | &amp;#32;({{{laydate}}})
}}{{#اگر:{{{گفتاورد|}}}
  |{{{جداکننده|.}}}&amp;#32;{{گیومه باز|{{{زبان|}}}}}{{{گفتاورد}}}{{گیومه بسته|{{{زبان|}}}}}
}}{{#اگر:{{{توسط|}}}|&amp;nbsp;&amp;mdash; بازنشر توسط {{{توسط|}}}
}}{{{پی‌نوشت|}}}&lt;/span&gt;&lt;!--

=== This is a COinS tag (http://ocoins.info)، which allows automated tools to parse the citation information: ===

--&gt;&lt;span
    class="Z3988"
    title="ctx_ver=Z39.88-2004&amp;rft_val_fmt={{urlencode:info:ofi/fmt:kev:mtx:}}{{
      #اگر: {{{نشریه|}}}
      |journal&amp;rft.genre=article&amp;rft.atitle={{urlencode:{{{عنوان|}}}}}&amp;rft.jtitle={{urlencode:{{{نشریه|}}}}}
      |book{{
         #اگر: {{{عنوان فصل|}}}
         |&amp;rft.genre=bookitem&amp;rft.btitle={{urlencode:{{{عنوان فصل|}}}}}&amp;rft.atitle={{urlencode:{{{عنوان|}}}}}
         |&amp;rft.genre=book&amp;rft.btitle={{urlencode:{{{عنوان|}}}}}
       }}
    }}{{
     #اگر: {{{نام خانوادگی۱|}}} |&amp;rft.aulast={{urlencode:{{{نام خانوادگی۱}}}}}{{
       #اگر: {{{نام۱|}}} |&amp;rft.aufirst={{urlencode:{{{نام۱}}}}}
     }}
   }}{{
     #اگر: {{{نام خانوادگی۱|}}} |&amp;rft.au={{urlencode:{{{نام خانوادگی۱}}}}}{{
       #اگر: {{{نام۱|}}} |{{urlencode:{{{جداکننده نام|{{{ویرگول|،}}}&amp;#32;}}}{{{نام۱}}}}}
     }}
   }}{{
     #اگر: {{{نام خانوادگی۲|}}} |&amp;rft.au={{urlencode:{{{نام خانوادگی۲}}}}}{{
       #اگر: {{{نام۲|}}} |{{urlencode:{{{جداکننده نام|{{{ویرگول|،}}}&amp;#32;}}}{{{نام۲}}}}}
     }}
   }}{{
     #اگر: {{{نام خانوادگی۳|}}} |&amp;rft.au={{urlencode:{{{نام خانوادگی۳}}}}}{{
       #اگر: {{{نام۳|}}} |{{urlencode:{{{جداکننده نام|{{{ویرگول|،}}}&amp;#32;}}}{{{نام۳}}}}}
     }}
   }}{{
     #اگر: {{{نام خانوادگی۴|}}} |&amp;rft.au={{urlencode:{{{نام خانوادگی۴}}}}}{{
       #اگر: {{{نام۴|}}} |{{urlencode:{{{جداکننده نام|{{{ویرگول|،}}}&amp;#32;}}}{{{نام۴}}}}}
     }}
   }}{{
     #اگر: {{{نام خانوادگی۵|}}} |&amp;rft.au={{urlencode:{{{نام خانوادگی۵}}}}}{{
       #اگر: {{{نام۵|}}} |{{urlencode:{{{جداکننده نام|{{{ویرگول|،}}}&amp;#32;}}}{{{نام۵}}}}}
     }}
   }}{{
     #اگر: {{{نام خانوادگی۶|}}} |&amp;rft.au={{urlencode:{{{نام خانوادگی۶}}}}}{{
       #اگر: {{{نام۶|}}} |{{urlencode:{{{جداکننده نام|{{{ویرگول|،}}}&amp;#32;}}}{{{نام۶}}}}}
     }}
   }}{{
     #اگر: {{{نام خانوادگی۷|}}} |&amp;rft.au={{urlencode:{{{نام خانوادگی۷}}}}}{{
       #اگر: {{{نام۷|}}} |{{urlencode:{{{جداکننده نام|{{{ویرگول|،}}}&amp;#32;}}}{{{نام۷}}}}}
     }}
   }}{{
     #اگر: {{{نام خانوادگی۸|}}} |&amp;rft.au={{urlencode:{{{نام خانوادگی۸}}}}}{{
       #اگر: {{{نام۸|}}} |{{urlencode:{{{جداکننده نام|{{{ویرگول|،}}}&amp;#32;}}}{{{نام۸}}}}}
     }}
   }}{{
     #اگر: {{{نام خانوادگی۹|}}} |&amp;rft.au={{urlencode:{{{نام خانوادگی۹}}}}}{{
       #اگر: {{{نام۹|}}} |{{urlencode:{{{جداکننده نام|{{{ویرگول|،}}}&amp;#32;}}}{{{نام۹}}}}}
     }}
    }}{{
      #اگر: {{{تاریخ|}}} |&amp;rft.date={{urlencode:{{{تاریخ}}}}}
    }}{{
      #اگر: {{{سری|}}} |&amp;rft.series={{urlencode:{{{سری}}}}}
    }}{{
      #اگر: {{{جلد|}}} |&amp;rft.volume={{urlencode:{{{جلد}}}}}
    }}{{
      #اگر: {{{شماره|}}} |&amp;rft.شماره={{urlencode:{{{شماره}}}}}
    }}{{
      #اگر: {{{در|}}} |&amp;rft.pages={{urlencode:{{{در}}}}}
    }}{{
      #اگر: {{{ویرایش|}}} |&amp;rft.edition={{urlencode:{{{ویرایش}}}}}
    }}{{
      #اگر: {{{مکان انتشارات|}}}{{{مکان|}}} |&amp;rft.place={{urlencode:{{{مکان انتشارات|{{{مکان}}}}}}}}
    }}{{
      #اگر: {{{ناشر|}}} |&amp;rft.pub={{urlencode:{{{ناشر}}}}}
    }}{{
      #اگر: {{{ARXIV|}}} |&amp;rft_id=info:arxiv/{{urlencode:{{{ARXIV}}}}}
    }}{{
      #اگر: {{{ASIN|}}} |&amp;rft_id=info:asin/{{urlencode:{{{ASIN}}}}}
    }}{{
      #اگر: {{{BIBCODE|}}} |&amp;rft_id=info:bibcode/{{urlencode:{{{BIBCODE}}}}}
    }}{{
      #اگر: {{{DOI|}}} |&amp;rft_id=info:doi/{{urlencode:{{{DOI}}}}}
    }}{{
      #اگر: {{{ISBN|}}} |&amp;rft.isbn={{urlencode:{{{ISBN}}}}}
    }}{{
      #اگر: {{{ISSN|}}} |&amp;rft.issn={{urlencode:{{{ISSN}}}}}
    }}{{
      #اگر: {{{JFM|}}} |&amp;rft.jfm={{urlencode:{{{JFM}}}}}
    }}{{
      #اگر: {{{JSTOR|}}} |&amp;rft.jstor={{urlencode:{{{JSTOR}}}}}
    }}{{
      #اگر: {{{LCCN|}}} |&amp;rft.lccn={{urlencode:{{{LCCN}}}}}
    }}{{
      #اگر: {{{OCLC|}}} |&amp;rft_id=info:oclcnum/{{urlencode:{{{OCLC}}}}}
    }}{{
      #اگر: {{{OL|}}} |&amp;rft_id=info:olnum/{{urlencode:{{{OL}}}}}
    }}{{
      #اگر: {{{OSTI|}}} |&amp;rft_id=info:osti/{{urlencode:{{{OSTI}}}}}
    }}{{
      #اگر: {{{MR|}}} |&amp;rft.mr={{urlencode:{{{MR}}}}}
    }}{{
      #اگر: {{{PMC|}}} |&amp;rft_id=info:pmc/{{urlencode:{{{PMC}}}}}
    }}{{
      #اگر: {{{PMID|}}} |&amp;rft_id=info:pmid/{{urlencode:{{{PMID}}}}}
    }}{{
      #اگر: {{{RFC|}}} |&amp;rft_id=info:rfc/{{urlencode:{{{RFC}}}}}
    }}{{
      #اگر: {{{SSRN|}}} |&amp;rft_id=info:ssrn/{{urlencode:{{{SSRN}}}}}
    }}{{
      #اگر: {{{ZBL|}}} |&amp;rft_id=info:zbl/{{urlencode:{{{ZBL}}}}}
    }}{{
      #اگر: {{{URL|}}}{{{پیوند فصل|}}} |&amp;rft_id={{urlencode:{{{URL|{{{پیوند فصل|}}}}}}}}
    }}&amp;rfr_id=info:sid/fa.wikipedia.org:{{FULLPAGENAMEE}}"&gt;&lt;span style="display: none;"&gt;&amp;nbsp;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;noinclude&gt;
{{توضیحات}}
{{الگوی محافظت شده}}
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>mwg4bhqkkf14wagy5qd6a2xz5tbk56r</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>الگو:الگوی محافظت شده</title>
    <ns>10</ns>
    <id>41</id>
    <redirect title="الگو:Pp-template" />
    <revision>
      <id>82</id>
      <timestamp>2019-03-31T06:24:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sarah</username>
        <id>1</id>
      </contributor>
      <comment>تغییرمسیر به [[الگو:Pp-template]]</comment>
      <origin>82</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="44" sha1="dt1ba7t11xupy6mf6uwf4rawosfmasj" xml:space="preserve">#تغییرمسیر [[الگو:Pp-template]]</text>
      <sha1>dt1ba7t11xupy6mf6uwf4rawosfmasj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>الگو:Pp-template</title>
    <ns>10</ns>
    <id>42</id>
    <revision>
      <id>83</id>
      <timestamp>2019-03-31T06:24:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sarah</username>
        <id>1</id>
      </contributor>
      <comment>صفحه‌ای تازه حاوی «&lt;includeonly&gt;{{#invoke:Protection banner|main}}&lt;/includeonly&gt;&lt;noinclude&gt; {{توضیحات}} &lt;!-- Categories go on the /doc subpage, and int...» ایجاد کرد</comment>
      <origin>83</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="179" sha1="sux5k3gmfdim2ciytrcgvbt3mb254dw" xml:space="preserve">&lt;includeonly&gt;{{#invoke:Protection banner|main}}&lt;/includeonly&gt;&lt;noinclude&gt;
{{توضیحات}}
&lt;!-- Categories go on the /doc subpage, and interwikis go on Wikidata. --&gt;
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>sux5k3gmfdim2ciytrcgvbt3mb254dw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>پودمان:Arguments</title>
    <ns>828</ns>
    <id>43</id>
    <revision>
      <id>84</id>
      <timestamp>2019-03-31T06:25:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sarah</username>
        <id>1</id>
      </contributor>
      <comment>صفحه‌ای تازه حاوی «-- This module provides easy processing of arguments passed to Scribunto from -- #invoke. It is intended for use by other Lua modules, and...» ایجاد کرد</comment>
      <origin>84</origin>
      <model>Scribunto</model>
      <format>text/plain</format>
      <text bytes="10057" sha1="blo633e03blxuuvw20wh5gyvlmfzdyj" xml:space="preserve">-- This module provides easy processing of arguments passed to Scribunto from
-- #invoke. It is intended for use by other Lua modules, and should not be
-- called from #invoke directly.

local libraryUtil = require('libraryUtil')
local checkType = libraryUtil.checkType

local arguments = {}

-- Generate four different tidyVal functions, so that we don't have to check the
-- options every time we call it.

local function tidyValDefault(key, val)
	if type(val) == 'string' then
		val = val:match('^%s*(.-)%s*$')
		if val == '' then
			return nil
		else
			return val
		end
	else
		return val
	end
end

local function tidyValTrimOnly(key, val)
	if type(val) == 'string' then
		return val:match('^%s*(.-)%s*$')
	else
		return val
	end
end

local function tidyValRemoveBlanksOnly(key, val)
	if type(val) == 'string' then
		if val:find('%S') then
			return val
		else
			return nil
		end
	else
		return val
	end
end

local function tidyValNoChange(key, val)
	return val
end

local function matchesTitle(given, title)
	local tp = type( given )
	return (tp == 'string' or tp == 'number') and mw.title.new( given ).prefixedText == title
end

local translate_mt = { __index = function(t, k) return k end }

function arguments.getArgs(frame, options)
	checkType('getArgs', 1, frame, 'table', true)
	checkType('getArgs', 2, options, 'table', true)
	frame = frame or {}
	options = options or {}

	--[[
	-- Set up argument translation.
	--]]
	options.translate = options.translate or {}
	if getmetatable(options.translate) == nil then
		setmetatable(options.translate, translate_mt)
	end
	if options.backtranslate == nil then
		options.backtranslate = {}
		for k,v in pairs(options.translate) do
			options.backtranslate[v] = k
		end
	end
	if options.backtranslate and getmetatable(options.backtranslate) == nil then
		setmetatable(options.backtranslate, {
			__index = function(t, k)
				if options.translate[k] ~= k then
					return nil
				else
					return k
				end
			end
		})
	end

	--[[
	-- Get the argument tables. If we were passed a valid frame object, get the
	-- frame arguments (fargs) and the parent frame arguments (pargs), depending
	-- on the options set and on the parent frame's availability. If we weren't
	-- passed a valid frame object, we are being called from another Lua module
	-- or from the debug console, so assume that we were passed a table of args
	-- directly, and assign it to a new variable (luaArgs).
	--]]
	local fargs, pargs, luaArgs
	if type(frame.args) == 'table' and type(frame.getParent) == 'function' then
		if options.wrappers then
			--[[
			-- The wrappers option makes Module:Arguments look up arguments in
			-- either the frame argument table or the parent argument table, but
			-- not both. This means that users can use either the #invoke syntax
			-- or a wrapper template without the loss of performance associated
			-- with looking arguments up in both the frame and the parent frame.
			-- Module:Arguments will look up arguments in the parent frame
			-- if it finds the parent frame's title in options.wrapper;
			-- otherwise it will look up arguments in the frame object passed
			-- to getArgs.
			--]]
			local parent = frame:getParent()
			if not parent then
				fargs = frame.args
			else
				local title = parent:getTitle():gsub('/تمرین$', '')
				local found = false
				if matchesTitle(options.wrappers, title) then
					found = true
				elseif type(options.wrappers) == 'table' then
					for _,v in pairs(options.wrappers) do
						if matchesTitle(v, title) then
							found = true
							break
						end
					end
				end

				-- We test for false specifically here so that nil (the default) acts like true.
				if found or options.frameOnly == false then
					pargs = parent.args
				end
				if not found or options.parentOnly == false then
					fargs = frame.args
				end
			end
		else
			-- options.wrapper isn't set, so check the other options.
			if not options.parentOnly then
				fargs = frame.args
			end
			if not options.frameOnly then
				local parent = frame:getParent()
				pargs = parent and parent.args or nil
			end
		end
		if options.parentFirst then
			fargs, pargs = pargs, fargs
		end
	else
		luaArgs = frame
	end

	-- Set the order of precedence of the argument tables. If the variables are
	-- nil, nothing will be added to the table, which is how we avoid clashes
	-- between the frame/parent args and the Lua args.
	local argTables = {fargs}
	argTables[#argTables + 1] = pargs
	argTables[#argTables + 1] = luaArgs

	--[[
	-- Generate the tidyVal function. If it has been specified by the user, we
	-- use that; if not, we choose one of four functions depending on the
	-- options chosen. This is so that we don't have to call the options table
	-- every time the function is called.
	--]]
	local tidyVal = options.valueFunc
	if tidyVal then
		if type(tidyVal) ~= 'function' then
			error(
				"bad value assigned to option 'valueFunc'"
					.. '(function expected, got '
					.. type(tidyVal)
					.. ')',
				2
			)
		end
	elseif options.trim ~= false then
		if options.removeBlanks ~= false then
			tidyVal = tidyValDefault
		else
			tidyVal = tidyValTrimOnly
		end
	else
		if options.removeBlanks ~= false then
			tidyVal = tidyValRemoveBlanksOnly
		else
			tidyVal = tidyValNoChange
		end
	end

	--[[
	-- Set up the args, metaArgs and nilArgs tables. args will be the one
	-- accessed from functions, and metaArgs will hold the actual arguments. Nil
	-- arguments are memoized in nilArgs, and the metatable connects all of them
	-- together.
	--]]
	local args, metaArgs, nilArgs, metatable = {}, {}, {}, {}
	setmetatable(args, metatable)

	local function mergeArgs(tables)
		--[[
		-- Accepts multiple tables as input and merges their keys and values
		-- into one table. If a value is already present it is not overwritten;
		-- tables listed earlier have precedence. We are also memoizing nil
		-- values, which can be overwritten if they are 's' (soft).
		--]]
		for _, t in ipairs(tables) do
			for key, val in pairs(t) do
				if metaArgs[key] == nil and nilArgs[key] ~= 'h' then
					local tidiedVal = tidyVal(key, val)
					if tidiedVal == nil then
						nilArgs[key] = 's'
					else
						metaArgs[key] = tidiedVal
					end
				end
			end
		end
	end

	--[[
	-- Define metatable behaviour. Arguments are memoized in the metaArgs table,
	-- and are only fetched from the argument tables once. Fetching arguments
	-- from the argument tables is the most resource-intensive step in this
	-- module, so we try and avoid it where possible. For this reason, nil
	-- arguments are also memoized, in the nilArgs table. Also, we keep a record
	-- in the metatable of when pairs and ipairs have been called, so we do not
	-- run pairs and ipairs on the argument tables more than once. We also do
	-- not run ipairs on fargs and pargs if pairs has already been run, as all
	-- the arguments will already have been copied over.
	--]]

	metatable.__index = function (t, key)
		--[[
		-- Fetches an argument when the args table is indexed. First we check
		-- to see if the value is memoized, and if not we try and fetch it from
		-- the argument tables. When we check memoization, we need to check
		-- metaArgs before nilArgs, as both can be non-nil at the same time.
		-- If the argument is not present in metaArgs, we also check whether
		-- pairs has been run yet. If pairs has already been run, we return nil.
		-- This is because all the arguments will have already been copied into
		-- metaArgs by the mergeArgs function, meaning that any other arguments
		-- must be nil.
		--]]
		if type(key) == 'string' then
			key = options.translate[key]
		end
		local val = metaArgs[key]
		if val ~= nil then
			return val
		elseif metatable.donePairs or nilArgs[key] then
			return nil
		end
		for _, argTable in ipairs(argTables) do
			local argTableVal = tidyVal(key, argTable[key])
			if argTableVal ~= nil then
				metaArgs[key] = argTableVal
				return argTableVal
			end
		end
		nilArgs[key] = 'h'
		return nil
	end

	metatable.__newindex = function (t, key, val)
		-- This function is called when a module tries to add a new value to the
		-- args table, or tries to change an existing value.
		if type(key) == 'string' then
			key = options.translate[key]
		end
		if options.readOnly then
			error(
				'could not write to argument table key "'
					.. tostring(key)
					.. '"; the table is read-only',
				2
			)
		elseif options.noOverwrite and args[key] ~= nil then
			error(
				'could not write to argument table key "'
					.. tostring(key)
					.. '"; overwriting existing arguments is not permitted',
				2
			)
		elseif val == nil then
			--[[
			-- If the argument is to be overwritten with nil, we need to erase
			-- the value in metaArgs, so that __index, __pairs and __ipairs do
			-- not use a previous existing value, if present; and we also need
			-- to memoize the nil in nilArgs, so that the value isn't looked
			-- up in the argument tables if it is accessed again.
			--]]
			metaArgs[key] = nil
			nilArgs[key] = 'h'
		else
			metaArgs[key] = val
		end
	end

	local function translatenext(invariant)
		local k, v = next(invariant.t, invariant.k)
		invariant.k = k
		if k == nil then
			return nil
		elseif type(k) ~= 'string' or not options.backtranslate then
			return k, v
		else
			local backtranslate = options.backtranslate[k]
			if backtranslate == nil then
				-- Skip this one. This is a tail call, so this won't cause stack overflow
				return translatenext(invariant)
			else
				return backtranslate, v
			end
		end
	end

	metatable.__pairs = function ()
		-- Called when pairs is run on the args table.
		if not metatable.donePairs then
			mergeArgs(argTables)
			metatable.donePairs = true
		end
		return translatenext, { t = metaArgs }
	end

	local function inext(t, i)
		-- This uses our __index metamethod
		local v = t[i + 1]
		if v ~= nil then
			return i + 1, v
		end
	end

	metatable.__ipairs = function (t)
		-- Called when ipairs is run on the args table.
		return inext, t, 0
	end

	return args
end

return arguments</text>
      <sha1>blo633e03blxuuvw20wh5gyvlmfzdyj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>پودمان:Documentation</title>
    <ns>828</ns>
    <id>44</id>
    <revision>
      <id>85</id>
      <timestamp>2019-03-31T06:29:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sarah</username>
        <id>1</id>
      </contributor>
      <comment>صفحه‌ای تازه حاوی «-- برای فارسی‌سازی بهتر، بعضی از قسمت‌های این پودمان تغییر کرده‌است. لطفاً...» ایجاد کرد</comment>
      <origin>85</origin>
      <model>Scribunto</model>
      <format>text/plain</format>
      <text bytes="37139" sha1="td5z77hs1bp187sqllm1rbkxxslg2l3" xml:space="preserve">-- برای فارسی‌سازی بهتر، بعضی از قسمت‌های این پودمان تغییر کرده‌است. لطفاً هنگام به‌روزرسانی به توضیحات پودمان توجه کنید.
-- This module implements {{documentation}}.

-- Get required modules.
local getArgs = require('Module:Arguments').getArgs
local messageBox = require('Module:Message box')

-- Get the config table.
local cfg = mw.loadData('Module:Documentation/config')

local p = {}

-- Often-used functions.
local ugsub = mw.ustring.gsub

----------------------------------------------------------------------------
-- Helper functions
--
-- These are defined as local functions, but are made available in the p
-- table for testing purposes.
----------------------------------------------------------------------------

local function message(cfgKey, valArray, expectType)
	--[[
	-- Gets a message from the cfg table and formats it if appropriate.
	-- The function raises an error if the value from the cfg table is not
	-- of the type expectType. The default type for expectType is 'string'.
	-- If the table valArray is present, strings such as $1, $2 etc. in the
	-- message are substituted with values from the table keys [1], [2] etc.
	-- For example, if the message "foo-message" had the value 'Foo $2 bar $1.',
	-- message('foo-message', {'baz', 'qux'}) would return "Foo qux bar baz."
	--]]
	local msg = cfg[cfgKey]
	expectType = expectType or 'string'
	if type(msg) ~= expectType then
		error('پیام: خطای نوع در متن cfg.' .. cfgKey .. ' (' .. expectType .. ' انتظار می‌رفت، ' .. type(msg) .. ' بدست آمد)', 2)
	end
	if not valArray then
		return msg
	end

	local function getMessageVal(match)
		match = tonumber(match)
		-- برای فارسی‌سازی بهتر، ساختار خطای نمایشی خط زیر تغییر کرده‌است
		return valArray[match] or error('پیام: هیچ مقداری برای کلید $' .. match .. ' در متن cfg.' .. cfgKey .. ' یافت نشد', 4)
	end

	local ret = ugsub(msg, '$([1-9][0-9]*)', getMessageVal)
	return ret
end

p.message = message

local function makeWikilink(page, display)
	if display then
		return mw.ustring.format('[[%s|%s]]', page, display)
	else
		return mw.ustring.format('[[%s]]', page)
	end
end

p.makeWikilink = makeWikilink

local function makeCategoryLink(cat, sort)
	local catns = mw.site.namespaces[14].name
	return makeWikilink(catns .. ':' .. cat, sort)
end

p.makeCategoryLink = makeCategoryLink

local function makeUrlLink(url, display)
	return mw.ustring.format('[%s %s]', url, display)
end

p.makeUrlLink = makeUrlLink

local function makeToolbar(...)
	local ret = {}
	local lim = select('#', ...)
	if lim &lt; 1 then
		return nil
	end
	for i = 1, lim do
		ret[#ret + 1] = select(i, ...)
	end
	return '&lt;small style="font-style: normal;"&gt;(' .. table.concat(ret, ' &amp;#124; ') .. ')&lt;/small&gt;'
end	

p.makeToolbar = makeToolbar

----------------------------------------------------------------------------
-- Argument processing
----------------------------------------------------------------------------

local function makeInvokeFunc(funcName)
	return function (frame)
		local args = getArgs(frame, {
			valueFunc = function (key, value)
				if type(value) == 'string' then
					value = value:match('^%s*(.-)%s*$') -- Remove whitespace.
					if key == 'heading' or value ~= '' then
						return value
					else
						return nil
					end
				else
					return value
				end
			end
		})
		return p[funcName](args)
	end
end

----------------------------------------------------------------------------
-- Main function
----------------------------------------------------------------------------

p.main = makeInvokeFunc('_main')

function p._main(args)
	--[[
	-- This function defines logic flow for the module.
	-- @args - table of arguments passed by the user
	-- 
	-- Messages:
	-- 'main-div-id' --&gt; 'template-documentation'
	-- 'main-div-classes' --&gt; 'template-documentation iezoomfix'
	--]]
	local env = p.getEnvironment(args)
	local root = mw.html.create()
	root
		:wikitext(p.protectionTemplate(env))
		:wikitext(p.sandboxNotice(args, env))
		 -- This div tag is from {{documentation/start box}}, but moving it here
		 -- so that we don't have to worry about unclosed tags.
		:tag('div')
			:attr('id', message('main-div-id'))
			:addClass(message('main-div-classes'))
			:newline()
			:wikitext(p._startBox(args, env))
			:wikitext(p._content(args, env))
			:tag('div')
				:css('clear', 'both') -- So right or left floating items don't stick out of the doc box.
				:newline()
				:done()
			:done()
		:wikitext(p._endBox(args, env))
		:wikitext(p.addTrackingCategories(env))
	return tostring(root)
end

----------------------------------------------------------------------------
-- Environment settings
----------------------------------------------------------------------------

function p.getEnvironment(args)
	--[[
	-- Returns a table with information about the environment, including title objects and other namespace- or
	-- path-related data.
	-- @args - table of arguments passed by the user
	--
	-- Title objects include:
	-- env.title - the page we are making documentation for (usually the current title)
	-- env.templateTitle - the template (or module, file, etc.)
	-- env.docTitle - the /doc subpage.
	-- env.sandboxTitle - the /sandbox subpage.
	-- env.testcasesTitle - the /testcases subpage.
	-- env.printTitle - the print version of the template, located at the /Print subpage.
	--
	-- Data includes:
	-- env.protectionLevels - the protection levels table of the title object.
	-- env.subjectSpace - the number of the title's subject namespace.
	-- env.docSpace - the number of the namespace the title puts its documentation in.
	-- env.docpageBase - the text of the base page of the /doc, /sandbox and /testcases pages, with namespace.
	-- env.compareUrl - URL of the Special:ComparePages page comparing the sandbox with the template.
	-- 
	-- All table lookups are passed through pcall so that errors are caught. If an error occurs, the value
	-- returned will be nil.
	--]]
	
	local env, envFuncs = {}, {}

	-- Set up the metatable. If triggered we call the corresponding function in the envFuncs table. The value
	-- returned by that function is memoized in the env table so that we don't call any of the functions
	-- more than once. (Nils won't be memoized.)
	setmetatable(env, {
		__index = function (t, key)
			local envFunc = envFuncs[key]
			if envFunc then
				local success, val = pcall(envFunc)
				if success then
					env[key] = val -- Memoise the value.
					return val
				end
			end
			return nil
		end
	})	

	function envFuncs.title()
		-- The title object for the current page, or a test page passed with args.page.
		local title
		local titleArg = args.page
		if titleArg then
			title = mw.title.new(titleArg)
		else
			title = mw.title.getCurrentTitle()
		end
		return title
	end

	function envFuncs.templateTitle()
		--[[
		-- The template (or module, etc.) title object.
		-- Messages:
		-- 'sandbox-subpage' --&gt; 'sandbox'
		-- 'testcases-subpage' --&gt; 'testcases'
		--]]
		local subjectSpace = env.subjectSpace
		local title = env.title
		local subpage = title.subpageText
		if subpage == message('sandbox-subpage') or subpage == message('testcases-subpage') then
			return mw.title.makeTitle(subjectSpace, title.baseText)
		else
			return mw.title.makeTitle(subjectSpace, title.text)
		end
	end

	function envFuncs.docTitle()
		--[[
		-- Title object of the /doc subpage.
		-- Messages:
		-- 'doc-subpage' --&gt; 'doc'
		--]]
		local title = env.title
		local docname = args[1] -- User-specified doc page.
		local docpage
		if docname then
			docpage = docname
		else
			docpage = env.docpageBase .. '/' .. message('doc-subpage')
		end
		return mw.title.new(docpage)
	end
	
	function envFuncs.sandboxTitle()
		--[[
		-- Title object for the /sandbox subpage.
		-- Messages:
		-- 'sandbox-subpage' --&gt; 'sandbox'
		--]]
		return mw.title.new(env.docpageBase .. '/' .. message('sandbox-subpage'))
	end
	
	function envFuncs.testcasesTitle()
		--[[
		-- Title object for the /testcases subpage.
		-- Messages:
		-- 'testcases-subpage' --&gt; 'testcases'
		--]]
		return mw.title.new(env.docpageBase .. '/' .. message('testcases-subpage'))
	end
	
	function envFuncs.printTitle()
		--[[
		-- Title object for the /Print subpage.
		-- Messages:
		-- 'print-subpage' --&gt; 'Print'
		--]]
		return env.templateTitle:subPageTitle(message('print-subpage'))
	end

	function envFuncs.protectionLevels()
		-- The protection levels table of the title object.
		return env.title.protectionLevels
	end

	function envFuncs.subjectSpace()
		-- The subject namespace number.
		return mw.site.namespaces[env.title.namespace].subject.id
	end

	function envFuncs.docSpace()
		-- The documentation namespace number. For most namespaces this is the same as the
		-- subject namespace. However, pages in the Article, File, MediaWiki or Category
		-- namespaces must have their /doc, /sandbox and /testcases pages in talk space.
		local subjectSpace = env.subjectSpace
		if subjectSpace == 0 or subjectSpace == 6 or subjectSpace == 8 or subjectSpace == 14 then
			return subjectSpace + 1
		else
			return subjectSpace
		end
	end

	function envFuncs.docpageBase()
		-- The base page of the /doc, /sandbox, and /testcases subpages.
		-- For some namespaces this is the talk page, rather than the template page.
		local templateTitle = env.templateTitle
		local docSpace = env.docSpace
		local docSpaceText = mw.site.namespaces[docSpace].name
		-- Assemble the link. docSpace is never the main namespace, so we can hardcode the colon.
		return docSpaceText .. ':' .. templateTitle.text
	end
	
	function envFuncs.compareUrl()
		-- Diff link between the sandbox and the main template using [[Special:ComparePages]].
		local templateTitle = env.templateTitle
		local sandboxTitle = env.sandboxTitle
		if templateTitle.exists and sandboxTitle.exists then
			local compareUrl = mw.uri.fullUrl(
				'ویژه:مقایسهٔ صفحات',
				{page1 = templateTitle.prefixedText, page2 = sandboxTitle.prefixedText}
			)
			return tostring(compareUrl)
		else
			return nil
		end
	end		

	return env
end	

----------------------------------------------------------------------------
-- Auxiliary templates
----------------------------------------------------------------------------

function p.sandboxNotice(args, env)
	--[=[
	-- Generates a sandbox notice for display above sandbox pages.
	-- @args - a table of arguments passed by the user
	-- @env - environment table containing title objects, etc., generated with p.getEnvironment
	-- 
	-- Messages:
	-- 'sandbox-notice-image' --&gt; '[[Image:Sandbox.svg|50px|alt=|link=]]'
	-- 'sandbox-notice-blurb' --&gt; 'This is the $1 for $2.'
	-- 'sandbox-notice-diff-blurb' --&gt; 'This is the $1 for $2 ($3).'
	-- 'sandbox-notice-pagetype-template' --&gt; '[[Wikipedia:Template test cases|template sandbox]] page'
	-- 'sandbox-notice-pagetype-module' --&gt; '[[Wikipedia:Template test cases|module sandbox]] page'
	-- 'sandbox-notice-pagetype-other' --&gt; 'sandbox page'
	-- 'sandbox-notice-compare-link-display' --&gt; 'diff'
	-- 'sandbox-notice-testcases-blurb' --&gt; 'See also the companion subpage for $1.'
	-- 'sandbox-notice-testcases-link-display' --&gt; 'test cases'
	-- 'sandbox-category' --&gt; 'Template sandboxes'
	--]=]
	local title = env.title
	local sandboxTitle = env.sandboxTitle
	local templateTitle = env.templateTitle
	local subjectSpace = env.subjectSpace
	if not (subjectSpace and title and sandboxTitle and templateTitle and mw.title.equals(title, sandboxTitle)) then
		return nil
	end
	-- Build the table of arguments to pass to {{ombox}}. We need just two fields, "image" and "text".
	local omargs = {}
	omargs.image = message('sandbox-notice-image')
	-- Get the text. We start with the opening blurb, which is something like
	-- "This is the template sandbox for [[Template:Foo]] (diff)."
	local text = ''
	local pagetype
	if subjectSpace == 10 then
		pagetype = message('sandbox-notice-pagetype-template')
	elseif subjectSpace == 828 then
		pagetype = message('sandbox-notice-pagetype-module')
	else
		pagetype = message('sandbox-notice-pagetype-other')
	end
	local templateLink = makeWikilink(templateTitle.prefixedText)
	local compareUrl = env.compareUrl
	if compareUrl then
		local compareDisplay = message('sandbox-notice-compare-link-display')
		local compareLink = makeUrlLink(compareUrl, compareDisplay)
		text = text .. message('sandbox-notice-diff-blurb', {pagetype, templateLink, compareLink})
	else
		text = text .. message('sandbox-notice-blurb', {pagetype, templateLink})
	end
	-- Get the test cases page blurb if the page exists. This is something like
	-- "See also the companion subpage for [[Template:Foo/testcases|test cases]]."
	local testcasesTitle = env.testcasesTitle
	if testcasesTitle and testcasesTitle.exists then
		if testcasesTitle.namespace == mw.site.namespaces.Module.id then
			local testcasesLinkDisplay = message('sandbox-notice-testcases-link-display')
			local testcasesRunLinkDisplay = message('sandbox-notice-testcases-run-link-display')
			local testcasesLink = makeWikilink(testcasesTitle.prefixedText, testcasesLinkDisplay)
			local testcasesRunLink = makeWikilink(testcasesTitle.talkPageTitle.prefixedText, testcasesRunLinkDisplay)
			text = text .. '&lt;br /&gt;' .. message('sandbox-notice-testcases-run-blurb', {testcasesLink, testcasesRunLink})
		else
			local testcasesLinkDisplay = message('sandbox-notice-testcases-link-display')
			local testcasesLink = makeWikilink(testcasesTitle.prefixedText, testcasesLinkDisplay)
			text = text .. '&lt;br /&gt;' .. message('sandbox-notice-testcases-blurb', {testcasesLink})
		end
	end
	-- Add the sandbox to the sandbox category.
	text = text .. makeCategoryLink(message('sandbox-category'))
	omargs.text = text
	local ret = '&lt;div style="clear: both;"&gt;&lt;/div&gt;'
	ret = ret .. messageBox.main('ombox', omargs)
	return ret
end

function p.protectionTemplate(env)
	-- Generates the padlock icon in the top right.
	-- @env - environment table containing title objects, etc., generated with p.getEnvironment
	-- Messages:
	-- 'protection-template' --&gt; 'pp-template'
	-- 'protection-template-args' --&gt; {docusage = 'yes'}
	local protectionLevels, mProtectionBanner
	local title = env.title
	protectionLevels = env.protectionLevels
	if not protectionLevels then
		return nil
	end
	local editProt = protectionLevels.edit and protectionLevels.edit[1]
	local moveProt = protectionLevels.move and protectionLevels.move[1]
	if editProt then
		-- The page is edit-protected.
		mProtectionBanner = require('Module:Protection banner')
		local reason = message('protection-reason-edit')
		return mProtectionBanner._main{reason, small = true}
	elseif moveProt and moveProt ~= 'autoconfirmed' then
		-- The page is move-protected but not edit-protected. Exclude move
		-- protection with the level "autoconfirmed", as this is equivalent to
		-- no move protection at all.
		mProtectionBanner = require('Module:Protection banner')
		return mProtectionBanner._main{action = 'move', small = true}
	else
		return nil
	end
end

----------------------------------------------------------------------------
-- Start box
----------------------------------------------------------------------------

p.startBox = makeInvokeFunc('_startBox')

function p._startBox(args, env)
	--[[
	-- This function generates the start box.
	-- @args - a table of arguments passed by the user
	-- @env - environment table containing title objects, etc., generated with p.getEnvironment
	-- 
	-- The actual work is done by p.makeStartBoxLinksData and p.renderStartBoxLinks which make
	-- the [view] [edit] [history] [purge] links, and by p.makeStartBoxData and p.renderStartBox
	-- which generate the box HTML.
	--]]
	env = env or p.getEnvironment(args)
	local links
	local content = args.content
	if not content then
		-- No need to include the links if the documentation is on the template page itself.
		local linksData = p.makeStartBoxLinksData(args, env)
		if linksData then
			links = p.renderStartBoxLinks(linksData)
		end
	end
	-- Generate the start box html.
	local data = p.makeStartBoxData(args, env, links)
	if data then
		return p.renderStartBox(data)
	else
		-- User specified no heading.
		return nil
	end
end

function p.makeStartBoxLinksData(args, env)
	--[[
	-- Does initial processing of data to make the [view] [edit] [history] [purge] links.
	-- @args - a table of arguments passed by the user
	-- @env - environment table containing title objects, etc., generated with p.getEnvironment
	-- 
	-- Messages:
	-- 'view-link-display' --&gt; 'view'
	-- 'edit-link-display' --&gt; 'edit'
	-- 'history-link-display' --&gt; 'history'
	-- 'purge-link-display' --&gt; 'purge'
	-- 'file-docpage-preload' --&gt; 'Template:Documentation/preload-filespace'
	-- 'module-preload' --&gt; 'Template:Documentation/preload-module-doc'
	-- 'docpage-preload' --&gt; 'Template:Documentation/preload'
	-- 'create-link-display' --&gt; 'create'
	--]]
	local subjectSpace = env.subjectSpace
	local title = env.title
	local docTitle = env.docTitle
	if not title or not docTitle then
		return nil
	end

	local data = {}
	data.title = title
	data.docTitle = docTitle
	-- View, display, edit, and purge links if /doc exists.
	data.viewLinkDisplay = message('view-link-display')
	data.editLinkDisplay = message('edit-link-display')
	data.historyLinkDisplay = message('history-link-display')
	data.purgeLinkDisplay = message('purge-link-display')
	-- Create link if /doc doesn't exist.
	local preload = args.preload
	if not preload then
		if subjectSpace == 6 then -- File namespace
			preload = message('file-docpage-preload')
		elseif subjectSpace == 828 then -- Module namespace
			preload = message('module-preload')
		else
			preload = message('docpage-preload')
		end
	end
	data.preload = preload
	data.createLinkDisplay = message('create-link-display')
	return data
end

function p.renderStartBoxLinks(data)
	--[[
	-- Generates the [view][edit][history][purge] or [create] links from the data table.
	-- @data - a table of data generated by p.makeStartBoxLinksData
	--]]
	
	local function escapeBrackets(s)
		-- Escapes square brackets with HTML entities.
		s = s:gsub('%[', '&amp;#91;') -- Replace square brackets with HTML entities.
		s = s:gsub('%]', '&amp;#93;')
		return s
	end

	local ret
	local docTitle = data.docTitle
	local title = data.title
	if docTitle.exists then
		local viewLink = makeWikilink(docTitle.prefixedText, data.viewLinkDisplay)
		local editLink = makeUrlLink(docTitle:fullUrl{action = 'edit'}, data.editLinkDisplay)
		local historyLink = makeUrlLink(docTitle:fullUrl{action = 'history'}, data.historyLinkDisplay)
		local purgeLink = makeUrlLink(title:fullUrl{action = 'purge'}, data.purgeLinkDisplay)
		ret = '[%s] [%s] [%s] [%s]'
		ret = escapeBrackets(ret)
		ret = mw.ustring.format(ret, viewLink, editLink, historyLink, purgeLink)
	else
		local createLink = makeUrlLink(docTitle:fullUrl{action = 'edit', preload = data.preload}, data.createLinkDisplay)
		ret = '[%s]'
		ret = escapeBrackets(ret)
		ret = mw.ustring.format(ret, createLink)
	end
	return ret
end

function p.makeStartBoxData(args, env, links)
	--[=[
	-- Does initial processing of data to pass to the start-box render function, p.renderStartBox.
	-- @args - a table of arguments passed by the user
	-- @env - environment table containing title objects, etc., generated with p.getEnvironment
	-- @links - a string containing the [view][edit][history][purge] links - could be nil if there's an error.
	--
	-- Messages:
	-- 'documentation-icon-wikitext' --&gt; '[[File:Test Template Info-Icon - Version (2).svg|50px|link=|alt=]]'
	-- 'template-namespace-heading' --&gt; 'Template documentation'
	-- 'module-namespace-heading' --&gt; 'Module documentation'
	-- 'file-namespace-heading' --&gt; 'Summary'
	-- 'other-namespaces-heading' --&gt; 'Documentation'
	-- 'start-box-linkclasses' --&gt; 'mw-editsection-like plainlinks'
	-- 'start-box-link-id' --&gt; 'doc_editlinks'
	-- 'testcases-create-link-display' --&gt; 'create'
	--]=]
	local subjectSpace = env.subjectSpace
	if not subjectSpace then
		-- Default to an "other namespaces" namespace, so that we get at least some output
		-- if an error occurs.
		subjectSpace = 2
	end
	local data = {}
	
	-- Heading
	local heading = args.heading -- Blank values are not removed.
	if heading == '' then
		-- Don't display the start box if the heading arg is defined but blank.
		return nil
	end
	if heading then
		data.heading = heading
	elseif subjectSpace == 10 then -- Template namespace
		data.heading = message('documentation-icon-wikitext') .. ' ' .. message('template-namespace-heading')
	elseif subjectSpace == 828 then -- Module namespace
		data.heading = message('documentation-icon-wikitext') .. ' ' .. message('module-namespace-heading')
	elseif subjectSpace == 6 then -- File namespace
		data.heading = message('file-namespace-heading')
	else
		data.heading = message('other-namespaces-heading')
	end
	
	-- Heading CSS
	local headingStyle = args['heading-style']
	if headingStyle then
		data.headingStyleText = headingStyle
	elseif subjectSpace == 10 then
		-- We are in the template or template talk namespaces.
		data.headingFontWeight = 'bold'
		data.headingFontSize = '125%'
	else
		data.headingFontSize = '150%'
	end
	
	-- Data for the [view][edit][history][purge] or [create] links.
	if links then
		data.linksClass = message('start-box-linkclasses')
		data.linksId = message('start-box-link-id')
		data.links = links
	end
	
	return data
end

function p.renderStartBox(data)
	-- Renders the start box html.
	-- @data - a table of data generated by p.makeStartBoxData.
	local sbox = mw.html.create('div')
	sbox
		:css('padding-bottom', '3px')
		:css('border-bottom', '1px solid #aaa')
		:css('margin-bottom', '1ex')
		:newline()
		:tag('span')
			:cssText(data.headingStyleText)
			:css('font-weight', data.headingFontWeight)
			:css('font-size', data.headingFontSize)
			:wikitext(data.heading)
	local links = data.links
	if links then
		sbox:tag('span')
			:addClass(data.linksClass)
			:attr('id', data.linksId)
			:wikitext(links)
	end
	return tostring(sbox)
end

----------------------------------------------------------------------------
-- Documentation content
----------------------------------------------------------------------------

p.content = makeInvokeFunc('_content')

function p._content(args, env)
	-- Displays the documentation contents
	-- @args - a table of arguments passed by the user
	-- @env - environment table containing title objects, etc., generated with p.getEnvironment
	env = env or p.getEnvironment(args)
	local docTitle = env.docTitle
	local content = args.content
	if not content and docTitle and docTitle.exists then
		content = args._content or mw.getCurrentFrame():expandTemplate{title = docTitle.prefixedText}
	end
	-- The line breaks below are necessary so that "=== Headings ===" at the start and end
	-- of docs are interpreted correctly.
	return '\n' .. (content or '') .. '\n' 
end

p.contentTitle = makeInvokeFunc('_contentTitle')

function p._contentTitle(args, env)
	env = env or p.getEnvironment(args)
	local docTitle = env.docTitle
	if not args.content and docTitle and docTitle.exists then
		return docTitle.prefixedText
	else
		return ''
	end
end

----------------------------------------------------------------------------
-- End box
----------------------------------------------------------------------------

p.endBox = makeInvokeFunc('_endBox')

function p._endBox(args, env)
	--[=[
	-- This function generates the end box (also known as the link box).
	-- @args - a table of arguments passed by the user
	-- @env - environment table containing title objects, etc., generated with p.getEnvironment
	-- 
	-- Messages:
	-- 'fmbox-id' --&gt; 'documentation-meta-data'
	-- 'fmbox-style' --&gt; 'background-color: #ecfcf4'
	-- 'fmbox-textstyle' --&gt; 'font-style: italic'
	-- 
	-- The HTML is generated by the {{fmbox}} template, courtesy of [[Module:Message box]].
	--]=]
	
	-- Get environment data.
	env = env or p.getEnvironment(args)
	local subjectSpace = env.subjectSpace
	local docTitle = env.docTitle
	if not subjectSpace or not docTitle then
		return nil
	end
		
	-- Check whether we should output the end box at all. Add the end
	-- box by default if the documentation exists or if we are in the
	-- user, module or template namespaces.
	local linkBox = args['link box']
	if linkBox == 'off'
		or not (
			docTitle.exists
			or subjectSpace == 2
			or subjectSpace == 828
			or subjectSpace == 10
		)
	then
		return nil
	end

	-- Assemble the arguments for {{fmbox}}.
	local fmargs = {}
	fmargs.id = message('fmbox-id') -- Sets 'documentation-meta-data'
	fmargs.image = 'none'
	fmargs.style = message('fmbox-style') -- Sets 'background-color: #ecfcf4'
	fmargs.textstyle = message('fmbox-textstyle') -- 'font-style: italic;'

	-- Assemble the fmbox text field.
	local text = ''
	if linkBox then
		text = text .. linkBox
	else
		text = text .. (p.makeDocPageBlurb(args, env) or '') -- "This documentation is transcluded from [[Foo]]." 
		if subjectSpace == 2 or subjectSpace == 10 or subjectSpace == 828 then
			-- We are in the user, template or module namespaces.
			-- Add sandbox and testcases links.
			-- "Editors can experiment in this template's sandbox and testcases pages."
			text = text .. (p.makeExperimentBlurb(args, env) or '')
			text = text .. '&lt;br /&gt;'
			if not args.content and not args[1] then
				-- "Please add categories to the /doc subpage."
				-- Don't show this message with inline docs or with an explicitly specified doc page,
				-- as then it is unclear where to add the categories.
				text = text .. (p.makeCategoriesBlurb(args, env) or '')
			end
			text = text .. ' ' .. (p.makeSubpagesBlurb(args, env) or '') --"Subpages of this template"
			local printBlurb = p.makePrintBlurb(args, env) -- Two-line blurb about print versions of templates.
			if printBlurb then
				text = text .. '&lt;br /&gt;' .. printBlurb
			end
		end
	end
	fmargs.text = text

	return messageBox.main('fmbox', fmargs)
end

function p.makeDocPageBlurb(args, env)
	--[=[
	-- Makes the blurb "This documentation is transcluded from [[Template:Foo]] (edit, history)".
	-- @args - a table of arguments passed by the user
	-- @env - environment table containing title objects, etc., generated with p.getEnvironment
	-- 
	-- Messages:
	-- 'edit-link-display' --&gt; 'edit'
	-- 'history-link-display' --&gt; 'history'
	-- 'transcluded-from-blurb' --&gt; 
	-- 'The above [[Wikipedia:Template documentation|documentation]] 
	-- is [[Wikipedia:Transclusion|transcluded]] from $1.'
	-- 'module-preload' --&gt; 'Template:Documentation/preload-module-doc'
	-- 'create-link-display' --&gt; 'create'
	-- 'create-module-doc-blurb' --&gt;
	-- 'You might want to $1 a documentation page for this [[Wikipedia:Lua|Scribunto module]].'
	--]=]
	local docTitle = env.docTitle
	if not docTitle then
		return nil
	end
	local ret
	if docTitle.exists then
		-- /doc exists; link to it.
		local docLink = makeWikilink(docTitle.prefixedText)
		local editUrl = docTitle:fullUrl{action = 'edit'}
		local editDisplay = message('edit-link-display')
		local editLink = makeUrlLink(editUrl, editDisplay)
		local historyUrl = docTitle:fullUrl{action = 'history'}
		local historyDisplay = message('history-link-display')
		local historyLink = makeUrlLink(historyUrl, historyDisplay)
		ret = message('transcluded-from-blurb', {docLink})
			.. ' '
			.. makeToolbar(editLink, historyLink)
			.. '&lt;br /&gt;'
	elseif env.subjectSpace == 828 then
		-- /doc does not exist; ask to create it.
		local createUrl = docTitle:fullUrl{action = 'edit', preload = message('module-preload')}
		local createDisplay = message('create-link-display')
		local createLink = makeUrlLink(createUrl, createDisplay)
		ret = message('create-module-doc-blurb', {createLink})
			.. '&lt;br /&gt;'
	end
	return ret
end

function p.makeExperimentBlurb(args, env)
	--[[
	-- Renders the text "Editors can experiment in this template's sandbox (edit | diff) and testcases (edit) pages."
	-- @args - a table of arguments passed by the user
	-- @env - environment table containing title objects, etc., generated with p.getEnvironment
	-- 
	-- Messages:
	-- 'sandbox-link-display' --&gt; 'sandbox'
	-- 'sandbox-edit-link-display' --&gt; 'edit'
	-- 'compare-link-display' --&gt; 'diff'
	-- 'module-sandbox-preload' --&gt; 'Template:Documentation/preload-module-sandbox'
	-- 'template-sandbox-preload' --&gt; 'Template:Documentation/preload-sandbox'
	-- 'sandbox-create-link-display' --&gt; 'create'
	-- 'mirror-edit-summary' --&gt; 'Create sandbox version of $1'
	-- 'mirror-link-display' --&gt; 'mirror'
	-- 'mirror-link-preload' --&gt; 'Template:Documentation/mirror'
	-- 'sandbox-link-display' --&gt; 'sandbox'
	-- 'testcases-link-display' --&gt; 'testcases'
	-- 'testcases-edit-link-display'--&gt; 'edit'
	-- 'template-sandbox-preload' --&gt; 'Template:Documentation/preload-sandbox'
	-- 'testcases-create-link-display' --&gt; 'create'
	-- 'testcases-link-display' --&gt; 'testcases'
	-- 'testcases-edit-link-display' --&gt; 'edit'
	-- 'module-testcases-preload' --&gt; 'Template:Documentation/preload-module-testcases'
	-- 'template-testcases-preload' --&gt; 'Template:Documentation/preload-testcases'
	-- 'experiment-blurb-module' --&gt; 'Editors can experiment in this module's $1 and $2 pages.'
	-- 'experiment-blurb-template' --&gt; 'Editors can experiment in this template's $1 and $2 pages.'
	--]]
	local subjectSpace = env.subjectSpace
	local templateTitle = env.templateTitle
	local sandboxTitle = env.sandboxTitle
	local testcasesTitle = env.testcasesTitle
	local templatePage = templateTitle.prefixedText
	if not subjectSpace or not templateTitle or not sandboxTitle or not testcasesTitle then
		return nil
	end
	-- Make links.
	local sandboxLinks, testcasesLinks
	if sandboxTitle.exists then
		local sandboxPage = sandboxTitle.prefixedText
		local sandboxDisplay = message('sandbox-link-display')
		local sandboxLink = makeWikilink(sandboxPage, sandboxDisplay)
		local sandboxEditUrl = sandboxTitle:fullUrl{action = 'edit'}
		local sandboxEditDisplay = message('sandbox-edit-link-display')
		local sandboxEditLink = makeUrlLink(sandboxEditUrl, sandboxEditDisplay)
		local compareUrl = env.compareUrl
		local compareLink
		if compareUrl then
			local compareDisplay = message('compare-link-display')
			compareLink = makeUrlLink(compareUrl, compareDisplay)
		end
		sandboxLinks = sandboxLink .. ' ' .. makeToolbar(sandboxEditLink, compareLink)
	else
		local sandboxPreload
		if subjectSpace == 828 then
			sandboxPreload = message('module-sandbox-preload')
		else
			sandboxPreload = message('template-sandbox-preload')
		end
		local sandboxCreateUrl = sandboxTitle:fullUrl{action = 'edit', preload = sandboxPreload}
		local sandboxCreateDisplay = message('sandbox-create-link-display')
		local sandboxCreateLink = makeUrlLink(sandboxCreateUrl, sandboxCreateDisplay)
		local mirrorSummary = message('mirror-edit-summary', {makeWikilink(templatePage)})
		local mirrorPreload = message('mirror-link-preload')
		local mirrorUrl = sandboxTitle:fullUrl{action = 'edit', preload = mirrorPreload, summary = mirrorSummary}
		if subjectSpace == 828 then
			mirrorUrl = sandboxTitle:fullUrl{action = 'edit', preload = templateTitle.prefixedText, summary = mirrorSummary}
		end
		local mirrorDisplay = message('mirror-link-display')
		local mirrorLink = makeUrlLink(mirrorUrl, mirrorDisplay)
		sandboxLinks = message('sandbox-link-display') .. ' ' .. makeToolbar(sandboxCreateLink, mirrorLink)
	end
	if testcasesTitle.exists then
		local testcasesPage = testcasesTitle.prefixedText
		local testcasesDisplay = message('testcases-link-display')
		local testcasesLink = makeWikilink(testcasesPage, testcasesDisplay)
		local testcasesEditUrl = testcasesTitle:fullUrl{action = 'edit'}
		local testcasesEditDisplay = message('testcases-edit-link-display')
		local testcasesEditLink = makeUrlLink(testcasesEditUrl, testcasesEditDisplay)
		-- for Modules, add testcases run link if exists
		if subjectSpace == 828 and testcasesTitle.talkPageTitle and testcasesTitle.talkPageTitle.exists then
			local testcasesRunLinkDisplay = message('testcases-run-link-display')
			local testcasesRunLink = makeWikilink(testcasesTitle.talkPageTitle.prefixedText, testcasesRunLinkDisplay)
			testcasesLinks = testcasesLink .. ' ' .. makeToolbar(testcasesEditLink, testcasesRunLink)
		else
			testcasesLinks = testcasesLink .. ' ' .. makeToolbar(testcasesEditLink)
		end
	else
		local testcasesPreload
		if subjectSpace == 828 then
			testcasesPreload = message('module-testcases-preload')
		else
			testcasesPreload = message('template-testcases-preload')
		end
		local testcasesCreateUrl = testcasesTitle:fullUrl{action = 'edit', preload = testcasesPreload}
		local testcasesCreateDisplay = message('testcases-create-link-display')
		local testcasesCreateLink = makeUrlLink(testcasesCreateUrl, testcasesCreateDisplay)
		testcasesLinks = message('testcases-link-display') .. ' ' .. makeToolbar(testcasesCreateLink)
	end
	local messageName
	if subjectSpace == 828 then
		messageName = 'experiment-blurb-module'
	else
		messageName = 'experiment-blurb-template'
	end
	return message(messageName, {sandboxLinks, testcasesLinks})
end

function p.makeCategoriesBlurb(args, env)
	--[[
	-- Generates the text "Please add categories to the /doc subpage."
	-- @args - a table of arguments passed by the user
	-- @env - environment table containing title objects, etc., generated with p.getEnvironment
	-- Messages:
	-- 'doc-link-display' --&gt; '/doc'
	-- 'add-categories-blurb' --&gt; 'Please add categories to the $1 subpage.'
	--]]
	local docTitle = env.docTitle
	if not docTitle then
		return nil
	end
	local docPathLink = makeWikilink(docTitle.prefixedText, message('doc-link-display'))
	return message('add-categories-blurb', {docPathLink})
end

function p.makeSubpagesBlurb(args, env)
	--[[
	-- Generates the "Subpages of this template" link.
	-- @args - a table of arguments passed by the user
	-- @env - environment table containing title objects, etc., generated with p.getEnvironment
	
	-- Messages:
	-- 'template-pagetype' --&gt; 'template'
	-- 'module-pagetype' --&gt; 'module'
	-- 'default-pagetype' --&gt; 'page'
	-- 'subpages-link-display' --&gt; 'Subpages of this $1'
	--]]
	local subjectSpace = env.subjectSpace
	local templateTitle = env.templateTitle
	if not subjectSpace or not templateTitle then
		return nil
	end
	local pagetype
	if subjectSpace == 10 then
		pagetype = message('template-pagetype')
	elseif subjectSpace == 828 then
		pagetype = message('module-pagetype')
	else
		pagetype = message('default-pagetype')
	end
	local subpagesLink = makeWikilink(
		'ویژه:نمایه پیشوندی/' .. templateTitle.prefixedText .. '/',
		message('subpages-link-display', {pagetype})
	)
	return message('subpages-blurb', {subpagesLink})
end

function p.makePrintBlurb(args, env)
	--[=[
	-- Generates the blurb displayed when there is a print version of the template available.
	-- @args - a table of arguments passed by the user
	-- @env - environment table containing title objects, etc., generated with p.getEnvironment
	--
	-- Messages:
	-- 'print-link-display' --&gt; '/Print'
	-- 'print-blurb' --&gt; 'A [[Help:Books/for experts#Improving the book layout|print version]]'
	--		.. ' of this template exists at $1.'
	--		.. ' If you make a change to this template, please update the print version as well.'
	-- 'display-print-category' --&gt; true
	-- 'print-category' --&gt; 'Templates with print versions'
	--]=]
	local printTitle = env.printTitle
	if not printTitle then
		return nil
	end
	local ret
	if printTitle.exists then
		local printLink = makeWikilink(printTitle.prefixedText, message('print-link-display'))
		ret = message('print-blurb', {printLink})
		local displayPrintCategory = message('display-print-category', nil, 'boolean')
		if displayPrintCategory then
			ret = ret .. makeCategoryLink(message('print-category'))
		end
	end
	return ret
end

----------------------------------------------------------------------------
-- Tracking categories
----------------------------------------------------------------------------

function p.addTrackingCategories(env)
	--[[
	-- Check if {{documentation}} is transcluded on a /doc or /testcases page.
	-- @env - environment table containing title objects, etc., generated with p.getEnvironment
	
	-- Messages:
	-- 'display-strange-usage-category' --&gt; true
	-- 'doc-subpage' --&gt; 'doc'
	-- 'testcases-subpage' --&gt; 'testcases'
	-- 'strange-usage-category' --&gt; 'Wikipedia pages with strange ((documentation)) usage'
	-- 
	-- /testcases pages in the module namespace are not categorised, as they may have
	-- {{documentation}} transcluded automatically.
	--]]
	local title = env.title
	local subjectSpace = env.subjectSpace
	if not title or not subjectSpace then
		return nil
	end
	local subpage = title.subpageText
	local ret = ''
	if message('display-strange-usage-category', nil, 'boolean')
		and (
			subpage == message('doc-subpage')
			or subjectSpace ~= 828 and subpage == message('testcases-subpage')
		)
	then
		ret = ret .. makeCategoryLink(message('strange-usage-category'))
	end
	return ret
end

return p</text>
      <sha1>td5z77hs1bp187sqllm1rbkxxslg2l3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>پودمان:Documentation/config</title>
    <ns>828</ns>
    <id>45</id>
    <revision>
      <id>86</id>
      <timestamp>2019-03-31T06:31:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sarah</username>
        <id>1</id>
      </contributor>
      <comment>صفحه‌ای تازه حاوی «---------------------------------------------------------------------------------------------------- -- --                               Co...» ایجاد کرد</comment>
      <origin>86</origin>
      <model>Scribunto</model>
      <format>text/plain</format>
      <text bytes="19707" sha1="pnstewp91vfo072kfbbie7t33wtjpw6" xml:space="preserve">----------------------------------------------------------------------------------------------------
--
--                               Configuration for Module:Documentation
--
-- Here you can set the values of the parameters and messages used in Module:Documentation to
-- localise it to your wiki and your language. Unless specified otherwise, values given here
-- should be string values.
----------------------------------------------------------------------------------------------------

local cfg = {} -- Do not edit this line.

----------------------------------------------------------------------------------------------------
-- Protection template configuration
----------------------------------------------------------------------------------------------------

-- cfg['protection-reason-edit']
-- The protection reason for edit-protected templates to pass to
-- [[Module:Protection banner]].
cfg['protection-reason-edit'] = 'template'

--[[
----------------------------------------------------------------------------------------------------
-- Sandbox notice configuration
--
-- On sandbox pages the module can display a template notifying users that the current page is a
-- sandbox, and the location of test cases pages, etc. The module decides whether the page is a
-- sandbox or not based on the value of cfg['sandbox-subpage']. The following settings configure the
-- messages that the notices contains.
----------------------------------------------------------------------------------------------------
--]]

-- cfg['sandbox-notice-image']
-- The image displayed in the sandbox notice.
cfg['sandbox-notice-image'] = '[[پرونده:Sandbox.svg|50px|جایگزین=|پیوند=]]'

--[[
-- cfg['sandbox-notice-pagetype-template']
-- cfg['sandbox-notice-pagetype-module']
-- cfg['sandbox-notice-pagetype-other']
-- The page type of the sandbox page. The message that is displayed depends on the current subject
-- namespace. This message is used in either cfg['sandbox-notice-blurb'] or
-- cfg['sandbox-notice-diff-blurb'].
--]]
cfg['sandbox-notice-pagetype-template'] = 'صفحهٔ [[ویکی‌پدیا:تمرین و نمونه‌های آزمایشی الگو|تمرین الگو]]'
cfg['sandbox-notice-pagetype-module'] = 'صفحهٔ [[ویکی‌پدیا:تمرین و نمونه‌های آزمایشی الگو|تمرین پودمان]]'
cfg['sandbox-notice-pagetype-other'] = 'صفحهٔ تمرین'

--[[
-- cfg['sandbox-notice-blurb']
-- cfg['sandbox-notice-diff-blurb']
-- cfg['sandbox-notice-diff-display']
-- Either cfg['sandbox-notice-blurb'] or cfg['sandbox-notice-diff-blurb'] is the opening sentence
-- of the sandbox notice. The latter has a diff link, but the former does not. $1 is the page
-- type, which is either cfg['sandbox-notice-pagetype-template'],
-- cfg['sandbox-notice-pagetype-module'] or cfg['sandbox-notice-pagetype-other'] depending what
-- namespace we are in. $2 is a link to the main template page, and $3 is a diff link between
-- the sandbox and the main template. The display value of the diff link is set by 
-- cfg['sandbox-notice-compare-link-display'].
--]]
cfg['sandbox-notice-blurb'] = 'اینجا $1 برای $2 است،'
cfg['sandbox-notice-diff-blurb'] = 'اینجا $1 برای $2 هست ($3).'
cfg['sandbox-notice-compare-link-display'] = 'تفاوت'

--[[
-- cfg['sandbox-notice-testcases-blurb']
-- cfg['sandbox-notice-testcases-link-display']
-- cfg['sandbox-notice-testcases-run-blurb']
-- cfg['sandbox-notice-testcases-run-link-display']
-- cfg['sandbox-notice-testcases-blurb'] is a sentence notifying the user that there is a test cases page
-- corresponding to this sandbox that they can edit. $1 is a link to the test cases page.
-- cfg['sandbox-notice-testcases-link-display'] is the display value for that link.
-- cfg['sandbox-notice-testcases-run-blurb'] is a sentence notifying the user that there is a test cases page
-- corresponding to this sandbox that they can edit, along with a link to run it. $1 is a link to the test
-- cases page, and $2 is a link to the page to run it.
-- cfg['sandbox-notice-testcases-run-link-display'] is the display value for the link to run the test
-- cases.
--]]
cfg['sandbox-notice-testcases-blurb'] = 'همچنین زیرصفحه همنشین برای $1 را ببینید.'
cfg['sandbox-notice-testcases-link-display'] = 'نمونه‌های آزمایشی'
cfg['sandbox-notice-testcases-run-blurb'] = 'همچنین زیرصفحه همنشین برای $1 را ببینید ($2).'
cfg['sandbox-notice-testcases-run-link-display'] = 'اجرا'

-- cfg['sandbox-category']
-- A category to add to all template sandboxes.
cfg['sandbox-category'] = 'صفحه تمرین الگوها'

----------------------------------------------------------------------------------------------------
-- Start box configuration
----------------------------------------------------------------------------------------------------

-- cfg['documentation-icon-wikitext']
-- The wikitext for the icon shown at the top of the template.
cfg['documentation-icon-wikitext'] = '[[پرونده:Test Template Info-Icon - Version (2).svg|50px|پیوند=|جایگزین=نماد توضیحات|alt=]]'

-- cfg['template-namespace-heading']
-- The heading shown in the template namespace.
cfg['template-namespace-heading'] = 'توضیحات الگو'

-- cfg['module-namespace-heading']
-- The heading shown in the module namespace.
cfg['module-namespace-heading'] = 'توضیحات پودمان'

-- cfg['file-namespace-heading']
-- The heading shown in the file namespace.
cfg['file-namespace-heading'] = 'خلاصه'

-- cfg['other-namespaces-heading']
-- The heading shown in other namespaces.
cfg['other-namespaces-heading'] = 'توضیحات'

-- cfg['view-link-display']
-- The text to display for "view" links.
cfg['view-link-display'] = 'نمایش'

-- cfg['edit-link-display']
-- The text to display for "edit" links.
cfg['edit-link-display'] = 'ویرایش'

-- cfg['history-link-display']
-- The text to display for "history" links.
cfg['history-link-display'] = 'تاریخچه'

-- cfg['purge-link-display']
-- The text to display for "purge" links.
cfg['purge-link-display'] = 'پاکسازی'

-- cfg['create-link-display']
-- The text to display for "create" links.
cfg['create-link-display'] = 'ایجاد'

----------------------------------------------------------------------------------------------------
-- Link box (end box) configuration
----------------------------------------------------------------------------------------------------

-- cfg['transcluded-from-blurb']
-- Notice displayed when the docs are transcluded from another page. $1 is a wikilink to that page.
cfg['transcluded-from-blurb'] = '[[ویکی‌پدیا:مستندسازی الگوها|توضیحات]] بالا [[ویکی‌پدیا:تراگنجانش|تراگنجانده‌شده]] از $1 است.'

--[[
-- cfg['create-module-doc-blurb']
-- Notice displayed in the module namespace when the documentation subpage does not exist.
-- $1 is a link to create the documentation page with the preload cfg['module-preload'] and the
-- display cfg['create-link-display'].
--]]
cfg['create-module-doc-blurb'] = 'در صورت تمایل یک صفحهٔ توضیحات برای این [[ویکی‌پدیا:لوآ|پودمان اسکریبونتو]] $1 کنید.'

----------------------------------------------------------------------------------------------------
-- Experiment blurb configuration
----------------------------------------------------------------------------------------------------

--[[
-- cfg['experiment-blurb-template']
-- cfg['experiment-blurb-module']
-- The experiment blurb is the text inviting editors to experiment in sandbox and test cases pages.
-- It is only shown in the template and module namespaces. With the default English settings, it
-- might look like this:
--
-- Editors can experiment in this template's sandbox (edit | diff) and testcases (edit) pages.
--
-- In this example, "sandbox", "edit", "diff", "testcases", and "edit" would all be links.
--
-- There are two versions, cfg['experiment-blurb-template'] and cfg['experiment-blurb-module'], depending
-- on what namespace we are in.
-- 
-- Parameters:
--
-- $1 is a link to the sandbox page. If the sandbox exists, it is in the following format:
--
--     cfg['sandbox-link-display'] (cfg['sandbox-edit-link-display'] | cfg['compare-link-display'])
-- 
-- If the sandbox doesn't exist, it is in the format:
--
--     cfg['sandbox-link-display'] (cfg['sandbox-create-link-display'] | cfg['mirror-link-display'])
-- 
-- The link for cfg['sandbox-create-link-display'] link preloads the page with cfg['template-sandbox-preload']
-- or cfg['module-sandbox-preload'], depending on the current namespace. The link for cfg['mirror-link-display']
-- loads a default edit summary of cfg['mirror-edit-summary'].
--
-- $2 is a link to the test cases page. If the test cases page exists, it is in the following format:
--
--     cfg['testcases-link-display'] (cfg['testcases-edit-link-display'] | cfg['testcases-run-link-display'])
--
-- If the test cases page doesn't exist, it is in the format:
-- 
--     cfg['testcases-link-display'] (cfg['testcases-create-link-display'])
--
-- If the test cases page doesn't exist, the link for cfg['testcases-create-link-display'] preloads the
-- page with cfg['template-testcases-preload'] or cfg['module-testcases-preload'], depending on the current
-- namespace.
--]]
cfg['experiment-blurb-template'] = "ویرایشگران می‌توانند در صفحات $1 و $2 این الگو را آزمایش کنند."
cfg['experiment-blurb-module'] = "ویرایشگران می‌توانند در صفحات $1 و $2 این پودمان را آزمایش کنند."

----------------------------------------------------------------------------------------------------
-- Sandbox link configuration
----------------------------------------------------------------------------------------------------

-- cfg['sandbox-subpage']
-- The name of the template subpage typically used for sandboxes.
cfg['sandbox-subpage'] = 'تمرین'

-- cfg['template-sandbox-preload']
-- Preload file for template sandbox pages.
cfg['template-sandbox-preload'] = 'الگو:توضیحات/پیش‌بارگیری-تمرین'

-- cfg['module-sandbox-preload']
-- Preload file for Lua module sandbox pages.
cfg['module-sandbox-preload'] = 'الگو:توضیحات/پیش‌بارگیری-تمرین-پودمان'

-- cfg['sandbox-link-display']
-- The text to display for "sandbox" links.
cfg['sandbox-link-display'] = 'تمرین'

-- cfg['sandbox-edit-link-display']
-- The text to display for sandbox "edit" links.
cfg['sandbox-edit-link-display'] = 'ویرایش'

-- cfg['sandbox-create-link-display']
-- The text to display for sandbox "create" links.
cfg['sandbox-create-link-display'] = 'ایجاد'

-- cfg['compare-link-display']
-- The text to display for "compare" links.
cfg['compare-link-display'] = 'تفاوت'

-- cfg['mirror-edit-summary']
-- The default edit summary to use when a user clicks the "mirror" link. $1 is a wikilink to the
-- template page.
cfg['mirror-edit-summary'] = 'نسخه تمرین $1 را ایجاد کنید.'

-- cfg['mirror-link-display']
-- The text to display for "mirror" links.
cfg['mirror-link-display'] = 'آینه'

-- cfg['mirror-link-preload']
-- The page to preload when a user clicks the "mirror" link.
cfg['mirror-link-preload'] = 'الگو:توضیحات/آینه'

----------------------------------------------------------------------------------------------------
-- Test cases link configuration
----------------------------------------------------------------------------------------------------

-- cfg['testcases-subpage']
-- The name of the template subpage typically used for test cases.
cfg['testcases-subpage'] = 'آزمایشی'

-- cfg['template-testcases-preload']
-- Preload file for template test cases pages.
cfg['template-testcases-preload'] = 'الگو:توضیحات/پیش‌بارگیری-آزمایشی'

-- cfg['module-testcases-preload']
-- Preload file for Lua module test cases pages.
cfg['module-testcases-preload'] = 'الگو:توضیحات/پیش‌بارگیری-آزمایشی-پودمان'

-- cfg['testcases-link-display']
-- The text to display for "testcases" links.
cfg['testcases-link-display'] = 'آزمایشی'

-- cfg['testcases-edit-link-display']
-- The text to display for test cases "edit" links.
cfg['testcases-edit-link-display'] = 'ویرایش'

-- cfg['testcases-run-link-display']
-- The text to display for test cases "run" links.
cfg['testcases-run-link-display'] = 'اجرا'

-- cfg['testcases-create-link-display']
-- The text to display for test cases "create" links.
cfg['testcases-create-link-display'] = 'ایجاد'

----------------------------------------------------------------------------------------------------
-- Add categories blurb configuration
----------------------------------------------------------------------------------------------------

--[[
-- cfg['add-categories-blurb']
-- Text to direct users to add categories to the /doc subpage. Not used if the "content" or
-- "docname fed" arguments are set, as then it is not clear where to add the categories. $1 is a
-- link to the /doc subpage with a display value of cfg['doc-link-display'].
--]]
cfg['add-categories-blurb'] = 'لطفاً رده‌ها را به زیرصفحهٔ $1 بیفزایید.'

-- cfg['doc-link-display']
-- The text to display when linking to the /doc subpage.
cfg['doc-link-display'] = '/توضیحات'

----------------------------------------------------------------------------------------------------
-- Subpages link configuration
----------------------------------------------------------------------------------------------------

--[[
-- cfg['subpages-blurb']
-- The "Subpages of this template" blurb. $1 is a link to the main template's subpages with a
-- display value of cfg['subpages-link-display']. In the English version this blurb is simply
-- the link followed by a period, and the link display provides the actual text.
--]]
cfg['subpages-blurb'] = '$1.'

--[[
-- cfg['subpages-link-display']
-- The text to display for the "subpages of this page" link. $1 is cfg['template-pagetype'],
-- cfg['module-pagetype'] or cfg['default-pagetype'], depending on whether the current page is in
-- the template namespace, the module namespace, or another namespace.
--]]
cfg['subpages-link-display'] = 'زیرصفحه‌های این $1'

-- cfg['template-pagetype']
-- The pagetype to display for template pages.
cfg['template-pagetype'] = 'الگو'

-- cfg['module-pagetype']
-- The pagetype to display for Lua module pages.
cfg['module-pagetype'] = 'پودمان'

-- cfg['default-pagetype']
-- The pagetype to display for pages other than templates or Lua modules.
cfg['default-pagetype'] = 'صفحه'

----------------------------------------------------------------------------------------------------
-- Doc link configuration
----------------------------------------------------------------------------------------------------

-- cfg['doc-subpage']
-- The name of the subpage typically used for documentation pages.
cfg['doc-subpage'] = 'توضیحات'

-- cfg['file-docpage-preload']
-- Preload file for documentation page in the file namespace.
cfg['file-docpage-preload'] = 'الگو:توضیحات/پیش‌بارگیری-فضای-پرونده'

-- cfg['docpage-preload']
-- Preload file for template documentation pages in all namespaces.
cfg['docpage-preload'] = 'الگو:توضیحات/پیش‌بارگیری'

-- cfg['module-preload']
-- Preload file for Lua module documentation pages.
cfg['module-preload'] = 'الگو:توضیحات/پیش‌بارگیری-توضیحات-پودمان'

----------------------------------------------------------------------------------------------------
-- Print version configuration
----------------------------------------------------------------------------------------------------

-- cfg['print-subpage']
-- The name of the template subpage used for print versions.
cfg['print-subpage'] = 'چاپ'

-- cfg['print-link-display']
-- The text to display when linking to the /Print subpage.
cfg['print-link-display'] = '/چاپ'

-- cfg['print-blurb']
-- Text to display if a /Print subpage exists. $1 is a link to the subpage with a display value of cfg['print-link-display'].
cfg['print-blurb'] = 'یک [[:en:Help:Books/for experts#Improving the book layout|نسخه چاپی]] از این الگو در $1 موجود است.'
	.. ' اگر تغییری در این الگو ایجاد می‌کنید، خواهشمند است نسخه چاپی را هم به‌روز کنید.'

-- cfg['display-print-category']
-- Set to true to enable output of cfg['print-category'] if a /Print subpage exists.
-- This should be a boolean value (either true or false).
cfg['display-print-category'] = true

-- cfg['print-category']
-- Category to output if cfg['display-print-category'] is set to true, and a /Print subpage exists.
cfg['print-category'] = 'الگوهایی با نسخه‌های چاپ'

----------------------------------------------------------------------------------------------------
-- HTML and CSS configuration
----------------------------------------------------------------------------------------------------

-- cfg['main-div-id']
-- The "id" attribute of the main HTML "div" tag.
cfg['main-div-id'] = 'template-documentation'

-- cfg['main-div-classes']
-- The CSS classes added to the main HTML "div" tag.
cfg['main-div-classes'] = 'template-documentation iezoomfix'

-- cfg['start-box-linkclasses']
-- The CSS classes used for the [view][edit][history] or [create] links in the start box.
cfg['start-box-linkclasses'] = 'mw-editsection-like plainlinks'

-- cfg['start-box-link-id']
-- The HTML "id" attribute for the links in the start box.
cfg['start-box-link-id'] = 'doc_editlinks'

----------------------------------------------------------------------------------------------------
-- {{fmbox}} template configuration
----------------------------------------------------------------------------------------------------

-- cfg['fmbox-id']
-- The id sent to the "id" parameter of the {{fmbox}} template.
cfg['fmbox-id'] = 'documentation-meta-data'

-- cfg['fmbox-style']
-- The value sent to the style parameter of {{fmbox}}.
cfg['fmbox-style'] = 'background-color: #ecfcf4'

-- cfg['fmbox-textstyle']
-- The value sent to the "textstyle parameter of {{fmbox}}.
cfg['fmbox-textstyle'] = 'font-style: italic'

----------------------------------------------------------------------------------------------------
-- Tracking category configuration
----------------------------------------------------------------------------------------------------

-- cfg['display-strange-usage-category']
-- Set to true to enable output of cfg['strange-usage-category'] if the module is used on a /doc subpage
-- or a /testcases subpage. This should be a boolean value (either true or false).
cfg['display-strange-usage-category'] = true

-- cfg['strange-usage-category']
-- Category to output if cfg['display-strange-usage-category'] is set to true and the module is used on a
-- /doc subpage or a /testcases subpage.
cfg['strange-usage-category'] = 'صفحات ویکی‌پدیا با کاربرد عجیب «توضیحات»'

--[[
----------------------------------------------------------------------------------------------------
-- End configuration
--
-- Don't edit anything below this line.
----------------------------------------------------------------------------------------------------
--]]

return cfg</text>
      <sha1>pnstewp91vfo072kfbbie7t33wtjpw6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>پودمان:Message box/configuration</title>
    <ns>828</ns>
    <id>46</id>
    <revision>
      <id>87</id>
      <timestamp>2019-03-31T06:32:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sarah</username>
        <id>1</id>
      </contributor>
      <comment>صفحه‌ای تازه حاوی «-------------------------------------------------------------------------------- --                          Message box configuration...» ایجاد کرد</comment>
      <origin>87</origin>
      <model>Scribunto</model>
      <format>text/plain</format>
      <text bytes="6317" sha1="hysekgcph90luqx20gj1bsekahoh2wq" xml:space="preserve">--------------------------------------------------------------------------------
--                          Message box configuration                         --
--                                                                            --
-- This module contains configuration data for [[Module:Message box]].        --
--------------------------------------------------------------------------------

return {
	ambox = {
		types = {
			speedy = {
				class = 'ambox-speedy',
				image = 'Ambox warning pn.svg'
			},
			delete = {
				class = 'ambox-delete',
				image = 'Ambox warning pn.svg'
			},
			content = {
				class = 'ambox-content',
				image = 'Ambox important.svg'
			},
			style = {
				class = 'ambox-style',
				image = 'Edit-clear.svg'
			},
			move = {
				class = 'ambox-move',
				image = 'Merge-split-transwiki default.svg'
			},
			protection = {
				class = 'ambox-protection',
				image = 'Padlock-silver-medium.svg'
			},
			notice = {
				class = 'ambox-notice',
				image = 'OOjs_UI_icon_info_big_progressive.svg'
			}
		},
		default                     = 'notice',
		allowBlankParams            = {'talk', 'sect', 'date', 'issue', 'fix', 'subst', 'hidden'},
		allowSmall                  = true,
		smallParam                  = 'right',
		smallClass                  = 'mbox-small-right',
		substCheck                  = true,
		classes                     = {'metadata', 'ambox'},
		imageEmptyCell              = true,
		imageCheckBlank             = true,
		imageSmallSize              = '20x20px',
		imageCellDiv                = true,
		useCollapsibleTextFields    = true,
		imageRightNone              = true,
		sectionDefault              = 'مقاله',
		allowMainspaceCategories    = true,
		templateCategory            = 'الگو:پیامی مقاله‌ها',
	        templateCategoryRequireName = true,
		templateErrorCategory       = 'الگو:پیامی مقاله‌ها که برخی پارامترها را ندارند',
		templateErrorParamsToCheck  = {'issue', 'fix', 'subst'},
		removalNotice               = '[[راهنما:حذف الگوی نگهداری|چگونگی و زمان حذف پیام این الگو را بدانید]]'
	},
	
	cmbox = {
		types = {
			speedy = {
				class = 'cmbox-speedy',
				image = 'Ambox warning pn.svg'
			},
			delete = {
				class = 'cmbox-delete',
				image = 'Ambox warning pn.svg'
			},
			content = {
				class = 'cmbox-content',
				image = 'Ambox important.svg'
			},
			style = {
				class = 'cmbox-style',
				image = 'Edit-clear.svg'
			},
			move = {
				class = 'cmbox-move',
				image = 'Merge-split-transwiki default.svg'
			},
			protection = {
				class = 'cmbox-protection',
				image = 'Padlock-silver-medium.svg'
			},
			notice = {
				class = 'cmbox-notice',
				image = 'OOjs_UI_icon_info_big_progressive.svg'
			}
		},
		default              = 'notice',
		showInvalidTypeError = true,
		classes              = {'cmbox'},
		imageEmptyCell       = true
	},
	
	fmbox = {
		types = {
			warning = {
				class = 'fmbox-warning',
				image = 'Ambox warning pn.svg'
			},
			editnotice = {
				class = 'fmbox-editnotice',
				image = 'OOjs_UI_icon_info_big_progressive.svg'
			},
			system = {
				class = 'fmbox-system',
				image = 'OOjs_UI_icon_info_big_progressive.svg'
			}
		},
		default              = 'system',
		showInvalidTypeError = true,
		classes              = {'fmbox'},
		imageEmptyCell       = false,
		imageRightNone       = false
	},
	
	imbox = {
		types = {
			speedy = {
				class = 'imbox-speedy',
				image = 'Ambox warning pn.svg'
			},
			delete = {
				class = 'imbox-delete',
				image = 'Ambox warning pn.svg'
			},
			content = {
				class = 'imbox-content',
				image = 'Ambox important.svg'
			},
			style = {
				class = 'imbox-style',
				image = 'Edit-clear.svg'
			},
			move = {
				class = 'imbox-move',
				image = 'Merge-split-transwiki default.svg'
			},
			protection = {
				class = 'imbox-protection',
				image = 'Padlock-silver-medium.svg'
			},
			license = {
				class = 'imbox-license licensetpl',
				image = 'Imbox license.png' -- @todo We need an SVG version of this
			},
			featured = {
				class = 'imbox-featured',
				image = 'Cscr-featured.svg'
			},
			notice = {
				class = 'imbox-notice',
				image = 'OOjs_UI_icon_info_big_progressive.svg'
			}
		},
		default              = 'notice',
		showInvalidTypeError = true,
		classes              = {'imbox'},
		imageEmptyCell       = true,
		below                = true,
		templateCategory     = 'الگو:پیامی پرونده'
	},
	
	ombox = {
		types = {
			speedy = {
				class = 'ombox-speedy',
				image = 'Ambox warning pn.svg'
			},
			delete = {
				class = 'ombox-delete',
				image = 'Ambox warning pn.svg'
			},
			content = {
				class = 'ombox-content',
				image = 'Ambox important.svg'
			},
			style = {
				class = 'ombox-style',
				image = 'Edit-clear.svg'
			},
			move = {
				class = 'ombox-move',
				image = 'Merge-split-transwiki default.svg'
			},
			protection = {
				class = 'ombox-protection',
				image = 'Padlock-silver-medium.svg'
			},
			notice = {
				class = 'ombox-notice',
				image = 'OOjs_UI_icon_info_big_progressive.svg'
			}
		},
		default              = 'notice',
		showInvalidTypeError = true,
		classes              = {'ombox'},
		allowSmall           = true,
		imageEmptyCell       = true,
		imageRightNone       = true
	},
	
	tmbox = {
		types = {
			speedy = {
				class = 'tmbox-speedy',
				image = 'Ambox warning pn.svg'
			},
			delete = {
				class = 'tmbox-delete',
				image = 'Ambox warning pn.svg'
			},
			content = {
				class = 'tmbox-content',
				image = 'Ambox important.svg'
			},
			style = {
				class = 'tmbox-style',
				image = 'Edit-clear.svg'
			},
			move = {
				class = 'tmbox-move',
				image = 'Merge-split-transwiki default.svg'
			},
			protection = {
				class = 'tmbox-protection',
				image = 'Padlock-silver-medium.svg'
			},
			notice = {
				class = 'tmbox-notice',
				image = 'OOjs_UI_icon_info_big_progressive.svg'
			}
		},
		default              = 'notice',
		showInvalidTypeError = true,
		classes              = {'tmbox'},
		allowSmall           = true,
		imageRightNone       = true,
		imageEmptyCell       = true,
		imageEmptyCellStyle  = true,
		templateCategory     = 'الگو:پیامی بحث'
	}
}</text>
      <sha1>hysekgcph90luqx20gj1bsekahoh2wq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>پودمان:Category handler/data</title>
    <ns>828</ns>
    <id>47</id>
    <revision>
      <id>88</id>
      <timestamp>2019-03-31T06:33:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sarah</username>
        <id>1</id>
      </contributor>
      <comment>صفحه‌ای تازه حاوی «-- This module assembles data to be passed to [[Module:Category handler]] using -- mw.loadData. This includes the configuration data and wh...» ایجاد کرد</comment>
      <origin>88</origin>
      <model>Scribunto</model>
      <format>text/plain</format>
      <text bytes="631" sha1="k26mwixuaeijisfddb0sxkg82iux8v4" xml:space="preserve">-- This module assembles data to be passed to [[Module:Category handler]] using
-- mw.loadData. This includes the configuration data and whether the current
-- page matches the title blacklist.

local data = require('Module:Category handler/config')
local mShared = require('Module:Category handler/shared')
local blacklist = require('Module:Category handler/blacklist')
local title = mw.title.getCurrentTitle()

data.currentTitleMatchesBlacklist = mShared.matchesBlacklist(
	title.prefixedText,
	blacklist
)

data.currentTitleNamespaceParameters = mShared.getNamespaceParameters(
	title,
	mShared.getParamMappings()
)

return data</text>
      <sha1>k26mwixuaeijisfddb0sxkg82iux8v4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>پودمان:Category handler/config</title>
    <ns>828</ns>
    <id>48</id>
    <revision>
      <id>89</id>
      <timestamp>2019-03-31T06:34:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sarah</username>
        <id>1</id>
      </contributor>
      <comment>صفحه‌ای تازه حاوی «-------------------------------------------------------------------------------- --            [[Module:Category handler]] configuration da...» ایجاد کرد</comment>
      <origin>89</origin>
      <model>Scribunto</model>
      <format>text/plain</format>
      <text bytes="5847" sha1="l7r2tf1r3gwvwzgdekpa68t0494m2tu" xml:space="preserve">--------------------------------------------------------------------------------
--            [[Module:Category handler]] configuration data                  --
--       Language-specific parameter names and values can be set here.        --
--       For blacklist config, see [[Module:Category handler/blacklist]].     --
--------------------------------------------------------------------------------

local cfg = {} -- Don't edit this line.

--------------------------------------------------------------------------------
--                       Start configuration data                             --
--------------------------------------------------------------------------------

--------------------------------------------------------------------------------
--                              Parameter names                               --
-- These configuration items specify custom parameter names.                  --
-- To add one extra name, you can use this format:                            --
--                                                                            --
-- foo = 'parameter name',                                                    --
--                                                                            --
-- To add multiple names, you can use this format:                            --
--                                                                            --
-- foo = {'parameter name 1', 'parameter name 2', 'parameter name 3'},        --
--------------------------------------------------------------------------------

cfg.parameters = {
	
	-- The nocat and categories parameter suppress
	-- categorisation. They are used with Module:Yesno, and work as follows:
	--
	-- cfg.nocat:
	-- Result of yesno()                        Effect
	-- true                                     Categorisation is suppressed
	-- false                                    Categorisation is allowed, and
	--                                          the blacklist check is skipped
	-- nil                                      Categorisation is allowed
	--
	-- cfg.categories:
	-- Result of yesno()                        Effect
	-- true                                     Categorisation is allowed, and
	--                                          the blacklist check is skipped
	-- false                                    Categorisation is suppressed
	-- nil                                      Categorisation is allowed
	nocat = 'nocat',
	categories = 'categories',
	
	-- The parameter name for the legacy "category2" parameter. This skips the
	-- blacklist if set to the cfg.category2Yes value, and suppresses
	-- categorisation if present but equal to anything other than
	-- cfg.category2Yes or cfg.category2Negative.
	category2 = 'category2',
	
	-- cfg.subpage is the parameter name to specify how to behave on subpages.
	subpage = 'subpage',
	
	-- The parameter for data to return in all namespaces.
	all = 'all',
	
	-- The parameter name for data to return if no data is specified for the
	-- namespace that is detected.
	other = 'other',
	
	-- The parameter name used to specify a page other than the current page;
	-- used for testing and demonstration.
	demopage = 'page',
}

--------------------------------------------------------------------------------
--                              Parameter values                              --
-- These are set values that can be used with certain parameters. Only one    --
-- value can be specified, like this:                                         --
--                                                                            --
-- cfg.foo = 'value name'                                                     --                                               --
--------------------------------------------------------------------------------

-- The following settings are used with the cfg.category2 parameter. Setting
-- cfg.category2 to cfg.category2Yes skips the blacklist, and if cfg.category2
-- is present but equal to anything other than cfg.category2Yes or
-- cfg.category2Negative then it supresses cateogrisation.
cfg.category2Yes = 'yes'
cfg.category2Negative = '¬'

-- The following settings are used with the cfg.subpage parameter.
-- cfg.subpageNo is the value to specify to not categorise on subpages;
-- cfg.subpageOnly is the value to specify to only categorise on subpages.
cfg.subpageNo = 'no'
cfg.subpageOnly = 'only'

--------------------------------------------------------------------------------
--                           Default namespaces                               --
-- This is a table of namespaces to categorise by default. The keys are the   --
-- namespace numbers.                                                         --
--------------------------------------------------------------------------------

cfg.defaultNamespaces = {
	[  0] = true, -- main
	[  6] = true, -- file
	[ 12] = true, -- help
	[ 14] = true, -- category
	[100] = true, -- portal
	[108] = true, -- book
}

--------------------------------------------------------------------------------
--                                Wrappers                                    --
-- This is a wrapper template or a list of wrapper templates to be passed to  --
-- [[Module:Arguments]].                                                      --
--------------------------------------------------------------------------------

cfg.wrappers = {'الگو:Category handler', 'الگو:گرداننده رده', 'الگو:Cat handler', 'الگو:سامان رده'}

--------------------------------------------------------------------------------
--                           End configuration data                           --
--------------------------------------------------------------------------------

return cfg -- Don't edit this line.</text>
      <sha1>l7r2tf1r3gwvwzgdekpa68t0494m2tu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>پودمان:Category handler/shared</title>
    <ns>828</ns>
    <id>49</id>
    <revision>
      <id>90</id>
      <timestamp>2019-03-31T06:36:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sarah</username>
        <id>1</id>
      </contributor>
      <comment>صفحه‌ای تازه حاوی «-- This module contains shared functions used by [[Module:Category handler]] -- and its submodules.  local p = {}  function p.matchesBlackl...» ایجاد کرد</comment>
      <origin>90</origin>
      <model>Scribunto</model>
      <format>text/plain</format>
      <text bytes="888" sha1="omlsnhudxz6juptvtxz7ns97jutbzc5" xml:space="preserve">-- This module contains shared functions used by [[Module:Category handler]]
-- and its submodules.

local p = {}

function p.matchesBlacklist(page, blacklist)
	for i, pattern in ipairs(blacklist) do
		local match = mw.ustring.match(page, pattern)
		if match then
			return true
		end
	end
	return false
end

function p.getParamMappings(useLoadData)
	local dataPage = 'Module:Namespace detect/data'
	if useLoadData then
		return mw.loadData(dataPage).mappings
	else
		return require(dataPage).mappings
	end
end

function p.getNamespaceParameters(titleObj, mappings)
	-- We don't use title.nsText for the namespace name because it adds
	-- underscores.
	local mappingsKey
	if titleObj.isTalkPage then
		mappingsKey = 'talk'
	else
		mappingsKey = mw.site.namespaces[titleObj.namespace].name
	end
	mappingsKey = mw.ustring.lower(mappingsKey)
	return mappings[mappingsKey] or {}
end

return p</text>
      <sha1>omlsnhudxz6juptvtxz7ns97jutbzc5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>پودمان:Category handler/blacklist</title>
    <ns>828</ns>
    <id>50</id>
    <revision>
      <id>91</id>
      <timestamp>2019-03-31T06:37:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sarah</username>
        <id>1</id>
      </contributor>
      <comment>صفحه‌ای تازه حاوی «-- This module contains the blacklist used by [[Module:Category handler]]. -- Pages that match Lua patterns in this list will not be catego...» ایجاد کرد</comment>
      <origin>91</origin>
      <model>Scribunto</model>
      <format>text/plain</format>
      <text bytes="852" sha1="rdtom8dwvsk9i4q9bpqyaa49leptn1u" xml:space="preserve">-- This module contains the blacklist used by [[Module:Category handler]].
-- Pages that match Lua patterns in this list will not be categorised unless
-- categorisation is explicitly requested.

return {
    '^صفحهٔ اصلی$', -- don't categorise the main page.
 
    -- Don't categorise the following pages or their subpages.
    -- "%f[/\0]" matches if the next character is "/" or the end of the string.
    '^ویکی‌پدیا:صفحات آبشاری محافظت‌شده%f[/\0]',
    '^کاربر:جعبه کاربر%f[/\0]', -- The userbox "template" space.
    '^بحث کاربر:جعبه کاربر%f[/\0]',
 
    -- Don't categorise subpages of these pages, but allow
    -- categorisation of the base page.
    '^ویکی‌پدیا:فهرست الگوهای پیامی/.*$',
 
    '/بایگانی' -- Don't categorise archives.
}</text>
      <sha1>rdtom8dwvsk9i4q9bpqyaa49leptn1u</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>پودمان:Namespace detect/data</title>
    <ns>828</ns>
    <id>51</id>
    <revision>
      <id>92</id>
      <timestamp>2019-03-31T06:37:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sarah</username>
        <id>1</id>
      </contributor>
      <comment>صفحه‌ای تازه حاوی «-------------------------------------------------------------------------------- --                          Namespace detect data...» ایجاد کرد</comment>
      <origin>92</origin>
      <model>Scribunto</model>
      <format>text/plain</format>
      <text bytes="2569" sha1="ojp6d3pc8mql5nufaqdg576c9so3479" xml:space="preserve">--------------------------------------------------------------------------------
--                          Namespace detect data                             --
-- This module holds data for [[Module:Namespace detect]] to be loaded per    --
-- page, rather than per #invoke, for performance reasons.                    --
--------------------------------------------------------------------------------

local cfg = require('Module:Namespace detect/config')

local function addKey(t, key, defaultKey)
	if key ~= defaultKey then
		t[#t + 1] = key
	end
end

-- Get a table of parameters to query for each default parameter name.
-- This allows wikis to customise parameter names in the cfg table while
-- ensuring that default parameter names will always work. The cfg table
-- values can be added as a string, or as an array of strings.

local defaultKeys = {
	'main',
	'talk',
	'other',
	'subjectns',
	'demospace',
	'demopage'
}

local argKeys = {}
for i, defaultKey in ipairs(defaultKeys) do
	argKeys[defaultKey] = {defaultKey}
end

for defaultKey, t in pairs(argKeys) do
	local cfgValue = cfg[defaultKey]
	local cfgValueType = type(cfgValue)
	if cfgValueType == 'string' then
		addKey(t, cfgValue, defaultKey)
	elseif cfgValueType == 'table' then
		for i, key in ipairs(cfgValue) do
			addKey(t, key, defaultKey)
		end
	end
	cfg[defaultKey] = nil -- Free the cfg value as we don't need it any more.
end

local function getParamMappings()
	--[[
	-- Returns a table of how parameter names map to namespace names. The keys
	-- are the actual namespace names, in lower case, and the values are the
	-- possible parameter names for that namespace, also in lower case. The
	-- table entries are structured like this:
	-- {
	--   [''] = {'main'},
	--   ['wikipedia'] = {'wikipedia', 'project', 'wp'},
	--   ...
	-- }
	--]]
	local mappings = {}
	local mainNsName = mw.site.subjectNamespaces[0].name
	mainNsName = mw.ustring.lower(mainNsName)
	mappings[mainNsName] = mw.clone(argKeys.main)
	mappings['talk'] = mw.clone(argKeys.talk)
	for nsid, ns in pairs(mw.site.subjectNamespaces) do
		if nsid ~= 0 then -- Exclude main namespace.
			local nsname = mw.ustring.lower(ns.name)
			local canonicalName = mw.ustring.lower(ns.canonicalName)
			mappings[nsname] = {nsname}
			if canonicalName ~= nsname then
				table.insert(mappings[nsname], canonicalName)
			end
			for _, alias in ipairs(ns.aliases) do
				table.insert(mappings[nsname], mw.ustring.lower(alias))
			end
		end
	end
	return mappings
end

return {
	argKeys = argKeys,
	cfg = cfg,
	mappings = getParamMappings()
}</text>
      <sha1>ojp6d3pc8mql5nufaqdg576c9so3479</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>پودمان:Namespace detect/config</title>
    <ns>828</ns>
    <id>52</id>
    <revision>
      <id>93</id>
      <timestamp>2019-03-31T06:38:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sarah</username>
        <id>1</id>
      </contributor>
      <comment>صفحه‌ای تازه حاوی «-------------------------------------------------------------------------------- --                    Namespace detect configuration data...» ایجاد کرد</comment>
      <origin>93</origin>
      <model>Scribunto</model>
      <format>text/plain</format>
      <text bytes="3545" sha1="1o6ozz56i8q0xgyl6xa41n2v7kelhli" xml:space="preserve">--------------------------------------------------------------------------------
--                    Namespace detect configuration data                     --
--                                                                            --
-- This module stores configuration data for Module:Namespace detect. Here    --
-- you can localise the module to your wiki's language.                       --
--                                                                            --
-- To activate a configuration item, you need to uncomment it. This means     --
-- that you need to remove the text "-- " at the start of the line.           --
--------------------------------------------------------------------------------

local cfg = {} -- Don't edit this line.

--------------------------------------------------------------------------------
--                              Parameter names                               --
-- These configuration items specify custom parameter names. Values added     --
-- here will work in addition to the default English parameter names.         --
-- To add one extra name, you can use this format:                            --
--                                                                            --
-- cfg.foo = 'parameter name'                                                 --
--                                                                            --
-- To add multiple names, you can use this format:                            --
--                                                                            --
-- cfg.foo = {'parameter name 1', 'parameter name 2', 'parameter name 3'}     --
--------------------------------------------------------------------------------

---- This parameter displays content for the main namespace:
-- cfg.main = 'main'

---- This parameter displays in talk namespaces:
-- cfg.talk = 'talk'

---- This parameter displays content for "other" namespaces (namespaces for which
---- parameters have not been specified):
-- cfg.other = 'other'

---- This parameter makes talk pages behave as though they are the corresponding
---- subject namespace. Note that this parameter is used with [[Module:Yesno]].
---- Edit that module to change the default values of "yes", "no", etc.
-- cfg.subjectns = 'subjectns'

---- This parameter sets a demonstration namespace:
-- cfg.demospace = 'demospace'

---- This parameter sets a specific page to compare:
cfg.demopage = 'page'

--------------------------------------------------------------------------------
--                           Table configuration                              --
-- These configuration items allow customisation of the "table" function,     --
-- used to generate a table of possible parameters in the module              --
-- documentation.                                                             --
--------------------------------------------------------------------------------

---- The header for the namespace column in the wikitable containing the list of
---- possible subject-space parameters.
-- cfg.wikitableNamespaceHeader = 'Namespace'

---- The header for the wikitable containing the list of possible subject-space
---- parameters.
-- cfg.wikitableAliasesHeader = 'Aliases'

--------------------------------------------------------------------------------
--                        End of configuration data                           --
--------------------------------------------------------------------------------

return cfg -- Don't edit this line.</text>
      <sha1>1o6ozz56i8q0xgyl6xa41n2v7kelhli</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>پودمان:Check for unknown parameters</title>
    <ns>828</ns>
    <id>53</id>
    <revision>
      <id>95</id>
      <timestamp>2019-03-31T06:43:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sarah</username>
        <id>1</id>
      </contributor>
      <comment>صفحه‌ای تازه حاوی «-- This module may be used to compare the arguments passed to the parent -- with a list of arguments, returning a specified result if an ar...» ایجاد کرد</comment>
      <origin>95</origin>
      <model>Scribunto</model>
      <format>text/plain</format>
      <text bytes="2446" sha1="bsj0qfvjlsvnsace6b7yy93b840zvj0" xml:space="preserve">-- This module may be used to compare the arguments passed to the parent
-- with a list of arguments, returning a specified result if an argument is
-- not on the list
local p = {}

local function trim(s)
	return s:match('^%s*(.-)%s*$')
end

local function isnotempty(s)
	return s and trim(s) ~= ''
end

function p.check (frame)
	local args = frame.args
	local pargs = frame:getParent().args
	local ignoreblank = isnotempty(frame.args['ignoreblank'])
	local showblankpos = isnotempty(frame.args['showblankpositional'])
	local knownargs = {}
	local unknown = frame.args['unknown'] or '_VALUE_ یافت شد، '
	local preview = frame.args['preview']

	local values = {}
	local res = {}
	local regexps = {}

	-- create the list of known args, regular expressions, and the return string
	for k, v in pairs(args) do
		if type(k) == 'number' then
			v = trim(v)
			knownargs[v] = 1
		elseif k:find('^regexp%d*$') then
			table.insert(regexps, '^' .. v .. '$')
		end
	end
	if isnotempty(preview) then 
		preview = '&lt;div class="hatnote" style="color:red"&gt;&lt;strong&gt;هشدار:&lt;/strong&gt; ' .. preview .. ' (این پیام فقط در حالت پیش‌نمایش ظاهر می‌شود).&lt;/div&gt;'
	elseif preview == nil then
		preview = unknown
	end

	-- loop over the parent args, and make sure they are on the list
	for k, v in pairs(pargs) do
		if type(k) == 'string' and knownargs[k] == nil then
			local knownflag = false
			for i, regexp in ipairs(regexps) do
				if mw.ustring.match(k, regexp) then
					knownflag = true
					break
				end
			end
			if not knownflag and ( not ignoreblank or isnotempty(v) )  then
				k = mw.ustring.gsub(k, '[^%w\-_ ]', '?')
				table.insert(values, k)
			end
		elseif type(k) == 'number' and 
			knownargs[tostring(k)] == nil and
			( showblankpos or isnotempty(v) )
		then
			local vlen = mw.ustring.len(v)
			v = mw.ustring.sub(v, 1, (vlen &lt; 25) and vlen or 25) 
			v = mw.ustring.gsub(v, '[^%w\-_ ]', '?')
			table.insert(values, k .. ' = ' .. v .. ((vlen &gt;= 25) and ' ...' or ''))
		end
	end

	-- add resuls to the output tables
	if #values &gt; 0 then
		if frame:preprocess( "{{REVISIONID}}" ) == "" then
			unknown = preview
		end
		for k, v in pairs(values) do
			if v == '' then
			-- Fix odd bug for | = which gets stripped to the empty string and
			-- breaks category links
			v = ' '
			end
			local r =  unknown:gsub('_VALUE_', v)
			table.insert(res, r)
		end
	end

	return table.concat(res)
end

return p</text>
      <sha1>bsj0qfvjlsvnsace6b7yy93b840zvj0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>الگو:Main other</title>
    <ns>10</ns>
    <id>54</id>
    <revision>
      <id>97</id>
      <timestamp>2019-03-31T06:47:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sarah</username>
        <id>1</id>
      </contributor>
      <comment>صفحه‌ای تازه حاوی «{{#switch:   &lt;!--If no or empty "demospace" parameter then detect namespace--&gt;   {{#if:{{{demospace|}}}    | {{lc: {{{demospace}}} }}    &lt;!...» ایجاد کرد</comment>
      <origin>97</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="410" sha1="57qqlxp95di34a8wtqhwz7irwpyrau7" xml:space="preserve">{{#switch:
  &lt;!--If no or empty "demospace" parameter then detect namespace--&gt;
  {{#if:{{{demospace|}}} 
  | {{lc: {{{demospace}}} }}    &lt;!--Use lower case "demospace"--&gt;
  | {{#ifeq:{{NAMESPACE}}|{{ns:0}}
    | main
    | other
    }} 
  }}
| main     = {{{1|}}}
| other
| #default = {{{2|}}}
}}&lt;noinclude&gt;

{{توضیحات}}
&lt;!-- Add categories and interwikis to the /doc subpage, not here! --&gt;
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>57qqlxp95di34a8wtqhwz7irwpyrau7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>الگو:Infobox</title>
    <ns>10</ns>
    <id>55</id>
    <revision>
      <id>98</id>
      <timestamp>2019-03-31T06:48:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sarah</username>
        <id>1</id>
      </contributor>
      <comment>صفحه‌ای تازه حاوی «{{#invoke:Infobox|infobox}}&lt;noinclude&gt;  {{توضیحات}} &lt;!-- Categories go in the /doc subpage, and interwikis go in Wikidata. --&gt; &lt;/noi...» ایجاد کرد</comment>
      <origin>98</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="146" sha1="3y334n1236a6yl52twdll8s61ai51m2" xml:space="preserve">{{#invoke:Infobox|infobox}}&lt;noinclude&gt;

{{توضیحات}}
&lt;!-- Categories go in the /doc subpage, and interwikis go in Wikidata. --&gt;
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>3y334n1236a6yl52twdll8s61ai51m2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>پودمان:Infobox</title>
    <ns>828</ns>
    <id>56</id>
    <revision>
      <id>99</id>
      <timestamp>2019-03-31T06:48:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sarah</username>
        <id>1</id>
      </contributor>
      <comment>صفحه‌ای تازه حاوی «-- -- This module implements {{Infobox}} --  local p = {}  local navbar = require('Module:Navbar')._navbar  local args = {} local origArgs...» ایجاد کرد</comment>
      <origin>99</origin>
      <model>Scribunto</model>
      <format>text/plain</format>
      <text bytes="15832" sha1="kg46n1zyffhq15bvza9zcphfz5hy1a9" xml:space="preserve">--
-- This module implements {{Infobox}}
--

local p = {}

local navbar = require('Module:Navbar')._navbar

local args = {}
local origArgs
local root

local function notempty( s ) return s and s:match( '%S' ) end

local function fixChildBoxes(sval, tt)
	if notempty(sval) then
		local marker = '&lt;span class=special_infobox_marker&gt;'
		local s = sval
		s = mw.ustring.gsub(s, '(&lt;%s*[Tt][Rr])', marker .. '%1')
		s = mw.ustring.gsub(s, '(&lt;/[Tt][Rr]%s*&gt;)', '%1' .. marker)
		if s:match(marker) then
			s = mw.ustring.gsub(s, marker .. '%s*' .. marker, '')
			s = mw.ustring.gsub(s, '([\r\n]|-[^\r\n]*[\r\n])%s*' .. marker, '%1')
			s = mw.ustring.gsub(s, marker .. '%s*([\r\n]|-)', '%1')
			s = mw.ustring.gsub(s, '(&lt;/[Cc][Aa][Pp][Tt][Ii][Oo][Nn]%s*&gt;%s*)' .. marker, '%1')
			s = mw.ustring.gsub(s, '(&lt;%s*[Tt][Aa][Bb][Ll][Ee][^&lt;&gt;]*&gt;%s*)' .. marker, '%1')
			s = mw.ustring.gsub(s, '^(%{|[^\r\n]*[\r\n]%s*)' .. marker, '%1')
			s = mw.ustring.gsub(s, '([\r\n]%{|[^\r\n]*[\r\n]%s*)' .. marker, '%1')
			s = mw.ustring.gsub(s,  marker .. '(%s*&lt;/[Tt][Aa][Bb][Ll][Ee]%s*&gt;)', '%1')
			s = mw.ustring.gsub(s,  marker .. '(%s*\n|%})', '%1')
		end
		if s:match(marker) then
			local subcells = mw.text.split(s, marker)
			s = ''
			for k = 1, #subcells do
				if k == 1 then
					s = s .. subcells[k] .. '&lt;/' .. tt .. '&gt;&lt;/tr&gt;'
				elseif k == #subcells then
					local rowstyle = ' style="display:none"'
					if notempty(subcells[k]) then rowstyle = ''	end
					s = s .. '&lt;tr' .. rowstyle ..'&gt;&lt;' .. tt .. ' colspan=2&gt;\n' .. subcells[k]
				elseif notempty(subcells[k]) then
					if (k % 2) == 0 then
						s = s .. subcells[k]
					else
						s = s .. '&lt;tr&gt;&lt;' .. tt .. ' colspan=2&gt;\n' .. subcells[k] .. '&lt;/' .. tt .. '&gt;&lt;/tr&gt;'
					end
				end
			end
		end
		-- the next two lines add a newline at the end of lists for the PHP parser
		-- https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Template_talk:Infobox_musical_artist&amp;oldid=849054481
		-- remove when [[:phab:T191516]] is fixed or OBE
		s = mw.ustring.gsub(s, '([\r\n][%*#;:][^\r\n]*)$', '%1\n')
		s = mw.ustring.gsub(s, '^([%*#;:][^\r\n]*)$', '%1\n')
		return s
	else
		return sval
	end
end

local function union(t1, t2)
    -- Returns the union of the values of two tables, as a sequence.
    local vals = {}
    for k, v in pairs(t1) do
        vals[v] = true
    end
    for k, v in pairs(t2) do
        vals[v] = true
    end
    local ret = {}
    for k, v in pairs(vals) do
        table.insert(ret, k)
    end
    return ret
end

local function getArgNums(prefix)
    -- Returns a table containing the numbers of the arguments that exist
    -- for the specified prefix. For example, if the prefix was 'data', and
    -- 'data1', 'data2', and 'data5' exist, it would return {1, 2, 5}.
    local nums = {}
    for k, v in pairs(args) do
        local num = tostring(k):match('^' .. prefix .. '([1-9]%d*)$')
        if num then table.insert(nums, tonumber(num)) end
    end
    table.sort(nums)
    return nums
end

local function addRow(rowArgs)
    -- Adds a row to the infobox, with either a header cell
    -- or a label/data cell combination.
    if rowArgs.header then
        root
            :tag('tr')
                :addClass(rowArgs.rowclass)
                :cssText(rowArgs.rowstyle)
                :attr('id', rowArgs.rowid)
                :tag('th')
                    :attr('colspan', 2)
                    :attr('id', rowArgs.headerid)
                    :addClass(rowArgs.class)
                    :addClass(args.headerclass)
                    :css('text-align', 'center')
                    :cssText(args.headerstyle)
                    :cssText(rowArgs.rowcellstyle)
                    :wikitext(fixChildBoxes(rowArgs.header, 'th'))
    elseif rowArgs.data then
        local row = root:tag('tr')
        row:addClass(rowArgs.rowclass)
        row:cssText(rowArgs.rowstyle)
        row:attr('id', rowArgs.rowid)
        if rowArgs.label then
            row
                :tag('th')
                    :attr('scope', 'row')
                    :attr('id', rowArgs.labelid)
                    :cssText(args.labelstyle)
                    :cssText(rowArgs.rowcellstyle)
                    :wikitext(rowArgs.label)
                    :done()
        end
        
        local dataCell = row:tag('td')
        if not rowArgs.label then 
            dataCell
                :attr('colspan', 2)
                :css('text-align', 'center') 
        end
        dataCell
            :attr('id', rowArgs.dataid)
            :addClass(rowArgs.class)
            :cssText(rowArgs.datastyle)
            :cssText(rowArgs.rowcellstyle)
            :newline()
            :wikitext(fixChildBoxes(rowArgs.data, 'td'))
    end
end

local function renderTitle()
    if not args.title then return end

    root
        :tag('caption')
            :addClass(args.titleclass)
            :cssText(args.titlestyle)
            :wikitext(args.title)
end

local function renderAboveRow()
    if not args.above then return end
    
    root
        :tag('tr')
            :tag('th')
                :attr('colspan', 2)
                :addClass(args.aboveclass)
                :css('text-align', 'center')
                :css('font-size', '125%')
                :css('font-weight', 'bold')
                :cssText(args.abovestyle)
                :wikitext(fixChildBoxes(args.above,'th'))
end

local function renderBelowRow()
    if not args.below then return end
    
    root
        :tag('tr')
            :tag('td')
                :attr('colspan', '2')
                :addClass(args.belowclass)
                :css('text-align', 'center')
                :cssText(args.belowstyle)
                :newline()
                :wikitext(fixChildBoxes(args.below,'td'))
end

local function renderSubheaders()
    if args.subheader then
        args.subheader1 = args.subheader
    end
    if args.subheaderrowclass then
        args.subheaderrowclass1 = args.subheaderrowclass
    end
    local subheadernums = getArgNums('subheader')
    for k, num in ipairs(subheadernums) do
        addRow({
            data = args['subheader' .. tostring(num)],
            datastyle = args.subheaderstyle,
            rowcellstyle = args['subheaderstyle' .. tostring(num)],
            class = args.subheaderclass,
            rowclass = args['subheaderrowclass' .. tostring(num)]
        })
    end
end

local function renderImages()
    if args.image then
        args.image1 = args.image
    end
    if args.caption then
        args.caption1 = args.caption
    end
    local imagenums = getArgNums('image')
    for k, num in ipairs(imagenums) do
        local caption = args['caption' .. tostring(num)]
        local data = mw.html.create():wikitext(args['image' .. tostring(num)])
        if caption then
            data
                :tag('div')
                    :cssText(args.captionstyle)
                    :wikitext(caption)
        end
        addRow({
            data = tostring(data),
            datastyle = args.imagestyle,
            class = args.imageclass,
            rowclass = args['imagerowclass' .. tostring(num)]
        })
    end
end

local function renderRows()
    -- Gets the union of the header and data argument numbers,
    -- and renders them all in order using addRow.
    local rownums = union(getArgNums('header'), getArgNums('data'))
    table.sort(rownums)
    for k, num in ipairs(rownums) do
        addRow({
            header = args['header' .. tostring(num)],
            label = args['label' .. tostring(num)],
            data = args['data' .. tostring(num)],
            datastyle = args.datastyle,
            class = args['class' .. tostring(num)],
            rowclass = args['rowclass' .. tostring(num)],
            rowstyle = args['rowstyle' .. tostring(num)],
            rowcellstyle = args['rowcellstyle' .. tostring(num)],
            dataid = args['dataid' .. tostring(num)],
            labelid = args['labelid' .. tostring(num)],
            headerid = args['headerid' .. tostring(num)],
            rowid = args['rowid' .. tostring(num)]
        })
    end
end

local function renderNavBar()
    if not args.name then return end
    
    root
        :tag('tr')
            :tag('td')
                :attr('colspan', '2')
                :css('text-align', 'left')
                :wikitext(navbar{
                    args.name,
                    mini = 1,
                })
end

local function renderItalicTitle()
    local italicTitle = args['italic title'] and mw.ustring.lower(args['italic title'])
    if italicTitle == '' or italicTitle == 'force' or italicTitle == 'yes' then
        root:wikitext(mw.getCurrentFrame():expandTemplate({title = 'italic title'}))
    end
end

local function renderTrackingCategories()
    if args.decat ~= 'yes' then
    	if args.child == 'yes' then
        	if args.title then
            	root:wikitext('[[Category:Pages which use embedded infobox templates with the title parameter]]')
        	end
        elseif #(getArgNums('data')) == 0 and mw.title.getCurrentTitle().namespace == 0 then
            root:wikitext('[[Category:Articles which use infobox templates with no data rows]]')
        end
    end
end

local function _infobox()
    -- Specify the overall layout of the infobox, with special settings
    -- if the infobox is used as a 'child' inside another infobox.
    if args.child ~= 'yes' then
        root = mw.html.create('table')
        
        root
            :addClass((args.subbox ~= 'yes') and 'infobox' or nil)
            :addClass(args.bodyclass)
            
            if args.subbox == 'yes' then
                root
                    :css('padding', '0')
                    :css('border', 'none')
                    :css('margin', '-3px')
                    :css('width', 'auto')
                    :css('min-width', '100%')
                    :css('font-size', '100%')
                    :css('clear', 'none')
                    :css('float', 'none')
                    :css('background-color', 'transparent')
            else
                root
                    :css('width', '22em')
            end
        root
            :cssText(args.bodystyle)
    
        renderTitle()
        renderAboveRow()
    else
        root = mw.html.create()
        
        root
            :wikitext(args.title)
    end

    renderSubheaders()
    renderImages() 
    renderRows() 
    renderBelowRow()  
    renderNavBar()
    renderItalicTitle()
    renderTrackingCategories()
    
    return tostring(root)
end

local function preprocessSingleArg(argName)
    -- If the argument exists and isn't blank, add it to the argument table.
    -- Blank arguments are treated as nil to match the behaviour of ParserFunctions.
    if origArgs[argName] and origArgs[argName] ~= '' then
        args[argName] = origArgs[argName]
    end
end

local function preprocessArgs(prefixTable, step)
    -- Assign the parameters with the given prefixes to the args table, in order, in batches
    -- of the step size specified. This is to prevent references etc. from appearing in the
    -- wrong order. The prefixTable should be an array containing tables, each of which has
    -- two possible fields, a "prefix" string and a "depend" table. The function always parses
    -- parameters containing the "prefix" string, but only parses parameters in the "depend"
    -- table if the prefix parameter is present and non-blank.
    if type(prefixTable) ~= 'table' then
        error("Non-table value detected for the prefix table", 2)
    end
    if type(step) ~= 'number' then
        error("Invalid step value detected", 2)
    end
    
    -- Get arguments without a number suffix, and check for bad input.
    for i,v in ipairs(prefixTable) do
        if type(v) ~= 'table' or type(v.prefix) ~= "string" or (v.depend and type(v.depend) ~= 'table') then
            error('Invalid input detected to preprocessArgs prefix table', 2)
        end
        preprocessSingleArg(v.prefix)
        -- Only parse the depend parameter if the prefix parameter is present and not blank.
        if args[v.prefix] and v.depend then
            for j, dependValue in ipairs(v.depend) do
                if type(dependValue) ~= 'string' then
                    error('Invalid "depend" parameter value detected in preprocessArgs')
                end
                preprocessSingleArg(dependValue)
            end
        end
    end

    -- Get arguments with number suffixes.
    local a = 1 -- Counter variable.
    local moreArgumentsExist = true
    while moreArgumentsExist == true do
        moreArgumentsExist = false
        for i = a, a + step - 1 do
            for j,v in ipairs(prefixTable) do
                local prefixArgName = v.prefix .. tostring(i)
                if origArgs[prefixArgName] then
                    moreArgumentsExist = true -- Do another loop if any arguments are found, even blank ones.
                    preprocessSingleArg(prefixArgName)
                end
                -- Process the depend table if the prefix argument is present and not blank, or
                -- we are processing "prefix1" and "prefix" is present and not blank, and
                -- if the depend table is present.
                if v.depend and (args[prefixArgName] or (i == 1 and args[v.prefix])) then
                    for j,dependValue in ipairs(v.depend) do
                        local dependArgName = dependValue .. tostring(i)
                        preprocessSingleArg(dependArgName)
                    end
                end
            end
        end
        a = a + step
    end
end
 
function p.infobox(frame)
    -- If called via #invoke, use the args passed into the invoking template.
    -- Otherwise, for testing purposes, assume args are being passed directly in.
    if frame == mw.getCurrentFrame() then
        origArgs = frame:getParent().args
    else
        origArgs = frame
    end
    
    -- Parse the data parameters in the same order that the old {{infobox}} did, so that
    -- references etc. will display in the expected places. Parameters that depend on
    -- another parameter are only processed if that parameter is present, to avoid
    -- phantom references appearing in article reference lists.
    preprocessSingleArg('child')
    preprocessSingleArg('bodyclass')
    preprocessSingleArg('subbox')
    preprocessSingleArg('bodystyle')
    preprocessSingleArg('title')
    preprocessSingleArg('titleclass')
    preprocessSingleArg('titlestyle')
    preprocessSingleArg('above')
    preprocessSingleArg('aboveclass')
    preprocessSingleArg('abovestyle')
    preprocessArgs({
        {prefix = 'subheader', depend = {'subheaderstyle', 'subheaderrowclass'}}
    }, 10)
    preprocessSingleArg('subheaderstyle')
    preprocessSingleArg('subheaderclass')
    preprocessArgs({
        {prefix = 'image', depend = {'caption', 'imagerowclass'}}
    }, 10)
    preprocessSingleArg('captionstyle')
    preprocessSingleArg('imagestyle')
    preprocessSingleArg('imageclass')
    preprocessArgs({
        {prefix = 'header'},
        {prefix = 'data', depend = {'label'}},
        {prefix = 'rowclass'},
        {prefix = 'rowstyle'},
        {prefix = 'rowcellstyle'},
        {prefix = 'class'},
        {prefix = 'dataid'},
        {prefix = 'labelid'},
        {prefix = 'headerid'},
        {prefix = 'rowid'}
    }, 50)
    preprocessSingleArg('headerclass')
    preprocessSingleArg('headerstyle')
    preprocessSingleArg('labelstyle')
    preprocessSingleArg('datastyle')
    preprocessSingleArg('below')
    preprocessSingleArg('belowclass')
    preprocessSingleArg('belowstyle')
    preprocessSingleArg('name')
    args['italic title'] = origArgs['italic title'] -- different behaviour if blank or absent
    preprocessSingleArg('decat')
 
    return _infobox()
end
 
return p</text>
      <sha1>kg46n1zyffhq15bvza9zcphfz5hy1a9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>الگو:عدد به</title>
    <ns>10</ns>
    <id>57</id>
    <revision>
      <id>100</id>
      <timestamp>2019-03-31T06:50:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sarah</username>
        <id>1</id>
      </contributor>
      <comment>صفحه‌ای تازه حاوی «{{#invoke:Numeral converter|convert_template|{{{1|}}}|{{{2|}}}}}&lt;noinclude&gt;{{توضیحات}}&lt;/noinclude&gt;» ایجاد کرد</comment>
      <origin>100</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="105" sha1="1k20okuzj2frd1zsk5fqhg9tvwdfmes" xml:space="preserve">{{#invoke:Numeral converter|convert_template|{{{1|}}}|{{{2|}}}}}&lt;noinclude&gt;{{توضیحات}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>1k20okuzj2frd1zsk5fqhg9tvwdfmes</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>پودمان:Numeral converter</title>
    <ns>828</ns>
    <id>58</id>
    <revision>
      <id>101</id>
      <timestamp>2019-03-31T06:50:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sarah</username>
        <id>1</id>
      </contributor>
      <comment>صفحه‌ای تازه حاوی «local p = {}  -- Use this function from templates. function p.convert_template(frame)   -- Third argument is optional; If true given, signs...» ایجاد کرد</comment>
      <origin>101</origin>
      <model>Scribunto</model>
      <format>text/plain</format>
      <text bytes="3454" sha1="a06ae2jppgmfxf6hocs2wi4egrcjbfu" xml:space="preserve">local p = {}

-- Use this function from templates.
function p.convert_template(frame)
  -- Third argument is optional; If true given, signs like dot (.) will be replaced.
  frame.args[3] = frame.args[3] or nil
  return p.convert(frame.args[1], frame.args[2], frame.args[3])
end

-- Use these function directly in modules.

function p.convert_cordination_template(frame)
  return p.convert('en',p.convert_cordination(frame.args[1]))
end

function p.convert_cordination(text)
  text = tostring(text)
  text = mw.ustring.gsub(text, "شمالی", "N")
  text = mw.ustring.gsub(text, "شرقی", "E")
  text = mw.ustring.gsub(text, "جنوبی", "S")
  text = mw.ustring.gsub(text, "غربی", "W")
  return text
end

function p.convert_Fa_cordination(text)
  text = tostring(text)
  text = mw.ustring.gsub(text,"N", "شمالی")
  text = mw.ustring.gsub(text,"E", "شرقی")
  text = mw.ustring.gsub(text,  "S","جنوبی")
  text = mw.ustring.gsub(text, "W","غربی")
  return text
end

function p.convert(lang, text, signs, virgule)
  text = tostring(text)
  signs = signs or nil
  virgule= virgule or nil

  if lang == "fa" or lang == "ur" or lang == "mzn" or lang == "glk" then -- برای فارسی، اردو، مازندرانی، گیلکی
    text = mw.ustring.gsub(text, "[0٠]", "۰")
    text = mw.ustring.gsub(text, "[1١]", "۱")
    text = mw.ustring.gsub(text, "[2٢]", "۲")
    text = mw.ustring.gsub(text, "[3٣]", "۳")
    text = mw.ustring.gsub(text, "[4٤]", "۴")
    text = mw.ustring.gsub(text, "[5٥]", "۵")
    text = mw.ustring.gsub(text, "[6٦]", "۶")
    text = mw.ustring.gsub(text, "[7٧]", "۷")
    text = mw.ustring.gsub(text, "[8٨]", "۸")
    text = mw.ustring.gsub(text, "[9٩]", "۹")
    text = mw.ustring.gsub(text, "[.]", "٫")
    if type(signs) ~= "nil" then
      text = mw.ustring.gsub(text, "%.", "٫")
      --تبدیل % به درصد فارسی ٪ را نگذاشتم چون ممکن است کدهای درصدی وارد شده به پودمان را خراب کند.
    end
  elseif lang == "ar" or lang == "ckb" or lang == "ks" then -- برای عربی، کردی سورانی، کشمیری
    text = mw.ustring.gsub(text, "[۰0]", "٠")
    text = mw.ustring.gsub(text, "[۱1]", "١")
    text = mw.ustring.gsub(text, "[۲2]", "٢")
    text = mw.ustring.gsub(text, "[۳3]", "٣")
    text = mw.ustring.gsub(text, "[۴4]", "٤")
    text = mw.ustring.gsub(text, "[۵5]", "٥")
    text = mw.ustring.gsub(text, "[۶6]", "٦")
    text = mw.ustring.gsub(text, "[۷7]", "٧")
    text = mw.ustring.gsub(text, "[۸8]", "٨")
    text = mw.ustring.gsub(text, "[۹9]", "٩")
  elseif lang and lang ~= "" then -- برای همهٔ زبان‌های دیگر
    text = mw.ustring.gsub(text, "[۰٠]", "0")
    text = mw.ustring.gsub(text, "[۱١]", "1")
    text = mw.ustring.gsub(text, "[۲٢]", "2")
    text = mw.ustring.gsub(text, "[۳٣]", "3")
    text = mw.ustring.gsub(text, "[۴٤]", "4")
    text = mw.ustring.gsub(text, "[۵٥]", "5")
    text = mw.ustring.gsub(text, "[۶٦]", "6")
    text = mw.ustring.gsub(text, "[۷٧]", "7")
    text = mw.ustring.gsub(text, "[۸٨]", "8")
    text = mw.ustring.gsub(text, "[۹٩]", "9")
    text = mw.ustring.gsub(text, "٫", ".")
    text = mw.ustring.gsub(text, "٪", "%")
    if type(virgule) ~= "nil" then
      text = mw.ustring.gsub(text, "،", ",")
      text = mw.ustring.gsub(text, "٪", "%")
    end
  end

  return text
end

return p</text>
      <sha1>a06ae2jppgmfxf6hocs2wi4egrcjbfu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>الگو:یادکرد/جلد</title>
    <ns>10</ns>
    <id>59</id>
    <revision>
      <id>102</id>
      <timestamp>2019-03-31T06:51:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sarah</username>
        <id>1</id>
      </contributor>
      <comment>صفحه‌ای تازه حاوی «{{#گزینه: {{{1|}}} | ar = الجزء {{{2}}} | az = cild {{{2}}} | tr = cild {{{2}}} | en = vol.&amp;nbsp;{{{2}}}  ||#پیش‌فرض= ج....» ایجاد کرد</comment>
      <origin>102</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="155" sha1="j1nhqpdc8fukrv8ecbc4t3xvri3s3x7" xml:space="preserve">{{#گزینه: {{{1|}}}
| ar = الجزء {{{2}}}
| az = cild {{{2}}}
| tr = cild {{{2}}}
| en = vol.&amp;nbsp;{{{2}}} 
||#پیش‌فرض= ج.&amp;nbsp;{{{2}}}
}}</text>
      <sha1>j1nhqpdc8fukrv8ecbc4t3xvri3s3x7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>الگو:یادکرد/جلدها</title>
    <ns>10</ns>
    <id>60</id>
    <revision>
      <id>103</id>
      <timestamp>2019-03-31T06:52:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sarah</username>
        <id>1</id>
      </contributor>
      <comment>صفحه‌ای تازه حاوی «{{#گزینه: {{{1|}}} | en = {{{2}}} vols. | {{{۲}}} جلد }}» ایجاد کرد</comment>
      <origin>103</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="65" sha1="devp8wvx9jkqc53xw5j95kwt81qnheg" xml:space="preserve">{{#گزینه: {{{1|}}}
| en = {{{2}}} vols.
| {{{۲}}} جلد
}}</text>
      <sha1>devp8wvx9jkqc53xw5j95kwt81qnheg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>الگو:یادکرد/ویرایش</title>
    <ns>10</ns>
    <id>61</id>
    <revision>
      <id>104</id>
      <timestamp>2019-03-31T06:52:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sarah</username>
        <id>1</id>
      </contributor>
      <comment>صفحه‌ای تازه حاوی «{{#گزینه:{{{1|}}} |az={{{2}}} nəşr |azb={{{2}}} نشر |en=&amp;#32;{{{2}}} ed |#پیش‌فرض=&amp;#32;ویرایش {{{2}}} }}» ایجاد کرد</comment>
      <origin>104</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="128" sha1="bidlouu5fipzzmbt7gwc5s5e8ti8ch9" xml:space="preserve">{{#گزینه:{{{1|}}}
|az={{{2}}} nəşr
|azb={{{2}}} نشر
|en=&amp;#32;{{{2}}} ed
|#پیش‌فرض=&amp;#32;ویرایش {{{2}}}
}}</text>
      <sha1>bidlouu5fipzzmbt7gwc5s5e8ti8ch9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>پودمان:Protection banner</title>
    <ns>828</ns>
    <id>62</id>
    <revision>
      <id>105</id>
      <timestamp>2019-03-31T06:52:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sarah</username>
        <id>1</id>
      </contributor>
      <comment>صفحه‌ای تازه حاوی «-- This module implements {{pp-meta}} and its daughter templates such as -- {{pp-dispute}}, {{pp-vandalism}} and {{pp-sock}}. -- بخش‌...» ایجاد کرد</comment>
      <origin>105</origin>
      <model>Scribunto</model>
      <format>text/plain</format>
      <text bytes="28351" sha1="5nz2ynrtewzj5fdekpoqetrlm64z9aq" xml:space="preserve">-- This module implements {{pp-meta}} and its daughter templates such as
-- {{pp-dispute}}, {{pp-vandalism}} and {{pp-sock}}.
-- بخش‌هایی از این پودمان برای فارسی‌سازی بهتر تغییریافته است. لطفاً هنگام به‌روزرسانی دقت کنید.

-- Initialise necessary modules.
require('Module:No globals')
local converter = require("Module:Numeral converter").convert
local makeFileLink = require('Module:File link')._main
local effectiveProtectionLevel = require('Module:Effective protection level')._main
local effectiveProtectionExpiry = require('Module:Effective protection expiry')._main
local yesno = require('Module:Yesno')

-- Lazily initialise modules and objects we don't always need.
local getArgs, makeMessageBox, lang

-- Set constants.
local CONFIG_MODULE = 'Module:Protection banner/config'

--------------------------------------------------------------------------------
-- Helper functions
--------------------------------------------------------------------------------

-- چون ممکنه نام ماه میلادی رو به فارسی کاربران بنویسند من این تابع رو تعریف کردم که به انگلیسی برگرداند تا خطای تاریخ نامعتبر ندهد.
local function replacePersianGreMonthName(frame)
	getArgs = require('Module:Arguments').getArgs
	local args = getArgs(frame)
	local greMonth = {'January', 'February', 'March', 'April', 'May', 'June', 'July', 'August', 'September', 'October', 'November', 'December'}
	local perGreMonth = {'ژانویه', 'فوریه', 'مارس', 'آوریل', 'مه', 'ژوئن', 'ژوئیه', 'اوت', 'سپتامبر', 'اکتبر', 'نوامبر', 'دسامبر'}
	for k, v in ipairs(perGreMonth) do
		args[1] = mw.ustring.gsub(args[1], v, greMonth[k])
	end
	return converter("en", args[1])
end

-- از آنجا که تاریخ‌ها به صورت انگلیسی به پودمان داده می‌شوند، از mw.getLanguage('en') استفاده شده‌است
-- و خروجی formatDate() از آبجکت زبان مربوطه با فرمت xi انگلیسی است.
-- برای تبدیل نام انگلیسی ماه‌های فارسی به نوشتهٔ فارسی از این تابع استفاده می‌شود.
local function replacePersianMonthName(str)
	local engMonth = {'Farvardin', 'Ordibehesht', 'Khordad', 'Tir', 'Mordad', 'Shahrivar', 'Mehr', 'Aban', 'Azar', 'Dey', 'Bahman', 'Esfand'}
	local faMonth = {'فروردین', 'اردیبهشت', 'خرداد', 'تیر', 'مرداد', 'شهریور', 'مهر', 'آبان', 'آذر', 'دی', 'بهمن', 'اسفند'}
	for k, v in ipairs(engMonth) do
		str = mw.ustring.gsub(str, v, faMonth[k])
	end
	return str
end

local function makeCategoryLink(cat, sort)
	if cat then
		return string.format(
			'[[%s:%s|%s]]',
			mw.site.namespaces[14].name,
			cat,
			sort
		)
	end
end

-- Validation function for the expiry and the protection date
local function validateDate(dateString, dateType)
	if not lang then
		-- در خط زیر جای mw.language.getContentLanguage() از mw.getLanguage('en') استفاده کردم.
		lang = mw.getLanguage('en')
	end
	local success, result = pcall(lang.formatDate, lang, 'U', converter('en', dateString))
	if success then
		result = tonumber(result)
		if result then
			return result
		end
	end
	error(string.format(
		'%s نامعتبر: %s',
		dateType,
		tostring(dateString)
	), 4)
end

local function makeFullUrl(page, query, display)
	return string.format(
		'[%s %s]',
		tostring(mw.uri.fullUrl(page, query)),
		display
	)
end

-- Given a directed graph formatted as node -&gt; table of direct successors,
-- get a table of all nodes reachable from a given node (though always
-- including the given node).
local function getReachableNodes(graph, start)
	local toWalk, retval = {[start] = true}, {}
	while true do
		-- Can't use pairs() since we're adding and removing things as we're iterating
		local k = next(toWalk) -- This always gets the "first" key
		if k == nil then
			return retval
		end
		toWalk[k] = nil
		retval[k] = true
		for _,v in ipairs(graph[k]) do
			if not retval[v] then
				toWalk[v] = true
			end
		end
	end
end

--------------------------------------------------------------------------------
-- Protection class
--------------------------------------------------------------------------------

local Protection = {}
Protection.__index = Protection

Protection.supportedActions = {
	edit = true,
	move = true,
	autoreview = true,
	upload = true
}

Protection.bannerConfigFields = {
	'text',
	'explanation',
	'tooltip',
	'alt',
	'link',
	'image'
}

function Protection.new(args, cfg, title)
	local obj = {}
	obj._cfg = cfg
	obj.title = title or mw.title.getCurrentTitle()

	-- Set action
	if not args.action then
		obj.action = 'edit'
	elseif Protection.supportedActions[args.action] then
		obj.action = args.action
	else
		error(string.format(
			'اقدام نامعتبر: %s',
			tostring(args.action)
		), 3)
	end

	-- Set level
	obj.level = args.demolevel or effectiveProtectionLevel(obj.action, obj.title)
	if not obj.level or (obj.action == 'move' and obj.level == 'autoconfirmed') then
		-- Users need to be autoconfirmed to move pages anyway, so treat
		-- semi-move-protected pages as unprotected.
		obj.level = '*'
	end

	-- Set expiry
	local effectiveExpiry = effectiveProtectionExpiry(obj.action, obj.title)
	if effectiveExpiry == 'infinity' then
		obj.expiry = 'indef'
	elseif effectiveExpiry ~= 'unknown' then
		obj.expiry = validateDate(effectiveExpiry, 'تاریخ انقضا')
	end

	-- Set reason
	if args[1] then
		obj.reason = mw.ustring.lower(args[1])
		if obj.reason:find('|') then
			error('دلایل نمی‌تواند شامل نویسه خط عمودی («|») باشد', 3)
		end
	end

	-- Set protection date
	if args.date then
		obj.protectionDate = validateDate(args.date, 'تاریخ حفاظت')
	end
	
	-- Set banner config
	do
		obj.bannerConfig = {}
		local configTables = {}
		if cfg.banners[obj.action] then
			configTables[#configTables + 1] = cfg.banners[obj.action][obj.reason]
		end
		if cfg.defaultBanners[obj.action] then
			configTables[#configTables + 1] = cfg.defaultBanners[obj.action][obj.level]
			configTables[#configTables + 1] = cfg.defaultBanners[obj.action].default
		end
		configTables[#configTables + 1] = cfg.masterBanner
		for i, field in ipairs(Protection.bannerConfigFields) do
			for j, t in ipairs(configTables) do
				if t[field] then
					obj.bannerConfig[field] = t[field]
					break
				end
			end
		end
	end
	return setmetatable(obj, Protection)
end

function Protection:isProtected()
	return self.level ~= '*'
end

function Protection:isTemporary()
	return type(self.expiry) == 'number'
end

function Protection:makeProtectionCategory()
	local cfg = self._cfg
	local title = self.title
	
	-- Exit if the page is not protected.
	if not self:isProtected() then
		return ''
	end
	
	-- Get the expiry key fragment.
	local expiryFragment
	if self.expiry == 'indef' then
		expiryFragment = self.expiry
	elseif type(self.expiry) == 'number' then
		expiryFragment = 'temp'
	end

	-- Get the namespace key fragment.
	local namespaceFragment = cfg.categoryNamespaceKeys[title.namespace]
	if not namespaceFragment and title.namespace % 2 == 1 then
			namespaceFragment = 'talk'
	end
 
	-- Define the order that key fragments are tested in. This is done with an
	-- array of tables containing the value to be tested, along with its
	-- position in the cfg.protectionCategories table.
	local order = {
		{val = expiryFragment,    keypos = 1},
		{val = namespaceFragment, keypos = 2},
		{val = self.reason,       keypos = 3},
		{val = self.level,        keypos = 4},
		{val = self.action,       keypos = 5}
	}

	--[[
	-- The old protection templates used an ad-hoc protection category system,
	-- with some templates prioritising namespaces in their categories, and
	-- others prioritising the protection reason. To emulate this in this module
	-- we use the config table cfg.reasonsWithNamespacePriority to set the
	-- reasons for which namespaces have priority over protection reason.
	-- If we are dealing with one of those reasons, move the namespace table to
	-- the end of the order table, i.e. give it highest priority. If not, the
	-- reason should have highest priority, so move that to the end of the table
	-- instead.
	--]]
	table.insert(order, table.remove(order, self.reason and cfg.reasonsWithNamespacePriority[self.reason] and 2 or 3))
 
	--[[
	-- Define the attempt order. Inactive subtables (subtables with nil "value"
	-- fields) are moved to the end, where they will later be given the key
	-- "all". This is to cut down on the number of table lookups in
	-- cfg.protectionCategories, which grows exponentially with the number of
	-- non-nil keys. We keep track of the number of active subtables with the
	-- noActive parameter.
	--]]
	local noActive, attemptOrder
	do
		local active, inactive = {}, {}
		for i, t in ipairs(order) do
			if t.val then
				active[#active + 1] = t
			else
				inactive[#inactive + 1] = t
			end
		end
		noActive = #active
		attemptOrder = active
		for i, t in ipairs(inactive) do
			attemptOrder[#attemptOrder + 1] = t
		end
	end
 
	--[[
	-- Check increasingly generic key combinations until we find a match. If a
	-- specific category exists for the combination of key fragments we are
	-- given, that match will be found first. If not, we keep trying different
	-- key fragment combinations until we match using the key
	-- "all-all-all-all-all".
	--
	-- To generate the keys, we index the key subtables using a binary matrix
	-- with indexes i and j. j is only calculated up to the number of active
	-- subtables. For example, if there were three active subtables, the matrix
	-- would look like this, with 0 corresponding to the key fragment "all", and
	-- 1 corresponding to other key fragments.
	-- 
	--   j 1  2  3
	-- i  
	-- 1   1  1  1
	-- 2   0  1  1
	-- 3   1  0  1
	-- 4   0  0  1
	-- 5   1  1  0
	-- 6   0  1  0
	-- 7   1  0  0
	-- 8   0  0  0
	-- 
	-- Values of j higher than the number of active subtables are set
	-- to the string "all".
	--
	-- A key for cfg.protectionCategories is constructed for each value of i.
	-- The position of the value in the key is determined by the keypos field in
	-- each subtable.
	--]]
	local cats = cfg.protectionCategories
	for i = 1, 2^noActive do
		local key = {}
		for j, t in ipairs(attemptOrder) do
			if j &gt; noActive then
				key[t.keypos] = 'all'
			else
				local quotient = i / 2 ^ (j - 1)
				quotient = math.ceil(quotient)
				if quotient % 2 == 1 then
					key[t.keypos] = t.val
				else
					key[t.keypos] = 'all'
				end
			end
		end
		key = table.concat(key, '|')
		local attempt = cats[key]
		if attempt then
			return makeCategoryLink(attempt, title.text)
		end
	end
	return ''
end

function Protection:isIncorrect()
	local expiry = self.expiry
	return not self:isProtected()
		or type(expiry) == 'number' and expiry &lt; os.time()
end

function Protection:isTemplateProtectedNonTemplate()
	local action, namespace = self.action, self.title.namespace
	return self.level == 'templateeditor'
		and (
			(action ~= 'edit' and action ~= 'move')
			or (namespace ~= 10 and namespace ~= 828)
		)
end

function Protection:makeCategoryLinks()
	local msg = self._cfg.msg
	local ret = { self:makeProtectionCategory() }
	if self:isIncorrect() then
		ret[#ret + 1] = makeCategoryLink(
			msg['tracking-category-incorrect'],
			self.title.text
		)
	end
	if self:isTemplateProtectedNonTemplate() then
		ret[#ret + 1] = makeCategoryLink(
			msg['tracking-category-template'],
			self.title.text
		)
	end
	return table.concat(ret)
end

--------------------------------------------------------------------------------
-- Blurb class
--------------------------------------------------------------------------------

local Blurb = {}
Blurb.__index = Blurb

Blurb.bannerTextFields = {
	text = true,
	explanation = true,
	tooltip = true,
	alt = true,
	link = true
}

function Blurb.new(protectionObj, args, cfg)
	return setmetatable({
		_cfg = cfg,
		_protectionObj = protectionObj,
		_args = args
	}, Blurb)
end

-- Private methods --

function Blurb:_formatDate(num)
	-- Formats a Unix timestamp into dd Month, YYYY format.
	-- در خط زیر جای mw.language.getContentLanguage() از mw.getLanguage('en') استفاده کردم.
	lang = lang or mw.getLanguage('en')
	local success, date = pcall(
		lang.formatDate,
		lang,
		self._cfg.msg['expiry-date-format'] or 'xij xiF xiY', -- The 'xi' prefix is the prefix for displaying Iranian time
		'@' .. replacePersianGreMonthName{converter('en', tostring(num))}
	)
	if success then
		return date
	end
end

function Blurb:_getExpandedMessage(msgKey)
	return self:_substituteParameters(self._cfg.msg[msgKey])
end

function Blurb:_substituteParameters(msg)
	if not self._params then
		local parameterFuncs = {}

		parameterFuncs.CURRENTVERSION     = self._makeCurrentVersionParameter
		parameterFuncs.EDITREQUEST        = self._makeEditRequestParameter
		parameterFuncs.EXPIRY             = self._makeExpiryParameter
		parameterFuncs.EXPLANATIONBLURB   = self._makeExplanationBlurbParameter
		parameterFuncs.IMAGELINK          = self._makeImageLinkParameter
		parameterFuncs.INTROBLURB         = self._makeIntroBlurbParameter
		parameterFuncs.INTROFRAGMENT      = self._makeIntroFragmentParameter
		parameterFuncs.PAGETYPE           = self._makePagetypeParameter
		parameterFuncs.PROTECTIONBLURB    = self._makeProtectionBlurbParameter
		parameterFuncs.PROTECTIONDATE     = self._makeProtectionDateParameter
		parameterFuncs.PROTECTIONLEVEL    = self._makeProtectionLevelParameter
		parameterFuncs.PROTECTIONLOG      = self._makeProtectionLogParameter
		parameterFuncs.TALKPAGE           = self._makeTalkPageParameter
		parameterFuncs.TOOLTIPBLURB       = self._makeTooltipBlurbParameter
		parameterFuncs.TOOLTIPFRAGMENT    = self._makeTooltipFragmentParameter
		parameterFuncs.VANDAL             = self._makeVandalTemplateParameter
		
		self._params = setmetatable({}, {
			__index = function (t, k)
				local param
				if parameterFuncs[k] then
					param = parameterFuncs[k](self)
				end
				param = param or ''
				t[k] = param
				return param
			end
		})
	end
	
	msg = msg:gsub('${(%u+)}', self._params)
	return msg
end

function Blurb:_makeCurrentVersionParameter()
	-- A link to the page history or the move log, depending on the kind of
	-- protection.
	local pagename = self._protectionObj.title.prefixedText
	if self._protectionObj.action == 'move' then
		-- We need the move log link.
		return makeFullUrl(
			'ویژه:سیاهه‌ها',
			{type = 'move', page = pagename},
			self:_getExpandedMessage('current-version-move-display')
		)
	else
		-- We need the history link.
		return makeFullUrl(
			pagename,
			{action = 'history'},
			self:_getExpandedMessage('current-version-edit-display')
		)
	end
end

function Blurb:_makeEditRequestParameter()
	local mEditRequest = require('Module:Submit an edit request')
	local action = self._protectionObj.action
	local level = self._protectionObj.level
	
	-- Get the edit request type.
	local requestType
	if action == 'edit' then
		if level == 'autoconfirmed' then
			requestType = 'semi'
		elseif level == 'extendedconfirmed' then
			requestType = 'extended'
		elseif level == 'templateeditor' then
			requestType = 'template'
		end
	end
	requestType = requestType or 'full'
	
	-- Get the display value.
	local display = self:_getExpandedMessage('edit-request-display')

	return mEditRequest._link{type = requestType, display = display}
end

function Blurb:_makeExpiryParameter()
	local expiry = self._protectionObj.expiry
	if type(expiry) == 'number' then
		return self:_formatDate(expiry)
	else
		return expiry
	end
end

function Blurb:_makeExplanationBlurbParameter()
	-- Cover special cases first.
	if self._protectionObj.title.namespace == 8 then
		-- MediaWiki namespace
		return self:_getExpandedMessage('explanation-blurb-nounprotect')
	end

	-- Get explanation blurb table keys
	local action = self._protectionObj.action
	local level = self._protectionObj.level
	local talkKey = self._protectionObj.title.isTalkPage and 'talk' or 'subject'

	-- Find the message in the explanation blurb table and substitute any
	-- parameters.
	local explanations = self._cfg.explanationBlurbs
	local msg
	if explanations[action][level] and explanations[action][level][talkKey] then
		msg = explanations[action][level][talkKey]
	elseif explanations[action][level] and explanations[action][level].default then
		msg = explanations[action][level].default
	elseif explanations[action].default and explanations[action].default[talkKey] then
		msg = explanations[action].default[talkKey]
	elseif explanations[action].default and explanations[action].default.default then
		msg = explanations[action].default.default
	else
		error(string.format(
			'نمی‌توان explanation blurb را برای عمل «%s»، سطح «%s» و کلید بحث «%s» پیدا کرد',
			action,
			level,
			talkKey
		), 8)
	end
	return self:_substituteParameters(msg)
end

function Blurb:_makeImageLinkParameter()
	local imageLinks = self._cfg.imageLinks
	local action = self._protectionObj.action
	local level = self._protectionObj.level
	local msg
	if imageLinks[action][level] then
		msg = imageLinks[action][level]
	elseif imageLinks[action].default then
		msg = imageLinks[action].default
	else
		msg = imageLinks.edit.default
	end
	return self:_substituteParameters(msg)
end

function Blurb:_makeIntroBlurbParameter()
	if self._protectionObj:isTemporary() then
		return converter('fa', replacePersianMonthName(self:_getExpandedMessage('intro-blurb-expiry')))
	else
		return self:_getExpandedMessage('intro-blurb-noexpiry')
	end
end

function Blurb:_makeIntroFragmentParameter()
	if self._protectionObj:isTemporary() then
		return converter('fa', replacePersianMonthName(self:_getExpandedMessage('intro-fragment-expiry')))
	else
		return self:_getExpandedMessage('intro-fragment-noexpiry')
	end
end

function Blurb:_makePagetypeParameter()
	local pagetypes = self._cfg.pagetypes
	return pagetypes[self._protectionObj.title.namespace]
		or pagetypes.default
		or error('هیچ نوع صفحه پیش‌فرضی تعریف نشده‌است', 8)
end

function Blurb:_makeProtectionBlurbParameter()
	local protectionBlurbs = self._cfg.protectionBlurbs
	local action = self._protectionObj.action
	local level = self._protectionObj.level
	local msg
	if protectionBlurbs[action][level] then
		msg = protectionBlurbs[action][level]
	elseif protectionBlurbs[action].default then
		msg = protectionBlurbs[action].default
	elseif protectionBlurbs.edit.default then
		msg = protectionBlurbs.edit.default
	else
		error('هیچ blurb حفاظتی برای protectionBlurbs.edit.default تعریف نشده‌است', 8)
	end
	return self:_substituteParameters(msg)
end

function Blurb:_makeProtectionDateParameter()
	local protectionDate = self._protectionObj.protectionDate
	if type(protectionDate) == 'number' then
		return self:_formatDate(protectionDate)
	else
		return protectionDate
	end
end

function Blurb:_makeProtectionLevelParameter()
	local protectionLevels = self._cfg.protectionLevels
	local action = self._protectionObj.action
	local level = self._protectionObj.level
	local msg
	if protectionLevels[action][level] then
		msg = protectionLevels[action][level]
	elseif protectionLevels[action].default then
		msg = protectionLevels[action].default
	elseif protectionLevels.edit.default then
		msg = protectionLevels.edit.default
	else
		error('هیچ سطح حفاظتی برای protectionLevels.edit.default تعریف نشده‌است', 8)
	end
	return self:_substituteParameters(msg)
end

function Blurb:_makeProtectionLogParameter()
	local pagename = self._protectionObj.title.prefixedText
	if self._protectionObj.action == 'autoreview' then
		-- We need the pending changes log.
		return makeFullUrl(
			'ویژه:سیاهه‌ها',
			{type = 'stable', page = pagename},
			self:_getExpandedMessage('pc-log-display')
		)
	else
		-- We need the protection log.
		return makeFullUrl(
			'ویژه:سیاهه‌ها',
			{type = 'protect', page = pagename},
			self:_getExpandedMessage('protection-log-display')
		)
	end
end

function Blurb:_makeTalkPageParameter()
	return string.format(
		'[[%s:%s#%s|%s]]',
		mw.site.namespaces[self._protectionObj.title.namespace].talk.name,
		self._protectionObj.title.text,
		self._args.section or 'top',
		self:_getExpandedMessage('talk-page-link-display')
	)
end

function Blurb:_makeTooltipBlurbParameter()
	if self._protectionObj:isTemporary() then
		return converter('fa', replacePersianMonthName(self:_getExpandedMessage('tooltip-blurb-expiry')))
	else
		return self:_getExpandedMessage('tooltip-blurb-noexpiry')
	end
end

function Blurb:_makeTooltipFragmentParameter()
	if self._protectionObj:isTemporary() then
		return converter('fa', replacePersianMonthName(self:_getExpandedMessage('tooltip-fragment-expiry')))
	else
		return self:_getExpandedMessage('tooltip-fragment-noexpiry')
	end
end

function Blurb:_makeVandalTemplateParameter()
	return require('Module:Vandal-m')._main{
		self._args.user or self._protectionObj.title.baseText
	}
end

-- Public methods --

function Blurb:makeBannerText(key)
	-- Validate input.
	if not key or not Blurb.bannerTextFields[key] then
		error(string.format(
			'«%s» زمینه پیکربندی بنر معتبری نیست',
			tostring(key)
		), 2)
	end

	-- Generate the text.
	local msg = self._protectionObj.bannerConfig[key]
	if type(msg) == 'string' then
		return self:_substituteParameters(msg)
	elseif type(msg) == 'function' then
		msg = msg(self._protectionObj, self._args)
		if type(msg) ~= 'string' then
			error(string.format(
				'خروجی نامناسب از تابع پیکربندی بنر همراه کلید "%s"'
					.. ' (رشته انتظار می‌رود، %s داده شده‌است)',
				tostring(key),
				type(msg)
			), 4)
		end
		return self:_substituteParameters(msg)
	end
end

--------------------------------------------------------------------------------
-- BannerTemplate class
--------------------------------------------------------------------------------

local BannerTemplate = {}
BannerTemplate.__index = BannerTemplate

function BannerTemplate.new(protectionObj, cfg)
	local obj = {}
	obj._cfg = cfg

	-- Set the image filename.
	local imageFilename = protectionObj.bannerConfig.image
	if imageFilename then
		obj._imageFilename = imageFilename
	else
		-- If an image filename isn't specified explicitly in the banner config,
		-- generate it from the protection status and the namespace.
		local action = protectionObj.action
		local level = protectionObj.level
		local namespace = protectionObj.title.namespace
		local reason = protectionObj.reason
		
		-- Deal with special cases first.
		if (
			namespace == 10
			or namespace == 828
			or reason and obj._cfg.indefImageReasons[reason]
			)
			and action == 'edit'
			and level == 'sysop'
			and not protectionObj:isTemporary()
		then
			-- Fully protected modules and templates get the special red "indef"
			-- padlock.
			obj._imageFilename = obj._cfg.msg['image-filename-indef']
		else
			-- Deal with regular protection types.
			local images = obj._cfg.images
			if images[action] then
				if images[action][level] then
					obj._imageFilename = images[action][level]
				elseif images[action].default then
					obj._imageFilename = images[action].default
				end
			end
		end
	end
	return setmetatable(obj, BannerTemplate)
end

function BannerTemplate:renderImage()
	local filename = self._imageFilename
		or self._cfg.msg['image-filename-default']
		or 'Transparent.gif'
	return makeFileLink{
		file = filename,
		size = (self.imageWidth or 20) .. 'px',
		alt = self._imageAlt,
		link = self._imageLink,
		caption = self.imageCaption
	}
end

--------------------------------------------------------------------------------
-- Banner class
--------------------------------------------------------------------------------

local Banner = setmetatable({}, BannerTemplate)
Banner.__index = Banner

function Banner.new(protectionObj, blurbObj, cfg)
	local obj = BannerTemplate.new(protectionObj, cfg) -- This doesn't need the blurb.
	obj.imageWidth = 40
	obj.imageCaption = blurbObj:makeBannerText('alt') -- Large banners use the alt text for the tooltip.
	obj._reasonText = blurbObj:makeBannerText('text')
	obj._explanationText = blurbObj:makeBannerText('explanation')
	obj._page = protectionObj.title.prefixedText -- Only makes a difference in testing.
	return setmetatable(obj, Banner)
end

function Banner:__tostring()
	-- Renders the banner.
	makeMessageBox = makeMessageBox or require('Module:Message box').main
	local reasonText = self._reasonText or error('هیچ متن دلیلی تعیین نشده‌است', 2)
	local explanationText = self._explanationText
	local mbargs = {
		page = self._page,
		type = 'protection',
		image = self:renderImage(),
		text = string.format(
			"'''%s'''%s",
			reasonText,
			explanationText and '&lt;br /&gt;' .. explanationText or ''
		)
	}
	return makeMessageBox('mbox', mbargs)
end

--------------------------------------------------------------------------------
-- Padlock class
--------------------------------------------------------------------------------

local Padlock = setmetatable({}, BannerTemplate)
Padlock.__index = Padlock

function Padlock.new(protectionObj, blurbObj, cfg)
	local obj = BannerTemplate.new(protectionObj, cfg) -- This doesn't need the blurb.
	obj.imageWidth = 20
	obj.imageCaption = blurbObj:makeBannerText('tooltip')
	obj._imageAlt = blurbObj:makeBannerText('alt')
	obj._imageLink = blurbObj:makeBannerText('link')
	obj._indicatorName = cfg.padlockIndicatorNames[protectionObj.action]
		or cfg.padlockIndicatorNames.default
		or 'pp-default'
	return setmetatable(obj, Padlock)
end

function Padlock:__tostring()
	local frame = mw.getCurrentFrame()
	-- The nowiki tag helps prevent whitespace at the top of articles.
	return frame:extensionTag{name = 'nowiki'} .. frame:extensionTag{
		name = 'indicator',
		args = {name = self._indicatorName},
		content = self:renderImage()
	}
end

--------------------------------------------------------------------------------
-- Exports
--------------------------------------------------------------------------------

local p = {}

function p._exportClasses()
	-- This is used for testing purposes.
	return {
		Protection = Protection,
		Blurb = Blurb,
		BannerTemplate = BannerTemplate,
		Banner = Banner,
		Padlock = Padlock,
	}
end

function p._main(args, cfg, title)
	args = args or {}
	cfg = cfg or require(CONFIG_MODULE)

	local protectionObj = Protection.new(args, cfg, title)

	local ret = {}

	-- If a page's edit protection is equally or more restrictive than its
	-- protection from some other action, then don't bother displaying anything
	-- for the other action (except categories).
	if protectionObj.action == 'edit' or
		args.demolevel or
		not getReachableNodes(
			cfg.hierarchy,
			protectionObj.level
		)[effectiveProtectionLevel('edit', protectionObj.title)]
	then
		-- Initialise the blurb object
		local blurbObj = Blurb.new(protectionObj, args, cfg)
	
		-- Render the banner
		if protectionObj:isProtected() then
			ret[#ret + 1] = tostring(
				(yesno(args.small) and Padlock or Banner)
				.new(protectionObj, blurbObj, cfg)
			)
		end
	end

	-- Render the categories
	if yesno(args.category) ~= false then
		ret[#ret + 1] = protectionObj:makeCategoryLinks()
	end
	
	return table.concat(ret)	
end

function p.main(frame, cfg)
	cfg = cfg or require(CONFIG_MODULE)

	-- Find default args, if any.
	local parent = frame.getParent and frame:getParent()
	local defaultArgs = parent and cfg.wrappers[mw.ustring.gsub(parent:getTitle(), '/تمرین$', '')]

	-- Find user args, and use the parent frame if we are being called from a
	-- wrapper template.
	getArgs = getArgs or require('Module:Arguments').getArgs
	local userArgs = getArgs(frame, {
		parentOnly = defaultArgs,
		frameOnly = not defaultArgs
	})

	-- Build the args table. User-specified args overwrite default args.
	local args = {}
	for k, v in pairs(defaultArgs or {}) do
		args[k] = v
	end
	for k, v in pairs(userArgs) do
		args[k] = v
	end
	return p._main(args, cfg)
end

return p</text>
      <sha1>5nz2ynrtewzj5fdekpoqetrlm64z9aq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>پودمان:Navbar</title>
    <ns>828</ns>
    <id>63</id>
    <revision>
      <id>106</id>
      <timestamp>2019-03-31T06:53:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sarah</username>
        <id>1</id>
      </contributor>
      <comment>صفحه‌ای تازه حاوی «local p = {}  local getArgs  function p._navbar(args) 	local titleArg = 1  	if args.collapsible then 		titleArg = 2 		if not args.plain the...» ایجاد کرد</comment>
      <origin>106</origin>
      <model>Scribunto</model>
      <format>text/plain</format>
      <text bytes="2536" sha1="rtlxt65bgyk33zox63ml5km2yx6nv8j" xml:space="preserve">local p = {}

local getArgs

function p._navbar(args)
	local titleArg = 1

	if args.collapsible then
		titleArg = 2
		if not args.plain then
			args.mini = 1
		end
		if args.fontcolor then
			args.fontstyle = 'color:' .. args.fontcolor .. ';'
		end
		args.style = 'float:right; text-align:right; width:6em;'
	end

	local titleText = args[titleArg] or (':' .. mw.getCurrentFrame():getParent():getTitle())
	local title = mw.title.new(mw.text.trim(titleText), 'الگو');

	if not title then
		error('صفحه وجود ندارد' .. titleText)
	end

	local talkpage = title.talkPageTitle and title.talkPageTitle.fullText or '';

	local div = mw.html.create():tag('div')
	div
		:addClass('plainlinks')
		:addClass('hlist')
		:addClass('navbar')
		:cssText(args.style)

	if args.mini then div:addClass('mini') end

	if not (args.mini or args.plain) then
		div
			:tag('span')
				:css('word-spacing', 0)
				:cssText(args.fontstyle)
				:wikitext(args.text or 'این جعبه:')
				:wikitext(' ')
	end

	if args.brackets then
		div
			:tag('span')
				:css('margin-left', '-0.125em')
				:cssText(args.fontstyle)
				:wikitext('&amp;#91;')
				:newline();
	end

	local ul = div:tag('ul');

	ul
		:tag('li')
			:addClass('nv-view')
			:wikitext('[[' .. title.fullText .. '|')
			:tag('span')
				:attr('title', 'این الگو را مشاهده کنید')
				:cssText(args.fontstyle)
				:wikitext(args.mini and 'ن' or 'نمایش')
				:done()
			:wikitext(']]')
			:done()
		:tag('li')
			:addClass('nv-talk')
			:wikitext('[[' .. talkpage .. '|')
			:tag('span')
				:attr('title', 'بحث دربارهٔ این الگو')
				:cssText(args.fontstyle)
				:wikitext(args.mini and 'ب' or 'بحث')
				:done()
			:wikitext(']]');

	if not args.noedit then
		ul
			:tag('li')
				:addClass('nv-edit')
				:wikitext('[' .. title:fullUrl('action=edit') .. ' ')
				:tag('span'):attr('title', 'این الگو را ویرایش کنید')
					:cssText(args.fontstyle)
					:wikitext(args.mini and 'و' or 'ویرایش')
					:done()
				:wikitext(']');
	end

	if args.brackets then
		div
			:tag('span')
				:css('margin-right', '-0.125em')
				:cssText(args.fontstyle)
				:wikitext('&amp;#93;')
				:newline();
	end

	if args.collapsible then
		div
			:done()
		:tag('span')
			:css('font-size', '110%')
			:cssText(args.fontstyle)
			:wikitext(args[1])
	end

	return tostring(div:done())
end

function p.navbar(frame)
	if not getArgs then
		getArgs = require('Module:Arguments').getArgs
	end
	return p._navbar(getArgs(frame))
end

return p</text>
      <sha1>rtlxt65bgyk33zox63ml5km2yx6nv8j</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>پودمان:File link</title>
    <ns>828</ns>
    <id>64</id>
    <revision>
      <id>107</id>
      <timestamp>2019-03-31T06:54:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sarah</username>
        <id>1</id>
      </contributor>
      <comment>صفحه‌ای تازه حاوی «-- This module provides a library for formatting file wikilinks.  local yesno = require('Module:Yesno') local checkType = require('libraryU...» ایجاد کرد</comment>
      <origin>107</origin>
      <model>Scribunto</model>
      <format>text/plain</format>
      <text bytes="2627" sha1="k6roiog4i5b7ou0rcasl3neuv3m6vqd" xml:space="preserve">-- This module provides a library for formatting file wikilinks.

local yesno = require('Module:Yesno')
local checkType = require('libraryUtil').checkType

local p = {}

function p._main(args)
	checkType('_main', 1, args, 'table')

	-- This is basically libraryUtil.checkTypeForNamedArg, but we are rolling our
	-- own function to get the right error level.
	local function checkArg(key, val, level)
		if type(val) ~= 'string' then
			error(string.format(
				"خطای نوع در پارامتر «%s» از «_main» (رشته انتظار می‌رفت، %s دریافت شد)",
				key, type(val)
			), level)
		end
	end

	local ret = {}

	-- Adds a positional parameter to the buffer.
	local function addPositional(key)
		local val = args[key]
		if not val then
			return nil
		end
		checkArg(key, val, 4)
		ret[#ret + 1] = val
	end

	-- Adds a named parameter to the buffer. We assume that the parameter name
	-- is the same as the argument key.
	local function addNamed(key)
		local val = args[key]
		if not val then
			return nil
		end
		checkArg(key, val, 4)
		ret[#ret + 1] = key .. '=' .. val
	end

	-- Filename
	checkArg('file', args.file, 3)
	ret[#ret + 1] = 'پرونده:' .. args.file

	-- Format
	if args.format then
		checkArg('format', args.format)
		if args.formatfile then
			checkArg('formatfile', args.formatfile)
			ret[#ret + 1] = args.format .. '=' .. args.formatfile
		else
			ret[#ret + 1] = args.format
		end
	end

	-- Border
	if yesno(args.border) then
		ret[#ret + 1] = 'border'
	end

	addPositional('location')
	addPositional('alignment')
	addPositional('size')
	addNamed('upright')
	addNamed('link')
	addNamed('alt')
	addNamed('page')
	addNamed('class')
	addNamed('lang')
	addNamed('start')
	addNamed('end')
	addNamed('thumbtime')
	addPositional('caption')

	return string.format('[[%s]]', table.concat(ret, '|'))
end

function p.main(frame)
	local origArgs = require('Module:Arguments').getArgs(frame, {
		wrappers = 'الگو:File link'
	})
	if not origArgs.file then
		error("پارامتر «file» از [[الگو:File link]] حذف شده‌است", 0)
	end

	-- Copy the arguments that were passed to a new table to avoid looking up
	-- every possible parameter in the frame object.
	local args = {}
	for k, v in pairs(origArgs) do
		-- Make _BLANK a special argument to add a blank parameter. For use in
		-- conditional templates etc. it is useful for blank arguments to be
		-- ignored, but we still need a way to specify them so that we can do
		-- things like [[File:Example.png|link=]].
		if v == '_BLANK' then
			v = ''
		end
		args[k] = v
	end
	return p._main(args)
end

return p</text>
      <sha1>k6roiog4i5b7ou0rcasl3neuv3m6vqd</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>پودمان:Effective protection level</title>
    <ns>828</ns>
    <id>65</id>
    <revision>
      <id>108</id>
      <timestamp>2019-03-31T06:55:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sarah</username>
        <id>1</id>
      </contributor>
      <comment>صفحه‌ای تازه حاوی «local p = {}  -- Returns the permission required to perform a given action on a given title. -- If no title is specified, the title of the...» ایجاد کرد</comment>
      <origin>108</origin>
      <model>Scribunto</model>
      <format>text/plain</format>
      <text bytes="3050" sha1="7034sdyx47pki6tajeqc339hicr31kc" xml:space="preserve">local p = {}

-- Returns the permission required to perform a given action on a given title.
-- If no title is specified, the title of the page being displayed is used.
function p._main(action, pagename)
	local title
	if type(pagename) == 'table' and pagename.prefixedText then
		title = pagename
	elseif pagename then
		title = mw.title.new(pagename)
	else
		title = mw.title.getCurrentTitle()
	end
	pagename = title.prefixedText
	if action == 'autoreview' then
		local level = mw.ext.FlaggedRevs.getStabilitySettings(title)
		level = level and level.autoreview
		if level == 'review' then
			return 'reviewer'
		elseif level ~= '' then
			return level
		else
			return nil -- not '*'. a page not being PC-protected is distinct from it being PC-protected with anyone able to review. also not '', as that would mean PC-protected but nobody can review
		end
	elseif action ~= 'edit' and action ~= 'move' and action ~= 'create' and action ~= 'upload' then
		error( 'نخستین پارامتر باید یکی از edit، move، create، upload، autoreview باشد.', 2 )
	end
	if title.namespace == 8 then -- MediaWiki namespace
		return 'sysop'
	elseif title.namespace == 2 and title.isSubpage and ( title.contentModel == 'javascript' or title.contentModel == 'css' ) then -- user JS or CSS page
		return 'sysop'
	end
	local level = title.protectionLevels[action] and title.protectionLevels[action][1]
	if level == 'sysop' or level == 'editprotected' then
		return 'sysop'
	elseif title.cascadingProtection.restrictions[action] and title.cascadingProtection.restrictions[action][1] then -- used by a cascading-protected page
		return 'sysop'
	elseif level == 'templateeditor' then
		return 'templateeditor'
	elseif action == 'move' then
		local blacklistentry = mw.ext.TitleBlacklist.test('edit', pagename) -- Testing action edit is correct, since this is for the source page. The target page name gets tested with action move.
		if blacklistentry and not blacklistentry.params.autoconfirmed then
			return 'templateeditor'
		elseif title.namespace == 6 then
			return 'filemover'
		elseif level == 'extendedconfirmed' then
			return 'extendedconfirmed'
		else
			return 'autoconfirmed'
		end
	end
	local blacklistentry = mw.ext.TitleBlacklist.test(action, pagename)
	if blacklistentry then
		if not blacklistentry.params.autoconfirmed then
			return 'templateeditor'
		elseif level == 'extendedconfirmed' then
			return 'extendedconfirmed'
		else
			return 'autoconfirmed'
		end
	elseif level == 'editsemiprotected' then -- create-semiprotected pages return this for some reason
		return 'autoconfirmed'
	elseif level then
		return level
	elseif action == 'upload' then
		return 'autoconfirmed'
	elseif action == 'create' and title.namespace % 2 == 0 and title.namespace ~= 118 then -- You need to be registered, but not autoconfirmed, to create non-talk pages other than drafts
		return 'user'
	else
		return '*'
	end
end

setmetatable(p, { __index = function(t, k)
	return function(frame)
		return t._main(k, frame.args[1])
	end
end })

return p</text>
      <sha1>7034sdyx47pki6tajeqc339hicr31kc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>پودمان:Effective protection expiry</title>
    <ns>828</ns>
    <id>66</id>
    <revision>
      <id>109</id>
      <timestamp>2019-03-31T06:56:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sarah</username>
        <id>1</id>
      </contributor>
      <comment>صفحه‌ای تازه حاوی «local p = {}  -- Returns the expiry of a restriction of an action on a given title, or unknown if it cannot be known. -- If no title is spe...» ایجاد کرد</comment>
      <origin>109</origin>
      <model>Scribunto</model>
      <format>text/plain</format>
      <text bytes="1560" sha1="cphy28l0cgcrs7y71une0d5tk29syok" xml:space="preserve">local p = {}

-- Returns the expiry of a restriction of an action on a given title, or unknown if it cannot be known.
-- If no title is specified, the title of the page being displayed is used.
function p._main(action, pagename)
	local title
	if type(pagename) == 'table' and pagename.prefixedText then
		title = pagename
	elseif pagename then
		title = mw.title.new(pagename)
	else
		title = mw.title.getCurrentTitle()
	end
	pagename = title.prefixedText
	if action == 'autoreview' then
		local stabilitySettings = mw.ext.FlaggedRevs.getStabilitySettings(title)
		return stabilitySettings and stabilitySettings.expiry or 'unknown'
	elseif action ~= 'edit' and action ~= 'move' and action ~= 'create' and action ~= 'upload' then
		error( 'نخستین پارامتر باید یکی از edit، move، create، upload، autoreview باشد', 2 )
	end
	local rawExpiry = mw.getCurrentFrame():callParserFunction('PROTECTIONEXPIRY', action, pagename)
	if rawExpiry == 'infinity' then
		return 'infinity'
	elseif rawExpiry == '' then
		return 'unknown'
	else
		local year, month, day, hour, minute, second = rawExpiry:match(
			'^(%d%d%d%d)(%d%d)(%d%d)(%d%d)(%d%d)(%d%d)$'
		)
		if year then
			return string.format(
				'%s-%s-%sT%s:%s:%s',
				year, month, day, hour, minute, second
			)
		else
			error('خطای درونی در پودمان:Effective protection expiry؛ برچسب زمان انقضای ناهنجار')
		end
	end
end

setmetatable(p, { __index = function(t, k)
	return function(frame)
		return t._main(k, frame.args[1])
	end
end })

return p</text>
      <sha1>cphy28l0cgcrs7y71une0d5tk29syok</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>پودمان:Protection banner/config</title>
    <ns>828</ns>
    <id>67</id>
    <revision>
      <id>110</id>
      <timestamp>2019-03-31T06:57:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sarah</username>
        <id>1</id>
      </contributor>
      <comment>صفحه‌ای تازه حاوی «-- This module provides configuration data for [[Module:Protection banner]]. -- این پودمان بسیار حساس است به‌دق...» ایجاد کرد</comment>
      <origin>110</origin>
      <model>Scribunto</model>
      <format>text/plain</format>
      <text bytes="57001" sha1="lz08m1jzaddqdud6ka9o7daodnuy0c3" xml:space="preserve">-- This module provides configuration data for [[Module:Protection banner]].
-- این پودمان بسیار حساس است به‌دقت بومی‌سازی شده‌است. هنگام به‌روزرسانی دقت کنید.

return {

--------------------------------------------------------------------------------
--
--                                BANNER DATA
--
--------------------------------------------------------------------------------

--[[
-- Banner data consists of six fields:
-- * text - the main protection text that appears at the top of protection
--   banners.
-- * explanation - the text that appears below the main protection text, used
--   to explain the details of the protection.
-- * tooltip - the tooltip text you see when you move the mouse over a small
--   padlock icon.
-- * link - the page that the small padlock icon links to.
-- * alt - the alt text for the small padlock icon. This is also used as tooltip
--   text for the large protection banners.
-- * image - the padlock image used in both protection banners and small padlock
--   icons.
--
-- The module checks in three separate tables to find a value for each field.
-- First it checks the banners table, which has values specific to the reason
-- for the page being protected. Then the module checks the defaultBanners
-- table, which has values specific to each protection level. Finally, the
-- module checks the masterBanner table, which holds data for protection
-- templates to use if no data has been found in the previous two tables.
--
-- The values in the banner data can take parameters. These are specified
-- using ${TEXTLIKETHIS} (a dollar sign preceding a parameter name
-- enclosed in curly braces).
--
--                          Available parameters:
--
-- ${CURRENTVERSION} - a link to the page history or the move log, with the
-- display message "current-version-edit-display" or
-- "current-version-move-display".
--
-- ${EDITREQUEST} - a link to create an edit request for the current page.
--
-- ${EXPLANATIONBLURB} - an explanation blurb, e.g. "Please discuss any changes
-- on the talk page; you may submit a request to ask an administrator to make
-- an edit if it is minor or supported by consensus."
--
-- ${IMAGELINK} - a link to set the image to, depending on the protection
-- action and protection level.
--
-- ${INTROBLURB} - the PROTECTIONBLURB parameter, plus the expiry if an expiry
-- is set. E.g. "Editing of this page by new or unregistered users is currently 
-- disabled until dd Month YYYY."
--
-- ${INTROFRAGMENT} - the same as ${INTROBLURB}, but without final punctuation
-- so that it can be used in run-on sentences.
--
-- ${PAGETYPE} - the type of the page, e.g. "article" or "template".
-- Defined in the cfg.pagetypes table.
--
-- ${PROTECTIONBLURB} - a blurb explaining the protection level of the page, e.g.
-- "Editing of this page by new or unregistered users is currently disabled"
--
-- ${PROTECTIONDATE} - the protection date, if it has been supplied to the
-- template.
--
-- ${PROTECTIONLEVEL} - the protection level, e.g. "fully protected" or
-- "semi-protected".
--
-- ${PROTECTIONLOG} - a link to the protection log or the pending changes log,
-- depending on the protection action.
--
-- ${TALKPAGE} - a link to the talk page. If a section is specified, links
-- straight to that talk page section.
--
-- ${TOOLTIPBLURB} - uses the PAGETYPE, PROTECTIONTYPE and EXPIRY parameters to
-- create a blurb like "This template is semi-protected", or "This article is
-- move-protected until DD Month YYYY".
--
-- ${VANDAL} - links for the specified username (or the root page name)
-- using Module:Vandal-m.
--
--                                 Functions
--
-- For advanced users, it is possible to use Lua functions instead of strings
-- in the banner config tables. Using functions gives flexibility that is not
-- possible just by using parameters. Functions take two arguments, the
-- protection object and the template arguments, and they must output a string.
--
-- For example:
--
-- text = function (protectionObj, args)
--     if protectionObj.level == 'autoconfirmed' then
--         return 'foo'
--     else
--         return 'bar'
--     end
-- end
--
-- Some protection object properties and methods that may be useful:
-- protectionObj.action - the protection action
-- protectionObj.level - the protection level
-- protectionObj.reason - the protection reason
-- protectionObj.expiry - the expiry. Nil if unset, the string "indef" if set
--     to indefinite, and the protection time in unix time if temporary.
-- protectionObj.protectionDate - the protection date in unix time, or nil if
--     unspecified.
-- protectionObj.bannerConfig - the banner config found by the module. Beware
--     of editing the config field used by the function, as it could create an
--     infinite loop.
-- protectionObj:isProtected - returns a boolean showing whether the page is
--     protected.
-- protectionObj:isTemporary - returns a boolean showing whether the expiry is
--     temporary.
-- protectionObj:isIncorrect - returns a boolean showing whether the protection
--     template is incorrect.
--]]

-- The master banner data, used if no values have been found in banners or
-- defaultBanners.
masterBanner = {
	text = '${INTROBLURB}',
	explanation = '${EXPLANATIONBLURB}',
	tooltip = '${TOOLTIPBLURB}',
	link = '${IMAGELINK}',
	alt = 'صفحه ${PROTECTIONLEVEL}'
},

-- The default banner data. This holds banner data for different protection
-- levels.
-- *required* - this table needs edit, move, autoreview and upload subtables.
defaultBanners = {
	edit = {},
	move = {},
	autoreview = {
		autoconfirmed = {
			alt = 'صفحه با تغییرات در انتظار سطح ۱ حفاظت شده‌است',
			tooltip = 'همه ویرایش‌های کاربران ثبت‌نام‌نکرده و کاربران تازه‌کار در حال انتظار برای بررسی هستند',
			image = 'Padlock-silver-light.svg'
		},
		default = {
			alt = 'صفحه با تغییرات در انتظار سطح ۲ حفاظت شده‌است',
			tooltip = 'همه ویرایش‌های کاربرانی که بازبین یا مدیر نیستند'
				.. ' در حال انتظار برای بررسی هستند',
			image = 'Padlock-orange.svg'
		}
	},
	upload = {}
},

-- The banner data. This holds banner data for different protection reasons.
-- In fact, the reasons specified in this table control which reasons are
-- valid inputs to the first positional parameter.
--
-- There is also a non-standard "description" field that can be used for items
-- in this table. This is a description of the protection reason for use in the
-- module documentation.
--
-- *required* - this table needs edit, move, autoreview and upload subtables.
banners = {
	edit = {
		blp = {
			description = 'برای صفحاتی که جهت ترویج رعایت'
				.. ' سیاست [[ویکی‌پدیا:زندگی‌نامه زندگان'
				.. '|زندگی‌نامه زندگان]] حفاظت شده‌اند.',
			text = '${INTROFRAGMENT} برای ترویج رعایت'
				.. ' [[ویکی‌پدیا:زندگی‌نامه زندگان'
				.. "|سیاست ویکی‌پدیا برای"
				.. ' زندگی‌نامه زندگان]].',
			tooltip = '${TOOLTIPFRAGMENT} برای ترویج رعایت سیاست'
				.. ' زندگی‌نامه زندگان',
		},
		dmca = {
			description = 'برای صفحاتی که توسط بنیاد ویکی‌مدیا به دلیل'
				.. ' حذف درخواست‌های قانون حق تکثیر ملینیوم دیجیتال حفاظت شده‌اند.',
			explanation = function (protectionObj, args)
				local ret = 'به دنبال اطلاع صاحب حقوق تحت'
					.. ' قانون حق تکثیر ملینیوم (DMCA) در مورد برخی محتوا'
					.. ' در این مقاله، بنیاد ویکی‌مدیا تحت قانون اجرایی'
					.. ' و برچیدن و محتوای محدود‌شده مشکوک'
					.. ' عمل کرده‌است.'
				if args.notice then
					ret = ret .. ' یک نگارش از اخطار دریافت‌شده اینجا یافت می‌شود: '
						.. args.notice .. '.'
				end
				ret = ret .. ' برای کسب اطلاعات بیشتر، از جمله وب‌گاه‌هایی که بر سر'
					.. ' چگونگی بایگانی‌کردن یک دفاعیه در برابر اخطار بحث می‌کنند، لطفاً'
					.. " [[:en:Wikipedia:Office actions]] و ${TALKPAGE} مقاله را ببینید."
					.. "'''این الگو را از مقاله تا وقتی که"
					.. " از محدودیت‌ها صرف نظر نشده‌است حذف نکنید'''."
				return ret
			end,
			image = 'Padlock-black.svg',
		},
		dispute = {
			description = 'برای صفحاتی که به دلیل اختلافات ویرایشی حفاظت شده‌اند.',
			text = function (protectionObj, args)
				-- Find the value of "disputes".
				local display = 'اختلافات'
				local disputes
				if args.section then
					disputes = string.format(
						'[[%s:%s#%s|%s]]',
						mw.site.namespaces[protectionObj.title.namespace].talk.name,
						protectionObj.title.text,
						args.section,
						display
					)
				else
					disputes = display
				end

				-- Make the blurb, depending on the expiry.
				local msg
				if type(protectionObj.expiry) == 'number' then
					msg = '${INTROFRAGMENT} یا تا ویرایش %s حل شده باشد.'
				else
					msg = '${INTROFRAGMENT} تا ویرایش %s حل شده باشد.'
				end
				return string.format(msg, disputes)
			end,
			explanation = "این حفاظت تأیید بر ${CURRENTVERSION}"
				.. " '''نمی‌باشد'''. ${EXPLANATIONBLURB}",
			tooltip = '${TOOLTIPFRAGMENT} به دلیل اختلافات ویرایشی',
			},
			ecp = {
				description = 'برای مقالاتی در زمینه‌های موضوعی تصویب‌شده توسط'
				.. ' [[ویکی‌پدیا:هیئت داوری|هیئت داوری]] یا'
				.. ' برخورداری از معیارهای کاربرد جامعه',
				tooltip = 'این ${PAGETYPE} تأییدشدهٔ پایدار حفاظت شده‌است',
				alt = '${PAGETYPE} حفاظت‌شده',
		},
		mainpage = {
			description = 'برای صفحاتی که از نشان داده‌شدن در [[صفحهٔ اصلی]] حفاظت شده‌است.',
			text = 'این پرونده هم اکنون'
				.. ' در برابر ویرایش‌شدن به دلیل هم اکنون نمایش یافتن یا به زودی نمایش داده‌شدن'
				.. ' در [[صفحهٔ اصلی]]'
				.. ' [[راهنما:حفاظت|حفاظت]] شده‌است.',
			explanation = 'تصاویر در صفحهٔ اصلی به دلیل دید بالا حفاظت شده‌اند.'
				.. ' لطفاً دربارهٔ هر تغییر لازم در ${TALKPAGE} گفتگو کنید.'
				.. '&lt;br /&gt;&lt;span style="font-size:90%;"&gt;'
				.. "'''مدیران:''' هنگامی که این تصویر مطمئن هستید خارج از صفحهٔ اصلی است،"
				.. ' لطفاً آن را از حفاظت در آورید، یا به نیمه‌حفاظت‌شده کاهش دهید،'
				.. ' اگر مناسب است.&lt;/span&gt;',
		},
		office = {
			description = 'برای صفحاتی که توسط بنیاد ویکی‌مدیا حفاظت شده‌است.',
			text = function (protectionObj, args)
				local ret = 'این ${PAGETYPE} هم اکنون تحت'
					.. ' بررسی'
					.. ' [[:en:Wikipedia:Office actions|اداره بنیاد ویکی‌مدیا]] است'
					.. ' و حفاظت می‌شود.'
				if protectionObj.protectionDate then
					ret = ret .. ' این صفحه از ${PROTECTIONDATE} حفاظت می‌شود.'
				end
				return ret
			end,
			explanation = "اگر شما می‌توانید این صفحه را ویرایش کنید، لطفاً نخست دربارهٔ همه تغییرات"
				.. " و اضافه بر آن در ${TALKPAGE} گفتگو کنید. '''حفاظت را از این صفحه"
				.. " حذف نکنید مگر توسط بنیاد ویکی‌مدیا برای این کار مجاز دانسته"
				.. " شده‌اید.'''",
			image = 'Padlock-black.svg',
		},
		reset = {
			description = 'برای صفحاتی که توسط بنیاد ویکی‌مدیا محافظت می‌شود و'
				.. ' به نسخه‌ای کاهش‌یافته «بازنشانده شده‌است».',
 			text = 'این ${PAGETYPE} هم اکنون تحت'
					.. ' بررسی دقیق'
					.. ' [[:en:Wikipedia:Office actions|اداره بنیاد ویکی‌مدیا]]'
					.. ' بوده و محافظت می‌شود.',
			explanation = function (protectionObj, args)
				local ret = ''
				if protectionObj.protectionDate then
					ret = ret .. 'در ${PROTECTIONDATE} این ${PAGETYPE}'
				else
					ret = ret .. 'این ${PAGETYPE}'
				end
				ret = ret .. ' به یک نسخهٔ'
				.. ' ساده و «فقط شامل پایه و عناصر ضروری» کاهش یافته‌است که ممکن است برای'
				.. ' اطمینان از تطابق با سیاست‌های [[وپ:بی‌طرف|دیدگاه بی‌طرف]] و'
				.. ' [[وپ:تأیید|تأییدپذیری]] کاملاً بازنویسی شده‌باشد.'
				.. ' سیاست‌های استاندارد ویکی‌پدیا به بازنویسی خودش اعمال می‌شود—که'
				.. ' در نهایت برای همهٔ ویراستاران باز خواهد بود—و به شدت اجرا'
				.. ' خواهد شد. این ${PAGETYPE} هنگام بازسازی'
				.. ' ${PROTECTIONLEVEL} شده‌است.\n\n'
				.. 'درج مستقیم هر چیز از'
				.. ' بازبینی‌های پیش از حفاظت از این ${PAGETYPE} حذف خواهد شد،'
				.. ' همینطور هر ماده افزوده‌شده به این ${PAGETYPE} که به درستی به منبع ارجاع نشده‌است.'
				.. ' صفحه(های) بحث مرتبط هم در همان تاریخ'
				.. " حذف می‌شود.\n\n"
				.. "اگر شما می‌توانید این صفحه را ویرایش کنید، لطفاً نخست دربارهٔ همه تغییرات و"
				.. " اضافه بر آن در ${TALKPAGE} بحث کنید. '''این کار را نادیده نگیرید،"
				.. " و حفاظت را از این صفحه حذف نکنید،"
				.. " مگر برای انجامش توسط بنیاد ویکی‌مدیا مجاز دانسته شده‌اید."
				.. " هیچ ویراستاری این اطلاعیه را حذف نکند.'''"

				return ret
			end,
			image = 'Padlock-black.svg',
		},
		sock = {
			description = 'برای صفحاتی که به دلیل'
				.. ' [[ویکی‌پدیا:حساب زاپاس|حساب زاپاس] حفاظت شده‌است.',
			text = '${INTROFRAGMENT} برای جلوگیری از [[ویکی‌پدیا:قطع دسترسی|قطع دسترسی]]'
				.. ' [[ویکی‌پدیا:حساب زاپاس|حساب‌های زاپاس]] یا'
				.. ' جلوگیری از ویرایش آن توسط'
				.. ' [[ویکی‌پدیا:سیاست تحریم|کاربران مسدودشده]].',
			tooltip = '${TOOLTIPFRAGMENT} برای جلوگیری از قطع دسترسی حساب‌های زاپاس یا جلوگیری از'
				.. ' ویرایش آن توسط کاربران مسدودشده',
		},
		template = {
			description = 'برای الگوهای [[ویکی‌پدیا:الگوهای حساس|حساس]]'
				.. ' و پودمان‌های لوآ.',
			text = 'این ${PAGETYPE} به دلیل [[ویکی‌پدیا:الگوهای حساس|حساسیت]]،'
				.. ' به طور دائم [[راهنما:حفاظت|حفاظت‌شده]] است.',
			explanation = 'لطفاً دربارهٔ هر تغییر در ${TALKPAGE} گفتگو کنید؛ شما می‌توانید'
				.. ' از یک [[ویکی‌پدیا:مدیران|مدیر]] یا'
				.. ' [[ویکی‌پدیا:ویرایشگر الگو|ویراستار الگو]] بخواهید'
				.. ' ${EDITREQUEST} یک ویرایش انجام دهد اگر'
				.. ' آن ویرایش یک ویرایش [[راهنما:ویرایش جزئی#چه هنگامی ویرایش جزئی است؟|غیر جنجالی]]'
				.. ' است یا توسط'
				.. ' [[ویکی‌پدیا:اجماع|اجماع]] حمایت می‌شود. شما همچنین می‌توانید'
				.. ' [[ویکی‌پدیا:درخواست محافظت صفحه|درخواست کنید]] که آن'
				.. ' صفحه از حفاظت خارج شود.',
			tooltip = 'این ${PAGETYPE} حساس به دلیل جلوگیری'
				.. ' از خرابکاری به طور دائم ${PROTECTIONLEVEL} است',
			alt = '${PAGETYPE} به طور دائم حفاظت‌شده است',
		},
		usertalk = {
			description = 'برای صفحات حفاظت‌شده در برابر ویرایش‌های مخرب توسط یک'
				.. ' کاربر ویژه.',
			text = '${INTROFRAGMENT} برای جلوگیری از ${VANDAL} در برابر استفاده از آن برای انجام ویرایش‌های مخرب،'
				.. ' چون سوء استفاده'
				.. ' از الگوی &amp;#123;&amp;#123;[[الگو:بازکردن|بازکردن]]&amp;#125;&amp;#125;.',
			explanation = 'اگر نمی‌توانید این صفحهٔ بحث کاربر را ویرایش کنید و باید'
				.. ' یک تغییر ایجاد کنید یا پیامی بگذارید، می‌توانید'
				.. ' [[ویکی‌پدیا:درخواست محافظت صفحه'
				.. '#درخواست‌های خروج از محافظت'
				.. '|درخواست ویرایش کنید]]،'
				.. ' [[ویکی‌پدیا:درخواست محافظت صفحه'
				.. '#درخواست‌های خروج از محافظت'
				.. '|درخواست عدم حفاظت کنید.]]،'
				.. ' [[Special:Userlogin|وارد شوید]]،'
				.. ' یا [[Special:UserLogin/signup|یک حساب کاربری بسازید]].',
		},
		vandalism = {
			description = 'برای صفحاتی که در مقابل'
				.. ' [[ویکی‌پدیا:خرابکاری|خرابکاری]] محافت شده‌است.',
			text = '${INTROFRAGMENT} به دلیل [[ویکی‌پدیا:خرابکاری|خرابکاری]].',
			explanation = function (protectionObj, args)
				local ret = ''
				if protectionObj.level == 'sysop' then
					ret = ret .. "این حفاظت تأیید بر ${CURRENTVERSION}"
						.. " '''نمی‌باشد'''. "
				end
				return ret .. '${EXPLANATIONBLURB}'
			end,
			tooltip = '${TOOLTIPFRAGMENT} به دلیل خرابکاری',
		}
	},
	move = {
		dispute = {
			description = 'برای صفحاتی که در برابر انتقال صفحه‌ها به دلیل'
				.. ' اختلاف بر سر عنوان صفحه حفاظت شده‌است.',
			explanation = "این حفاظت تأیید بر ${CURRENTVERSION}"
				.. "'''نمی‌باشد'''. ${EXPLANATIONBLURB}",
			image = 'Padlock-olive.svg'
		},
		vandalism = {
			description = 'برای صفحاتی که در مقابل'
				.. ' [[ویکی‌پدیا:خرابکاری#خرابکاری انتقال صفحه'
				.. ' |خرابکاری انتقال صفحه]] محافظت شده‌است.'
		}
	},
	autoreview = {},
	upload = {}
},

--------------------------------------------------------------------------------
--
--                            GENERAL DATA TABLES
--
--------------------------------------------------------------------------------

--------------------------------------------------------------------------------
-- Protection blurbs
--------------------------------------------------------------------------------

-- This table produces the protection blurbs available with the
-- ${PROTECTIONBLURB} parameter. It is sorted by protection action and
-- protection level, and is checked by the module in the following order:
-- 1. page's protection action, page's protection level
-- 2. page's protection action, default protection level
-- 3. "edit" protection action, default protection level
--
-- It is possible to use banner parameters inside this table.
-- *required* - this table needs edit, move, autoreview and upload subtables.
protectionBlurbs = {
	edit = {
		default = 'این ${PAGETYPE} در برابر'
			.. ' ویرایش [[راهنما:حفاظت|حفاظت]] شده‌است',
		autoconfirmed = 'ویرایش این ${PAGETYPE} برای کاربران [[ویکی‌پدیا:اختیارات گروه‌های'
			.. ' کاربری#کاربران جدید|تازه]] یا [[ویکی‌پدیا:اختیارات گروه‌های کاربری#کاربران گمنام'
			.. '|ثبت‌نام‌نکرده]] [[راهنما:حفاظت|غیر فعال]] است',
		extendedconfirmed = 'این ${PAGETYPE} در برابر ویرایش کاربران'
			.. ' ${PROTECTIONLEVEL} است',
	},
	move = {
		default = 'این ${PAGETYPE} در برابر [[ویکی‌پدیا:انتقال صفحه‌ها|انتقال صفحه‌ها]]'
			.. ' [[راهنما:حفاظت|حفاظت]] شده‌است'
	},
	autoreview = {
		autoconfirmed = 'همه ویرایش‌های صورت‌گرفته در این ${PAGETYPE} توسط کاربران'
			.. ' [[ویکی‌پدیا:اختیارات گروه‌های کاربری#کاربران جدید|تازه]] یا'
			.. ' [[[[ویکی‌پدیا:اختیارات گروه‌های کاربری#کاربران گمنام|ثبت‌نام‌نکرده]]'
			.. ' [[ویکی‌پدیا:تغییرات در حال انتظار|در حال انتظار برای بررسی]] هستند',
		default = 'همه ویرایش‌های صورت‌گرفته در این ${PAGETYPE} توسط کاربرانی که'
			.. ' [[:en:Wikipedia:Reviewing|بازبین]] یا'
			.. ' [[ویکی‌پدیا:مدیران|مدیر]] نیستند'
			.. ' [[ویکی‌پدیا:تغییرات در حال انتظار|در حال انتظار برای بررسی]] هستند'
	},
	upload = {
		default = 'بارگذاری نگارش‌های تازه از این ${PAGETYPE} غیرفعال است'
	}
},


--------------------------------------------------------------------------------
-- Explanation blurbs
--------------------------------------------------------------------------------

-- This table produces the explanation blurbs available with the
-- ${EXPLANATIONBLURB} parameter. It is sorted by protection action,
-- protection level, and whether the page is a talk page or not. If the page is
-- a talk page it will have a talk key of "talk"; otherwise it will have a talk
-- key of "subject". The table is checked in the following order:
-- 1. page's protection action, page's protection level, page's talk key
-- 2. page's protection action, page's protection level, default talk key
-- 3. page's protection action, default protection level, page's talk key
-- 4. page's protection action, default protection level, default talk key
--
-- It is possible to use banner parameters inside this table.
-- *required* - this table needs edit, move, autoreview and upload subtables.
explanationBlurbs = {
	edit = {
		autoconfirmed = {
			subject = '[[ویکی‌پدیا:سیاست حفاظت از صفحه‌ها|سیاست حفاظت]]'
				.. ' و ${PROTECTIONLOG} را برای جزئیات بیشتر ببینید. اگر نمی‌توانید'
				.. ' این ${PAGETYPE} را ویرایش کنید و می‌خواهید تغییری ایجاد کنید، می‌توانید'
				.. ' ${EDITREQUEST}، دربارهٔ تغییرها در ${TALKPAGE} گفتگو کنید،'
				.. ' [[ویکی‌پدیا:درخواست محافظت صفحه'
				.. '#درخواست‌های خروج از محافظت'
				.. '|درخواست عدم حفاظت کنید]]، [[Special:Userlogin|وارد شوید]]، یا'
				.. ' [[Special:UserLogin/signup|حساب کاربری بسازید]].',
			default = '[[ویکی‌پدیا:سیاست حفاظت از صفحه‌ها|سیاست حفاظت]]'
				.. ' و ${PROTECTIONLOG} را برای جزئیات بیشتر ببینید. اگر نمی‌توانید'
				.. ' این ${PAGETYPE} را ویرایش کنید و می‌خواهید تغییری ایجاد کنید، می‌توانید'
				.. ' [[ویکی‌پدیا:درخواست محافظت صفحه'
				.. '#درخواست‌های خروج از محافظت'
				.. '|درخواست عدم حفاظت کنید]]، [[Special:Userlogin|وارد شوید]]، یا'
				.. ' [[Special:UserLogin/signup|حساب کاربری بسازید]].',
		},
		extendedconfirmed = {
			default = 'حفاظت تأییدشدهٔ پایدار از ویرایش‌های ویراستاران آی‌پی'
				.. ' و کاربران ثبت‌نام‌کرده با کمتر از ۳۰ روز عمر و ۵۰۰ ویرایش جلوگیری می‌کند.'
				.. ' [[ویکی‌پدیا:سیاست حفاظت از صفحه‌ها#تأییدشدهٔ پایدار|سیاست در استفاده از جامعه]]'
				.. ' تعیین می‌کند که حفاظت تأییدشدهٔ پایدار قابل بکارگیری برای اختلال در مبارزه است،'
				.. ' باتوجه به اینکه نیمه‌حفاظت بی‌اثر ثابت شده‌است.'
				.. ' خواهشمند است برای هر تغییری در ${TALKPAGE} گفتگو کنید؛ شما می‌توانید'
				.. ' برای تغییرات غیرمتعارف و در راستای [[ویکی‌پدیا:اجماع|اجماع]]'
				.. ' ${EDITREQUEST}.'
		},
		default = {
			subject = '[[ویکی‌پدیا:سیاست حفاظت از صفحه‌ها|سیاست حفاظت]]'
				.. ' و ${PROTECTIONLOG} را برای جزئیات بیشتر ببینید.'
				.. ' لطفاً دربارهٔ هر تغییر در ${TALKPAGE} گفتگو کنید؛ شما'
				.. ' می‌توانید از'
				.. ' یک [[ویکی‌پدیا:مدیران|مدیر]] ${EDITREQUEST} تا یک ویرایش انجام دهد اگر آن ویرایش'
				.. ' [[راهنما:ویرایش جزئی#چه هنگامی ویرایش جزئی است؟|غیر جنجانی]] است یا توسط'
				.. ' [[ویکی‌پدیا:اجماع|اجماع]] حمایت می‌شود.'
				.. ' شما همچنین می‌توانید [[ویکی‌پدیا:درخواست محافظت'
				.. ' صفحه#درخواست‌های خروج از محافظت'
				.. '|درخواست کنید]] که این صفحه از حفاظت خارج شود.',
			default = '[[ویکی‌پدیا:سیاست حفاظت از صفحه‌ها|سیاست حفاظت]]'
				.. ' و ${PROTECTIONLOG} را برای جزئیات بیشتر ببینید.'
				.. ' شما می‌توانید برای این صفحه [[ویکی‌پدیا:درخواست محافظت'
				.. ' صفحه|درخواست'
				.. ' ویرایش کنید]]، یا [[ویکی‌پدیا:درخواست محافظت'
				.. ' صفحه#درخواست‌های خروج از محافظت'
				.. '|بخواهید]] از حفاظت خارج شود.'
		}
	},
	move = {
		default = {
			subject = '[[ویکی‌پدیا:سیاست حفاظت از صفحه‌ها|سیاست حفاظت]]'
				.. ' و ${PROTECTIONLOG} را برای جزئیات بیشتر ببینید.'
				.. ' این صفحه هنوز می‌تواند ویرایش شود اما نمی‌تواند منتقل شود'
				.. ' تا هنگامی که محافظت نمی‌شود. لطفاً دربارهٔ هر انتقال پیشنهادی در'
				.. ' ${TALKPAGE} یا در [[ویکی‌پدیا:تابلوی اعلانات مدیران/درخواست انتقال و ادغام تاریخچه]] گفتگو کنید. شما همچنین می‌توانید'
				.. ' [[ویکی‌پدیا:درخواست محافظت صفحه|درخواست دهید]] که این صفحه'
				.. ' از محافظت خارج شود.',
			default = '[[ویکی‌پدیا:سیاست حفاظت از صفحه‌ها|سیاست حفاظت]]'
				.. ' و ${PROTECTIONLOG} را برای جزئیات بیشتر ببینید.'
				.. ' این صفحه هنوز می‌تواند ویرایش شود اما نمی‌تواند منتقل شود'
				.. ' تا هنگامی که محافظت نمی‌شود. لطفاً دربارهٔ هر انتقال پیشنهادی در'
				.. ' [[ویکی‌پدیا:تابلوی اعلانات مدیران/درخواست انتقال و ادغام تاریخچه]] گفتگو کنید. شما همچنین می‌توانید'
				.. ' [[ویکی‌پدیا:درخواست محافظت صفحه|درخواست دهید]] که این صفحه'
				.. ' از محافظت خارج شود.'
		}
	},
	autoreview = {
		default = {
			reviewer = '[[ویکی‌پدیا:سیاست حفاظت از صفحه‌ها|سیاست حفاظت]]'
				.. ' و ${PROTECTIONLOG} را برای جزئیات بیشتر ببینید.'
				.. ' ویرایش در این ${PAGETYPE} برای خوانندگان قابل مشاهده نیست'
				.. ' تا هنگامی که توسط یک بازبین یا یک مدیر پذیرفته شود.'
				.. ' برای جلوگیری از نیاز بازبینی ویرایش‌هایتان، می‌توانید'
				.. ' [[ویکی‌پدیا:درخواست محافظت صفحه'
				.. '#درخواست‌های خروج از محافظت'
				.. '|درخواست عدم حفاظت کنید]]. ویراستاران با تجربه همچنین می‌توانند'
				.. ' درخواست [[:en:Wikipedia:Reviewing|سطح دسترسی بازبین]] کنند.',
			default = '[[ویکی‌پدیا:سیاست حفاظت از صفحه‌ها|سیاست حفاظت]]'
				.. ' و ${PROTECTIONLOG} را برای جزئیات بیشتر ببینید.'
				.. ' ویرایش در این ${PAGETYPE} توسط کاربران تازه‌کار و ثبت‌نام‌نکرده'
				.. ' برای خوانندگان قابل مشاهده نیست تا هنگامی که توسط'
				.. ' یک بازبین پذیرفته شود. برای جلوگیری از نیاز بازبینی ویرایش‌هایتان،'
				.. ' می‌توانید'
				.. ' [[ویکی‌پدیا:درخواست محافظت صفحه'
				.. '#درخواست‌های خروج از محافظت'
				.. '|درخواست عدم حفاظت کنید]]، [[Special:Userlogin|وارد شوید]]، یا'
				.. ' [[Special:UserLogin/signup|حساب کاربری بسازید]].'
		},
		},
	upload = {
		default = {
			default = 'برای اطلاعات بیشتر [[ویکی‌پدیا:سیاست حفاظت از صفحه‌ها|'
				.. 'سیاست حفاظت از صفحه‌ها]] و ${PROTECTIONLOG} را ببینید.'
				.. ' این صفحه را هنوز می‌توان ویرایش کرد اما نسخه‌های تازه پرونده'
				.. ' ممکن نیست بارگذاری شود تا زمانی که از حفاظت خارج شود. شما می‌توانید'
				.. ' بارگذاری نسخه تازه را با'
				.. ' [[ویکی‌پدیا:درخواست‌های ویرایش|درخواست ویرایش حفاظت‌شده]] درخواست کنید، یا'
				.. ' می‌توانید از حفاظت‌شده خارج‌کردن آن را'
				.. ' [[ویکی‌پدیا:درخواست محافظت صفحه|درخواست کنید]].'
		}
	}
},

--------------------------------------------------------------------------------
-- Protection levels
--------------------------------------------------------------------------------

-- This table provides the data for the ${PROTECTIONLEVEL} parameter, which
-- produces a short label for different protection levels. It is sorted by
-- protection action and protection level, and is checked in the following
-- order:
-- 1. page's protection action, page's protection level
-- 2. page's protection action, default protection level
-- 3. "edit" protection action, default protection level
--
-- It is possible to use banner parameters inside this table.
-- *required* - this table needs edit, move, autoreview and upload subtables.
protectionLevels = {
	edit = {
		default = 'حفاظت‌شده',
		templateeditor = 'الگوحفاظت‌شده',
		extendedconfirmed = 'حفاظت‌شده',
		autoconfirmed = 'نیمه‌حفاظت‌شده',
	},
	move = {
		default = 'انتقال‌حفاظت‌شده'
	},
	autoreview = {
	},
	upload = {
		default = 'بارگذاری‌حفاظت‌شده'
	}
},

--------------------------------------------------------------------------------
-- Images
--------------------------------------------------------------------------------

-- This table lists different padlock images for each protection action and
-- protection level. It is used if an image is not specified in any of the
-- banner data tables, and if the page does not satisfy the conditions for using
-- the ['image-filename-indef'] image. It is checked in the following order:
-- 1. page's protection action, page's protection level
-- 2. page's protection action, default protection level
images = {
	edit = {
		default = 'Padlock.svg',
		templateeditor = 'Padlock-pink.svg',
		extendedconfirmed = 'Padlock-blue.svg',
		autoconfirmed = 'Padlock-silver.svg'
	},
	move = {
		default = 'Padlock-olive.svg',
	},
	autoreview = {
		autoconfirmed = 'Padlock-silver-light.svg',
		default = 'Padlock-orange.svg'
	},
	upload = {
		default = 'Padlock-purple.svg'
	}
},

-- Pages with a reason specified in this table will show the special "indef"
-- padlock, defined in the 'image-filename-indef' message, if no expiry is set.
indefImageReasons = {
	template = true
},

--------------------------------------------------------------------------------
-- Image links
--------------------------------------------------------------------------------

-- This table provides the data for the ${IMAGELINK} parameter, which gets
-- the image link for small padlock icons based on the page's protection action
-- and protection level. It is checked in the following order:
-- 1. page's protection action, page's protection level
-- 2. page's protection action, default protection level
-- 3. "edit" protection action, default protection level
--
-- It is possible to use banner parameters inside this table.
-- *required* - this table needs edit, move, autoreview and upload subtables.
imageLinks = {
	edit = {
		default = 'ویکی‌پدیا:سیاست حفاظت از صفحه‌ها#کاملاً',
		templateeditor = 'ویکی‌پدیا:سیاست حفاظت از صفحه‌ها#الگو',
		extendedconfirmed = 'ویکی‌پدیا:سیاست حفاظت از صفحه‌ها#تأییدشدهٔ پایدار',
		autoconfirmed = 'ویکی‌پدیا:سیاست حفاظت از صفحه‌ها#نیمه'
	},
	move = {
		default = 'ویکی‌پدیا:سیاست حفاظت از صفحه‌ها#انتقال'
	},
	autoreview = {
		autoconfirmed = 'ویکی‌پدیا:سیاست حفاظت از صفحه‌ها#تا۱',
		reviewer = 'ویکی‌پدیا:سیاست حفاظت از صفحه‌ها#تا۲'
	},
	upload = {
		default = 'ویکی‌پدیا:سیاست حفاظت از صفحه‌ها#بارگذاری'
	}
},

--------------------------------------------------------------------------------
-- Padlock indicator names
--------------------------------------------------------------------------------

-- This table provides the "name" attribute for the &lt;indicator&gt; extension tag
-- with which small padlock icons are generated. All indicator tags on a page
-- are displayed in alphabetical order based on this attribute, and with
-- indicator tags with duplicate names, the last tag on the page wins.
-- The attribute is chosen based on the protection action; table keys must be a
-- protection action name or the string "default".
padlockIndicatorNames = {
	autoreview = 'pp-autoreview',
	default = 'pp-default'
},

--------------------------------------------------------------------------------
-- Protection categories
--------------------------------------------------------------------------------

--[[
-- The protection categories are stored in the protectionCategories table.
-- Keys to this table are made up of the following strings:
--
-- 1. the expiry date
-- 2. the namespace
-- 3. the protection reason (e.g. "dispute" or "vandalism")
-- 4. the protection level (e.g. "sysop" or "autoconfirmed")
-- 5. the action (e.g. "edit" or "move")
-- 
-- When the module looks up a category in the table, first it will will check to
-- see a key exists that corresponds to all five parameters. For example, a
-- user page semi-protected from vandalism for two weeks would have the key
-- "temp-user-vandalism-autoconfirmed-edit". If no match is found, the module
-- changes the first part of the key to "all" and checks the table again. It
-- keeps checking increasingly generic key combinations until it finds the
-- field, or until it reaches the key "all-all-all-all-all".
--
-- The module uses a binary matrix to determine the order in which to search.
-- This is best demonstrated by a table. In this table, the "0" values
-- represent "all", and the "1" values represent the original data (e.g.
-- "indef" or "file" or "vandalism").
--
--        expiry    namespace reason   level     action
-- order
-- 1      1         1         1        1         1
-- 2      0         1         1        1         1
-- 3      1         0         1        1         1
-- 4      0         0         1        1         1
-- 5      1         1         0        1         1
-- 6      0         1         0        1         1
-- 7      1         0         0        1         1
-- 8      0         0         0        1         1
-- 9      1         1         1        0         1
-- 10     0         1         1        0         1
-- 11     1         0         1        0         1
-- 12     0         0         1        0         1
-- 13     1         1         0        0         1
-- 14     0         1         0        0         1
-- 15     1         0         0        0         1
-- 16     0         0         0        0         1
-- 17     1         1         1        1         0
-- 18     0         1         1        1         0
-- 19     1         0         1        1         0
-- 20     0         0         1        1         0
-- 21     1         1         0        1         0
-- 22     0         1         0        1         0
-- 23     1         0         0        1         0
-- 24     0         0         0        1         0
-- 25     1         1         1        0         0
-- 26     0         1         1        0         0
-- 27     1         0         1        0         0
-- 28     0         0         1        0         0
-- 29     1         1         0        0         0
-- 30     0         1         0        0         0
-- 31     1         0         0        0         0
-- 32     0         0         0        0         0
--
-- In this scheme the action has the highest priority, as it is the last
-- to change, and the expiry has the least priority, as it changes the most.
-- The priorities of the expiry, the protection level and the action are
-- fixed, but the priorities of the reason and the namespace can be swapped
-- through the use of the cfg.bannerDataNamespaceHasPriority table.
--]]

-- If the reason specified to the template is listed in this table,
-- namespace data will take priority over reason data in the protectionCategories
-- table.
reasonsWithNamespacePriority = {
	vandalism = true,
},

-- The string to use as a namespace key for the protectionCategories table for each
-- namespace number.
categoryNamespaceKeys = {
	[  2] = 'user',
	[  3] = 'user',
	[  4] = 'project',
	[  6] = 'file',
	[  8] = 'mediawiki',
	[ 10] = 'template',
	[ 12] = 'project',
	[ 14] = 'category',
	[100] = 'portal',
	[828] = 'module',
},

protectionCategories = {
	['all|all|all|all|all']                  = 'صفحات حفاظت‌شده ویکی‌پدیا',
	['all|all|office|all|all']               = 'صفحات اداره‌حفاظت‌شده ویکی‌پدیا',
	['all|all|reset|all|all']                = 'صفحات اداره‌حفاظت‌شده ویکی‌پدیا',
	['all|all|dmca|all|all']                 = 'صفحات اداره‌حفاظت‌شده ویکی‌پدیا',
	['all|all|mainpage|all|all']             = 'پرونده‌های کامل‌حفاظت‌شده صفحه اصلی ویکی‌پدیا',
	['all|all|all|extendedconfirmed|all']    = 'صفحات ویکی‌پدیا با محدودیت ویرایش کمتر از ۳۰-۵۰۰',
	['all|all|ecp|extendedconfirmed|all']    = 'صفحات ویکی‌پدیا با محدودیت ویرایش کمتر از ۳۰-۵۰۰',
	['all|template|all|all|edit']            = 'الگوهای کامل‌حفاظت‌شده ویکی‌پدیا',
	['all|all|all|autoconfirmed|edit']       = 'صفحات نیمه‌حفاظت‌شده ویکی‌پدیا',
	['indef|all|all|autoconfirmed|edit']     = 'صفحات نیمه‌حفاظت‌شده بی‌پایان ویکی‌پدیا',
	['all|all|blp|autoconfirmed|edit']       = 'زندگی‌نامه زندگان نیمه‌حفاظت‌شده بی‌پایان ویکی‌پدیا',
	['temp|all|blp|autoconfirmed|edit']      = 'زندگی‌نامه زندگان نیمه‌حفاظت‌شده موقت ویکی‌پدیا',
	['all|all|dispute|autoconfirmed|edit']   = 'صفحات نیمه‌حفاظت‌شده ویکی‌پدیا به‌دلیل اختلاف',
	['all|all|sock|autoconfirmed|edit']      = 'صفحات نیمه‌حفاظت‌شده ویکی‌پدیا در برابر کاربران محروم',
	['all|all|vandalism|autoconfirmed|edit'] = 'صفحات نیمه‌حفاظت‌شده ویکی‌پدیا در برابر خرابکاری',
	['all|category|all|autoconfirmed|edit']  = 'رده‌های نیمه‌حفاظت‌شده ویکی‌پدیا',
	['all|file|all|autoconfirmed|edit']      = 'پرونده‌های نیمه‌حفاظت‌شده ویکی‌پدیا',
	['all|portal|all|autoconfirmed|edit']    = 'درگاه‌های نیمه‌حفاظت‌شده ویکی‌پدیا',
	['all|project|all|autoconfirmed|edit']   = 'صفحه‌های پروژه نیمه‌حفاظت‌شده ویکی‌پدیا',
	['all|talk|all|autoconfirmed|edit']      = 'صفحات بحث نیمه‌حفاظت‌شده ویکی‌پدیا',
	['all|template|all|autoconfirmed|edit']  = 'الگوهای نیمه‌حفاظت‌شده ویکی‌پدیا',
	['all|user|all|autoconfirmed|edit']      = 'صفحات کاربری و بحث کاربر نیمه‌حفاظت‌شده ویکی‌پدیا',
	['all|template|all|templateeditor|edit'] = 'الگوهای الگوحفاظت‌شده ویکی‌پدیا',
	['all|all|blp|sysop|edit']               = 'زندگی‌نامه زندگان حفاظت‌شده بی‌پایان ویکی‌پدیا',
	['temp|all|blp|sysop|edit']              = 'زندگی‌نامه زندگان حفاظت‌شده موقت ویکی‌پدیا',
	['all|all|dispute|sysop|edit']           = 'صفحات حفاظت‌شده ویکی‌پدیا به‌دلیل اختلاف',
	['all|all|sock|sysop|edit']              = 'صفحات حفاظت‌شده ویکی‌پدیا در برابر کاربران محروم',
	['all|all|vandalism|sysop|edit']         = 'صفحات حفاظت‌شده ویکی‌پدیا در برابر خرابکاری',
	['all|category|all|sysop|edit']          = 'رده‌های حفاظت‌شده ویکی‌پدیا',
	['all|file|all|sysop|edit']              = 'پرونده‌های کامل‌حفاظت‌شده ویکی‌پدیا',
	['all|project|all|sysop|edit']           = 'صفحات پروژه حفاظت‌شده ویکی‌پدیا',
	['all|talk|all|sysop|edit']              = 'صفحات بحث کامل‌حفاظت‌شده ویکی‌پدیا',
	['all|template|all|sysop|edit']          = 'الگوهای کامل‌حفاظت‌شده ویکی‌پدیا',
	['all|user|all|sysop|edit']              = 'صفحات کاربری و بحث کاربر حفاظت‌شده ویکی‌پدیا',
	['all|module|all|all|edit']              = 'پودمان‌های کامل‌حفاظت‌شده ویکی‌پدیا',
	['all|module|all|templateeditor|edit']   = 'پودمان‌های الگوحفاظت‌شده ویکی‌پدیا',
	['all|module|all|autoconfirmed|edit']    = 'پودمان‌های نیمه‌حفاظت‌شده ویکی‌پدیا',
	['all|all|all|sysop|move']               = 'صفحات انتقال‌حفاظت‌شده ویکی‌پدیا',
	['indef|all|all|sysop|move']             = 'صفحات انتقال‌حفاظت‌شده بی‌پایان ویکی‌پدیا',
	['all|all|dispute|sysop|move']           = 'صفحات انتقال‌حفاظت‌شده ویکی‌پدیا در برابر اختلاف',
	['all|all|vandalism|sysop|move']         = 'صفحات انتقال‌حفاظت‌شده ویکی‌پدیا به دلیل خرابکاری',
	['all|portal|all|sysop|move']            = 'درگاه‌های انتقال‌حفاظت‌شده ویکی‌پدیا',
	['all|portal|all|sysop|move']            = 'درگاه‌های انتقال‌حفاظت‌شده ویکی‌پدیا',
	['all|project|all|sysop|move']           = 'صفحات پروژه انتقال‌حفاظت‌شده ویکی‌پدیا',
	['all|talk|all|sysop|move']              = 'صفحات بحث انتقال‌حفاظت‌شده ویکی‌پدیا',
	['all|template|all|sysop|move']          = 'الگوهای انتقال‌حفاظت‌شده ویکی‌پدیا',
	['all|user|all|sysop|move']              = 'صفحات کاربری و بحث کاربر انتقال‌حفاظت‌شده ویکی‌پدیا',
	['all|all|all|autoconfirmed|autoreview'] = 'صفحات حفاظت‌شده ویکی‌پدیا در حد بازبینی ویرایش',
	['all|all|all|reviewer|autoreview']      = 'صفحات ویکی‌پدیا حفاظت‌شده در برابر تغییرات در انتظار (سطح ۲)',
	['all|file|all|all|upload']              = 'پرونده‌های بارگذاری‌حفاظت‌شده ویکی‌پدیا',
},

--------------------------------------------------------------------------------
-- Expiry category config
--------------------------------------------------------------------------------

-- This table configures the expiry category behaviour for each protection
-- action.
-- * If set to true, setting that action will always categorise the page if
--   an expiry parameter is not set.
-- * If set to false, setting that action will never categorise the page.
-- * If set to nil, the module will categorise the page if:
--   1) an expiry parameter is not set, and
--   2) a reason is provided, and
--   3) the specified reason is not blacklisted in the reasonsWithoutExpiryCheck
--      table.

expiryCheckActions = {
	edit = nil,
	move = false,
	autoreview = true,
	upload = false
},

reasonsWithoutExpiryCheck = {
	blp = true,
	template = true,
},

--------------------------------------------------------------------------------
-- Pagetypes
--------------------------------------------------------------------------------

-- This table produces the page types available with the ${PAGETYPE} parameter.
-- Keys are namespace numbers, or the string "default" for the default value.
pagetypes = {
	[0] = 'مقاله',
	[6] = 'پرونده',
	[10] = 'الگو',
	[14] = 'رده',
	[828] = 'پودمان',
	default = 'صفحه'
},

--------------------------------------------------------------------------------
-- Strings marking indefinite protection
--------------------------------------------------------------------------------

-- This table contains values passed to the expiry parameter that mean the page
-- is protected indefinitely.
indefStrings = {
	['indef'] = true,
	['indefinite'] = true,
	['indefinitely'] = true,
	['infinite'] = true,
	['بی‌پایان'] = true,
},

--------------------------------------------------------------------------------
-- Group hierarchy
--------------------------------------------------------------------------------

-- This table maps each group to all groups that have a superset of the original
-- group's page editing permissions.
hierarchy = {
	sysop = {},
	reviewer = {'sysop'},
	filemover = {'sysop'},
	templateeditor = {'sysop'},
	extendedconfirmed = {'sysop'},
	accountcreator = {'templateeditor'},
	autoconfirmed = {'reviewer', 'filemover', 'templateeditor', 'extendedconfirmed'},
	user = {'autoconfirmed'},
	['*'] = {'user'}
},

--------------------------------------------------------------------------------
-- Wrapper templates and their default arguments
--------------------------------------------------------------------------------

-- This table contains wrapper templates used with the module, and their
-- default arguments. Templates specified in this table should contain the
-- following invocation, and no other template content:
--
-- {{#invoke:Protection banner|main}}
--
-- If other content is desired, it can be added between
-- &lt;noinclude&gt;...&lt;/noinclude&gt; tags.
--
-- When a user calls one of these wrapper templates, they will use the
-- default arguments automatically. However, users can override any of the
-- arguments.
wrappers = {
	['الگو:Pp']                         = {},
	['الگو:Pp-30-500']                  = {'ecp'},
	['الگو:Pp-blp']                     = {'blp'},
	-- we don't need Template:Pp-create
	['الگو:Pp-dispute']                 = {'dispute'},
	['الگو:Pp-main-page']               = {'mainpage'},
	['الگو:Pp-move']                    = {action = 'move'},
	['الگو:Pp-move-dispute']            = {'dispute', action = 'move'},
	-- we don't need Template:Pp-move-indef
	['الگو:Pp-move-vandalism']          = {'vandalism', action = 'move'},
	['الگو:Pp-office']                  = {'office'},
	['الگو:Pp-office-dmca']             = {'dmca'},
	['الگو:Pp-pc1']                     = {action = 'autoreview', small = true},
	['الگو:Pp-pc2']                     = {action = 'autoreview', small = true},
	['الگو:Pp-reset']                   = {'reset'},
	['الگو:Pp-semi-indef']              = {small = true},
	['الگو:Pp-sock']                    = {'sock'},
	['الگو:Pp-template']                = {'template', small = true},
	['الگو:Pp-upload']                  = {action = 'upload'},
	['الگو:Pp-usertalk']                = {'usertalk'},
	['الگو:Pp-vandalism']               = {'vandalism'},
},

--------------------------------------------------------------------------------
-- 
--                                 MESSAGES
-- 
--------------------------------------------------------------------------------

msg = {

--------------------------------------------------------------------------------
-- Intro blurb and intro fragment
--------------------------------------------------------------------------------

-- These messages specify what is produced by the ${INTROBLURB} and
-- ${INTROFRAGMENT} parameters. If the protection is temporary they use the
-- intro-blurb-expiry or intro-fragment-expiry, and if not they use
-- intro-blurb-noexpiry or intro-fragment-noexpiry.
-- It is possible to use banner parameters in these messages.
['intro-blurb-expiry'] = 'تا ${EXPIRY} ${PROTECTIONBLURB}.',
['intro-blurb-noexpiry'] = '${PROTECTIONBLURB}.',
['intro-fragment-expiry'] = 'تا ${EXPIRY} ${PROTECTIONBLURB}،',
['intro-fragment-noexpiry'] = '${PROTECTIONBLURB}',

--------------------------------------------------------------------------------
-- Tooltip blurb
--------------------------------------------------------------------------------

-- These messages specify what is produced by the ${TOOLTIPBLURB} parameter.
-- If the protection is temporary the tooltip-blurb-expiry message is used, and
-- if not the tooltip-blurb-noexpiry message is used.
-- It is possible to use banner parameters in these messages.
['tooltip-blurb-expiry'] = 'این ${PAGETYPE} تا ${EXPIRY} ${PROTECTIONLEVEL} شده‌است',
['tooltip-blurb-noexpiry'] = 'این ${PAGETYPE} ${PROTECTIONLEVEL} شده‌است',
['tooltip-fragment-expiry'] = 'این ${PAGETYPE} تا ${EXPIRY} ${PROTECTIONLEVEL} شده‌است',
['tooltip-fragment-noexpiry'] = 'این ${PAGETYPE} ${PROTECTIONLEVEL} شده‌است',

--------------------------------------------------------------------------------
-- Special explanation blurb
--------------------------------------------------------------------------------

-- An explanation blurb for pages that cannot be unprotected, e.g. for pages
-- in the MediaWiki namespace.
-- It is possible to use banner parameters in this message.
['explanation-blurb-nounprotect'] = '[[ویکی‌پدیا:سیاست حفاظت از صفحه‌ها|سیاست حفاظت]]'
	.. ' و ${PROTECTIONLOG} را برای جزئیات بیشتر ببینید.'
	.. ' لطفاً دربارهٔ هر تغییر در ${TALKPAGE} بحث کنید؛'
	.. ' می‌توانید ${EDITREQUEST} برای درخواست از یک'
	.. ' [[ویکی‌پدیا:مدیران|مدیر]] برای اعمال ویرایش اگر درخواست'
	.. ' [[راهنما:ویرایش جزئی#چه هنگامی ویرایش جزئی است؟'
	.. '|غیر جنجالی]] باشد یا توسط [[ویکی‌پدیا:اجماع|اجماع]]'
	.. ' حمایت شود.',

--------------------------------------------------------------------------------
-- Protection log display values
--------------------------------------------------------------------------------

-- These messages determine the display values for the protection log link
-- or the pending changes log link produced by the ${PROTECTIONLOG} parameter.
-- It is possible to use banner parameters in these messages.
['protection-log-display'] = 'سیاههٔ حفاظت',
['pc-log-display'] = 'سیاههٔ تغییرات در انتظار',

--------------------------------------------------------------------------------
-- Current version display values
--------------------------------------------------------------------------------

-- These messages determine the display values for the page history link
-- or the move log link produced by the ${CURRENTVERSION} parameter.
-- It is possible to use banner parameters in these messages.
['current-version-move-display'] = 'عنوان کنونی',
['current-version-edit-display'] = 'نگارش کنونی',

--------------------------------------------------------------------------------
-- Talk page
--------------------------------------------------------------------------------

-- This message determines the display value of the talk page link produced
-- with the ${TALKPAGE} parameter.
-- It is possible to use banner parameters in this message.
['talk-page-link-display'] = 'صفحه بحث',

--------------------------------------------------------------------------------
-- Edit requests
--------------------------------------------------------------------------------

-- This message determines the display value of the edit request link produced
-- with the ${EDITREQUEST} parameter.
-- It is possible to use banner parameters in this message.
['edit-request-display'] = 'درخواست ویرایش کنید',

--------------------------------------------------------------------------------
-- Expiry date format
--------------------------------------------------------------------------------

-- This is the format for the blurb expiry date. It should be valid input for
-- the first parameter of the #time parser function.
['expiry-date-format'] = 'xij xiF xiY',

--------------------------------------------------------------------------------
-- Tracking categories
--------------------------------------------------------------------------------

-- These messages determine which tracking categories the module outputs.
['tracking-category-incorrect'] = 'صفحات ویکی‌پدیا با الگوهای محافظت نادرست',
['tracking-category-template'] = 'صفحات الگوحفاظت‌شده ویکی‌پدیا غیر از الگوها و پودمان‌ها',

--------------------------------------------------------------------------------
-- Images
--------------------------------------------------------------------------------

-- These are images that are not defined by their protection action and protection level.
['image-filename-indef'] = 'Padlock.svg',
['image-filename-default'] = 'Transparent.gif',

--------------------------------------------------------------------------------
-- End messages
--------------------------------------------------------------------------------
}

--------------------------------------------------------------------------------
-- End configuration
--------------------------------------------------------------------------------
}</text>
      <sha1>lz08m1jzaddqdud6ka9o7daodnuy0c3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>پودمان:Template wrapper</title>
    <ns>828</ns>
    <id>68</id>
    <revision>
      <id>111</id>
      <timestamp>2019-03-31T06:59:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sarah</username>
        <id>1</id>
      </contributor>
      <comment>صفحه‌ای تازه حاوی «require('Module:No globals');  local error_msg = '&lt;span style=\"font-size:100%\" class=\"error\"&gt;&lt;code style=\"color:inherit; border:inheri...» ایجاد کرد</comment>
      <origin>111</origin>
      <model>Scribunto</model>
      <format>text/plain</format>
      <text bytes="12426" sha1="o026rrye83xg61og90a8bnhg2u42iaw" xml:space="preserve">require('Module:No globals');

local error_msg = '&lt;span style=\"font-size:100%\" class=\"error\"&gt;&lt;code style=\"color:inherit; border:inherit; padding:inherit;\"&gt;&amp;#124;_template=&lt;/code&gt; missing or empty&lt;/span&gt;';


--[[--------------------------&lt; I S _ I N _ T A B L E &gt;--------------------------------------------------------

scan through tbl looking for value; return true if found, false else

]]

local function is_in_table (tbl, value)
    for k, v in pairs (tbl) do
        if v == value then return true end
    end
    return false;
end


--[[--------------------------&lt; A D D _ P A R A M E T E R &gt;----------------------------------------------------

adds parameter name and its value to args table according to the state of boolean list argument; kv pair for
template execution; k=v string for template listing.

]]

local function add_parameter (k, v, args, list)
	if list then
		table.insert( args, table.concat ({k, '=', v}));						-- write parameter names and values to args table as string
	else
		args[k] = v;															-- copy parameters to args table
	end
end


--[[--------------------------&lt; A L I A S _ M A P _ G E T &gt;----------------------------------------------------

returns a table of local template (parent frame) parameter names and the target template names that match where
in [key]=&lt;value&gt; pairs where:
	[key] is local template parameter name (an alias)
	&lt;value&gt; is target template parameter name (the canonical parameter name used in the working template)

The parameter |_alias-map= has the form:
	|_alias-map=&lt;list&gt;
where &lt;list&gt; is a comma-separated list of alias / canonical parameter name pairs in the form
	&lt;from&gt; : &lt;to&gt;
where:
	&lt;from&gt; is the local template's parameter name (alias)
	&lt;to&gt; is the target template's parameter name (canonical)
	for enumerated parameters place an octothorp (#) where the enumerator digits are placed in the parameter names:
		&lt;from#&gt; : &lt;to#&gt;

]]

local function alias_map_get (_alias_map)
	local T = mw.text.split (_alias_map, '%s*,%s*');							-- convert the comma-separated list into a table of alias pairs
	local mapped_aliases = {};													-- mapped aliases will go here
	local l_name, t_name;														-- parameter names
	
	for _, alias_pair in ipairs (T) do											-- loop through the table of alias pairs
		l_name, t_name = alias_pair:match ('(.-)%s*:%s*(.+)');					-- from each pair, get local and target parameter names
		if l_name and t_name then												-- if both are set
			if tonumber (l_name) then
				l_name = tonumber (l_name);										-- convert number-as-text to a number
			end
			mapped_aliases[l_name] = t_name;									-- add them to the map table
		end
	end

	return mapped_aliases;
end


--[[--------------------------&lt; F R A M E _ A R G S _ G E T &gt;--------------------------------------------------

Fetch the wrapper template's 'default' and control parameters; adds default parameters to args

returns content of |_template= parameter (name of the working template); nil else

]]

local function frame_args_get (frame_args, args, list)
	local template;

	for k, v in pairs (frame_args) do											-- here we get the wrapper template's 'default' parameters
		if 'string' == type (k) and (v and ('' ~= v)) then						-- do not pass along positional or empty parameters
			if '_template' == k then
				template = v;													-- save the name of template that we are wrapping
			elseif '_exclude' ~= k and '_reuse' ~= k and '_include-positional' ~= k  and '_alias-map' ~= k then	-- these already handled so ignore here; 
				add_parameter (k, v, args, list);								-- add all other parameters to args in the style dictated by list
			end
		end
	end

	return template;															-- return contents of |_template= parameter
end


--[=[--------------------------&lt; P F R A M E _ A R G S _ G E T &gt;------------------------------------------------

Fetches the wrapper template's 'live' parameters; adds live parameters that aren't members of the exclude table to
args table; positional parameters may not be excluded

no return value

]=]

local function pframe_args_get (pframe_args, args, exclude, _include_positional, list)
	for k, v in pairs (pframe_args) do
		if 'string' == type (k) and not is_in_table (exclude, k) then			-- do not pass along excluded parameters
			if v and ('' ~= v) then												-- pass along only those parameters that have assigned values
				if 'unset' == v:lower() then									-- special keyword to unset 'default' parameters set in the wrapper template
					v = '';														-- unset the value in the args table
				end
				add_parameter (k, v, args, list)								-- add all other parameters to args in the style dictated by list; alias map only supported for local-template parameters
			end
		end
	end

	if _include_positional then
		for i, v in ipairs (pframe_args) do										-- pass along positional parameters
			if 'unset' == v:lower() then										-- special keyword to unset 'default' parameters set in the wrapper template
				v = '';															-- unset the value in the args table
			end
			add_parameter (i, v, args, list);
		end
	end
end


--[[--------------------------&lt; _ M A I N &gt;--------------------------------------------------------------------

Collect the various default and live parameters into args styled according to boolean list.

returns name of the working or listed template or nil for an error message

]]

local function _main (frame, args, list)
	local template;
	local exclude = {};															-- table of parameter names for parameters that are not passed to the working template
	local reuse_list = {};														-- table of pframe parameter names whose values are modified before they are passed to the working template as the same name
	local alias_map = {};														-- table that maps parameter aliases to working template canonical parameter names
	local _include_positional;
	
	if frame.args._exclude and ('' ~= frame.args._exclude) then					-- if there is |_exclude= and it's not empty
		exclude = mw.text.split (frame.args._exclude, "%s*,%s*");				-- make a table from its contents
	end
																				-- TODO: |_reuse= needs a better name (|_reuse=)
	if frame.args._reuse and ('' ~= frame.args._reuse) then					-- if there is |_reuse= and it's not empty
		reuse_list = mw.text.split (frame.args._reuse, "%s*,%s*");				-- make a table from its contents
	end

	if frame.args['_alias-map'] and ('' ~= frame.args['_alias-map']) then		-- if there is |_alias-map= and it's not empty
		alias_map = alias_map_get (frame.args['_alias-map']);					-- make a table from its contents
	end

	template = frame_args_get (frame.args, args, list);							-- get parameters provided in the {{#invoke:template wrapper|...|...}}
	if nil == template or '' == template then									-- this is the one parameter that is required by this module
		return nil;																-- not present, tell calling function to emit an error message
	end
	
	_include_positional = 'yes' == frame.args['_include-positional'];			-- when true pass all positional parameters along with non-excluded named parameters to ...
																				-- ... the working template; positional parameters are not excludable
																				
	local _pframe_args = frame:getParent().args;								-- here we get the wrapper template's 'live' parameters from pframe.args
	local pframe_args = {};														-- a local table that we can modify

	for k, v in pairs (_pframe_args) do											-- make a copy that we can modify
		pframe_args[k] = v;
	end
	
-- here we look for pframe parameters that are aliases of canonical parameter names; when found
-- we replace the alias with the canonical.  We do this here because the reuse_list works on
-- canonical parameter names so first we convert alias parameter names to canonical names and then
-- we remove those canonical names from the pframe table that are reused (provided to the working
-- template through the frame args table)

	for k, v in pairs (alias_map) do											-- k is alias name, v is canonical name
		if pframe_args[k] then													-- if pframe_args has parameter with alias name
			pframe_args[v] = _pframe_args[k];									-- create new canonical name with alias' value
			pframe_args[k] = nil;												-- unset the alias
		end
	end

	for k, v in pairs (pframe_args) do											-- do enumerated parameter alias -&gt; canonical translation
		if 'string' == type (k) then											-- only named parameters can be enumerated
			if alias_map[k..'#'] then											-- non-enumerated alias matches enumerated parameter pattern? enumerator at end only
				pframe_args[alias_map[k..'#']:gsub('#', '')] = v;				-- remove '#' and copy parameter to pframe_args table
				pframe_args[k] = nil;											-- unset the alias
			elseif k:match ('%d+') then											-- if this parameter name contains digits
				local temp = k:gsub ('%d+', '#');								-- make a copy; digits replaced with single '#'
				local enum = k:match ('%d+');									-- get the enumerator
				
				if alias_map[temp] then											-- if this parameter is a recognized enumerated alias
					pframe_args[alias_map[temp]:gsub('#', enum)] = v;			-- use canonical name and replace '#' with enumerator and add to pframe_args
					pframe_args[k] = nil;										-- unset the alias
				end
			end
		end
	end

-- pframe parameters that are _reused are 'reused' have the form something like this:
--	|chapter=[[wikisource:{{{chapter}}}|{{{chapter}}}]]
-- where a parameter in the wrapping template is modified and then passed to the working template
-- using the same parameter name (in this example |chapter=)

																				-- remove parameters that will be reused
	for k, v in ipairs (reuse_list) do											-- k is numerical index, v is canonical parameter name to ignore
		if pframe_args[v] then													-- if pframe_args has parameter that should be ignored
			pframe_args[v] = nil;												-- unset the ignored parameter
		end
	end

	pframe_args_get (pframe_args, args, exclude, _include_positional, list);	-- add parameters and values to args that are not listed in the exclude table

	return template;															-- args now has all default and live parameters, return working template name
end


--[[--------------------------&lt; W R A P &gt;----------------------------------------------------------------------

Template entry point.  Call this function to 'execute' the working template

]]

local function wrap (frame)
	local args = {};															-- table of default and live parameters and their values to be passed to the wrapped template
	local template;																-- the name of the working template

	template = _main (frame, args, false);										-- get default and live parameters and the name of the working template
	if not template then														-- template name is required
		return error_msg;														-- emit error message and abandon if template name not present
	end

	return frame:expandTemplate {title=template, args=args};					-- render the working template
end


--[[--------------------------&lt; L I S T &gt;----------------------------------------------------------------------

Template entry point.  Call this function to 'display' the source for the working template.  This function added
as a result of a TfD here: Wikipedia:Templates_for_discussion/Log/2018_April_28#Module:PassArguments

This function replaces a similarly named function which was used in {{cite compare}} and {{cite compare2}}

Values in the args table are numerically indexed strings in the form 'name=value'

]]


local function list (frame)
	local args = {};															-- table of default and live parameters and their values to be passed to the listed template
	local template;																-- the name of the listed template

	template = _main (frame, args, true);										-- get default and live parameters and the name of the listed template
	if not template then														-- template name is required
		return error_msg;														-- emit error message and abandon if template name not present
	end

	return frame:preprocess (table.concat ({'&lt;code style="color:inherit; background:inherit; border:none;"&gt;&lt;nowiki&gt;{{', template, ' |', table.concat( args, ' |' ), '}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;'}));	-- render the template
end


--[[--------------------------&lt; E X P O R T E D   F U N C T I O N S &gt;------------------------------------------
]]

return {
	list = list,
	wrap = wrap,
	};</text>
      <sha1>o026rrye83xg61og90a8bnhg2u42iaw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>پودمان:Citation/CS1/fa</title>
    <ns>828</ns>
    <id>69</id>
    <revision>
      <id>263</id>
      <parentid>262</parentid>
      <timestamp>2019-03-31T20:46:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sarah</username>
        <id>1</id>
      </contributor>
      <comment>خنثی‌سازی ویرایش 262 توسط [[Special:Contributions/David|David]] ([[User talk:David|بحث]])</comment>
      <origin>263</origin>
      <model>Scribunto</model>
      <format>text/plain</format>
      <text bytes="170472" sha1="szkl0bkb1yj805yxufxo2iyn57nxrvv" xml:space="preserve">local numConv = require("module:Numeral converter").convert --Falocalization
local cs1 ={};

--[[--------------------------&lt; F O R W A R D   D E C L A R A T I O N S &gt;--------------------------------------
]]

local dates, year_date_check, reformat_dates, date_hyphen_to_dash,				-- functions in Module:Citation/CS1/Date_validation
	date_name_xlate

local is_set, in_array, substitute, error_comment, set_error, select_one,		-- functions in Module:Citation/CS1/Utilities
	add_maint_cat, wrap_style, safe_for_italics, is_wikilink, make_wikilink;

local z ={};																	-- tables in Module:Citation/CS1/Utilities

local extract_ids, extract_id_access_levels, build_id_list, is_embargoed;		-- functions in Module:Citation/CS1/Identifiers

local make_coins_title, get_coins_pages, COinS;									-- functions in Module:Citation/CS1/COinS

local cfg = {};																	-- table of configuration tables that are defined in Module:Citation/CS1/Configuration
local whitelist = {};															-- table of tables listing valid template parameter names; defined in Module:Citation/CS1/Whitelist


--[[--------------------------&lt; P A G E   S C O P E   V A R I A B L E S &gt;--------------------------------------

delare variables here that have page-wide scope that are not brought in from other modules; thatare created here
and used here

]]

local added_deprecated_cat;														-- boolean flag so that the category is added only once
local added_prop_cats = {};														-- list of property categories that have been added to z.properties_cats
local added_vanc_errs;															-- boolean flag so we only emit one Vancouver error / category

local Frame;																	-- holds the module's frame table


--[[--------------------------&lt; F I R S T _ S E T &gt;------------------------------------------------------------

Locates and returns the first set value in a table of values where the order established in the table,
left-to-right (or top-to-bottom), is the order in which the values are evaluated.  Returns nil if none are set.

This version replaces the original 'for _, val in pairs do' and a similar version that used ipairs.  With the pairs
version the order of evaluation could not be guaranteed.  With the ipairs version, a nil value would terminate
the for-loop before it reached the actual end of the list.

]]

local function first_set (list, count)
	local i = 1;
	while i &lt;= count do															-- loop through all items in list
		if is_set( list[i] ) then
			return list[i];														-- return the first set list member
		end
		i = i + 1;																-- point to next
	end
end


--[[--------------------------&lt; A D D _ P R O P _ C A T &gt;--------------------------------------------------------

Adds a category to z.properties_cats using names from the configuration file with additional text if any.

foreign_lang_source and foreign_lang_source_2 keys have a language code appended to them so that multiple languages
may be categorized but multiples of the same language are not categorized.

added_prop_cats is a table declared in page scope variables above

]]

local function add_prop_cat (key, arguments)
	if not added_prop_cats [key] then
		added_prop_cats [key] = true;											-- note that we've added this category
		key = key:gsub ('(foreign_lang_source_?2?)%a%a%a?', '%1');				-- strip lang code from keyname
		table.insert( z.properties_cats, substitute (cfg.prop_cats [key], arguments));		-- make name then add to table
	end
end


--[[--------------------------&lt; A D D _ V A N C _ E R R O R &gt;----------------------------------------------------

Adds a single Vancouver system error message to the template's output regardless of how many error actually exist.
To prevent duplication, added_vanc_errs is nil until an error message is emitted.

added_vanc_errs is a boolean declared in page scope variables above

]]

local function add_vanc_error (source)
	if not added_vanc_errs then
		added_vanc_errs = true;													-- note that we've added this category
		table.insert( z.message_tail, { set_error( 'vancouver', {source}, true ) } );
	end
end


--[[--------------------------&lt; I S _ S C H E M E &gt;------------------------------------------------------------

does this thing that purports to be a uri scheme seem to be a valid scheme?  The scheme is checked to see if it
is in agreement with http://tools.ietf.org/html/std66#section-3.1 which says:
	Scheme names consist of a sequence of characters beginning with a
   letter and followed by any combination of letters, digits, plus
   ("+"), period ("."), or hyphen ("-").

returns true if it does, else false

]]

local function is_scheme (scheme)
	return scheme and scheme:match ('^%a[%a%d%+%.%-]*:');						-- true if scheme is set and matches the pattern
end


--[=[-------------------------&lt; I S _ D O M A I N _ N A M E &gt;--------------------------------------------------

Does this thing that purports to be a domain name seem to be a valid domain name?

Syntax defined here: http://tools.ietf.org/html/rfc1034#section-3.5
BNF defined here: https://tools.ietf.org/html/rfc4234
Single character names are generally reserved; see https://tools.ietf.org/html/draft-ietf-dnsind-iana-dns-01#page-15;
	see also [[Single-letter second-level domain]]
list of tlds: https://www.iana.org/domains/root/db

rfc952 (modified by rfc 1123) requires the first and last character of a hostname to be a letter or a digit.  Between
the first and last characters the name may use letters, digits, and the hyphen.

Also allowed are IPv4 addresses. IPv6 not supported

domain is expected to be stripped of any path so that the last character in the last character of the tld.  tld
is two or more alpha characters.  Any preceding '//' (from splitting a url with a scheme) will be stripped
here.  Perhaps not necessary but retained incase it is necessary for IPv4 dot decimal.

There are several tests:
	the first character of the whole domain name including subdomains must be a letter or a digit
	internationalized domain name (ascii characters with .xn-- ASCII Compatible Encoding (ACE) prefix xn-- in the tld) see https://tools.ietf.org/html/rfc3490
	single-letter/digit second-level domains in the .org and .cash TLDs
	q, x, and z SL domains in the .com TLD
	i and q SL domains in the .net TLD
	single-letter SL domains in the ccTLDs (where the ccTLD is two letters)
	two-character SL domains in gTLDs (where the gTLD is two or more letters)
	three-plus-character SL domains in gTLDs (where the gTLD is two or more letters)
	IPv4 dot-decimal address format; TLD not allowed

returns true if domain appears to be a proper name and tld or IPv4 address, else false

]=]

local function is_domain_name (domain)
	if not domain then
		return false;															-- if not set, abandon
	end
	
	domain = domain:gsub ('^//', '');											-- strip '//' from domain name if present; done here so we only have to do it once
	
	if not domain:match ('^[%a%d]') then										-- first character must be letter or digit
		return false;
	end
																				-- Do most common case first
	if domain:match ('%f[%a%d][%a%d][%a%d%-]+[%a%d]%.%a%a+$') then				-- three or more character hostname.hostname or hostname.tld
		return true;
	elseif domain:match ('%f[%a%d][%a%d][%a%d%-]+[%a%d]%.xn%-%-[%a%d]+$') then	-- internationalized domain name with ACE prefix
		return true;
	elseif domain:match ('%f[%a%d][%a%d]%.cash$') then							-- one character/digit .cash hostname
		return true;
	elseif domain:match ('%f[%a%d][%a%d]%.org$') then							-- one character/digit .org hostname
		return true;
	elseif domain:match ('%f[%a][qxz]%.com$') then								-- assigned one character .com hostname (x.com times out 2015-12-10)
		return true;
	elseif domain:match ('%f[%a][iq]%.net$') then								-- assigned one character .net hostname (q.net registered but not active 2015-12-10)
		return true;
	elseif domain:match ('%f[%a%d][%a%d]%.%a%a$') then							-- one character hostname and cctld (2 chars)
		return true;
	elseif domain:match ('%f[%a%d][%a%d][%a%d]%.%a%a+$') then					-- two character hostname and tld
		return true;
	elseif domain:match ('^%d%d?%d?%.%d%d?%d?%.%d%d?%d?%.%d%d?%d?') then		-- IPv4 address
		return true;
	else
		return false;
	end
end


--[[--------------------------&lt; I S _ U R L &gt;------------------------------------------------------------------

returns true if the scheme and domain parts of a url appear to be a valid url; else false.

This function is the last step in the validation process.  This function is separate because there are cases that
are not covered by split_url(), for example is_parameter_ext_wikilink() which is looking for bracketted external
wikilinks.

]]

local function is_url (scheme, domain)
	if is_set (scheme) then														-- if scheme is set check it and domain
		return is_scheme (scheme) and is_domain_name (domain);
	else
		return is_domain_name (domain);											-- scheme not set when url is protocol relative
	end
end


--[[--------------------------&lt; S P L I T _ U R L &gt;------------------------------------------------------------

Split a url into a scheme, authority indicator, and domain.

First remove Fully Qualified Domain Name terminator (a dot following tld) (if any) and any path(/), query(?) or fragment(#).

If protocol relative url, return nil scheme and domain else return nil for both scheme and domain.

When not protocol relative, get scheme, authority indicator, and domain.  If there is an authority indicator (one
or more '/' characters immediately following the scheme's colon), make sure that there are only 2.

Strip off any port and path;

]]

local function split_url (url_str)
	local scheme, authority, domain;
	
	url_str = url_str:gsub ('([%a%d])%.?[/%?#].*$', '%1');						-- strip FQDN terminator and path(/), query(?), fragment (#) (the capture prevents false replacement of '//')

	if url_str:match ('^//%S*') then											-- if there is what appears to be a protocol relative url
		domain = url_str:match ('^//(%S*)')
	elseif url_str:match ('%S-:/*%S+') then										-- if there is what appears to be a scheme, optional authority indicator, and domain name
		scheme, authority, domain = url_str:match ('(%S-:)(/*)(%S+)');			-- extract the scheme, authority indicator, and domain portions
		authority = authority:gsub ('//', '', 1);								-- replace place 1 pair of '/' with nothing;
		if is_set(authority) then												-- if anything left (1 or 3+ '/' where authority should be) then
			return scheme;														-- return scheme only making domain nil which will cause an error message
		end
		domain = domain:gsub ('(%a):%d+', '%1');								-- strip port number if present
	end
	
	return scheme, domain;
end


--[[--------------------------&lt; L I N K _ P A R A M _ O K &gt;---------------------------------------------------

checks the content of |title-link=, |series-link=, |author-link= etc for properly formatted content: no wikilinks, no urls

Link parameters are to hold the title of a wikipedia article so none of the WP:TITLESPECIALCHARACTERS are allowed:
	# &lt; &gt; [ ] | { } _
except the underscore which is used as a space in wiki urls and # which is used for section links

returns false when the value contains any of these characters.

When there are no illegal characters, this function returns TRUE if value DOES NOT appear to be a valid url (the
|&lt;param&gt;-link= parameter is ok); else false when value appears to be a valid url (the |&lt;param&gt;-link= parameter is NOT ok).

]]

local function link_param_ok (value)
	local scheme, domain;
	if value:find ('[&lt;&gt;%[%]|{}]') then											-- if any prohibited characters
		return false;
	end

	scheme, domain = split_url (value);											-- get scheme or nil and domain or nil from url; 
	return not is_url (scheme, domain);											-- return true if value DOES NOT appear to be a valid url
end


--[[--------------------------&lt; L I N K _ T I T L E _ O K &gt;---------------------------------------------------

Use link_param_ok() to validate |&lt;param&gt;-link= value and its matching |&lt;title&gt;= value.

|&lt;title&gt;= may be wikilinked but not when |&lt;param&gt;-link= has a value.  This function emits an error message when
that condition exists

]]

local function link_title_ok (link, lorig, title, torig)
local orig;

	if is_set (link) then 														-- don't bother if &lt;param&gt;-link doesn't have a value
		if not link_param_ok (link) then										-- check |&lt;param&gt;-link= markup
			orig = lorig;														-- identify the failing link parameter
		elseif title:find ('%[%[') then											-- check |title= for wikilink markup
			orig = torig;														-- identify the failing |title= parameter
		end
	end

	if is_set (orig) then
		table.insert( z.message_tail, { set_error( 'bad_paramlink', orig)});	-- url or wikilink in |title= with |title-link=;
	end
end


--[[--------------------------&lt; C H E C K _ U R L &gt;------------------------------------------------------------

Determines whether a URL string appears to be valid.

First we test for space characters.  If any are found, return false.  Then split the url into scheme and domain
portions, or for protocol relative (//example.com) urls, just the domain.  Use is_url() to validate the two
portions of the url.  If both are valid, or for protocol relative if domain is valid, return true, else false.

Because it is different from a standard url, and because this module used external_link() to make external links
that work for standard and news: links, we validate newsgroup names here.  The specification for a newsgroup name
is at https://tools.ietf.org/html/rfc5536#section-3.1.4

]]

local function check_url( url_str )
	if nil == url_str:match ("^%S+$") then										-- if there are any spaces in |url=value it can't be a proper url
		return false;
	end
	local scheme, domain;

	scheme, domain = split_url (url_str);										-- get scheme or nil and domain or nil from url;
	
	if 'news:' == scheme then													-- special case for newsgroups
		return domain:match('^[%a%d%+%-_]+%.[%a%d%+%-_%.]*[%a%d%+%-_]$');
	end
	
	return is_url (scheme, domain);												-- return true if value appears to be a valid url
end


--[=[-------------------------&lt; I S _ P A R A M E T E R _ E X T _ W I K I L I N K &gt;----------------------------

Return true if a parameter value has a string that begins and ends with square brackets [ and ] and the first
non-space characters following the opening bracket appear to be a url.  The test will also find external wikilinks
that use protocol relative urls. Also finds bare urls.

The frontier pattern prevents a match on interwiki links which are similar to scheme:path urls.  The tests that
find bracketed urls are required because the parameters that call this test (currently |title=, |chapter=, |work=,
and |publisher=) may have wikilinks and there are articles or redirects like '//Hus' so, while uncommon, |title=[[//Hus]]
is possible as might be [[en://Hus]].

]=]

local function is_parameter_ext_wikilink (value)
local scheme, domain;

	if value:match ('%f[%[]%[%a%S*:%S+.*%]') then								-- if ext wikilink with scheme and domain: [xxxx://yyyyy.zzz]
		scheme, domain = split_url (value:match ('%f[%[]%[(%a%S*:%S+).*%]'));
	elseif value:match ('%f[%[]%[//%S+.*%]') then								-- if protocol relative ext wikilink: [//yyyyy.zzz]
		scheme, domain = split_url (value:match ('%f[%[]%[(//%S+).*%]'));
	elseif value:match ('%a%S*:%S+') then										-- if bare url with scheme; may have leading or trailing plain text
		scheme, domain = split_url (value:match ('(%a%S*:%S+)'));
	elseif value:match ('//%S+') then											-- if protocol relative bare url: //yyyyy.zzz; may have leading or trailing plain text
		scheme, domain = split_url (value:match ('(//%S+)'));					-- what is left should be the domain
	else
		return false;															-- didn't find anything that is obviously a url
	end

	return is_url (scheme, domain);												-- return true if value appears to be a valid url
end


--[[-------------------------&lt; C H E C K _ F O R _ U R L &gt;-----------------------------------------------------

loop through a list of parameters and their values.  Look at the value and if it has an external link, emit an error message.

]]

local function check_for_url (parameter_list)
local error_message = '';
	for k, v in pairs (parameter_list) do										-- for each parameter in the list
		if is_parameter_ext_wikilink (v) then									-- look at the value; if there is a url add an error message
			if is_set(error_message) then										-- once we've added the first portion of the error message ...
				error_message=error_message .. ", ";							-- ... add a comma space separator
			end
			error_message=error_message .. "&amp;#124;" .. k .. "=";				-- add the failed parameter
		end
	end
	if is_set (error_message) then												-- done looping, if there is an error message, display it
		table.insert( z.message_tail, { set_error( 'param_has_ext_link', {error_message}, true ) } );
	end
end


--[[--------------------------&lt; S A F E _ F O R _ U R L &gt;------------------------------------------------------

Escape sequences for content that will be used for URL descriptions

]]

local function safe_for_url( str )
	if str:match( "%[%[.-%]%]" ) ~= nil then 
		table.insert( z.message_tail, { set_error( 'wikilink_in_url', {}, true ) } );
	end
	
	return str:gsub( '[%[%]\n]', {	
		['['] = '&amp;#91;',
		[']'] = '&amp;#93;',
		['\n'] = ' ' } );
end


--[[--------------------------&lt; E X T E R N A L _ L I N K &gt;----------------------------------------------------

Format an external link with error checking

]]

local function external_link( URL, label, source, access)
	local error_str = "";
	local domain;
	local path;
	local base_url;
	
	if not is_set( label ) then
		label = URL;
		if is_set( source ) then
			error_str = set_error( 'bare_url_missing_title', { wrap_style ('parameter', source) }, false, " " );
		else
			error( cfg.messages["bare_url_no_origin"] );
		end			
	end
	if not check_url( URL ) then
		error_str = set_error( 'bad_url', {wrap_style ('parameter', source)}, false, " " ) .. error_str;
	end
	
	domain, path = URL:match ('^([/%.%-%+:%a%d]+)([/%?#].*)$');					-- split the url into scheme plus domain and path
	if path then																-- if there is a path portion
		path = path:gsub ('[%[%]]', {['[']='%5b',[']']='%5d'});					-- replace '[' and ']' with their percent encoded values
		URL = table.concat ({domain, path});									-- and reassemble
	end

	base_url = table.concat({ "[", URL, " ", safe_for_url (label), "]" });		-- assemble a wikimarkup url
	
	if is_set (access) then														-- access level (subscription, registration, limited)
		base_url = substitute (cfg.presentation['ext-link-access-signal'], {cfg.presentation[access].class, cfg.presentation[access].title, base_url});	-- add the appropriate icon
	end
	
	return table.concat ({base_url, error_str});
end


--[[--------------------------&lt; D E P R E C A T E D _ P A R A M E T E R &gt;--------------------------------------

Categorize and emit an error message when the citation contains one or more deprecated parameters.  The function includes the
offending parameter name to the error message.  Only one error message is emitted regardless of the number of deprecated
parameters in the citation.

added_deprecated_cat is a boolean declared in page scope variables above

]]

local function deprecated_parameter(name)
	if not added_deprecated_cat then
		added_deprecated_cat = true;											-- note that we've added this category
		table.insert( z.message_tail, { set_error( 'deprecated_params', {name}, true ) } );		-- add error message
	end
end


--[=[-------------------------&lt; K E R N _ Q U O T E S &gt;--------------------------------------------------------

Apply kerning to open the space between the quote mark provided by the Module and a leading or trailing quote
mark contained in a |title= or |chapter= parameter's value.

This function will positive kern either single or double quotes:
	"'Unkerned title with leading and trailing single quote marks'"
	" 'Kerned title with leading and trailing single quote marks' " (in real life the kerning isn't as wide as this example)
Double single quotes (italic or bold wikimarkup) are not kerned.

Replaces unicode quotemarks in plain text or in the label portion of a [[L|D]] style wikilink with typewriter
quote marks regardless of the need for kerning.  Unicode quote marks are not replaced in simple [[D]] wikilinks.

Call this function for chapter titles, for website titles, etc; not for book titles.

]=]

local function kern_quotes (str)
	local cap='';
	local cap2='';
	local wl_type, label, link;

	wl_type, label, link = is_wikilink (str);									-- wl_type is: 0, no wl (text in label variable); 1, [[D]]; 2, [[L|D]]
	
	if 1 == wl_type then														-- [[D]] simple wikilink with or without quote marks
		if mw.ustring.match (str, '%[%[[\"“”\'‘’].+[\"“”\'‘’]%]%]') then		-- leading and trailing quote marks
			str = substitute (cfg.presentation['kern-wl-both'], str);
		elseif mw.ustring.match (str, '%[%[[\"“”\'‘’].+%]%]')	then			-- leading quote marks
			str = substitute (cfg.presentation['kern-wl-left'], str);
		elseif mw.ustring.match (str, '%[%[.+[\"“”\'‘’]%]%]') then				-- trailing quote marks
			str = substitute (cfg.presentation['kern-wl-right'], str);
		end

	else																		-- plain text or [[L|D]]; text in label variable
		label= mw.ustring.gsub (label, '[“”]', '\"');							-- replace “” (U+201C &amp; U+201D) with " (typewriter double quote mark)
		label= mw.ustring.gsub (label, '[‘’]', '\'');							-- replace ‘’ (U+2018 &amp; U+2019) with ' (typewriter single quote mark)

		cap, cap2 = mw.ustring.match (label, "^([\"\'])([^\'].+)");				-- match leading double or single quote but not doubled single quotes (italic markup)
		if is_set (cap) then
			label = substitute (cfg.presentation['kern-left'], {cap, cap2});
		end
	
		cap, cap2 = mw.ustring.match (label, "^(.+[^\'])([\"\'])$")				-- match trailing double or single quote but not doubled single quotes (italic markup)
		if is_set (cap) then
			label = substitute (cfg.presentation['kern-right'], {cap, cap2});
		end
		
		if 2 == wl_type then
			str = make_wikilink (link, label);									-- reassemble the wikilink
		else
			str = label;
		end
	end
	return str;
end


--[[--------------------------&lt; F O R M A T _ S C R I P T _ V A L U E &gt;----------------------------------------

|script-title= holds title parameters that are not written in Latin based scripts: Chinese, Japanese, Arabic, Hebrew, etc. These scripts should
not be italicized and may be written right-to-left.  The value supplied by |script-title= is concatenated onto Title after Title has been wrapped
in italic markup.

Regardless of language, all values provided by |script-title= are wrapped in &lt;bdi&gt;...&lt;/bdi&gt; tags to isolate rtl languages from the English left to right.

|script-title= provides a unique feature.  The value in |script-title= may be prefixed with a two-character ISO639-1 language code and a colon:
	|script-title=ja:*** *** (where * represents a Japanese character)
Spaces between the two-character code and the colon and the colon and the first script character are allowed:
	|script-title=ja : *** ***
	|script-title=ja: *** ***
	|script-title=ja :*** ***
Spaces preceding the prefix are allowed: |script-title = ja:*** ***

The prefix is checked for validity.  If it is a valid ISO639-1 language code, the lang attribute (lang="ja") is added to the &lt;bdi&gt; tag so that browsers can
know the language the tag contains.  This may help the browser render the script more correctly.  If the prefix is invalid, the lang attribute
is not added.  At this time there is no error message for this condition.

Supports |script-title= and |script-chapter=

TODO: error messages when prefix is invalid ISO639-1 code; when script_value has prefix but no script;
]]

local function format_script_value (script_value)
	local lang='';																-- initialize to empty string
	local name;
	if script_value:match('^%l%l%s*:') then										-- if first 3 non-space characters are script language prefix
		lang = script_value:match('^(%l%l)%s*:%s*%S.*');						-- get the language prefix or nil if there is no script
		if not is_set (lang) then
			return '';															-- script_value was just the prefix so return empty string
		end
																				-- if we get this far we have prefix and script
		name = cfg.lang_code_remap[lang] or mw.language.fetchLanguageName( lang, "en" );	-- get language name so that we can use it to categorize
		if is_set (name) then													-- is prefix a proper ISO 639-1 language code?
			script_value = script_value:gsub ('^%l%l%s*:%s*', '');				-- strip prefix from script
																				-- is prefix one of these language codes?
			if in_array (lang, cfg.script_lang_codes) then
				add_prop_cat ('script_with_name', {name, lang})
			else
				add_prop_cat ('script')
			end
			lang = ' lang="' .. lang .. '" ';									-- convert prefix into a lang attribute
		else
			lang = '';															-- invalid so set lang to empty string
		end
	end
	script_value = substitute (cfg.presentation['bdi'], {lang, script_value});	-- isolate in case script is rtl

	return script_value;
end


--[[--------------------------&lt; S C R I P T _ C O N C A T E N A T E &gt;------------------------------------------

Initially for |title= and |script-title=, this function concatenates those two parameter values after the script value has been 
wrapped in &lt;bdi&gt; tags.
]]

local function script_concatenate (title, script)
	if is_set (script) then
		script = format_script_value (script);									-- &lt;bdi&gt; tags, lang atribute, categorization, etc; returns empty string on error
		if is_set (script) then
			title = title .. ' ' .. script;										-- concatenate title and script title
		end
	end
	return title;
end


--[[--------------------------&lt; W R A P _ M S G &gt;--------------------------------------------------------------

Applies additional message text to various parameter values. Supplied string is wrapped using a message_list
configuration taking one argument.  Supports lower case text for {{citation}} templates.  Additional text taken
from citation_config.messages - the reason this function is similar to but separate from wrap_style().

]]

local function wrap_msg (key, str, lower)
	if not is_set( str ) then
		return "";
	end
	if true == lower then
		local msg;
		msg = cfg.messages[key]:lower();										-- set the message to lower case before 
		return substitute( msg, str );										-- including template text
	else
		return substitute( cfg.messages[key], str );
	end		
end


--[[--------------------------&lt; F O R M A T _ C H A P T E R _ T I T L E &gt;--------------------------------------

Format the four chapter parameters: |script-chapter=, |chapter=, |trans-chapter=, and |chapter-url= into a single Chapter meta-
parameter (chapter_url_source used for error messages).

]]

local function format_chapter_title (scriptchapter, chapter, transchapter, chapterurl, chapter_url_source, no_quotes, access)
	local chapter_error = '';
	
	if not is_set (chapter) then
		chapter = '';															-- to be safe for concatenation
	else
		if false == no_quotes then
			chapter = kern_quotes (chapter);									-- if necessary, separate chapter title's leading and trailing quote marks from Module provided quote marks
			chapter = wrap_style ('quoted-title', chapter);
		end
	end

	chapter = script_concatenate (chapter, scriptchapter)						-- &lt;bdi&gt; tags, lang atribute, categorization, etc; must be done after title is wrapped

	if is_set (chapterurl) then
		chapter = external_link (chapterurl, chapter, chapter_url_source, access);		-- adds bare_url_missing_title error if appropriate
	end

	if is_set (transchapter) then
		transchapter = wrap_style ('trans-quoted-title', transchapter);
		if is_set (chapter) then
			chapter = chapter ..  ' ' .. transchapter;
		else																	-- here when transchapter without chapter or script-chapter
			chapter = transchapter;												-- 
			chapter_error = ' ' .. set_error ('trans_missing_title', {'chapter'});
		end
	end
	chapter = numConv('fa', chapter);    --FaLocalization
--	if is_set (chapterurl) then
--		chapter = external_link (chapterurl, chapter, chapter_url_source, access);		-- adds bare_url_missing_title error if appropriate
--	end

	return chapter .. chapter_error;
end


--[[--------------------------&lt; H A S _ I N V I S I B L E _ C H A R S &gt;----------------------------------------

This function searches a parameter's value for nonprintable or invisible characters.  The search stops at the
first match.

This function will detect the visible replacement character when it is part of the wikisource.

Detects but ignores nowiki and math stripmarkers.  Also detects other named stripmarkers (gallery, math, pre, ref)
and identifies them with a slightly different error message.  See also coins_cleanup().

Detects but ignores the character pattern that results from the transclusion of {{'}} templates.

Output of this function is an error message that identifies the character or the Unicode group, or the stripmarker
that was detected along with its position (or, for multi-byte characters, the position of its first byte) in the
parameter value.

]]

local function has_invisible_chars (param, v)
	local position = '';														-- position of invisible char or starting position of stripmarker
	local dummy;																-- end of matching string; not used but required to hold end position when a capture is returned
	local capture;																-- used by stripmarker detection to hold name of the stripmarker
	local i=1;
	local stripmarker, apostrophe;
	
	capture = string.match (v, '[%w%p ]*');										-- Test for values that are simple ASCII text and bypass other tests if true
	if capture == v then														-- if same there are no unicode characters
		return;
	end

	while cfg.invisible_chars[i] do
		local char=cfg.invisible_chars[i][1]									-- the character or group name
		local pattern=cfg.invisible_chars[i][2]									-- the pattern used to find it
		position, dummy, capture = mw.ustring.find (v, pattern)					-- see if the parameter value contains characters that match the pattern
		
		if position and (char == 'zero width joiner') then						-- if we found a zero width joiner character
			if mw.ustring.find (v, cfg.indic_script) then						-- its ok if one of the indic scripts
				position = nil;													-- unset position
			end
		end
		
		if position then
			if 'nowiki' == capture or 'math' == capture or						-- nowiki and math stripmarkers (not an error condition)
				('templatestyles' == capture and in_array (param, {'id', 'quote'})) then	-- templatestyles stripmarker allowed in these parameters
					stripmarker = true;											-- set a flag
			elseif true == stripmarker and 'delete' == char then				-- because stripmakers begin and end with the delete char, assume that we've found one end of a stripmarker
				position = nil;													-- unset
			else
				local err_msg;
				if capture then
					err_msg = capture .. ' ' .. char;
				else
					err_msg = char .. ' ' .. 'character';
				end

				table.insert( z.message_tail, { set_error( 'invisible_char', {err_msg, wrap_style ('parameter', param), position}, true ) } );	-- add error message
				return;															-- and done with this parameter
			end
		end
		i=i+1;																	-- bump our index
	end
end


--[[--------------------------&lt; A R G U M E N T _ W R A P P E R &gt;----------------------------------------------

Argument wrapper.  This function provides support for argument mapping defined in the configuration file so that
multiple names can be transparently aliased to single internal variable.

]]

local function argument_wrapper( args )
	local origin = {};
	
	return setmetatable({
		ORIGIN = function( self, k )
			local dummy = self[k]; --force the variable to be loaded.
			return origin[k];
		end
	},
	{
		__index = function ( tbl, k )
			if origin[k] ~= nil then
				return nil;
			end
			
			local args, list, v = args, cfg.aliases[k];
			
			if type( list ) == 'table' then
				v, origin[k] = select_one( args, list, 'redundant_parameters' );
				if origin[k] == nil then
					origin[k] = ''; -- Empty string, not nil
				end
			elseif list ~= nil then
				v, origin[k] = args[list], list;
			else
				-- maybe let through instead of raising an error?
				-- v, origin[k] = args[k], k;
				error( cfg.messages['unknown_argument_map'] );
			end
			
			-- Empty strings, not nil;
			if v == nil then
				v = cfg.defaults[k] or '';
				origin[k] = '';
			end
			
			tbl = rawset( tbl, k, v );
			return v;
		end,
	});
end


--[[--------------------------&lt; N O W R A P _ D A T E &gt;--------------------------------------------------------

When date is YYYY-MM-DD format wrap in nowrap span: &lt;span ...&gt;YYYY-MM-DD&lt;/span&gt;.  When date is DD MMMM YYYY or is
MMMM DD, YYYY then wrap in nowrap span: &lt;span ...&gt;DD MMMM&lt;/span&gt; YYYY or &lt;span ...&gt;MMMM DD,&lt;/span&gt; YYYY

DOES NOT yet support MMMM YYYY or any of the date ranges.

]]

local function nowrap_date (date)
	local cap='';
	local cap2='';

	if date:match("^%d%d%d%d%-%d%d%-%d%d$") then
		date = substitute (cfg.presentation['nowrap1'], date);
	
	elseif date:match("^%a+%s*%d%d?,%s+%d%d%d%d$") or date:match ("^%d%d?%s*%a+%s+%d%d%d%d$") then
		cap, cap2 = string.match (date, "^(.*)%s+(%d%d%d%d)$");
		date = substitute (cfg.presentation['nowrap2'], {cap, cap2});
	end
	
	return date;
end


--[[--------------------------&lt; S E T _ T I T L E T Y P E &gt;----------------------------------------------------

This function sets default title types (equivalent to the citation including |type=&lt;default value&gt;) for those templates that have defaults.
Also handles the special case where it is desirable to omit the title type from the rendered citation (|type=none).

]]

local function set_titletype (cite_class, title_type)
	if is_set(title_type) then
		if "none" == title_type then
			title_type = "";													-- if |type=none then type parameter not displayed
		end
		return title_type;														-- if |type= has been set to any other value use that value
	end

	return cfg.title_types [cite_class] or '';									-- set template's default title type; else empty string for concatenation
end


--[[--------------------------&lt; H Y P H E N _ T O _ D A S H &gt;--------------------------------------------------

Converts a hyphen to a dash under certain conditions.  The hyphen must separate like items; unlike items are
returned unmodified.  These forms are modified:
	letter - letter (A - B)
	digit - digit (4-5)
	digit separator digit - digit separator digit (4.1-4.5 or 4-1-4-5)
	letterdigit - letterdigit (A1-A5) (an optional separator between letter and digit is supported – a.1-a.5 or a-1-a-5)
	digitletter - digitletter (5a - 5d) (an optional separator between letter and digit is supported – 5.a-5.d or 5-a-5-d)

any other forms are returned unmodified.

str may be a comma- or semicolon-separated list

]]

local function hyphen_to_dash( str )
	if not is_set (str) then
		return str;
	end
	
	str, count = str:gsub ('^%(%((.+)%)%)$', '%1');								-- remove accept-this-as-written markup when it wraps all of str
	if 0 ~= count then															-- non-zero when markup removed; zero else
		return str;																-- nothing to do, we're done
	end
	
	local out = {};
	local list = mw.text.split (str, '%s*[,;]%s*');								-- split str at comma or semicolon separators if there are any

	for _, item in ipairs (list) do												-- for each item in the list
		if mw.ustring.match (item, '^%w*[%.%-]?%w+%s*[%-–—]%s*%w*[%.%-]?%w+$') then	-- if a hyphenated range or has endash or emdash separators
			if item:match ('%a+[%.%-]?%d+%s*%-%s*%a+[%.%-]?%d+') or				-- letterdigit hyphen letterdigit (optional separator between letter and digit)
				item:match ('%d+[%.%-]?%a+%s*%-%s*%d+[%.%-]?%a+') or			-- digitletter hyphen digitletter (optional separator between digit and letter)
				item:match ('%d+[%.%-]%d+%s*%-%s*%d+[%.%-]%d+') or				-- digit separator digit hyphen digit separator digit
				item:match ('%d+%s*%-%s*%d+') or								-- digit hyphen digit
				item:match ('%a+%s*%-%s*%a+') then								-- letter hyphen letter
					item = item:gsub ('(%w*[%.%-]?%w+)%s*%-%s*(%w*[%.%-]?%w+)', '%1–%2');	-- replace hyphen, remove extraneous space characters
			else
				item = mw.ustring.gsub (item, '%s*[–—]%s*', '–');				-- for endash or emdash separated ranges, replace em with en, remove extraneous white space
			end
		end
		item = item:gsub ('^%(%((.+)%)%)$', '%1');								-- remove the accept-this-as-written markup
		table.insert (out, item);												-- add the (possibly modified) item to the output table
	end

	return table.concat (out, ', ');											-- concatenate the output table into a comma separated string
end


--[[--------------------------&lt; S A F E _ J O I N &gt;------------------------------------------------------------

Joins a sequence of strings together while checking for duplicate separation characters.

]]

local function safe_join( tbl, duplicate_char )
	local f = {};																-- create a function table appropriate to type of 'dupicate character'
		if 1 == #duplicate_char then											-- for single byte ascii characters use the string library functions
			f.gsub=string.gsub
			f.match=string.match
			f.sub=string.sub
		else																	-- for multi-byte characters use the ustring library functions
			f.gsub=mw.ustring.gsub
			f.match=mw.ustring.match
			f.sub=mw.ustring.sub
		end

	local str = '';																-- the output string
	local comp = '';															-- what does 'comp' mean?
	local end_chr = '';
	local trim;
	for _, value in ipairs( tbl ) do
		if value == nil then value = ''; end
		
		if str == '' then														-- if output string is empty
			str = value;														-- assign value to it (first time through the loop)
		elseif value ~= '' then
			if value:sub(1,1) == '&lt;' then										-- Special case of values enclosed in spans and other markup.
				comp = value:gsub( "%b&lt;&gt;", "" );								-- remove html markup (&lt;span&gt;string&lt;/span&gt; -&gt; string)
			else
				comp = value;
			end
																				-- typically duplicate_char is sepc
			if f.sub(comp, 1,1) == duplicate_char then							-- is first character same as duplicate_char? why test first character?
																				--   Because individual string segments often (always?) begin with terminal punct for the
																				--   preceding segment: 'First element' .. 'sepc next element' .. etc?
				trim = false;
				end_chr = f.sub(str, -1,-1);									-- get the last character of the output string
				-- str = str .. "&lt;HERE(enchr=" .. end_chr.. ")"					-- debug stuff?
				if end_chr == duplicate_char then								-- if same as separator
					str = f.sub(str, 1,-2);										-- remove it
				elseif end_chr == "'" then										-- if it might be wikimarkup
					if f.sub(str, -3,-1) == duplicate_char .. "''" then			-- if last three chars of str are sepc'' 
						str = f.sub(str, 1, -4) .. "''";						-- remove them and add back ''
					elseif  f.sub(str, -5,-1) == duplicate_char .. "]]''" then	-- if last five chars of str are sepc]]'' 
						trim = true;											-- why? why do this and next differently from previous?
					elseif f.sub(str, -4,-1) == duplicate_char .. "]''" then	-- if last four chars of str are sepc]'' 
						trim = true;											-- same question
					end
				elseif end_chr == "]" then										-- if it might be wikimarkup
					if f.sub(str, -3,-1) == duplicate_char .. "]]" then			-- if last three chars of str are sepc]] wikilink 
						trim = true;
					elseif f.sub(str, -3,-1) == duplicate_char .. '"]' then		-- if last three chars of str are sepc"] quoted external link 
						trim = true;
					elseif  f.sub(str, -2,-1) == duplicate_char .. "]" then		-- if last two chars of str are sepc] external link
						trim = true;
					elseif f.sub(str, -4,-1) == duplicate_char .. "'']" then	-- normal case when |url=something &amp; |title=Title.
						trim = true;
					end
				elseif end_chr == " " then										-- if last char of output string is a space
					if f.sub(str, -2,-1) == duplicate_char .. " " then			-- if last two chars of str are &lt;sepc&gt;&lt;space&gt;
						str = f.sub(str, 1,-3);									-- remove them both
					end
				end

				if trim then
					if value ~= comp then 										-- value does not equal comp when value contains html markup
						local dup2 = duplicate_char;
						if f.match(dup2, "%A" ) then dup2 = "%" .. dup2; end	-- if duplicate_char not a letter then escape it
						
						value = f.gsub(value, "(%b&lt;&gt;)" .. dup2, "%1", 1 )		-- remove duplicate_char if it follows html markup
					else
						value = f.sub(value, 2, -1 );							-- remove duplicate_char when it is first character
					end
				end
			end
			str = str .. value;													--add it to the output string
		end
	end
	return str;
end


--[[--------------------------&lt; I S _ S U F F I X &gt;------------------------------------------------------------

returns true is suffix is properly formed Jr, Sr, or ordinal in the range 2–9.  Puncutation not allowed.

]]

local function is_suffix (suffix)
	if in_array (suffix, {'Jr', 'Sr', '2nd', '3rd'}) or suffix:match ('^%dth$') then
		return true;
	end
	return false;
end


--[[--------------------------&lt; I S _ G O O D _ V A N C _ N A M E &gt;--------------------------------------------

For Vancouver Style, author/editor names are supposed to be rendered in Latin (read ASCII) characters.  When a name
uses characters that contain diacritical marks, those characters are to converted to the corresponding Latin character.
When a name is written using a non-Latin alphabet or logogram, that name is to be transliterated into Latin characters.
These things are not currently possible in this module so are left to the editor to do.

This test allows |first= and |last= names to contain any of the letters defined in the four Unicode Latin character sets
	[http://www.unicode.org/charts/PDF/U0000.pdf C0 Controls and Basic Latin] 0041–005A, 0061–007A
	[http://www.unicode.org/charts/PDF/U0080.pdf C1 Controls and Latin-1 Supplement] 00C0–00D6, 00D8–00F6, 00F8–00FF
	[http://www.unicode.org/charts/PDF/U0100.pdf Latin Extended-A] 0100–017F
	[http://www.unicode.org/charts/PDF/U0180.pdf Latin Extended-B] 0180–01BF, 01C4–024F

|lastn= also allowed to contain hyphens, spaces, and apostrophes. (http://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK7271/box/A35029/)
|firstn= also allowed to contain hyphens, spaces, apostrophes, and periods

This original test:
	if nil == mw.ustring.find (last, "^[A-Za-zÀ-ÖØ-öø-ƿǄ-ɏ%-%s%']*$") or nil == mw.ustring.find (first, "^[A-Za-zÀ-ÖØ-öø-ƿǄ-ɏ%-%s%'%.]+[2-6%a]*$") then
was written ouside of the code editor and pasted here because the code editor gets confused between character insertion point and cursor position.
The test has been rewritten to use decimal character escape sequence for the individual bytes of the unicode characters so that it is not necessary
to use an external editor to maintain this code.

	\195\128-\195\150 – À-Ö (U+00C0–U+00D6 – C0 controls)
	\195\152-\195\182 – Ø-ö (U+00D8-U+00F6 – C0 controls)
	\195\184-\198\191 – ø-ƿ (U+00F8-U+01BF – C0 controls, Latin extended A &amp; B)
	\199\132-\201\143 – Ǆ-ɏ (U+01C4-U+024F – Latin extended B)

]]

local function is_good_vanc_name (last, first)
	local first, suffix = first:match ('(.-),?%s*([%dJS][%drndth]+)%.?$') or first;		-- if first has something that looks like a generational suffix, get it

	if is_set (suffix) then
		if not is_suffix (suffix) then
			add_vanc_error ('suffix');
			return false;														-- not a name with an appropriate suffix
		end
	end
	if nil == mw.ustring.find (last, "^[A-Za-z\195\128-\195\150\195\152-\195\182\195\184-\198\191\199\132-\201\143%-%s%']*$") or
		nil == mw.ustring.find (first, "^[A-Za-z\195\128-\195\150\195\152-\195\182\195\184-\198\191\199\132-\201\143%-%s%'%.]*$") then
			add_vanc_error ('non-Latin character');
			return false;														-- not a string of latin characters; Vancouver requires Romanization
	end;
	return true;
end


--[[--------------------------&lt; R E D U C E _ T O _ I N I T I A L S &gt;------------------------------------------

Attempts to convert names to initials in support of |name-list-format=vanc.  

Names in |firstn= may be separated by spaces or hyphens, or for initials, a period. See http://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK7271/box/A35062/.

Vancouver style requires family rank designations (Jr, II, III, etc) to be rendered as Jr, 2nd, 3rd, etc.  See http://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK7271/box/A35085/.
This code only accepts and understands generational suffix in the Vancouver format because Roman numerals look like, and can be mistaken for, initials.

This function uses ustring functions because firstname initials may be any of the unicode Latin characters accepted by is_good_vanc_name ().

]]

local function reduce_to_initials(first)
	local name, suffix = mw.ustring.match(first, "^(%u+) ([%dJS][%drndth]+)$");

	if not name then															-- if not initials and a suffix
		name = mw.ustring.match(first, "^(%u+)$");								-- is it just intials?
	end

	if name then																-- if first is initials with or without suffix
		if 3 &gt; mw.ustring.len (name) then										-- if one or two initials
			if suffix then														-- if there is a suffix
				if is_suffix (suffix) then										-- is it legitimate?
					return first;												-- one or two initials and a valid suffix so nothing to do
				else
					add_vanc_error ('suffix');									-- one or two initials with invalid suffix so error message
					return first;												-- and return first unmolested
				end
			else
				return first;													-- one or two initials without suffix; nothing to do
			end
		end
	end																			-- if here then name has 3 or more uppercase letters so treat them as a word


	local initials, names = {}, {};												-- tables to hold name parts and initials
	local i = 1;																-- counter for number of initials

	names = mw.text.split (first, '[%s,]+');									-- split into a table of names and possible suffix

	while names[i] do															-- loop through the table
		if 1 &lt; i and names[i]:match ('[%dJS][%drndth]+%.?$') then				-- if not the first name, and looks like a suffix (may have trailing dot)
			names[i] = names[i]:gsub ('%.', '');								-- remove terminal dot if present
			if is_suffix (names[i]) then										-- if a legitimate suffix
				table.insert (initials, ' ' .. names[i]);						-- add a separator space, insert at end of initials table
				break;															-- and done because suffix must fall at the end of a name
			end																	-- no error message if not a suffix; possibly because of Romanization
		end
		if 3 &gt; i then
			table.insert (initials, mw.ustring.sub(names[i],1,1));				-- insert the intial at end of initials table
		end
		i = i+1;																-- bump the counter
	end
			
	return table.concat(initials)												-- Vancouver format does not include spaces.
end


--[[--------------------------&lt; L I S T  _ P E O P L E &gt;-------------------------------------------------------

Formats a list of people (e.g. authors / editors) 

]]

local function list_people(control, people, etal)
	local sep;
	local namesep;
	local format = control.format
	local maximum = control.maximum
	local lastauthoramp = control.lastauthoramp;
	local text = {}

	if 'vanc' == format then													-- Vancouver-like author/editor name styling?
		sep = cfg.presentation['sep_nl_vanc'];									-- name-list separator between authors is a comma
		namesep = cfg.presentation['sep_name_vanc'];							-- last/first separator is a space
	else
		sep = cfg.presentation['sep_nl'];										-- name-list separator between authors is a semicolon
		namesep = cfg.presentation['sep_name'];									-- last/first separator is &lt;comma&gt;&lt;space&gt;
	end
	
	if sep:sub(-1,-1) ~= " " then sep = sep .. " " end
	if is_set (maximum) and maximum &lt; 1 then return "", 0; end					-- returned 0 is for EditorCount; not used for authors
	
	for i,person in ipairs(people) do
		if is_set(person.last) then
			local mask = person.mask
			local one
			local sep_one = sep;
			if is_set (maximum) and i &gt; maximum then
				etal = true;
				break;
			elseif (mask ~= nil) then
				local n = tonumber(mask)
				if (n ~= nil) then
					one = string.rep("&amp;mdash;",n)
				else
					one = mask;
					sep_one = " ";
				end
			else
				one = person.last
				local first = person.first
				if is_set(first) then
					if ( "vanc" == format ) then								-- if vancouver format
						one = one:gsub ('%.', '');								-- remove periods from surnames (http://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK7271/box/A35029/)
						if not person.corporate and is_good_vanc_name (one, first) then		-- and name is all Latin characters; corporate authors not tested
							first = reduce_to_initials(first)					-- attempt to convert first name(s) to initials
						end
					end
					one = one .. namesep .. first;
				end
				if is_set(person.link) and person.link ~= control.page_name then
					one = make_wikilink (person.link, one);						-- link author/editor if this page is not the author's/editor's page
				end
			end
			table.insert( text, one )
			table.insert( text, sep_one )
		end
	end

	local count = #text / 2;													-- (number of names + number of separators) divided by 2
	if count &gt; 0 then 
		if count &gt; 1 and is_set(lastauthoramp) and not etal then
			text[#text-2] = " &amp; ";												-- replace last separator with ampersand text
		end
		text[#text] = nil;														-- erase the last separator
	end
	
	local result = table.concat(text)											-- construct list
	if etal and is_set (result) then											-- etal may be set by |display-authors=etal but we might not have a last-first list
		result = result .. sep .. ' ' .. cfg.messages['et al'];					-- we've go a last-first list and etal so add et al.
	end
	
	return result, count
end


--[[--------------------------&lt; A N C H O R _ I D &gt;------------------------------------------------------------

Generates a CITEREF anchor ID if we have at least one name or a date.  Otherwise returns an empty string.

namelist is one of the contributor-, author-, or editor-name lists chosen in that order.  year is Year or anchor_year.

]]
local function anchor_id (namelist, year)
	local names={};																-- a table for the one to four names and year
	for i,v in ipairs (namelist) do												-- loop through the list and take up to the first four last names
		names[i] = v.last 
		if i == 4 then break end												-- if four then done
	end
	table.insert (names, year);													-- add the year at the end
	local id = table.concat(names);												-- concatenate names and year for CITEREF id
	if is_set (id) then															-- if concatenation is not an empty string
		return "CITEREF" .. id;													-- add the CITEREF portion
	else
		return '';																-- return an empty string; no reason to include CITEREF id in this citation
	end
end


--[[--------------------------&lt; N A M E _ H A S _ E T A L &gt;----------------------------------------------------

Evaluates the content of author and editor name parameters for variations on the theme of et al.  If found,
the et al. is removed, a flag is set to true and the function returns the modified name and the flag.

This function never sets the flag to false but returns it's previous state because it may have been set by
previous passes through this function or by the parameters |display-authors=etal or |display-editors=etal

]]

local function name_has_etal (name, etal, nocat)

	if is_set (name) then														-- name can be nil in which case just return
		local etal_pattern = "[;,]? *[\"']*%f[%a][Ee][Tt] *[Aa][Ll][%.\"']*$"	-- variations on the 'et al' theme
		local others_pattern = "[;,]? *%f[%a]and [Oo]thers";					-- and alternate to et al.
		
		if name:match (etal_pattern) then										-- variants on et al.
			name = name:gsub (etal_pattern, '');								-- if found, remove
			etal = true;														-- set flag (may have been set previously here or by |display-authors=etal)
			if not nocat then													-- no categorization for |vauthors=
				add_maint_cat ('etal');											-- and add a category if not already added
			end
		elseif name:match (others_pattern) then									-- if not 'et al.', then 'and others'?
			name = name:gsub (others_pattern, '');								-- if found, remove
			etal = true;														-- set flag (may have been set previously here or by |display-authors=etal)
			if not nocat then													-- no categorization for |vauthors=
				add_maint_cat ('etal');											-- and add a category if not already added
			end
		end
	end
	return name, etal;															-- 
end


--[[--------------------------&lt; N A M E _ H A S _ E D _ M A R K U P &gt;------------------------------------------

Evaluates the content of author and editor parameters for extranious editor annotations: ed, ed., eds, (Ed.), etc.
These annotation do not belong in author parameters and are redundant in editor parameters.  If found, the function
adds the editor markup maintenance category.

]]

local function name_has_ed_markup (name, list_name)
	local _, pattern;
	local patterns = {															-- these patterns match annotations at end of name
		'%f[%(%[][%(%[]%s*[Ee][Dd][Ss]?%.?%s*[%)%]]?$',							-- (ed) or (eds): leading '(', case insensitive 'ed', optional 's', '.' and/or ')'
		'[,%.%s]%f[e]eds?%.?$',													-- ed or eds: without '('or ')'; case sensitive (ED could be initials Ed could be name)
		'%f[%(%[][%(%[]%s*[Ee][Dd][Ii][Tt][Oo][Rr][Ss]?%.?%s*[%)%]]?$',			-- (editor) or (editors): leading '(', case insensitive, optional '.' and/or ')'
		'[,%.%s]%f[Ee][Ee][Dd][Ii][Tt][Oo][Rr][Ss]?%.?$',						-- editor or editors: without '('or ')'; case insensitive
		
																				-- these patterns match annotations at beginning of name
		'^eds?[%.,;]',															-- ed. or eds.: lower case only, optional 's', requires '.'
		'^[%(%[]%s*[Ee][Dd][Ss]?%.?%s*[%)%]]',									-- (ed) or (eds): also sqare brackets, case insensitive, optional 's', '.'
		'^[%(%[]?%s*[Ee][Dd][Ii][Tt][Oo][Rr][Ss]?%A',							-- (editor or (editors: also sq brackets, case insensitive, optional brackets, 's'
		'^[%(%[]?%s*[Ee][Dd][Ii][Tt][Ee][Dd]%A',								-- (edited: also sq brackets, case insensitive, optional brackets
		}

	if is_set (name) then
		for _, pattern in ipairs (patterns) do									-- spin through patterns table and
			if name:match (pattern) then
				add_maint_cat ('extra_text_names', cfg.special_case_translation [list_name]);	-- add a maint cat for this template
				break;
			end
		end
	end
	return name;																-- and done
end


--[[--------------------------&lt; N A M E _ H A S _ M U L T _ N A M E S &gt;----------------------------------------

Evaluates the content of author and editor (surnames only) parameters for multiple names.  Multiple names are
indicated if there is more than one comma and or semicolon.  If found, the function adds the multiple name
(author or editor) maintenance category.

]]

local function name_has_mult_names (name, list_name)
local count, _;
	if is_set (name) then
		_, count = name:gsub ('[;,]', '');										-- count the number of separator-like characters
		
		if 1 &lt; count then														-- param could be |author= or |editor= so one separator character is acceptable
			add_maint_cat ('mult_names', cfg.special_case_translation [list_name]);	-- more than one separator indicates multiple names so add a maint cat for this template
		end
	end
	return name;																-- and done
end


--[[--------------------------&lt; N A M E _ C H E C K S &gt;--------------------------------------------------------
This function calls various name checking functions used to validate the content of the various name-holding
parameters.

]]

local function name_checks (last, first, list_name)
	if is_set (last) then
		if last:match ('^%(%(.*%)%)$') then										-- if wrapped in doubled parentheses, accept as written 
			last = last:match ('^%(%((.*)%)%)$');								-- strip parens
		else
			last = name_has_mult_names (last, list_name);						-- check for multiple names in the parameter (last only)
			last = name_has_ed_markup (last, list_name);						-- check for extraneous 'editor' annotation
		end
	end
	if is_set (first) then
		if first:match ('^%(%(.*%)%)$') then									-- if wrapped in doubled parentheses, accept as written 
			first = first:match ('^%(%((.*)%)%)$');								-- strip parens
		else
			first = name_has_ed_markup (first, list_name);						-- check for extraneous 'editor' annotation
		end
	end
	return last, first;															-- done
	end


--[[--------------------------&lt; E X T R A C T _ N A M E S &gt;----------------------------------------------------
Gets name list from the input arguments

Searches through args in sequential order to find |lastn= and |firstn= parameters (or their aliases), and their matching link and mask parameters.
Stops searching when both |lastn= and |firstn= are not found in args after two sequential attempts: found |last1=, |last2=, and |last3= but doesn't
find |last4= and |last5= then the search is done.

This function emits an error message when there is a |firstn= without a matching |lastn=.  When there are 'holes' in the list of last names, |last1= and |last3=
are present but |last2= is missing, an error message is emitted. |lastn= is not required to have a matching |firstn=.

When an author or editor parameter contains some form of 'et al.', the 'et al.' is stripped from the parameter and a flag (etal) returned
that will cause list_people() to add the static 'et al.' text from Module:Citation/CS1/Configuration.  This keeps 'et al.' out of the 
template's metadata.  When this occurs, the page is added to a maintenance category.

]]

local function extract_names(args, list_name)
	local names = {};			-- table of names
	local last;					-- individual name components
	local first;
	local link;
	local mask;
	local i = 1;				-- loop counter/indexer
	local n = 1;				-- output table indexer
	local count = 0;			-- used to count the number of times we haven't found a |last= (or alias for authors, |editor-last or alias for editors)
	local etal=false;			-- return value set to true when we find some form of et al. in an author parameter

	local err_msg_list_name = list_name:match ("(%w+)List") .. 's list';		-- modify AuthorList or EditorList for use in error messages if necessary
	while true do
		last = select_one( args, cfg.aliases[list_name .. '-Last'], 'redundant_parameters', i );		-- search through args for name components beginning at 1
		first = select_one( args, cfg.aliases[list_name .. '-First'], 'redundant_parameters', i );
		link = select_one( args, cfg.aliases[list_name .. '-Link'], 'redundant_parameters', i );
		mask = select_one( args, cfg.aliases[list_name .. '-Mask'], 'redundant_parameters', i );

		last, etal = name_has_etal (last, etal, false);							-- find and remove variations on et al.
		first, etal = name_has_etal (first, etal, false);						-- find and remove variations on et al.
		last, first= name_checks (last, first, list_name);						-- multiple names, extraneous annotation, etc checks
		
		if first and not last then												-- if there is a firstn without a matching lastn
			table.insert( z.message_tail, { set_error( 'first_missing_last', {err_msg_list_name, i}, true ) } );	-- add this error message
		elseif not first and not last then										-- if both firstn and lastn aren't found, are we done?
			count = count + 1;													-- number of times we haven't found last and first
			if 2 &lt;= count then													-- two missing names and we give up
				break;															-- normal exit or there is a two-name hole in the list; can't tell which
			end
		else																	-- we have last with or without a first
			link_title_ok (link, list_name:match ("(%w+)List"):lower() .. '-link' .. i, last, list_name:match ("(%w+)List"):lower() .. '-last' .. i);	-- check for improper wikimarkup

			names[n] = {last = last, first = first, link = link, mask = mask, corporate=false};	-- add this name to our names list (corporate for |vauthors= only)
			n = n + 1;															-- point to next location in the names table
			if 1 == count then													-- if the previous name was missing
				table.insert( z.message_tail, { set_error( 'missing_name', {err_msg_list_name, i-1}, true ) } );		-- add this error message
			end
			count = 0;															-- reset the counter, we're looking for two consecutive missing names
		end
		i = i + 1;																-- point to next args location
	end
	
	return names, etal;															-- all done, return our list of names
end


--[[--------------------------&lt; G E T _ I S O 6 3 9 _ C O D E &gt;------------------------------------------------

Validates language names provided in |language= parameter if not an ISO639-1 or 639-2 code.

Returns the language name and associated two- or three-character code.  Because case of the source may be incorrect
or different from the case that WikiMedia uses, the name comparisons are done in lower case and when a match is
found, the Wikimedia version (assumed to be correct) is returned along with the code.  When there is no match, we
return the original language name string.

mw.language.fetchLanguageNames(&lt;local wiki language&gt;, 'all') returns a list of languages that in some cases may include
extensions. For example, code 'cbk-zam' and its associated name 'Chavacano de Zamboanga' (MediaWiki does not support
code 'cbk' or name 'Chavacano'.  Most (all?) of these languages are not used a 'language' codes per se, rather they
are used as sub-domain names: cbk-zam.wikipedia.org.  These names can be found (for the time being) at
https://phabricator.wikimedia.org/diffusion/ECLD/browse/master/LocalNames/LocalNamesEn.php

Names but that are included in the list will be found if that name is provided in the |language= parameter.  For example,
if |language=Chavacano de Zamboanga, that name will be found with the associated code 'cbk-zam'.  When names are found
and the associated code is not two or three characters, this function returns only the Wikimedia language name.

Adapted from code taken from Module:Check ISO 639-1.

]]

local function get_iso639_code (lang, this_wiki_code)
	if cfg.lang_name_remap[lang:lower()] then									-- if there is a remapped name (because MediaWiki uses something that we don't think is correct)
		return cfg.lang_name_remap[lang:lower()][1], cfg.lang_name_remap[lang:lower()][2];	-- for this language 'name', return a possibly new name and appropriate code
	end

	local languages = mw.language.fetchLanguageNames(this_wiki_code, 'all')		-- get a list of language names known to Wikimedia
																				-- ('all' is required for North Ndebele, South Ndebele, and Ojibwa)
	local langlc = mw.ustring.lower(lang);										-- lower case version for comparisons
	
	for code, name in pairs(languages) do										-- scan the list to see if we can find our language
		if langlc == mw.ustring.lower(name) then
			if 2 ~= code:len() and 3 ~= code:len() then							-- two- or three-character codes only; extensions not supported
				return name;													-- so return the name but not the code
			end
			return name, code;													-- found it, return name to ensure proper capitalization and the the code
		end
	end
	return lang;																-- not valid language; return language in original case and nil for the code
end


--[[--------------------------&lt; L A N G U A G E _ P A R A M E T E R &gt;------------------------------------------

Gets language name from a provided two- or three-character ISO 639 code.  If a code is recognized by MediaWiki,
use the returned name; if not, then use the value that was provided with the language parameter.

When |language= contains a recognized language (either code or name), the page is assigned to the category for
that code: Category:Norwegian-language sources (no).  For valid three-character code languages, the page is assigned
to the single category for '639-2' codes: Category:CS1 ISO 639-2 language sources.

Languages that are the same as the local wiki are not categorized.  MediaWiki does not recognize three-character
equivalents of two-character codes: code 'ar' is recognized bit code 'ara' is not.

This function supports multiple languages in the form |language=nb, French, th where the language names or codes are
separated from each other by commas.

]]

local function language_parameter (lang)
	local code;																	-- the two- or three-character language code
	local name;																	-- the language name
	local language_list = {};													-- table of language names to be rendered
	local names_table = {};														-- table made from the value assigned to |language=

	local this_wiki = mw.getContentLanguage();									-- get a language object for this wiki
	local this_wiki_code = this_wiki:getCode()									-- get this wiki's language code
	local this_wiki_name = mw.language.fetchLanguageName(this_wiki_code, this_wiki_code);	-- get this wiki's language name

	names_table = mw.text.split (lang, '%s*,%s*');								-- names should be a comma separated list

	for _, lang in ipairs (names_table) do										-- reuse lang

		if lang:match ('^%a%a%-') then											-- strip ietf language tags from code; TODO: is there a need to support 3-char with tag?
			lang = lang:match ('(%a%a)%-')										-- keep only 639-1 code portion to lang; TODO: do something with 3166 alpha 2 country code?
		end
		if 2 == lang:len() or 3 == lang:len() then								-- if two-or three-character code
			name = mw.language.fetchLanguageName( lang:lower(), this_wiki_code);	-- get language name if |language= is a proper code
			if not is_set (name) then
				name = cfg.lang_code_remap[lang];								-- not supported by MediaWiki; is it in remap?
			end
		end
	
		if is_set (name) then													-- if |language= specified a valid code
			code = lang:lower();												-- save it
		else
			name, code = get_iso639_code (lang, this_wiki_code);				-- attempt to get code from name (assign name here so that we are sure of proper capitalization)
		end
	
		if is_set (code) then													-- only 2- or 3-character codes
			name = cfg.lang_code_remap[code] or name;							-- override wikimedia when they misuse language codes/names

			if this_wiki_code ~= code then										-- when the language is not the same as this wiki's language
				if 2 == code:len() then											-- and is a two-character code
					add_prop_cat ('foreign_lang_source' .. code, {name, code})	-- categorize it
				else															-- or is a recognized language (but has a three-character code)
					add_prop_cat ('foreign_lang_source_2' .. code, {code})		-- categorize it differently TODO: support mutliple three-character code categories per cs1|2 template
				end
			end
		else
			add_maint_cat ('unknown_lang');										-- add maint category if not already added
		end
		
		table.insert (language_list, name);
		name = '';																-- so we can reuse it
	end
	
	code = #language_list														-- reuse code as number of languages in the list
	if 2 &gt;= code then
		name = table.concat (language_list, ' and ')							-- insert '&lt;space&gt;and&lt;space&gt;' between two language names
	elseif 2 &lt; code then
		language_list[code] = 'and ' .. language_list[code];					-- prepend last name with 'and&lt;space&gt;'
		name = table.concat (language_list, ', ')								-- and concatenate with '&lt;comma&gt;&lt;space&gt;' separators
	end
	if this_wiki_name == name then
		return '';																-- if one language and that language is this wiki's return an empty string (no annotation)
	end
	return (" " .. wrap_msg ('language', name));								-- otherwise wrap with '(in ...)'
	--[[ TODO: should only return blank or name rather than full list
	so we can clean up the bunched parenthetical elements Language, Type, Format
	]]
end


--[[--------------------------&lt; S E T _ C S 1 _ S T Y L E &gt;----------------------------------------------------

Set style settings for CS1 citation templates. Returns separator and postscript settings
At en.wiki, for cs1:
	ps gets:	'.'
	sep gets:	'.'

]]

local function set_cs1_style (ps)
	if not is_set (ps) then														-- unless explicitely set to something
		ps = cfg.presentation['ps_cs1'];										-- terminate the rendered citation
	end
	return cfg.presentation['sep_cs1'], ps;										-- element separator
end


--[[--------------------------&lt; S E T _ C S 2 _ S T Y L E &gt;----------------------------------------------------

Set style settings for CS2 citation templates. Returns separator, postscript, ref settings
At en.wiki, for cs2:
	ps gets:	'' (empty string - no terminal punctuation)
	sep gets:	','

]]

local function set_cs2_style (ps, ref)
	if not is_set (ps) then														-- if |postscript= has not been set, set cs2 default
		ps = cfg.presentation['ps_cs2'];										-- terminate the rendered citation
	end
	if not is_set (ref) then													-- if |ref= is not set
		ref = "harv";															-- set default |ref=harv
	end
	return cfg.presentation['sep_cs2'], ps, ref;								-- element separator
end


--[[--------------------------&lt; G E T _ S E T T I N G S _ F R O M _ C I T E _ C L A S S &gt;----------------------

When |mode= is not set or when its value is invalid, use config.CitationClass and parameter values to establish
rendered style.

]]

local function get_settings_from_cite_class (ps, ref, cite_class)
	local sep;
	if (cite_class == "citation") then											-- for citation templates (CS2)
		sep, ps, ref = set_cs2_style (ps, ref);
	else																		-- not a citation template so CS1
		sep, ps = set_cs1_style (ps);
	end

	return sep, ps, ref															-- return them all
end


--[[--------------------------&lt; S E T _ S T Y L E &gt;------------------------------------------------------------

Establish basic style settings to be used when rendering the citation.  Uses |mode= if set and valid or uses
config.CitationClass from the template's #invoke: to establish style.

]]

local function set_style (mode, ps, ref, cite_class)
	local sep;
	if 'cs2' == mode then														-- if this template is to be rendered in CS2 (citation) style
		sep, ps, ref = set_cs2_style (ps, ref);
	elseif 'cs1' == mode then													-- if this template is to be rendered in CS1 (cite xxx) style
		sep, ps = set_cs1_style (ps);
	else																		-- anything but cs1 or cs2
		sep, ps, ref = get_settings_from_cite_class (ps, ref, cite_class);		-- get settings based on the template's CitationClass
	end
	if 'none' == ps:lower() then												-- if assigned value is 'none' then
		ps = '';																-- set to empty string
	end
	
	return sep, ps, ref
end


--[=[-------------------------&lt; I S _ P D F &gt;------------------------------------------------------------------

Determines if a url has the file extension that is one of the pdf file extensions used by [[MediaWiki:Common.css]] when
applying the pdf icon to external links.

returns true if file extension is one of the recognized extensions, else false

]=]

local function is_pdf (url)
	return url:match ('%.pdf$') or url:match ('%.PDF$') or url:match ('%.pdf[%?#]') or url:match ('%.PDF[%?#]');
end


--[[--------------------------&lt; S T Y L E _ F O R M A T &gt;------------------------------------------------------

Applies css style to |format=, |chapter-format=, etc.  Also emits an error message if the format parameter does
not have a matching url parameter.  If the format parameter is not set and the url contains a file extension that
is recognized as a pdf document by MediaWiki's commons.css, this code will set the format parameter to (PDF) with
the appropriate styling.

]]

local function style_format (format, url, fmt_param, url_param)
	if is_set (format) then
		format = wrap_style ('format', format);									-- add leading space, parentheses, resize
		if not is_set (url) then
			format = format .. set_error( 'format_missing_url', {fmt_param, url_param} );	-- add an error message
		end
	elseif is_pdf (url) then													-- format is not set so if url is a pdf file then
		format = wrap_style ('format', 'PDF');									-- set format to pdf
	else
		format = '';															-- empty string for concatenation
	end
	return format;
end


--[[--------------------------&lt; G E T _ D I S P L A Y _ A U T H O R S _ E D I T O R S &gt;------------------------

Returns a number that defines the number of names displayed for author and editor name lists and a boolean flag
to indicate when et al. should be appended to the name list.

When the value assigned to |display-xxxxors= is a number greater than or equal to zero, return the number and
the previous state of the 'etal' flag (false by default but may have been set to true if the name list contains
some variant of the text 'et al.').

When the value assigned to |display-xxxxors= is the keyword 'etal', return a number that is one greater than the
number of authors in the list and set the 'etal' flag true.  This will cause the list_people() to display all of
the names in the name list followed by 'et al.'

In all other cases, returns nil and the previous state of the 'etal' flag.

inputs:
	max: A['DisplayAuthors'] or A['DisplayEditors']; a number or some flavor of etal
	count: #a or #e
	list_name: 'authors' or 'editors'
	etal: author_etal or editor_etal

]]

local function get_display_authors_editors (max, count, list_name, etal)
	if is_set (max) then
		if 'etal' == max:lower():gsub("[ '%.]", '') then						-- the :gsub() portion makes 'etal' from a variety of 'et al.' spellings and stylings
			max = count + 1;													-- number of authors + 1 so display all author name plus et al.
			etal = true;														-- overrides value set by extract_names()
		elseif max:match ('^%d+$') then											-- if is a string of numbers
			max = tonumber (max);												-- make it a number
			if max &gt;= count then												-- if |display-xxxxors= value greater than or equal to number of authors/editors
				add_maint_cat ('disp_auth_ed', cfg.special_case_translation [list_name]);
			end
		else																	-- not a valid keyword or number
			table.insert( z.message_tail, { set_error( 'invalid_param_val', {'display-' .. list_name, max}, true ) } );		-- add error message
			max = nil;															-- unset; as if |display-xxxxors= had not been set
		end
	end
	
	return max, etal;
end


--[[--------------------------&lt; E X T R A _ T E X T _ I N _ P A G E _ C H E C K &gt;------------------------------

Adds page to Category:CS1 maint: extra text if |page= or |pages= has what appears to be some form of p. or pp. 
abbreviation in the first characters of the parameter content.

check Page and Pages for extraneous p, p., pp, and pp. at start of parameter value:
	good pattern: '^P[^%.P%l]' matches when |page(s)= begins PX or P# but not Px where x and X are letters and # is a dgiit
	bad pattern: '^[Pp][Pp]' matches matches when |page(s)= begins pp or pP or Pp or PP

]]

local function extra_text_in_page_check (page)
	local good_pattern = '^P[^%.Pp]';											-- ok to begin with uppercase P: P7 (pg 7 of section P) but not p123 (page 123) TODO: add Gg for PG or Pg?
	local bad_pattern = '^[Pp]?[Pp]%.?[ %d]';

	if not page:match (good_pattern) and (page:match (bad_pattern) or  page:match ('^[Pp]ages?')) then
		add_maint_cat ('extra_text');
	end
end


--[=[-------------------------&lt; G E T _ V _ N A M E _ T A B L E &gt;----------------------------------------------

split apart a |vauthors= or |veditors= parameter.  This function allows for corporate names, wrapped in doubled
parentheses to also have commas; in the old version of the code, the doubled parnetheses were included in the
rendered citation and in the metadata.  Individual author names may be wikilinked

	|vauthors=Jones AB, [[E. B. White|White EB]], ((Black, Brown, and Co.))

]=]

local function get_v_name_table (vparam, output_table, output_link_table)
	local name_table = mw.text.split(vparam, "%s*,%s*");						-- names are separated by commas
	local wl_type, label, link;													-- wl_type not used here; just a place holder
	
	local i = 1;
	
	while name_table[i] do
		if name_table[i]:match ('^%(%(.*[^%)][^%)]$') then						-- first segment of corporate with one or more commas; this segment has the opening doubled parens
			local name = name_table[i];
			i=i+1;																-- bump indexer to next segment
			while name_table[i] do
				name = name .. ', ' .. name_table[i];							-- concatenate with previous segments
				if name_table[i]:match ('^.*%)%)$') then						-- if this table member has the closing doubled parens
					break;														-- and done reassembling so
				end
				i=i+1;															-- bump indexer
			end
			table.insert (output_table, name);									-- and add corporate name to the output table
			table.insert (output_link_table, '');								-- no wikilink
		else
			wl_type, label, link = is_wikilink (name_table[i]);					-- wl_type is: 0, no wl (text in label variable); 1, [[D]]; 2, [[L|D]]
			table.insert (output_table, label);									-- add this name
			if 1 == wl_type then
				table.insert (output_link_table, label);						-- simple wikilink [[D]]
			else
				table.insert (output_link_table, link);							-- no wikilink or [[L|D]]; add this link if there is one, else empty string
			end
		end
		i = i+1;
	end	
	return output_table;
end


--[[--------------------------&lt; P A R S E _ V A U T H O R S _ V E D I T O R S &gt;--------------------------------

This function extracts author / editor names from |vauthors= or |veditors= and finds matching |xxxxor-maskn= and
|xxxxor-linkn= in args.  It then returns a table of assembled names just as extract_names() does.

Author / editor names in |vauthors= or |veditors= must be in Vancouver system style. Corporate or institutional names
may sometimes be required and because such names will often fail the is_good_vanc_name() and other format compliance
tests, are wrapped in doubled paranethese ((corporate name)) to suppress the format tests.

Supports generational suffixes Jr, 2nd, 3rd, 4th–6th.

This function sets the vancouver error when a reqired comma is missing and when there is a space between an author's initials.

]]

local function parse_vauthors_veditors (args, vparam, list_name)
	local names = {};															-- table of names assembled from |vauthors=, |author-maskn=, |author-linkn=
	local v_name_table = {};
	local v_link_table = {};													-- when name is wikilinked, targets go in this table
	local etal = false;															-- return value set to true when we find some form of et al. vauthors parameter
	local last, first, link, mask, suffix;
	local corporate = false;

	vparam, etal = name_has_etal (vparam, etal, true);							-- find and remove variations on et al. do not categorize (do it here because et al. might have a period)
	v_name_table = get_v_name_table (vparam, v_name_table, v_link_table);						-- names are separated by commas

	for i, v_name in ipairs(v_name_table) do
		if v_name:match ('^%(%(.+%)%)$') then									-- corporate authors are wrapped in doubled parentheses to supress vanc formatting and error detection
			first = '';															-- set to empty string for concatenation and because it may have been set for previous author/editor
			last = v_name:match ('^%(%((.+)%)%)$')								-- remove doubled parntheses
			corporate = true;													-- flag used in list_people()
		elseif string.find(v_name, "%s") then
			if v_name:find('[;%.]') then										-- look for commonly occurring punctuation characters; 
				add_vanc_error ('punctuation');
			end
			local lastfirstTable = {}
			lastfirstTable = mw.text.split(v_name, "%s")
			first = table.remove(lastfirstTable);								-- removes and returns value of last element in table which should be author intials
			if is_suffix (first) then											-- if a valid suffix
				suffix = first													-- save it as a suffix and
				first = table.remove(lastfirstTable);							-- get what should be the initials from the table
			end																	-- no suffix error message here because letter combination may be result of Romanization; check for digits?
			last = table.concat(lastfirstTable, " ")							-- returns a string that is the concatenation of all other names that are not initials
			if mw.ustring.match (last, '%a+%s+%u+%s+%a+') then
				add_vanc_error ('missing comma');								-- matches last II last; the case when a comma is missing
			end
			if mw.ustring.match (v_name, ' %u %u$') then						-- this test is in the wrong place TODO: move or replace with a more appropriate test
				add_vanc_error ('name');										-- matches a space between two intiials
			end
		else
			first = '';															-- set to empty string for concatenation and because it may have been set for previous author/editor
			last = v_name;														-- last name or single corporate name?  Doesn't support multiword corporate names? do we need this?
		end
																
		if is_set (first) then
			if not mw.ustring.match (first, "^%u?%u$") then						-- first shall contain one or two upper-case letters, nothing else
				add_vanc_error ('initials');									-- too many initials; mixed case initials (which may be ok Romanization); hyphenated initials
			end
			is_good_vanc_name (last, first);									-- check first and last before restoring the suffix which may have a non-Latin digit
			if is_set (suffix) then
				first = first .. ' ' .. suffix;									-- if there was a suffix concatenate with the initials
				suffix = '';													-- unset so we don't add this suffix to all subsequent names
			end
		else
			if not corporate then
				is_good_vanc_name (last, '');
			end
		end

		link = select_one( args, cfg.aliases[list_name .. '-Link'], 'redundant_parameters', i ) or v_link_table[i];
		mask = select_one( args, cfg.aliases[list_name .. '-Mask'], 'redundant_parameters', i );
		names[i] = {last = last, first = first, link = link, mask = mask, corporate=corporate};		-- add this assembled name to our names list
	end
	return names, etal;															-- all done, return our list of names
end


--[[--------------------------&lt; S E L E C T _ A U T H O R _ E D I T O R _ S O U R C E &gt;------------------------

Select one of |authors=, |authorn= / |lastn / firstn=, or |vauthors= as the source of the author name list or
select one of |editors=, |editorn= / editor-lastn= / |editor-firstn= or |veditors= as the source of the editor name list.

Only one of these appropriate three will be used.  The hierarchy is: |authorn= (and aliases) highest and |authors= lowest and
similarly, |editorn= (and aliases) highest and |editors= lowest

When looking for |authorn= / |editorn= parameters, test |xxxxor1= and |xxxxor2= (and all of their aliases); stops after the second
test which mimicks the test used in extract_names() when looking for a hole in the author name list.  There may be a better
way to do this, I just haven't discovered what that way is.

Emits an error message when more than one xxxxor name source is provided.

In this function, vxxxxors = vauthors or veditors; xxxxors = authors or editors as appropriate.

]]

local function select_author_editor_source (vxxxxors, xxxxors, args, list_name)
local lastfirst = false;
	if select_one( args, cfg.aliases[list_name .. '-Last'], 'none', 1 ) or		-- do this twice incase we have a |first1= without a |last1=; this ...
		select_one( args, cfg.aliases[list_name .. '-First'], 'none', 1 ) or	-- ... also catches the case where |first= is used with |vauthors=
		select_one( args, cfg.aliases[list_name .. '-Last'], 'none', 2 ) or
		select_one( args, cfg.aliases[list_name .. '-First'], 'none', 2 ) then
			lastfirst=true;
	end

	if (is_set (vxxxxors) and true == lastfirst) or								-- these are the three error conditions
		(is_set (vxxxxors) and is_set (xxxxors)) or
		(true == lastfirst and is_set (xxxxors)) then
			local err_name;
			if 'AuthorList' == list_name then									-- figure out which name should be used in error message
				err_name = 'author';
			else
				err_name = 'editor';
			end
			table.insert( z.message_tail, { set_error( 'redundant_parameters',
				{err_name .. '-name-list parameters'}, true ) } );				-- add error message
	end

	if true == lastfirst then return 1 end;										-- return a number indicating which author name source to use
	if is_set (vxxxxors) then return 2 end;
	if is_set (xxxxors) then return 3 end;
	return 1;																	-- no authors so return 1; this allows missing author name test to run in case there is a first without last 
end


--[[--------------------------&lt; I S _ V A L I D _ P A R A M E T E R _ V A L U E &gt;------------------------------

This function is used to validate a parameter's assigned value for those parameters that have only a limited number
of allowable values (yes, y, true, no, etc).  When the parameter value has not been assigned a value (missing or empty
in the source template) the function returns true.  If the parameter value is one of the list of allowed values returns
true; else, emits an error message and returns false.

]]

local function is_valid_parameter_value (value, name, possible)
	if not is_set (value) then
		return true;															-- an empty parameter is ok
	elseif in_array(value:lower(), possible) then
		return true;
	else
		table.insert( z.message_tail, { set_error( 'invalid_param_val', {name, value}, true ) } );	-- not an allowed value so add error message
		return false
	end
end


--[[--------------------------&lt; T E R M I N A T E _ N A M E _ L I S T &gt;----------------------------------------

This function terminates a name list (author, contributor, editor) with a separator character (sepc) and a space
when the last character is not a sepc character or when the last three characters are not sepc followed by two
closing square brackets (close of a wikilink).  When either of these is true, the name_list is terminated with a
single space character.

]]

local function terminate_name_list (name_list, sepc)
	if (string.sub (name_list,-3,-1) == sepc .. '. ') then						-- if already properly terminated
		return name_list;														-- just return the name list
	elseif (string.sub (name_list,-1,-1) == sepc) or (string.sub (name_list,-3,-1) == sepc .. ']]') then	-- if last name in list ends with sepc char
		return name_list .. " ";												-- don't add another
	else
		return name_list .. sepc .. ' ';										-- otherwise terninate the name list
	end
end


--[[-------------------------&lt; F O R M A T _ V O L U M E _ I S S U E &gt;----------------------------------------

returns the concatenation of the formatted volume and issue parameters as a single string; or formatted volume
or formatted issue, or an empty string if neither are set.

]]
	
local function format_volume_issue (volume, issue, cite_class, origin, sepc, lower)
	if not is_set (volume) and not is_set (issue) then
		return '';
	end
	
	if 'magazine' == cite_class or (in_array (cite_class, {'citation', 'map'}) and 'magazine' == origin) then
		if is_set (volume) and is_set (issue) then
			return wrap_msg ('vol-no', {sepc, volume, issue}, lower);
		elseif is_set (volume) then
			return wrap_msg ('vol', {sepc, volume}, lower);
		else
			return wrap_msg ('issue', {sepc, issue}, lower);
		end
	end

	local vol = '';
		
	if is_set (volume) then
		if (4 &lt; mw.ustring.len(volume)) then
			vol = substitute (cfg.messages['j-vol'], {sepc, volume});
		else
			vol = substitute (cfg.presentation['vol-bold'], {sepc, hyphen_to_dash(volume)});
		end
	end
	if is_set (issue) then
		return vol .. substitute (cfg.messages['j-issue'], issue);
	end
	return vol;
end


--[[-------------------------&lt; F O R M A T _ P A G E S _ S H E E T S &gt;-----------------------------------------

adds static text to one of |page(s)= or |sheet(s)= values and returns it with all of the others set to empty strings.
The return order is:
	page, pages, sheet, sheets

Singular has priority over plural when both are provided.

]]

local function format_pages_sheets (page, pages, sheet, sheets, cite_class, origin, sepc, nopp, lower)
	if 'map' == cite_class then													-- only cite map supports sheet(s) as in-source locators
		if is_set (sheet) then
			if 'journal' == origin then
				return '', '', wrap_msg ('j-sheet', sheet, lower), '';
			else
				return '', '', wrap_msg ('sheet', {sepc, sheet}, lower), '';
			end
		elseif is_set (sheets) then
			if 'journal' == origin then
				return '', '', '', wrap_msg ('j-sheets', sheets, lower);
			else
				return '', '', '', wrap_msg ('sheets', {sepc, sheets}, lower);
			end
		end
	end

	local is_journal = 'journal' == cite_class or (in_array (cite_class, {'citation', 'map', 'interview'}) and 'journal' == origin);
	
	if is_set (page) then
		if is_journal then
			return substitute (cfg.messages['j-page(s)'], page), '', '', '';
		elseif not nopp then
			return substitute (cfg.messages['p-prefix'], {sepc, page}), '', '', '';
		else
			return substitute (cfg.messages['nopp'], {sepc, page}), '', '', '';
		end
	elseif is_set(pages) then
		if is_journal then
			return substitute (cfg.messages['j-page(s)'], pages), '', '', '';
		elseif tonumber(pages) ~= nil and not nopp then										-- if pages is only digits, assume a single page number
			return '', substitute (cfg.messages['p-prefix'], {sepc, pages}), '', '';
		elseif not nopp then
			return '', substitute (cfg.messages['pp-prefix'], {sepc, pages}), '', '';
		else
			return '', substitute (cfg.messages['nopp'], {sepc, pages}), '', '';
		end
	end
	
	return '', '', '', '';														-- return empty strings
end


--[=[-------------------------&lt; A R C H I V E _ U R L _ C H E C K &gt;--------------------------------------------

Check archive.org urls to make sure they at least look like they are pointing at valid archives and not to the 
save snapshot url or to calendar pages.  When the archive url is 'https://web.archive.org/save/' (or http://...)
archive.org saves a snapshot of the target page in the url.  That is something that Wikipedia should not allow
unwitting readers to do.

When the archive.org url does not have a complete timestamp, archive.org chooses a snapshot according to its own
algorithm or provides a calendar 'search' result.  [[WP:ELNO]] discourages links to search results.

This function looks at the value assigned to |archive-url= and returns empty strings for |archive-url= and
|archive-date= and an error message when:
	|archive-url= holds an archive.org save command url
	|archive-url= is an archive.org url that does not have a complete timestamp (YYYYMMDDhhmmss 14 digits) in the
		correct place
otherwise returns |archive-url= and |archive-date=

There are two mostly compatible archive.org urls:
	//web.archive.org/&lt;timestamp&gt;...		-- the old form
	//web.archive.org/web/&lt;timestamp&gt;...	-- the new form

The old form does not support or map to the new form when it contains a display flag.  There are four identified flags
('id_', 'js_', 'cs_', 'im_') but since archive.org ignores others following the same form (two letters and an underscore)
we don't check for these specific flags but we do check the form.

This function supports a preview mode.  When the article is rendered in preview mode, this funct may return a modified
archive url:
	for save command errors, return undated wildcard (/*/)
	for timestamp errors when the timestamp has a wildcard, return the url unmodified
	for timestamp errors when the timestamp does not have a wildcard, return with timestamp limited to six digits plus wildcard (/yyyymm*/)

]=]

local function archive_url_check (url, date)
	local err_msg = '';															-- start with the error message empty
	local path, timestamp, flag;												-- portions of the archive.or url
	
	if (not url:match('//web%.archive%.org/')) and (not url:match('//liveweb%.archive%.org/')) then		-- also deprecated liveweb Wayback machine url
		return url, date;														-- not an archive.org archive, return ArchiveURL and ArchiveDate
	end

	if url:match('//web%.archive%.org/save/') then								-- if a save command url, we don't want to allow saving of the target page 
		err_msg = 'save command';
		url = url:gsub ('(//web%.archive%.org)/save/', '%1/*/', 1);				-- for preview mode: modify ArchiveURL
	elseif url:match('//liveweb%.archive%.org/') then
		err_msg = 'liveweb';
	else
		path, timestamp, flag = url:match('//web%.archive%.org/([^%d]*)(%d+)([^/]*)/');		-- split out some of the url parts for evaluation
		
		if not is_set(timestamp) or 14 ~= timestamp:len() then					-- path and flag optional, must have 14-digit timestamp here
			err_msg = 'timestamp';
			if '*' ~= flag then
				url=url:gsub ('(//web%.archive%.org/[^%d]*%d?%d?%d?%d?%d?%d?)[^/]*', '%1*', 1)	-- for preview, modify ts to be yearmo* max (0-6 digits plus splat)
			end
		elseif is_set(path) and 'web/' ~= path then								-- older archive urls do not have the extra 'web/' path element
			err_msg = 'path';
		elseif is_set (flag) and not is_set (path) then							-- flag not allowed with the old form url (without the 'web/' path element)
			err_msg = 'flag';
		elseif is_set (flag) and not flag:match ('%a%a_') then					-- flag if present must be two alpha characters and underscore (requires 'web/' path element)
			err_msg = 'flag';
		else
			return url, date;													-- return archiveURL and ArchiveDate
		end
	end
																				-- if here, something not right so
	table.insert( z.message_tail, { set_error( 'archive_url', {err_msg}, true ) } );	-- add error message and
	if is_set (Frame:preprocess('{{REVISIONID}}')) then
		return '', '';															-- return empty strings for archiveURL and ArchiveDate
	else
		return url, date;														-- preview mode so return archiveURL and ArchiveDate
	end
end


--[[--------------------------&lt; C I T A T I O N 0 &gt;------------------------------------------------------------

This is the main function doing the majority of the citation formatting.

]]

local function citation0( config, args)
	--[[ 
	Load Input Parameters
	The argument_wrapper facilitates the mapping of multiple aliases to single internal variable.
	]]
	local A = argument_wrapper( args );
	local i 

	-- Pick out the relevant fields from the arguments.  Different citation templates
	-- define different field names for the same underlying things.	

-- set default parameter values defined by |mode= parameter.
	local Mode = A['Mode'];
	if not is_valid_parameter_value (Mode, 'mode', cfg.keywords['mode']) then
		Mode = '';
	end

	local author_etal;
	local a	= {};																-- authors list from |lastn= / |firstn= pairs or |vauthors=
	local Authors;
	local NameListFormat = A['NameListFormat'];
	local Collaboration = A['Collaboration'];

	do																			-- to limit scope of selected
		local selected = select_author_editor_source (A['Vauthors'], A['Authors'], args, 'AuthorList');
		if 1 == selected then
			a, author_etal = extract_names (args, 'AuthorList');				-- fetch author list from |authorn= / |lastn= / |firstn=, |author-linkn=, and |author-maskn=
		elseif 2 == selected then
			NameListFormat = 'vanc';											-- override whatever |name-list-format= might be
			a, author_etal = parse_vauthors_veditors (args, args.vauthors, 'AuthorList');	-- fetch author list from |vauthors=, |author-linkn=, and |author-maskn=
		elseif 3 == selected then
			Authors = A['Authors'];												-- use content of |authors=
			if 'authors' == A:ORIGIN('Authors') then							-- but add a maint cat if the parameter is |authors=
				add_maint_cat ('authors');										-- because use of this parameter is discouraged; what to do about the aliases is a TODO:
			end
		end
		if is_set (Collaboration) then
			author_etal = true;													-- so that |display-authors=etal not required
		end
	end

	local Others = A['Others'];

	local editor_etal;
	local e	= {};																-- editors list from |editor-lastn= / |editor-firstn= pairs or |veditors=
	local Editors;

	do																			-- to limit scope of selected
		local selected = select_author_editor_source (A['Veditors'], A['Editors'], args, 'EditorList');
		if 1 == selected then
			e, editor_etal = extract_names (args, 'EditorList');				-- fetch editor list from |editorn= / |editor-lastn= / |editor-firstn=, |editor-linkn=, and |editor-maskn=
		elseif 2 == selected then
			NameListFormat = 'vanc';											-- override whatever |name-list-format= might be
			e, editor_etal = parse_vauthors_veditors (args, args.veditors, 'EditorList');	-- fetch editor list from |veditors=, |editor-linkn=, and |editor-maskn=
		elseif 3 == selected then
			Editors = A['Editors'];												-- use content of |editors=
			add_maint_cat ('editors');											-- but add a maint cat because use of this parameter is discouraged
		end
	end

	local t = {};																-- translators list from |translator-lastn= / translator-firstn= pairs
	local Translators;															-- assembled translators name list
	t = extract_names (args, 'TranslatorList');									-- fetch translator list from |translatorn= / |translator-lastn=, -firstn=, -linkn=, -maskn=

	local interviewers_list = {};
	local Interviewers = A['Interviewers']
	if is_set (Interviewers) then												-- add a maint cat if the |interviewers= is used
		add_maint_cat ('interviewers');											-- because use of this parameter is discouraged
	else
		interviewers_list = extract_names (args, 'InterviewerList');			-- else, process preferred interviewers parameters
	end

	local c = {};																-- contributors list from |contributor-lastn= / contributor-firstn= pairs
	local Contributors;															-- assembled contributors name list
	local Contribution = A['Contribution'];
	if in_array(config.CitationClass, {"book","citation"}) and not is_set(A['Periodical']) then	-- |contributor= and |contribution= only supported in book cites
		c = extract_names (args, 'ContributorList');							-- fetch contributor list from |contributorn= / |contributor-lastn=, -firstn=, -linkn=, -maskn=
		
		if 0 &lt; #c then
			if not is_set (Contribution) then									-- |contributor= requires |contribution=
				table.insert( z.message_tail, { set_error( 'contributor_missing_required_param', 'contribution')});	-- add missing contribution error message
				c = {};															-- blank the contributors' table; it is used as a flag later
			end
			if 0 == #a then														-- |contributor= requires |author=
				table.insert( z.message_tail, { set_error( 'contributor_missing_required_param', 'author')});	-- add missing author error message
				c = {};															-- blank the contributors' table; it is used as a flag later
			end
		end
	else																		-- if not a book cite
		if select_one (args, cfg.aliases['ContributorList-Last'], 'redundant_parameters', 1 ) then	-- are there contributor name list parameters?
			table.insert( z.message_tail, { set_error( 'contributor_ignored')});	-- add contributor ignored error message
		end
		Contribution = nil;														-- unset
	end

	if not is_valid_parameter_value (NameListFormat, 'name-list-format', cfg.keywords['name-list-format']) then			-- only accepted value for this parameter is 'vanc'
		NameListFormat = '';													-- anything else, set to empty string
	end

	local Year = A['Year'];
	local PublicationDate = A['PublicationDate'];
	local OrigYear = A['OrigYear'];
	local Date = A['Date'];
	local LayDate = A['LayDate'];
	------------------------------------------------- Get title data
	local Title = A['Title'];
	local ScriptTitle = A['ScriptTitle'];
	local BookTitle = A['BookTitle'];
	local Conference = A['Conference'];
	local TransTitle = A['TransTitle'];
	local TitleNote = A['TitleNote'];
	local TitleLink = A['TitleLink'];
			link_title_ok (TitleLink, A:ORIGIN ('TitleLink'), Title, 'title');	-- check for wikimarkup in |title-link= or wikimarkup in |title= when |title-link= is set

	local Chapter = A['Chapter'];
	local ScriptChapter = A['ScriptChapter'];
	local ChapterLink	-- = A['ChapterLink'];									-- deprecated as a parameter but still used internally by cite episode
	local TransChapter = A['TransChapter'];
	local TitleType = A['TitleType'];
	local Degree = A['Degree'];
	local Docket = A['Docket'];
	local ArchiveFormat = A['ArchiveFormat'];

	local ArchiveDate;
	local ArchiveURL;

	ArchiveURL, ArchiveDate = archive_url_check (A['ArchiveURL'], A['ArchiveDate'])
	
	local DeadURL = A['DeadURL']
		if not is_valid_parameter_value (DeadURL, 'dead-url', cfg.keywords ['deadurl']) then	-- set in config.defaults to 'yes'
			DeadURL = '';														-- anything else, set to empty string
		end

	local URL = A['URL']
	local URLorigin = A:ORIGIN('URL');											-- get name of parameter that holds URL
	local ChapterURL = A['ChapterURL'];
	local ChapterURLorigin = A:ORIGIN('ChapterURL');							-- get name of parameter that holds ChapterURL
	local ConferenceFormat = A['ConferenceFormat'];
	local ConferenceURL = A['ConferenceURL'];
	local ConferenceURLorigin = A:ORIGIN('ConferenceURL');						-- get name of parameter that holds ConferenceURL
	local Periodical = A['Periodical'];
	local Periodical_origin = A:ORIGIN('Periodical');							-- get the name of the periodical parameter

	local Series = numConv('fa',A['Series']);    --FaLocalization
	
	local Volume;
	local Issue;
	local Page;
	local Pages;
	local At;

	if in_array (config.CitationClass, cfg.templates_using_volume) then
		Volume = numConv('fa',A['Volume']);    --FaLocalization
	end
																				-- conference &amp; map books do not support issue
	if in_array (config.CitationClass, cfg.templates_using_issue) and not (in_array (config.CitationClass, {'conference', 'map'}) and not is_set (Periodical))then
		Issue = hyphen_to_dash (numConv('fa', A['Issue']));    --FaLocalization
	end
	local Position = '';
	if not in_array (config.CitationClass, cfg.templates_not_using_page) then
		Page = numConv('fa',A['Page']); --FaLocalization
		Pages = numConv('fa',hyphen_to_dash (A['Pages']));	--FaLocalization
		At = numConv('fa',A['At']);   --FaLocalization
	end

	local Edition = numConv('fa',A['Edition']);   --FaLocalization
	local PublicationPlace = A['PublicationPlace'];
	local Place = A['Place'];
	
	local PublisherName = A['PublisherName'];
	local RegistrationRequired = A['RegistrationRequired'];
		if not is_valid_parameter_value (RegistrationRequired, 'registration', cfg.keywords ['yes_true_y']) then
			RegistrationRequired=nil;
		end

	local SubscriptionRequired = A['SubscriptionRequired'];
		if not is_valid_parameter_value (SubscriptionRequired, 'subscription', cfg.keywords ['yes_true_y']) then
			SubscriptionRequired=nil;
		end

	local UrlAccess = A['UrlAccess'];
		if not is_valid_parameter_value (UrlAccess, 'url-access', cfg.keywords ['url-access']) then
			UrlAccess = nil;
		end
		if not is_set(URL) and is_set(UrlAccess) then
			UrlAccess = nil;
			table.insert( z.message_tail, { set_error( 'param_access_requires_param', {'url'}, true ) } );
		end

		if is_set (UrlAccess) and is_set (SubscriptionRequired) then			-- while not aliases, these are much the same so if both are set
			table.insert( z.message_tail, { set_error( 'redundant_parameters', {wrap_style ('parameter', 'url-access') .. ' and ' .. wrap_style ('parameter', 'subscription')}, true ) } );		-- add error message
			SubscriptionRequired = nil;											-- unset; prefer |access= over |subscription=
		end
		if is_set (UrlAccess) and is_set (RegistrationRequired) then			-- these are not the same but contradictory so if both are set
			table.insert( z.message_tail, { set_error( 'redundant_parameters', {wrap_style ('parameter', 'url-access') .. ' and ' .. wrap_style ('parameter', 'registration')}, true ) } );		-- add error message
			RegistrationRequired = nil;											-- unset; prefer |access= over |registration=
		end

	local ChapterUrlAccess = A['ChapterUrlAccess'];
		if not is_valid_parameter_value (ChapterUrlAccess, 'chapter-url-access', cfg.keywords ['url-access']) then	-- same as url-access
			ChapterUrlAccess = nil;
		end
		if not is_set(ChapterURL) and is_set(ChapterUrlAccess) then
			ChapterUrlAccess = nil;
			table.insert( z.message_tail, { set_error( 'param_access_requires_param', {'chapter-url'}, true ) } );
		end

	local Via = A['Via'];
	local AccessDate = A['AccessDate'];
	local Agency = A['Agency'];

	local Language = A['Language'];
	local Format = A['Format'];
	local ChapterFormat = A['ChapterFormat'];
	local DoiBroken = A['DoiBroken'];
	local ID = A['ID'];
	local ASINTLD = A['ASINTLD'];
	local IgnoreISBN = A['IgnoreISBN'];
		if not is_valid_parameter_value (IgnoreISBN, 'ignore-isbn-error', cfg.keywords ['yes_true_y']) then
			IgnoreISBN = nil;													-- anything else, set to empty string
		end
	local Embargo = A['Embargo'];
	local Class = A['Class'];													-- arxiv class identifier

	local ID_list = extract_ids( args );
	local ID_access_levels = extract_id_access_levels( args, ID_list );

	local Quote = A['Quote'];

	local LayFormat = A['LayFormat'];
	local LayURL = A['LayURL'];
	local LaySource = A['LaySource'];
	local Transcript = A['Transcript'];
	local TranscriptFormat = A['TranscriptFormat'];
	local TranscriptURL = A['TranscriptURL'] 
	local TranscriptURLorigin = A:ORIGIN('TranscriptURL');						-- get name of parameter that holds TranscriptURL

	local LastAuthorAmp = A['LastAuthorAmp'];
		if not is_valid_parameter_value (LastAuthorAmp, 'last-author-amp', cfg.keywords ['yes_true_y']) then
			LastAuthorAmp = nil;												-- set to empty string
		end

	local no_tracking_cats = A['NoTracking'];
		if not is_valid_parameter_value (no_tracking_cats, 'no-tracking', cfg.keywords ['yes_true_y']) then
			no_tracking_cats = nil;												-- set to empty string
		end

	--local variables that are not cs1 parameters
	local use_lowercase;														-- controls capitalization of certain static text
	local this_page = mw.title.getCurrentTitle();								-- also used for COinS and for language
	local anchor_year;															-- used in the CITEREF identifier
	local COinS_date = {};														-- holds date info extracted from |date= for the COinS metadata by Module:Date verification

	local DF = A['DF'];															-- date format set in cs1|2 template
	if not is_valid_parameter_value (DF, 'df', cfg.keywords['date-format']) then	-- validate reformatting keyword
		DF = '';																-- not valid, set to empty string
	end

	local sepc;											-- separator between citation elements for CS1 a period, for CS2, a comma
	local PostScript;
	local Ref;
	local Ref2 = A['Ref2'];		--falocalization
	sepc, PostScript, Ref = set_style (Mode:lower(), A['PostScript'], A['Ref'], config.CitationClass);
	use_lowercase = ( sepc == ',' );					-- used to control capitalization for certain static text

	--check this page to see if it is in one of the namespaces that cs1 is not supposed to add to the error categories
	if not is_set (no_tracking_cats) then										-- ignore if we are already not going to categorize this page
		if in_array (this_page.nsText, cfg.uncategorized_namespaces) then
			no_tracking_cats = "true";											-- set no_tracking_cats
		end
		for _,v in ipairs (cfg.uncategorized_subpages) do						-- cycle through page name patterns
			if this_page.text:match (v) then									-- test page name against each pattern
				no_tracking_cats = "true";										-- set no_tracking_cats
				break;															-- bail out if one is found
			end
		end
	end

	-- check for extra |page=, |pages= or |at= parameters. (also sheet and sheets while we're at it)
	select_one( args, {'page', 'p', 'pp', 'pages', 'at', 'sheet', 'sheets'}, 'redundant_parameters' );		-- this is a dummy call simply to get the error message and category

	local NoPP = A['NoPP'] 
	if is_set (NoPP) and is_valid_parameter_value (NoPP, 'nopp', cfg.keywords ['yes_true_y']) then
		NoPP = true;
	else
		NoPP = nil;																-- unset, used as a flag later
	end

	if is_set(Page) then
		if is_set(Pages) or is_set(At) then
			Pages = '';															-- unset the others
			At = '';
		end
		extra_text_in_page_check (Page);										-- add this page to maint cat if |page= value begins with what looks like p. or pp.
	elseif is_set(Pages) then
		if is_set(At) then
			At = '';															-- unset
		end
		extra_text_in_page_check (Pages);										-- add this page to maint cat if |pages= value begins with what looks like p. or pp.
	end	

	-- both |publication-place= and |place= (|location=) allowed if different
	if not is_set(PublicationPlace) and is_set(Place) then
		PublicationPlace = Place;							-- promote |place= (|location=) to |publication-place
	end
	
	if PublicationPlace == Place then Place = ''; end		-- don't need both if they are the same
	
	--[[
	Parameter remapping for cite encyclopedia:
	When the citation has these parameters:
		|encyclopedia and |title then map |title to |article and |encyclopedia to |title
		|encyclopedia and |article then map |encyclopedia to |title
		|encyclopedia then map |encyclopedia to |title
	
		|trans-title maps to |trans-chapter when |title is re-mapped
		|url maps to |chapterurl when |title is remapped
	
	All other combinations of |encyclopedia, |title, and |article are not modified
	
	]]

local Encyclopedia = A['Encyclopedia'];

	if ( config.CitationClass == "encyclopaedia" ) or ( config.CitationClass == "citation" and is_set (Encyclopedia)) then	-- test code for citation
		if is_set(Periodical) then												-- Periodical is set when |encyclopedia is set
			if is_set(Title) or is_set (ScriptTitle) then
				if not is_set(Chapter) then
					Chapter = Title;											-- |encyclopedia and |title are set so map |title to |article and |encyclopedia to |title
					ScriptChapter = ScriptTitle;
					TransChapter = TransTitle;
					ChapterURL = URL;
					ChapterUrlAccess = UrlAccess;

					if not is_set (ChapterURL) and is_set (TitleLink) then
						Chapter = make_wikilink (TitleLink, Chapter);
					end
					Title = Periodical;
					ChapterFormat = Format;
					Periodical = '';											-- redundant so unset
					TransTitle = '';
					URL = '';
					Format = '';
					TitleLink = '';
					ScriptTitle = '';
				end
			else																-- |title not set
				Title = Periodical;												-- |encyclopedia set and |article set or not set so map |encyclopedia to |title
				Periodical = '';												-- redundant so unset
			end
		end
	end

	-- Special case for cite techreport.
	if (config.CitationClass == "techreport") then								-- special case for cite techreport
		if is_set(A['Number']) then												-- cite techreport uses 'number', which other citations alias to 'issue'
			if not is_set(ID) then												-- can we use ID for the "number"?
				ID = A['Number'];												-- yes, use it
			else																-- ID has a value so emit error message
				table.insert( z.message_tail, { set_error('redundant_parameters', {wrap_style ('parameter', 'id') .. ' and ' .. wrap_style ('parameter', 'number')}, true )});
			end
		end	
	end

	-- special case for cite mailing list
	if (config.CitationClass == "mailinglist") then
		Periodical = A ['MailingList'];
	elseif 'mailinglist' == A:ORIGIN('Periodical') then
		Periodical = '';														-- unset because mailing list is only used for cite mailing list
	end

	-- Account for the oddity that is {{cite conference}}, before generation of COinS data.
	if 'conference' == config.CitationClass then
		if is_set(BookTitle) then
			Chapter = Title;
--			ChapterLink = TitleLink;											-- |chapterlink= is deprecated
			ChapterURL = URL;
			ChapterUrlAccess = UrlAccess;
			ChapterURLorigin = URLorigin;
			URLorigin = '';
			ChapterFormat = Format;
			TransChapter = TransTitle;
			Title = BookTitle;
			Format = '';
--			TitleLink = '';
			TransTitle = '';
			URL = '';
		end
	elseif 'speech' ~= config.CitationClass then
		Conference = '';														-- not cite conference or cite speech so make sure this is empty string
	end

	-- cite map oddities
	local Cartography = "";
	local Scale = "";
	local Sheet = A['Sheet'] or '';
	local Sheets = A['Sheets'] or '';
	if config.CitationClass == "map" then
		Chapter = A['Map'];
		ChapterURL = A['MapURL'];
		ChapterUrlAccess = UrlAccess;
		TransChapter = A['TransMap'];
		ChapterURLorigin = A:ORIGIN('MapURL');
		ChapterFormat = A['MapFormat'];
		
		Cartography = A['Cartography'];
		if is_set( Cartography ) then
			Cartography = sepc .. " " .. wrap_msg ('cartography', Cartography, use_lowercase);
		end		
		Scale = A['Scale'];
		if is_set( Scale ) then
			Scale = sepc .. " " .. Scale;
		end
	end

	-- Account for the oddities that are {{cite episode}} and {{cite serial}}, before generation of COinS data.
	if 'episode' == config.CitationClass or 'serial' == config.CitationClass then
		local AirDate = A['AirDate'];
		local SeriesLink = A['SeriesLink'];

		link_title_ok (SeriesLink, A:ORIGIN ('SeriesLink'), Series, 'series');	-- check for wikimarkup in |series-link= or wikimarkup in |series= when |series-link= is set

		local Network = A['Network'];
		local Station = A['Station'];
		local s, n = {}, {};
																				-- do common parameters first
		if is_set(Network) then table.insert(n, Network); end
		if is_set(Station) then table.insert(n, Station); end
		ID = table.concat(n, sepc .. ' ');
		
		if not is_set (Date) and is_set (AirDate) then							-- promote airdate to date
			Date = AirDate;
		end

		if 'episode' == config.CitationClass then								-- handle the oddities that are strictly {{cite episode}}
			local Season = A['Season'];
			local SeriesNumber = A['SeriesNumber'];

			if is_set (Season) and is_set (SeriesNumber) then					-- these are mutually exclusive so if both are set
				table.insert( z.message_tail, { set_error( 'redundant_parameters', {wrap_style ('parameter', 'season') .. ' and ' .. wrap_style ('parameter', 'seriesno')}, true ) } );		-- add error message
				SeriesNumber = '';												-- unset; prefer |season= over |seriesno=
			end
																				-- assemble a table of parts concatenated later into Series
			if is_set(Season) then table.insert(s, wrap_msg ('season', Season, use_lowercase)); end
			if is_set(SeriesNumber) then table.insert(s, wrap_msg ('series', SeriesNumber, use_lowercase)); end
			if is_set(Issue) then table.insert(s, wrap_msg ('episode', Issue, use_lowercase)); end
			Issue = '';															-- unset because this is not a unique parameter
	
			Chapter = Title;													-- promote title parameters to chapter
			ScriptChapter = ScriptTitle;
			ChapterLink = TitleLink;											-- alias episodelink
			TransChapter = TransTitle;
			ChapterURL = URL;
			ChapterUrlAccess = UrlAccess;
			ChapterURLorigin = A:ORIGIN('URL');
			
			Title = Series;														-- promote series to title
			TitleLink = SeriesLink;
			Series = table.concat(s, sepc .. ' ');								-- this is concatenation of season, seriesno, episode number

			if is_set (ChapterLink) and not is_set (ChapterURL) then			-- link but not URL
				Chapter = make_wikilink (ChapterLink, Chapter);
			elseif is_set (ChapterLink) and is_set (ChapterURL) then			-- if both are set, URL links episode;
				Series = make_wikilink (ChapterLink, Series);
			end
			URL = '';															-- unset
			TransTitle = '';
			ScriptTitle = '';
			
		else																	-- now oddities that are cite serial
			Issue = '';															-- unset because this parameter no longer supported by the citation/core version of cite serial
			Chapter = A['Episode'];												-- TODO: make |episode= available to cite episode someday?
			if is_set (Series) and is_set (SeriesLink) then
				Series = make_wikilink (SeriesLink, Series);
			end
			Series = wrap_style ('italic-title', Series);						-- series is italicized
		end	
	end
	-- end of {{cite episode}} stuff

	-- Account for the oddities that are {{cite arxiv}}, {{cite biorxiv}}, {{cite citeseerx}}, before generation of COinS data.
	do
		if in_array (config.CitationClass, {'arxiv', 'biorxiv', 'citeseerx'}) then
			if not is_set (ID_list[config.CitationClass:upper()]) then			-- |arxiv= or |eprint= required for cite arxiv; |biorxiv= &amp; |citeseerx= required for their templates
				table.insert( z.message_tail, { set_error( config.CitationClass .. '_missing', {}, true ) } );		-- add error message
			end
			
			if 'arxiv' == config.CitationClass then
				Periodical = 'arXiv';											-- set to arXiv for COinS; after that, must be set to empty string
			end

			if 'biorxiv' == config.CitationClass then
				Periodical = 'bioRxiv';											-- set to bioRxiv for COinS; after that, must be set to empty string
			end

			if 'citeseerx' == config.CitationClass then
				Periodical = 'CiteSeerX';										-- set to CiteSeerX for COinS; after that, must be set to empty string
			end
		end
	end

	-- handle type parameter for those CS1 citations that have default values
	if in_array(config.CitationClass, {"AV-media-notes", "interview", "mailinglist", "map", "podcast", "pressrelease", "report", "techreport", "thesis"}) then
		TitleType = set_titletype (config.CitationClass, TitleType);
		if is_set(Degree) and "Thesis" == TitleType then						-- special case for cite thesis
			TitleType = Degree .. ' ' .. cfg.title_types ['thesis']:lower();
		end
	end

	if is_set(TitleType) then													-- if type parameter is specified
		TitleType = substitute( cfg.messages['type'], TitleType);				-- display it in parentheses
	-- TODO: Hack on TitleType to fix bunched parentheses problem
	end

	-- legacy: promote PublicationDate to Date if neither Date nor Year are set.
 	local Date_origin;															-- to hold the name of parameter promoted to Date; required for date error messaging

	if not is_set (Date) then
		Date = Year;															-- promote Year to Date
		Year = nil;																-- make nil so Year as empty string isn't used for CITEREF
		if not is_set (Date) and is_set(PublicationDate) then					-- use PublicationDate when |date= and |year= are not set
			Date = PublicationDate;												-- promote PublicationDate to Date
			PublicationDate = '';												-- unset, no longer needed
			Date_origin = A:ORIGIN('PublicationDate');							-- save the name of the promoted parameter
		else
			Date_origin = A:ORIGIN('Year');										-- save the name of the promoted parameter
		end
	else
		Date_origin = A:ORIGIN('Date');											-- not a promotion; name required for error messaging
	end

	if PublicationDate == Date then PublicationDate = ''; end					-- if PublicationDate is same as Date, don't display in rendered citation

	--[[
	Go test all of the date-holding parameters for valid MOS:DATE format and make sure that dates are real dates. This must be done before we do COinS because here is where
	we get the date used in the metadata.
	
	Date validation supporting code is in Module:Citation/CS1/Date_validation
	]]
	do	-- create defined block to contain local variables error_message, date_parameters_list, mismatch
		local error_message = '';
																				-- AirDate has been promoted to Date so not necessary to check it
		local date_parameters_list = {
			['access-date'] = {val=AccessDate, name=A:ORIGIN ('AccessDate')},
			['archive-date'] = {val=ArchiveDate, name=A:ORIGIN ('ArchiveDate')},
			['date'] = {val=Date, name=Date_origin},
			['doi-broken-date'] = {val=DoiBroken, name=A:ORIGIN ('DoiBroken')},
			['embargo'] = {val=Embargo, name=A:ORIGIN ('Embargo')},
			['lay-date'] = {val=LayDate, name=A:ORIGIN ('LayDate')},
			['publication-date'] ={val=PublicationDate, name=A:ORIGIN ('PublicationDate')},
			['year'] = {val=Year, name=A:ORIGIN ('Year')},
			};
		anchor_year, Embargo, error_message = dates(date_parameters_list, COinS_date);

-- start temporary Julian / Gregorian calendar uncertainty categorization
		if COinS_date.inter_cal_cat then
			add_prop_cat ('jul_greg_uncertainty');
		end
-- end temporary Julian / Gregorian calendar uncertainty categorization

		if is_set (Year) and is_set (Date) then									-- both |date= and |year= not normally needed; 
			local mismatch = year_date_check (Year, Date)
			if 0 == mismatch then												-- |year= does not match a year-value in |date=
				if is_set (error_message) then									-- if there is already an error message
					error_message = error_message .. ', ';						-- tack on this additional message
				end
				error_message = error_message .. '&amp;#124;year= / &amp;#124;date= mismatch';
			elseif 1 == mismatch then											-- |year= matches year-value in |date=
				add_maint_cat ('date_year');
			end
		end
		
		if not is_set(error_message) then										-- error free dates only
			local modified = false;												-- flag
			
			if is_set (DF) then													-- if we need to reformat dates
				modified = reformat_dates (date_parameters_list, DF, false);	-- reformat to DF format, use long month names if appropriate
			end

			if true == date_hyphen_to_dash (date_parameters_list) then			-- convert hyphens to dashes where appropriate
				modified = true;
				add_maint_cat ('date_format');									-- hyphens were converted so add maint category
			end
			
	-- for those wikis that can and want to have English date names translated to the local language,
	-- uncomment these three lines.  Not supported by en.wiki (for obvious reasons)
	-- set date_name_xlate() second argument to true to translate English digits to local digits (will translate ymd dates)
			if date_name_xlate (date_parameters_list, true) then
				modified = true;
			end

			if modified then													-- if the date_parameters_list values were modified
				AccessDate = date_parameters_list['access-date'].val;			-- overwrite date holding parameters with modified values
				ArchiveDate = date_parameters_list['archive-date'].val;
				Date = date_parameters_list['date'].val;
				DoiBroken = date_parameters_list['doi-broken-date'].val;
				LayDate = date_parameters_list['lay-date'].val;
				PublicationDate = date_parameters_list['publication-date'].val;
			end
		else
			table.insert( z.message_tail, { set_error( 'bad_date', {error_message}, true ) } );	-- add this error message
		end
	end	-- end of do

	-- Account for the oddity that is {{cite journal}} with |pmc= set and |url= not set.  Do this after date check but before COInS.
	-- Here we unset Embargo if PMC not embargoed (|embargo= not set in the citation) or if the embargo time has expired. Otherwise, holds embargo date
	Embargo = is_embargoed (Embargo);

	if config.CitationClass == "journal" and not is_set(URL) and is_set(ID_list['PMC']) then
		if not is_set (Embargo) then											-- if not embargoed or embargo has expired
			URL=cfg.id_handlers['PMC'].prefix .. ID_list['PMC'];				-- set url to be the same as the PMC external link if not embargoed
			URLorigin = cfg.id_handlers['PMC'].parameters[1];					-- set URLorigin to parameter name for use in error message if citation is missing a |title=
			if is_set(AccessDate) then											-- access date requires |url=; pmc created url is not |url=
				table.insert( z.message_tail, { set_error( 'accessdate_missing_url', {}, true ) } );
				AccessDate = '';												-- unset
			end

		end
	end

	-- At this point fields may be nil if they weren't specified in the template use.  We can use that fact.
	-- Test if citation has no title
	if	not is_set(Title) and
		not is_set(TransTitle) and
		not is_set(ScriptTitle) then
			if 'episode' == config.CitationClass then							-- special case for cite episode; TODO: is there a better way to do this?
				table.insert( z.message_tail, { set_error( 'citation_missing_title', {'series'}, true ) } );
			else
				table.insert( z.message_tail, { set_error( 'citation_missing_title', {'title'}, true ) } );
			end
	end
	
	if 'none' == Title and in_array (config.CitationClass, {'journal', 'citation'}) and is_set (Periodical) and 'journal' == A:ORIGIN('Periodical') then	-- special case for journal cites
		Title = '';																-- set title to empty string
		add_maint_cat ('untitled');
	end

	check_for_url ({															-- add error message when any of these parameters contains a URL
		['title']=Title,
		[A:ORIGIN('Chapter')]=Chapter,
		[A:ORIGIN('Periodical')]=Periodical,
		[A:ORIGIN('PublisherName')] = PublisherName
		});

	-- COinS metadata (see &lt;http://ocoins.info/&gt;) for automated parsing of citation information.
	-- handle the oddity that is cite encyclopedia and {{citation |encyclopedia=something}}. Here we presume that
	-- when Periodical, Title, and Chapter are all set, then Periodical is the book (encyclopedia) title, Title
	-- is the article title, and Chapter is a section within the article.  So, we remap 
	
	local coins_chapter = Chapter;												-- default assuming that remapping not required
	local coins_title = Title;													-- et tu
	if 'encyclopaedia' == config.CitationClass or ('citation' == config.CitationClass and is_set (Encyclopedia)) then
		if is_set (Chapter) and is_set (Title) and is_set (Periodical) then		-- if all are used then
			coins_chapter = Title;												-- remap
			coins_title = Periodical;
		end
	end
	local coins_author = a;														-- default for coins rft.au 
	if 0 &lt; #c then																-- but if contributor list
		coins_author = c;														-- use that instead
	end

	-- this is the function call to COinS()
	local OCinSoutput = COinS({
		['Periodical'] = Periodical,
		['Encyclopedia'] = Encyclopedia,
		['Chapter'] = make_coins_title (coins_chapter, ScriptChapter),			-- Chapter and ScriptChapter stripped of bold / italic wikimarkup
		['Degree'] = Degree;													-- cite thesis only
		['Title'] = make_coins_title (coins_title, ScriptTitle),				-- Title and ScriptTitle stripped of bold / italic wikimarkup
		['PublicationPlace'] = PublicationPlace,
		['Date'] = COinS_date.rftdate,											-- COinS_date has correctly formatted date if Date is valid;
		['Season'] = COinS_date.rftssn,
		['Chron'] =  COinS_date.rftchron or (not COinS_date.rftdate and Date) or '',	-- chron but if not set and invalid date format use Date; keep this last bit?
		['Series'] = Series,
		['Volume'] = Volume,
		['Issue'] = Issue,
		['Pages'] = get_coins_pages (first_set ({Sheet, Sheets, Page, Pages, At}, 5)),				-- pages stripped of external links
		['Edition'] = Edition,
		['PublisherName'] = PublisherName,
		['URL'] = first_set ({ChapterURL, URL}, 2),
		['Authors'] = coins_author,
		['ID_list'] = ID_list,
		['RawPage'] = this_page.prefixedText,
	}, config.CitationClass);

	-- Account for the oddities that are {{cite arxiv}}, {{cite biorxiv}}, and {{cite citeseerx}} AFTER generation of COinS data.
	if in_array (config.CitationClass, {'arxiv', 'biorxiv', 'citeseerx'}) then	-- we have set rft.jtitle in COinS to arXiv, bioRxiv, or CiteSeerX now unset so it isn't displayed
		Periodical = '';														-- periodical not allowed in these templates; if article has been published, use cite journal
	end

	-- special case for cite newsgroup.  Do this after COinS because we are modifying Publishername to include some static text
	if 'newsgroup' == config.CitationClass then
		if is_set (PublisherName) then
			PublisherName = substitute (cfg.messages['newsgroup'], external_link( 'news:' .. PublisherName, PublisherName, A:ORIGIN('PublisherName'), nil ));
		end
	end


	-- Now perform various field substitutions.
	-- We also add leading spaces and surrounding markup and punctuation to the
	-- various parts of the citation, but only when they are non-nil.
	local EditorCount;															-- used only for choosing {ed.) or (eds.) annotation at end of editor name-list
	do
		local last_first_list;
		local control = { 
			format = NameListFormat,											-- empty string or 'vanc'
			maximum = nil,														-- as if display-authors or display-editors not set
			lastauthoramp = LastAuthorAmp,
			page_name = this_page.text,											-- get current page name so that we don't wikilink to it via editorlinkn
			mode = Mode
		};

		do																		-- do editor name list first because the now unsupported coauthors used to modify control table
			control.maximum , editor_etal = get_display_authors_editors (A['DisplayEditors'], #e, 'editors', editor_etal);
			last_first_list, EditorCount = list_people(control, e, editor_etal);

			if is_set (Editors) then
				if editor_etal then
					Editors = Editors .. ' ' .. cfg.messages['et al'];			-- add et al. to editors parameter beause |display-editors=etal
					EditorCount = 2;											-- with et al., |editors= is multiple names; spoof to display (eds.) annotation
				else
					EditorCount = 2;											-- we don't know but assume |editors= is multiple names; spoof to display (eds.) annotation
				end
			else
				Editors = last_first_list;										-- either an author name list or an empty string
			end

			if 1 == EditorCount and (true == editor_etal or 1 &lt; #e) then		-- only one editor displayed but includes etal then 
				EditorCount = 2;												-- spoof to display (eds.) annotation
			end
		end
		do																		-- now do interviewers
			control.maximum = #interviewers_list;							-- number of interviewerss
			Interviewers = list_people(control, interviewers_list, false);	-- et al not currently supported
		end
		do																		-- now do translators
			control.maximum = #t;												-- number of translators
			Translators = list_people(control, t, false);						-- et al not currently supported
		end
		do																		-- now do contributors
			control.maximum = #c;												-- number of contributors
			Contributors = list_people(control, c, false);						-- et al not currently supported
		end
		do																		-- now do authors
			control.maximum , author_etal = get_display_authors_editors (A['DisplayAuthors'], #a, 'authors', author_etal);

			last_first_list = list_people(control, a, author_etal);

			if is_set (Authors) then
				Authors, author_etal = name_has_etal (Authors, author_etal, false);	-- find and remove variations on et al.
				if author_etal then
					Authors = Authors .. ' ' .. cfg.messages['et al'];			-- add et al. to authors parameter
				end
			else
				Authors = last_first_list;										-- either an author name list or an empty string
			end
		end																		-- end of do
	
		if is_set (Authors) and is_set (Collaboration) then
			Authors = Authors .. ' (' .. Collaboration .. ')';					-- add collaboration after et al.
		end

	end

	-- apply |[xx-]format= styling; at the end, these parameters hold correctly styled format annotation,
	-- an error message if the associated url is not set, or an empty string for concatenation
	ArchiveFormat = style_format (ArchiveFormat, ArchiveURL, 'archive-format', 'archive-url');
	ConferenceFormat = style_format (ConferenceFormat, ConferenceURL, 'conference-format', 'conference-url');
	Format = style_format (Format, URL, 'format', 'url');
	LayFormat = style_format (LayFormat, LayURL, 'lay-format', 'lay-url');
	TranscriptFormat = style_format (TranscriptFormat, TranscriptURL, 'transcript-format', 'transcripturl');

	-- special case for chapter format so no error message or cat when chapter not supported
	if not (in_array(config.CitationClass, {'web', 'news', 'journal', 'magazine', 'pressrelease', 'podcast', 'newsgroup', 'arxiv', 'biorxiv', 'citeseerx'}) or
		('citation' == config.CitationClass and is_set (Periodical) and not is_set (Encyclopedia))) then
			ChapterFormat = style_format (ChapterFormat, ChapterURL, 'chapter-format', 'chapter-url');
	end

	if not is_set(URL) then
		if in_array(config.CitationClass, {"web","podcast", "mailinglist"}) then	-- |url= required for cite web, cite podcast, and cite mailinglist
			table.insert( z.message_tail, { set_error( 'cite_web_url', {}, true ) } );
		end
		
		-- do we have |accessdate= without either |url= or |chapter-url=?
		if is_set(AccessDate) and not is_set(ChapterURL)then					-- ChapterURL may be set when URL is not set;
			table.insert( z.message_tail, { set_error( 'accessdate_missing_url', {}, true ) } );
			AccessDate = '';
		end
	end

	local OriginalURL, OriginalURLorigin, OriginalFormat, OriginalAccess;
	DeadURL = DeadURL:lower();													-- used later when assembling archived text
	if is_set( ArchiveURL ) then
		if is_set (ChapterURL) then 											-- if chapter-url is set apply archive url to it
			OriginalURL = ChapterURL;											-- save copy of source chapter's url for archive text
			OriginalURLorigin = ChapterURLorigin;								-- name of chapter-url parameter for error messages
			OriginalFormat = ChapterFormat;										-- and original |chapter-format=
			if 'no' ~= DeadURL then
				ChapterURL = ArchiveURL											-- swap-in the archive's url
				ChapterURLorigin = A:ORIGIN('ArchiveURL')						-- name of archive-url parameter for error messages
				ChapterFormat = ArchiveFormat or '';							-- swap in archive's format
				ChapterUrlAccess = nil;											-- restricted access levels do not make sense for archived urls
			end
		elseif is_set (URL) then
			OriginalURL = URL;													-- save copy of original source URL
			OriginalURLorigin = URLorigin;										-- name of url parameter for error messages
			OriginalFormat = Format; 											-- and original |format=
			OriginalAccess = UrlAccess;
			if 'no' ~= DeadURL then												-- if URL set then archive-url applies to it
				URL = ArchiveURL												-- swap-in the archive's url
				URLorigin = A:ORIGIN('ArchiveURL')								-- name of archive url parameter for error messages
				Format = ArchiveFormat or '';									-- swap in archive's format
				UrlAccess = nil;												-- restricted access levels do not make sense for archived urls
			end
 		end
	end

	if in_array(config.CitationClass, {'web','news','journal', 'magazine', 'pressrelease', 'podcast', 'newsgroup', 'arxiv', 'biorxiv', 'citeseerx'}) or	-- if any of the 'periodical' cites except encyclopedia
		('citation' == config.CitationClass and is_set (Periodical) and not is_set (Encyclopedia)) then
			local chap_param;
			if is_set (Chapter) then											-- get a parameter name from one of these chapter related meta-parameters
				chap_param = A:ORIGIN ('Chapter')
			elseif is_set (TransChapter) then
				chap_param = A:ORIGIN ('TransChapter')
			elseif is_set (ChapterURL) then
				chap_param = A:ORIGIN ('ChapterURL')
			elseif is_set (ScriptChapter) then
				chap_param = A:ORIGIN ('ScriptChapter')
			else is_set (ChapterFormat)
				chap_param = A:ORIGIN ('ChapterFormat')
			end

			if is_set (chap_param) then											-- if we found one
				table.insert( z.message_tail, { set_error( 'chapter_ignored', {chap_param}, true ) } );		-- add error message
				Chapter = '';													-- and set them to empty string to be safe with concatenation
				TransChapter = '';
				ChapterURL = '';
				ScriptChapter = '';
				ChapterFormat = '';
			end
	else																		-- otherwise, format chapter / article title
		local no_quotes = false;												-- default assume that we will be quoting the chapter parameter value
		if is_set (Contribution) and 0 &lt; #c then								-- if this is a contribution with contributor(s)
			if in_array (Contribution:lower(), cfg.keywords.contribution) then	-- and a generic contribution title
				no_quotes = true;												-- then render it unquoted
			end
		end

		Chapter = format_chapter_title (ScriptChapter, Chapter, TransChapter, ChapterURL, ChapterURLorigin, no_quotes, ChapterUrlAccess);		-- Contribution is also in Chapter
		if is_set (Chapter) then
			Chapter = Chapter .. ChapterFormat ;
			if 'map' == config.CitationClass and is_set (TitleType) then
				Chapter = Chapter .. ' ' .. TitleType;							-- map annotation here; not after title
			end
			Chapter = Chapter.. sepc .. ' ';
		elseif is_set (ChapterFormat) then										-- |chapter= not set but |chapter-format= is so ...
			Chapter = ChapterFormat .. sepc .. ' ';								-- ... ChapterFormat has error message, we want to see it
		end
	end

	-- Format main title.
	if is_set (ArchiveURL) and mw.ustring.match (mw.ustring.lower(Title), cfg.special_case_translation['archived_copy']) then	-- if title is 'Archived copy' (place holder added by bots that can't find proper title)
		add_maint_cat ('archived_copy');										-- add maintenance category before we modify the content of Title
	end

	if Title:match ('^%(%(.*%)%)$') then										-- if keep as written markup:
		Title= Title:gsub ('^%(%((.*)%)%)$', '%1')								-- remove the markup
	else
		if '...' == Title:sub (-3) then											-- if elipsis is the last three characters of |title=
			Title = Title:gsub ('(%.%.%.)%.+$', '%1');							-- limit the number of dots to three
		elseif not mw.ustring.find (Title, '%.%s*%a%.$') and					-- end of title is not a 'dot-(optional space-)letter-dot' initialism ...
			not mw.ustring.find (Title, '%s+%a%.$') then						-- ...and not a 'space-letter-dot' initial (''Allium canadense'' L.)
				Title = mw.ustring.gsub(Title, '%'..sepc..'$', '');				-- remove any trailing separator character; sepc and ms.ustring() here for languages that use multibyte separator characters
		end
	end
	
	if is_set(TitleLink) and is_set(Title) then
		Title = make_wikilink (TitleLink, Title);
	end

	if in_array(config.CitationClass, {'web', 'news', 'journal', 'magazine', 'pressrelease', 'podcast', 'newsgroup', 'mailinglist', 'interview', 'arxiv', 'biorxiv', 'citeseerx'}) or
		('citation' == config.CitationClass and is_set (Periodical) and not is_set (Encyclopedia)) or
		('map' == config.CitationClass and is_set (Periodical)) then			-- special case for cite map when the map is in a periodical treat as an article
			Title = kern_quotes (Title);										-- if necessary, separate title's leading and trailing quote marks from Module provided quote marks
			Title = wrap_style ('quoted-title', Title);
			Title = script_concatenate (Title, ScriptTitle);					-- &lt;bdi&gt; tags, lang atribute, categorization, etc; must be done after title is wrapped
			TransTitle= wrap_style ('trans-quoted-title', TransTitle );
	elseif 'report' == config.CitationClass then								-- no styling for cite report
		Title = script_concatenate (Title, ScriptTitle);						-- &lt;bdi&gt; tags, lang atribute, categorization, etc; must be done after title is wrapped
		TransTitle= wrap_style ('trans-quoted-title', TransTitle );				-- for cite report, use this form for trans-title
	else
		Title = wrap_style ('italic-title', Title);
		Title = script_concatenate (Title, ScriptTitle);						-- &lt;bdi&gt; tags, lang atribute, categorization, etc; must be done after title is wrapped
		TransTitle = wrap_style ('trans-italic-title', TransTitle);
	end

	local TransError = "";
	if is_set(TransTitle) then
		if is_set(Title) then
			TransTitle = " " .. TransTitle;
		else
			TransError = " " .. set_error( 'trans_missing_title', {'title'} );
		end
	end
	
	if is_set(Title) then
		if not is_set(TitleLink) and is_set(URL) then
			
			Title = external_link( URL, Title, URLorigin, UrlAccess ) .. TransTitle .. TransError .. Format;
			URL = '';															-- unset these because no longer needed
			Format = "";
		else
			Title = Title .. TransTitle .. TransError;
		end
	else
		Title = TransTitle .. TransError;
	end

	if is_set(Place) then
		Place = " " .. wrap_msg ('written', Place, use_lowercase) .. sepc .. " ";
	end

	if is_set (Conference) then
		if is_set (ConferenceURL) then
			Conference = external_link( ConferenceURL, Conference, ConferenceURLorigin, nil );
		end
		Conference = sepc .. " " .. Conference .. ConferenceFormat;
	elseif is_set(ConferenceURL) then
		Conference = sepc .. " " .. external_link( ConferenceURL, nil, ConferenceURLorigin, nil );
	end

	if not is_set(Position) then
		local Minutes = A['Minutes'];
		local Time = A['Time'];

		if is_set(Minutes) then
			if is_set (Time) then
				table.insert( z.message_tail, { set_error( 'redundant_parameters', {wrap_style ('parameter', 'minutes') .. ' and ' .. wrap_style ('parameter', 'time')}, true ) } );
			end
			Position = " " .. Minutes .. " " .. cfg.messages['minutes'];
		else
			if is_set(Time) then
				local TimeCaption = A['TimeCaption']
				if not is_set(TimeCaption) then
					TimeCaption = cfg.messages['event'];
					if sepc ~= '.' then
						TimeCaption = TimeCaption:lower();
					end
				end
				Position = " " .. TimeCaption .. " " .. Time;
			end
		end
	else
		Position = " " .. Position;
		At = '';
	end

	Page, Pages, Sheet, Sheets = format_pages_sheets (Page, Pages, Sheet, Sheets, config.CitationClass, Periodical_origin, sepc, NoPP, use_lowercase);

	At = is_set(At) and (sepc .. " " .. At) or "";
	Position = is_set(Position) and (sepc .. " " .. Position) or "";
	if config.CitationClass == 'map' then
		local Section = A['Section'];
		local Sections = A['Sections'];
		local Inset = A['Inset'];
		
		if is_set( Inset ) then
			Inset = sepc .. " " .. wrap_msg ('inset', Inset, use_lowercase);
		end			

		if is_set( Sections ) then
			Section = sepc .. " " .. wrap_msg ('sections', Sections, use_lowercase);
		elseif is_set( Section ) then
			Section = sepc .. " " .. wrap_msg ('section', Section, use_lowercase);
		end
		At = At .. Inset .. Section;		
	end	

	if is_set (Language) then
		Language = language_parameter (Language);								-- format, categories, name from ISO639-1, etc
	else
		Language="";															-- language not specified so make sure this is an empty string;
	--[[ TODO: need to extract the wrap_msg from language_parameter
	so that we can solve parentheses bunching problem with Format/Language/TitleType
	]]
	end

	Others = is_set(Others) and (sepc .. " " .. Others) or "";
	
	if is_set (Translators) then
		Others = safe_join ({sepc .. ' ', wrap_msg ('translated', Translators, use_lowercase), Others}, sepc);
	end
	if is_set (Interviewers) then
		Others = safe_join ({sepc .. ' ', wrap_msg ('interview', Interviewers, use_lowercase), Others}, sepc);
	end
	
	TitleNote = is_set(TitleNote) and (sepc .. " " .. TitleNote) or "";
	if is_set (Edition) then
		if Edition:match ('%f[%a][Ee]d%.?$') or Edition:match ('%f[%a][Ee]dition$') then
			add_maint_cat ('extra_text', 'edition');
		end
		Edition = " " .. wrap_msg ('edition', Edition);
	else
		Edition = '';
	end

	Series = is_set(Series) and (sepc .. " " .. Series) or "";
		OrigYear = is_set(OrigYear) and (" [" .. OrigYear .. "]") or "";		-- TODO: presentation

	Agency = is_set(Agency) and (sepc .. " " .. Agency) or "";

	Volume = format_volume_issue (Volume, Issue, config.CitationClass, Periodical_origin, sepc, use_lowercase);

	------------------------------------ totally unrelated data
	if is_set(Via) then
		Via = " " .. wrap_msg ('via', Via);
	end

	--[[
	Subscription implies paywall; Registration does not.  If both are used in a citation, the subscription required link
	note is displayed. There are no error messages for this condition.
	
	]]
	if is_set (SubscriptionRequired) then
		SubscriptionRequired = sepc .. " " .. cfg.messages['subscription'];		-- subscription required message
	elseif is_set (RegistrationRequired) then
		SubscriptionRequired = sepc .. " " .. cfg.messages['registration'];		-- registration required message
	else
		SubscriptionRequired = '';												-- either or both might be set to something other than yes true y
	end

	if is_set(AccessDate) then
		local retrv_text = " " .. cfg.messages['retrieved']

		AccessDate = nowrap_date (AccessDate);									-- wrap in nowrap span if date in appropriate format
		if (sepc ~= ".") then retrv_text = retrv_text:lower() end				-- if mode is cs2, lower case
		AccessDate = substitute (retrv_text, AccessDate);						-- add retrieved text

		AccessDate = substitute (cfg.presentation['accessdate'], {sepc, AccessDate});	-- allow editors to hide accessdates
	end
	
	if is_set(ID) then ID = sepc .." ".. ID; end
   	if "thesis" == config.CitationClass and is_set(Docket) then
		ID = sepc .." Docket ".. Docket .. ID;
	end
   	if "report" == config.CitationClass and is_set(Docket) then					-- for cite report when |docket= is set
		ID = sepc .. ' ' .. Docket;												-- overwrite ID even if |id= is set
	end

	ID_list = build_id_list( ID_list, {IdAccessLevels=ID_access_levels, DoiBroken = DoiBroken, ASINTLD = ASINTLD, IgnoreISBN = IgnoreISBN, Embargo=Embargo, Class = Class} );

	if is_set(URL) then
		URL = " " .. external_link( URL, nil, URLorigin, UrlAccess );
	end

	if is_set(Quote) then
		if Quote:sub(1,1) == '"' and Quote:sub(-1,-1) == '"' then				-- if first and last characters of quote are quote marks
			Quote = Quote:sub(2,-2);											-- strip them off
		end
		Quote = sepc .." " .. wrap_style ('quoted-text', Quote ); 				-- wrap in &lt;q&gt;...&lt;/q&gt; tags
		PostScript = "";														-- cs1|2 does not supply terminal punctuation when |quote= is set
	end
	
	local Archived
	if is_set(ArchiveURL) then
		if not is_set(ArchiveDate) then
			ArchiveDate = set_error('archive_missing_date');
		end
		if "no" == DeadURL then
			local arch_text = cfg.messages['archived'];
			if sepc ~= "." then arch_text = arch_text:lower() end
			Archived = sepc .. " " .. substitute( cfg.messages['archived-not-dead'],
				{ external_link( ArchiveURL, arch_text, A:ORIGIN('ArchiveURL'), nil ) .. ArchiveFormat, ArchiveDate } );
			if not is_set(OriginalURL) then
				Archived = Archived .. " " .. set_error('archive_missing_url');							   
			end
		elseif is_set(OriginalURL) then											-- DeadURL is empty, 'yes', 'true', 'y', 'unfit', 'usurped'
			local arch_text = cfg.messages['archived-dead'];
			if sepc ~= "." then arch_text = arch_text:lower() end
			if in_array (DeadURL, {'unfit', 'usurped', 'bot: unknown'}) then
				Archived = sepc .. " " .. 'Archived from the original on ' .. ArchiveDate;	-- format already styled
				if 'bot: unknown' == DeadURL then
					add_maint_cat ('bot:_unknown');								-- and add a category if not already added
				else
					add_maint_cat ('unfit');									-- and add a category if not already added
				end
			else																-- DeadURL is empty, 'yes', 'true', or 'y'
				Archived = sepc .. " " .. substitute( arch_text,
					{ external_link( OriginalURL, cfg.messages['original'], OriginalURLorigin, OriginalAccess ) .. OriginalFormat, ArchiveDate } );	-- format already styled
			end	
		else
			local arch_text = cfg.messages['archived-missing'];
			if sepc ~= "." then arch_text = arch_text:lower() end
			Archived = sepc .. " " .. substitute( arch_text, 
				{ set_error('archive_missing_url'), ArchiveDate } );
		end
	elseif is_set (ArchiveFormat) then
		Archived = ArchiveFormat;												-- if set and ArchiveURL not set ArchiveFormat has error message
	else
		Archived = ""
	end
	
	local Lay = '';
	if is_set(LayURL) then
		if is_set(LayDate) then LayDate = " (" .. LayDate .. ")" end
		if is_set(LaySource) then 
			LaySource = " &amp;ndash; ''" .. safe_for_italics(LaySource) .. "''";
		else
			LaySource = "";
		end
		if sepc == '.' then
			Lay = sepc .. " " .. external_link( LayURL, cfg.messages['lay summary'], A:ORIGIN('LayURL'), nil ) .. LayFormat .. LaySource .. LayDate
		else
			Lay = sepc .. " " .. external_link( LayURL, cfg.messages['lay summary']:lower(), A:ORIGIN('LayURL'), nil ) .. LayFormat .. LaySource .. LayDate
		end			
	elseif is_set (LayFormat) then												-- Test if |lay-format= is given without giving a |lay-url=
		Lay = sepc .. LayFormat;												-- if set and LayURL not set, then LayFormat has error message
	end

	if is_set(Transcript) then
		if is_set(TranscriptURL) then
			Transcript = external_link( TranscriptURL, Transcript, TranscriptURLorigin, nil );
		end
		Transcript = sepc .. ' ' .. Transcript .. TranscriptFormat;
	elseif is_set(TranscriptURL) then
		Transcript = external_link( TranscriptURL, nil, TranscriptURLorigin, nil );
	end

	local Publisher;
	if is_set(PublicationDate) then
		PublicationDate = wrap_msg ('published', PublicationDate);
	end
	if is_set(PublisherName) then
		if is_set(PublicationPlace) then
			Publisher = sepc .. " " .. PublicationPlace .. ": " .. PublisherName .. PublicationDate;
		else
			Publisher = sepc .. " " .. PublisherName .. PublicationDate;  
		end			
	elseif is_set(PublicationPlace) then 
		Publisher= sepc .. " " .. PublicationPlace .. PublicationDate;
	else 
		Publisher = PublicationDate;
	end
	
	-- Several of the above rely upon detecting this as nil, so do it last.
	if is_set(Periodical) then
		if is_set(Title) or is_set(TitleNote) then 
			Periodical = sepc .. " " .. wrap_style ('italic-title', Periodical) 
		else 
			Periodical = wrap_style ('italic-title', Periodical)
		end
	end

	--[[
	Handle the oddity that is cite speech.  This code overrides whatever may be the value assigned to TitleNote (through |department=) and forces it to be " (Speech)" so that
	the annotation directly follows the |title= parameter value in the citation rather than the |event= parameter value (if provided).
	]]
	if "speech" == config.CitationClass then				-- cite speech only
		TitleNote = " (Speech)";							-- annotate the citation
		if is_set (Periodical) then							-- if Periodical, perhaps because of an included |website= or |journal= parameter 
			if is_set (Conference) then						-- and if |event= is set
				Conference = Conference .. sepc .. " ";		-- then add appropriate punctuation to the end of the Conference variable before rendering
			end
		end
	end

	-- Piece all bits together at last.  Here, all should be non-nil.
	-- We build things this way because it is more efficient in LUA
	-- not to keep reassigning to the same string variable over and over.

	local tcommon;
	local tcommon2;																-- used for book cite when |contributor= is set
	
	if in_array(config.CitationClass, {"journal","citation"}) and is_set(Periodical) then
		if is_set(Others) then Others = safe_join ({Others, sepc .. " "}, sepc) end		-- add terminal punctuation &amp; space; check for dup sepc; TODO why do we need to do this here?
		tcommon = safe_join( {Others, Title, TitleNote, Conference, Periodical, Format, TitleType, Series, Language, Edition, Publisher, Agency, Volume}, sepc );
	elseif in_array(config.CitationClass, {"book","citation"}) and not is_set(Periodical) then		-- special cases for book cites
		if is_set (Contributors) then											-- when we are citing foreword, preface, introduction, etc
			tcommon = safe_join( {Title, TitleNote}, sepc );					-- author and other stuff will come after this and before tcommon2
			tcommon2 = safe_join( {Conference, Periodical, Format, TitleType, Series, Language, Volume, Others, Edition, Publisher, Agency}, sepc );
		else
			tcommon = safe_join( {Title, TitleNote, Conference, Periodical, Format, TitleType, Series, Language, Volume, Others, Edition, Publisher, Agency}, sepc );
		end

	elseif 'map' == config.CitationClass then									-- special cases for cite map
		if is_set (Chapter) then												-- map in a book; TitleType is part of Chapter
			tcommon = safe_join( {Title, Format, Edition, Scale, Series, Language, Cartography, Others, Publisher, Volume}, sepc );
		elseif is_set (Periodical) then											-- map in a periodical
			tcommon = safe_join( {Title, TitleType, Format, Periodical, Scale, Series, Language, Cartography, Others, Publisher, Volume}, sepc );
		else																	-- a sheet or stand-alone map
			tcommon = safe_join( {Title, TitleType, Format, Edition, Scale, Series, Language, Cartography, Others, Publisher}, sepc );
		end
		
	elseif 'episode' == config.CitationClass then								-- special case for cite episode
		tcommon = safe_join( {Title, TitleNote, TitleType, Series, Transcript, Language, Edition, Publisher}, sepc );

	else																		-- all other CS1 templates
		tcommon = safe_join( {Title, TitleNote, Conference, Periodical, Format, TitleType, Series, Language, 
			Volume, Others, Edition, Publisher, Agency}, sepc );
	end
	
	if #ID_list &gt; 0 then
		ID_list = safe_join( { sepc .. " ",  table.concat( ID_list, sepc .. " " ), ID }, sepc );
	else
		ID_list = ID;
	end
	
	local idcommon = safe_join( { ID_list, URL, Archived, AccessDate, Via, SubscriptionRequired, Lay, Quote }, sepc );
	local text;
	local pgtext = Position .. Sheet .. Sheets .. Page .. Pages .. At;

	if is_set(Date) then
		if is_set (Authors) or is_set (Editors) then							-- date follows authors or editors when authors not set
			Date = " (" .. Date ..")" .. OrigYear .. sepc .. " ";				-- in paranetheses
		else																	-- neither of authors and editors set
			if (string.sub(tcommon,-1,-1) == sepc) then							-- if the last character of tcommon is sepc
				Date = " " .. Date .. OrigYear;									-- Date does not begin with sepc
			else
				Date = sepc .. " " .. Date .. OrigYear;							-- Date begins with sepc
			end
		end
	end	
	if is_set(Authors) then
		if (not is_set (Date)) then												-- when date is set it's in parentheses; no Authors termination
			Authors = terminate_name_list (Authors, sepc);						-- when no date, terminate with 0 or 1 sepc and a space
		end
		if is_set(Editors) then
			local in_text = " ";
			local post_text = "";
			if is_set(Chapter) and 0 == #c then
				in_text = in_text .. cfg.messages['in'] .. " "
				if (sepc ~= '.') then
					in_text = in_text:lower()									-- lowercase for cs2
				 end
			else
				if EditorCount &lt;= 1 then
					-- FaLocalization begins: replace ', ' with cfg.messages['parameter-separator'] or cfg.messages['editor-separator']
					post_text = cfg.messages['editor-separator'] .. cfg.messages['editor'];
				else
					post_text = cfg.messages['editor-separator'] .. cfg.messages['editors'];
					-- FaLocalization ends
				end
			end 
			Editors = terminate_name_list (in_text .. Editors .. post_text, sepc);	-- terminate with 0 or 1 sepc and a space
		end
		if is_set (Contributors) then											-- book cite and we're citing the intro, preface, etc
			local by_text = sepc .. ' ' .. cfg.messages['by'] .. ' ';
			if (sepc ~= '.') then by_text = by_text:lower() end					-- lowercase for cs2
			Authors = by_text .. Authors;										-- author follows title so tweak it here
			if is_set (Editors) and is_set (Date) then							-- when Editors make sure that Authors gets terminated
				Authors = terminate_name_list (Authors, sepc);					-- terminate with 0 or 1 sepc and a space
			end
			if (not is_set (Date)) then											-- when date is set it's in parentheses; no Contributors termination
				Contributors = terminate_name_list (Contributors, sepc);		-- terminate with 0 or 1 sepc and a space
			end
			text = safe_join( {Contributors, Date, Chapter, tcommon, Authors, Place, Editors, tcommon2, pgtext, idcommon }, sepc );
		else
			text = safe_join( {Authors, Date, Chapter, Place, Editors, tcommon, pgtext, idcommon }, sepc );
		end
	elseif is_set(Editors) then
		if is_set(Date) then
			if EditorCount &lt;= 1 then
				Editors = Editors .. ", " .. cfg.messages['editor'];
			else
				Editors = Editors .. ", " .. cfg.messages['editors'];
			end
		else
			if EditorCount &lt;= 1 then
				Editors = Editors .. " (" .. cfg.messages['editor'] .. ")" .. sepc .. " "
			else
				Editors = Editors .. " (" .. cfg.messages['editors'] .. ")" .. sepc .. " "
			end
		end
		text = safe_join( {Editors, Date, Chapter, Place, tcommon, pgtext, idcommon}, sepc );
	else
		if in_array(config.CitationClass, {"journal","citation"}) and is_set(Periodical) then
			text = safe_join( {Chapter, Place, tcommon, pgtext, Date, idcommon}, sepc );
		else
			text = safe_join( {Chapter, Place, tcommon, Date, pgtext, idcommon}, sepc );
		end
	end
	
	if is_set(PostScript) and PostScript ~= sepc then
		text = safe_join( {text, sepc}, sepc );  --Deals with italics, spaces, etc.
		text = text:sub(1,-sepc:len()-1);
	end	
	
	text = safe_join( {text, PostScript}, sepc );

	-- Now enclose the whole thing in a &lt;cite/&gt; element
	local options = {};
	
	if is_set(config.CitationClass) and config.CitationClass ~= "citation" then
		options.class = config.CitationClass;
		options.class = "citation " .. config.CitationClass;					-- class=citation required for blue highlight when used with |ref=
	else
		options.class = "citation";
	end
	
	if is_set(Ref) and Ref:lower() ~= "none" then								-- set reference anchor if appropriate
		local id = Ref
		if ('harv' == Ref ) then
			local namelist = {};												-- holds selected contributor, author, editor name list
			local year = first_set ({Year, anchor_year}, 2);					-- Year first for legacy citations and for YMD dates that require disambiguation

			if #c &gt; 0 then														-- if there is a contributor list
				namelist = c;													-- select it
			elseif #a &gt; 0 then													-- or an author list
				namelist = a;
			elseif #e &gt; 0 then													-- or an editor list
				namelist = e;
			end
			if #namelist &gt; 0 then												-- if there are names in namelist
				id = anchor_id (namelist, year);								-- go make the CITEREF anchor
				if is_set(Ref2) then		--falocalization
					id = id..Ref2;			--falocalization
				end							--falocalization
			else
				id = '';														-- unset
			end
		end
		options.id = id;
	end
	
	if string.len(text:gsub("&lt;span[^&gt;/]*&gt;(.-)&lt;/span&gt;", "%1"):gsub("%b&lt;&gt;","")) &lt;= 2 then	-- remove &lt;span&gt; tags and other html-like markup; then get length of what remains
		z.error_categories = {};
		text = set_error('empty_citation');
		z.message_tail = {};
	end
	
	local render = {};															-- here we collect the final bits for concatenation into the rendered citation

	if is_set(options.id) then													-- here we wrap the rendered citation in &lt;cite ...&gt;...&lt;/cite&gt; tags
		table.insert (render, substitute (cfg.presentation['cite-id'], {mw.uri.anchorEncode(options.id), mw.text.nowiki(options.class), text}));	-- when |ref= is set
	else
		table.insert (render, substitute (cfg.presentation['cite'], {mw.text.nowiki(options.class), text}));	-- all other cases
	end		

	table.insert (render, substitute (cfg.presentation['ocins'], {OCinSoutput}));		-- append metadata to the citation

	if #z.message_tail ~= 0 then
		table.insert (render, ' ');
		for i,v in ipairs( z.message_tail ) do
			if is_set(v[1]) then
				if i == #z.message_tail then
					table.insert (render, error_comment( v[1], v[2] ));
				else
					table.insert (render, error_comment( v[1] .. "; ", v[2] ));
				end
			end
		end
	end

	if #z.maintenance_cats ~= 0 then
		table.insert (render, '&lt;span class="citation-comment" style="display:none; color:#33aa33; margin-left:0.3em"&gt;');
		for _, v in ipairs( z.maintenance_cats ) do								-- append maintenance categories
			table.insert (render, v);
			table.insert (render, ' (');
			table.insert (render, make_wikilink (':Category:' .. v, 'link'));
			table.insert (render, ') ');
		end
		table.insert (render, '&lt;/span&gt;');
	end
	
	no_tracking_cats = no_tracking_cats:lower();
	if in_array(no_tracking_cats, {"", "no", "false", "n"}) then
		for _, v in ipairs( z.error_categories ) do
			table.insert (render, make_wikilink ('Category:' .. v));
		end
		for _, v in ipairs( z.maintenance_cats ) do								-- append maintenance categories
			table.insert (render, make_wikilink ('Category:' .. v));
		end
		for _, v in ipairs( z.properties_cats ) do								-- append properties categories
			table.insert (render, make_wikilink ('Category:' .. v));
		end
	end

	return table.concat (render);	
end


--[[--------------------------&lt; V A L I D A T E &gt;--------------------------------------------------------------

Looks for a parameter's name in one of several whitelists.

Parameters in the whitelist can have three values:
	true - active, supported parameters
	false - deprecated, supported parameters
	nil - unsupported parameters
	
]]

local function validate (name, cite_class)
	local name = tostring (name);
	local state;
	
	if in_array (cite_class, {'arxiv', 'biorxiv', 'citeseerx'}) then			-- limited parameter sets allowed for these templates
		state = whitelist.limited_basic_arguments[name];
		if true == state then return true; end									-- valid actively supported parameter
		if false == state then
			deprecated_parameter (name);										-- parameter is deprecated but still supported
			return true;
		end

		state = whitelist[cite_class .. '_basic_arguments'][name];				-- look in the parameter-list for the template identified by cite_class

		if true == state then return true; end									-- valid actively supported parameter
		if false == state then
			deprecated_parameter (name);										-- parameter is deprecated but still supported
			return true;
		end
																				-- limited enumerated parameters list
		name = name:gsub("%d+", "#" );											-- replace digit(s) with # (last25 becomes last#) (mw.ustring because non-Western 'local' digits)
		state = whitelist.limited_numbered_arguments[name];
		if true == state then return true; end									-- valid actively supported parameter
		if false == state then
			deprecated_parameter (name);										-- parameter is deprecated but still supported
			return true;
		end

		return false;															-- not supported because not found or name is set to nil
	end																			-- end limited parameter-set templates
		
	state = whitelist.basic_arguments[name];									-- all other templates; all normal parameters allowed
											
	if true == state then return true; end										-- valid actively supported parameter
	if false == state then
		deprecated_parameter (name);											-- parameter is deprecated but still supported
		return true;
	end
																				-- all enumerated parameters allowed
	name = name:gsub("%d+", "#" );												-- replace digit(s) with # (last25 becomes last#) (mw.ustring because non-Western 'local' digits)
	state = whitelist.numbered_arguments[name];

	if true == state then return true; end										-- valid actively supported parameter
	if false == state then
		deprecated_parameter (name);											-- parameter is deprecated but still supported
		return true;
	end
	
	return false;																-- not supported because not found or name is set to nil
end


--[[--------------------------&lt; M I S S I N G _ P I P E _ C H E C K &gt;------------------------------------------

Look at the contents of a parameter. If the content has a string of characters and digits followed by an equal
sign, compare the alphanumeric string to the list of cs1|2 parameters.  If found, then the string is possibly a
parameter that is missing its pipe:
	{{cite ... |title=Title access-date=2016-03-17}}

cs1|2 shares some parameter names with xml/html atributes: class=, title=, etc.  To prevent false positives xml/html
tags are removed before the search.

If a missing pipe is detected, this function adds the missing pipe maintenance category.

]]

local function missing_pipe_check (value)
	local capture;
	value = value:gsub ('%b&lt;&gt;', '');											-- remove xml/html tags because attributes: class=, title=, etc 

	capture = value:match ('%s+(%a[%a%d]+)%s*=') or value:match ('^(%a[%a%d]+)%s*=');	-- find and categorize parameters with possible missing pipes
	if capture and validate (capture) then								-- if the capture is a valid parameter name
		add_maint_cat ('missing_pipe');
	end
end


--[[--------------------------&lt; C S 1 . C I T A T I O N &gt;------------------------------------------------------

This is used by templates such as {{cite book}} to create the actual citation text.

]]

function cs1.citation(frame)
	Frame = frame;																-- save a copy incase we need to display an error message in preview mode
	local pframe = frame:getParent()
	local validation, utilities, identifiers, metadata, styles;
	
	if nil ~= string.find (frame:getTitle(), 'sandbox', 1, true) then			-- did the {{#invoke:}} use sandbox version?
		cfg = mw.loadData ('Module:Citation/CS1/fa/Configuration/sandbox');		-- load sandbox versions of support modules
		whitelist = mw.loadData ('Module:Citation/CS1/fa/Whitelist/sandbox');
		utilities = require ('Module:Citation/CS1/fa/Utilities/sandbox');
		validation = require ('Module:Citation/CS1/fa/Date_validation/sandbox');
		identifiers = require ('Module:Citation/CS1/fa/Identifiers/sandbox');
		metadata = require ('Module:Citation/CS1/fa/COinS/sandbox');
		styles = 'Module:Citation/CS1/fa/sandbox/styles.css';
		
	else																		-- otherwise
		cfg = mw.loadData ('Module:Citation/CS1/fa/Configuration');				-- load live versions of support modules
		whitelist = mw.loadData ('Module:Citation/CS1/fa/Whitelist');
		utilities = require ('Module:Citation/CS1/fa/Utilities');
		validation = require ('Module:Citation/CS1/fa/Date_validation');
		identifiers = require ('Module:Citation/CS1/fa/Identifiers');
		metadata = require ('Module:Citation/CS1/fa/COinS');
		styles = 'Module:Citation/CS1/fa/styles.css';

	end

	utilities.set_selected_modules (cfg);										-- so that functions in Utilities can see the cfg tables
	identifiers.set_selected_modules (cfg, utilities);							-- so that functions in Identifiers can see the selected cfg tables and selected Utilities module
	validation.set_selected_modules (cfg, utilities);							-- so that functions in Date validataion can see selected cfg tables and the selected Utilities module
	metadata.set_selected_modules (cfg, utilities);								-- so that functions in COinS can see the selected cfg tables and selected Utilities module

	dates = validation.dates;													-- imported functions from Module:Citation/CS1/Date validation
	year_date_check = validation.year_date_check;
	reformat_dates = validation.reformat_dates;
	date_hyphen_to_dash = validation.date_hyphen_to_dash;
	date_name_xlate = validation.date_name_xlate;

	is_set = utilities.is_set;													-- imported functions from Module:Citation/CS1/Utilities
	in_array = utilities.in_array;
	substitute = utilities.substitute;
	error_comment = utilities.error_comment;
	set_error = utilities.set_error;
	select_one = utilities.select_one;
	add_maint_cat = utilities.add_maint_cat;
	wrap_style = utilities.wrap_style;
	safe_for_italics = utilities.safe_for_italics;
	is_wikilink = utilities.is_wikilink;
	make_wikilink = utilities.make_wikilink;

	z = utilities.z;															-- table of error and category tables in Module:Citation/CS1/Utilities

	extract_ids = identifiers.extract_ids;										-- imported functions from Module:Citation/CS1/Identifiers
	build_id_list = identifiers.build_id_list;
	is_embargoed = identifiers.is_embargoed;
	extract_id_access_levels = identifiers.extract_id_access_levels;
	
	make_coins_title = metadata.make_coins_title;								-- imported functions from Module:Citation/CS1/COinS
	get_coins_pages = metadata.get_coins_pages;
	COinS = metadata.COinS;

	local args = {};															-- table where we store all of the template's arguments
	local suggestions = {};														-- table where we store suggestions if we need to loadData them
	local error_text, error_state;

	local config = {};															-- table to store parameters from the module {{#invoke:}}
	for k, v in pairs( frame.args ) do
		config[k] = v;
--		args[k] = v;															-- debug tool that allows us to render a citation from module {{#invoke:}}
	end	

	local capture;																-- the single supported capture when matching unknown parameters using patterns
	for k, v in pairs( pframe.args ) do
		if v ~= '' then
			if ('string' == type (k)) then
				k = mw.ustring.gsub (k, '%d', cfg.date_names.local_digits);		-- for enumerated parameters, translate 'local' digits to Western 0-9
			end
			if not validate( k, config.CitationClass ) then			
				error_text = "";
				if type( k ) ~= 'string' then
					-- Exclude empty numbered parameters
					if v:match("%S+") ~= nil then
						error_text, error_state = set_error( 'text_ignored', {v}, true );
					end
				elseif validate( k:lower(), config.CitationClass ) then 
					error_text, error_state = set_error( 'parameter_ignored_suggest', {k, k:lower()}, true );	-- suggest the lowercase version of the parameter
				else
					if nil == suggestions.suggestions then						-- if this table is nil then we need to load it
						if nil ~= string.find (frame:getTitle(), 'sandbox', 1, true) then			-- did the {{#invoke:}} use sandbox version?
							suggestions = mw.loadData( 'Module:Citation/CS1/fa/Suggestions/sandbox' );	-- use the sandbox version
						else
							suggestions = mw.loadData( 'Module:Citation/CS1/fa/Suggestions' );			-- use the live version
						end
					end
					for pattern, param in pairs (suggestions.patterns) do		-- loop through the patterns to see if we can suggest a proper parameter
						capture = k:match (pattern);							-- the whole match if no caputre in pattern else the capture if a match
						if capture then											-- if the pattern matches 
							param = substitute (param, capture);				-- add the capture to the suggested parameter (typically the enumerator)
							if validate (param, config.CitationClass) then		-- validate the suggestion to make sure that the suggestion is supported by this template (necessary for limited parameter lists)
								error_text, error_state = set_error ('parameter_ignored_suggest', {k, param}, true);	-- set the suggestion error message
							else
								error_text, error_state = set_error( 'parameter_ignored', {param}, true );	-- suggested param not supported by this template
							end
						end
					end
					if not is_set (error_text) then								-- couldn't match with a pattern, is there an expicit suggestion?
						if suggestions.suggestions[ k:lower() ] ~= nil then
							error_text, error_state = set_error( 'parameter_ignored_suggest', {k, suggestions.suggestions[ k:lower() ]}, true );
						else
							error_text, error_state = set_error( 'parameter_ignored', {k}, true );
							v = '';												-- unset value assigned to unrecognized parameters (this for the limited parameter lists)
						end
					end
				end				  
				if error_text ~= '' then
					table.insert( z.message_tail, {error_text, error_state} );
				end				
			end
			missing_pipe_check (v);												-- do we think that there is a parameter that is missing a pipe?
																				-- TODO: is this the best place for this translation?
			args[k] = v;
		elseif args[k] ~= nil or (k == 'postscript') then						-- here when v is empty string
			args[k] = v;														-- why do we do this?  we don't support 'empty' parameters
		end		
	end	

	for k, v in pairs( args ) do
		if 'string' == type (k) then											-- don't evaluate positional parameters
			has_invisible_chars (k, v);
		end
	end
	return table.concat ({citation0( config, args), frame:extensionTag ('templatestyles', '', {src=styles})});
end

return cs1;</text>
      <sha1>szkl0bkb1yj805yxufxo2iyn57nxrvv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>پودمان:Citation/CS1/fa/Configuration</title>
    <ns>828</ns>
    <id>70</id>
    <revision>
      <id>113</id>
      <timestamp>2019-03-31T07:01:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sarah</username>
        <id>1</id>
      </contributor>
      <comment>صفحه‌ای تازه حاوی « local citation_config = {};  --[[--------------------------&lt; U N C A T E G O R I Z E D _ N A M E S P A C E S &gt;----------------------------...» ایجاد کرد</comment>
      <origin>113</origin>
      <model>Scribunto</model>
      <format>text/plain</format>
      <text bytes="59405" sha1="gag6uccl0igmalvllql4e1ifoojo5cx" xml:space="preserve">
local citation_config = {};

--[[--------------------------&lt; U N C A T E G O R I Z E D _ N A M E S P A C E S &gt;------------------------------

List of namespaces that should not be included in citation error categories.  Same as setting notracking = true by default

Note: Namespace names should use underscores instead of spaces.

]]
local uncategorized_namespaces = { 'کاربر', 'بحث', 'بحث_کاربر', 'بحث_ویکی‌پدیا', 'بحث_پرونده', 'بحث_الگو','بحث_راهنما', 'بحث_رده', 'بحث_درگاه', 'بحث_کتاب', 'پیش‌نویس', 'بحث_پیش‌نویس', 'بحث_برنامه_آموزشی','بحث_پودمان', 'بحث_مدیاویکی' };
local uncategorized_subpages = {'/[Ss]andbox', '/[Tt]estcases', 'صفحه تمرین', 'آزمایشی', 'الگو:cite'};		-- list of Lua patterns found in page names of pages we should not categorize

--[[--------------------------&lt; M E S S A G E S &gt;--------------------------------------------------------------

Translation table

The following contains fixed text that may be output as part of a citation.
This is separated from the main body to aid in future translations of this
module.

]]

local messages = {
	['archived-dead'] = 'بایگانی‌شده از $1 در $2',
	['archived-not-dead'] = '$1 از روی نسخه اصلی در $2',
	['archived-missing'] = 'بایگانی‌شده از روی نسخه اصلی $1 در $2',
	['archived'] = 'بایگانی‌شده',
	['by'] = 'توسط',																-- contributions to authored works: introduction, foreword, afterword
	['cartography'] = 'نقشه‌نگاری توسط $1',
	['editor'] = 'ویراستار',
	['editors'] = 'ویراستاران',
	['edition'] = '(ویراست $1)',
	['episode'] = 'اپیزود $1',
	['et al'] = 'و دیگران',
	['in'] = 'در',																-- edited works
	['inactive'] = 'غیرفعال',
	['inset'] = '$1 inset', --تــــــــــــــــوجـــــــــه
	['interview'] = 'مصاحبه توسط $1',										
	['lay summary'] = 'چکیده ساده',
	['newsgroup'] = '[[گروه خبری]]:&amp;nbsp;$1',
	['original'] = 'اصلی',
	['published'] = ' (منتشرشده در $1)',
	['retrieved'] = 'دریافت‌شده در $1',
	['season'] = 'فصل $1',
	['section'] = '§ $1',--تــــــــــــــــوجـــــــــه
	['sections'] = '§§ $1',--تــــــــــــــــوجـــــــــه
	['series'] = 'سری $1',
	['translated'] = 'ترجمه توسط $1',--'Translated by $1',
	['type'] = ' ($1)',															-- for titletype
	['written'] = 'نوشته‌شده در $1',--'Written at $1',

	['vol'] = '$1 ج.&amp;nbsp;$2',--'$1 Vol.&amp;nbsp;$2',												-- $1 is sepc; bold journal style volume is in presentation{}
	['vol-no'] = '$1 ج.&amp;nbsp;$2 ش.&amp;nbsp;$3',									-- sepc, volume, issue
	['issue'] = '$1 ش.&amp;nbsp;$2',												-- $1 is sepc

	['j-vol'] = '$1 $2',														-- sepc, volume; bold journal volume is in presentation{}
	['j-issue'] = ' ($1)',

	['nopp'] = '$1 $2';															-- page(s) without prefix; $1 is sepc

	['p-prefix'] = "$1 ص.&amp;nbsp;$2",	--"$1 p.&amp;nbsp;$2",												-- $1 is sepc
	['pp-prefix'] = "$1 صص.&amp;nbsp;$2", --"$1 pp.&amp;nbsp;$2",											-- $1 is sepc
	['j-page(s)'] = ': $1',														-- same for page and pages

	['sheet'] = '$1 برگه&amp;nbsp;$2',	--'$1 Sheet&amp;nbsp;$2',												-- $1 is sepc
	['sheets'] = '$1 برگه‌های&amp;nbsp;$2', --'$1 Sheets&amp;nbsp;$2',											-- $1 is sepc
	['j-sheet'] = ': برگه&amp;nbsp;$1', --': Sheet&amp;nbsp;$1',
	['j-sheets'] = ': برگه‌های&amp;nbsp;$1', --': Sheets&amp;nbsp;$1',
	
	['subscription'] = '&lt;span class="cs1-subscription"&gt;(نیاز به اشتراک (&lt;span title="وبگاه نیاز به اشتراک برای دسترسی به صفحه مورد نظر دارد."&gt;کمک&lt;/span&gt;))&lt;/span&gt;' ..
		'[[رده:صفحاتی که به محتوای نیازمند به اشتراک پیوند دارند]]',
		--'&lt;span class="cs1-subscription"&gt;(Subscription required (&lt;span title="The site requires a paid subscription to access this page."&gt;help&lt;/span&gt;))&lt;/span&gt;' ..
		--'[[Category:Pages containing links to subscription-only content]]',
	
	['registration']='&lt;span class="cs1-registration"&gt;(نیاز به عضویت (&lt;span title="وبگاه نیاز به نام‌نویسی برای دسترسی به صفحه مورد نظر دارد."&gt;help&lt;/span&gt;))&lt;/span&gt;' ..
		'[[رده:صفحاتی که به محتوای نیازمند به نام‌نویسی پیوند دارند]]',
	
	['language'] = '(به $1)',
	['via'] = " &amp;ndash; توسط $1",
	['event'] = 'روی داده در',
	['minutes'] = 'دقیقه در',
	
	['parameter-separator'] = '، ',
	['editor-separator'] = ', ',
	['parameter-final-separator'] = '، و ',
	['parameter-pair-separator'] = ' و ',
	
	-- Determines the location of the help page
	['help page link'] = 'راهنما:خطاهای الگوی یادکرد', --'Help:CS1 errors',
	['help page label'] = 'کمک', --'help',
	
	-- Internal errors (should only occur if configuration is bad)
	['undefined_error'] = 'Called with an undefined error condition', --'Called with an undefined error condition',
	['unknown_manual_ID'] = 'Unrecognized manual ID mode',--'Unrecognized manual ID mode',
	['unknown_ID_mode'] = 'Unrecognized ID mode',--'Unrecognized ID mode',
	['unknown_argument_map'] = 'Argument map not defined for this variable',--'Argument map not defined for this variable',
	['bare_url_no_origin'] = 'Bare url found but origin indicator is nil or empty',--'Bare url found but origin indicator is nil or empty',
	}


--[[--------------------------&lt; P R E S E N T A T I O N &gt;------------------------------------------------------

Fixed presentation markup.  Originally part of citation_config.messages it has been moved into its own, more semantically
correct place.

]]

local presentation = 
	{
	-- Error output
	-- .error class is specified at https://git.wikimedia.org/blob/mediawiki%2Fcore.git/9553bd02a5595da05c184f7521721fb1b79b3935/skins%2Fcommon%2Fshared.css#L538
	-- .citation-comment class is specified at Help:CS1_errors#Controlling_error_message_display
	['hidden-error'] = '&lt;span class="cs1-hidden-error error citation-comment"&gt;$1&lt;/span&gt;',
	['visible-error'] = '&lt;span class="cs1-visible-error error citation-comment"&gt;$1&lt;/span&gt;',

	['accessdate'] = '&lt;span class="reference-accessdate"&gt;$1$2&lt;/span&gt;',			-- to allow editors to hide accessdate using personal css

	['bdi'] = '&lt;bdi$1&gt;$2&lt;/bdi&gt;',												-- bidirectional isolation used with |script-title= and the like

	['cite'] = '&lt;cite class="$1"&gt;$2&lt;/cite&gt;';									-- |ref= not set so no id="..." attribute
	['cite-id'] = '&lt;cite id="$1" class="$2"&gt;$3&lt;/cite&gt;';							-- for use when |ref= is set

	['format'] = ' &lt;span class="cs1-format"&gt;($1)&lt;/span&gt;',						-- for |format=, |chapter-format=, etc
	
																				-- various access levels, for |access=, |doi-access=, |arxiv=, ...
																				-- narrow no-break space &amp;#8239; may work better than nowrap css. Or not? browser support?

	['ext-link-access-signal'] = '&lt;span class="$1" title="$2"&gt;$3&lt;/span&gt;',		-- external link with appropriate lock icon
		['free'] = {class='cs1-lock-free', title='در دسترس به صورت رایگان'},			-- classes defined in Module:Citation/CS1/styles.css
		['registration'] = {class='cs1-lock-registration', title='نیاز به عضویت رایگان'},
		['limited'] = {class='cs1-lock-limited', title='دسترسی رایگان به صورت آزمایشی، پس از عضویت'},
		['subscription'] = {class='cs1-lock-subscription', title='نیاز به اشتراک غیررایگان'},

	['italic-title'] = "''$1''",

	['kern-left'] = '&lt;span class="cs1-kern-left"&gt;$1&lt;/span&gt;$2',					-- spacing to use when title contains leading single or double quote mark
	['kern-right'] = '$1&lt;span class="cs1-kern-right"&gt;$2&lt;/span&gt;',				-- spacing to use when title contains trailing single or double quote mark

																				-- these for simple wikilinked titles [["text]], [[text"]] and [["text"]]
																				-- span wraps entire wikilink
	['kern-wl-left'] = '&lt;span class="cs1-kern-wl-left"&gt;$1&lt;/span&gt;',				-- when title contains leading single or double quote mark
	['kern-wl-right'] = '&lt;span class="cs1-kern-wl-left"&gt;$1&lt;/span&gt;',				-- when title contains trailing single or double quote mark
	['kern-wl-both'] = '&lt;span class="cs1-kern-wl-left cs1-kern-wl-right"&gt;$1&lt;/span&gt;',	-- when title contains leading and trailing single or double quote marks

	['nowrap1'] = '&lt;span class="nowrap"&gt;$1&lt;/span&gt;',								-- for nowrapping an item: &lt;span ...&gt;yyyy-mm-dd&lt;/span&gt;
	['nowrap2'] = '&lt;span class="nowrap"&gt;$1&lt;/span&gt; $2',							-- for nowrapping portions of an item: &lt;span ...&gt;dd mmmm&lt;/span&gt; yyyy (note white space)

	['ocins'] = '&lt;span title="$1" class="Z3988"&gt;&lt;/span&gt;',
	
	['parameter'] = '&lt;code class="cs1-code"&gt;&amp;#124;$1=&lt;/code&gt;',
 
	['ps_cs1'] = '.';															-- cs1 style postscript (terminal) character
	['ps_cs2'] = '';															-- cs2 style postscript (terminal) character (empty string)

	['quoted-text'] = '&lt;q&gt;$1&lt;/q&gt;',												-- for wrapping |quote= content
	['quoted-title'] = '«$1»',

	['sep_cs1'] = '.',															-- cs1 element separator
	['sep_cs2'] = '،',															-- cs2 separator
	['sep_nl'] = '؛',															-- cs1|2 style name-list separator between authors is a semicolon
	['sep_name'] = '، ',														-- cs1|2 style last/first separator is &lt;comma&gt;&lt;space&gt;
	['sep_nl_vanc'] = '،',														-- Vancouver style name-list separator between authors is a comma
	['sep_name_vanc'] = ' ',													-- Vancouver style last/first separator is a space

	['trans-italic-title'] = "&amp;#91;''$1''&amp;#93;",
	['trans-quoted-title'] = "&amp;#91;$1&amp;#93;",
	['vol-bold'] = '$1 &lt;b&gt;$2&lt;/b&gt;',												-- sepc, volume; for bold journal cites; for other cites ['vol'] in messages{}
	}

	
--[[--------------------------&lt; A L I A S E S &gt;----------------------------------------------------------------

Aliases table for commonly passed parameters

]]

local aliases = {
	['AccessDate'] = {'access-date', 'accessdate', 'بازدید', 'بازیابی', 'بازبینی', 'تاریخ بازدید', 'تاریخ بازیابی', 'تاریخ بازبینی', 'تاریخ دسترسی'},
	['Agency'] = 'agency',
	['AirDate'] = {'air-date', 'airdate'},
	['ArchiveDate'] = {'archive-date', 'archivedate','تاریخ بایگانی'},
	['ArchiveFormat'] = 'archive-format',
	['ArchiveURL'] = {'archive-url', 'archiveurl','پیوند بایگانی','نشانی بایگانی'},
	['ASINTLD'] = {'ASIN-TLD', 'asin-tld'},
	['At'] = {'at','در'},
	['Authors'] = {'authors', 'people', 'host', 'credits'},
	['BookTitle'] = {'book-title', 'booktitle','عنوان جلد', 'عنوان کتاب'},
	['Cartography'] = 'cartography',
	['Chapter'] = {'chapter', 'contribution', 'entry', 'article', 'section', 'فصل', 'بخش', 'مدخل', 'مشارکت', 'مقاله'},
	['ChapterFormat'] = {'chapter-format', 'contribution-format', 'entry-format', 'article-format', 'section-format'};
	['ChapterURL'] = {'chapter-url', 'chapterurl', 'contribution-url', 'contributionurl', 'entry-url', 'article-url', 'section-url', 'sectionurl', 'نشانی فصل','پیوند فصل', 'پیوند مشارکت', 'پیوند مدخل', 'پیوند بخش'},
	['ChapterUrlAccess'] = {'chapter-url-access', 'contribution-url-access', 'entry-url-access', 'article-url-access', 'section-url-access'},
	['Class'] = 'class',														-- cite arxiv and arxiv identifiers
	['Collaboration'] = 'collaboration',
	['Conference'] = {'conference', 'event'},
	['ConferenceFormat'] = {'conference-format', 'event-format'},
	['ConferenceURL'] = {'conference-url', 'conferenceurl', 'event-url', 'eventurl'},
	['Contribution'] = 'contribution',											-- introduction, foreword, afterword, etc; required when |contributor= set
	['Date'] = {'date','تاریخ','تاریخ انتشار'},
	['DeadURL'] = {'dead-url', 'deadurl','پیوند مرده'},
	['Degree'] = 'degree',
	['DF'] = 'df',
	['DisplayAuthors'] = {'display-authors', 'displayauthors'},
	['DisplayEditors'] = {'display-editors', 'displayeditors'},
	['Docket'] = 'docket',
	['DoiBroken'] = {'doi-broken', 'doi-broken-date', 'doi-inactive-date'},
	['Edition'] = {'edition', 'ویراست', 'ویرایش'},
	['Editors'] = 'editors',
	['Embargo'] = 'embargo',
	['Encyclopedia'] = {'encyclopedia', 'encyclopaedia', 'دانشنامه', 'دایرةالمعارف'},						-- this one only used by citation
	['Episode'] = 'episode',													-- cite serial only TODO: make available to cite episode?
	['Format'] = {'format','فرمت'},
	['ID'] = {'id', 'ID'},
	['IgnoreISBN'] = {'ignore-isbn-error', 'ignoreisbnerror'},
	['Inset'] = 'inset',
	['Issue'] = {'issue', 'number', 'شماره'},
	['Interviewers'] = 'interviewers',
	['Language'] = {'language', 'lang','زبان','کد زبان'},
	['LastAuthorAmp'] = {'last-author-amp', 'lastauthoramp'},
	['LayDate'] = {'lay-date', 'laydate'},
	['LayFormat'] = 'lay-format',
	['LaySource'] = {'lay-source', 'laysource'},
	['LayURL'] = {'lay-url', 'lay-summary', 'layurl', 'laysummary'},
	['MailingList'] = {'mailinglist', 'mailing-list'},							-- cite mailing list only
	['Map'] = 'map',															-- cite map only
	['MapFormat'] = 'map-format',												-- cite map only
	['MapURL'] = {'mapurl', 'map-url'},											-- cite map only
	['MessageID'] = 'message-id',
	['Minutes'] = 'minutes',
	['Mode'] = 'mode',
	['NameListFormat'] = 'name-list-format',
	['Network'] = {'network','شبکه'},
	['NoPP'] = {'no-pp', 'nopp'},
	['NoTracking'] = {'template-doc-demo', 'no-cat', 'nocat',
		'no-tracking', 'notracking'},
	['Number'] = {'number',	'شماره'},													-- this case only for cite techreport
	['OrigYear'] = {'orig-year', 'origyear','سال اصلی','یادداشت سال'},
	['Others'] = {'others','دیگران', 'نویسندگان سایر بخش‌ها'},
	['Page'] = {'p', 'page','ص','صفحه'},
	['Pages'] = {'pp', 'pages','صص','صفحات','صفحه‌ها'},
	['Periodical'] = {'journal','ژورنال', 'newspaper','روزنامه', 'magazine','مجله','نشریه', 'work','اثر',
		'website','وبگاه',  'periodical', 'encyclopedia','دانشنامه', 'encyclopaedia','دایرةالمعارف', 'dictionary','واژه‌نامه','لغت‌نامه', 'mailinglist'},
	['Place'] = {'place', 'location', 'مکان', 'شهر','مکان انتشارات'},
	['PostScript'] = {'postscript','پی‌نوشت'},
	['PublicationDate'] = {'publicationdate', 'publication-date','تاریخ انتشار'},
	['PublicationPlace'] = {'publication-place', 'publicationplace'},
	['PublisherName'] = {'publisher', 'distributor', 'institution', 'newsgroup', 'ناشر' ,'انتشارات'},
	['Quote'] = {'quote', 'quotation','نقل قول','گفتاورد'},
	['Ref'] = {'ref','رف','شناسه'},
	['Ref2'] = {'ref2','ش'},
	['RegistrationRequired'] = {'registration', 'عضویت'},
	['Scale'] = 'scale',
	['ScriptChapter'] = 'script-chapter',
	['ScriptTitle'] = 'script-title',
	['Section'] = 'section',
	['Season'] = 'season',
	['Sections'] = 'sections',													-- cite map only
	['Series'] = {'series', 'version','سری','نسخه'},
	['SeriesSeparator'] = 'series-separator',
	['SeriesLink'] = {'series-link', 'serieslink', 'پیوند سری', 'پیوند نسخه'},
	['SeriesNumber'] = {'series-number', 'series-no', 'seriesnumber', 'seriesno', 'شماره سری'},
	['Sheet'] = 'sheet',														-- cite map only
	['Sheets'] = 'sheets',														-- cite map only
	['Station'] = 'station',
	['SubscriptionRequired'] = {'subscription', 'اشتراک'},
	['Time'] = 'time',
	['TimeCaption'] = {'time-caption', 'timecaption'},
	['Title'] = {'title', 'عنوان'},
	['TitleLink'] = {'title-link', 'episode-link', 'titlelink', 'episodelink', 'پیوند عنوان'},
	['TitleNote'] = 'department',
	['TitleType'] = {'type', 'medium', 'نوع'},
	['TransChapter'] = 'trans-chapter',
	['TransMap'] = 'trans-map',													-- cite map only
	['Transcript'] = 'transcript',
	['TranscriptFormat'] = 'transcript-format',
	['TranscriptURL'] = {'transcript-url', 'transcripturl'},
	['TransTitle'] = {'trans-title', 'ترجمه عنوان', 'ترجمه ایتالیک', 'ترجمه فصل'},
	['URL'] = {'url', 'URL', 'پیوند' ,'نشانی', 'پیوند اصلی'},
	['UrlAccess'] = {'url-access'},
	['Vauthors'] = 'vauthors',
	['Veditors'] = 'veditors',
	['Via'] = 'via',
	['Volume'] = {'volume', 'جلد', 'جلدها'},
	['Year'] = {'year', 'سال'},

	['AuthorList-First'] = {"first#", "given#", "author-first#", "author#-first", "نام#"},
	['AuthorList-Last'] = {"last#", "author#", "surname#", "author-last#", "author#-last", "subject#", "نام خانوادگی#", "نویسنده#"},
	['AuthorList-Link'] = {"authorlink#", "author-link#", "author#-link", "subjectlink#", "author#link", "subject-link#", "subject#-link", "subject#link", "پیوند نویسنده#"},
	['AuthorList-Mask'] = {"author-mask#", "authormask#", "author#mask", "author#-mask"},
	
	['ContributorList-First'] = {'contributor-first#', 'contributor#-first', 'contributor-given#', 'contributor#-given', 'نام مشارکت‌کننده#'},
	['ContributorList-Last'] = {'contributor#', 'contributor-last#', 'contributor#-last', 'contributor-surname#', 'contributor#-surname', 'نام خانوادگی مشارکت‌کننده#', 'مشارکت‌کننده#'},
	['ContributorList-Link'] = {'contributor-link#', 'contributor#-link', "پیوند مشارکت‌کننده#"},
	['ContributorList-Mask'] = {'contributor-mask#', 'contributor#-mask'},

	['EditorList-First'] = {"editor-first#", "editor#-first", "editor-given#", "editor#-given", "نام ویراستار#"},
	['EditorList-Last'] = {"editor#", "editor-last#", "editor#-last", "editor-surname#", "editor#-surname", "نام خانوادگی ویراستار#", "ویراستار#"},
	['EditorList-Link'] = {"editor-link#", "editor#-link", "editorlink#", "editor#link", "پیوند ویراستار#"},
	['EditorList-Mask'] = {"editor-mask#", "editor#-mask", "editormask#", "editor#mask"},
	
	['InterviewerList-First'] = {'interviewer-first#', 'interviewer#-first', "نام مصاحبه‌کننده#"},
	['InterviewerList-Last'] = {'interviewer#', 'interviewer-last#', 'interviewer#-last', "نام خانوادگی مصاحبه‌کننده#"},
	['InterviewerList-Link'] = {'interviewer-link#', 'interviewer#-link', "پیوند مصاحبه‌کننده#"},
	['InterviewerList-Mask'] = {'interviewer-mask#', 'interviewer#-mask'},

	['TranslatorList-First'] = {'translator-first#', 'translator#-first', 'translator-given#', 'translator#-given', "نام مترجم#"},
	['TranslatorList-Last'] = {'translator#', 'translator-last#', 'translator#-last', 'translator-surname#', 'translator#-surname',"نام خانوادگی مترجم#", "مترجم#", "ترجمه#"},
	['TranslatorList-Link'] = {'translator-link#', 'translator#-link', "پیوند مترجم#"},
	['TranslatorList-Mask'] = {'translator-mask#', 'translator#-mask'},
	}


--[[--------------------------&lt; S P E C I A L   C A S E   T R A N S L A T I O N S &gt;----------------------------

This table is primarily here to support internationalization.  Translations in this table are used, for example,
when an error message, category name, etc is extracted from the English alias key.  There may be other cases where
this translation table may be useful.

]]

local special_case_translation = {
	['AuthorList'] = "فهرست نویسندگان",											-- these for multiple names maint categories
	['ContributorList'] = "فهرست مشارکت‌کنندگان",
	['EditorList'] = "فهرست ویراستاران",
	['InterviewerList'] = "فهرست مصاحبه‌کنندگان",
	['TranslatorList'] = "فهرست مترجمان",
	
	['authors'] = "نویسندگان",													-- used in get_display_authors_editors()
	['editors'] = "ویراستاران",

	['archived_copy'] = '^archived?%s+copy$',	--توجه								-- lua pattern to match pseudo title used by Internet Archive bot and others as place holder for unknown |title= value
																				-- used with CS1 maint: Archived copy as title
	}


--[[--------------------------&lt; D E F A U L T S &gt;--------------------------------------------------------------

Default parameter values

TODO: keep this?  Only one default?
]]

local defaults = {
	['DeadURL'] = 'yes',
}


--[[--------------------------&lt; D A T E _ N A M E S &gt;----------------------------------------------------------

This table of tables lists local language date names and fallback English date names.  The code in Date_validation
will look first in the local table for valid date names.  If date names are not found in the local table, the code
will look in the English table.

Because citations can be copied to the local wiki from en.wiki, the English is required when the date-name translation
function date_name_xlate() is used.

In these tables, season numbering is defined by ISO DIS 8601:2016 part 2 §4.7 'Divisions of a year'.  The standard
defines various divisions using numbers 21-41.  cs1|2 only supports generic seasons.  ISO DIS 8601:2016 does support
the distinction between north and south hemispere seasons but cs1|2 has no way to make that distinction.

The standard does not address 'named' dates so, for the purposes of cs1|2, Christmas is defined here as 99, which
should be out of the ISO DIS 8601:2016 range of uses for a while.

]]

local date_names = {
	['en'] = {			-- English
		['long']	= {['January']=1, ['February']=2, ['March']=3, ['April']=4, ['May']=5, ['June']=6, ['July']=7, ['August']=8, ['September']=9, ['October']=10, ['November']=11, ['December']=12};
		['short']	= {['Jan']=1, ['Feb']=2, ['Mar']=3, ['Apr']=4, ['May']=5, ['Jun']=6, ['Jul']=7, ['Aug']=8, ['Sep']=9, ['Oct']=10, ['Nov']=11, ['Dec']=12};
		['season']	= {['Winter']=24, ['Spring']=21, ['Summer']=22, ['Fall']=23, ['Autumn']=23};
		['named']	= {['Christmas']=99};
		},
	['local'] = {		-- replace these English date names with the local language equivalents
		['long']	= {['ژانویه']=1, ['فوریه']=2, ['مارس']=3, ['آوریل']=4, ['مه']=5, ['ژوئن']=6, ['ژوئیه']=7, ['اوت']=8, ['سپتامبر']=9, ['اکتبر']=10, ['نوامبر']=11, ['دسامبر']=12};
		['short']	= {['ژا']=1, ['فو']=2, ['ما']=3, ['آو']=4, ['می']=5, ['ژوئن']=6, ['ژوئی']=7, ['آگ']=8, ['سپ']=9, ['اک']=10, ['نو']=11, ['دس']=12};
		['season']	= {['زمستان']=24, ['بهار']=21, ['تابستان']=22, ['پاییز']=23, ['پائیز']=23};
		['named']	= {['نوروز']=99};
		},
	['solar'] = {		-- Solar Hijri -added for falocalization
		['long']	= {['فروردین']=1, ['اردیبهشت']=2, ['خرداد']=3, ['تیر']=4, ['مرداد']=5, ['شهریور']=6, ['مهر']=7, ['آبان']=8, ['آذر']=9, ['دی']=10, ['بهمن']=11, ['اسفند']=12};
		},
	['local_digits'] = {['۰'] = '0', ['۱'] = '1', ['۲'] = '2', ['۳'] = '3', ['۴'] = '4', ['۵'] = '5', ['۶'] = '6', ['۷'] = '7', ['۸'] = '8', ['۹'] = '9'};	-- used to convert local language digits to Western 0-9
	['xlate_digits'] = {};
	}

	for ld, ed in pairs (date_names.local_digits) do							-- make a digit translation table for simple date translation from en to local language using local_digits table
		date_names.xlate_digits [ed] = ld;										-- en digit becomes index with local digit as the value
	end


--[[--------------------------&lt; V O L U M E ,  I S S U E ,  P A G E S &gt;----------------------------------------

These tables hold cite class values (from the template invocation) and identify those templates that support
|volume=, |issue=, and |page(s)= parameters.  Cite conference and cite map require further qualification which
is handled in the main module.

]]

local templates_using_volume = {'citation', 'audio-visual', 'book', 'conference', 'encyclopaedia', 'interview', 'journal', 'magazine', 'map', 'news', 'report', 'techreport', 'thesis','یادکرد', 'گزارش فنی', 'کتاب', 'کنفرانس', 'دانشنامه', 'مصاحبه', 'ژورنال', 'مجله', 'نقشه', 'خبر', 'گزارش', 'رساله', 'پایان‌نامه'}
local templates_using_issue = {'citation', 'یادکرد','conference','کنفرانس', 'episode','اپیزود', 'interview','مصاحبه', 'journal', 'ژورنال', 'magazine','مجله', 'map', 'نقشه', 'news', 'خبر'}
local templates_not_using_page = {'audio-visual', 'episode', 'اپیزود', 'mailinglist', 'میلینگ لیست', 'newsgroup', 'podcast', 'پادکست', 'serial', 'sign', 'speech', 'سخنرانی'}


--[[--------------------------&lt; K E Y W O R D S &gt;--------------------------------------------------------------

This table holds keywords for those parameters that have defined sets of acceptible keywords.

]]

local keywords = {
	['yes_true_y'] = {'yes', 'true', 'y','بله'},										-- ignore-isbn-error, last-author-amp, no-tracking, nopp, registration, subscription
--	['deadurl'] = {'yes', 'true', 'y', 'no', 'unfit', 'usurped', 'unfit no archive', 'usurped no archive'},		-- hidden 2016-04-10; see Help_talk:Citation_Style_1#Recycled_urls
	['deadurl'] = {'yes','بله', 'true', 'y', 'no', 'unfit', 'usurped', 'bot: unknown'},
	['mode'] = {'cs1', 'cs2', 'mla'},
	['name-list-format'] = {'vanc'},
	['contribution'] = {'afterword', 'foreword', 'introduction', 'preface', 'مقدمه'},	-- generic contribution titles that are rendered unquoted in the 'chapter' position
	['date-format'] = {'dmy', 'dmy-all', 'mdy', 'mdy-all', 'ymd', 'ymd-all'},
	['url-access'] = {'subscription', 'limited', 'registration'}, 	   -- access level of a URL (subscription required, limited access, free registration required), free to read by default
    ['id-access'] = {'free'},                                          -- access level of an identifier (free to read), subscription required (or no full text) by default
}


--[[--------------------------&lt; S T R I P M A R K E R S &gt;------------------------------------------------------

Common pattern definition location for stripmarkers so that we don't have to go hunting for them if (when)
MediaWiki changes their form.

]]

local stripmarkers = {
	['any'] = '\127[^\127]*UNIQ%-%-(%a+)%-[%a%d]+%-QINU[^\127]*\127',			-- capture returns name of stripmarker
	['math'] = '\127[^\127]*UNIQ%-%-math%-[%a%d]+%-QINU[^\127]*\127'			-- math stripmarkers used in coins_cleanup() and coins_replace_math_stripmarker()
	}


--[[--------------------------&lt; I N V I S I B L E _ C H A R A C T E R S &gt;--------------------------------------

This table holds non-printing or invisible characters indexed either by name or by Unicode group. Values are decimal
representations of UTF-8 codes.  The table is organized as a table of tables because the lua pairs keyword returns
table data in an arbitrary order.  Here, we want to process the table from top to bottom because the entries at
the top of the table are also found in the ranges specified by the entries at the bottom of the table.

This list contains patterns for templates like {{'}} which isn't an error but transcludes characters that are
invisible.  These kinds of patterns must be recognized by the functions that use this list.

Also here is a pattern that recognizes stripmarkers that begin and end with the delete characters.  The nowiki
stripmarker is not an error but some others are because the parameter values that include them become part of the
template's metadata before stripmarker replacement.

]]

local invisible_chars = {
	{'replacement', '\239\191\189'},											-- U+FFFD, EF BF BD
	{'zero width joiner', '\226\128\141'},										-- U+200D, E2 80 8D
	{'zero width space', '\226\128\139'},										-- U+200B, E2 80 8B
	{'hair space', '\226\128\138'},												-- U+200A, E2 80 8A
	{'soft hyphen', '\194\173'},												-- U+00AD, C2 AD
	{'horizontal tab', '\009'},													-- U+0009 (HT), 09
	{'line feed', '\010'},														-- U+000A (LF), 0A
	{'carriage return', '\013'},												-- U+000D (CR), 0D
	{'stripmarker', stripmarkers.any},											-- stripmarker; may or may not be an error; capture returns the stripmaker type
	{'delete', '\127'},															-- U+007F (DEL), 7F; must be done after stripmarker test
	{'C0 control', '[\000-\008\011\012\014-\031]'},								-- U+0000–U+001F (NULL–US), 00–1F (except HT, LF, CR (09, 0A, 0D))
	{'C1 control', '[\194\128-\194\159]'},										-- U+0080–U+009F (XXX–APC), C2 80 – C2 9F
--	{'Specials', '[\239\191\185-\239\191\191]'},								-- U+FFF9-U+FFFF, EF BF B9 – EF BF BF
--	{'Private use area', '[\238\128\128-\239\163\191]'},						-- U+E000–U+F8FF, EE 80 80 – EF A3 BF
--	{'Supplementary Private Use Area-A', '[\243\176\128\128-\243\191\191\189]'},	-- U+F0000–U+FFFFD, F3 B0 80 80 – F3 BF BF BD
--	{'Supplementary Private Use Area-B', '[\244\128\128\128-\244\143\191\189]'},	-- U+100000–U+10FFFD, F4 80 80 80 – F4 8F BF BD
	}

--[[
Indic script makes use of zero width joiner as a character modifier so zwj characters must be left in.  This
pattern covers all of the unicode characters for these languages:
	Devanagari					0900–097F – https://unicode.org/charts/PDF/U0900.pdf
		Devanagari extended		A8E0–A8FF – https://unicode.org/charts/PDF/UA8E0.pdf
	Bengali						0980–09FF – https://unicode.org/charts/PDF/U0980.pdf
	Gurmukhi					0A00–0A7F – https://unicode.org/charts/PDF/U0A00.pdf
	Gujarati					0A80–0AFF – https://unicode.org/charts/PDF/U0A80.pdf
	Oriya						0B00–0B7F – https://unicode.org/charts/PDF/U0B00.pdf
	Tamil						0B80–0BFF – https://unicode.org/charts/PDF/U0B80.pdf
	Telugu						0C00–0C7F – https://unicode.org/charts/PDF/U0C00.pdf
	Kannada						0C80–0CFF – https://unicode.org/charts/PDF/U0C80.pdf
	Malayalam					0D00–0D7F – https://unicode.org/charts/PDF/U0D00.pdf
plus the not-necessarily Indic scripts for Sinhala and Burmese:
	Sinhala						0D80-0DFF - https://unicode.org/charts/PDF/U0D80.pdf
	Myanmar						1000-109F - https://unicode.org/charts/PDF/U1000.pdf
		Myanmar extended A		AA60-AA7F - https://unicode.org/charts/PDF/UAA60.pdf
		Myanmar extended B		A9E0-A9FF - https://unicode.org/charts/PDF/UA9E0.pdf
the pattern is used by has_invisible_chars() and coins_cleanup()
TODO: find a better place for this?
]]

local indic_script = '[\224\164\128-\224\181\191\224\163\160-\224\183\191\225\128\128-\225\130\159\234\167\160-\234\167\191\234\169\160-\234\169\191]';


--[[--------------------------&lt; L A N G U A G E S &gt;------------------------------------------------------------

This table is used to hold ISO 639-1 two-character language codes that apply only to |script-title= and |script-chapter=

]]

local script_lang_codes = {
	'am', 'ar', 'be', 'bg', 'bn', 'bs', 'dv', 'el', 'fa',						-- ISO 639-1 codes only for |script-title= and |script-chapter=
	'gu', 'he', 'hy', 'ja', 'ka', 'kn', 'ko', 'ku',
	'mk', 'ml', 'mn', 'mr', 'my', 'ps', 'ru', 'sd',
	'sr', 'tg', 'th', 'uk', 'ug', 'ur', 'yi', 'zh'
	};


--[[--------------------------&lt; L A N G U A G E   R E M A P P I N G &gt;------------------------------------------

These tables hold language information that is different (correct) from MediaWiki's definitions

]]

	local lang_code_remap = {													-- used for |language= and |script-title= / |script-chapter=
		['bh'] = 'Bihari',														-- MediaWiki uses 'bh' as a subdomain name for Bhojpuri wWikipedia: bh.wikipedia.org
		['bn'] = 'Bengali',														-- MediaWiki returns Bangla
		['cnr'] = 'Montenegrin',												-- 'new' 639 code that MediaWiki does not yet understand
		}

	local lang_name_remap = {													-- used for |language=
		['bangla'] = {'Bengali', 'bn'},											-- MediaWiki returns Bangla (the endonym) but we want Bengali (the exonym); here we remap
		['bengali'] = {'Bengali', 'bn'},										-- MediaWiki doesn't use exonym so here we provide correct language name and 639-1 code
		['bihari'] = {'Bihari', 'bh'},											-- MediaWiki replaces 'Bihari' with 'Bhojpuri' so 'Bihari' cannot be found
		['bhojpuri'] = {'Bhojpuri', 'bho'},										-- MediaWiki uses 'bh' as a subdomain name for Bhojpuri wWikipedia: bh.wikipedia.org
		['montenegrin'] = {'Montenegrin', 'cnr'},								-- 'new' 639 code that MediaWiki does not yet understand
		}

--[[--------------------------&lt; M A I N T E N A N C E _ C A T E G O R I E S &gt;----------------------------------

Here we name maintenance categories to be used in maintenance messages.

]]

local maint_cats = {
	['ASIN'] = 'نگهداری یادکرد:ASIN به جای شابک',
	['archived_copy'] = 'نگهداری یادکرد:عنوان آرشیو به جای عنوان',
	['authors'] = 'نگهداری یادکرد:استفاده از پارامتر نویسندگان',
	['bot:_unknown'] = 'نگهداری یادکرد:ربات:وضعیت نامعلوم پیوند اصلی',
	['date_format'] = 'نگهداری یادکرد:فرمت پارامتر تاریخ',
	['date_year'] = 'نگهداری یادکرد:تاریخ و سال',
	['disp_auth_ed'] = 'نگهداری یادکرد:نمایش-$1',
	-- $1 is authors or editors; gets value from special_case_translation table
	['editors'] = 'نگهداری یادکرد:استفاده از پارامتر ویراستاران',
	['embargo'] = 'نگهداری یادکرد:تحریم منقضی‌شده PMC',
	['english'] = 'CS1 maint: English language specified',
	['etal'] = 'نگهداری یادکرد:استفاده از et al.',
	['extra_text'] = 'نگهداری یادکرد:متن اضافی',
	['extra_text_names'] = 'نگهداری یادکرد:متن اضافی:$1',	
	-- $1 is &lt;name&gt;s list; gets value from special_case_translation table
	['ignore_isbn_err'] = 'نگهداری یادکرد:خطاهای شابک چشم‌پوشی‌شده',
	['interviewers'] = 'نگهداری یادکرد:استفاده از پارامتر مصاحبه‌کنندگان',
	['missing_pipe'] = 'نگهداری یادکرد:پایپ ناموجود',
	['mult_names'] = 'نگهداری یادکرد:نام‌های متعدد:$1',
	-- $1 is &lt;name&gt;s list; gets value from special_case_translation table
	['pmc_format'] = 'نگهداری یادکرد:فرمت پارامتر PMC',
	['unfit'] = 'نگهداری یادکرد:پیوند نامناسب',
	['unknown_lang'] = 'نگهداری یادکرد:زبان ناشناخته',
	['untitled'] = 'نگهداری یادکرد:گاه‌نامه بدون عنوان',
	}


--[[--------------------------&lt; P R O P E R T I E S _ C A T E G O R I E S &gt;------------------------------------

Here we name properties categories

]]

local prop_cats = {
	['foreign_lang_source'] = 'یادکرد با منبع به زبان $1',					-- |language= categories; $1 is language name, $2 is ISO639-1 code
	['foreign_lang_source_2'] = 'CS1 foreign language sources (ISO 639-2)|$1',	-- |language= category; a cat for ISO639-2 languages; $1 is the ISO 639-2 code
	['script'] = 'یادکرد دارای منبع به زبان خارجی',							-- when language specified by |script-title=xx: doesn't have its own category
	['script_with_name'] = 'CS1 uses $1-language script ($2)',					-- |script-title=xx: has matching category; $1 is language name, $2 is ISO639-1 code
	['jul_greg_uncertainty'] = 'CS1: Julian–Gregorian uncertainty',				-- probably temporary cat to identify scope of template with dates 1 October 1582 – 1 January 1926
	}


--[[--------------------------&lt; T I T L E _ T Y P E S &gt;--------------------------------------------------------

Here we map a template's CitationClass to TitleType (default values for |type= parameter)

]]

local title_types = {
	['AV-media-notes'] = 'Media notes',
	['interview'] = 'مصاحبه',
	['mailinglist'] = 'میلینگ لیست',
	['map'] = 'نقشه',
	['podcast'] = 'پادکست',
	['pressrelease'] = 'خبر',
	['report'] = 'گزارش',
	['techreport'] = 'گزارش فنی',
	['thesis'] = 'پایان‌نامه',
	}


--[[--------------------------&lt; E R R O R _ C O N D I T I O N S &gt;----------------------------------------------

Error condition table

The following contains a list of IDs for various error conditions defined in the code.  For each ID, we specify a
text message to display, an error category to include, and whether the error message should be wrapped as a hidden comment.

Anchor changes require identical changes to matching anchor in Help:CS1 errors

]]

local error_conditions = {
	accessdate_missing_url = {
		message = 'پارامتر &lt;code class="cs1-code"&gt;&amp;#124;access-date=&lt;/code&gt; نیاز به وارد کردن &lt;code class="cs1-code"&gt;&amp;#124;url=&lt;/code&gt; دارد',
		anchor = 'accessdate_missing_url',
		category = 'یادکردهای وب دارای تاریخ بازبینی بدون نشانی اینترنتی',
		hidden = false
 		},
	archive_missing_date = {
		message = 'پارامتر &lt;code class="cs1-code"&gt;&amp;#124;archive-url=&lt;/code&gt; نیاز به وارد کردن &lt;code class="cs1-code"&gt;&amp;#124;archive-date=&lt;/code&gt; دارد',
		anchor = 'archive_missing_date',
		category = 'صفحه‌های دارای خطا در نشانی بایگانی',
		hidden = false
		},
	archive_missing_url = {
		message = 'پارامتر &lt;code class="cs1-code"&gt;&amp;#124;archive-url=&lt;/code&gt; نیاز به وارد کردن &lt;code class="cs1-code"&gt;&amp;#124;url=&lt;/code&gt; دارد',
		anchor = 'archive_missing_url',
		category = 'صفحه‌های دارای خطا در نشانی بایگانی',
		hidden = false
		},
	archive_url = {
		message = 'پیوند &lt;code class="cs1-code"&gt;&amp;#124;archive-url=&lt;/code&gt; نادرست است: $1',
		anchor = 'archive_url',
		category = 'صفحه‌های دارای خطا در نشانی بایگانی',
		hidden = false
		},
	arxiv_missing = {
		message = 'پارامتر &lt;code class="cs1-code"&gt;&amp;#124;arxiv=&lt;/code&gt; لازم است',
		anchor = 'arxiv_missing',
		category = 'خطای CS1: آرکایو',											-- same as bad arxiv
		hidden = false
		},
	arxiv_params_not_supported = {
		message = 'پارامترهای غیرمجاز برای آرکایو',
		anchor = 'arxiv_params_not_supported',
		category = 'خطای CS1: آرکایو',											-- same as bad arxiv
		hidden = false
		},
	bad_arxiv = {
		message = '&lt;bdi&gt;مقدار &lt;code class="cs1-code"&gt;&amp;#124;arxiv=&lt;/code&gt; را بررسی کنید&lt;/bdi&gt;',
		anchor = 'bad_arxiv',
		category = 'خطای CS1: آرکایو',
		hidden = false
		},
	bad_asin = {
		message = 'مقدار &lt;code class="cs1-code"&gt;&amp;#124;asin=&lt;/code&gt; را بررسی کنید',
		anchor = 'bad_asin',
		category ='خطاهای CS1: ASIN',
		hidden = false
		},
	bad_bibcode = {
		message = 'مقدار &lt;code class="cs1-code"&gt;&amp;#124;bibcode=&lt;/code&gt; را بررسی کنید: $1',
		anchor = 'bad_bibcode',
		category = 'خطاهای CS1: بیبکد',
		hidden = false
		},
	bad_biorxiv = {
		message = 'مقدار &lt;code class="cs1-code"&gt;&amp;#124;biorxiv=&lt;/code&gt; را بررسی کنید',
		anchor = 'bad_biorxiv',
		category = 'خطاهای CS1: bioRxiv',
		hidden = false
		},
	bad_citeseerx = {
		message = 'مقدار &lt;code class="cs1-code"&gt;&amp;#124;citeseerx=&lt;/code&gt; را بررسی کنید',
		anchor = 'bad_citeseerx',
		category = 'خطای یادکرد: citeseerx',
		hidden = false
		},
	bad_date = {
		message = 'تاریخ وارد شده در &lt;code class="cs1-code"&gt;$1&lt;/code&gt; را بررسی کنید',
		anchor = 'bad_date',
		category = 'خطای یادکرد: تاریخ',
		hidden = false
		},
	bad_doi = {
		message = 'مقدار &lt;code class="cs1-code"&gt;&amp;#124;doi=&lt;/code&gt; را بررسی کنید',
		anchor = 'bad_doi',
		category = 'CS1 errors: DOI',
		hidden = false
		},
	bad_hdl = {
		message = 'مقدار &lt;code class="cs1-code"&gt;&amp;#124;hdl=&lt;/code&gt; را بررسی کنید',
		anchor = 'bad_hdl',
		category = 'خطای یادکرد: HDL',
		hidden = false
		},
	bad_isbn = {
		message = 'مقدار &lt;code class="cs1-code"&gt;&amp;#124;isbn=&lt;/code&gt; را بررسی کنید: $1',
		anchor = 'bad_isbn',
		category = 'صفحه‌هایی که کد ISBN خطا دارد',
		hidden = false
		},
	bad_ismn = {
		message = 'مقدار &lt;code class="cs1-code"&gt;&amp;#124;ismn=&lt;/code&gt; را بررسی کنید',
		anchor = 'bad_ismn',
		category = 'CS1 errors: ISMN',
		hidden = false
		},
	bad_issn = {
		message = 'مقدار &lt;code class="cs1-code"&gt;&amp;#124;$1issn=&lt;/code&gt; را بررسی کنید',
		anchor = 'bad_issn',
		category = 'خطای CS1: ISSN',
		hidden = false
		},
	bad_jfm = {
		message = 'مقدار &lt;code class="cs1-code"&gt;&amp;#124;jfm=&lt;/code&gt; را بررسی کنید',
		anchor = 'bad_jfm',
		category = 'CS1 errors: JFM',
		hidden = false
		},
	bad_lccn = {
		message = 'مقدار &lt;code class="cs1-code"&gt;&amp;#124;lccn=&lt;/code&gt; را بررسی کنید',
		anchor = 'bad_lccn',
		category = 'CS1 errors: LCCN',
		hidden = false
		},
	bad_usenet_id = {
		message = 'مقدار &lt;code class="cs1-code"&gt;&amp;#124;message-id=&lt;/code&gt; را بررسی کنید',
		anchor = 'bad_message_id',
		category = 'CS1 errors: message-id',
		hidden = false
		},
	bad_mr = {
		message = 'مقدار &lt;code class="cs1-code"&gt;&amp;#124;mr=&lt;/code&gt; را بررسی کنید',
		anchor = 'bad_mr',
		category = 'CS1 errors: MR',
		hidden = false
		},
	bad_ol = {
		message = 'مقدار &lt;code class="cs1-code"&gt;&amp;#124;ol=&lt;/code&gt; را بررسی کنید',
		anchor = 'bad_ol',
		category = 'CS1 errors: OL',
		hidden = false
		},
	bad_paramlink = {															-- for |title-link=, |author/editor/translator-link=, |series-link=, |episode-link=
		message = 'مقدار &lt;code class="cs1-code"&gt;&amp;#124;$1=&lt;/code&gt; را بررسی کنید',
		anchor = 'bad_paramlink',
		category = 'خطای CS1: پیوند پارامتر',
		hidden = false
		},
	bad_pmc = {
		message = 'مقدار &lt;code class="cs1-code"&gt;&amp;#124;pmc=&lt;/code&gt; را بررسی کنید',
		anchor = 'bad_pmc',
		category = 'CS1 errors: PMC',
		hidden = false
		},
	bad_pmid = {
		message = 'مقدار &lt;code class="cs1-code"&gt;&amp;#124;pmid=&lt;/code&gt; را بررسی کنید',
		anchor = 'bad_pmid',
		category = 'خطای CS1: PMID',
		hidden = false
		},
	bad_oclc = {
		message = 'مقدار &lt;code class="cs1-code"&gt;&amp;#124;oclc=&lt;/code&gt; را بررسی کنید',
		anchor = 'bad_oclc',
		category = 'CS1 errors: OCLC',
		hidden = false
		},
	bad_ssrn = {
		message = 'مقدار &lt;code class="cs1-code"&gt;&amp;#124;ssrn=&lt;/code&gt; را بررسی کنید',
		anchor = 'bad_ssrn',
		category = 'خطای یادکرد:SSRN',
		hidden = false
		},
	bad_url = {
		message = 'مقدار $1 را بررسی کنید',
		anchor = 'bad_url',
		category = 'صفحه‌هایی که نشانی اینترنتی‌شان خطا دارد',
		hidden = false
		},
	bad_zbl = {
		message = 'مقدار &lt;code class="cs1-code"&gt;&amp;#124;zbl=&lt;/code&gt; را بررسی کنید',
		anchor = 'bad_zbl',
		category = 'CS1 errors: ZBL',
		hidden = false
		},
	bare_url_missing_title = {
		message = 'پیوند $1 عنوان ندارد',
		anchor = 'bare_url_missing_title',
		category = 'صفحه‌های دارای ارجاعی که پیوند اینترنتی‌شان برهنه است',
		hidden = false
		},
	biorxiv_missing = {
		message = 'پارامتر &lt;code class="cs1-code"&gt;&amp;#124;biorxiv=&lt;/code&gt; لازم است',
		anchor = 'biorxiv_missing',
		category = 'خطاهای CS1: bioRxiv',										-- same as bad bioRxiv
		hidden = false
		},
	chapter_ignored = {
		message = 'از &lt;code class="cs1-code"&gt;&amp;#124;$1=&lt;/code&gt; صرف‌نظر شد',
		anchor = 'chapter_ignored',
		category = 'CS1 errors: chapter ignored',
		hidden = false
		},
	citation_missing_title = {
		message = 'پارامتر &lt;code class="cs1-code"&gt;&amp;#124;$1=&lt;/code&gt; ناموجود یا خالی',
		anchor = 'citation_missing_title',
		category = 'صفحه‌های دارای یادکرد بدون عنوان یادکرد',
		hidden = false
		},
	citeseerx_missing = {
		message = 'پارامتر &lt;code class="cs1-code"&gt;&amp;#124;citeseerx=&lt;/code&gt; لازم است',
		anchor = 'citeseerx_missing',
		category = 'CS1 errors: citeseerx',										-- same as bad citeseerx
		hidden = false
		},
	cite_web_url = {															-- this error applies to cite web and to cite podcast
		message = 'پارامتر &lt;code class="cs1-code"&gt;&amp;#124;url=&lt;/code&gt; ناموجود یا خالی',
		anchor = 'cite_web_url',
		category = 'یادکردهای وب بدون نشانی اینترنتی',
		hidden = false
		},
	class_ignored = {
		message = 'از &lt;code class="cs1-code"&gt;&amp;#124;class=&lt;/code&gt; صرف‌نظر شد',
		anchor = 'class_ignored',
		category = 'CS1 errors: class',
		hidden = false
		},
	contributor_ignored = {
		message = 'از &lt;code class="cs1-code"&gt;&amp;#124;contributor=&lt;/code&gt; صرف‌نظر شد',
		anchor = 'contributor_ignored',
		category = 'خطای یادکرد:مشارکت‌کننده',
		hidden = false
		},
	contributor_missing_required_param = {
		message = 'پارامتر &lt;code class="cs1-code"&gt;&amp;#124;contributor=&lt;/code&gt; نیاز به وارد کردن &lt;code class="cs1-code"&gt;&amp;#124;$1=&lt;/code&gt; دارد',
		anchor = 'contributor_missing_required_param',
		category = 'CS1 errors: contributor',
		hidden = false
		},
	deprecated_params = {
		message = 'یادکرد از پارامتر منسوخ‌شده &lt;code class="cs1-code"&gt;&amp;#124;$1=&lt;/code&gt; استفاده می‌کند',
		anchor = 'deprecated_params',
		category = 'خطای یادکرد CS1: پارامتر مهجور',
		hidden = false
		},
	empty_citation = {
		message = 'یادکرد خالی',
		anchor = 'empty_citation',
		category = 'خطای یادکرد:صفحه‌های با یادکرد خالی',
		hidden = false
		},
	first_missing_last = {
		message = 'پارامتر &lt;code class="cs1-code"&gt;&amp;#124;first$2=&lt;/code&gt; بدون &lt;code class="cs1-code"&gt;&amp;#124;last$2=&lt;/code&gt; در $1 وارد شده‌است',
		anchor = 'first_missing_last',
		category = 'خطای CS1: نویسنده یا ویراستار ناموجود',
		hidden = false
		},
	format_missing_url = {
		message = 'پارامتر &lt;code class="cs1-code"&gt;&amp;#124;$1=&lt;/code&gt;نیاز به وارد کردن &lt;code class="cs1-code"&gt;&amp;#124;$2=&lt;/code&gt; دارد',
		anchor = 'format_missing_url',
		category = 'Pages using citations with format and no URL',
		hidden = false
		},
	invalid_param_val = {
		message = 'مقدار &lt;code class="cs1-code"&gt;&amp;#124;$1=$2&lt;/code&gt; نامعتبر',
		anchor = 'invalid_param_val',
		category = 'خطای CS1: مقدار پارامتر نامعتبر',
		hidden = false
		},
	invisible_char = {
		message = 'کاراکتر $1 در $2 در موقعیت $3',
		anchor = 'invisible_char',
		category = 'خطاهای CS1: کاراکترهای نامرئی',
		hidden = false
		},
	missing_name = {
		message = 'مقدار &lt;code class="cs1-code"&gt;&amp;#124;last$2=&lt;/code&gt; در $1 موجود نیست',
		anchor = 'missing_name',
		category = 'خطای CS1: نویسنده یا ویراستار ناموجود',
		hidden = false
		},
	param_access_requires_param = {
		message = '&lt;code class="cs1-code"&gt;&amp;#124;$1-access=&lt;/code&gt; نیاز به &lt;code class="cs1-code"&gt;&amp;#124;$1=&lt;/code&gt; دارد',
		anchor = 'param_access_requires_param',
		category = 'خطای CS1: دسترسی به پارامتر',
		hidden = false
		},
	param_has_ext_link = {
		message = 'پیوند خارجی در &lt;code class="cs1-code"&gt;$1&lt;/code&gt; وجود دارد',
		anchor = 'param_has_ext_link',
		category = 'خطاهای شیوه یادکرد ۱:پیوندهای بیرونی',
		hidden = false
		},
	parameter_ignored = {
		message = 'از پارامتر ناشناخته &lt;code class="cs1-code"&gt;&amp;#124;$1=&lt;/code&gt; صرف‌نظر شد',
		anchor = 'parameter_ignored',
		category = 'صفحه‌های دارای ارجاع با پارامتر پشتیبانی‌نشده',
		hidden = false
		},
	parameter_ignored_suggest = {
		message = 'از پارامتر ناشناخته &lt;code class="cs1-code"&gt;&amp;#124;$1=&lt;/code&gt; صرف نظر شد (&lt;code class="cs1-code"&gt;&amp;#124;$2=&lt;/code&gt; پیشنهاد می‌شود)',
		anchor = 'parameter_ignored_suggest',
		category = 'صفحه‌های دارای ارجاع با پارامتر پشتیبانی‌نشده',
		hidden = false
		},
	redundant_parameters = {
		message = 'بیش از یک پارامتر $1 داده‌شده است',
		anchor = 'redundant_parameters',
		category = 'صفحه‌های دارای ارجاع با متغیر تکراری',
		hidden = false
		},
	text_ignored = {
		message = 'از متن "$1" صرف نظر شد',
		anchor = 'text_ignored',
		category = 'صفحه‌های دارای ارجاع با پارامتر بدون نام',
		hidden = false
		},
	trans_missing_title = {
		message = 'پارامتر &lt;code class="cs1-code"&gt;&amp;#124;trans-$1=&lt;/code&gt; نیاز به &lt;code class="cs1-code"&gt;&amp;#124;$1=&lt;/code&gt; دارد',
		anchor = 'trans_missing_title',
		category = 'صفحه‌های دارای ارجاع با پارامتر عنوان ترجمه‌شده',
		hidden = false
		},
	vancouver = {
		message = 'خطای شیوه‌ی یادکرد ونکوور: $1',
		anchor = 'vancouver',
		category = 'خطاهای CS1: شیوه ونکوور',
		hidden = false
		},
	wikilink_in_url = {
		message = 'تداخل پیوند خارجی و ویکی‌پیوند',										-- uses ndash
		anchor = 'wikilink_in_url',
		category = 'یادکردهای دارای نشانی اینترنتی که پیوند میان‌ویکی دارند',							-- uses ndash
		hidden = false
		},
	}


--[[--------------------------&lt; I D _ H A N D L E R S &gt;--------------------------------------------------------

The following contains a list of values for various defined identifiers.  For each identifier we specify a
variety of information necessary to properly render the identifier in the citation.

	parameters: a list of parameter aliases for this identifier
	link: Wikipedia article name
	q: wikidata q number for the identifier
	label: the alternate name to apply to link
	mode: 	'manual' when there is a specific function in the code to handle the identifier;
			'external' for identifiers that link outside of Wikipedia;
	prefix: the first part of a url that will be concatenated with a second part which usually contains the identifier
	encode: true if uri should be percent encoded; otherwise false
	COinS: identifier link or keyword for use in COinS:
		for identifiers registered at info-uri.info use: info:....
		for identifiers that have COinS keywords, use the keyword: rft.isbn, rft.issn, rft.eissn
		for others make a url using the value in prefix, use the keyword: pre (not checked; any text other than 'info' or 'rft' works here)
		set to nil to leave the identifier out of the COinS
	separator: character or text between label and the identifier in the rendered citation
	access: use this parameter to set the access level for all instances of this identifier.
			the value must be a valid access level for an identifier (see ['id-access'] in this file).
	custom_access: to enable custom access level for an identifier, set this parameter
			to the parameter that should control it (normally 'id-access')
]]

local id_handlers = {
	['ARXIV'] = {
		parameters = {'arxiv', 'eprint','آرکایو'},
		link = 'arXiv',
		q = 'Q118398',
		label = 'arXiv',
		mode = 'manual',
		prefix = '//arxiv.org/abs/', 											-- protocol relative tested 2013-09-04
		encode = false,
		COinS = 'info:arxiv',
		separator = ':',
		access = 'free',														-- free to read
		},
	['ASIN'] = {
		parameters = { 'asin', 'ASIN' },
		link = 'Amazon Standard Identification Number',
		q = 'Q1753278',
		label = 'ASIN',
		mode = 'manual',
		prefix = '//www.amazon.',
		COinS = nil,															-- no COinS for this id (needs thinking on implementation because |asin-tld=)
		separator = '&amp;nbsp;',
		encode = false;
		},
	['BIBCODE'] = {
		parameters = {'bibcode', 'بیبکد'},
		link = 'Bibcode',
		q = 'Q25754',
		label = 'بیبکد',
		mode = 'manual',
		prefix = 'http://adsabs.harvard.edu/abs/',
		encode = false,
		COinS = 'info:bibcode',
		separator = ':',
		custom_access = 'bibcode-access',
		},
	['BIORXIV'] = {
		parameters = {'biorxiv'},
		link = 'bioRxiv',
		q = 'Q19835482',
		label = 'bioRxiv',
		mode = 'manual',
		prefix = '//doi.org/10.1101/',
		COinS = 'pre',															-- use prefix value
		access = 'free',														-- free to read
		encode = true,
		separator = '&amp;nbsp;',
		},
	['CITESEERX'] = {
		parameters = {'citeseerx'},
		link = 'CiteSeerX',
		q = 'Q2715061',
		label = 'CiteSeerX',
		mode = 'manual',														-- manual for custom validation of the "doi"
		prefix = '//citeseerx.ist.psu.edu/viewdoc/summary?doi=',
		COinS =  'pre',															-- use prefix value
		access = 'free',														-- free to read
		encode = true,
		separator = '&amp;nbsp;',
		},
	['DOI'] = {
		parameters = { 'doi', 'DOI' },
		link = 'نشانگر دیجیتالی شیء',
		q = 'Q25670',
		label = 'doi',
		mode = 'manual',
		prefix = '//doi.org/',
		COinS = 'info:doi',
		separator = ':',
		encode = true,
		custom_access = 'doi-access',
		},
	['EISSN'] = {
		parameters = {'eissn', 'EISSN'},
		link = 'International_Standard_Serial_Number#Electronic_ISSN',
		q = 'Q46339674',
		label = 'eISSN',
		mode = 'manual',
		prefix = '//www.worldcat.org/issn/',
		COinS = 'rft.eissn',
		encode = false,
		separator = '&amp;nbsp;',
		},
	['HDL'] = {
		parameters = { 'hdl', 'HDL' },
		link = 'Handle System',
		q = 'Q3126718',
		label = 'hdl',
		mode = 'manual',
		prefix = '//hdl.handle.net/',
		COinS = 'info:hdl',
		separator = ':',
		encode = true,
		custom_access = 'hdl-access',
		},
	['ISBN'] = {
		parameters = {'شابک','isbn', 'ISBN', 'isbn13', 'ISBN13'},
		link = 'شماره استاندارد بین‌المللی کتاب',
		q = 'Q33057',
		label = 'شابک',
		mode = 'manual',
		prefix = 'ویژه:منابع کتاب/',
		COinS = 'rft.isbn',
		separator = '&amp;nbsp;',
		},
	['ISMN'] = {
		parameters = {'ismn', 'ISMN'},
		link = 'International Standard Music Number',
		q = 'Q1666938',
		label = 'ISMN',
		mode = 'manual',
		prefix = '',															-- not currently used;
		COinS = 'nil',															-- nil because we can't use pre or rft or info:
		separator = '&amp;nbsp;',
		},
	['ISSN'] = {
		parameters = {'issn', 'ISSN', 'شاپا'},
		link = 'شماره استاندارد بین‌المللی پیایندها',
		q = 'Q131276',
		label = 'شاپا',
		mode = 'manual',
		prefix = '//www.worldcat.org/issn/',
		COinS = 'rft.issn',
		encode = false,
		separator = '&amp;nbsp;',
		},
	['JFM'] = {
		parameters = {'jfm', 'JFM'},
		link = 'Jahrbuch über die Fortschritte der Mathematik',
		q = '',
		label = 'JFM',
		mode = 'manual',
		prefix = '//zbmath.org/?format=complete&amp;q=an:',
		COinS = 'pre',															-- use prefix value
		encode = true,
		separator = '&amp;nbsp;',
		},
	['JSTOR'] = {
		parameters = {'jstor', 'JSTOR','جی‌استور'},
		link = 'جی‌استور',
		q = 'Q1420342',
		label = 'جی‌استور',
		mode = 'external',
		prefix = '//www.jstor.org/stable/', 									-- protocol relative tested 2013-09-04
		COinS = 'pre',															-- use prefix value
		encode = false,
		separator = '&amp;nbsp;',
		custom_access = 'jstor-access',
		},
	['LCCN'] = {
		parameters = {'LCCN', 'lccn'},
		link = 'شماره کنترل کتابخانه کنگره',
		q = 'Q620946',
		label = 'LCCN',
		mode = 'manual',
		prefix = '//lccn.loc.gov/', 											-- protocol relative tested 2015-12-28
		COinS = 'info:lccn',													-- use prefix value
		encode = false,
		separator = '&amp;nbsp;',
		},
	['MR'] = {
		parameters = {'MR', 'mr'},
		link = 'Mathematical Reviews',
		q = 'Q211172',
		label = 'MR',
		mode = 'manual',
		prefix = '//www.ams.org/mathscinet-getitem?mr=', 						-- protocol relative tested 2013-09-04
		COinS = 'pre',															-- use prefix value
		encode = true,
		separator = '&amp;nbsp;',
		},
	['OCLC'] = {
		parameters = {'OCLC', 'oclc'},
		link = 'OCLC',
		q = 'Q190593',
		label = 'OCLC',
		mode = 'manual',
		prefix = '//www.worldcat.org/oclc/',
		COinS = 'info:oclcnum',
		encode = true,
		separator = '&amp;nbsp;',
		},
	['OL'] = {
		parameters = { 'ol', 'OL' },
		link = 'Open Library',
		q = 'Q1201876',
		label = 'OL',
		mode = 'manual',
		prefix = '//openlibrary.org/',
		COinS = nil,															-- no COinS for this id (needs thinking on implementation because /authors/books/works/OL)
		separator = '&amp;nbsp;',
		encode = true,
		custom_access = 'ol-access',
		},
	['OSTI'] = {
		parameters = {'OSTI', 'osti'},
		link = 'Office of Scientific and Technical Information',
		q = 'Q2015776',
		label = 'OSTI',
		mode = 'external',
		prefix = '//www.osti.gov/biblio/',										-- protocol relative tested 2018-09-12
		COinS = 'pre',															-- use prefix value
		encode = true,
		separator = '&amp;nbsp;',
		custom_access = 'osti-access',
		},
	['PMC'] = {
		parameters = {'PMC', 'pmc'},
		link = 'PubMed Central',
		q = 'Q229883',
		label = 'PMC',
		mode = 'manual',
		prefix = '//www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC',
		suffix = " ",
		COinS = 'pre',															-- use prefix value
		encode = true,
		separator = '&amp;nbsp;',
		access = 'free',														-- free to read
		},
	['PMID'] = {
		parameters = {'PMID', 'pmid'},
		link = 'پاب‌مد',
		q = '',
		label = 'PMID',
		mode = 'manual',
		prefix = '//www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/',
		COinS = 'info:pmid',
		encode = false,
		separator = '&amp;nbsp;',
		},
	['RFC'] = {
		parameters = {'RFC', 'rfc'},
		link = 'Request for Comments',
		q = 'Q212971',
		label = 'RFC',
		mode = 'external',
		prefix = '//tools.ietf.org/html/rfc',
		COinS = 'pre',															-- use prefix value
		encode = false,
		separator = '&amp;nbsp;',
		access = 'free',														-- free to read
		},
	['SSRN'] = {
		parameters = {'SSRN', 'ssrn'},
		link = 'Social Science Research Network',
		q = 'Q7550801',
		label = 'SSRN',
		mode = 'manual',
		prefix = '//ssrn.com/abstract=', 										-- protocol relative tested 2013-09-04
		COinS = 'pre',															-- use prefix value
		encode = true,
		separator = '&amp;nbsp;',
		access = 'free',														-- always free to read
		},
	['USENETID'] = {
		parameters = {'message-id'},
		link = 'Usenet',
		q = 'Q193162',
		label = 'Usenet:',
		mode = 'manual',
		prefix = 'news:',
		encode = false,
		COinS = 'pre',															-- use prefix value
		separator = '&amp;nbsp;',
		},
	['ZBL'] = {
		parameters = {'ZBL', 'zbl'},
		link = 'Zentralblatt MATH',
		q = 'Q190269',
		label = 'Zbl',
		mode = 'manual',
		prefix = '//zbmath.org/?format=complete&amp;q=an:',
		COinS = 'pre',															-- use prefix value
		encode = true,
		separator = '&amp;nbsp;',
		},
	}


--[[--------------------------&lt; E X P O R T S &gt;----------------------------------------------------------------
]]

return 	{
	aliases = aliases,
	special_case_translation = special_case_translation,
	defaults = defaults,
	date_names = date_names,
	error_conditions = error_conditions,
	id_handlers = id_handlers,
	keywords = keywords,
	stripmarkers=stripmarkers,
	invisible_chars = invisible_chars,
	indic_script = indic_script,
	maint_cats = maint_cats,
	messages = messages,
	presentation = presentation,
	prop_cats = prop_cats,
	script_lang_codes = script_lang_codes,
	lang_code_remap = lang_code_remap,
	lang_name_remap = lang_name_remap,
	title_types = title_types,
	uncategorized_namespaces = uncategorized_namespaces,
	uncategorized_subpages = uncategorized_subpages,
	templates_using_volume = templates_using_volume,
	templates_using_issue = templates_using_issue,
	templates_not_using_page = templates_not_using_page,
	}</text>
      <sha1>gag6uccl0igmalvllql4e1ifoojo5cx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>پودمان:Citation/CS1/fa/Whitelist</title>
    <ns>828</ns>
    <id>71</id>
    <revision>
      <id>114</id>
      <timestamp>2019-03-31T07:02:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sarah</username>
        <id>1</id>
      </contributor>
      <comment>صفحه‌ای تازه حاوی « --[[--------------------------&lt; P A R A M E T E R S   N O T   S U P P O R T E D &gt;------------------------------  This is a list of paramet...» ایجاد کرد</comment>
      <origin>114</origin>
      <model>Scribunto</model>
      <format>text/plain</format>
      <text bytes="24864" sha1="lkt9j0bhv6b85n5kaw2zryo49kyeo9f" xml:space="preserve">
--[[--------------------------&lt; P A R A M E T E R S   N O T   S U P P O R T E D &gt;------------------------------

This is a list of parameters that once were but now are no longer supported:

	['albumlink'] = nil,														-- unique alias of titlelink used by old cite AV media notes
	['albumtype'] = nil,														-- controled inappropriate functionality in the old cite AV media notes
	['artist'] = nil,															-- unique alias of others used by old cite AV media notes
	['ARXIV'] = nil,															-- not an initialization
	['Author'] = nil,															-- non-standard capitalization
	['authorformat'] = nil,														-- primarily used to support Vancouver format which functionality now part of name-list-format
	['author-format'] = nil,													-- primarily used to support Vancouver format which functionality now part of name-list-format
	['author-name-separator'] = nil,											-- primarily used to support Vancouver format which functionality now part of name-list-format
	['author-separator'] = nil,													-- primarily used to support Vancouver format which functionality now part of name-list-format
	['began'] = nil,															-- module handles date ranges; cite episode and cite series
	['BIBCODE'] = nil,															-- not an initialization
	['callsign'] = nil,															-- cite interview removed
	['call-sign'] = nil,														-- cite interview removed
	['chapterlink'] = nil,														-- if ever necessary to link to a chapter article, |chapter= can be wikilinked 
	['chapter-link'] = nil,														-- 
	['city'] = nil,																-- cite interview removed
	['coauthor'] = nil,															-- redundant to |authorn=; not made part of metadata
	['coauthors'] = nil,														-- redundant to |authorn=; not made part of metadata
	['cointerviewers'] = nil,													-- unique alias of others used by old cite interview
	['day'] = nil,																-- deprecated in {{citation/core}} and somehow undeprecated in Module:Citation/CS1 and now finally removed
	['director'] = nil,															-- unique alias of author used by old cite DVD-notes
	['doi_brokendate'] = nil,    												-- alias of doi-broken-date
	['doi_inactivedate'] = nil,													-- alias of doi-inactive-date
	['DoiBroken'] = nil,														-- not used, non-standard captialization
	['Editor'] = nil,															-- non-standard capitalization
	['editorformat'] = nil,														-- primarily used to support Vancouver format which functionality now part of name-list-format
	['EditorSurname'] = nil,													-- non-standard capitalization
	['editor-format'] = nil,													-- primarily used to support Vancouver format which functionality now part of name-list-format
	['EditorGiven'] = nil,														-- non-standard capitalization
	['editor-name-separator'] = nil,											-- primarily used to support Vancouver format which functionality now part of name-list-format
	['editor-separator'] = nil,													-- primarily used to support Vancouver format which functionality now part of name-list-format
	['Embargo'] = nil,															-- not used, non-standard capitalization
	['ended'] = nil,															-- module handles date ranges; cite episode and cite series
	['in'] = nil,																-- ambiguous between use for language, appearance of a lesser work in an edited work
	['month'] = nil,															-- functionality supported by |date=
	['name-separator'] = nil,													-- primarily used to support Vancouver format which functionality now part of name-list-format
	['notestitle'] = nil,														-- unique alias of chapter used by old cite AV media notes
	['PPrefix'] = nil,															-- non-standard capitalization
	['PPPrefix'] = nil,															-- not used, non-standard capitalization
	['pp-prefix'] = nil,														-- not used, not documented
	['p-prefix'] = nil,															-- not used, not documented
	['program'] = nil,															-- cite interview removed
	['publisherid'] = nil,														-- unique alias of id used by old cite AV media notes and old cite DVD-notes
	['Ref'] = nil,																-- non-standard capitalization
	['separator'] = nil,														-- this functionality now provided by |mode=
	['template doc demo'] = nil,												-- alias of template doc demo
	['titleyear'] = nil,														-- unique alias of origyear used by old cite DVD-notes
	['trans_chapter'] = nil,													-- alias of trans-chapter
	['trans_title'] = nil,														-- alias of trans-title

	['Author#'] = nil,															-- non-standard capitalization
	['authors#'] = nil,															-- no need for multiple lists of author names
	['Editor#'] = nil,															-- non-standard capitalization
	['editors#'] = nil,															-- no need for multiple lists of editor names
	['EditorGiven#'] = nil,														-- non-standard capitalization
	['EditorSurname#'] = nil,													-- non-standard capitalization

]]

--[[--------------------------&lt; S U P P O R T E D   P A R A M E T E R S &gt;--------------------------------------

Because a steady-state signal conveys no useful information, whitelist.basic_arguments[] list items can have three values:
	true - these parameters are valid and supported parameters
	false - these parameters are deprecated but still supported
	nil - these parameters are no longer supported (when setting a parameter to nil, leave a comment stating the reasons for invalidating the parameter)
	
]]

local whitelist = {}

local basic_arguments = {
	['accessdate'] = true,
	['access-date'] = true,
	['تاریخ بازبینی'] = true,
	['تاریخ بازیابی'] = true,
	['تاریخ بازدید'] = true,
	['بازبینی'] = true,
	['بازیابی'] = true,
	['بازدید'] = true,
	['تاریخ دسترسی'] = true,
	['agency'] = true,
	['airdate'] = true,
	['air-date'] = true,
	['archivedate'] = true,
	['archive-date'] = true,
	['تاریخ بایگانی'] = true,
	['archive-format'] = true,
	['archiveurl'] = true,
	['archive-url'] = true,
	['نشانی بایگانی'] = true,
	['پیوند بایگانی'] = true,
	['article'] = true,
	['article-format'] = true,
	['article-url'] = true,
	['article-url-access'] = true,
	['arxiv'] = true,
	['آرکایو'] = true,
	['asin'] = true,
	['ASIN'] = true,
	['asin-tld'] = true,
	['ASIN-TLD'] = false,														-- not an identifier but an identifier-modifier
	['at'] = true,
	['در'] = true,
	['author'] = true,
	['نویسنده'] = true,
	['author-first'] = true,
	['نام'] = true,
	['author-last'] = true,
	['نام خانوادگی'] = true,
	['authorlink'] = true,
	['author-link'] = true,
	['پیوند نویسنده'] = true,
	['authormask'] = true,
	['author-mask'] = true,
	['authors'] = true,
	['bibcode'] = true,
	['بیبکد'] = true,
	['bibcode-access'] = true,
	['biorxiv'] = true,
	['booktitle'] = true,
	['book-title'] = true,
	['عنوان جلد'] = true,
	['عنوان کتاب'] = true,
	['cartography'] = true,
	['chapter'] = true,
	['فصل'] = true,
	['مدخل'] = true,
	['مشارکت'] = true,
	['مقاله'] = true,
	['chapter-format'] = true,
	['chapterurl'] = true,
	['chapter-url'] = true,
	['نشانی فصل'] = true,
	['پیوند فصل'] = true,
	['پیوند مشارکت'] = true,
	['پیوند مدخل'] = true,
	['پیوند بخش'] = true,
	['chapter-url-access'] = true,
	['citeseerx'] = true,
	['class'] = false,															-- cite arxiv only; general use deprecated
	['collaboration'] = true,
	['conference'] = true,
	['conference-format'] = true,
	['conferenceurl'] = true,
	['conference-url'] = true,
	['contribution'] = true,
	['مشارکت'] = true,
	['contribution-format'] = true,
	['contributionurl'] = true,
	['contribution-url'] = true,
	['پیوند مشارکت'] = true,
	['contributor'] = true,
	['مشارکت‌کننده'] = true,
	['contributor-first'] = true,
	['نام مشارکت‌کننده'] = true,
	['contributor-last'] = true,
	['نام خانوادگی مشارکت‌کننده'] = true,
	['contributor-given'] = true,
	['contributor-surname'] = true,
	['contributor-link'] = true,
	['پیوند مشارکت‌کننده'] = true,
	['contributor-mask'] = true,
	['credits'] = true,															-- cite episode, cite serial
	['date'] = true,
	['تاریخ'] = true,
	['تاریخ انتشار'] = true,
	['deadurl'] = true,
	['پیوند مرده'] = true,
	['dead-url'] = true,
	['degree'] = true,
	['department'] = true,
	['df'] = true,
	['dictionary'] = true,
	['واژه‌نامه'] = true,
	['لغت‌نامه'] = true,
	['displayauthors'] = true,
	['display-authors'] = true,
	['displayeditors'] = true,
	['display-editors'] = true,
	['docket'] = true,
	['doi'] = true,
	['DOI'] = true,
	['doi-access'] = true,
	['doi-broken'] = true,
	['doi-broken-date'] = true,
	['doi-inactive-date'] = true,
	['edition'] = true,
	['ویراست'] = true,
	['ویرایش'] = true,
	['editor'] = true,
	['ویراستار'] = true,
	['editor-first'] = true,
	['نام ویراستار'] = true,
	['editor-given'] = true,
	['editor-last'] = true,
	['نام خانوادگی ویراستار'] = true,
	['editorlink'] = true,
	['editor-link'] = true,
	['پیوند ویراستار'] = true,
	['editormask'] = true,
	['editor-mask'] = true,
	['editors'] = true,
	['editor-surname'] = true,
	['eissn'] = true,
	['EISSN'] = true,
	['embargo'] = true,
	['encyclopaedia'] = true,
	['encyclopedia'] = true,
	['دانشنامه'] = true,
	['دایرةالمعارف'] = true,
	['entry'] = true,
	['entry-format'] = true,
	['entry-url'] = true,
	['entry-url-access'] = true,
	['episode'] = true,															-- cite serial only TODO: make available to cite episode?
	['episodelink'] = true,														-- cite episode and cite serial
	['episode-link'] = true,													-- cite episode and cite serial
	['eprint'] = true,															-- cite arxiv and arxiv identifiers
	['event'] = true,
	['event-format'] = true,
	['eventurl'] = true,
	['event-url'] = true,
	['first'] = true,
	['format'] = true,
	['فرمت'] = true,
	['given'] = true,
	['hdl'] = true,
	['HDL'] = true,
	['hdl-access'] = true,
	['host'] = true,
	['id'] = true,
	['ID'] = true,
	['ignoreisbnerror'] = true,
	['ignore-isbn-error'] = true,
	['inset'] = true,
	['institution'] = true,
	['interviewer'] = true,
	['مصاحبه‌کننده'] = true,
	['interviewer-first'] = true,
	['نام مصاحبه‌کننده'] = true,
	['interviewer-last'] = true,
	['نام خانوادگی مصاحبه‌کننده'] = true,
	['interviewerlink'] = true,
	['interviewer-link'] = true,
	['پیوند مصاحبه‌کننده'] = true,
	['interviewermask'] = true,
	['interviewer-mask'] = true,
	['interviewers'] = true,
	['isbn'] = true,
	['ISBN'] = true,
	['isbn13'] = true,
	['ISBN13'] = true,
	['شابک'] = true,
	['ismn'] = true,
	['ISMN'] = true,
	['issn'] = true,
	['ISSN'] = true,
	['شاپا'] = true,
	['issue'] = true,
	['jfm'] = true,
	['JFM'] = true,
	['journal'] = true,
	['ژورنال'] = true,
	['jstor'] = true,
	['JSTOR'] = true,
	['جی‌استور'] = true,
	['jstor-access'] = true,
	['lang'] = true,
	['language'] = true,
	['زبان'] = true,
	['کد زبان'] = true,
	['last'] = true,
	['lastauthoramp'] = true,
	['last-author-amp'] = true,
	['laydate'] = true,
	['lay-date'] = true,
	['laysource'] = true,
	['lay-source'] = true,
	['laysummary'] = true,
	['lay-summary'] = true,
	['lay-format'] = true,
	['layurl'] = true,
	['lay-url'] = true,
	['lccn'] = true,
	['LCCN'] = true,
	['location'] = true,
	['magazine'] = true,
	['مجله'] = true,
	['نشریه'] = true,
	['mailinglist'] = true,														-- cite mailing list only
	['mailing-list'] = true,													-- cite mailing list only
	['map'] = true,																-- cite map only
	['map-format'] = true,														-- cite map only
	['mapurl'] = true,															-- cite map only
	['map-url'] = true,															-- cite map only
	['medium'] = true,
	['message-id'] = true,														-- cite newsgroup
	['minutes'] = true,
	['mode'] = true,
	['mr'] = true,
	['MR'] = true,
	['name-list-format'] = true,
	['network'] = true,
	['شبکه'] = true,
	['newsgroup'] = true,
	['newspaper'] = true,
	['روزنامه'] = true,
	['nocat'] = true,
	['no-cat'] = true,
	['nopp'] = true,
	['no-pp'] = true,
	['notracking'] = true,
	['no-tracking'] = true,
	['number'] = true,
	['شماره'] = true,
	['oclc'] = true,
	['OCLC'] = true,
	['ol'] = true,
	['OL'] = true,
	['ol-access'] = true,
	['origyear'] = true,
	['سال اصلی'] = true,
	['یادداشت سال'] = true,
	['orig-year'] = true,
	['osti'] = true,
	['OSTI'] = true,
	['osti-access'] = true,
	['others'] = true,
	['دیگران'] = true,
	['نویسندگان سایر بخش‌ها'] = true,
	['p'] = true,
	['page'] = true,
	['صفحه'] = true,
	['ص'] = true,
	['pages'] = true,
	['صفحات'] = true,
	['صفحه‌ها'] = true,
	['people'] = true,
	['periodical'] = true,
	['place'] = true,
	['مکان'] = true,
	['مکان انتشارات'] = true,
	['شهر'] = true,
	['pmc'] = true,
	['PMC'] = true,
	['pmid'] = true,
	['PMID'] = true,
	['postscript'] = true,
	['پی‌نوشت'] = true,
	['pp'] = true,
	['صص'] = true,
	['publicationdate'] = true,
	['تاریخ انتشار'] = true,
	['publication-date'] = true,
	['publicationplace'] = true,
	['publication-place'] = true,
	['publisher'] = true,
	['ناشر'] = true,
	['انتشارات'] = true,
	['quotation'] = true,
	['quote'] = true,
	['نقل قول'] = true,
	['گفتاورد'] = true,
	['ref'] = true,
	['رف'] = true,
	['ref2'] = true,
	['ش'] = true,
	['شناسه'] = true,
	['registration'] = true,
	['عضویت'] = true,
	['rfc'] = true,
	['RFC'] = true,
	['scale'] = true,
	['script-chapter'] = true,
	['script-title'] = true,
	['season'] = true,
	['section'] = true,
	['بخش'] = true,
	['section-format'] = true,
	['sections'] = true,														-- cite map only
	['sectionurl'] = true, -- معادل‌ها در بالاتر داده شده‌اند
	['section-url'] = true,
	['section-url-access'] = true,
	['series'] = true,
	['سری'] = true,
	['نسخه'] = true,
	['serieslink'] = true,
	['پیوند سری'] = true,
	['پیوند نسخه'] = true,
	['series-link'] = true,
	['seriesno'] = true,
	['شماره سری'] = true,
	['series-no'] = true,
	['seriesnumber'] = true,
	['series-number'] = true,
	['series-separator'] = true,
	['sheet'] = true,															-- cite map only
	['sheets'] = true,															-- cite map only
	['ssrn'] = true,
	['SSRN'] = true,
	['station'] = true,
	['subject'] = true,
	['subjectlink'] = true,
	['subject-link'] = true,
	['subscription'] = true,
	['اشتراک'] = true,
	['surname'] = true,
	['template-doc-demo'] = true,
	['time'] = true,
	['timecaption'] = true,
	['time-caption'] = true,
	['title'] = true,
	['عنوان'] = true,
	['titlelink'] = true,
	['پیوند عنوان'] = true,	
	['title-link'] = true,
	['trans-chapter'] = true,
	['trans-map'] = true,
	['transcript'] = true,
	['transcript-format'] = true,
	['transcripturl'] = true,
	['transcript-url'] = true,
	['trans-title'] = true,
	['ترجمه عنوان'] = true,
	['ترجمه ایتالیک'] = true,
	['ترجمه فصل'] = true,
	['translator'] = true,
	['مترجم'] = true,
	['ترجمه'] = true,
	['translator-first'] = true,
	['نام مترجم'] = true,
	['translator-last'] = true,
	['نام خانوادگی مترجم'] = true,
	['translator-given'] = true,
	['translator-surname'] = true,
	['translator-link'] = true,
	['پیوند مترجم'] = true,
	['translator-mask'] = true,
	['type'] = true,
	['نوع'] = true,
	['url'] = true,
	['URL'] = true,
	['پیوند'] = true,
	['پیوند اصلی'] = true,
	['نشانی'] = true,
	['url-access'] = true,
	['vauthors'] = true,
	['veditors'] = true,
	['version'] = true,
	['نسخه'] = true,
	['via'] = true,
	['volume'] = true,
	['جلد'] = true,
	['جلدها'] = true,
	['دوره'] = true,
	['website'] = true,
	['وبگاه'] = true,
	['work'] = true,
	['اثر'] = true,
	['year'] = true,
	['سال'] = true,
	['zbl'] = true,
	['ZBL'] = true,
}

local numbered_arguments = {
	['author#'] = true,
	['نویسنده#'] = true,
	['author-first#'] = true,
	['نام#'] = true,
	['author#-first'] = true,
	['author-last#'] = true,
	['نام خانوادگی#'] = true,
	['author#-last'] = true,
	['author-link#'] = true,
	['پیوند نویسنده#'] = true,
	['author#link'] = true,
	['author#-link'] = true,
	['authorlink#'] = true,
	['author-mask#'] = true,
	['author#mask'] = true,
	['author#-mask'] = true,
	['authormask#'] = true,
	['contributor#'] = true,
	['مشارکت‌کننده#'] = true,
	['contributor-first#'] = true,
	['نام مشارکت‌کننده#'] = true,
	['contributor#-first'] = true,
	['contributor-last#'] = true,
	['نام خانوادگی مشارکت‌کننده#'] = true,
	['contributor#-last'] = true,
	['contributor-given#'] = true,
	['contributor#-given'] = true,
	['contributor-surname#'] = true,
	['contributor#-surname'] = true,
	['contributor-link#'] = true,
	['پیوند مشارکت‌کننده#'] = true,
	['contributor#-link'] = true,
	['contributor-mask#'] = true,
	['contributor#-mask'] = true,
	['editor#'] = true,
	['ویراستار#'] = true,
	['editor-first#'] = true,
	['نام ویراستار#'] = true,
	['editor#-first'] = true,
	['editor#-given'] = true,
	['editor-given#'] = true,
	['editor-last#'] = true,
	['نام خانوادگی ویراستار#'] = true,
	['editor#-last'] = true,
	['editor-link#'] = true,
	['پیوند ویراستار#'] = true,
	['editor#link'] = true,
	['editor#-link'] = true,
	['editorlink#'] = true,
	['editor-mask#'] = true,
	['editor#mask'] = true,
	['editor#-mask'] = true,
	['editormask#'] = true,
	['editor#-surname'] = true,
	['editor-surname#'] = true,
	['first#'] = true,
	['given#'] = true,
	['interviewer#'] = true,
	['مصاحبه‌کننده#'] = true,
	['interviewer-first#'] = true,
	['نام مصاحبه‌کننده#'] = true,
	['interviewer#-first'] = true,
	['interviewer-last#'] = true,
	['نام خانوادگی مصاحبه‌کننده#'] = true,
	['interviewer#-last'] = true,
	['interviewer-link#'] = true,
	['پیوند مصاحبه‌کننده#'] = true,
	['interviewer#-link'] = true,
	['interviewer-mask#'] = true,
	['interviewer#-mask'] = true,
	['last#'] = true,
	['subject#'] = true,
	['subject-link#'] = true,
	['subject#link'] = true,
	['subject#-link'] = true,
	['subjectlink#'] = true,
	['surname#'] = true,
	['translator#'] = true,
	['مترجم#'] = true,
	['ترجمه#'] = true,
	['translator-first#'] = true,
	['نام مترجم#'] = true,
	['translator#-first'] = true,
	['translator-last#'] = true,
	['نام خانوادگی مترجم#'] = true,
	['translator#-last'] = true,
	['translator-given#'] = true,
	['translator#-given'] = true,
	['translator-surname#'] = true,
	['translator#-surname'] = true,
	['translator-link#'] = true,
	['پیوند مترجم#'] = true,
	['translator#-link'] = true,
	['translator-mask#'] = true,
	['translator#-mask'] = true,
}

--[[--------------------------&lt; C I T E   A R X I V   S U P P O R T E D   P A R A M E T E R S &gt;----------------

Cite arXiv uses the limited set of parameters defined in the limited_basic_arguments and limited_numbered_arguments
tables.  Those lists are supplemented with this list of parameters that are exclusive to cite arXiv but not supported
by other cs1 templates that use the limited parameter set.

Because a steady-state signal conveys no useful information, whitelist.basic_arguments[] list items can have three values:
	true - these parameters are valid and supported parameters
	false - these parameters are deprecated but still supported
	nil - these parameters are no longer supported (when setting a parameter to nil, leave a comment stating the reasons for invalidating the parameter)
	
]]

--[[
This is a list of parameters that once were but now are no longer supported:
	['ARXIV'] = nil,															-- not an initialization
	['version'] = nil,															-- this is the cite arxiv parameter; |version= still supported by other cs1|2 templates

]]

local arxiv_basic_arguments = {
	['arxiv'] = true,															-- cite arxiv and arxiv identifiers
	['class'] = true,															-- cite arxiv only
	['eprint'] = true,															-- cite arxiv and arxiv identifiers
}


--[[--------------------------&lt; C I T E   B I O R X I V   S U P P O R T E D   P A R A M E T E R S &gt;------------

Cite biorxiv uses the limited set of parameters defined in the limited_basic_arguments and limited_numbered_arguments
tables.  Those lists are supplemented with this list of parameters that are exclusive to cite biorxiv but not supported
by other cs1 templates that use the limited parameter set.

Because a steady-state signal conveys no useful information, whitelist.basic_arguments[] list items can have three values:
	true - these parameters are valid and supported parameters
	false - these parameters are deprecated but still supported
	nil - these parameters are no longer supported (when setting a parameter to nil, leave a comment stating the reasons for invalidating the parameter)
	
]]

local biorxiv_basic_arguments = {
	['biorxiv'] = true,
}


--[[--------------------------&lt; C I T E   C I T E S E E R X   S U P P O R T E D   P A R A M E T E R S &gt;--------

Cite citeseerx uses the limited set of parameters defined in the limited_basic_arguments and limited_numbered_arguments
tables.  Those lists are supplemented with this list of parameters that are exclusive to cite citeseerx but not supported
by other cs1 templates that use the limited parameter set.

Because a steady-state signal conveys no useful information, whitelist.basic_arguments[] list items can have three values:
	true - these parameters are valid and supported parameters
	false - these parameters are deprecated but still supported
	nil - these parameters are no longer supported (when setting a parameter to nil, leave a comment stating the reasons for invalidating the parameter)
	
]]

local citeseerx_basic_arguments = {
	['citeseerx'] = true,
}


--[[--------------------------&lt; L I M I T E D   S U P P O R T E D   P A R A M E T E R S &gt;----------------------

This is an experiment that attempts to use validate() and a limited list of valid parameters to validate the
parameters provided in a cite arxiv, cite biorxiv, or cite citeseerx templates.  These parameters are common to
all three templates

Because a steady-state signal conveys no useful information, whitelist.basic_arguments[] list items can have three values:
	true - these parameters are valid and supported parameters
	false - these parameters are deprecated but still supported
	nil - these parameters are no longer supported (when setting a parameter to nil, leave a comment stating the reasons for invalidating the parameter)
	
]]

local limited_basic_arguments = {
	['at'] = true,
	['در'] = true,
	['author'] = true,
	['author-first'] = true,
	['author-last'] = true,
	['authorlink'] = true,
	['author-link'] = true,
	['authormask'] = true,
	['author-mask'] = true,
	['authors'] = true,
	['collaboration'] = true,
	['date'] = true,
	['df'] = true,
	['display-authors'] = true,
	['first'] = true,
	['given'] = true,
	['language'] = true,
	['last'] = true,
	['lastauthoramp'] = true,
	['last-author-amp'] = true,
	['mode'] = true,
	['name-list-format'] = true,
	['nocat'] = true,
	['no-cat'] = true,
	['notracking'] = true,
	['no-tracking'] = true,
	['p'] = true,
	['page'] = true,
	['ص'] = true,
	['صفحه'] = true,
	['pages'] = true,
	['pp'] = true,
	['صفحات'] = true,
	['صفحه‌ها'] = true,
	['postscript'] = true,
	['quotation'] = true,
	['quote'] = true,
	['نقل قول'] = true,
	['گفتاورد'] = true,
	['ref'] = true,
	['رف'] = true,
	['Ref2'] = true,
	['ش'] = true,
	['surname'] = true,
	['template-doc-demo'] = true,
	['title'] = true,
	['url'] = true,
	['URL'] = true,
	['پیوند'] = true,
	['نشانی'] = true,
	['vauthors'] = true,
	['year'] = true,
	['سال'] = true,
}
local limited_numbered_arguments = {
	['author#'] = true,
	['author-first#'] = true,
	['author#-first'] = true,
	['author-last#'] = true,
	['author#-last'] = true,
	['author-link#'] = true,
	['author#link'] = true,
	['author#-link'] = true,
	['authorlink#'] = true,
	['author-mask#'] = true,
	['author#mask'] = true,
	['author#-mask'] = true,
	['authormask#'] = true,
	['first#'] = true,
	['given#'] = true,
	['last#'] = true,
	['surname#'] = true,
}

return {
	basic_arguments = basic_arguments,
	numbered_arguments = numbered_arguments,
	limited_basic_arguments = limited_basic_arguments,
	limited_numbered_arguments = limited_numbered_arguments,
	arxiv_basic_arguments = arxiv_basic_arguments,
	biorxiv_basic_arguments = biorxiv_basic_arguments,
	citeseerx_basic_arguments = citeseerx_basic_arguments
};</text>
      <sha1>lkt9j0bhv6b85n5kaw2zryo49kyeo9f</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>پودمان:Citation/CS1/fa/Utilities</title>
    <ns>828</ns>
    <id>72</id>
    <revision>
      <id>115</id>
      <timestamp>2019-03-31T07:16:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sarah</username>
        <id>1</id>
      </contributor>
      <comment>صفحه‌ای تازه حاوی «local u = {}  local z = { 	error_categories = {};														-- for categorizing citations that contain errors 	error_ids = {}; 	message_...» ایجاد کرد</comment>
      <origin>115</origin>
      <model>Scribunto</model>
      <format>text/plain</format>
      <text bytes="13878" sha1="paqzmjiy0g42xcm0br82k5z9jczlnm6" xml:space="preserve">local u = {}

local z = {
	error_categories = {};														-- for categorizing citations that contain errors
	error_ids = {};
	message_tail = {};
	maintenance_cats = {};														-- for categorizing citations that aren't erroneous per se, but could use a little work
	properties_cats = {};														-- for categorizing citations based on certain properties, language of source for instance
};


--[[--------------------------&lt; F O R W A R D   D E C L A R A T I O N S &gt;--------------------------------------
]]

local cfg;																		-- table of tables imported from selected Module:Citation/CS1/Configuration


--[[--------------------------&lt; I S _ S E T &gt;------------------------------------------------------------------

Returns true if argument is set; false otherwise. Argument is 'set' when it exists (not nil) or when it is not an empty string.

]]

local function is_set( var )
	return not (var == nil or var == '');
end


--[[--------------------------&lt; I N _ A R R A Y &gt;--------------------------------------------------------------

Whether needle is in haystack

]]

local function in_array( needle, haystack )
	if needle == nil then
		return false;
	end
	for n,v in ipairs( haystack ) do
		if v == needle then
			return n;
		end
	end
	return false;
end


--[[--------------------------&lt; S U B S T I T U T E &gt;----------------------------------------------------------

Populates numbered arguments in a message string using an argument table.

]]

local function substitute( msg, args )
	return args and mw.message.newRawMessage( msg, args ):plain() or msg;
end


--[[--------------------------&lt; E R R O R _ C O M M E N T &gt;----------------------------------------------------

Wraps error messages with css markup according to the state of hidden.

]]

local function error_comment( content, hidden )
	return substitute( hidden and cfg.presentation['hidden-error'] or cfg.presentation['visible-error'], content );
end


--[=[-------------------------&lt; M A K E _ W I K I L I N K &gt;----------------------------------------------------

Makes a wikilink; when bot link and display text is provided, returns a wikilink in the form [[L|D]]; if only
link is provided, returns a wikilink in the form [[L]]; if neither are provided or link is omitted, returns an
empty string.

]=]

local function make_wikilink (link, display)
	if is_set (link) then
		if is_set (display) then
			return table.concat ({'[[', link, '|', display, ']]'});
		else
			return table.concat ({'[[', link, ']]'});
		end
	else
		return '';
	end
end


--[[--------------------------&lt; S E T _ E R R O R &gt;--------------------------------------------------------------

Sets an error condition and returns the appropriate error message.  The actual placement of the error message in the output is
the responsibility of the calling function.

]]

local function set_error( error_id, arguments, raw, prefix, suffix )
	local error_state = cfg.error_conditions[ error_id ];
	
	prefix = prefix or "";
	suffix = suffix or "";
	
	if error_state == nil then
		error( cfg.messages['undefined_error'] );								-- because missing error handler in Module:Citation/CS1/Configuration
	elseif is_set( error_state.category ) then
		table.insert( z.error_categories, error_state.category );
	end
	
	local message = substitute( error_state.message, arguments );

	message = table.concat (
		{
		message,
		' (',
		make_wikilink (
			table.concat (
				{
				cfg.messages['help page link'],
				'#',
				error_state.anchor
				}),
			cfg.messages['help page label']),
		')'
		});

--	message = table.concat ({message, ' (', substitute (cfg.presentation['wikilink'], 
--		{cfg.messages['help page link'] .. '#' .. error_state.anchor, cfg.messages['help page label']}), ')'});
--	message = message .. " ([[" .. cfg.messages['help page link'] .. 
--		"#" .. error_state.anchor .. "|" ..
--		cfg.messages['help page label'] .. "]])";
	
	z.error_ids[ error_id ] = true;
	if in_array( error_id, { 'bare_url_missing_title', 'trans_missing_title' } )
			and z.error_ids['citation_missing_title'] then
		return '', false;
	end
	
	message = table.concat({ prefix, message, suffix });
	
	if raw == true then
		return message, error_state.hidden;
	end		
		
	return error_comment( message, error_state.hidden );
end


--[[-------------------------&lt; I S _ A L I A S _ U S E D &gt;-----------------------------------------------------

This function is used by select_one() to determine if one of a list of alias parameters is in the argument list
provided by the template.

Input:
	args – pointer to the arguments table from calling template
	alias – one of the list of possible aliases in the aliases lists from Module:Citation/CS1/Configuration
	index – for enumerated parameters, identifies which one
	enumerated – true/false flag used choose how enumerated aliases are examined
	value – value associated with an alias that has previously been selected; nil if not yet selected
	selected – the alias that has previously been selected; nil if not yet selected
	error_list – list of aliases that are duplicates of the alias already selected

Returns:
	value – value associated with alias we selected or that was previously selected or nil if an alias not yet selected
	selected – the alias we selected or the alias that was previously selected or nil if an alias not yet selected

]]

local function is_alias_used (args, alias, index, enumerated, value, selected, error_list)
	if enumerated then															-- is this a test for an enumerated parameters?
		alias = alias:gsub ('#', index);										-- replace '#' with the value in index
	else
		alias = alias:gsub ('#', '');											-- remove '#' if it exists
	end

	if is_set(args[alias]) then													-- alias is in the template's argument list
		if value ~= nil and selected ~= alias then								-- if we have already selected one of the aliases
			local skip;
			for _, v in ipairs(error_list) do									-- spin through the error list to see if we've added this alias
				if v == alias then
					skip = true;
					break;														-- has been added so stop looking 
				end
			end
			if not skip then													-- has not been added so
				table.insert( error_list, alias );								-- add error alias to the error list
			end
		else
			value = args[alias];												-- not yet selected an alias, so select this one
			selected = alias;
		end
	end
	return value, selected;														-- return newly selected alias, or previously selected alias
end


--[[--------------------------&lt; A D D _ M A I N T _ C A T &gt;------------------------------------------------------

Adds a category to z.maintenance_cats using names from the configuration file with additional text if any.
To prevent duplication, the added_maint_cats table lists the categories by key that have been added to z.maintenance_cats.

]]

local added_maint_cats = {}														-- list of maintenance categories that have been added to z.maintenance_cats
local function add_maint_cat (key, arguments)
	if not added_maint_cats [key] then
		added_maint_cats [key] = true;											-- note that we've added this category
		table.insert( z.maintenance_cats, substitute (cfg.maint_cats [key], arguments));	-- make name then add to table
	end
end


--[[--------------------------&lt; S A F E _ F O R _ I T A L I C S &gt;----------------------------------------------

Protects a string that will be wrapped in wiki italic markup '' ... ''

Note: We cannot use &lt;i&gt; for italics, as the expected behavior for italics specified by ''...'' in the title is that
they will be inverted (i.e. unitalicized) in the resulting references.  In addition, &lt;i&gt; and '' tend to interact
poorly under Mediawiki's HTML tidy.

]]

local function safe_for_italics( str )
	if not is_set(str) then
		return str;
	else
		if str:sub(1,1) == "'" then str = "&lt;span&gt;&lt;/span&gt;" .. str; end
		if str:sub(-1,-1) == "'" then str = str .. "&lt;span&gt;&lt;/span&gt;"; end
		
		-- Remove newlines as they break italics.
		return str:gsub( '\n', ' ' );
	end
end


--[[--------------------------&lt; W R A P _ S T Y L E &gt;----------------------------------------------------------

Applies styling to various parameters.  Supplied string is wrapped using a message_list configuration taking one
argument; protects italic styled parameters.  Additional text taken from citation_config.presentation - the reason
this function is similar to but separate from wrap_msg().

]]

local function wrap_style (key, str)
	if not is_set( str ) then
		return "";
	elseif in_array( key, { 'italic-title', 'trans-italic-title' } ) then
		str = safe_for_italics( str );
	end

	return substitute( cfg.presentation[key], {str} );
end


--[[--------------------------&lt; S E L E C T _ O N E &gt;----------------------------------------------------------

Chooses one matching parameter from a list of parameters to consider.  The list of parameters to consider is just
names.  For parameters that may be enumerated, the position of the numerator in the parameter name is identified
by the '#' so |author-last1= and |author1-last= are represented as 'author-last#' and 'author#-last'.

Because enumerated parameter |&lt;param&gt;1= is an alias of |&lt;param&gt;= we must test for both possibilities.


Generates an error if more than one match is present.

]]

local function select_one( args, aliases_list, error_condition, index )
	local value = nil;															-- the value assigned to the selected parameter
	local selected = '';														-- the name of the parameter we have chosen
	local error_list = {};

	if index ~= nil then index = tostring(index); end

	for _, alias in ipairs( aliases_list ) do									-- for each alias in the aliases list
		if alias:match ('#') then												-- if this alias can be enumerated
			if '1' == index then												-- when index is 1 test for enumerated and non-enumerated aliases
				value, selected = is_alias_used (args, alias, index, false, value, selected, error_list);	-- first test for non-enumerated alias
			end
			value, selected = is_alias_used (args, alias, index, true, value, selected, error_list);		-- test for enumerated alias
		else
			value, selected = is_alias_used (args, alias, index, false, value, selected, error_list);		--test for non-enumerated alias
		end
	end

	if #error_list &gt; 0 and 'none' ~= error_condition then						-- for cases where this code is used outside of extract_names()
		local error_str = "";
		for _, k in ipairs( error_list ) do
			if error_str ~= "" then error_str = error_str .. cfg.messages['parameter-separator'] end
			error_str = error_str .. wrap_style ('parameter', k);
		end
		if #error_list &gt; 1 then
			error_str = error_str .. cfg.messages['parameter-final-separator'];
		else
			error_str = error_str .. cfg.messages['parameter-pair-separator'];
		end
		error_str = error_str .. wrap_style ('parameter', selected);
		table.insert( z.message_tail, { set_error( error_condition, {error_str}, true ) } );
	end
	
	return value, selected;
end


--[=[-------------------------&lt; R E M O V E _ W I K I _ L I N K &gt;----------------------------------------------

Gets the display text from a wikilink like [[A|B]] or [[B]] gives B

The str:gsub() returns either A|B froma [[A|B]] or B from [[B]] or B from B (no wikilink markup).

In l(), l:gsub() removes the link and pipe (if they exist); the second :gsub() trims white space from the label
if str was wrapped in wikilink markup.  Presumably, this is because without wikimarkup in str, there is no match
in the initial gsub, the replacement function l() doesn't get called.

]=]

local function remove_wiki_link (str)
	return (str:gsub( "%[%[([^%[%]]*)%]%]", function(l)
		return l:gsub( "^[^|]*|(.*)$", "%1" ):gsub("^%s*(.-)%s*$", "%1");
	end));
end


--[=[-------------------------&lt; I S _ W I K I L I N K &gt;--------------------------------------------------------

Determines if str is a wikilink, extracts, and returns the the wikilink type, link text, and display text parts.
If str is a complex wikilink ([[L|D]]):
	returns wl_type 2 and D and L from [[L|D]];
if str is a simple wikilink ([[D]])
	returns wl_type 1 and D from [[D]] and L as empty string;
if not a wikilink:
	returns wl_type 0, str as D, and L as empty string.

trims leading and trailing white space and pipes from L and D ([[L|]] and [[|D]] are accepted by MediaWiki and
treated like [[D]]; while [[|D|]] is not accepted by MediaWiki, here, we accept it and return D without the pipes).

]=]

local function is_wikilink (str)
	local D, L
	local wl_type = 2;															-- assume that str is a complex wikilink [[L|D]]

	L, D = str:match ('%[%[([^|]+)|([^%]]+)%]%]');								-- get L and D from [[L|D]] 

	if not is_set (D) then														-- if no separate link
		D = str:match ('%[%[([^%]]*)|*%]%]');									-- get D from [[D]]
		wl_type = 1; 
	end
	
	if not is_set (D) then														-- no wikilink markup
		D = str;																-- return the string as D
		wl_type = 0;															-- but say that it is not a wikilink
	end
	
	D = mw.text.trim (D, '%s|');												-- trim white space and pipe characters 
	L = L and mw.text.trim (L, '%s|');
	
	return wl_type, D, L or '';
end


--[[--------------------------&lt; S E T _ S E L E C T E D _ M O D U L E S &gt;--------------------------------------

Sets local cfg table to same (live or sandbox) as that used by the other modules.

]]

local function set_selected_modules (cfg_table_ptr)
	cfg = cfg_table_ptr;
	
end


return {																		-- return exported functions and tables
	is_set = is_set,
	in_array = in_array,
	substitute = substitute,
	error_comment = error_comment,
	set_error = set_error,
	select_one = select_one,
	add_maint_cat = add_maint_cat,
	wrap_style = wrap_style,
	safe_for_italics = safe_for_italics,
	remove_wiki_link = remove_wiki_link,
	is_wikilink = is_wikilink,
	make_wikilink = make_wikilink,
	set_selected_modules = set_selected_modules,
	z = z,
	}</text>
      <sha1>paqzmjiy0g42xcm0br82k5z9jczlnm6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>پودمان:Citation/CS1/fa/Date validation</title>
    <ns>828</ns>
    <id>73</id>
    <revision>
      <id>116</id>
      <timestamp>2019-03-31T07:17:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sarah</username>
        <id>1</id>
      </contributor>
      <comment>صفحه‌ای تازه حاوی « local p = {}   --[[--------------------------&lt; F O R W A R D   D E C L A R A T I O N S &gt;-------------------------------------- ]]  local i...» ایجاد کرد</comment>
      <origin>116</origin>
      <model>Scribunto</model>
      <format>text/plain</format>
      <text bytes="48043" sha1="qp9534qykx5yc6ny93chnpivtlffpzl" xml:space="preserve">
local p = {}


--[[--------------------------&lt; F O R W A R D   D E C L A R A T I O N S &gt;--------------------------------------
]]

local is_set, in_array;															-- imported functions from selected Module:Citation/CS1/Utilities
local cfg;																		-- table of tables imported from slected Module:Citation/CS1/Configuration

--[=[-------------------------&lt; I S _ V A L I D _ A C C E S S D A T E &gt;----------------------------------------

returns true if:
	Wikipedia start date &lt;= accessdate &lt; today + 2 days

Wikipedia start date is 2001-01-15T00:00:00 UTC which is 979516800 seconds after 1970-01-01T00:00:00 UTC (the start of Unix time)
accessdate is the date provided in |accessdate= at time 00:00:00 UTC
today is the current date at time 00:00:00 UTC plus 48 hours
	if today is 2015-01-01T00:00:00 then
		adding 24 hours gives 2015-01-02T00:00:00 – one second more than today
		adding 24 hours gives 2015-01-03T00:00:00 – one second more than tomorrow

This function does not work if it is fed month names for languages other than English.  Wikimedia #time: parser
apparently doesn't understand non-Engish date month names. This function will always return false when the date
contains a non-English month name because good1 is false after the call to lang.formatDate().  To get around that
call this function with YYYY-MM-DD format dates.

]=]

local function is_valid_accessdate (accessdate)
	local lang = mw.getContentLanguage();
	local good1, good2;
	local access_ts, tomorrow_ts;												-- to hold unix time stamps representing the dates
		
	good1, access_ts = pcall( lang.formatDate, lang, 'U', accessdate );			-- convert accessdate value to unix timesatmp 
	good2, tomorrow_ts = pcall( lang.formatDate, lang, 'U', 'today + 2 days' );	-- today midnight + 2 days is one second more than all day tomorrow
	
	if good1 and good2 then														-- lang.formatDate() returns a timestamp in the local script which which tonumber() may not understand
		access_ts = tonumber (access_ts) or lang:parseFormattedNumber (access_ts);			-- convert to numbers for the comparison;
		tomorrow_ts = tonumber (tomorrow_ts) or lang:parseFormattedNumber (tomorrow_ts);
	else
		return false;															-- one or both failed to convert to unix time stamp
	end

	if 979516800 &lt;= access_ts and access_ts &lt; tomorrow_ts then					-- Wikipedia start date &lt;= accessdate &lt; tomorrow's date
		return true;
	else
		return false;															-- accessdate out of range
	end
end


--[[--------------------------&lt; G E T _ M O N T H _ N U M B E R &gt;----------------------------------------------

returns a number according to the month in a date: 1 for January, etc.  Capitalization and spelling must be correct. If not a valid month, returns 0

]]

local function get_month_number (month)
	return cfg.date_names['local'].long[month] or cfg.date_names['local'].short[month]			-- look for local names first
			or cfg.date_names['solar'].long[month]	or											-- look for solar hijri names -falocalization
			cfg.date_names['en'].long[month] or	cfg.date_names['en'].short[month] or			-- failing that, look for English names
			0;																					-- not a recognized month name
end
--[[--------------------------&lt; I S _ S O L A R  _ M O N T H &gt;----------------------------------------------
falocalization: returns the month number according to the Solar calender and if not a solar month, returns 0
]]
local function is_solar_month (month)
	return cfg.date_names['solar'].long[month] or 0;
end

--[[--------------------------&lt; I S _ S O L A R _ Y E A R &gt;----------------------------------------------------
--falocalization
see if the year is a solar year
--]]
local function is_solar_year( year )
	year = tonumber(year);
	if (1450 &gt; year and year &gt; 1250) then
		return 1;				-- true if year is in (1250, 1450) range
	else
		return 0;				-- false if year is not in (1250, 1450)
	end
end

--[[--------------------------&lt; I S _ V A L I D _ E M B A R G O _ D A T E &gt;------------------------------------

returns true and date value if that value has proper dmy, mdy, ymd format.

returns false and 9999 (embargoed forever) when date value is not proper format; assumes that when |embargo= is
set, the editor intended to embargo a pmc but |embargo= does not hold a single date.

]]

local function is_valid_embargo_date (v)
	if v:match ('^%d%d%d%d%-%d%d%-%d%d$') or									-- ymd
		v:match ('^%d%d?%s+%a+%s+%d%d%d%d$') or									-- dmy
		v:match ('^%a+%s+%d%d?%s*,%s*%d%d%d%d$') then							-- mdy
			return true, v;
	end
	return false, '9999';														-- if here not good date so return false and set embargo date to long time in future
end


--[[--------------------------&lt; G E T _ S E A S O N _ N U M B E R &gt;--------------------------------------------

returns a number according to the sequence of seasons in a year: 1 for Winter, etc.  Capitalization and spelling must be correct. If not a valid season, returns 0

Uses ISO DIS 8601 2016 part 2 §4.7  Divisions of a year for hemishpere-independent seasons:
	21-24 = Spring, Summer, Autumn, Winter, independent of “Hemisphere”

These additional divisions not currently supported:
	25-28 = Spring - Northern Hemisphere, Summer- Northern Hemisphere, Autumn - Northern Hemisphere, Winter - Northern Hemisphere
	29-32 = Spring – Southern Hemisphere, Summer– Southern Hemisphere, Autumn – Southern Hemisphere, Winter - Southern Hemisphere
	33-36 = Quarter 1, Quarter 2, Quarter 3, Quarter 4 (3 months each)
	37-39 = Quadrimester 1, Quadrimester 2, Quadrimester 3 (4 months each)
	40-41 = Semestral 1, Semestral-2 (6 months each)


]]

local function get_season_number (season)
	return cfg.date_names['local'].season[season] or							-- look for local names first
			cfg.date_names['en'].season[season] or								-- failing that, look for English names
			0;																	-- not a recognized season name
end

--[[--------------------------&lt; I S _ P R O P E R _ N A M E &gt;--------------------------------------------------

returns a non-zero number if date contains a recognized proper name.  Capitalization and spelling must be correct.

]]

local function is_proper_name (name)
	return cfg.date_names['local'].named[name] or								-- look for local names dates first
			cfg.date_names['en'].named[name] or									-- failing that, look for English names
			0;																	-- not a recognized named date
end

--[[--------------------------&lt; I S _ V A L I D _ M O N T H _ O R _ S E A S O N &gt;------------------------------

--returns true if month or season is valid (properly spelled, capitalized, abbreviated)

]]

local function is_valid_month_or_season (month_season)
	if 0 == get_month_number (month_season) then		-- if month text isn't one of the twelve months, might be a season
		if 0 == get_season_number (month_season) then	-- not a month, is it a season?
			return false;								-- return false not a month or one of the five seasons
		end
	end
	return true;
end

--[[--------------------------&lt; I S _ V A L I D _ Y E A R &gt;----------------------------------------------------

Function gets current year from the server and compares it to year from a citation parameter.  Years more than one year in the future are not acceptable.

]]
local year_limit;
local function is_valid_year(year)
	if not is_set(year_limit) then
		year_limit = tonumber(os.date("%Y"))+1;			-- global variable so we only have to fetch it once
	end
	return tonumber(year) &lt;= year_limit;				-- false if year is in the future more than one year
end

--[[--------------------------&lt; I S _ V A L I D _ D A T E &gt;----------------------------------------------------
Returns true if day is less than or equal to the number of days in month and year is no farther into the future
than next year; else returns false.

Assumes Julian calendar prior to year 1582 and Gregorian calendar thereafter. Accounts for Julian calendar leap
years before 1582 and Gregorian leap years after 1582. Where the two calendars overlap (1582 to approximately
1923) dates are assumed to be Gregorian.

]]

local function is_valid_date (year, month, day)
local days_in_month = {31, 28, 31, 30, 31, 30, 31, 31, 30, 31, 30, 31};
local month_length;
	if not is_valid_year(year) then												-- no farther into the future than next year
		return false;
	end
	
	month = tonumber(month);													-- required for YYYY-MM-DD dates
	
	if (2==month) then															-- if February
		month_length = 28;														-- then 28 days unless
		if 1582 &gt; tonumber(year) then											-- Julian calendar
			if 0==(year%4) then
				month_length = 29;
			end
		else																	-- Gregorian calendar
			if (0==(year%4) and (0~=(year%100) or 0==(year%400))) then			-- is a leap year?
				month_length = 29;												-- if leap year then 29 days in February
			end
		end
	else
		month_length=days_in_month[month];
	end

	if tonumber (day) &gt; month_length then
		return false;
	end
	return true;
end

--[[--------------------------&lt; I S _ V A L I D _ D A T E _ S O L A R &gt;----------------------------------------------------
Returns true if day is less than or equal to the number of days in month and year is no farther into the future
than next year; else returns false.
--]]
local function is_valid_date_solar (year, month, day)
local days_in_month = {31, 31, 31, 31, 31, 31, 30, 30, 30, 30, 30, 29};
local month_length;
	if not is_valid_year(year) then												-- no farther into the future than next year
		return false;
	end
	
	month = tonumber(month);													-- required for YYYY-MM-DD dates
	
	if (12==month) then															-- if Esfand
		month_length = 29;														-- then 29 days unless:
		--See [[سال کبیسه]] for more info on these conditions
		if 1342 &gt; tonumber(year) then											
			if 1==(year%33) or 5==(year%33) or 9==(year%33) or 13==(year%33) or 17==(year%33) or
			 21==(year%33) or 26==(year%33) or 30==(year%33) then					--if leap year then 30 days in Esfand
				month_length = 30;
			end
		else																	-- is a leap year?
			if 1==(year%33) or 5==(year%33) or 9==(year%33) or 13==(year%33) or 17==(year%33) or
			 22==(year%33) or 26==(year%33) or 30==(year%33) then				
				month_length = 30;												-- if leap year then 30 days in Esfand
			end
		end
	else
		month_length=days_in_month[month];
	end

	if tonumber (day) &gt; month_length then
		return false;
	end
	return true;
end

--[[--------------------------&lt; I S _ V A L I D _ M O N T H _ R A N G E _ S T Y L E &gt;--------------------------

Months in a range are expected to have the same style: Jan–Mar or October–December but not February–Mar or Jul–August. 
There is a special test for May because it can be either short or long form.

Returns true when style for both months is the same

]]

local function is_valid_month_range_style (month1, month2)
local len1 = month1:len();
local len2 = month2:len();
	if len1 == len2 then
		return true;															-- both months are short form so return true
	elseif 'May' == month1 or 'May'== month2 then
		return true;															-- both months are long form so return true
	elseif 3 == len1 or 3 == len2 then
		return false;															-- months are mixed form so return false
	else
		return true;															-- both months are long form so return true
	end
end


--[[--------------------------&lt; I S _ V A L I D _ M O N T H _ S E A S O N _ R A N G E &gt;------------------------

Check a pair of months or seasons to see if both are valid members of a month or season pair.

Month pairs are expected to be left to right, earliest to latest in time.

All season ranges are accepted as valid because there are publishers out there who have published a Summer–Spring YYYY issue so ... ok

]]

local function is_valid_month_season_range(range_start, range_end)
	local range_start_number = get_month_number (range_start);
	local range_end_number;
	
	if 0 == range_start_number then												-- is this a month range?
		range_start_number = get_season_number (range_start);					-- not a month; is it a season? get start season number
		range_end_number = get_season_number (range_end);						-- get end season number

		if (0 ~= range_start_number) and (0 ~= range_end_number) then
			return true;														-- any season pairing is accepted
		end
		return false;															-- range_start and/or range_end is not a season
	end
																				-- here when range_start is a month
	range_end_number = get_month_number (range_end);							-- get end month number
	if range_start_number &lt; range_end_number then								-- range_start is a month; does range_start precede range_end?
		if is_valid_month_range_style (range_start, range_end) then				-- do months have the same style?
			return true;														-- proper order and same style
		end
	end
	return false;																-- range_start month number is greater than or equal to range end number; or range end isn't a month
end


--[[--------------------------&lt; M A K E _ C O I N S _ D A T E &gt;------------------------------------------------

This function receives a table of date parts for one or two dates and an empty table reference declared in
Module:Citation/CS1.  The function is called only for |date= parameters and only if the |date=&lt;value&gt; is 
determined to be a valid date format.  The question of what to do with invalid date formats is not answered here.

The date parts in the input table are converted to an ISO 8601 conforming date string:
	single whole dates:		yyyy-mm-dd
	month and year dates:	yyyy-mm
	year dates:				yyyy
	ranges:					yyyy-mm-dd/yyyy-mm-dd
							yyyy-mm/yyyy-mm
							yyyy/yyyy

Dates in the Julian calendar are reduced to year or year/year so that we don't have to do calendar conversion from
Julian to Proleptic Gregorian.

The input table has:
	year, year2 – always present; if before 1582, ignore months and days if present
	month, month2 – 0 if not provided, 1-12 for months, 21-24 for seasons; 99 Christmas
	day, day2 –  0 if not provided, 1-31 for days
	
the output table receives:
	rftdate:	an IS8601 formatted date
	rftchron:	a free-form version of the date, usually without year which is in rftdate (season ranges and propername dates)
	rftssn:		one of four season keywords: winter, spring, summer, fall (lowercase)

]]

local function make_COinS_date (input, tCOinS_date)
	local date;																	-- one date or first date in a range
	local date2 = '';															-- end of range date
-- start temporary Julian / Gregorian calendar uncertainty detection
	local year = tonumber(input.year);											-- this temporary code to determine the extent of sources dated to the Julian/Gregorian
	local month = tonumber(input.month);										-- interstice 1 October 1582 – 1 January 1926
	local day = tonumber (input.day);
	if (0 ~= day) and															-- day must have a value for this to be a whole date
		(((1582 == year) and (10 &lt;= month) and (12 &gt;= month)) or				-- any whole 1582 date from 1 october to 31 December or
			((1926 == year) and (1 == month) and (1 == input.day)) or			-- 1 January 1926 or
				((1582 &lt; year) and (1925 &gt;= year))) then						-- any date 1 January 1583 – 31 December 1925
					tCOinS_date.inter_cal_cat = true;							-- set category flag true
	end
-- end temporary Julian / Gergorian calendar uncertainty detection
	
	if 1582 &gt; tonumber(input.year) or 20 &lt; tonumber(input.month) then			-- Julian calendar or season so &amp;rft.date gets year only
		date = input.year;
		if 0 ~= input.year2 and input.year ~= input.year2 then					-- if a range, only the second year portion when not the same as range start year
			date = string.format ('%.4d/%.4d', tonumber(input.year), tonumber(input.year2))		-- assemble the date range
		end
		if 20 &lt; tonumber(input.month) then										-- if season or propername date
			local season = {[24]='winter', [21]='spring', [22]='summer', [23]='fall', [99]='Christmas'};	-- seasons lowercase, no autumn; proper names use title case
			if 0 == input.month2 then											-- single season date
				if 30 &lt;tonumber(input.month) then
					tCOinS_date.rftchron = season[input.month];					-- proper name dates
				else
					tCOinS_date.rftssn = season[input.month];					-- seasons
				end
			else																-- season range with a second season specified
				if input.year ~= input.year2 then								-- season year – season year range or season year–year
					tCOinS_date.rftssn = season[input.month];					-- start of range season; keep this?
					if 0~= input.month2 then
						tCOinS_date.rftchron = string.format ('%s %s – %s %s', season[input.month], input.year, season[input.month2], input.year2);
					end
				else															-- season–season year range
					tCOinS_date.rftssn = season[input.month];					-- start of range season; keep this?
					tCOinS_date.rftchron = season[input.month] .. '–' .. season[input.month2];	-- season–season year range
				end
			end
		end
		tCOinS_date.rftdate = date;
		return;																	-- done
	end
	
	if 0 ~= input.day then
		date = string.format ('%s-%.2d-%.2d', input.year, tonumber(input.month), tonumber(input.day));	-- whole date
	elseif 0 ~= input.month then
		date = string.format ('%s-%.2d', input.year, tonumber(input.month));	-- year and month
	else
		date = string.format ('%s', input.year);								-- just year
	end

	if 0 ~= input.year2 then
		if 0 ~= input.day2 then
			date2 = string.format ('/%s-%.2d-%.2d', input.year2, tonumber(input.month2), tonumber(input.day2));		-- whole date
		elseif 0 ~= input.month2 then
			date2 = string.format ('/%s-%.2d', input.year2, tonumber(input.month2));	-- year and month
		else
			date2 = string.format ('/%s', input.year2);							-- just year
		end
	end
	
	tCOinS_date.rftdate = date .. date2;										-- date2 has the '/' separator
	return;
end


--[[--------------------------&lt; C H E C K _ D A T E &gt;----------------------------------------------------------

Check date format to see that it is one of the formats approved by WP:DATESNO or WP:DATERANGE. Exception: only
allowed range separator is endash.  Additionally, check the date to see that it is a real date: no 31 in 30-day
months; no 29 February when not a leap year.  Months, both long-form and three character abbreviations, and seasons
must be spelled correctly.  Future years beyond next year are not allowed.

If the date fails the format tests, this function returns false and does not return values for anchor_year and
COinS_date.  When this happens, the date parameter is used in the COinS metadata and the CITEREF identifier gets
its year from the year parameter if present otherwise CITEREF does not get a date value.

Inputs:
	date_string - date string from date-holding parameters (date, year, accessdate, embargo, archivedate, etc.)

Returns:
	false if date string is not a real date; else
	true, anchor_year, COinS_date
		anchor_year can be used in CITEREF anchors
		COinS_date is ISO 8601 format date; see make_COInS_date()

]]

local function check_date (date_string, tCOinS_date, test_accessdate)
	local year;			-- assume that year2, months, and days are not used;
	local year2=0;		-- second year in a year range
	local month=0;
	local month2=0;		-- second month in a month range
	local day=0;
	local day2=0;		-- second day in a day range
	local anchor_year;
	local coins_date;
	local is_solar; -- falocalization

	if date_string:match("^%d%d%d%d%-%d%d%-%d%d$") then										-- year-initial numerical year month day format
		year, month, day=string.match(date_string, "(%d%d%d%d)%-(%d%d)%-(%d%d)");
		if is_solar_year(year) == 1 then is_solar =1; end --falocalization
		if 12 &lt; tonumber(month) or 1 &gt; tonumber(month) or 1582 &gt; tonumber(year) or 0 == tonumber(day) then return false; end	-- month or day number not valid or not Gregorian calendar
		anchor_year = year;
	elseif mw.ustring.match(date_string, "^%D- +[1-9]%d?, +[1-9]%d%d%d%a?$") then						-- month-initial: month day, year
		month, day, anchor_year, year=mw.ustring.match(date_string, "(%D-) +(%d%d?),%s*((%d%d%d%d?)%a?)");
		if is_solar_month(month) ~= 0 then is_solar =1; end --falocalization
		month = get_month_number (month);
		if 0 == month then return false; end												-- return false if month text isn't one of the twelve months
				
	elseif mw.ustring.match(date_string, "^%D- +[1-9]%d?[%-–][1-9]%d?, +[1-9]%d%d%d%a?$") then				-- month-initial day range: month day–day, year; days are separated by endash
		month, day, day2, anchor_year, year=mw.ustring.match(date_string, "(%D-) +(%d%d?)[%-–](%d%d?), +((%d%d%d%d)%a?)");
		if tonumber(day) &gt;= tonumber(day2) then return false; end							-- date range order is left to right: earlier to later; dates may not be the same;
		month = get_month_number (month);
		if 0 == month then return false; end												-- return false if month text isn't one of the twelve months
		month2=month;																		-- for metadata
		year2=year;

	elseif mw.ustring.match(date_string, "^[1-9]%d? +%D- +[1-9]%d%d%d%a?$") then						-- day-initial: day month year
		day, month, anchor_year, year=mw.ustring.match(date_string, "(%d%d*)%s*(%D-) +((%d%d%d%d?)%a?)");
		if is_solar_month(month) ~= 0 then is_solar = 1; end	--falocalization
		month = get_month_number (month);
		if 0 == month then return false; end												-- return false if month text isn't one of the twelve months

	elseif mw.ustring.match(date_string, "^[1-9]%d?[%-–][1-9]%d? +%D- +[1-9]%d%d%d%a?$") then				-- day-range-initial: day–day month year; days are separated by endash
		day, day2, month, anchor_year, year=mw.ustring.match(date_string, "(%d%d?)[%-–](%d%d?) +(%D-) +((%d%d%d%d)%a?)");
		if tonumber(day) &gt;= tonumber(day2) then return false; end							-- date range order is left to right: earlier to later; dates may not be the same;
		month = get_month_number (month);
		if 0 == month then return false; end												-- return false if month text isn't one of the twelve months
		month2=month;																		-- for metadata
		year2=year;

	elseif mw.ustring.match(date_string, "^[1-9]%d? +%D- +[%-–] +[1-9]%d? +%D- +[1-9]%d%d%d%a?$") then		-- day initial month-day-range: day month - day month year; uses spaced endash
		day, month, day2, month2, anchor_year, year=mw.ustring.match(date_string, "(%d%d?) +(%D-) +[%-–] +(%d%d?) +(%D-) +((%d%d%d%d)%a?)");
		if (not is_valid_month_season_range(month, month2)) or not is_valid_year(year) then return false; end	-- date range order is left to right: earlier to later;
		month = get_month_number (month);													-- for metadata
		month2 = get_month_number (month2);
		year2=year;

	elseif mw.ustring.match(date_string, "^%D- +[1-9]%d? +[%-–] +%D- +[1-9]%d?, +[1-9]%d%d%d%a?$") then		-- month initial month-day-range: month day – month day, year;  uses spaced endash
		month, day, month2, day2, anchor_year, year=mw.ustring.match(date_string, "(%D-) +(%d%d?) +[%-–] +(%D-) +(%d%d?), +((%d%d%d%d)%a?)");
		if (not is_valid_month_season_range(month, month2)) or not is_valid_year(year) then return false; end
		month = get_month_number (month);													-- for metadata
		month2 = get_month_number (month2);
		year2=year;

	elseif mw.ustring.match(date_string, "^[1-9]%d? +%D- +[1-9]%d%d%d +[%-–] +[1-9]%d? +%D- +[1-9]%d%d%d%a?$") then		-- day initial month-day-year-range: day month year - day month year; uses spaced endash
		day, month, year, day2, month2, anchor_year, year2=mw.ustring.match(date_string, "(%d%d?) +(%D-) +(%d%d%d%d) +[%-–] +(%d%d?) +(%D-) +((%d%d%d%d)%a?)");
		if tonumber(year2) &lt;= tonumber(year) then return false; end												-- must be sequential years, left to right, earlier to later
		if not is_valid_year(year2) or not is_valid_month_range_style(month, month2) then return false; end		-- year2 no more than one year in the future; months same style
		month = get_month_number (month);																		-- for metadata
		month2 = get_month_number (month2);

	elseif mw.ustring.match(date_string, "^%D- +[1-9]%d?, +[1-9]%d%d%d +[%-–] +%D- +[1-9]%d?, +[1-9]%d%d%d%a?$") then		-- month initial month-day-year-range: month day, year – month day, year;  uses spaced endash
		month, day, year, month2, day2, anchor_year, year2=mw.ustring.match(date_string, "(%D-) +(%d%d?), +(%d%d%d%d) +[%-–] +(%D-) +(%d%d?), +((%d%d%d%d)%a?)");
		if tonumber(year2) &lt;= tonumber(year) then return false; end												-- must be sequential years, left to right, earlier to later
		if not is_valid_year(year2) or not is_valid_month_range_style(month, month2) then return false; end		-- year2 no more than one year in the future; months same style
		month = get_month_number (month);																		-- for metadata
		month2 = get_month_number (month2);

	elseif mw.ustring.match(date_string, "^%D- +[1-9]%d%d%d[%-–]%d%d%a?$") then								-- special case Winter/Summer year-year (YYYY-YY); year separated with unspaced endash
		local century;
		month, year, century, anchor_year, year2=mw.ustring.match(date_string, "(%D-) +((%d%d)%d%d)[%-–]((%d%d)%a?)");
		if 'Winter' ~= month and 'Summer' ~= month then return false end;					-- 'month' can only be Winter or Summer
		anchor_year=year..'–'..anchor_year;													-- assemble anchor_year from both years
		year2 = century..year2;																-- add the century to year2 for comparisons
		if 1 ~= tonumber(year2) - tonumber(year) then return false; end						-- must be sequential years, left to right, earlier to later
		if not is_valid_year(year2) then return false; end									-- no year farther in the future than next year
		month = get_season_number (month);

	elseif mw.ustring.match(date_string, "^%D- +[1-9]%d%d%d[%-–][1-9]%d%d%d%a?$") then						-- special case Winter/Summer year-year; year separated with unspaced endash
		month, year, anchor_year, year2=mw.ustring.match(date_string, "(%D-) +(%d%d%d%d)[%-–]((%d%d%d%d)%a?)");
		if 'Winter' ~= month and 'Summer' ~= month then return false end;					-- 'month' can only be Winter or Summer
		anchor_year=year..'–'..anchor_year;													-- assemble anchor_year from both years
		if 1 ~= tonumber(year2) - tonumber(year) then return false; end						-- must be sequential years, left to right, earlier to later
		if not is_valid_year(year2) then return false; end									-- no year farther in the future than next year
		month = get_season_number (month);													-- for metadata

	elseif mw.ustring.match(date_string, "^%D- +[1-9]%d%d%d +[%-–] +%D- +[1-9]%d%d%d%a?$") then				-- month/season year - month/season year; separated by spaced endash
		month, year, month2, anchor_year, year2=mw.ustring.match(date_string, "(%D-) +(%d%d%d%d) +[%-–] +(%D-) +((%d%d%d%d)%a?)");
		anchor_year=year..'–'..anchor_year;													-- assemble anchor_year from both years
		if tonumber(year) &gt;= tonumber(year2) then return false; end							-- left to right, earlier to later, not the same
		if not is_valid_year(year2) then return false; end									-- no year farther in the future than next year
		if 0 ~= get_month_number(month) and 0 ~= get_month_number(month2) and is_valid_month_range_style(month, month2) then 	-- both must be month year, same month style
			month = get_month_number(month);
			month2 = get_month_number(month2);
		elseif 0 ~= get_season_number(month) and 0 ~= get_season_number(month2) then		-- both must be or season year, not mixed
			month = get_season_number(month);
			month2 = get_season_number(month2);
		else
			 return false;
		end

	elseif mw.ustring.match(date_string, "^%D-[%-–]%D- +[1-9]%d%d%d%a?$") then					-- month/season range year; months separated by endash 
		month, month2, anchor_year, year=mw.ustring.match(date_string, "(%D-)[%-–](%D-)%s*((%d%d%d%d)%a?)");
		if (not is_valid_month_season_range(month, month2)) or (not is_valid_year(year)) then return false; end
		if 0 ~= get_month_number(month) then									-- determined to be a valid range so just check this one to know if month or season
			month = get_month_number(month);
			month2 = get_month_number(month2);
		else
			month = get_season_number(month);
			month2 = get_season_number(month2);
		end
		year2=year;
		
	elseif mw.ustring.match(date_string, "^%D- +%d%d%d%d%a?$") then							-- month/season year or proper-name year
		month, anchor_year, year=mw.ustring.match(date_string, "(%D-)%s*((%d%d%d%d)%a?)");
		if not is_valid_year(year) then return false; end
		if not is_valid_month_or_season (month) and 0 == is_proper_name (month) then return false; end
		if 0 ~= get_month_number(month) then									-- determined to be a valid range so just check this one to know if month or season
			month = get_month_number(month);
		elseif 0 ~= get_season_number(month) then
			month = get_season_number(month);
		else
			month = is_proper_name (month);										-- must be proper name; not supported in COinS
		end

	elseif mw.ustring.match(date_string, "^[1-9]%d%d%d?[%-–][1-9]%d%d%d?%a?$") then				-- Year range: YYY-YYY or YYY-YYYY or YYYY–YYYY; separated by unspaced endash; 100-9999
		year, anchor_year, year2=mw.ustring.match(date_string, "(%d%d%d%d?)[%-–]((%d%d%d%d?)%a?)");
		anchor_year=year..'–'..anchor_year;										-- assemble anchor year from both years
		if tonumber(year) &gt;= tonumber(year2) then return false; end				-- left to right, earlier to later, not the same
		if not is_valid_year(year2) then return false; end						-- no year farther in the future than next year

	elseif mw.ustring.match(date_string, "^[1-9]%d%d%d[%-–]%d%d%a?$") then						-- Year range: YYYY–YY; separated by unspaced endash
		local century;
		year, century, anchor_year, year2=mw.ustring.match(date_string, "((%d%d)%d%d)[%-–]((%d%d)%a?)");
		anchor_year=year..'–'..anchor_year;										-- assemble anchor year from both years
		if 13 &gt; tonumber(year2) then return false; end							-- don't allow 2003-05 which might be May 2003
		year2 = century..year2;													-- add the century to year2 for comparisons
		if tonumber(year) &gt;= tonumber(year2) then return false; end				-- left to right, earlier to later, not the same
		if not is_valid_year(year2) then return false; end						-- no year farther in the future than next year

	elseif date_string:match("^[1-9]%d%d%d?%a?$") then							-- year; here accept either YYY or YYYY
		anchor_year, year=date_string:match("((%d%d%d%d?)%a?)");
		if is_solar_year(year) ==1 then is_solar = 1; end --falocalization
		if false == is_valid_year(year) then
			return false;
		end

	else
		return false;															-- date format not one of the MOS:DATE approved formats
	end

	if test_accessdate then														-- test accessdate here because we have numerical date parts
		if 0 ~= year and 0 ~= month and 0 ~= day and 							-- all parts of a single date required
			0 == year2 and 0 == month2 and 0 == day2 then						-- none of these; accessdate must not be a range
				if 1 ~= is_solar then											--falocalization: accessdate is given as a solar date
					if not is_valid_accessdate (year..'-'..month..'-'..day) then	
						return false;												-- return false when accessdate out of bounds
					end
				elseif tonumber(year) &lt; 1382 then
					return false;
				end																--falocalization: end
		else
			return false;														-- return false when accessdate is a range of two dates
		end
	end

	local result=true;															-- check whole dates for validity; assume true because not all dates will go through this test
	if 0 ~= year and 0 ~= month and 0 ~= day and 0 == year2 and 0 == month2 and 0 == day2 then		-- YMD (simple whole date)
		if is_solar == 1 then	--falocalization
			result = is_valid_date_solar(year, month,day);
		else
			result=is_valid_date(year,month,day);
		end

	elseif 0 ~= year and 0 ~= month and 0 ~= day and 0 == year2 and 0 == month2 and 0 ~= day2 then	-- YMD-d (day range)
		result=is_valid_date(year,month,day);
		result=result and is_valid_date(year,month,day2);

	elseif 0 ~= year and 0 ~= month and 0 ~= day and 0 == year2 and 0 ~= month2 and 0 ~= day2 then	-- YMD-md (day month range)
		result=is_valid_date(year,month,day);
		result=result and is_valid_date(year,month2,day2);

	elseif 0 ~= year and 0 ~= month and 0 ~= day and 0 ~= year2 and 0 ~= month2 and 0 ~= day2 then	-- YMD-ymd (day month year range)
		result=is_valid_date(year,month,day);
		result=result and is_valid_date(year2,month2,day2);
	end
	
	if false == result then return false; end

	if nil ~= tCOinS_date then													-- this table only passed into this function when testing |date= parameter values
		make_COinS_date ({year=year, month=month, day=day, year2=year2, month2=month2, day2=day2}, tCOinS_date);	-- make an ISO 8601 date string for COinS
	end
	
	return true, anchor_year;													-- format is good and date string represents a real date
end	


--[[--------------------------&lt; D A T E S &gt;--------------------------------------------------------------------

Cycle the date-holding parameters in passed table date_parameters_list through check_date() to check compliance with MOS:DATE. For all valid dates, check_date() returns
true. The |date= parameter test is unique, it is the only date holding parameter from which values for anchor_year (used in CITEREF identifiers) and COinS_date (used in
the COinS metadata) are derived.  The |date= parameter is the only date-holding parameter that is allowed to contain the no-date keywords "n.d." or "nd" (without quotes).

Unlike most error messages created in this module, only one error message is created by this function. Because all of the date holding parameters are processed serially,
a single error message is created as the dates are tested.

]]

local function dates(date_parameters_list, tCOinS_date)
	local anchor_year;		-- will return as nil if the date being tested is not |date=
	local COinS_date;		-- will return as nil if the date being tested is not |date=
	local embargo_date;															-- if embargo date is a good dmy, mdy, ymd date then holds original value else reset to 9999
	local error_message = "";
	local good_date = false;
	
	for k, v in pairs(date_parameters_list) do									-- for each date-holding parameter in the list
		if is_set(v.val) then														-- if the parameter has a value
			v.val = mw.ustring.gsub (v.val, '%d', cfg.date_names.local_digits);			-- translate 'local' digits to Western 0-9
			if v.val:match("^c%. [1-9]%d%d%d?%a?$") then							-- special case for c. year or with or without CITEREF disambiguator - only |date= and |year=
				local year = v.val:match("c%. ([1-9]%d%d%d?)%a?");					-- get the year portion so it can be tested
				if 'date'==k then
					anchor_year, COinS_date = v.val:match("((c%. [1-9]%d%d%d?)%a?)");	-- anchor year and COinS_date only from |date= parameter
					good_date = is_valid_year(year);
				elseif 'year'==k then
					good_date = is_valid_year(year);
				end
			elseif 'date'==k then												-- if the parameter is |date=
				if v.val:match("^n%.d%.%a?$") then									-- if |date=n.d. with or without a CITEREF disambiguator
					good_date, anchor_year, COinS_date = true, v.val:match("((n%.d%.)%a?)");	--"n.d."; no error when date parameter is set to no date
				elseif v.val:match("^nd%a?$") then									-- if |date=nd with or without a CITEREF disambiguator
					good_date, anchor_year, COinS_date = true, v.val:match("((nd)%a?)");	--"nd";	no error when date parameter is set to no date
				else
					good_date, anchor_year, COinS_date = check_date (v.val, tCOinS_date);	-- go test the date
				end
			elseif 'year'==k then												-- if the parameter is |year= it should hold only a year value
				if v.val:match("^[1-9]%d%d%d?%a?$") then							-- if |year= 3 or 4 digits only with or without a CITEREF disambiguator
					good_date, anchor_year, COinS_date = true, v.val:match("((%d+)%a?)");
				end
			elseif 'access-date'==k then										-- if the parameter is |date=
				good_date = check_date (v.val, nil, true);							-- go test the date; nil is a placeholder; true is the test_accessdate flag
			elseif 'embargo'==k then											-- if the parameter is |embargo=
				good_date = check_date (v.val);										-- go test the date
				if true == good_date then										-- if the date is a valid date
					good_date, embargo_date = is_valid_embargo_date (v.val);		-- is |embargo= date a single dmy, mdy, or ymd formatted date? yes:returns embargo; no: returns 9999
				end
			else																-- any other date-holding parameter
				good_date = check_date (v.val);										-- go test the date
			end
			if false==good_date then											-- assemble one error message so we don't add the tracking category multiple times
				if is_set(error_message) then									-- once we've added the first portion of the error message ...
					error_message=error_message .. ", ";						-- ... add a comma space separator
				end
				error_message=error_message .. "&amp;#124;" .. v.name .. "=";		-- add the failed parameter
			end
		end
	end
	return anchor_year, embargo_date, error_message;											-- and done
end


--[[--------------------------&lt; Y E A R _ D A T E _ C H E C K &gt;------------------------------------------------

Compare the value provided in |year= with the year value(s) provided in |date=.  This function returns a numeric value:
	0 - year value does not match the year value in date
	1 - (default) year value matches the year value in date or one of the year values when date contains two years
	2 - year value matches the year value in date when date is in the form YYYY-MM-DD and year is disambiguated (|year=YYYYx)

]]

local function year_date_check (year_string, date_string)
	local year;
	local date1;
	local date2;
	local result = 1;															-- result of the test; assume that the test passes
	
	year = year_string:match ('(%d%d%d%d?)');

	if date_string:match ('%d%d%d%d%-%d%d%-%d%d') and year_string:match ('%d%d%d%d%a') then	--special case where both date and year are required YYYY-MM-DD and YYYYx
		date1 = date_string:match ('(%d%d%d%d)');
		year = year_string:match ('(%d%d%d%d)');
		if year ~= date1 then
			result = 0;															-- years don't match
		else
			result = 2;															-- years match; but because disambiguated, don't add to maint cat
		end
		
	elseif date_string:match ("%d%d%d%d?.-%d%d%d%d?") then						-- any of the standard range formats of date with two three- or four-digit years
		date1, date2 = date_string:match ("(%d%d%d%d?).-(%d%d%d%d?)");
		if year ~= date1 and year ~= date2 then
			result = 0;
		end

	elseif mw.ustring.match(date_string, "%d%d%d%d[%-–]%d%d") then								-- YYYY-YY date ranges
		local century;
		date1, century, date2 = mw.ustring.match(date_string, "((%d%d)%d%d)[%-–]+(%d%d)");
		date2 = century..date2;													-- convert YY to YYYY
		if year ~= date1 and year ~= date2 then
			result = 0;
		end

	elseif date_string:match ("%d%d%d%d?") then									-- any of the standard formats of date with one year
		date1 = date_string:match ("(%d%d%d%d?)");
		if year ~= date1 then
			result = 0;
		end
	else
		result = 0;																-- no recognizable year in date
	end
	return result;
end


--[[-------------------------&lt; R E F O R M A T   T A B L E S &gt;------------------------------------------------

These table are used exclusively for reformatting dates

]]

local source_patterns = {						-- this table holds patterns that match allowed date formats used to extract date components
	['dmy'] = '^(%d%d?)%s+(%a+)%s+(%d%d%d%d)$',
	['mdy'] = '^(%a+)%s+(%d%d?),%s+(%d%d%d%d)$',
	['ymd'] = '^(%d%d%d%d)%-(%d%d)-(%d%d)$',
	}

local short_formats = {							-- this table holds format strings used by os.date() for short month names
	['dmy'] = '%e %b %Y',
	['mdy'] = '%b %e, %Y',
	['ymd'] = '%F',
	}

local long_formats = {							-- this table holds format strings used by os.date() for long month names
	['dmy'] = '%e %B %Y',
	['mdy'] = '%B %e, %Y',
	['ymd'] = '%F',
	}


--[[-------------------------&lt; G E T _ D M Y _ D A T E _ P A R T S &gt;------------------------------------------

extracts year, month and day from DMY formatted date, places them in the source_date table, and returns.

]]

local function get_dmy_date_parts (date, source_date)
	source_date.day, source_date.month, source_date.year = date:match (source_patterns['dmy']);	-- get date components as strings
	source_date.month = get_month_number (source_date.month);					-- get month number
end


--[[-------------------------&lt; G E T _ M D Y _ D A T E _ P A R T S &gt;------------------------------------------

extracts year, month and day from MDY formatted date, places them in the source_date table, and returns.

]]

local function get_mdy_date_parts (date, source_date)
	source_date.month, source_date.day, source_date.year = date:match (source_patterns['mdy']);	-- get date components as strings
	source_date.month = get_month_number (source_date.month);					-- get month number
end


--[[-------------------------&lt; G E T _ Y M D _ D A T E _ P A R T S &gt;------------------------------------------

extracts year, month and day from YMD formatted date, places them in the source_date table, and returns.

]]

local function get_ymd_date_parts (date, source_date)
	source_date.year, source_date.month, source_date.day = date:match (source_patterns['ymd']);	-- get date components as strings
end


--[[-------------------------&lt; R E F O R M A T _ D A T E S &gt;--------------------------------------------------

Reformats existing dates into the format specified by format and short.

format is one of several keywords: dmy, dmy-all, mdy, mdy-all, ymd, ymd-all.  The all version includes access- and
archive-dates; otherwise these dates are not reformatted

Date ranges, season dates, proper name dates are not currently supported.

For i18n:  This code works only at en.wiki because os.date() doesn't support any languages other than English.
mw.getContentLanguage():formatDate() will work at non-English wikis only when the date format is yyyy-mm-dd. This is
the same issue that plagues is_valid_accessdate()

It is possible that a solution like that written for ht:Module:Citation/CS1/Date_validation date_name_xlate() could be applied to this problem

]]

local function reformat_dates (date_parameters_list, format, short)
	local all = false;															-- set to false to skip access- and archive-dates
	local result = false;
	local format_str;
	local source_date = {};
	
	if format:match('%a+%-all') then
		format = format:match('(%a+)%-all');									-- extract the format
		all = true;																-- set to true to format access- and archive-dates
	end
	
	for param_name, param_val in pairs (date_parameters_list) do				-- for each date-holding parameter in the list
		if is_set (param_val.val) then											-- if the parameter has a value
			if not (not all and in_array (param_name, {'access-date', 'archive-date'})) then	-- skip access- or archive-date unless format is xxx-all; yeah, ugly; TODO: find a better way
				for source, pattern in pairs (source_patterns) do
					if param_val.val:match (pattern) then
						if 'ymd' == source then
							get_ymd_date_parts (param_val.val, source_date);	-- get the date parts into the source_date table
						elseif 'dmy' == source then
							get_dmy_date_parts (param_val.val, source_date);	-- get the date parts into the source_date table
						elseif 'mdy' == source then
							get_mdy_date_parts (param_val.val, source_date);	-- get the date parts into the source_date table
						end
	
						if 'ymd' == format and 1582 &gt; tonumber(source_date.year) then	-- ymd format dates not allowed before 1582
							return false;											-- abandon reformatting
						end
						
						if short then
							format_str = short_formats[format];
						else
							format_str = long_formats[format];
						end
																					-- convert date and save;
						date_parameters_list[param_name].val = mw.text.trim (os.date (format_str, os.time(source_date)));	-- strip leading space when single digit day and %e is first format
						result = true;
					end	-- if
				end		-- for
			end			-- if
		end				-- if
	end					-- for
return result;																	-- declare result and done
end


--[[--------------------------&lt; D A T E _ H Y P H E N _ T O _ D A S H &gt;----------------------------------------

Loops through the list of date-holding parameters and converts any hyphen to an ndash.  Not called if the cs1|2
template has any date errors.

Modifies the date_parameters_list and returns true if hyphens are replaced, else returns false.

]]

local function date_hyphen_to_dash (date_parameters_list)
	local result = false;
	local n;
	for param_name, param_val in pairs(date_parameters_list) do					-- for each date-holding parameter in the list
		if is_set (param_val.val) then
			if not mw.ustring.match (param_val.val, '%d%d%d%d%-%d%d%-%d%d') then		-- for those that are not ymd dates (ustring because here digits may not be western)
				param_val.val, n = param_val.val:gsub ('%-', '–');							-- replace any hyphen with ndash
				if 0 ~= n then
					date_parameters_list[param_name].val = param_val.val;					-- update the list
					result = true;
				end
			end
		end
	end
	return result;																-- so we know if any hyphens were replaced
end


--[[-------------------------&lt; D A T E _ N A M E _ X L A T E &gt;------------------------------------------------

Attempts to translate English month names to local-language month names using names supplied by MediaWiki's
date parser function.  This is simple name-for-name replacement and may not work for all languages.

if xlat_dig is true, this function will also translate western (English) digits to the local language's digits.
This will also translate ymd dates.

]]

local function	date_name_xlate (date_parameters_list, xlt_dig)
	local xlate;
	local mode;																	-- long or short month names
	local modified = false;
	local date;
	
	for param_name, param_val in pairs(date_parameters_list) do					-- for each date-holding parameter in the list
		if is_set(param_val.val) then											-- if the parameter has a value
			date = param_val.val;
			for month in mw.ustring.gmatch (date, '%a+') do						-- iterate through all dates in the date (single date or date range)
				if cfg.date_names.en.long[month] then
					mode = 'F';													-- English name is long so use long local name
				elseif cfg.date_names.en.short[month] then
					mode = 'M';													-- English name is short so use short local name
				else
					mode = nil;													-- not an English month name; could be local language month name or an English season name
				end
		
				if mode then															-- might be a season
					xlate = mw.getContentLanguage():formatDate(mode, '1' .. month);		-- translate the month name to this local language
					date = mw.ustring.gsub (date, month, xlate);						-- replace the English with the translation
					date_parameters_list[param_name].val = date;						-- save the translated date
					modified = true;
				end
			end

			if xlt_dig then														-- shall we also translate digits?
				date = date:gsub ('%d', cfg.date_names.xlate_digits);			-- translate digits from western to 'local digits'
				date_parameters_list[param_name].val = date;					-- save the translated date
				modified = true;
			end
		end
	end
	
	return modified;
	end


--[[--------------------------&lt; S E T _ S E L E C T E D _ M O D U L E S &gt;--------------------------------------

Sets local imported functions table to same (live or sandbox) as that used by the other modules.

]]

local function set_selected_modules (cfg_table_ptr, utilities_page_ptr)
	is_set = utilities_page_ptr.is_set;											-- import functions from selected Module:Citation/CS1/Utilities module
	in_array = utilities_page_ptr.in_array;										-- import functions from selected Module:Citation/CS1/Utilities module
	cfg = cfg_table_ptr;														-- import tables from selected Module:Citation/CS1/Configuration
end


return {																		-- return exported functions
	dates = dates,
	year_date_check = year_date_check,
	reformat_dates = reformat_dates,
	date_hyphen_to_dash = date_hyphen_to_dash,
	date_name_xlate = date_name_xlate,
	set_selected_modules = set_selected_modules,
	}</text>
      <sha1>qp9534qykx5yc6ny93chnpivtlffpzl</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>پودمان:Citation/CS1/fa/Identifiers</title>
    <ns>828</ns>
    <id>74</id>
    <revision>
      <id>117</id>
      <timestamp>2019-03-31T07:17:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sarah</username>
        <id>1</id>
      </contributor>
      <comment>صفحه‌ای تازه حاوی «local numConv = require("module:Numeral converter2").convert local identifiers = {};  --[[--------------------------&lt; F O R W A R D   D E C...» ایجاد کرد</comment>
      <origin>117</origin>
      <model>Scribunto</model>
      <format>text/plain</format>
      <text bytes="51013" sha1="4yjzw47rdrf7vgr4z04kl8ncds9j4kr" xml:space="preserve">local numConv = require("module:Numeral converter2").convert
local identifiers = {};

--[[--------------------------&lt; F O R W A R D   D E C L A R A T I O N S &gt;--------------------------------------
]]

local is_set, in_array, set_error, select_one, add_maint_cat, substitute, make_wikilink;	-- functions in Module:Citation/CS1/Utilities

local z;																		-- table of tables defined in Module:Citation/CS1/Utilities

local cfg;																		-- table of configuration tables that are defined in Module:Citation/CS1/Configuration

local wd_int_lang = (mw.site.server:match ('wikidata') and mw.getCurrentFrame():preprocess('{{int:lang}}')) or '';


--============================&lt;&lt; H E L P E R   F U N C T I O N S &gt;&gt;============================================

--[[--------------------------&lt; E X T E R N A L _ L I N K _ I D &gt;----------------------------------------------

Formats a wiki style external link

]]

local function external_link_id(options)
	--local url_string = options.id;
	local url_string = mw.ustring.gsub (options.id, '%d', cfg.date_names.local_digits);	-- Falocalization translate 'local' digits to Western 0-9
	local ext_link;
	local this_wiki_code;														-- wikipedia subdomain; 'en' for en.wikipedia.org
	local wd_article;															-- article title from wikidata
	
	if options.encode == true or options.encode == nil then
		url_string = mw.uri.encode( url_string );
	end

	ext_link = mw.ustring.format ('[%s%s%s %s]', options.prefix, url_string, options.suffix or "", mw.text.nowiki(options.id));
	if is_set(options.access) then
		ext_link = substitute (cfg.presentation['ext-link-access-signal'], {cfg.presentation[options.access].class, cfg.presentation[options.access].title, ext_link});	-- add the free-to-read / paywall lock
	end

	this_wiki_code = mw.language.getContentLanguage():getCode();				-- get this wikipedia's language code (subdomain)
	
	if string.match (mw.site.server, 'wikidata') then
		this_wiki_code = mw.getCurrentFrame():preprocess('{{int:lang}}');		-- on wikidata so use interface language setting instead
	end
	
	if is_set (options.q) then
		wd_article = mw.wikibase.getEntity (options.q):getSitelink (this_wiki_code .. 'wiki');	-- fetch article title from wd
		if wd_article then
			wd_article = table.concat ({':', this_wiki_code, ':', wd_article});	-- make interwiki link if taken from wd; leading colon required
		end
	end

	return table.concat	({
		make_wikilink (wd_article or options.link, options.label),				-- wikidata link or locally specified
		options.separator or '&amp;nbsp;',
		ext_link
		});
end


--[[--------------------------&lt; I N T E R N A L _ L I N K _ I D &gt;----------------------------------------------

Formats a wiki style internal link

]]

local function internal_link_id(options)
	local id = mw.ustring.gsub (options.id, '%d', cfg.date_names.local_digits);	--Falocalization translate 'local' digits to Western 0-9

	return table.concat (
		{
		make_wikilink (options.link, options.label),
		options.separator or '&amp;nbsp;',
		make_wikilink (
			table.concat (
				{
				options.prefix,
				id,																-- translated to western digits
				options.suffix or ''
				}),
			substitute (cfg.presentation['bdi'], {'', mw.text.nowiki (options.id)})	-- bdi tags to prevent Latn script identifiers from being reversed at rtl language wikis
			);																	-- nowiki because MediaWiki still has magic links for ISBN and the like; TODO: is it really required?
		});
end


--[[--------------------------&lt; I S _ E M B A R G O E D &gt;------------------------------------------------------

Determines if a PMC identifier's online version is embargoed. Compares the date in |embargo= against today's date.  If embargo date is
in the future, returns the content of |embargo=; otherwise, returns and empty string because the embargo has expired or because
|embargo= was not set in this cite.

]]

local function is_embargoed (embargo)
	if is_set (embargo) then
		local lang = mw.getContentLanguage();
		local good1, embargo_date, good2, todays_date;
		good1, embargo_date = pcall( lang.formatDate, lang, 'U', embargo );
		good2, todays_date = pcall( lang.formatDate, lang, 'U' );
	
		if good1 and good2 then													-- if embargo date and today's date are good dates
			if tonumber( embargo_date ) &gt;= tonumber( todays_date ) then			-- is embargo date is in the future?
				return embargo;													-- still embargoed
			else
				add_maint_cat ('embargo')
				return '';														-- unset because embargo has expired
			end
		end
	end
	return '';																	-- |embargo= not set return empty string
end


--[[--------------------------&lt; IS _ V A L I D _ I S X N &gt;-----------------------------------------------------

ISBN-10 and ISSN validator code calculates checksum across all isbn/issn digits including the check digit.
ISBN-13 is checked in isbn().

If the number is valid the result will be 0. Before calling this function, issbn/issn must be checked for length
and stripped of dashes, spaces and other non-isxn characters.

]]

local function is_valid_isxn (isxn_str, len)
	local temp = 0;
	isxn_str = { isxn_str:byte(1, len) };	-- make a table of byte values '0' → 0x30 .. '9' → 0x39, 'X' → 0x58
	len = len+1;							-- adjust to be a loop counter
	for i, v in ipairs( isxn_str ) do		-- loop through all of the bytes and calculate the checksum
		if v == string.byte( "X" ) then		-- if checkdigit is X (compares the byte value of 'X' which is 0x58)
			temp = temp + 10*( len - i );	-- it represents 10 decimal
		else
			temp = temp + tonumber( string.char(v) )*(len-i);
		end
	end
	return temp % 11 == 0;					-- returns true if calculation result is zero
end


--[[--------------------------&lt; IS _ V A L I D _ I S X N _ 1 3 &gt;-----------------------------------------------

ISBN-13 and ISMN validator code calculates checksum across all 13 isbn/ismn digits including the check digit.
If the number is valid, the result will be 0. Before calling this function, isbn-13/ismn must be checked for length
and stripped of dashes, spaces and other non-isxn-13 characters.

]]

local function is_valid_isxn_13 (isxn_str)
	local temp=0;
	
	isxn_str = { isxn_str:byte(1, 13) };										-- make a table of byte values '0' → 0x30 .. '9' → 0x39
	for i, v in ipairs( isxn_str ) do
		temp = temp + (3 - 2*(i % 2)) * tonumber( string.char(v) );				-- multiply odd index digits by 1, even index digits by 3 and sum; includes check digit
	end
	return temp % 10 == 0;														-- sum modulo 10 is zero when isbn-13/ismn is correct
end


--[[--------------------------&lt; N O R M A L I Z E _ L C C N &gt;--------------------------------------------------

lccn normalization (http://www.loc.gov/marc/lccn-namespace.html#normalization)
1. Remove all blanks.
2. If there is a forward slash (/) in the string, remove it, and remove all characters to the right of the forward slash.
3. If there is a hyphen in the string:
	a. Remove it.
	b. Inspect the substring following (to the right of) the (removed) hyphen. Then (and assuming that steps 1 and 2 have been carried out):
		1. All these characters should be digits, and there should be six or less. (not done in this function)
		2. If the length of the substring is less than 6, left-fill the substring with zeroes until the length is six.

Returns a normalized lccn for lccn() to validate.  There is no error checking (step 3.b.1) performed in this function.
]]

local function normalize_lccn (lccn)
	lccn = lccn:gsub ("%s", "");									-- 1. strip whitespace

	if nil ~= string.find (lccn,'/') then
		lccn = lccn:match ("(.-)/");								-- 2. remove forward slash and all character to the right of it
	end

	local prefix
	local suffix
	prefix, suffix = lccn:match ("(.+)%-(.+)");						-- 3.a remove hyphen by splitting the string into prefix and suffix

	if nil ~= suffix then											-- if there was a hyphen
		suffix=string.rep("0", 6-string.len (suffix)) .. suffix;	-- 3.b.2 left fill the suffix with 0s if suffix length less than 6
		lccn=prefix..suffix;										-- reassemble the lccn
	end
	
	return lccn;
	end

--============================&lt;&lt; I D E N T I F I E R   F U N C T I O N S &gt;&gt;====================================

--[[--------------------------&lt; A R X I V &gt;--------------------------------------------------------------------

See: http://arxiv.org/help/arxiv_identifier

format and error check arXiv identifier.  There are three valid forms of the identifier:
the first form, valid only between date codes 9108 and 0703 is:
	arXiv:&lt;archive&gt;.&lt;class&gt;/&lt;date code&gt;&lt;number&gt;&lt;version&gt;
where:
	&lt;archive&gt; is a string of alpha characters - may be hyphenated; no other punctuation
	&lt;class&gt; is a string of alpha characters - may be hyphenated; no other punctuation; not the same as |class= parameter which is not supported in this form
	&lt;date code&gt; is four digits in the form YYMM where YY is the last two digits of the four-digit year and MM is the month number January = 01
		first digit of YY for this form can only 9 and 0
	&lt;number&gt; is a three-digit number
	&lt;version&gt; is a 1 or more digit number preceded with a lowercase v; no spaces (undocumented)
	
the second form, valid from April 2007 through December 2014 is:
	arXiv:&lt;date code&gt;.&lt;number&gt;&lt;version&gt;
where:
	&lt;date code&gt; is four digits in the form YYMM where YY is the last two digits of the four-digit year and MM is the month number January = 01
	&lt;number&gt; is a four-digit number
	&lt;version&gt; is a 1 or more digit number preceded with a lowercase v; no spaces

the third form, valid from January 2015 is:
	arXiv:&lt;date code&gt;.&lt;number&gt;&lt;version&gt;
where:
	&lt;date code&gt; and &lt;version&gt; are as defined for 0704-1412
	&lt;number&gt; is a five-digit number
]]

local function arxiv (id, class)
	local handler = cfg.id_handlers['ARXIV'];
	local year, month, version;
	local err_cat = false;														-- assume no error message
	local text;																	-- output text
	id = mw.ustring.gsub (id, '%d', cfg.date_names.local_digits);				--falocalization: make sure id is in latin numerals
	if id:match("^%a[%a%.%-]+/[90]%d[01]%d%d%d%d$") or id:match("^%a[%a%.%-]+/[90]%d[01]%d%d%d%dv%d+$") then	-- test for the 9108-0703 format w/ &amp; w/o version
		year, month = id:match("^%a[%a%.%-]+/([90]%d)([01]%d)%d%d%d[v%d]*$");
		year = tonumber(year);
		month = tonumber(month);
		if ((not (90 &lt; year or 8 &gt; year)) or (1 &gt; month or 12 &lt; month)) or		-- if invalid year or invalid month
			((91 == year and 7 &gt; month) or (7 == year and 3 &lt; month)) then		-- if years ok, are starting and ending months ok?
				err_cat = true;													-- flag for error message
		end

	elseif id:match("^%d%d[01]%d%.%d%d%d%d$") or id:match("^%d%d[01]%d%.%d%d%d%dv%d+$") then	-- test for the 0704-1412 w/ &amp; w/o version
		year, month = id:match("^(%d%d)([01]%d)%.%d%d%d%d[v%d]*$");
		year = tonumber(year);
		month = tonumber(month);
		if ((7 &gt; year) or (14 &lt; year) or (1 &gt; month or 12 &lt; month)) or			-- is year invalid or is month invalid? (doesn't test for future years)
			((7 == year) and (4 &gt; month)) then --or									-- when year is 07, is month invalid (before April)?
				err_cat = true;													-- flag for error message
		end

	elseif id:match("^%d%d[01]%d%.%d%d%d%d%d$") or id:match("^%d%d[01]%d%.%d%d%d%d%dv%d+$") then	-- test for the 1501- format w/ &amp; w/o version
		year, month = id:match("^(%d%d)([01]%d)%.%d%d%d%d%d[v%d]*$");
		year = tonumber(year);
		month = tonumber(month);
		if ((15 &gt; year) or (1 &gt; month or 12 &lt; month)) then						-- is year invalid or is month invalid? (doesn't test for future years)
				err_cat = true;													-- flag for error message
		end

	else
		err_cat = true;															-- not a recognized format; flag for error message
	end

	err_cat = err_cat and table.concat ({' ', set_error ('bad_arxiv')}) or '';	-- set error message if flag is true
	
	text = external_link_id({link = handler.link, label = handler.label, q = handler.q,
			prefix=handler.prefix,id=id,separator=handler.separator, encode=handler.encode, access=handler.access}) .. err_cat;

	if is_set (class) then
		if id:match ('^%d+') then
			text = table.concat ({text, ' [[//arxiv.org/archive/', class, ' ', class, ']]'});	-- external link within square brackets, not wikilink
		else
			text = table.concat ({text, ' ', set_error ('class_ignored')});		
		end
	end

	return text;	
end


--[[--------------------------&lt; B I B C O D E &gt;--------------------------------------------------------------------

Validates (sort of) and formats a bibcode id.

Format for bibcodes is specified here: http://adsabs.harvard.edu/abs_doc/help_pages/data.html#bibcodes

But, this: 2015arXiv151206696F is apparently valid so apparently, the only things that really matter are length, 19 characters
and first four digits must be a year.  This function makes these tests:
	length must be 19 characters
	characters in position
		1–4 must be digits and must represent a year in the range of 1000 – next year
		5 must be a letter
		6 must be letter, ampersand, or dot (ampersand cannot directly precede a dot; &amp;. )
		7–8 must be letter, digit, ampersand, or dot (ampersand cannot directly precede a dot; &amp;. )
		9–18 must be letter, digit, or dot
		19 must be a letter or dot

]]

local function bibcode (id, access)
	local handler = cfg.id_handlers['BIBCODE'];
	local err_type;
	local year;
	id = mw.ustring.gsub (id, '%d', cfg.date_names.local_digits); -- Falocalization translate 'local' digits to Western 0-9

	local text = external_link_id({link=handler.link, label=handler.label, q = handler.q,
		prefix=handler.prefix, id=id, separator=handler.separator, encode=handler.encode,
		access=access});
	
	if 19 ~= id:len() then
		err_type = 'length';
	else
		year = id:match ("^(%d%d%d%d)[%a][%a&amp;%.][%a&amp;%.%d][%a&amp;%.%d][%a%d%.]+[%a%.]$")	-- 
		if not year then														-- if nil then no pattern match
			err_type = 'value';													-- so value error
		else
			local next_year = tonumber(os.date ('%Y'))+1;						-- get the current year as a number and add one for next year
			year = tonumber (year);												-- convert year portion of bibcode to a number
			if (1000 &gt; year) or (year &gt; next_year) then
				err_type = 'year';												-- year out of bounds
			end
			if id:find('&amp;%.') then
				err_type = 'journal';											-- journal abbreviation must not have '&amp;.' (if it does its missing a letter)
			end
		end
	end

	if is_set (err_type) then													-- if there was an error detected
		text = text .. ' ' .. set_error( 'bad_bibcode', {err_type});
	end
	return text;
end


--[[--------------------------&lt; B I O R X I V &gt;-----------------------------------------------------------------

Format bioRxiv id and do simple error checking.  BiorXiv ids are exactly 6 digits.
The bioRxiv id is the number following the last slash in the bioRxiv-issued DOI:
https://doi.org/10.1101/078733 -&gt; 078733

]]

local function biorxiv(id)
	local handler = cfg.id_handlers['BIORXIV'];
	local err_cat = '';															-- presume that bioRxiv id is valid
	id = mw.ustring.gsub (id, '%d', cfg.date_names.local_digits); -- Falocalization translate 'local' digits to Western 0-9

	if nil == id:match("^%d%d%d%d%d%d$") then									-- if bioRxiv id has anything but six digits
		err_cat = ' ' .. set_error( 'bad_biorxiv');	-- set an error message
	end
	
	return external_link_id({link = handler.link, label = handler.label, q = handler.q,
			prefix=handler.prefix,id=id,separator=handler.separator,
			encode=handler.encode, access=handler.access}) .. err_cat;
end


--[[--------------------------&lt; C I T E S E E R X &gt;------------------------------------------------------------

CiteSeerX use their own notion of "doi" (not to be confused with the identifiers resolved via doi.org).

The description of the structure of this identifier can be found at Help_talk:Citation_Style_1/Archive_26#CiteSeerX_id_structure
]]

local function citeseerx (id)
	local handler = cfg.id_handlers['CITESEERX'];
	local matched;
	id = mw.ustring.gsub (id, '%d', cfg.date_names.local_digits); -- Falocalization translate 'local' digits to Western 0-9

	
	local text = external_link_id({link=handler.link, label=handler.label, q = handler.q,
		prefix=handler.prefix, id=id, separator=handler.separator, encode=handler.encode,
		access=handler.access});
	
	matched = id:match ("^10%.1%.1%.[1-9]%d?%d?%d?%.[1-9]%d?%d?%d?$");
	if not matched then
		text = text .. ' ' .. set_error( 'bad_citeseerx' );
	end
	return text;
end


--[[--------------------------&lt; D O I &gt;------------------------------------------------------------------------

Formats a DOI and checks for DOI errors.

DOI names contain two parts: prefix and suffix separated by a forward slash.
	Prefix: directory indicator '10.' followed by a registrant code
	Suffix: character string of any length chosen by the registrant

This function checks a DOI name for: prefix/suffix.  If the doi name contains spaces or endashes, or, if it ends
with a period or a comma, this function will emit a bad_doi error message.

DOI names are case-insensitive and can incorporate any printable Unicode characters so the test for spaces, endash,
and terminal punctuation may not be technically correct but it appears, that in practice these characters are rarely
if ever used in doi names.

]]

local function doi(id, inactive, access)
	local cat = ""
	local handler = cfg.id_handlers['DOI'];
	id = mw.ustring.gsub (id, '%d', cfg.date_names.local_digits); -- Falocalization translate 'local' digits to Western 0-9
	
	local text;
	if is_set(inactive) then
		local inactive_year = inactive:match("%d%d%d%d") or '';					-- try to get the year portion from the inactive date
		if is_set(inactive_year) then
			table.insert( z.error_categories, "Pages with DOIs inactive since " .. numConv('fa', inactive_year) );
		else
			table.insert( z.error_categories, "Pages with inactive DOIs" );		-- when inactive doesn't contain a recognizable year
		end
		inactive = " (" .. cfg.messages['inactive'] .. " " .. inactive .. ")" 
	end
	text = external_link_id({link = handler.link, label = handler.label, q = handler.q,
		prefix=handler.prefix,id=id,separator=handler.separator, encode=handler.encode, access=access}) .. (inactive or '')

	if nil == id:match("^10%.[^%s–]-/[^%s–]-[^%.,]$") then						-- doi must begin with '10.', must contain a fwd slash, must not contain spaces or endashes, and must not end with period or comma
		cat = ' ' .. set_error( 'bad_doi' );
	end

	return text .. cat 
end


--[[--------------------------&lt; H D L &gt;------------------------------------------------------------------------

Formats an HDL with minor error checking.

HDL names contain two parts: prefix and suffix separated by a forward slash.
	Prefix: character string using any character in the UCS-2 character set except '/'
	Suffix: character string of any length using any character in the UCS-2 character set chosen by the registrant

This function checks a HDL name for: prefix/suffix.  If the HDL name contains spaces, endashes, or, if it ends
with a period or a comma, this function will emit a bad_hdl error message.

HDL names are case-insensitive and can incorporate any printable Unicode characters so the test for endashes and
terminal punctuation may not be technically correct but it appears, that in practice these characters are rarely
if ever used in HDLs.

]]

local function hdl(id, access)
	local handler = cfg.id_handlers['HDL'];
	id = mw.ustring.gsub (id, '%d', cfg.date_names.local_digits); -- Falocalization translate 'local' digits to Western 0-9
	
	local text = external_link_id({link = handler.link, label = handler.label, q = handler.q,
			prefix=handler.prefix,id=id,separator=handler.separator, encode=handler.encode, access=access})

	if nil == id:match("^[^%s–]-/[^%s–]-[^%.,]$") then							-- hdl must contain a fwd slash, must not contain spaces, endashes, and must not end with period or comma
		text = text .. ' ' .. set_error( 'bad_hdl' );
	end
	return text;
end


--[[--------------------------&lt; I S B N &gt;----------------------------------------------------------------------

Determines whether an ISBN string is valid

]]

local function isbn( isbn_str )
	isbn_str = mw.ustring.gsub (isbn_str, '%d', cfg.date_names.local_digits);	-- Falocalization translate 'local' digits to Western 0-9
	if nil ~= isbn_str:match("[^%s-0-9X]") then
		return false, 'invalid character';										-- fail if isbn_str contains anything but digits, hyphens, or the uppercase X
	end
	isbn_str = isbn_str:gsub( "-", "" ):gsub( " ", "" );						-- remove hyphens and spaces
	local len = isbn_str:len();
 
	if len ~= 10 and len ~= 13 then
		return false, 'length';													-- fail if incorrect length
	end

	if len == 10 then
		if isbn_str:match( "^%d*X?$" ) == nil then								-- fail if isbn_str has 'X' anywhere but last position
			return false, 'invalid form';									
		end
		return is_valid_isxn(isbn_str, 10), 'checksum';
	else
		if isbn_str:match( "^%d+$" ) == nil then
			return false, 'invalid character';									-- fail if isbn13 is not all digits
		end
		if isbn_str:match( "^97[89]%d*$" ) == nil then
			return false, 'invalid prefix';										-- fail when isbn13 does not begin with 978 or 979
		end
		return is_valid_isxn_13 (isbn_str), 'checksum';
	end
end


--[[--------------------------&lt; A M A Z O N &gt;------------------------------------------------------------------

Formats a link to Amazon.  Do simple error checking: asin must be mix of 10 numeric or uppercase alpha
characters.  If a mix, first character must be uppercase alpha; if all numeric, asins must be 10-digit
isbn. If 10-digit isbn, add a maintenance category so a bot or awb script can replace |asin= with |isbn=.
Error message if not 10 characters, if not isbn10, if mixed and first character is a digit.

This function is positioned here because it calls isbn()

]]

local function asin(id, domain)
	local err_cat = ""
	id = mw.ustring.gsub (id, '%d', cfg.date_names.local_digits); -- Falocalization translate 'local' digits to Western 0-9

	if not id:match("^[%d%u][%d%u][%d%u][%d%u][%d%u][%d%u][%d%u][%d%u][%d%u][%d%u]$") then
		err_cat = ' ' .. set_error ('bad_asin');								-- asin is not a mix of 10 uppercase alpha and numeric characters
	else
		if id:match("^%d%d%d%d%d%d%d%d%d[%dX]$") then							-- if 10-digit numeric (or 9 digits with terminal X)
			if isbn( id ) then													-- see if asin value is isbn10
				add_maint_cat ('ASIN');
			elseif not is_set (err_cat) then
				err_cat = ' ' .. set_error ('bad_asin');						-- asin is not isbn10
			end
		elseif not id:match("^%u[%d%u]+$") then
			err_cat = ' ' .. set_error ('bad_asin');							-- asin doesn't begin with uppercase alpha
		end
	end
	if not is_set(domain) then 
		domain = "com";
	elseif in_array (domain, {'jp', 'uk'}) then			-- Japan, United Kingdom
		domain = "co." .. domain;
	elseif in_array (domain, {'au', 'br', 'mx'}) then	-- Australia, Brazil, Mexico
		domain = "com." .. domain;
	end
	local handler = cfg.id_handlers['ASIN'];
	return external_link_id({link=handler.link,
		label=handler.label, q = handler.q, prefix=handler.prefix .. domain .. "/dp/",
		id=id, encode=handler.encode, separator = handler.separator}) .. err_cat;
end


--[[--------------------------&lt; I S M N &gt;----------------------------------------------------------------------

Determines whether an ISMN string is valid.  Similar to isbn-13, ismn is 13 digits begining 979-0-... and uses the
same check digit calculations.  See http://www.ismn-international.org/download/Web_ISMN_Users_Manual_2008-6.pdf
section 2, pages 9–12.

]]

local function ismn (id)
	local handler = cfg.id_handlers['ISMN'];
	local text;
	local valid_ismn = true;
	local id_copy;
	id_copy = id;																-- save a copy because this testing is destructive
	id = mw.ustring.gsub (id, '%d', cfg.date_names.local_digits);				-- Falocalization translate 'local' digits to Western 0-9

	id=id:gsub( "[%s-–]", "" );													-- strip spaces, hyphens, and endashes from the ismn

	if 13 ~= id:len() or id:match( "^9790%d*$" ) == nil then					-- ismn must be 13 digits and begin 9790
		valid_ismn = false;
	else
		valid_ismn=is_valid_isxn_13 (id);										-- validate ismn
	end

--	text = internal_link_id({link = handler.link, label = handler.label,		-- use this (or external version) when there is some place to link to
--		prefix=handler.prefix,id=id,separator=handler.separator, encode=handler.encode})
 
	text = table.concat (
		{
		make_wikilink (handler.link, handler.label),
		handler.separator,
		id_copy
		});		-- because no place to link to yet

	if false == valid_ismn then
		text = text .. ' ' .. set_error( 'bad_ismn' )							-- add an error message if the ismn is invalid
	end 
	
	return text;
end


--[[--------------------------&lt; I S S N &gt;----------------------------------------------------------------------

Validate and format an issn.  This code fixes the case where an editor has included an ISSN in the citation but
has separated the two groups of four digits with a space.  When that condition occurred, the resulting link looked
like this:

	|issn=0819 4327 gives: [http://www.worldcat.org/issn/0819 4327 0819 4327]	-- can't have spaces in an external link
	
This code now prevents that by inserting a hyphen at the issn midpoint.  It also validates the issn for length
and makes sure that the checkdigit agrees with the calculated value.  Incorrect length (8 digits), characters
other than 0-9 and X, or checkdigit / calculated value mismatch will all cause a check issn error message.  The
issn is always displayed with a hyphen, even if the issn was given as a single group of 8 digits.

]]

local function issn(id, e)
	local issn_copy = id;														-- save a copy of unadulterated issn; use this version for display if issn does not validate
	id = mw.ustring.gsub (id, '%d', cfg.date_names.local_digits);				-- Falocalization translate 'local' digits to Western 0-9

	local handler;
	local text;
	local valid_issn = true;
	
	if e then
		 handler = cfg.id_handlers['EISSN'];
	else
		 handler = cfg.id_handlers['ISSN'];
	end

	id=id:gsub( "[%s-–]", "" );													-- strip spaces, hyphens, and endashes from the issn

	if 8 ~= id:len() or nil == id:match( "^%d*X?$" ) then						-- validate the issn: 8 digits long, containing only 0-9 or X in the last position
		valid_issn=false;														-- wrong length or improper character
	else
		valid_issn=is_valid_isxn(id, 8);										-- validate issn
	end

	if true == valid_issn then
		id = string.sub( id, 1, 4 ) .. "-" .. string.sub( id, 5 );				-- if valid, display correctly formatted version
	else
		id = issn_copy;															-- if not valid, use the show the invalid issn with error message
	end
	
	text = external_link_id({link = handler.link, label = handler.label, q = handler.q,
		prefix=handler.prefix,id=id,separator=handler.separator, encode=handler.encode})
 
	if false == valid_issn then
		text = text .. ' ' .. set_error( 'bad_issn', e and 'e' or '' )			-- add an error message if the issn is invalid
	end 
	
	return text
end


--[[--------------------------&lt; J F M &gt;-----------------------------------------------------------------------

A numerical identifier in the form nn.nnnn.nn

]]

local function jfm (id)
	local handler = cfg.id_handlers['JFM'];
	local id_num;
	local err_cat = '';
	id = mw.ustring.gsub (id, '%d', cfg.date_names.local_digits);				-- Falocalization translate 'local' digits to Western 0-9
	
	id_num = id:match ('^[Jj][Ff][Mm](.*)$');									-- identifier with jfm prefix; extract identifier

	if is_set (id_num) then
		add_maint_cat ('jfm_format');
	else																		-- plain number without mr prefix
		id_num = id;															-- if here id does not have prefix
	end

	if id_num and id_num:match('^%d%d%.%d%d%d%d%.%d%d$') then
		id = id_num;															-- jfm matches pattern
	else
		err_cat = ' ' .. set_error( 'bad_jfm' );								-- set an error message
	end
	
	return external_link_id({link = handler.link, label = handler.label, q = handler.q,
			prefix=handler.prefix,id=id,separator=handler.separator, encode=handler.encode}) .. err_cat;
end


--[[--------------------------&lt; L C C N &gt;----------------------------------------------------------------------

Format LCCN link and do simple error checking.  LCCN is a character string 8-12 characters long. The length of
the LCCN dictates the character type of the first 1-3 characters; the rightmost eight are always digits.
http://info-uri.info/registry/OAIHandler?verb=GetRecord&amp;metadataPrefix=reg&amp;identifier=info:lccn/

length = 8 then all digits
length = 9 then lccn[1] is lower case alpha
length = 10 then lccn[1] and lccn[2] are both lower case alpha or both digits
length = 11 then lccn[1] is lower case alpha, lccn[2] and lccn[3] are both lower case alpha or both digits
length = 12 then lccn[1] and lccn[2] are both lower case alpha

]]

local function lccn(lccn)
	local handler = cfg.id_handlers['LCCN'];
	local err_cat = '';															-- presume that LCCN is valid
	local id = lccn;															-- local copy of the lccn
	id = mw.ustring.gsub (id, '%d', cfg.date_names.local_digits);				-- Falocalization translate 'local' digits to Western 0-9

	id = normalize_lccn (id);													-- get canonical form (no whitespace, hyphens, forward slashes)
	local len = id:len();														-- get the length of the lccn

	if 8 == len then
		if id:match("[^%d]") then												-- if LCCN has anything but digits (nil if only digits)
			err_cat = ' ' .. set_error( 'bad_lccn' );							-- set an error message
		end
	elseif 9 == len then														-- LCCN should be adddddddd
		if nil == id:match("%l%d%d%d%d%d%d%d%d") then							-- does it match our pattern?
			err_cat = ' ' .. set_error( 'bad_lccn' );							-- set an error message
		end
	elseif 10 == len then														-- LCCN should be aadddddddd or dddddddddd
		if id:match("[^%d]") then												-- if LCCN has anything but digits (nil if only digits) ...
			if nil == id:match("^%l%l%d%d%d%d%d%d%d%d") then					-- ... see if it matches our pattern
				err_cat = ' ' .. set_error( 'bad_lccn' );						-- no match, set an error message
			end
		end
	elseif 11 == len then														-- LCCN should be aaadddddddd or adddddddddd
		if not (id:match("^%l%l%l%d%d%d%d%d%d%d%d") or id:match("^%l%d%d%d%d%d%d%d%d%d%d")) then	-- see if it matches one of our patterns
			err_cat = ' ' .. set_error( 'bad_lccn' );							-- no match, set an error message
		end
	elseif 12 == len then														-- LCCN should be aadddddddddd
		if not id:match("^%l%l%d%d%d%d%d%d%d%d%d%d") then						-- see if it matches our pattern
			err_cat = ' ' .. set_error( 'bad_lccn' );							-- no match, set an error message
		end
	else
		err_cat = ' ' .. set_error( 'bad_lccn' );								-- wrong length, set an error message
	end

	if not is_set (err_cat) and nil ~= lccn:find ('%s') then
		err_cat = ' ' .. set_error( 'bad_lccn' );								-- lccn contains a space, set an error message
	end

	return external_link_id({link = handler.link, label = handler.label, q = handler.q,
			prefix=handler.prefix,id=lccn,separator=handler.separator, encode=handler.encode}) .. err_cat;
end


--[[--------------------------&lt; M R &gt;--------------------------------------------------------------------------

A seven digit number; if not seven digits, zero-fill leading digits to make seven digits.

]]

local function mr (id)
	local handler = cfg.id_handlers['MR'];
	local id_num;
	local id_len;
	local err_cat = '';
	id = mw.ustring.gsub (id, '%d', cfg.date_names.local_digits);				-- Falocalization translate 'local' digits to Western 0-9

	
	id_num = id:match ('^[Mm][Rr](%d+)$');										-- identifier with mr prefix

	if is_set (id_num) then
		add_maint_cat ('mr_format');
	else																		-- plain number without mr prefix
		id_num = id:match ('^%d+$');											-- if here id is all digits
	end

	id_len = id_num and id_num:len() or 0;
	if (7 &gt;= id_len) and (0 ~= id_len) then
		id = string.rep ('0', 7-id_len ) .. id_num;								-- zero-fill leading digits
	else
		err_cat = ' ' .. set_error( 'bad_mr' );									-- set an error message
	end
	
	return external_link_id({link = handler.link, label = handler.label, q = handler.q,
			prefix=handler.prefix,id=id,separator=handler.separator, encode=handler.encode}) .. err_cat;
end


--[[--------------------------&lt; O C L C &gt;----------------------------------------------------------------------

Validate and format an oclc id.  https://www.oclc.org/batchload/controlnumber.en.html

]]

local function oclc (id)
	local handler = cfg.id_handlers['OCLC'];
	local number;
	local err_msg = '';															-- empty string for concatenation
	id = mw.ustring.gsub (id, '%d', cfg.date_names.local_digits);				-- Falocalization translate 'local' digits to Western 0-9
	
	if id:match('^ocm%d%d%d%d%d%d%d%d$') then									-- ocm prefix and 8 digits; 001 field (12 characters)
		number = id:match('ocm(%d+)');											-- get the number
	elseif id:match('^ocn%d%d%d%d%d%d%d%d%d$') then								-- ocn prefix and 9 digits; 001 field (12 characters)
		number = id:match('ocn(%d+)');											-- get the number
	elseif id:match('^on%d%d%d%d%d%d%d%d%d%d+$') then							-- on prefix and 10 or more digits; 001 field (12 characters)
		number = id:match('^on(%d%d%d%d%d%d%d%d%d%d+)$');						-- get the number
	elseif id:match('^%(OCoLC%)[1-9]%d*$') then									-- (OCoLC) prefix and variable number digits; no leading zeros; 035 field
		number = id:match('%(OCoLC%)([1-9]%d*)');								-- get the number
		if 9 &lt; number:len() then
			number = nil;														-- contrain to 1 to 9 digits; change this when oclc issues 10-digit numbers
		end
	elseif id:match('^%d+$') then												-- no prefix
		number = id;															-- get the number
		if 10 &lt; number:len() then
			number = nil;														-- contrain to 1 to 10 digits; change this when oclc issues 11-digit numbers
		end
	end

	if number then																-- proper format
		id = number;															-- exclude prefix, if any, from external link
	else
		err_msg = ' ' .. set_error( 'bad_oclc' )								-- add an error message if the id is malformed
	end
	
	local text = external_link_id({link=handler.link, label=handler.label, q = handler.q,
		prefix=handler.prefix, id=id, separator=handler.separator, encode=handler.encode}) .. err_msg;

	return text;
end


--[[--------------------------&lt; O P E N L I B R A R Y &gt;--------------------------------------------------------

Formats an OpenLibrary link, and checks for associated errors.

]]

local function openlibrary(id, access)
	local code;
	local handler = cfg.id_handlers['OL'];
	local ident;
	id = mw.ustring.gsub (id, '%d', cfg.date_names.local_digits);				-- Falocalization translate 'local' digits to Western 0-9
	
	ident, code = id:gsub('^OL', ''):match("^(%d+([AMW]))$");					-- optional OL prefix followed immediately by digits followed by 'A', 'M', or 'W'; remove OL prefix

	if not is_set (ident) then													-- if malformed return an error
		return external_link_id({link=handler.link, label=handler.label, q = handler.q,
			prefix=handler.prefix .. 'OL',
			id=id, separator=handler.separator,	encode = handler.encode,
			access = access}) .. ' ' .. set_error( 'bad_ol' );
	end
	
	id = ident;																	-- use ident without the optional OL prefix (it has been removed)
	
	if ( code == "A" ) then
		return external_link_id({link=handler.link, label=handler.label, q = handler.q,
			prefix=handler.prefix .. 'authors/OL',
			id=id, separator=handler.separator,	encode = handler.encode,
			access = access})
	end
	
	if ( code == "M" ) then
		return external_link_id({link=handler.link, label=handler.label, q = handler.q,
			prefix=handler.prefix .. 'books/OL',
			id=id, separator=handler.separator,	encode = handler.encode,
			access = access})
	end

	if ( code == "W" ) then
		return external_link_id({link=handler.link, label=handler.label, q = handler.q,
			prefix=handler.prefix .. 'works/OL',
			id=id, separator=handler.separator,	encode = handler.encode,
			access = access})
	end
end


--[[--------------------------&lt; P M C &gt;------------------------------------------------------------------------

Format a PMC, do simple error checking, and check for embargoed articles.

The embargo parameter takes a date for a value. If the embargo date is in the future the PMC identifier will not
be linked to the article.  If the embargo date is today or in the past, or if it is empty or omitted, then the
PMC identifier is linked to the article through the link at cfg.id_handlers['PMC'].prefix.

PMC embargo date testing is done in function is_embargoed () which is called earlier because when the citation
has |pmc=&lt;value&gt; but does not have a |url= then |title= is linked with the PMC link.  Function is_embargoed ()
returns the embargo date if the PMC article is still embargoed, otherwise it returns an empty string.

PMCs are sequential numbers beginning at 1 and counting up.  This code checks the PMC to see that it contains only digits and is less
than test_limit; the value in local variable test_limit will need to be updated periodically as more PMCs are issued.

]]

local function pmc(id, embargo)
	local test_limit = 6500000;													-- update this value as PMCs approach
	local handler = cfg.id_handlers['PMC'];
	local err_cat = '';															-- presume that PMC is valid
	local id_num;
	local text;
	id = mw.ustring.gsub (id, '%d', cfg.date_names.local_digits);				-- Falocalization translate 'local' digits to Western 0-9
	
	id_num = id:match ('^[Pp][Mm][Cc](%d+)$');									-- identifier with pmc prefix

	if is_set (id_num) then
		add_maint_cat ('pmc_format');
	else																		-- plain number without pmc prefix
		id_num = id:match ('^%d+$');											-- if here id is all digits
	end

	if is_set (id_num) then														-- id_num has a value so test it
		id_num = tonumber(id_num);												-- convert id_num to a number for range testing
		if 1 &gt; id_num or test_limit &lt; id_num then								-- if PMC is outside test limit boundaries
			err_cat = ' ' .. set_error( 'bad_pmc' );							-- set an error message
		else
			id = tostring (id_num);												-- make sure id is a string
		end
	else																		-- when id format incorrect
		err_cat = ' ' .. set_error( 'bad_pmc' );								-- set an error message
	end
	
	if is_set (embargo) then													-- is PMC is still embargoed?
		text = table.concat (													-- still embargoed so no external link
			{
			make_wikilink (handler.link, handler.label),
			handler.separator,
			id,
			err_cat
			});
	else
		text = external_link_id({link = handler.link, label = handler.label, q = handler.q,	-- no embargo date or embargo has expired, ok to link to article
			prefix=handler.prefix,id=id,separator=handler.separator, encode=handler.encode, access=handler.access}) .. err_cat;
	end
	return text;
end


--[[--------------------------&lt; P M I D &gt;----------------------------------------------------------------------

Format PMID and do simple error checking.  PMIDs are sequential numbers beginning at 1 and counting up.  This
code checks the PMID to see that it contains only digits and is less than test_limit; the value in local variable
test_limit will need to be updated periodically as more PMIDs are issued.

]]

local function pmid(id)
	local test_limit = 32000000;												-- update this value as PMIDs approach
	local handler = cfg.id_handlers['PMID'];
	local err_cat = '';															-- presume that PMID is valid
	id = mw.ustring.gsub (id, '%d', cfg.date_names.local_digits);				-- Falocalization translate 'local' digits to Western 0-9
	
	if id:match("[^%d]") then													-- if PMID has anything but digits
		err_cat = ' ' .. set_error( 'bad_pmid' );								-- set an error message
	else																		-- PMID is only digits
		local id_num = tonumber(id);											-- convert id to a number for range testing
		if 1 &gt; id_num or test_limit &lt; id_num then								-- if PMID is outside test limit boundaries
			err_cat = ' ' .. set_error( 'bad_pmid' );							-- set an error message
		end
	end
	
	return external_link_id({link = handler.link, label = handler.label, q = handler.q,
			prefix=handler.prefix,id=id,separator=handler.separator, encode=handler.encode}) .. err_cat;
end


--[[--------------------------&lt; S S R N &gt;----------------------------------------------------------------------

Format an ssrn, do simple error checking

SSRNs are sequential numbers beginning at 100? and counting up.  This code checks the ssrn to see that it is
only digits and is greater than 99 and less than test_limit; the value in local variable test_limit will need
to be updated periodically as more SSRNs are issued.

]]

local function ssrn (id)
	local test_limit = 3500000;													-- update this value as SSRNs approach
	local handler = cfg.id_handlers['SSRN'];
	local err_cat = '';															-- presume that SSRN is valid
	local id_num;
	local text;
	id = mw.ustring.gsub (id, '%d', cfg.date_names.local_digits);				-- Falocalization translate 'local' digits to Western 0-9
	
	id_num = id:match ('^%d+$');												-- id must be all digits

	if is_set (id_num) then														-- id_num has a value so test it
		id_num = tonumber(id_num);												-- convert id_num to a number for range testing
		if 100 &gt; id_num or test_limit &lt; id_num then								-- if SSRN is outside test limit boundaries
			err_cat = ' ' .. set_error( 'bad_ssrn' );							-- set an error message
		end
	else																		-- when id format incorrect
		err_cat = ' ' .. set_error( 'bad_ssrn' );								-- set an error message
	end
	
	text = external_link_id({link = handler.link, label = handler.label, q = handler.q,
		prefix=handler.prefix,id=id,separator=handler.separator, encode=handler.encode, access=handler.access}) .. err_cat;

	return text;
end


--[[--------------------------&lt; U S E N E T _ I D &gt;------------------------------------------------------------

Validate and format a usenet message id.  Simple error checking, looks for 'id-left@id-right' not enclosed in
'&lt;' and/or '&gt;' angle brackets.

]]

local function usenet_id (id)
	local handler = cfg.id_handlers['USENETID'];

	local text = external_link_id({link = handler.link, label = handler.label, q = handler.q,
		prefix=handler.prefix,id=id,separator=handler.separator, encode=handler.encode})
 
	if not id:match('^.+@.+$') or not id:match('^[^&lt;].*[^&gt;]$')then				-- doesn't have '@' or has one or first or last character is '&lt; or '&gt;'
		text = text .. ' ' .. set_error( 'bad_usenet_id' )						-- add an error message if the message id is invalid
	end 
	
	return text
end


--[[--------------------------&lt; Z B L &gt;-----------------------------------------------------------------------

A numerical identifier in the form nnnn.nnnnn - leading zeros in the first quartet optional

]]

local function zbl (id)
	local handler = cfg.id_handlers['ZBL'];
	local id_num;
	local err_cat = '';
	id = mw.ustring.gsub (id, '%d', cfg.date_names.local_digits);				-- Falocalization translate 'local' digits to Western 0-9
	
	id_num = id:match ('^[Zz][Bb][Ll](.*)$');									-- identifier with zbl prefix; extract identifier

	if is_set (id_num) then
		add_maint_cat ('zbl_format');
	else																		-- plain number without zbl prefix
		id_num = id;															-- if here id does not have prefix
	end

	if id_num:match('^%d?%d?%d?%d%.%d%d%d%d%d$') then
		id = id_num;															-- id matches pattern
	else
		err_cat = ' ' .. set_error( 'bad_zbl' );								-- set an error message
	end
	
	return external_link_id({link = handler.link, label = handler.label, q = handler.q,
			prefix=handler.prefix,id=id,separator=handler.separator, encode=handler.encode}) .. err_cat;
end


--============================&lt;&lt; I N T E R F A C E   F U N C T I O N S &gt;&gt;==========================================

--[[--------------------------&lt; B U I L D _ I D _ L I S T &gt;--------------------------------------------------------

Takes a table of IDs created by extract_ids() and turns it into a table of formatted ID outputs.

inputs:
	id_list – table of identifiers built by extract_ids()
	options – table of various template parameter values used to modify some manually handled identifiers

]]

local function build_id_list( id_list, options )
	local new_list, handler = {};

	local function fallback(k) return { __index = function(t,i) return cfg.id_handlers[k][i] end } end;
	
	for k, v in pairs( id_list ) do												-- k is uc identifier name as index to cfg.id_handlers; e.g. cfg.id_handlers['ISBN'], v is a table
		-- fallback to read-only cfg
		v = numConv('fa', v);
		handler = setmetatable( { ['id'] = v, ['access'] = options.IdAccessLevels[k] }, fallback(k) );

		if handler.mode == 'external' then
			table.insert( new_list, {handler.label, external_link_id( handler ) } );
		elseif handler.mode == 'internal' then
			table.insert( new_list, {handler.label, internal_link_id( handler ) } );
		elseif handler.mode ~= 'manual' then
			error( cfg.messages['unknown_ID_mode'] );
		elseif k == 'ARXIV' then
			table.insert( new_list, {handler.label, arxiv( v, options.Class ) } ); 
		elseif k == 'ASIN' then
			table.insert( new_list, {handler.label, asin( v, options.ASINTLD ) } ); 
		elseif k == 'BIBCODE' then
			table.insert( new_list, {handler.label, bibcode( v, handler.access ) } );
		elseif k == 'BIORXIV' then
			table.insert( new_list, {handler.label, biorxiv( v ) } );
		elseif k == 'CITESEERX' then
			table.insert( new_list, {handler.label, citeseerx( v ) } );
		elseif k == 'DOI' then
			table.insert( new_list, {handler.label, doi( v, options.DoiBroken, handler.access ) } );
		elseif k == 'EISSN' then
			table.insert( new_list, {handler.label, issn( v, true ) } );		-- true distinguishes eissn from issn
		elseif k == 'HDL' then
			table.insert( new_list, {handler.label, hdl( v, handler.access ) } );
		elseif k == 'ISBN' then
			local ISBN = internal_link_id( handler );
			local check;
			local err_type = '';
			check, err_type = isbn( v );
			if not check then
				if is_set(options.IgnoreISBN) then								-- ISBN is invalid; if |ignore-isbn-error= set
					add_maint_cat ('ignore_isbn_err');							-- ad a maint category
				else
					ISBN = ISBN .. set_error( 'bad_isbn', {err_type}, false, " ", "" );	-- else display an error message
				end
			elseif is_set(options.IgnoreISBN) then								-- ISBN is OK; if |ignore-isbn-error= set
				add_maint_cat ('ignore_isbn_err');								-- because |ignore-isbn-error= unnecessary
			end
			table.insert( new_list, {handler.label, ISBN } );				
		elseif k == 'ISMN' then
			table.insert( new_list, {handler.label, ismn( v ) } );
		elseif k == 'ISSN' then
			table.insert( new_list, {handler.label, issn( v ) } );
		elseif k == 'JFM' then
			table.insert( new_list, {handler.label, jfm( v ) } );
		elseif k == 'LCCN' then
			table.insert( new_list, {handler.label, lccn( v ) } );
		elseif k == 'MR' then
			table.insert( new_list, {handler.label, mr( v ) } );
		elseif k == 'OCLC' then
			table.insert( new_list, {handler.label, oclc( v ) } );
		elseif k == 'OL' or k == 'OLA' then
			table.insert( new_list, {handler.label, openlibrary( v, handler.access ) } );
		elseif k == 'PMC' then
			table.insert( new_list, {handler.label, pmc( v, options.Embargo ) } );
		elseif k == 'PMID' then
			table.insert( new_list, {handler.label, pmid( v ) } );
		elseif k == 'SSRN' then
			table.insert( new_list, {handler.label, ssrn( v ) } );
		elseif k == 'USENETID' then
			table.insert( new_list, {handler.label, usenet_id( v ) } );
		elseif k == 'ZBL' then
			table.insert( new_list, {handler.label, zbl( v ) } );
		else
			error( cfg.messages['unknown_manual_ID'] );
		end
	end
	
	local function comp( a, b )	-- used in following table.sort()
		return a[1]:lower() &lt; b[1]:lower();
	end
	
	table.sort( new_list, comp );
	for k, v in ipairs( new_list ) do
		new_list[k] = v[2];
	end
	
	return new_list;
end


--[[--------------------------&lt; E X T R A C T _ I D S &gt;------------------------------------------------------------

Populates ID table from arguments using configuration settings. Loops through cfg.id_handlers and searches args for
any of the parameters listed in each cfg.id_handlers['...'].parameters.  If found, adds the parameter and value to
the identifier list.  Emits redundant error message is more than one alias exists in args

]]

local function extract_ids( args )
	local id_list = {};															-- list of identifiers found in args
	for k, v in pairs( cfg.id_handlers ) do										-- k is uc identifier name as index to cfg.id_handlers; e.g. cfg.id_handlers['ISBN'], v is a table
		v = select_one( args, v.parameters, 'redundant_parameters' );			-- v.parameters is a table of aliases for k; here we pick one from args if present
		if is_set(v) then id_list[k] = v; end									-- if found in args, add identifier to our list
	end
	return id_list;
end


--[[--------------------------&lt; E X T R A C T _ I D _ A C C E S S _ L E V E L S &gt;--------------------------------------

Fetches custom id access levels from arguments using configuration settings.
Parameters which have a predefined access level (e.g. arxiv) do not use this
function as they are directly rendered as free without using an additional parameter.

]]

local function extract_id_access_levels( args, id_list )
	local id_accesses_list = {};
	for k, v in pairs( cfg.id_handlers ) do
		local access_param = v.custom_access;
		local k_lower = string.lower(k);
		if is_set(access_param) then
			local access_level = args[access_param];
			if is_set(access_level) then
				if not in_array (access_level:lower(), cfg.keywords['id-access']) then
					table.insert( z.message_tail, { set_error( 'invalid_param_val', {access_param, access_level}, true ) } );	
					access_level = nil;
				end
				if not is_set(id_list[k]) then
					table.insert( z.message_tail, { set_error( 'param_access_requires_param', {k_lower}, true ) } );
				end
				if is_set(access_level) then
					access_level = access_level:lower();
				end
				id_accesses_list[k] = access_level;
			end
		end
	end
	return id_accesses_list;
end


--[[--------------------------&lt; S E T _ S E L E C T E D _ M O D U L E S &gt;--------------------------------------

Sets local cfg table and imported functions table to same (live or sandbox) as that used by the other modules.

]]

local function set_selected_modules (cfg_table_ptr, utilities_page_ptr)
	cfg = cfg_table_ptr;

	is_set = utilities_page_ptr.is_set;											-- import functions from select Module:Citation/CS1/Utilities module
	in_array = utilities_page_ptr.in_array;
	set_error = utilities_page_ptr.set_error;
	select_one = utilities_page_ptr.select_one;
	add_maint_cat = utilities_page_ptr.add_maint_cat;
	substitute = utilities_page_ptr.substitute;
	make_wikilink = utilities_page_ptr.make_wikilink;

	z = utilities_page_ptr.z;													-- table of tables in Module:Citation/CS1/Utilities
end


return {
	build_id_list = build_id_list,
	extract_ids = extract_ids,
	extract_id_access_levels = extract_id_access_levels,
	is_embargoed = is_embargoed;
	set_selected_modules = set_selected_modules;
	}</text>
      <sha1>4yjzw47rdrf7vgr4z04kl8ncds9j4kr</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>پودمان:Numeral converter2</title>
    <ns>828</ns>
    <id>75</id>
    <revision>
      <id>622</id>
      <parentid>118</parentid>
      <timestamp>2020-06-18T04:14:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sarah</username>
        <id>1</id>
      </contributor>
      <origin>622</origin>
      <model>Scribunto</model>
      <format>text/plain</format>
      <text bytes="2207" sha1="ns4t7b6j1dlq6sd4q3ozmi7ls89uq8s" xml:space="preserve">local p = {}

-- Use this function from templates.
function p.convert_template(frame)
  -- Third argument is optional; If true given, signs like dot (.) will be replaced.
  frame.args[3] = frame.args[3] or nil
  return p.convert(frame.args[1], frame.args[2], frame.args[3])
end

-- Use these function directly in modules.

function p.convert(lang, text, signs, virgule)
  text = tostring(text)
  signs = signs or nil
  virgule= virgule or nil

  if lang == "fa" or lang == "ur" or lang == "mzn" or lang == "glk" then -- برای فارسی، اردو، مازندرانی، گیلکی
    text = mw.ustring.gsub(text, "[0٠]", "۰")
    text = mw.ustring.gsub(text, "[1١]", "۱")
    text = mw.ustring.gsub(text, "[2٢]", "۲")
    text = mw.ustring.gsub(text, "[3٣]", "۳")
    text = mw.ustring.gsub(text, "[4٤]", "۴")
    text = mw.ustring.gsub(text, "[5٥]", "۵")
    text = mw.ustring.gsub(text, "[6٦]", "۶")
    text = mw.ustring.gsub(text, "[7٧]", "۷")
    text = mw.ustring.gsub(text, "[8٨]", "۸")
    text = mw.ustring.gsub(text, "[9٩]", "۹")
--    text = mw.ustring.gsub(text, "ISBN ", "")	
    --تبدیل نقطه به «٫» را به دلیل ایجاد مشکل در فارسی‌سازی برخی شناسه‌ها که نقطه دارند حذف کردم
    if type(signs) ~= "nil" then
      text = mw.ustring.gsub(text, "%.", "٫")
      --تبدیل % به درصد فارسی ٪ را نگذاشتم چون ممکن است کدهای درصدی وارد شده به پودمان را خراب کند.
    end
  elseif lang == "en" then -- تبدیل به انگلیسی
    text = mw.ustring.gsub(text, "[۰٠]", "0")
    text = mw.ustring.gsub(text, "[۱١]", "1")
    text = mw.ustring.gsub(text, "[۲٢]", "2")
    text = mw.ustring.gsub(text, "[۳٣]", "3")
    text = mw.ustring.gsub(text, "[۴٤]", "4")
    text = mw.ustring.gsub(text, "[۵٥]", "5")
    text = mw.ustring.gsub(text, "[۶٦]", "6")
    text = mw.ustring.gsub(text, "[۷٧]", "7")
    text = mw.ustring.gsub(text, "[۸٨]", "8")
    text = mw.ustring.gsub(text, "[۹٩]", "9")
    text = mw.ustring.gsub(text, "٫", ".")
    text = mw.ustring.gsub(text, "٪", "%")
  end

  return text
end

return p</text>
      <sha1>ns4t7b6j1dlq6sd4q3ozmi7ls89uq8s</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>پودمان:Citation/CS1/fa/COinS</title>
    <ns>828</ns>
    <id>76</id>
    <revision>
      <id>119</id>
      <timestamp>2019-03-31T07:18:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sarah</username>
        <id>1</id>
      </contributor>
      <comment>صفحه‌ای تازه حاوی « local coins = {};   --[[--------------------------&lt; F O R W A R D   D E C L A R A T I O N S &gt;-------------------------------------- ]] loc...» ایجاد کرد</comment>
      <origin>119</origin>
      <model>Scribunto</model>
      <format>text/plain</format>
      <text bytes="16812" sha1="1uz7v2hiqbm2wga5qnigax1d7ujy26k" xml:space="preserve">
local coins = {};


--[[--------------------------&lt; F O R W A R D   D E C L A R A T I O N S &gt;--------------------------------------
]]
local is_set, in_array, remove_wiki_link;										-- functions in Module:Citation/CS1/Utilities

local cfg;																		-- table of configuration tables that are defined in Module:Citation/CS1/Configuration


--[[--------------------------&lt; S T R I P _ A P O S T R O P H E _ M A R K U P &gt;--------------------------------

Strip wiki italic and bold markup from argument so that it doesn't contaminate COinS metadata.
This function strips common patterns of apostrophe markup.  We presume that editors who have taken the time to
markup a title have, as a result, provided valid markup. When they don't, some single apostrophes are left behind.

]]

local function strip_apostrophe_markup (argument)
	if not is_set (argument) then return argument; end

	if argument:find ( "''", 1, true ) == nil then								-- Is there at least one double apostrophe?  If not, exit.
		return argument;
	end

	while true do
		if argument:find ( "'''''", 1, true ) then								-- bold italic (5)
			argument=argument:gsub("%'%'%'%'%'", "");							-- remove all instances of it
		elseif argument:find ( "''''", 1, true ) then							-- italic start and end without content (4)
			argument=argument:gsub("%'%'%'%'", "");
		elseif argument:find ( "'''", 1, true ) then							-- bold (3)
			argument=argument:gsub("%'%'%'", "");
		elseif argument:find ( "''", 1, true ) then								-- italic (2)
			argument=argument:gsub("%'%'", "");
		else
			break;
		end
	end
	return argument;															-- done
end


--[[--------------------------&lt; M A K E _ C O I N S _ T I T L E &gt;----------------------------------------------

Makes a title for COinS from Title and / or ScriptTitle (or any other name-script pairs)

Apostrophe markup (bold, italics) is stripped from each value so that the COinS metadata isn't corrupted with strings
of %27%27...

]]

local function make_coins_title (title, script)
	if is_set (title) then
		title = strip_apostrophe_markup (title);								-- strip any apostrophe markup
	else
		title='';																-- if not set, make sure title is an empty string
	end
	if is_set (script) then
		script = script:gsub ('^%l%l%s*:%s*', '');								-- remove language prefix if present (script value may now be empty string)
		script = strip_apostrophe_markup (script);								-- strip any apostrophe markup
	else
		script='';																-- if not set, make sure script is an empty string
	end
	if is_set (title) and is_set (script) then
		script = ' ' .. script;													-- add a space before we concatenate
	end
	return title .. script;														-- return the concatenation
end


--[[--------------------------&lt; E S C A P E _ L U A _ M A G I C _ C H A R S &gt;----------------------------------

Returns a string where all of lua's magic characters have been escaped.  This is important because functions like
string.gsub() treat their pattern and replace strings as patterns, not literal strings.
]]

local function escape_lua_magic_chars (argument)
	argument = argument:gsub("%%", "%%%%");										-- replace % with %%
	argument = argument:gsub("([%^%$%(%)%.%[%]%*%+%-%?])", "%%%1");				-- replace all other lua magic pattern characters
	return argument;
end


--[[--------------------------&lt; G E T _ C O I N S _ P A G E S &gt;------------------------------------------------

Extract page numbers from external wikilinks in any of the |page=, |pages=, or |at= parameters for use in COinS.

]]

local function get_coins_pages (pages)
	local pattern;
	if not is_set (pages) then return pages; end								-- if no page numbers then we're done
	
	while true do
		pattern = pages:match("%[(%w*:?//[^ ]+%s+)[%w%d].*%]");					-- pattern is the opening bracket, the url and following space(s): "[url "
		if nil == pattern then break; end										-- no more urls
		pattern = escape_lua_magic_chars (pattern);								-- pattern is not a literal string; escape lua's magic pattern characters
		pages = pages:gsub(pattern, "");										-- remove as many instances of pattern as possible
	end
	pages = pages:gsub("[%[%]]", "");											-- remove the brackets
	pages = pages:gsub("–", "-" );							-- replace endashes with hyphens
	pages = pages:gsub("&amp;%w+;", "-" );						-- and replace html entities (&amp;ndash; etc.) with hyphens; do we need to replace numerical entities like &amp;#32; and the like?
	return pages;
end


--[=[-------------------------&lt; C O I N S _ R E P L A C E _ M A T H _ S T R I P M A R K E R &gt;------------------

There are three options for math markup rendering that depend on the editor's math preference settings.  These
settings are at [[Special:Preferences#mw-prefsection-rendering]] and are
	PNG images
	TeX source
	MathML with SVG or PNG fallback

All three are heavy with html and css which doesn't belong in the metadata.

Without this function, the metadata saved in the raw wikitext contained the rendering determined by the settings
of the last editor to save the page.

This function gets the rendered form of an equation according to the editor's preference before the page is saved.  It
then searches the rendering for the text equivalent of the rendered equation and replaces the rendering with that so
that the page is saved without extraneous html/css markup and with a reasonably readable text form of the equation.

When a replacement is made, this function returns true and the value with replacement; otherwise false and the intital
value.  To replace multipe equations it is necesary to call this function from within a loop.

]=]

local function coins_replace_math_stripmarker (value)
	local stripmarker = cfg.stripmarkers['math'];
	local rendering = value:match (stripmarker);								-- is there a math stripmarker

	if not rendering then														-- when value doesn't have a math stripmarker, abandon this test
		return false, value;
	end
	
	rendering = mw.text.unstripNoWiki (rendering);								-- convert stripmarker into rendered value (or nil? ''? when math render error)
	
	if rendering:match ('alt="[^"]+"') then										-- if PNG math option
		rendering = rendering:match ('alt="([^"]+)"');							-- extract just the math text
	elseif rendering:match ('$%s+.+%s+%$') then									-- if TeX math option; $ is legit character that is escapes as \$
		rendering = rendering:match ('$%s+(.+)%s+%$')							-- extract just the math text
	elseif rendering:match ('&lt;annotation[^&gt;]+&gt;.+&lt;/annotation&gt;') then			-- if MathML math option
		rendering = rendering:match ('&lt;annotation[^&gt;]+&gt;(.+)&lt;/annotation&gt;')		-- extract just the math text
	else
		return false, value;													-- had math stripmarker but not one of the three defined forms
	end
	
	return true, value:gsub (stripmarker, rendering, 1);
end


--[[--------------------------&lt; C O I N S _ C L E A N U P &gt;----------------------------------------------------

Cleanup parameter values for the metadata by removing or replacing invisible characters and certain html entities.

2015-12-10: there is a bug in mw.text.unstripNoWiki ().  It replaces math stripmarkers with the appropriate content
when it shouldn't.  See https://phabricator.wikimedia.org/T121085 and Wikipedia_talk:Lua#stripmarkers_and_mw.text.unstripNoWiki.28.29

TODO: move the replacement patterns and replacement values into a table in /Configuration similar to the invisible
characters table?

]]

local function coins_cleanup (value)
	local replaced = true;														-- default state to get the do loop running

	while replaced do															-- loop until all math stripmarkers replaced
		replaced, value = coins_replace_math_stripmarker (value);				-- replace math stripmarker with text representation of the equation
	end

	value = value:gsub (cfg.stripmarkers['math'], "MATH RENDER ERROR");						-- one or more couldn't be replaced; insert vague error message
	
	value = mw.text.unstripNoWiki (value);										-- replace nowiki stripmarkers with their content
	value = value:gsub ('&lt;span class="nowrap" style="padding%-left:0%.1em;"&gt;&amp;#39;(s?)&lt;/span&gt;', "'%1");	-- replace {{'}} or {{'s}} with simple apostrophe or apostrophe-s
	value = value:gsub ('&amp;nbsp;', ' ');											-- replace &amp;nbsp; entity with plain space
	value = value:gsub ('\226\128\138', ' ');									-- replace hair space with plain space
	if not mw.ustring.find (value, cfg.indic_script) then						-- don't remove zero width joiner characters from indic script
		value = value:gsub ('&amp;zwj;', '');											-- remove &amp;zwj; entities
		value = mw.ustring.gsub (value, '[\226\128\141\226\128\139\194\173]', '');	-- remove zero-width joiner, zero-width space, soft hyphen
	end
	value = value:gsub ('[\009\010\013]', ' ');									-- replace horizontal tab, line feed, carriage return with plain space
	return value;
end


--[[--------------------------&lt; C O I N S &gt;--------------------------------------------------------------------

COinS metadata (see &lt;http://ocoins.info/&gt;) allows automated tools to parse the citation information.

]]

local function COinS(data, class)
	if 'table' ~= type(data) or nil == next(data) then
		return '';
	end

	for k, v in pairs (data) do													-- spin through all of the metadata parameter values
		if 'ID_list' ~= k and 'Authors' ~= k then								-- except the ID_list and Author tables (author nowiki stripmarker done when Author table processed)
			data[k] = coins_cleanup (v);
		end
	end

	local ctx_ver = "Z39.88-2004";
	
	-- treat table strictly as an array with only set values.
	local OCinSoutput = setmetatable( {}, {
		__newindex = function(self, key, value)
			if is_set(value) then
				rawset( self, #self+1, table.concat{ key, '=', mw.uri.encode( remove_wiki_link( value ) ) } );
			end
		end
	});
	
	if in_array (class, {'arxiv', 'biorxiv', 'citeseerx', 'journal', 'news', 'magazine'}) or (in_array (class, {'conference', 'interview', 'map', 'press release', 'web'}) and is_set(data.Periodical)) or 
		('citation' == class and is_set(data.Periodical) and not is_set (data.Encyclopedia)) then
			OCinSoutput.rft_val_fmt = "info:ofi/fmt:kev:mtx:journal";			-- journal metadata identifier
			if in_array (class, {'arxiv', 'biorxiv', 'citeseerx'}) then			-- set genre according to the type of citation template we are rendering
				OCinSoutput["rft.genre"] = "preprint";							-- cite arxiv, cite biorxiv, cite citeseerx
			elseif 'conference' == class then
				OCinSoutput["rft.genre"] = "conference";						-- cite conference (when Periodical set)
			elseif 'web' == class then
				OCinSoutput["rft.genre"] = "unknown";							-- cite web (when Periodical set)
			else
				OCinSoutput["rft.genre"] = "article";							-- journal and other 'periodical' articles
			end
			OCinSoutput["rft.jtitle"] = data.Periodical;						-- journal only
			OCinSoutput["rft.atitle"] = data.Title;								-- 'periodical' article titles

																				-- these used only for periodicals
			OCinSoutput["rft.ssn"] = data.Season;								-- keywords: winter, spring, summer, fall
			OCinSoutput["rft.chron"] = data.Chron;								-- free-form date components
			OCinSoutput["rft.volume"] = data.Volume;							-- does not apply to books
			OCinSoutput["rft.issue"] = data.Issue;
			OCinSoutput["rft.pages"] = data.Pages;								-- also used in book metadata

	elseif 'thesis' ~= class then												-- all others except cite thesis are treated as 'book' metadata; genre distinguishes
		OCinSoutput.rft_val_fmt = "info:ofi/fmt:kev:mtx:book";					-- book metadata identifier
		if 'report' == class or 'techreport' == class then						-- cite report and cite techreport
			OCinSoutput["rft.genre"] = "report";
		elseif 'conference' == class then										-- cite conference when Periodical not set
			OCinSoutput["rft.genre"] = "conference";
			OCinSoutput["rft.atitle"] = data.Chapter;							-- conference paper as chapter in proceedings (book)
		elseif in_array (class, {'book', 'citation', 'encyclopaedia', 'interview', 'map'}) then
			if is_set (data.Chapter) then
				OCinSoutput["rft.genre"] = "bookitem";
				OCinSoutput["rft.atitle"] = data.Chapter;						-- book chapter, encyclopedia article, interview in a book, or map title
			else
				if 'map' == class or 'interview' == class then
					OCinSoutput["rft.genre"] = 'unknown';						-- standalone map or interview
				else
					OCinSoutput["rft.genre"] = 'book';							-- book and encyclopedia
				end
			end
		else	--{'audio-visual', 'AV-media-notes', 'DVD-notes', 'episode', 'interview', 'mailinglist', 'map', 'newsgroup', 'podcast', 'press release', 'serial', 'sign', 'speech', 'web'}
			OCinSoutput["rft.genre"] = "unknown";
		end
		OCinSoutput["rft.btitle"] = data.Title;									-- book only
		OCinSoutput["rft.place"] = data.PublicationPlace;						-- book only
		OCinSoutput["rft.series"] = data.Series;								-- book only
		OCinSoutput["rft.pages"] = data.Pages;									-- book, journal
		OCinSoutput["rft.edition"] = data.Edition;								-- book only
		OCinSoutput["rft.pub"] = data.PublisherName;							-- book and dissertation
		
	else																		-- cite thesis
		OCinSoutput.rft_val_fmt = "info:ofi/fmt:kev:mtx:dissertation";			-- dissertation metadata identifier
		OCinSoutput["rft.title"] = data.Title;									-- dissertation (also patent but that is not yet supported)
		OCinSoutput["rft.degree"] = data.Degree;								-- dissertation only
		OCinSoutput['rft.inst'] = data.PublisherName;							-- book and dissertation
	end
																				-- and now common parameters (as much as possible)
	OCinSoutput["rft.date"] = data.Date;										-- book, journal, dissertation
	
	for k, v in pairs( data.ID_list ) do										-- what to do about these? For now assume that they are common to all?
--		if k == 'ISBN' then v = clean_isbn( v ) end
		if k == 'ISBN' then v = v:gsub( "[^-0-9X]", "" ); end
		local id = cfg.id_handlers[k].COinS;
		if string.sub( id or "", 1, 4 ) == 'info' then							-- for ids that are in the info:registry
			OCinSoutput["rft_id"] = table.concat{ id, "/", v };
		elseif string.sub (id or "", 1, 3 ) == 'rft' then						-- for isbn, issn, eissn, etc that have defined COinS keywords
			OCinSoutput[ id ] = v;
		elseif id then															-- when cfg.id_handlers[k].COinS is not nil
			OCinSoutput["rft_id"] = table.concat{ cfg.id_handlers[k].prefix, v };	-- others; provide a url
		end
	end

--[[	
	for k, v in pairs( data.ID_list ) do										-- what to do about these? For now assume that they are common to all?
		local id, value = cfg.id_handlers[k].COinS;
		if k == 'ISBN' then value = clean_isbn( v ); else value = v; end
		if string.sub( id or "", 1, 4 ) == 'info' then
			OCinSoutput["rft_id"] = table.concat{ id, "/", v };
		else
			OCinSoutput[ id ] = value;
		end
	end
]]
	local last, first;
	for k, v in ipairs( data.Authors ) do
		last, first = coins_cleanup (v.last), coins_cleanup (v.first or '');	-- replace any nowiki strip markers, non-printing or invisible characers
		if k == 1 then															-- for the first author name only
			if is_set(last)  and is_set(first) then								-- set these COinS values if |first= and |last= specify the first author name
				OCinSoutput["rft.aulast"] = last;								-- book, journal, dissertation
				OCinSoutput["rft.aufirst"] = first;								-- book, journal, dissertation
			elseif is_set(last) then 
				OCinSoutput["rft.au"] = last;									-- book, journal, dissertation -- otherwise use this form for the first name
			end
		else																	-- for all other authors
			if is_set(last) and is_set(first) then
				OCinSoutput["rft.au"] = table.concat{ last, ", ", first };		-- book, journal, dissertation
			elseif is_set(last) then
				OCinSoutput["rft.au"] = last;									-- book, journal, dissertation
			end
		end
	end

	OCinSoutput.rft_id = data.URL;
	OCinSoutput.rfr_id = table.concat{ "info:sid/", mw.site.server:match( "[^/]*$" ), ":", data.RawPage };
	OCinSoutput = setmetatable( OCinSoutput, nil );
	
	-- sort with version string always first, and combine.
	--table.sort( OCinSoutput );
	table.insert( OCinSoutput, 1, "ctx_ver=" .. ctx_ver );  -- such as "Z39.88-2004"
	return table.concat(OCinSoutput, "&amp;");
end


--[[--------------------------&lt; S E T _ S E L E C T E D _ M O D U L E S &gt;--------------------------------------

Sets local cfg table and imported functions table to same (live or sandbox) as that used by the other modules.

]]

local function set_selected_modules (cfg_table_ptr, utilities_page_ptr)
	cfg = cfg_table_ptr;

	is_set = utilities_page_ptr.is_set;											-- import functions from select Module:Citation/CS1/Utilities module
	in_array = utilities_page_ptr.in_array;
	remove_wiki_link = utilities_page_ptr.remove_wiki_link;
end


return {
	make_coins_title = make_coins_title,
	get_coins_pages = get_coins_pages,
	COinS = COinS,
	set_selected_modules = set_selected_modules,
	}</text>
      <sha1>1uz7v2hiqbm2wga5qnigax1d7ujy26k</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>الگو:ویرگول خط</title>
    <ns>10</ns>
    <id>77</id>
    <revision>
      <id>120</id>
      <timestamp>2019-03-31T14:30:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Peyman9</username>
        <id>4</id>
      </contributor>
      <comment>صفحه‌ای تازه حاوی «{{int:comma-separator/{{#ifeq:{{{1|}}} | ota | fa |{{#if:{{{1|}}}|{{{1}}}|fa}}}}}}&lt;noinclude&gt; {{الگوی محافظت‌شده}} {{توض...» ایجاد کرد</comment>
      <origin>120</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="162" sha1="cqp7n9vewf00kihjhar05k51qp245bo" xml:space="preserve">{{int:comma-separator/{{#ifeq:{{{1|}}} | ota | fa |{{#if:{{{1|}}}|{{{1}}}|fa}}}}}}&lt;noinclude&gt;
{{الگوی محافظت‌شده}}
{{توضیحات}}
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>cqp7n9vewf00kihjhar05k51qp245bo</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>الگو:یادکرد/پیوندساز</title>
    <ns>10</ns>
    <id>78</id>
    <revision>
      <id>121</id>
      <timestamp>2019-03-31T14:31:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Peyman9</username>
        <id>4</id>
      </contributor>
      <comment>صفحه‌ای تازه حاوی «{{#if:{{{1|}}} |[{{{1}}} {{{2}}}] |{{{2}}} }}» ایجاد کرد</comment>
      <origin>121</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="45" sha1="klvd3hya4z9yhd62v1v66f6zvrr3gsa" xml:space="preserve">{{#if:{{{1|}}}
|[{{{1}}} {{{2}}}]
|{{{2}}}
}}</text>
      <sha1>klvd3hya4z9yhd62v1v66f6zvrr3gsa</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>الگو:عدد به انگلیسی</title>
    <ns>10</ns>
    <id>79</id>
    <revision>
      <id>122</id>
      <timestamp>2019-03-31T14:31:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Peyman9</username>
        <id>4</id>
      </contributor>
      <comment>صفحه‌ای تازه حاوی «{{#invoke:Numeral converter|convert_template|en|{{{1|}}}}}&lt;noinclude&gt; {{توضیحات}} &lt;/noinclude&gt;» ایجاد کرد</comment>
      <origin>122</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="101" sha1="81bke29xtjtqfh5pntw2fvik0vynv80" xml:space="preserve">{{#invoke:Numeral converter|convert_template|en|{{{1|}}}}}&lt;noinclude&gt;
{{توضیحات}}
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>81bke29xtjtqfh5pntw2fvik0vynv80</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>الگو:یادکرد/identifier</title>
    <ns>10</ns>
    <id>80</id>
    <revision>
      <id>123</id>
      <timestamp>2019-03-31T14:32:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Peyman9</username>
        <id>4</id>
      </contributor>
      <comment>صفحه‌ای تازه حاوی «{{#switch:{{{identifier}}}  |arxiv={{hide in print          |[[arXiv]]:[http://arxiv.org/abs/{{formatnum:{{{input1|}}}{{{input2|}}}|R}} {{#...» ایجاد کرد</comment>
      <origin>123</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4447" sha1="s1pyy1xk0dbdaerqmv8tiwp8pzucubj" xml:space="preserve">{{#switch:{{{identifier}}}
 |arxiv={{hide in print
         |[[arXiv]]:[http://arxiv.org/abs/{{formatnum:{{{input1|}}}{{{input2|}}}|R}} {{#tag:nowiki|{{عدد به|{{{lang|}}}|{{{input1|}}}{{{input2|}}}}}}}]&lt;!--
          --&gt;{{#if:{{{input3|}}}
              |&amp;nbsp;[{{{input3|}}}]
              |
             }}
        }}&lt;!--
     --&gt;{{only in print
         |arXiv:{{{input1|}}}{{{input2|}}}&lt;!--
          --&gt;{{#if:{{{input3|}}}
              |&amp;nbsp;[{{{input3|}}}]
              |
             }}
        }}
 |doi={{hide in print
       |{{#if:{{{input2|}}}
         |[[نشانگر دیجیتالی شیء|doi]]:{{{input1|}}} (inactive {{{input2|}}}) {{#ifeq: {{NAMESPACE}} | {{ns:0}}
                   |[[Category:Pages with DOIs broken since {{#time: Y | {{{input2|}}} }}]]
                   |
                  }}
         |[[نشانگر دیجیتالی شیء|doi]]:[http://dx.doi.org/{{urlencode:{{formatnum:{{{input1|}}}|R}}}} {{#tag:nowiki|{{formatnum:{{{input1|}}}|R}}}}]
        }}
      }}&lt;!--
   --&gt;{{only in print
       |{{#if:{{{input2|}}}
         |doi:{{{input1|}}} (inactive {{{input2|}}})
         |doi:{{{input1|}}}
        }}
      }}
 |asin={{hide in print
        |[[Amazon Standard Identification Number|ASIN]]&amp;nbsp;[http://www.amazon.com/dp/{{formatnum:{{{input1|}}}|R}} {{#tag:nowiki|{{عدد به|{{{lang|}}}|{{{input1|}}}}}}}]
       }}&lt;!--
    --&gt;{{only in print
        |ASIN&amp;nbsp;{{{input1|}}}
       }}
 |bibcode={{hide in print
           |[[Bibcode]]:&amp;nbsp;[http://adsabs.harvard.edu/abs/{{formatnum:{{{input1|}}}|R}} {{#tag:nowiki|{{عدد به|{{{lang|}}}|{{{input1|}}}}}}}]
          }}&lt;!--
       --&gt;{{only in print
           |Bibcode:&amp;nbsp;{{{input1|}}}
          }}
 |jfm={{hide in print
       |[[Jahrbuch über die Fortschritte der Mathematik|JFM]]&amp;nbsp;[http://www.zentralblatt-math.org/zmath/en/search/?q{{=}}an:{{formatnum:{{{input1|}}}|R}}&amp;format{{=}}complete {{#tag:nowiki|{{عدد به|{{{lang|}}}|{{{input1|}}}}}}}]
      }}&lt;!--
   --&gt;{{only in print
       |JFM&amp;nbsp;{{{input1|}}}
      }}
 |jstor={{hide in print
         |[[JSTOR]]&amp;nbsp;[http://www.jstor.org/stable/{{formatnum:{{{input1|}}}|R}} {{#tag:nowiki|{{عدد به|{{{lang|}}}|{{{input1|}}}}}}}]
        }}&lt;!--
     --&gt;{{only in print
         |JSTOR&amp;nbsp;{{{input1|}}}
         }}
 |isbn={{hide in print
        |[[شماره استاندارد بین‌المللی کتاب|{{#گزینه:{{{lang|}}}|fa|=شابک|#پیش‌فرض=ISBN}}]]&amp;nbsp;{{چر}}[[ویژه:منابع کتاب/{{عدد به انگلیسی|{{{input1|}}}}}|{{عدد به|{{{lang|}}}|{{{input1|}}}}}]]
       }}&lt;!--
    --&gt;{{only in print
        |ISBN&amp;nbsp;{{{input1|}}}
       }}
 |issn={{hide in print
        |[[شماره استاندارد بین‌المللی پیایندها|ISSN]]&amp;nbsp;[http://www.worldcat.org/issn/{{عدد به انگلیسی|{{{input1|}}}}} {{#tag:nowiki|{{عدد به|{{{lang|}}}|{{{input1|}}}}}}}]
       }}&lt;!--
    --&gt;{{only in print
        |ISSN&amp;nbsp;{{{input1|}}}
       }}
 |mr={{hide in print
      |[[Mathematical Reviews|MR]][http://www.ams.org/mathscinet-getitem?mr{{=}}{{formatnum:{{{input1|}}}|R}} {{#tag:nowiki|{{عدد به|{{{lang|}}}|{{{input1|}}}}}}}]
     }}&lt;!--
  --&gt;{{only in print
      |MR{{{input1|}}}
     }}
 |oclc={{hide in print
        |[[مرکز کتابخانه‌ای رایانه‌ای پیوسته|OCLC]]&amp;nbsp;[http://www.worldcat.org/oclc/{{formatnum:{{{input1|}}}|R}} {{#tag:nowiki|{{عدد به|{{{lang|}}}|{{{input1|}}}}}}}]
       }}&lt;!--
    --&gt;{{only in print
        |OCLC&amp;nbsp;{{{input1|}}}
       }}
 |pmc={{hide in print
       |[[PubMed Central|PMC]]&amp;nbsp;[http://www.pubmedcentral.gov/articlerender.fcgi?tool{{=}}pmcentrez&amp;artid{{=}}{{formatnum:{{{input1|}}}|R}} {{#tag:nowiki|{{عدد به|{{{lang|}}}|{{{input1|}}}}}}}]
      }}&lt;!--
   --&gt;{{only in print
       |PMC&amp;nbsp;{{{input1|}}}
      }}
 |pmid={{hide in print
        |[[پاب‌مد|PMID]]&amp;nbsp;[http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/{{formatnum:{{{input1|}}}|R}} {{#tag:nowiki|{{عدد به|{{{lang|}}}|{{{input1|}}}}}}}]
       }}&lt;!--
    --&gt;{{only in print
        |PMID&amp;nbsp;{{{input1|}}}
       }}
 |zbl={{hide in print
        |[[Zentralblatt MATH|ZBL]]&amp;nbsp;[http://www.zentralblatt-math.org/zmath/en/search/?q{{=}}an:{{formatnum:{{{input1|}}}|R}}&amp;format{{=}}complete {{#tag:nowiki|{{عدد به|{{{lang|}}}|{{{input1|}}}}}}}]
       }}&lt;!--
    --&gt;{{only in print
        |ZBL&amp;nbsp;{{{input1|}}}
       }}
}}</text>
      <sha1>s1pyy1xk0dbdaerqmv8tiwp8pzucubj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>الگو:یادکرد/بازبینی</title>
    <ns>10</ns>
    <id>81</id>
    <revision>
      <id>125</id>
      <timestamp>2019-03-31T14:33:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Peyman9</username>
        <id>4</id>
      </contributor>
      <comment>صفحه‌ای تازه حاوی «{{#گزینه:{{{1|}}} | az = {{#اگرمساوی:{{{جداکننده|}}}|,|,&amp;#32;baxılmış {{{3}}}də|də.&amp;#32;Baxılmış {{{3}}}də}}...» ایجاد کرد</comment>
      <origin>125</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="732" sha1="hhuoexrwqt9m2qhzzlxp6ivajgpf33e" xml:space="preserve">{{#گزینه:{{{1|}}}
| az = {{#اگرمساوی:{{{جداکننده|}}}|,|,&amp;#32;baxılmış {{{3}}}də|də.&amp;#32;Baxılmış {{{3}}}də}}
| de = {{#اگرمساوی:{{{جداکننده|}}}|,|,&amp;#32;abgerufen am {{{3}}}|.&amp;#32;Abgerufen am {{{3}}}}}
| en = {{#اگرمساوی:{{{جداکننده|}}}|,|,&amp;#32;retrieved {{{3}}}|.&amp;#32;Retrieved {{{3}}}}}
| fr = {{#اگرمساوی:{{{جداکننده|}}}|,|,&amp;#32;consulté le {{{3}}}|.&amp;#32;Consulté le {{{3}}}}}
| tr = {{#اگرمساوی:{{{جداکننده|}}}|,|,&amp;#32;erişim tarihi {{{3}}}|.&amp;#32;Erişim tarihi {{{3}}}}}
| #پیش‌فرض = {{#اگرمساوی:{{{جداکننده|}}}|،|،&amp;#32;بازبینی‌شده در {{{3}}}|.&amp;#32;بازبینی‌شده در {{{3}}}}}
}}</text>
      <sha1>hhuoexrwqt9m2qhzzlxp6ivajgpf33e</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>الگو:گیومه بسته</title>
    <ns>10</ns>
    <id>82</id>
    <revision>
      <id>126</id>
      <timestamp>2019-03-31T14:35:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Peyman9</username>
        <id>4</id>
      </contributor>
      <comment>صفحه‌ای تازه حاوی «{{#گزینه:{{{1}}} |ar=" |az|en|eo|nl|pl|sv|zh=” |de=“ |ja=」 | |#پیش‌فرض=» }}&lt;noinclude&gt; {{الگوی محافظت‌شد...» ایجاد کرد</comment>
      <origin>126</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="175" sha1="rxrd4u3nueb1xrmy7clqqic5efp3sqq" xml:space="preserve">{{#گزینه:{{{1}}}
|ar="
|az|en|eo|nl|pl|sv|zh=”
|de=“
|ja=」
|
|#پیش‌فرض=»
}}&lt;noinclude&gt;
{{الگوی محافظت‌شده}}
{{توضیحات}}
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>rxrd4u3nueb1xrmy7clqqic5efp3sqq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>الگو:گیومه باز</title>
    <ns>10</ns>
    <id>83</id>
    <revision>
      <id>127</id>
      <timestamp>2019-03-31T14:35:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Peyman9</username>
        <id>4</id>
      </contributor>
      <comment>صفحه‌ای تازه حاوی «{{#گزینه:{{{1}}} |ar=" |az=“ |de=„ |en=“ |eo=“ |es=« |fr=« |it=« |ja=「 |nl=„ |pl=„ |pt=« |sv=” |ru=« |zh=“ | |#...» ایجاد کرد</comment>
      <origin>127</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="240" sha1="1mace7z95rvfcp7hdmcvcrykdzt4av9" xml:space="preserve">{{#گزینه:{{{1}}}
|ar="
|az=“
|de=„
|en=“
|eo=“
|es=«
|fr=«
|it=«
|ja=「
|nl=„
|pl=„
|pt=«
|sv=”
|ru=«
|zh=“
|
|#پیش‌فرض=«
}}&lt;noinclude&gt;
{{الگوی محافظت‌شده}}
{{توضیحات}}
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>1mace7z95rvfcp7hdmcvcrykdzt4av9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>الگو:یادکرد/در</title>
    <ns>10</ns>
    <id>84</id>
    <revision>
      <id>128</id>
      <timestamp>2019-03-31T14:36:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Peyman9</username>
        <id>4</id>
      </contributor>
      <comment>صفحه‌ای تازه حاوی «{{#گزینه: {{{1|}}} | ar = في | az= | de =in | en = In | fr = dans | hy= մեջ | tr = Böl. | در }}» ایجاد کرد</comment>
      <origin>128</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="108" sha1="pgy4uom2beo9hkny2je4ipr5vyyjikh" xml:space="preserve">{{#گزینه: {{{1|}}}
| ar = في
| az=
| de =in
| en = In
| fr = dans
| hy= մեջ
| tr = Böl.
| در
}}</text>
      <sha1>pgy4uom2beo9hkny2je4ipr5vyyjikh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>الگو:Hide in print</title>
    <ns>10</ns>
    <id>85</id>
    <revision>
      <id>129</id>
      <timestamp>2019-03-31T14:36:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Peyman9</username>
        <id>4</id>
      </contributor>
      <comment>صفحه‌ای تازه حاوی «&lt;includeonly&gt;{{{1|}}}&lt;/includeonly&gt;&lt;noinclude&gt; {{pp-template}} {{documentation}} [[رده:مستثنی از چاپ|!]] &lt;/noinclude&gt;» ایجاد کرد</comment>
      <origin>129</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="131" sha1="m9jgfe6amsgquxfh6sp8r1fy3icbs3i" xml:space="preserve">&lt;includeonly&gt;{{{1|}}}&lt;/includeonly&gt;&lt;noinclude&gt;
{{pp-template}}
{{documentation}}
[[رده:مستثنی از چاپ|!]]
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>m9jgfe6amsgquxfh6sp8r1fy3icbs3i</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>الگو:چر</title>
    <ns>10</ns>
    <id>86</id>
    <revision>
      <id>130</id>
      <timestamp>2019-03-31T14:41:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Peyman9</username>
        <id>4</id>
      </contributor>
      <comment>صفحه‌ای تازه حاوی «&amp;#8206;&lt;noinclude&gt; [[رده:الگو:چیدمان]] {{توضیحات}} &lt;/noinclude&gt;» ایجاد کرد</comment>
      <origin>130</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="83" sha1="52jaisqrynf13pcw2g3znif2cvhl77x" xml:space="preserve">&amp;#8206;&lt;noinclude&gt;
[[رده:الگو:چیدمان]]
{{توضیحات}}
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>52jaisqrynf13pcw2g3znif2cvhl77x</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>الگو:Only in print</title>
    <ns>10</ns>
    <id>87</id>
    <revision>
      <id>131</id>
      <timestamp>2019-03-31T14:41:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Peyman9</username>
        <id>4</id>
      </contributor>
      <comment>صفحه‌ای تازه حاوی «{{#if:{{hide in print|1}}||{{{1|}}}}}&lt;noinclude&gt; {{documentation}} &lt;/noinclude&gt;» ایجاد کرد</comment>
      <origin>131</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="79" sha1="rm8emca34tsah296fr9jh9dzgyhnfxo" xml:space="preserve">{{#if:{{hide in print|1}}||{{{1|}}}}}&lt;noinclude&gt;
{{documentation}}
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>rm8emca34tsah296fr9jh9dzgyhnfxo</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ازدواج بهائی</title>
    <ns>0</ns>
    <id>88</id>
    <revision>
      <id>744</id>
      <parentid>666</parentid>
      <timestamp>2021-12-06T07:24:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Peyman9</username>
        <id>4</id>
      </contributor>
      <origin>744</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="17809" sha1="213t0uyzpey9h6po3zr0989jgarlld6" xml:space="preserve">{{#seo:|title=ازدواج بهایی | اهمیت خانواده در دیانت بهائی | دانشنامه بهائی}}
{{#seo:|description= ازدواج بهائی نیز اساس و هدفش وحدت و محبّتِ حقیقی و اتحاد همه جانبهٔ جسمانی- انسانی- معنوی میان زن و شوهر است.}}

{{بهائی}}
'''ازدواج بهائی''' از آنجا که محور آموزه‌های آئین بهائی اصل وحدت عالم انسانی (وحدت در عین حفظ کثرت و تنوع) است، ازدواج بهائی نیز اساس و هدفش وحدت و محبّتِ حقیقی و اتحاد همه جانبهٔ جسمانی- انسانی- معنوی میان زن و شوهر است.&lt;ref&gt;{{یادکرد|نام خانوادگی= سعیدی|نام= نادر|کتاب= کتاب دیانت بهائی و نهاد خانواده| ناشر= مؤسّسهٔ معارف بهائی|سال= ۱۹۹۸|شابک= ٨-٢١-٨٩٦١٩٣-١}}&lt;/ref&gt;

==مفهوم ازدواج بهائی==
آموزه‌های بهائی ازدواج را به «دژی برای سلامتی و نجات ابدی» تعبیر می‌کنند و ازدواج و خانواده را شالوده ساختار اجتماعی قلمداد می‌کنند.

اگرچه بهائیان برای بُعدِ مادی و جسمانی اتّحاد همسران اهمیّت خاصّی قائلند ولی بُعدِ اتّحاد انسانی- معنوی را مهم‌تر می‌دانند.&lt;ref&gt;{{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=Hornby|نام=Helen|ناشر=Bahai Pub. Trust|سال=۱۹۸۸|شابک=۸۱۸۵۰۹۱۴۶۴–۹۷۸|کتاب=Lights of guidance، بندهای ۷۵۴ و ۱۲۶۴}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{یادکرد وب|نویسنده=Hornby|تاریخ=۱۹۸۸|نشانی=http://bahai-library.com/hornby_lights_guidance|عنوان=Lights of guidance|ناشر=Bahai Pub. Trust|تاریخ بازبینی=۱۹۸۸}}&lt;/ref&gt; عبدالبهاء در مورد ازدواج این چنین می‌گوید:

{{نقل قول|در میان خلق ازدواج عبارت از ارتباط جسمانی است و این اتحّاد و اتفّاق موقتّ است زیرا فرقت جسمانی عاقبت مقرّر و محتوم است ولکن ازدواج اهل بهاء باید ارتباط جسمانی و روحانی هر دو باشد، زیرا هر دو سرمست یک جامند و مجذوب یک طلعت بی‌مثال، زنده به یک روحند و روشن از یک انوار این روابط روحانیّه‌است و اتّحاد ابدیست تا در جمیع عوالم الهی این وحدت حاصل گردد زیرا این وحدت حقیقی جلوه‌ای از نور محبّت الله است.&lt;ref&gt;منتخباتی از مکاتیب حضرت عبدالبها - جلد ١: صفحهٔ ۱۱۴&lt;/ref&gt;}}

اساسی‌ترین جلوهٔ وحدت عالم انسانی، وحدت خانواده است؛ لذا طبق این آموزه، وحدت جامعهٔ جهانی را باید از وحدت زن و مرد و خانواده آغاز کرد و رشد و توسعه داد.&lt;ref&gt;{{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=Hornby|نام=Helen|ناشر=Bahai Pub. Trust|سال=۱۹۸۸|شابک=۸۱۸۵۰۹۱۴۶۴–۹۷۸|کتاب=Lights of guidance، (بند ۷۳۴)}}&lt;/ref&gt; بیت‌العدل اعظم بیان می‌کند: «''حضرت بهاءالله به منظور ایجاد اتّحاد در جهان ظاهر شده‌اند و اتّحاد خانواده اتّحادی اساسی و بنیادی است.»''&lt;ref&gt;{{یادکرد وب|نویسنده=|کد زبان=|تاریخ=۲۰۰۸|وبگاه=|نشانی=http://aeenebahai.org/sites/default/files/story-attachements/bahai_life_compilation_persian_pdf_30162.pdf|عنوان=Bahai Life Compilation، بند شمارهٔ ۳۱|ناشر=مرکز جهانی بهائی|تاریخ بازبینی=}}&lt;/ref&gt; این امر مستلزم وجود بینشی معنوی-انسانی دربارهٔ ازدواج است تا همسران بتوانند با وسعت نظر فقط به سعادت و خوشبختی خود راضی نشوند، بلکه علاوه بر وحدت و سعادت خود به رشد و خوشبختی و وحدت خانوادهٔ بزرگ بشری نیز بیاندیشند و در جهت تحقق آن بکوشند.&lt;ref&gt;{{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=Hornby|نام=Helen|ناشر=Bahai Pub. Trust|سال=۱۹۸۸|شابک=۸۱۸۵۰۹۱۴۶۴–۹۷۸|کتاب=Lights of guidance، بندهای ۷۳۲ و ۷۳۴ و ۷۵۴}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{یادکرد وب|نویسنده=|تاریخ=۲۰۰۸|نشانی=http://www.aeenebahai.org/node/2107|عنوان=Bahai Life Compilation، بندهای شمارهٔ ١٩، ٣١، ٣٣، ٧۴، ٨۰|ناشر=مرکز جهانی بهائی|تاریخ بازبینی=}}&lt;/ref&gt;

==احکام ازدواج بهائی==
ازدواج در آئین بهائی اجباری نیست اما بهاءالله در کتاب اقدس به‌طور مشخص پیروانش را به ازدواج توصیه می‌کند.&lt;ref name=":1"&gt;{{یادکرد وب|نویسنده=|کد زبان=|تاریخ=|وبگاه=|نشانی=http://www.bahai.org/beliefs/life-spirit/character-conduct/articles-resources/compilation-family-life-marriage|عنوان=A selection of extracts from the Bahá’í writings on family life and marriage}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name="SMITH" /&gt;

بهائیان توصیه شده‌اند تا قبل از ازدواج ویژگی‌های همسر خود را بررسی کرده و قبل از قطعی کردن تصمیم خود با یکدیگر به خوبی آشنا شوند زیرا ازدواج می‌بایست با هدف برقراری یک رابطه ابدی صورت بگیرد.&lt;ref name="SMITH" /&gt;&lt;ref&gt;{{یادکرد|سال=۱۹۹۷|ناشر=Bahá’í Publishing Trust|شابک=0877432589|شهر=Willmette, IL|کتاب=ازدواج و زندگی خانوادگی بهائیان، گزیده‌هایی از نوشته‌های آئین بهائی|url=http://studycircle.angeltowns.com/marriage.htm}}&lt;/ref&gt; در آئین بهائی تصمیم در مورد ازدواج و انتخاب همسر باید توسط خود دو فردی که قصد ازدواج با یکدیگر را دارند صورت بگیرد اما پس از آن که دختر و پسری تصمیم به ازدواج گرفتند باید تمامی والدین در قید حیات زوج (حتی اگر بهائی نباشند) به ازدواج رضایت بدهند.&lt;ref name=":1" /&gt;&lt;ref name="esslemont"&gt;{{یادکرد|سال=۱۹۸۰|ناشر=Bahá'í Publishing Trust|شابک=0-87743-160-4|نویسنده=Esslemont, J.E.|کتاب=http://reference.bahai.org/en/t/je/BNE بهاءالله و عصر جدید|چاپ=۵th ed.|شهر=Wilmette, Illinois, USA}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=Marriage: A Fortress for Well-Being|نام خانوادگی=Marquadet|نام=Elizabeth|ناشر=Baha'i Publishing|سال=2009|شابک=|مکان=|صفحات=}}&lt;/ref&gt; هدف از این حکم تقویت روابط خانوادگی و جلوگیری از اختلاف و کدورت بین خانواده‌هاست.&lt;ref name="SMITH" /&gt; اجرای این حکم همچنین نمادی از احترام و قدردانی فرزندان نسبت به والدین است.&lt;ref name=":1" /&gt;

ازدواج بعید، یعنی ازدواج با غیر از خویشاوندان و افرادی که از پیشینه‌های قومی و جغرافیایی متفاوت هستند در آموزه‌های آئین بهائی بسیار مورد ستایش و توصیه قرار گرفته‌است.&lt;ref name="ReferenceA"&gt;مازندرانی، فاضل. ''امر و خلق ج ۴، ص ۱۵۶''. Hofheim-Langenhain:Bahai-Verlag، ۱۹۸۶.شابک ‎۶-۹۳۱-۸۷۰۳۷-۳.&lt;/ref&gt; عبدالبهاء ازدواج بین نژادی را تشویق کرده‌است و بهائیان (هم دختر و هم پسر) مجازند که با افراد از هر دین و اعتقادی ازدواج کنند.&lt;ref name="SMITH" /&gt;

مراسم عقد بهائیان بسیار ساده برگزار می‌شود و شروط ضروری آن عبارتند از: داشتن حداقل سن بلوغ عروس و داماد، رضایت عروس و داماد و والدین آن‌ها&lt;ref name="SMITH" /&gt; و بر زبان آوردن آیه «انا کل لله راضیات/انا کل لله راضون» توسط عروس و داماد در حضور حداقل دو شاهد.&lt;ref name="SMITH" /&gt;&lt;ref name="esslemont" /&gt;&lt;ref&gt;{{یادکرد|سال=۱۹۹۲|ناشر=Bahá'í Publishing Trust|شابک=0-85398-999-0|صفحه=1۰۵|نویسنده=بهاءالله|کتاب=کتاب اقدس|شهر=Wilmette, Illinois, USA}}http://reference.bahai.org/en/t/b/KA/ka-15.html#gr6 متن کتاب&lt;/ref&gt; امروزه ازدواج بهائی تحت نظارت شوراهای محلی بهائی (محفل روحانی محلی) صورت می‌گیرد که وظیفه دارند نسبت به رعایت شروط عقد بهائی اطمینان حاصل کنند.&lt;ref name="SMITH" /&gt;

در آئین بهائی چندهمسری و ازدواج موقت (صیغه) مجاز نیست.&lt;ref name="SMITH"&gt;{{Cite book|url=http://books.google.com/?id=z7zdDFTzNr0C|title=An Introduction to the Baha'i Faith|last=Smith|first=Peter|publisher=Cambridge University Press|year=2008|isbn=0-521-86251-5|place=Cambridge|page=165|ref=harv}}&lt;/ref&gt; بهاءاللّه که احکام و تعالیم خویش را در محیط اسلامی وضع کرد، تک همسری را با رعایت حکمت و به تدریج حکم کرد نه به یکباره. بهاءالله در کتاب اقدس تعداد همسران برای یک مرد را به دو زن محدود کرده‌است و ذکر کرده که تک همسری بهتر است و موجب آسایش و آرامش برای زن و مرد است. عبدالبهاء جانشین بهاءالله و مفسر رسمی آموزه‌های او بعدها دربارهٔ این حکم توضیح داد که به دلیل آنکه داشتن دو همسر در کتاب اقدس منوط به برقراری عدالت و برابری کامل بین هر دو همسر شده و این در عمل شرطی محال است، بنابراین در آئین بهائی فقط تک همسری مجاز است.&lt;ref name="SMITH" /&gt;&lt;ref&gt;{{یادکرد وب|نویسنده=|تاریخ=۱۹۹۲|نشانی=http://www.bahai.org/library/authoritative-texts/bahaullah/kitab-i-aqdas/#r=ka_en-5|عنوان=کتاب اقدس، بند ۶۳، یادداشت ۸۸|ناشر=Bahá’í World Centre|تاریخ بازبینی=}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=اقدس، بخش دوم، ملحقاتی بر کتاب اقدس|نام خانوادگی=بهاءالله|نام=|ناشر=|سال=|شابک=|مکان=|صفحات=166-167|به نقل از=عبدالبهاء}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=آواز دهل پژوهشی در تعالیم منسوب به میرزا حسین علی نوری معروف به بهاءالله|نام خانوادگی=مسعود بسیطی‎, زهرا مرادی‎, حسین آخوندعلی‎|نام=|ناشر=بهار افشان|سال=1391|شابک=978-600-6640-00-6|مکان=تهران|صفحات=518}}&lt;/ref&gt;

حداقل سن ازدواج در دین بهایی طبق بیان بهاءالله در کتاب اقدس سن بلوغ است که بهاءالله آن را برای پسر و دختر هر دو یکسان و سن پانزده سالگی تعیین می‌نماید.&lt;ref name="SMITH" /&gt;&lt;ref&gt;{{یادکرد وب|نویسنده=بهاءالله|کد زبان=fa|تاریخ=۱۹۹۲|وبگاه=کتابخانه مراجع بهایی|نشانی=http://www.bahai.org/fa/library/authoritative-texts/bahaullah/kitab-i-aqdas/|عنوان=کتاب اقدس و رساله سؤال و جواب}}&lt;/ref&gt;

در دین بهائی دوران نامزدی حداکثر ۹۵ روز می‌تواند باشد یعنی از زمان اعلام تصمیم زوج به ازدواج تا برگزاری مراسم عقد حداکثر می‌تواند ۹۵ روز فاصله باشد.&lt;ref&gt;گنجینهٔ احکام، ص 131.&lt;/ref&gt;

در آئین بهائی مهریه به عنوان هدیه‌ای از طرف مرد به زن در نظر گرفته می‌شود و حداقل و حداکثر مبلغی برای آن تعیین شده‌است.&lt;ref name=":0"&gt;{{یادکرد وب|نویسنده=Martha L. Schweitz|کد زبان=|تاریخ=|وبگاه=|نشانی=http://www.bahai-studies.ca/wp-content/uploads/2014/05/6.1-Schweitz.pdf|عنوان=The Kitáb-i-Aqdas: Bahá’í Law, Legitimacy,
and World Order}}&lt;/ref&gt; اگر مرد اهل شهر باشد حداقل میزان مهریه می‌تواند از حداقل ۱ واحد طلا تا حداکثر ۵ واحد طلا باشد. اگر مرد اهل روستا باشد میزان مهریه می‌تواند از حداقل ۱ واحد نقره تا حداکثر ۵ واحد نقره باشد.&lt;ref&gt;{{یادکرد وب|نام خانوادگی=|نام خانوادگی۲=|نویسنده=بهاءالله|کد زبان=en|تاریخ=|وبگاه=|نشانی=http://www.bahai.org/library/authoritative-texts/bahaullah/kitab-i-aqdas/#r=ka_en-5|عنوان=کتاب اقدس، بند ۶۶، یادداشت ۸۸|ناشر=Bahá’í World Centre، ۱۹۹۲|بازبینی=}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;بیان، باب هفتم از واحد ششم&lt;/ref&gt; هر واحد برابر نوزده مثقال (حدود ۹۰ گرم) است.&lt;ref&gt;1 نخود به تعریفی برابر با ۰٫۱۹۲ گرم و به تعریف دیگری نزدیک به ۰٫۲۵ گرم است که از مقدار اول در مثقال ۲۴ نخودی (۴٫۶۰۸ گرم) و از دومی در مثقال ۱۹ نخودی (۴٫۶۸۷۵ گرم) استفاده می‌شود. در نتیجه ۱ واحد (احتمالاً) ۸۹٫۰۶۲۵ گرم، برابر با ۲٫۸۶۳ اونس طلا است. هر اونس طلا ۳٫۱۰۳۴۷۶۸ گرم و هر اونس معمولی ۲۸٫۳۵ گرم است. دو مرجع زیر نیز به روشنتر شدن مطلب کمک می‌کنند:مثقال و http://mesghal.com/units.php&lt;/ref&gt; میزان مهریه به محل سکونت زن ارتباطی ندارد و فقط بر اساس شهری یا روستایی بودن مرد تعیین می‌گردد. بهاءالله توضیح می‌دهد که در مورد مهریه بهتر است که پیروانش حداقل آن (یعنی ۱ واحد نقره) را در نظر بگیرند و حتی ثروتمندان به کم‌ترین میزان مهریه اکتفا کنند.&lt;ref name="SMITH" /&gt;&lt;ref name=":0" /&gt;

طلاق طبق احکام بهائی مجاز است ولی بهائیان به پرهیز از آن توصیه شده‌اند.&lt;ref name="SMITH" /&gt; آن‌ها ازدواج را پیوند مقدّسی می‌دانند که فقط در شرایط حاد و هنگامی که راه دیگری باقی نمانده می‌توان به آن پایان داد.&lt;ref name="SMITH" /&gt;

بعد از تصمیم به جدایی، زن و شوهر باید به مدّت یکسال صبر نمایند تا طلاق نهایی شود. این دوره در اصطلاح بهائی، سال تربص نامیده می‌شود. در طول این یک سال زن و شوهر جدا از یکدیگر زندگی می‌کنند. اگر در هر زمان در طول این یک سال بین زن و شوهر محبّت و آشتی برقرار شد و تصمیم بر زندگی با یکدیگر نمودند، طلاق منتفی است و می‌توانند به زندگی مشترک با هم برگردند. در غیر این صورت، در پایان یک سال، طلاق نهایی می‌شود و بعد از آن هر یک از زن و مرد می‌توانند در صورت تمایل با فرد دیگری ازدواج کنند.&lt;ref&gt;{{یادکرد وب|نویسنده=Moojan Momen|کد زبان=|تاریخ=15 December 1995|وبگاه=دایرةالمعارف ایرانیکا|نشانی=http://www.iranicaonline.org/articles/divorce#pt6|عنوان=Divorce among Babis and Bahais}}&lt;/ref&gt;

در تعالیم بهائی روابط جنسی تنها در چارچوب ازدواج و فقط بین زن و شوهر تعریف شده‌است.&lt;ref&gt;{{یادکرد|فصل=یادداشت‌ها و توضیحات|سال=۱۹۹۲|ناشر=Bahá'í Publishing Trust|شابک=0-85398-999-0|صفحه=1۹۴|نویسنده=بهاءالله|کتاب=کتاب اقدس|شهر=Wilmette, Illinois, USA}}http://reference.bahai.org/fa/t/b/KA/ متن کتاب&lt;/ref&gt; آموزه‌های بهائی پیروان این آئین را به پاکدامنی و رعایت موازین اخلاقی قبل از ازدواج و وفاداری کامل به همسر بعد از ازدواج توصیه می‌کند.&lt;ref name=":1" /&gt;

==پیوند به بیرون==

*[http://www.bahai.org/beliefs/life-spirit/character-conduct/articles-resources/compilation-family-life-marriage قسمت‎هایی از آثار بهائی در ارتباط با ازدواج و زندگی خانوادگی]
*[http://reference.bahai.org/fa/t/o/HAZ/ هدیهٔ ازدواج]
*[http://www.aeenebahai.org/node/2107 مجموعه حیات بهائی]
*[https://www.bahaisofiran.org/%D8%B9%D9%82%D8%A7%DB%8C%D8%AF_%D8%A8%D9%87%D8%A7%D8%A6%DB%8C%D8%A7%D9%86_%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C_%D8%B4%D8%A7%D8%AF زندگی شاد و پرمفهوم در جامعه‌ای پویا]
*[https://ezdevajebahai.org/ سایت ازدواج بهائی]

==منابع==
&lt;references /&gt;

[[en:Marriage]]
[[pt:Casamento]]
[[ru:Брак бахаи]]</text>
      <sha1>213t0uyzpey9h6po3zr0989jgarlld6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>الگو:نقل قول</title>
    <ns>10</ns>
    <id>89</id>
    <revision>
      <id>140</id>
      <timestamp>2019-03-31T14:57:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Peyman9</username>
        <id>4</id>
      </contributor>
      <comment>صفحه‌ای تازه حاوی «&lt;blockquote class="templatequote"&gt;{{{text|{{{quote|{{{1|&lt;noinclude&gt;{{طرح‌نما}}&lt;/noinclude&gt;&lt;includeonly&gt;{{خطا|Error: No text give...» ایجاد کرد</comment>
      <origin>140</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="707" sha1="ozq28mmp0gudcali07j3c03qyr9to38" xml:space="preserve">&lt;blockquote class="templatequote"&gt;{{{text|{{{quote|{{{1|&lt;noinclude&gt;{{طرح‌نما}}&lt;/noinclude&gt;&lt;includeonly&gt;{{خطا|Error: No text given for quotation (or equals sign used in the actual argument to an unnamed parameter)}}&lt;/includeonly&gt;}}}}}}}}}{{#if:{{{sign|{{{cite|{{{2|&lt;noinclude&gt;TRUE&lt;/noinclude&gt;}}}}}}}}}
 |&lt;div class="templatequotecite"&gt;&amp;#8212;&amp;nbsp;{{{sign|{{{cite|{{{2|&lt;noinclude&gt;[[نام کامل|یک نفر]]&lt;/noinclude&gt;}}}}}}}}}{{#if:{{{source|{{{3|&lt;noinclude&gt;TRUE&lt;/noinclude&gt;}}}}}}
  |،&amp;nbsp;&lt;cite&gt;{{{source|{{{3|&lt;noinclude&gt;منبع&lt;/noinclude&gt;}}}}}}&lt;/cite&gt;
 }}&lt;/div&gt;
}}
&lt;/blockquote&gt;&lt;noinclude&gt;
{{توضیحات}}
&lt;!-- Add cats and interwikis to the /doc subpage, not here! --&gt;
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ozq28mmp0gudcali07j3c03qyr9to38</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>نظم اداری</title>
    <ns>0</ns>
    <id>90</id>
    <revision>
      <id>753</id>
      <parentid>735</parentid>
      <timestamp>2023-07-20T09:14:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>BahaiBot</username>
        <id>5</id>
      </contributor>
      <minor/>
      <comment>ربات: افزودن [[es:Administración]]</comment>
      <origin>753</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="18067" sha1="8l3smc4um13ick6ce6eocqagw0870be" xml:space="preserve">{{بهائی}}
جامعه بهائی طبقه روحانیون و مجتهدان دینی ندارد و امور جامعه خود را از طریق نظامی از موسسات که بر پایه تصمیم‌گیری جمعی و مشورت عمل می‌کند، اداره می‌کند.&lt;ref name=":1"&gt;{{یادکرد کتاب|نشانی=https://www.worldcat.org/oclc/181072578|عنوان=An introduction to the Baha'i faith|نام خانوادگی=Smith|نام=Peter|تاریخ=2008|ناشر=Cambridge University Press|سال=2008|شابک=9780521862516|مکان=Cambridge|صفحات=175-176|زبان=English|oclc=181072578}}&lt;/ref&gt; اصول این نظام در آثار [[بهاءالله]] مؤسس [[آئین بهائی]] آمده‌است. [[عبدالبهاء]] و [[شوقی افندی]] ربانی جزئیات اصول این نظام را تشریح کردند و به مرحله اجرا درآوردند. مجموع این نظام با عنوان نظم اداری شناخته می‌شود.&lt;ref name=":1" /&gt;

بیت‌العدل اعظم، شورای بین‌المللی مرکزی حاکم بر نظم اداری است که اعضای آن هر پنج سال توسط جوامع بهائی سراسر دنیا انتخابات می‌شوند.&lt;ref name=":53"&gt;{{یادکرد ژورنال|نویسنده=Arash Abizadeh|عنوان=How Bahá’í Voters Should Vote|ژورنال=Journal of Baha’i Studies|دوره=18|شماره=1-4|تاریخ=2008|زبان=English|پیوند=https://bahai-studies.ca/wp-content/uploads/2014/05/18.14-Abizadeh.pdf}}&lt;/ref&gt; امور جوامع محلی و ملی از طریق شوراهای انتخابی نه نفره که تحت هدایت بیت‌العدل اعظم اعظم فعالیت می‌کنند اداره می‌شود.&lt;ref name=":32"&gt;{{یادکرد کتاب|نشانی=https://www.worldcat.org/title/introduction-to-the-bahai-faith/oclc/181072578|عنوان=An introduction to the Baha'i faith|نام خانوادگی=Smith|نام=Peter|تاریخ=2008|ناشر=Cambridge University Press|سال=|شابک=9780521862516|مکان=Cambridge; New York|صفحات=178-180|زبان=English}}&lt;/ref&gt; شوراهای محلی که در سطح شهر یا روستا فعالیت می‌کنند، محفل روحانی محلی، و شوراهای ملی که در سطح کشور فعالیت می‌کنند، محفل روحانی ملی نام دارند.&lt;ref name=":32" /&gt; مؤسسهٔ مشاورین قاره‌ای که موسسه‌ای انتصابی است بخش دیگری از نظم اداری بهائی را تشکیل می‌دهد. مشاورین قاره‌ای با ارائهٔ نظرات مشورتی به محافل روحانی و تشویق و پرورش ابتکارات فردی بر پویایی جامعه می‌افزاید.&lt;ref name=":42"&gt;{{یادکرد کتاب|نشانی=https://www.worldcat.org/title/introduction-to-the-bahai-faith/oclc/181072578|عنوان=An introduction to the Baha'i faith|نام خانوادگی=Smith|نام=Peter|تاریخ=2008|ناشر=Cambridge University Press|سال=|شابک=9780521862516|مکان=Cambridge; New York|صفحات=180-182|زبان=English}}&lt;/ref&gt; اعضای این مؤسسه توسط بیت‌العدل اعظم منصوب می‌گردند.&lt;ref name=":42" /&gt;

==موسسات نظم اداری==
===موسسات انتخابی===
موسسات انتخابی آن دسته از موسساتی هستند که اعضاء آن توسط انتخاب افراد جامعه بهائی تعیین می‌گردند. محفل روحانی ملی و محفل روحانی محلی و بیت‌العدل اعظم از این دسته از تشکیلات بهائی موسسات بهائی است.&lt;ref name="Smith22"&gt;{{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=Smith|نام=Peter|ناشر=Cambridge University Press|سال=2008|کتاب=An Introduction to the Baha'i Faith}}&lt;/ref&gt; موسسات انتخابی در حوزه عملکرد خود اختیارات تقنینی، اجرایی و قضایی دارند.&lt;ref name=":32" /&gt;

====موازین انتخابات بهائی====
انتخابات بهائی به شیوه ای دور از رقابت و تفرقه برگزار می‌شود.&lt;ref&gt;{{یادکرد کتاب|نشانی=http://public.eblib.com/choice/publicfullrecord.aspx?p=1771099|عنوان=Understanding the Bahaʼı́ faith|نام خانوادگی=Momen|نام=Wendi|نام خانوادگی۲=Momen|نام۲=Moojan|تاریخ=2006|ناشر=Dunedin Academic Press|شابک=9781906716868|مکان=Edinburgh|زبان=English}}&lt;/ref&gt; طبق احکام منصوص آئین بهائی، در انتخاب موسسات بهائی از جمله انتخابات بیت العدل اعظم هرگونه تبلیغات، کاندیداتوری، نامزد شدن و نامزد کردن، حزب‌گرایی، و مبارزات و کمپین‌های انتخاباتی مطلقاً ممنوع است.&lt;ref name=":62"&gt;{{یادکرد کتاب|نشانی=https://www.worldcat.org/title/introduction-to-the-bahai-faith/oclc/181072578|عنوان=An introduction to the Baha'i faith|نام خانوادگی=Smith|نام=Peter|تاریخ=2008|ناشر=Cambridge University Press|سال=|شابک=9780521862516|مکان=Cambridge; New York|صفحات=183-185|زبان=English}}&lt;/ref&gt; هر کدام از راِی دهندگان در حالت دعا و توجه و با در نظر گرفتن معیارهای اخلاقی و معنوی مطرح در آثار بهائی، به حکم وجدان خود شایسته‌ترین افراد را برای عضویت در این مؤسسه انتخاب می‌کنند.&lt;ref name=":62" /&gt; در تمامی انتخابات بهائی، در سطح محلی، ملی و بین‌المللی، رأی دهندگان نام افراد مورد نظر خود را روی برگه رأی می‌نویسند.&lt;ref name=":522"&gt;{{یادکرد ژورنال|نویسنده=Arash Abizadeh|عنوان=How Bahá’í Voters Should Vote|ژورنال=Journal of Baha’i Studies|دوره=18|شماره=1-4|ناشر=The Journal of Baha'i Studies|تاریخ=2008|زبان=English|شاپا=|doi=|پیوند=https://bahai-studies.ca/wp-content/uploads/2014/05/18.14-Abizadeh.pdf|تاریخ دسترسی=}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=":62" /&gt; رأی‌گیری در سطح محلی امور جامعهٔ بهائی توسط محفل روحانی محلی اداره می‌شود. در هر شهر و روستایی که تعداد بهائیان ۲۱ سال به بالای آن حداقل ۹ نفر باشد هر سال انتخاباتی برگزار می‌گردد که در جریان آن ۹ فرد مستقیماً از جانب بهائیان آن محل با رعایت موازین انتخابات بهائی به عضویت محفل محلی در می‌آیند.&lt;ref name=":32" /&gt; رأی‌گیری از طریق برگه رأی مخفی است یعنی کسی ار رأی دیگران اطلاع ندارد. این موضوع باعث می‌شود که رای‌دهندگان بتوانند آزادانه و فارغ از فشارهای بیرونی به هر آن که خود صلاح می‌دانند رأی دهند.&lt;ref name=":522" /&gt;

====محفل روحانی محلی====
در سطح محلی امور جامعهٔ بهائی توسط محفل روحانی محلی اداره می‌شود. در هر شهر و روستایی که تعداد بهائیان ۲۱ سال به بالای آن حداقل ۹ نفر باشد هر سال انتخاباتی برگزار می‌گردد که در جریان آن ۹ فرد مستقیماً از جانب بهائیان آن محل با رعایت موازین انتخابات بهائی به عضویت محفل محلی در می‌آیند.&lt;ref name=":32" /&gt;

====محفل روحانی ملی====
اعضای محفل روحانی ملی که امور جامعه بهائی را در سطح کشور اداره می‌کند سالانه از طریق نمایندگان منتخب محافل روحانی محلیِ سراسر کشور انتخاب می‌شوند.&lt;ref name=":02"&gt;کتاب نظم اداری بهایی. هوشنگ محمودی. لجنه ملی نشر معارف امری&lt;/ref&gt; نمایندگان محافل محلی، اعضای محفل روحانی ملی را از بین کلیه اعضای جامعه بهائی آن کشور با رعایت موازین انتخابات بهائی انتخاب می‌کنند.&lt;ref name=":32" /&gt; نه نفری که از دیگران بیشتر رأی بیاورند به عضویت محفل ملی در می‌آیند.&lt;ref name=":02" /&gt;&lt;ref name=":32" /&gt;

====بیت العدل اعظم====
بیت‌العدل اعظم، بالاترین مقام تصمیم‌گیری در جامعه جهانی بهائی، متشکل از ۹ عضو است که اعضای آن هر ۵ سال یک بار توسط اعضای تمامی محفل‌های ملی بهائی سراسر جهان انتخاب می‌شوند.&lt;ref name=":7"&gt;{{یادکرد کتاب|نشانی=https://www.worldcat.org/title/introduction-to-the-bahai-faith/oclc/181072578|عنوان=An introduction to the Baha'i faith|نام خانوادگی=Smith|نام=Peter|تاریخ=2008|ناشر=Cambridge University Press|سال=|شابک=9780521862516|مکان=Cambridge; New York|صفحات=177|زبان=English}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;http://news.bahai.org/archive/ Baha'is elect Universal House of Justice&lt;/ref&gt; نخستین انتخابات بیت العدل اعظم در سال ۱۹۶۳ برگزار شد.&lt;ref name=":7" /&gt;&lt;ref&gt;http://www.bbc.co.uk/persian/arts/2010/02/100203_l11_aa_book_crackdown_bahais.shtml بررسی کتاب: ''سرکوب و کشتار دگراندیشان مذهبی در ایران''، بی‌بی‌سی فارسی&lt;/ref&gt; مقر بیت‌العدل اعظم بر دامنه کوه کرمل در بندر حیفا است که بهاءالله این مکان را در سال ۱۸۹۰ میلادی و در لوح کرمل انتخاب کرده بود.&lt;ref&gt;Shoghi Effendi, ''The World Order of Bahá’u’lláh''. Wilmette, Illinois, Bahá'í Publishing Trust&lt;/ref&gt;&lt;ref name="iranica"&gt;{{cite encyclopedia|year=1989|title=Bayt-al-`Adl, House of Justice|encyclopedia=Encyclopædia Iranica|url=http://www.iranicaonline.org/articles/bayt-al-adl-house-of-justice-a-bahai-administrative-institution|last=Momen|first=Moojan|date=1989}}&lt;/ref&gt;

===موسسات انتصابی===
مشاورین قاره ای هیئتی متشکل از ۸۱ نفر است که اعضای آن هر پنج سال توسط بیت‌العدل اعظم منصوب می‌شوند.&lt;ref name=":02" /&gt; مشاورین به محافل روحانی مشاوره می‌دهند، مشوق اقدامات و ابتکارات فردی هستند و به رشد و سرزندگی جوامع بهائی کمک می‌کنند.&lt;ref name=":02" /&gt; برخلاف موسسات انتخابی، هیئت مشاورین قاره‌ای اختیارات تقنینی، اجرایی و قضایی ندارد.&lt;ref name=":02" /&gt; مشاورین قاره‌ای افرادی را برای کمک با عنوان هیئت معاونین منصوب می‌کنند و معاونین نیز دستیارانی برای خود از جامعه بهائی برمی‌گزینند.&lt;ref name=":42" /&gt; در حالی که مشاورین قاره‌ای در هر دو سطح قاره‌ای و کشوری فعال هستند، معاونین و دستیاران ایشان در سطوح منطقه‌ای و محلی فعالیت می‌کنند.&lt;ref name=":42" /&gt; برای هماهنگی و هدایت فعالیت‌های مشاورین قاره‌ای، بیت‌العدل اعظم هیئتی تحت عنوان دارالتبلیغ بین‌المللی برای ۵ سال منصوب می‌کند که متشکل از ۹ نفر است.&lt;ref name=":42" /&gt;&lt;ref name=":02" /&gt;

==منشور نظم اداری بهائی==
به گفته شوقی افندی کتاب اقدس، لوح کرمل و کتاب عهدی از آثار [[بهاءالله]] و الواح وصایا، وصیت نامه [[عبدالبهاء]]، منشور نظم اداری بهائی را تشکیل می‌دهند.&lt;ref name=":92"&gt;{{یادکرد ژورنال|عنوان=Baha'i Administration|ژورنال=Bahá’í Encyclopedia Project|تاریخ=2019|زبان=English|پیوند=http://www.bahai-encyclopedia-project.org/index.php?option=com_content&amp;view=article&amp;id=67:administration&amp;catid=36:administrationinstitutions}}&lt;/ref&gt; [[بهاءالله]] در [[کتاب اقدس]] اصول و قوانین نظم اداری را بیان می‌کند، در لوح کرمل، کوه کرمل را در حیفا مرکز اداری و روحانی [[آئین بهائی]] قرار می‌دهد و در کتاب عهدی اصل «عهد و میثاق» را برای حفظ وحدت جامعه بهائی و هدایت و مساعدت بهائیان برای بنای نظم اداری تأسیس می‌کند، و پسر ارشد خود [[عبدالبهاء]] را به عنوان مرکز عهد و میثاق و جانشین خود برمی‌گزیند.&lt;ref name=":92" /&gt; [[عبدالبهاء]] در الواح وصایا ویژگی‌های نظم اداری بهائی، وظایف ایادی امرالله و همچنین مقام ولی امر را مشخص می‌کند و شوقی افندی|شوقی ربانی را به عنوان جانشین خویش در مقام ولی امرالله برمی‌گزیند&lt;ref&gt;Rabbani, Ruhiyyih (Ed.) (1992). The Ministry of the Custodians 1957-1963. Bahá'í World Centre, p 13.0-85398-350-X&lt;/ref&gt;'''&lt;ref name=":22"&gt;نظر اجمالی در دیانت بهائی، احمد یزدانی، صفحه 53&lt;/ref&gt;''' و نظامی برای انتخابات بیت‌العدل اعظم مشخص می‌نماید.&lt;ref name="SMITH2"&gt;{{Cite book|last=Smith|first=Peter|year=2008|title=An Introduction to the Baha'i Faith|publisher=Cambridge University Press|place=Cambridge|page=55|url=http://books.google.com/?id=z7zdDFTzNr0C|isbn=0-521-86251-5|ref=harv}}&lt;/ref&gt; نوشته‌های شوقی افندی، به ویژه دو اثر Baha'i Administration (نظم اداری بهائی) و World Order of Baha'u'llah (نظم جهانی بهائی) جزئیاتِ اجرائی نظم اداری بهائی را مفصلاً شرح و بسط می‌دهند.&lt;ref name=":22" /&gt;

==[[عهد و میثاق در دیانت بهائی]]==
[[بهاءالله]] برای تضمین این که بعد از درگذشتش و در گذر زمان جامعهٔ بهائی بتواند به صورت هماهنگ و متحد در مسیر به اجرا درآوردن تعالیمش پیش رود اساسی را تأسیس نمود که به عنوان «[[عهد و میثاق در دیانت بهائی|عهد و میثاق]]» شناخته می‌شود. به این ترتیب او چگونگی تداوم جریان هدایت، مسئلهٔ جانشینی و نیز توضیح و تبیین آثارش را با دستورالعمل‌های روشن، واضح و کتبی مشخص نمود.&lt;ref name=":82"&gt;{{یادکرد کتاب|نشانی=https://www.worldcat.org/title/introduction-to-the-bahai-faith/oclc/181072578|عنوان=An introduction to the Baha'i faith|نام خانوادگی=Smith|نام=Peter|تاریخ=2008|ناشر=Cambridge University Press|سال=|شابک=9780521862516|مکان=Cambridge; New York|صفحات=110|زبان=English}}&lt;/ref&gt; بر اساس این عهد و میثاق، مسئولیت هدایت و رهبری جامعه پس از [[بهاءالله]]، به پسر ارشدش، [[عبدالبهاء]]، سپس به شوقی ربانی، نوهٔ عبدالبهاء، و در نهایت همان‌گونه که [[بهاءالله]] تعیین نموده بود به بیت العدل اعظم مُحوّل شده‌است.&lt;ref name=":82" /&gt; اصل عهد و میثاق وحدت جامعه را تضمین می‌کند و آنرا از اختلاف و تفرقه حفظ می‌کند.&lt;ref name=":82" /&gt; به گفته عبدالبهاء عهد و میثاق مهمترین ویژگی آئین بهائی است.&lt;ref name=":82" /&gt; او «محور وحدت عالم انسانی» را «قوّه میثاق» می‌داند.&lt;ref&gt;{{یادکرد کتاب|نشانی=https://www.worldcat.org/oclc/2215097|عنوان=God passes by|نام خانوادگی=Effendi|نام=Shoghi|تاریخ=1970, ©1974|ناشر=Baháʼí Pub. Trust|سال=1970|شابک=0877430209|مکان=Wilmette, Ill|صفحات=238|زبان=English|oclc=2215097}}&lt;/ref&gt; بعضی تلاش‌ها در راستای به چالش کشیدن مسئله جانشینی و رهبری جامعه بهائی در دوره‌های مختلف وجود داشت که طرفدارانی پیدا نکرد. &lt;ref name=":902"&gt;{{یادکرد ژورنال|عنوان=Marginality and Apostasy in the Bahá'í Community
|ژورنال=Religion|تاریخ=2007|زبان=English|صفحات=187-209|پیوند=https://bahai-library.com/momen_marginality_apostasy}}
&lt;/ref&gt;

==پیوند به بیرون==

*[https://www.bahai.org/fa/beliefs/essential-relationships/administrative-order/ نظم اداری بهائی]
*[https://www.bahai.org/fa/beliefs/essential-relationships/administrative-order/institution-counsellors مشاورین قاره‌ای]
*[https://www.bahai.org/fa/beliefs/essential-relationships/administrative-order/local-spiritual-assembly محفل روحانی محلی]
*[https://www.bahai.org/fa/beliefs/essential-relationships/administrative-order/national-spiritual-assembly محفلی روحانی ملی]
*[https://www.bahaisofiran.org/%D8%B3%D8%A7%D8%AE%D8%AA%D8%A7%D8%B1_%D8%A7%D8%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C_%D9%85%D9%88%D8%B3%D8%B3%D8%A7%D8%AA_%D8%A8%D9%87%D8%A7%D8%A6%DB%8C ساختار اداری موسسات بهائی]
*[https://www.aasoo.org/fa/articles/83 در انتخابات بهائی چگونه باید رأی داد]

==منابع==
&lt;references /&gt;

[[en:Administration]]
[[es:Administración]]
[[pt:Administração Bahá'í]]
[[vi:Nền Quản trị]]</text>
      <sha1>8l3smc4um13ick6ce6eocqagw0870be</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>الگو:Cite encyclopedia</title>
    <ns>10</ns>
    <id>91</id>
    <revision>
      <id>144</id>
      <timestamp>2019-03-31T15:05:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Peyman9</username>
        <id>4</id>
      </contributor>
      <comment>صفحه‌ای تازه حاوی «&lt;includeonly&gt;{{#invoke:citation/CS1/en|citation |CitationClass=encyclopaedia }}&lt;/includeonly&gt;&lt;noinclude&gt; {{توضیحات}}  رده:ال...» ایجاد کرد</comment>
      <origin>144</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="180" sha1="9cnmnjepkvipxlbv68s03uq6z11jisx" xml:space="preserve">&lt;includeonly&gt;{{#invoke:citation/CS1/en|citation
|CitationClass=encyclopaedia
}}&lt;/includeonly&gt;&lt;noinclude&gt;
{{توضیحات}}

[[رده:الگو:مبتنی بر لوآ]]
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>9cnmnjepkvipxlbv68s03uq6z11jisx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>الگو:ISBN</title>
    <ns>10</ns>
    <id>92</id>
    <revision>
      <id>145</id>
      <timestamp>2019-03-31T15:06:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Peyman9</username>
        <id>4</id>
      </contributor>
      <comment>صفحه‌ای تازه حاوی «&lt;includeonly&gt;{{#invoke:citation/CS1/en|citation |CitationClass=encyclopaedia }}&lt;/includeonly&gt;&lt;noinclude&gt; {{توضیحات}}  رده:ال...» ایجاد کرد</comment>
      <origin>145</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="180" sha1="9cnmnjepkvipxlbv68s03uq6z11jisx" xml:space="preserve">&lt;includeonly&gt;{{#invoke:citation/CS1/en|citation
|CitationClass=encyclopaedia
}}&lt;/includeonly&gt;&lt;noinclude&gt;
{{توضیحات}}

[[رده:الگو:مبتنی بر لوآ]]
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>9cnmnjepkvipxlbv68s03uq6z11jisx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>الگو:یادکرد/و</title>
    <ns>10</ns>
    <id>93</id>
    <revision>
      <id>146</id>
      <timestamp>2019-03-31T15:06:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Peyman9</username>
        <id>4</id>
      </contributor>
      <comment>صفحه‌ای تازه حاوی «{{#گزینه: {{{1|}}} | ar = و | az = və&amp;#32; | en = and&amp;#32; | fr = y&amp;#32; | tr = ve&amp;#32; | de = und&amp;#32; | و&amp;#32; }}» ایجاد کرد</comment>
      <origin>146</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="123" sha1="7c01iokpa85c49ygh8hilfb402awuyc" xml:space="preserve">{{#گزینه: {{{1|}}}
| ar = و
| az = və&amp;#32;
| en = and&amp;#32;
| fr = y&amp;#32;
| tr = ve&amp;#32;
| de = und&amp;#32;
| و&amp;#32;
}}</text>
      <sha1>7c01iokpa85c49ygh8hilfb402awuyc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>پودمان:Citation/CS1/en</title>
    <ns>828</ns>
    <id>94</id>
    <revision>
      <id>556</id>
      <parentid>148</parentid>
      <timestamp>2020-05-20T23:42:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Peyman9</username>
        <id>4</id>
      </contributor>
      <origin>556</origin>
      <model>Scribunto</model>
      <format>text/plain</format>
      <text bytes="170341" sha1="hg5c6upn81c3wz2kdo3fgdhyq7bjl3d" xml:space="preserve">local numConv = require("module:Numeral converter2").convert
local cs1 ={};

--[[--------------------------&lt; F O R W A R D   D E C L A R A T I O N S &gt;--------------------------------------
]]

local dates, year_date_check, reformat_dates, date_hyphen_to_dash,				-- functions in Module:Citation/CS1/en/Date_validation
	date_name_xlate

local is_set, in_array, substitute, error_comment, set_error, select_one,		-- functions in Module:Citation/CS1/en/Utilities
	add_maint_cat, wrap_style, safe_for_italics, is_wikilink, make_wikilink;

local z ={};																	-- tables in Module:Citation/CS1/en/Utilities

local extract_ids, extract_id_access_levels, build_id_list, is_embargoed;		-- functions in Module:Citation/CS1/en/Identifiers

local make_coins_title, get_coins_pages, COinS;									-- functions in Module:Citation/CS1/en/COinS

local cfg = {};																	-- table of configuration tables that are defined in Module:Citation/CS1/en/Configuration
local whitelist = {};															-- table of tables listing valid template parameter names; defined in Module:Citation/CS1/en/Whitelist


--[[--------------------------&lt; P A G E   S C O P E   V A R I A B L E S &gt;--------------------------------------

delare variables here that have page-wide scope that are not brought in from other modules; thatare created here
and used here

]]

local added_deprecated_cat;														-- boolean flag so that the category is added only once
local added_prop_cats = {};														-- list of property categories that have been added to z.properties_cats
local added_vanc_errs;															-- boolean flag so we only emit one Vancouver error / category

local Frame;																	-- holds the module's frame table


--[[--------------------------&lt; F I R S T _ S E T &gt;------------------------------------------------------------

Locates and returns the first set value in a table of values where the order established in the table,
left-to-right (or top-to-bottom), is the order in which the values are evaluated.  Returns nil if none are set.

This version replaces the original 'for _, val in pairs do' and a similar version that used ipairs.  With the pairs
version the order of evaluation could not be guaranteed.  With the ipairs version, a nil value would terminate
the for-loop before it reached the actual end of the list.

]]

local function first_set (list, count)
	local i = 1;
	while i &lt;= count do															-- loop through all items in list
		if is_set( list[i] ) then
			return list[i];														-- return the first set list member
		end
		i = i + 1;																-- point to next
	end
end


--[[--------------------------&lt; A D D _ P R O P _ C A T &gt;--------------------------------------------------------

Adds a category to z.properties_cats using names from the configuration file with additional text if any.

foreign_lang_source and foreign_lang_source_2 keys have a language code appended to them so that multiple languages
may be categorized but multiples of the same language are not categorized.

added_prop_cats is a table declared in page scope variables above

]]

local function add_prop_cat (key, arguments)
	if not added_prop_cats [key] then
		added_prop_cats [key] = true;											-- note that we've added this category
		key = key:gsub ('(foreign_lang_source_?2?)%a%a%a?', '%1');				-- strip lang code from keyname
		table.insert( z.properties_cats, substitute (cfg.prop_cats [key], arguments));		-- make name then add to table
	end
end


--[[--------------------------&lt; A D D _ V A N C _ E R R O R &gt;----------------------------------------------------

Adds a single Vancouver system error message to the template's output regardless of how many error actually exist.
To prevent duplication, added_vanc_errs is nil until an error message is emitted.

added_vanc_errs is a boolean declared in page scope variables above

]]

local function add_vanc_error (source)
	if not added_vanc_errs then
		added_vanc_errs = true;													-- note that we've added this category
		table.insert( z.message_tail, { set_error( 'vancouver', {source}, true ) } );
	end
end


--[[--------------------------&lt; I S _ S C H E M E &gt;------------------------------------------------------------

does this thing that purports to be a uri scheme seem to be a valid scheme?  The scheme is checked to see if it
is in agreement with http://tools.ietf.org/html/std66#section-3.1 which says:
	Scheme names consist of a sequence of characters beginning with a
   letter and followed by any combination of letters, digits, plus
   ("+"), period ("."), or hyphen ("-").

returns true if it does, else false

]]

local function is_scheme (scheme)
	return scheme and scheme:match ('^%a[%a%d%+%.%-]*:');						-- true if scheme is set and matches the pattern
end


--[=[-------------------------&lt; I S _ D O M A I N _ N A M E &gt;--------------------------------------------------

Does this thing that purports to be a domain name seem to be a valid domain name?

Syntax defined here: http://tools.ietf.org/html/rfc1034#section-3.5
BNF defined here: https://tools.ietf.org/html/rfc4234
Single character names are generally reserved; see https://tools.ietf.org/html/draft-ietf-dnsind-iana-dns-01#page-15;
	see also [[Single-letter second-level domain]]
list of tlds: https://www.iana.org/domains/root/db

rfc952 (modified by rfc 1123) requires the first and last character of a hostname to be a letter or a digit.  Between
the first and last characters the name may use letters, digits, and the hyphen.

Also allowed are IPv4 addresses. IPv6 not supported

domain is expected to be stripped of any path so that the last character in the last character of the tld.  tld
is two or more alpha characters.  Any preceding '//' (from splitting a url with a scheme) will be stripped
here.  Perhaps not necessary but retained incase it is necessary for IPv4 dot decimal.

There are several tests:
	the first character of the whole domain name including subdomains must be a letter or a digit
	internationalized domain name (ascii characters with .xn-- ASCII Compatible Encoding (ACE) prefix xn-- in the tld) see https://tools.ietf.org/html/rfc3490
	single-letter/digit second-level domains in the .org and .cash TLDs
	q, x, and z SL domains in the .com TLD
	i and q SL domains in the .net TLD
	single-letter SL domains in the ccTLDs (where the ccTLD is two letters)
	two-character SL domains in gTLDs (where the gTLD is two or more letters)
	three-plus-character SL domains in gTLDs (where the gTLD is two or more letters)
	IPv4 dot-decimal address format; TLD not allowed

returns true if domain appears to be a proper name and tld or IPv4 address, else false

]=]

local function is_domain_name (domain)
	if not domain then
		return false;															-- if not set, abandon
	end
	
	domain = domain:gsub ('^//', '');											-- strip '//' from domain name if present; done here so we only have to do it once
	
	if not domain:match ('^[%a%d]') then										-- first character must be letter or digit
		return false;
	end
																				-- Do most common case first
	if domain:match ('%f[%a%d][%a%d][%a%d%-]+[%a%d]%.%a%a+$') then				-- three or more character hostname.hostname or hostname.tld
		return true;
	elseif domain:match ('%f[%a%d][%a%d][%a%d%-]+[%a%d]%.xn%-%-[%a%d]+$') then	-- internationalized domain name with ACE prefix
		return true;
	elseif domain:match ('%f[%a%d][%a%d]%.cash$') then							-- one character/digit .cash hostname
		return true;
	elseif domain:match ('%f[%a%d][%a%d]%.org$') then							-- one character/digit .org hostname
		return true;
	elseif domain:match ('%f[%a][qxz]%.com$') then								-- assigned one character .com hostname (x.com times out 2015-12-10)
		return true;
	elseif domain:match ('%f[%a][iq]%.net$') then								-- assigned one character .net hostname (q.net registered but not active 2015-12-10)
		return true;
	elseif domain:match ('%f[%a%d][%a%d]%.%a%a$') then							-- one character hostname and cctld (2 chars)
		return true;
	elseif domain:match ('%f[%a%d][%a%d][%a%d]%.%a%a+$') then					-- two character hostname and tld
		return true;
	elseif domain:match ('^%d%d?%d?%.%d%d?%d?%.%d%d?%d?%.%d%d?%d?') then		-- IPv4 address
		return true;
	else
		return false;
	end
end


--[[--------------------------&lt; I S _ U R L &gt;------------------------------------------------------------------

returns true if the scheme and domain parts of a url appear to be a valid url; else false.

This function is the last step in the validation process.  This function is separate because there are cases that
are not covered by split_url(), for example is_parameter_ext_wikilink() which is looking for bracketted external
wikilinks.

]]

local function is_url (scheme, domain)
	if is_set (scheme) then														-- if scheme is set check it and domain
		return is_scheme (scheme) and is_domain_name (domain);
	else
		return is_domain_name (domain);											-- scheme not set when url is protocol relative
	end
end


--[[--------------------------&lt; S P L I T _ U R L &gt;------------------------------------------------------------

Split a url into a scheme, authority indicator, and domain.

First remove Fully Qualified Domain Name terminator (a dot following tld) (if any) and any path(/), query(?) or fragment(#).

If protocol relative url, return nil scheme and domain else return nil for both scheme and domain.

When not protocol relative, get scheme, authority indicator, and domain.  If there is an authority indicator (one
or more '/' characters immediately following the scheme's colon), make sure that there are only 2.

Strip off any port and path;

]]

local function split_url (url_str)
	local scheme, authority, domain;
	
	url_str = url_str:gsub ('([%a%d])%.?[/%?#].*$', '%1');						-- strip FQDN terminator and path(/), query(?), fragment (#) (the capture prevents false replacement of '//')

	if url_str:match ('^//%S*') then											-- if there is what appears to be a protocol relative url
		domain = url_str:match ('^//(%S*)')
	elseif url_str:match ('%S-:/*%S+') then										-- if there is what appears to be a scheme, optional authority indicator, and domain name
		scheme, authority, domain = url_str:match ('(%S-:)(/*)(%S+)');			-- extract the scheme, authority indicator, and domain portions
		authority = authority:gsub ('//', '', 1);								-- replace place 1 pair of '/' with nothing;
		if is_set(authority) then												-- if anything left (1 or 3+ '/' where authority should be) then
			return scheme;														-- return scheme only making domain nil which will cause an error message
		end
		domain = domain:gsub ('(%a):%d+', '%1');								-- strip port number if present
	end
	
	return scheme, domain;
end


--[[--------------------------&lt; L I N K _ P A R A M _ O K &gt;---------------------------------------------------

checks the content of |title-link=, |series-link=, |author-link= etc for properly formatted content: no wikilinks, no urls

Link parameters are to hold the title of a wikipedia article so none of the WP:TITLESPECIALCHARACTERS are allowed:
	# &lt; &gt; [ ] | { } _
except the underscore which is used as a space in wiki urls and # which is used for section links

returns false when the value contains any of these characters.

When there are no illegal characters, this function returns TRUE if value DOES NOT appear to be a valid url (the
|&lt;param&gt;-link= parameter is ok); else false when value appears to be a valid url (the |&lt;param&gt;-link= parameter is NOT ok).

]]

local function link_param_ok (value)
	local scheme, domain;
	if value:find ('[&lt;&gt;%[%]|{}]') then											-- if any prohibited characters
		return false;
	end

	scheme, domain = split_url (value);											-- get scheme or nil and domain or nil from url; 
	return not is_url (scheme, domain);											-- return true if value DOES NOT appear to be a valid url
end


--[[--------------------------&lt; L I N K _ T I T L E _ O K &gt;---------------------------------------------------

Use link_param_ok() to validate |&lt;param&gt;-link= value and its matching |&lt;title&gt;= value.

|&lt;title&gt;= may be wikilinked but not when |&lt;param&gt;-link= has a value.  This function emits an error message when
that condition exists

]]

local function link_title_ok (link, lorig, title, torig)
local orig;

	if is_set (link) then 														-- don't bother if &lt;param&gt;-link doesn't have a value
		if not link_param_ok (link) then										-- check |&lt;param&gt;-link= markup
			orig = lorig;														-- identify the failing link parameter
		elseif title:find ('%[%[') then											-- check |title= for wikilink markup
			orig = torig;														-- identify the failing |title= parameter
		end
	end

	if is_set (orig) then
		table.insert( z.message_tail, { set_error( 'bad_paramlink', orig)});	-- url or wikilink in |title= with |title-link=;
	end
end


--[[--------------------------&lt; C H E C K _ U R L &gt;------------------------------------------------------------

Determines whether a URL string appears to be valid.

First we test for space characters.  If any are found, return false.  Then split the url into scheme and domain
portions, or for protocol relative (//example.com) urls, just the domain.  Use is_url() to validate the two
portions of the url.  If both are valid, or for protocol relative if domain is valid, return true, else false.

Because it is different from a standard url, and because this module used external_link() to make external links
that work for standard and news: links, we validate newsgroup names here.  The specification for a newsgroup name
is at https://tools.ietf.org/html/rfc5536#section-3.1.4

]]

local function check_url( url_str )
	if nil == url_str:match ("^%S+$") then										-- if there are any spaces in |url=value it can't be a proper url
		return false;
	end
	local scheme, domain;

	scheme, domain = split_url (url_str);										-- get scheme or nil and domain or nil from url;
	
	if 'news:' == scheme then													-- special case for newsgroups
		return domain:match('^[%a%d%+%-_]+%.[%a%d%+%-_%.]*[%a%d%+%-_]$');
	end
	
	return is_url (scheme, domain);												-- return true if value appears to be a valid url
end


--[=[-------------------------&lt; I S _ P A R A M E T E R _ E X T _ W I K I L I N K &gt;----------------------------

Return true if a parameter value has a string that begins and ends with square brackets [ and ] and the first
non-space characters following the opening bracket appear to be a url.  The test will also find external wikilinks
that use protocol relative urls. Also finds bare urls.

The frontier pattern prevents a match on interwiki links which are similar to scheme:path urls.  The tests that
find bracketed urls are required because the parameters that call this test (currently |title=, |chapter=, |work=,
and |publisher=) may have wikilinks and there are articles or redirects like '//Hus' so, while uncommon, |title=[[//Hus]]
is possible as might be [[en://Hus]].

]=]

local function is_parameter_ext_wikilink (value)
local scheme, domain;

	if value:match ('%f[%[]%[%a%S*:%S+.*%]') then								-- if ext wikilink with scheme and domain: [xxxx://yyyyy.zzz]
		scheme, domain = split_url (value:match ('%f[%[]%[(%a%S*:%S+).*%]'));
	elseif value:match ('%f[%[]%[//%S+.*%]') then								-- if protocol relative ext wikilink: [//yyyyy.zzz]
		scheme, domain = split_url (value:match ('%f[%[]%[(//%S+).*%]'));
	elseif value:match ('%a%S*:%S+') then										-- if bare url with scheme; may have leading or trailing plain text
		scheme, domain = split_url (value:match ('(%a%S*:%S+)'));
	elseif value:match ('//%S+') then											-- if protocol relative bare url: //yyyyy.zzz; may have leading or trailing plain text
		scheme, domain = split_url (value:match ('(//%S+)'));					-- what is left should be the domain
	else
		return false;															-- didn't find anything that is obviously a url
	end

	return is_url (scheme, domain);												-- return true if value appears to be a valid url
end


--[[-------------------------&lt; C H E C K _ F O R _ U R L &gt;-----------------------------------------------------

loop through a list of parameters and their values.  Look at the value and if it has an external link, emit an error message.

]]

local function check_for_url (parameter_list)
local error_message = '';
	for k, v in pairs (parameter_list) do										-- for each parameter in the list
		if is_parameter_ext_wikilink (v) then									-- look at the value; if there is a url add an error message
			if is_set(error_message) then										-- once we've added the first portion of the error message ...
				error_message=error_message .. ", ";							-- ... add a comma space separator
			end
			error_message=error_message .. "&amp;#124;" .. k .. "=";				-- add the failed parameter
		end
	end
	if is_set (error_message) then												-- done looping, if there is an error message, display it
		table.insert( z.message_tail, { set_error( 'param_has_ext_link', {error_message}, true ) } );
	end
end


--[[--------------------------&lt; S A F E _ F O R _ U R L &gt;------------------------------------------------------

Escape sequences for content that will be used for URL descriptions

]]

local function safe_for_url( str )
	if str:match( "%[%[.-%]%]" ) ~= nil then 
		table.insert( z.message_tail, { set_error( 'wikilink_in_url', {}, true ) } );
	end
	
	return str:gsub( '[%[%]\n]', {	
		['['] = '&amp;#91;',
		[']'] = '&amp;#93;',
		['\n'] = ' ' } );
end


--[[--------------------------&lt; E X T E R N A L _ L I N K &gt;----------------------------------------------------

Format an external link with error checking

]]

local function external_link( URL, label, source, access)
	local error_str = "";
	local domain;
	local path;
	local base_url;
	
	if not is_set( label ) then
		label = URL;
		if is_set( source ) then
			error_str = set_error( 'bare_url_missing_title', { wrap_style ('parameter', source) }, false, " " );
		else
			error( cfg.messages["bare_url_no_origin"] );
		end			
	end
	if not check_url( URL ) then
		error_str = set_error( 'bad_url', {wrap_style ('parameter', source)}, false, " " ) .. error_str;
	end
	
	domain, path = URL:match ('^([/%.%-%+:%a%d]+)([/%?#].*)$');					-- split the url into scheme plus domain and path
	if path then																-- if there is a path portion
		path = path:gsub ('[%[%]]', {['[']='%5b',[']']='%5d'});					-- replace '[' and ']' with their percent encoded values
		URL = table.concat ({domain, path});									-- and reassemble
	end

	base_url = table.concat({ "[", URL, " ", safe_for_url (label), "]" });		-- assemble a wikimarkup url
	
	if is_set (access) then														-- access level (subscription, registration, limited)
		base_url = substitute (cfg.presentation['ext-link-access-signal'], {cfg.presentation[access].class, cfg.presentation[access].title, base_url});	-- add the appropriate icon
	end
	
	return table.concat ({base_url, error_str});
end


--[[--------------------------&lt; D E P R E C A T E D _ P A R A M E T E R &gt;--------------------------------------

Categorize and emit an error message when the citation contains one or more deprecated parameters.  The function includes the
offending parameter name to the error message.  Only one error message is emitted regardless of the number of deprecated
parameters in the citation.

added_deprecated_cat is a boolean declared in page scope variables above

]]

local function deprecated_parameter(name)
	if not added_deprecated_cat then
		added_deprecated_cat = true;											-- note that we've added this category
		table.insert( z.message_tail, { set_error( 'deprecated_params', {name}, true ) } );		-- add error message
	end
end


--[=[-------------------------&lt; K E R N _ Q U O T E S &gt;--------------------------------------------------------

Apply kerning to open the space between the quote mark provided by the Module and a leading or trailing quote
mark contained in a |title= or |chapter= parameter's value.

This function will positive kern either single or double quotes:
	"'Unkerned title with leading and trailing single quote marks'"
	" 'Kerned title with leading and trailing single quote marks' " (in real life the kerning isn't as wide as this example)
Double single quotes (italic or bold wikimarkup) are not kerned.

Replaces unicode quotemarks in plain text or in the label portion of a [[L|D]] style wikilink with typewriter
quote marks regardless of the need for kerning.  Unicode quote marks are not replaced in simple [[D]] wikilinks.

Call this function for chapter titles, for website titles, etc; not for book titles.

]=]

local function kern_quotes (str)
	local cap='';
	local cap2='';
	local wl_type, label, link;

	wl_type, label, link = is_wikilink (str);									-- wl_type is: 0, no wl (text in label variable); 1, [[D]]; 2, [[L|D]]
	
	if 1 == wl_type then														-- [[D]] simple wikilink with or without quote marks
		if mw.ustring.match (str, '%[%[[\"“”\'‘’].+[\"“”\'‘’]%]%]') then		-- leading and trailing quote marks
			str = substitute (cfg.presentation['kern-wl-both'], str);
		elseif mw.ustring.match (str, '%[%[[\"“”\'‘’].+%]%]')	then			-- leading quote marks
			str = substitute (cfg.presentation['kern-wl-left'], str);
		elseif mw.ustring.match (str, '%[%[.+[\"“”\'‘’]%]%]') then				-- trailing quote marks
			str = substitute (cfg.presentation['kern-wl-right'], str);
		end

	else																		-- plain text or [[L|D]]; text in label variable
		label= mw.ustring.gsub (label, '[“”]', '\"');							-- replace “” (U+201C &amp; U+201D) with " (typewriter double quote mark)
		label= mw.ustring.gsub (label, '[‘’]', '\'');							-- replace ‘’ (U+2018 &amp; U+2019) with ' (typewriter single quote mark)

		cap, cap2 = mw.ustring.match (label, "^([\"\'])([^\'].+)");				-- match leading double or single quote but not doubled single quotes (italic markup)
		if is_set (cap) then
			label = substitute (cfg.presentation['kern-left'], {cap, cap2});
		end
	
		cap, cap2 = mw.ustring.match (label, "^(.+[^\'])([\"\'])$")				-- match trailing double or single quote but not doubled single quotes (italic markup)
		if is_set (cap) then
			label = substitute (cfg.presentation['kern-right'], {cap, cap2});
		end
		
		if 2 == wl_type then
			str = make_wikilink (link, label);									-- reassemble the wikilink
		else
			str = label;
		end
	end
	return str;
end


--[[--------------------------&lt; F O R M A T _ S C R I P T _ V A L U E &gt;----------------------------------------

|script-title= holds title parameters that are not written in Latin based scripts: Chinese, Japanese, Arabic, Hebrew, etc. These scripts should
not be italicized and may be written right-to-left.  The value supplied by |script-title= is concatenated onto Title after Title has been wrapped
in italic markup.

Regardless of language, all values provided by |script-title= are wrapped in &lt;bdi&gt;...&lt;/bdi&gt; tags to isolate rtl languages from the English left to right.

|script-title= provides a unique feature.  The value in |script-title= may be prefixed with a two-character ISO639-1 language code and a colon:
	|script-title=ja:*** *** (where * represents a Japanese character)
Spaces between the two-character code and the colon and the colon and the first script character are allowed:
	|script-title=ja : *** ***
	|script-title=ja: *** ***
	|script-title=ja :*** ***
Spaces preceding the prefix are allowed: |script-title = ja:*** ***

The prefix is checked for validity.  If it is a valid ISO639-1 language code, the lang attribute (lang="ja") is added to the &lt;bdi&gt; tag so that browsers can
know the language the tag contains.  This may help the browser render the script more correctly.  If the prefix is invalid, the lang attribute
is not added.  At this time there is no error message for this condition.

Supports |script-title= and |script-chapter=

TODO: error messages when prefix is invalid ISO639-1 code; when script_value has prefix but no script;
]]

local function format_script_value (script_value)
	local lang='';																-- initialize to empty string
	local name;
	if script_value:match('^%l%l%s*:') then										-- if first 3 non-space characters are script language prefix
		lang = script_value:match('^(%l%l)%s*:%s*%S.*');						-- get the language prefix or nil if there is no script
		if not is_set (lang) then
			return '';															-- script_value was just the prefix so return empty string
		end
																				-- if we get this far we have prefix and script
		name = cfg.lang_code_remap[lang] or mw.language.fetchLanguageName( lang, "fa" );	-- get language name so that we can use it to categorize
		if is_set (name) then													-- is prefix a proper ISO 639-1 language code?
			script_value = script_value:gsub ('^%l%l%s*:%s*', '');				-- strip prefix from script
																				-- is prefix one of these language codes?
			if in_array (lang, cfg.script_lang_codes) then
				add_prop_cat ('script_with_name', {name, lang})
			else
				add_prop_cat ('script')
			end
			lang = ' lang="' .. lang .. '" ';									-- convert prefix into a lang attribute
		else
			lang = '';															-- invalid so set lang to empty string
		end
	end
	script_value = substitute (cfg.presentation['bdi'], {lang, script_value});	-- isolate in case script is rtl

	return script_value;
end


--[[--------------------------&lt; S C R I P T _ C O N C A T E N A T E &gt;------------------------------------------

Initially for |title= and |script-title=, this function concatenates those two parameter values after the script value has been 
wrapped in &lt;bdi&gt; tags.
]]

local function script_concatenate (title, script)
	if is_set (script) then
		script = format_script_value (script);									-- &lt;bdi&gt; tags, lang atribute, categorization, etc; returns empty string on error
		if is_set (script) then
			title = title .. ' ' .. script;										-- concatenate title and script title
		end
	end
	return title;
end


--[[--------------------------&lt; W R A P _ M S G &gt;--------------------------------------------------------------

Applies additional message text to various parameter values. Supplied string is wrapped using a message_list
configuration taking one argument.  Supports lower case text for {{citation}} templates.  Additional text taken
from citation_config.messages - the reason this function is similar to but separate from wrap_style().

]]

local function wrap_msg (key, str, lower)
	if not is_set( str ) then
		return "";
	end
	if true == lower then
		local msg;
		msg = cfg.messages[key]:lower();										-- set the message to lower case before 
		return substitute( msg, str );										-- including template text
	else
		return substitute( cfg.messages[key], str );
	end		
end


--[[--------------------------&lt; F O R M A T _ C H A P T E R _ T I T L E &gt;--------------------------------------

Format the four chapter parameters: |script-chapter=, |chapter=, |trans-chapter=, and |chapter-url= into a single Chapter meta-
parameter (chapter_url_source used for error messages).

]]

local function format_chapter_title (scriptchapter, chapter, transchapter, chapterurl, chapter_url_source, no_quotes, access)
	local chapter_error = '';
	
	if not is_set (chapter) then
		chapter = '';															-- to be safe for concatenation
	else
		if false == no_quotes then
			chapter = kern_quotes (chapter);									-- if necessary, separate chapter title's leading and trailing quote marks from Module provided quote marks
			chapter = wrap_style ('quoted-title', chapter);
		end
	end

	chapter = script_concatenate (chapter, scriptchapter)						-- &lt;bdi&gt; tags, lang atribute, categorization, etc; must be done after title is wrapped

	if is_set (chapterurl) then
		chapter = external_link (chapterurl, chapter, chapter_url_source, access);		-- adds bare_url_missing_title error if appropriate
	end

	if is_set (transchapter) then
		transchapter = wrap_style ('trans-quoted-title', transchapter);
		if is_set (chapter) then
			chapter = chapter ..  ' ' .. transchapter;
		else																	-- here when transchapter without chapter or script-chapter
			chapter = transchapter;												-- 
			chapter_error = ' ' .. set_error ('trans_missing_title', {'chapter'});
		end
	end

--	if is_set (chapterurl) then
--		chapter = external_link (chapterurl, chapter, chapter_url_source, access);		-- adds bare_url_missing_title error if appropriate
--	end

	return chapter .. chapter_error;
end


--[[--------------------------&lt; H A S _ I N V I S I B L E _ C H A R S &gt;----------------------------------------

This function searches a parameter's value for nonprintable or invisible characters.  The search stops at the
first match.

This function will detect the visible replacement character when it is part of the wikisource.

Detects but ignores nowiki and math stripmarkers.  Also detects other named stripmarkers (gallery, math, pre, ref)
and identifies them with a slightly different error message.  See also coins_cleanup().

Detects but ignores the character pattern that results from the transclusion of {{'}} templates.

Output of this function is an error message that identifies the character or the Unicode group, or the stripmarker
that was detected along with its position (or, for multi-byte characters, the position of its first byte) in the
parameter value.

]]

local function has_invisible_chars (param, v)
	local position = '';														-- position of invisible char or starting position of stripmarker
	local dummy;																-- end of matching string; not used but required to hold end position when a capture is returned
	local capture;																-- used by stripmarker detection to hold name of the stripmarker
	local i=1;
	local stripmarker, apostrophe;
	
	capture = string.match (v, '[%w%p ]*');										-- Test for values that are simple ASCII text and bypass other tests if true
	if capture == v then														-- if same there are no unicode characters
		return;
	end

	while cfg.invisible_chars[i] do
		local char=cfg.invisible_chars[i][1]									-- the character or group name
		local pattern=cfg.invisible_chars[i][2]									-- the pattern used to find it
		position, dummy, capture = mw.ustring.find (v, pattern)					-- see if the parameter value contains characters that match the pattern
		
		if position and (char == 'zero width joiner') then						-- if we found a zero width joiner character
			if mw.ustring.find (v, cfg.indic_script) then						-- its ok if one of the indic scripts
				position = nil;													-- unset position
			end
		end
		
		if position then
			if 'nowiki' == capture or 'math' == capture or						-- nowiki and math stripmarkers (not an error condition)
				('templatestyles' == capture and in_array (param, {'id', 'quote'})) then	-- templatestyles stripmarker allowed in these parameters
					stripmarker = true;											-- set a flag
			elseif true == stripmarker and 'delete' == char then				-- because stripmakers begin and end with the delete char, assume that we've found one end of a stripmarker
				position = nil;													-- unset
			else
				local err_msg;
				if capture then
					err_msg = capture .. ' ' .. char;
				else
					err_msg = char .. ' ' .. 'character';
				end

				table.insert( z.message_tail, { set_error( 'invisible_char', {err_msg, wrap_style ('parameter', param), position}, true ) } );	-- add error message
				return;															-- and done with this parameter
			end
		end
		i=i+1;																	-- bump our index
	end
end


--[[--------------------------&lt; A R G U M E N T _ W R A P P E R &gt;----------------------------------------------

Argument wrapper.  This function provides support for argument mapping defined in the configuration file so that
multiple names can be transparently aliased to single internal variable.

]]

local function argument_wrapper( args )
	local origin = {};
	
	return setmetatable({
		ORIGIN = function( self, k )
			local dummy = self[k]; --force the variable to be loaded.
			return origin[k];
		end
	},
	{
		__index = function ( tbl, k )
			if origin[k] ~= nil then
				return nil;
			end
			
			local args, list, v = args, cfg.aliases[k];
			
			if type( list ) == 'table' then
				v, origin[k] = select_one( args, list, 'redundant_parameters' );
				if origin[k] == nil then
					origin[k] = ''; -- Empty string, not nil
				end
			elseif list ~= nil then
				v, origin[k] = args[list], list;
			else
				-- maybe let through instead of raising an error?
				-- v, origin[k] = args[k], k;
				error( cfg.messages['unknown_argument_map'] );
			end
			
			-- Empty strings, not nil;
			if v == nil then
				v = cfg.defaults[k] or '';
				origin[k] = '';
			end
			
			tbl = rawset( tbl, k, v );
			return v;
		end,
	});
end


--[[--------------------------&lt; N O W R A P _ D A T E &gt;--------------------------------------------------------

When date is YYYY-MM-DD format wrap in nowrap span: &lt;span ...&gt;YYYY-MM-DD&lt;/span&gt;.  When date is DD MMMM YYYY or is
MMMM DD, YYYY then wrap in nowrap span: &lt;span ...&gt;DD MMMM&lt;/span&gt; YYYY or &lt;span ...&gt;MMMM DD,&lt;/span&gt; YYYY

DOES NOT yet support MMMM YYYY or any of the date ranges.

]]

local function nowrap_date (date)
	local cap='';
	local cap2='';

	if date:match("^%d%d%d%d%-%d%d%-%d%d$") then
		date = substitute (cfg.presentation['nowrap1'], date);
	
	elseif date:match("^%a+%s*%d%d?,%s+%d%d%d%d$") or date:match ("^%d%d?%s*%a+%s+%d%d%d%d$") then
		cap, cap2 = string.match (date, "^(.*)%s+(%d%d%d%d)$");
		date = substitute (cfg.presentation['nowrap2'], {cap, cap2});
	end
	
	return date;
end


--[[--------------------------&lt; S E T _ T I T L E T Y P E &gt;----------------------------------------------------

This function sets default title types (equivalent to the citation including |type=&lt;default value&gt;) for those templates that have defaults.
Also handles the special case where it is desirable to omit the title type from the rendered citation (|type=none).

]]

local function set_titletype (cite_class, title_type)
	if is_set(title_type) then
		if "none" == title_type then
			title_type = "";													-- if |type=none then type parameter not displayed
		end
		return title_type;														-- if |type= has been set to any other value use that value
	end

	return cfg.title_types [cite_class] or '';									-- set template's default title type; else empty string for concatenation
end


--[[--------------------------&lt; H Y P H E N _ T O _ D A S H &gt;--------------------------------------------------

Converts a hyphen to a dash under certain conditions.  The hyphen must separate like items; unlike items are
returned unmodified.  These forms are modified:
	letter - letter (A - B)
	digit - digit (4-5)
	digit separator digit - digit separator digit (4.1-4.5 or 4-1-4-5)
	letterdigit - letterdigit (A1-A5) (an optional separator between letter and digit is supported – a.1-a.5 or a-1-a-5)
	digitletter - digitletter (5a - 5d) (an optional separator between letter and digit is supported – 5.a-5.d or 5-a-5-d)

any other forms are returned unmodified.

str may be a comma- or semicolon-separated list

]]

local function hyphen_to_dash( str )
	if not is_set (str) then
		return str;
	end
	
	str, count = str:gsub ('^%(%((.+)%)%)$', '%1');								-- remove accept-this-as-written markup when it wraps all of str
	if 0 ~= count then															-- non-zero when markup removed; zero else
		return str;																-- nothing to do, we're done
	end
	
	local out = {};
	local list = mw.text.split (str, '%s*[,;]%s*');								-- split str at comma or semicolon separators if there are any

	for _, item in ipairs (list) do												-- for each item in the list
		if mw.ustring.match (item, '^%w*[%.%-]?%w+%s*[%-–—]%s*%w*[%.%-]?%w+$') then	-- if a hyphenated range or has endash or emdash separators
			if item:match ('%a+[%.%-]?%d+%s*%-%s*%a+[%.%-]?%d+') or				-- letterdigit hyphen letterdigit (optional separator between letter and digit)
				item:match ('%d+[%.%-]?%a+%s*%-%s*%d+[%.%-]?%a+') or			-- digitletter hyphen digitletter (optional separator between digit and letter)
				item:match ('%d+[%.%-]%d+%s*%-%s*%d+[%.%-]%d+') or				-- digit separator digit hyphen digit separator digit
				item:match ('%d+%s*%-%s*%d+') or								-- digit hyphen digit
				item:match ('%a+%s*%-%s*%a+') then								-- letter hyphen letter
					item = item:gsub ('(%w*[%.%-]?%w+)%s*%-%s*(%w*[%.%-]?%w+)', '%1–%2');	-- replace hyphen, remove extraneous space characters
			else
				item = mw.ustring.gsub (item, '%s*[–—]%s*', '–');				-- for endash or emdash separated ranges, replace em with en, remove extraneous white space
			end
		end
		item = item:gsub ('^%(%((.+)%)%)$', '%1');								-- remove the accept-this-as-written markup
		table.insert (out, item);												-- add the (possibly modified) item to the output table
	end

	return table.concat (out, ', ');											-- concatenate the output table into a comma separated string
end


--[[--------------------------&lt; S A F E _ J O I N &gt;------------------------------------------------------------

Joins a sequence of strings together while checking for duplicate separation characters.

]]

local function safe_join( tbl, duplicate_char )
	local f = {};																-- create a function table appropriate to type of 'dupicate character'
		if 1 == #duplicate_char then											-- for single byte ascii characters use the string library functions
			f.gsub=string.gsub
			f.match=string.match
			f.sub=string.sub
		else																	-- for multi-byte characters use the ustring library functions
			f.gsub=mw.ustring.gsub
			f.match=mw.ustring.match
			f.sub=mw.ustring.sub
		end

	local str = '';																-- the output string
	local comp = '';															-- what does 'comp' mean?
	local end_chr = '';
	local trim;
	for _, value in ipairs( tbl ) do
		if value == nil then value = ''; end
		
		if str == '' then														-- if output string is empty
			str = value;														-- assign value to it (first time through the loop)
		elseif value ~= '' then
			if value:sub(1,1) == '&lt;' then										-- Special case of values enclosed in spans and other markup.
				comp = value:gsub( "%b&lt;&gt;", "" );								-- remove html markup (&lt;span&gt;string&lt;/span&gt; -&gt; string)
			else
				comp = value;
			end
																				-- typically duplicate_char is sepc
			if f.sub(comp, 1,1) == duplicate_char then							-- is first character same as duplicate_char? why test first character?
																				--   Because individual string segments often (always?) begin with terminal punct for the
																				--   preceding segment: 'First element' .. 'sepc next element' .. etc?
				trim = false;
				end_chr = f.sub(str, -1,-1);									-- get the last character of the output string
				-- str = str .. "&lt;HERE(enchr=" .. end_chr.. ")"					-- debug stuff?
				if end_chr == duplicate_char then								-- if same as separator
					str = f.sub(str, 1,-2);										-- remove it
				elseif end_chr == "'" then										-- if it might be wikimarkup
					if f.sub(str, -3,-1) == duplicate_char .. "''" then			-- if last three chars of str are sepc'' 
						str = f.sub(str, 1, -4) .. "''";						-- remove them and add back ''
					elseif  f.sub(str, -5,-1) == duplicate_char .. "]]''" then	-- if last five chars of str are sepc]]'' 
						trim = true;											-- why? why do this and next differently from previous?
					elseif f.sub(str, -4,-1) == duplicate_char .. "]''" then	-- if last four chars of str are sepc]'' 
						trim = true;											-- same question
					end
				elseif end_chr == "]" then										-- if it might be wikimarkup
					if f.sub(str, -3,-1) == duplicate_char .. "]]" then			-- if last three chars of str are sepc]] wikilink 
						trim = true;
					elseif f.sub(str, -3,-1) == duplicate_char .. '"]' then		-- if last three chars of str are sepc"] quoted external link 
						trim = true;
					elseif  f.sub(str, -2,-1) == duplicate_char .. "]" then		-- if last two chars of str are sepc] external link
						trim = true;
					elseif f.sub(str, -4,-1) == duplicate_char .. "'']" then	-- normal case when |url=something &amp; |title=Title.
						trim = true;
					end
				elseif end_chr == " " then										-- if last char of output string is a space
					if f.sub(str, -2,-1) == duplicate_char .. " " then			-- if last two chars of str are &lt;sepc&gt;&lt;space&gt;
						str = f.sub(str, 1,-3);									-- remove them both
					end
				end

				if trim then
					if value ~= comp then 										-- value does not equal comp when value contains html markup
						local dup2 = duplicate_char;
						if f.match(dup2, "%A" ) then dup2 = "%" .. dup2; end	-- if duplicate_char not a letter then escape it
						
						value = f.gsub(value, "(%b&lt;&gt;)" .. dup2, "%1", 1 )		-- remove duplicate_char if it follows html markup
					else
						value = f.sub(value, 2, -1 );							-- remove duplicate_char when it is first character
					end
				end
			end
			str = str .. value;													--add it to the output string
		end
	end
	return str;
end


--[[--------------------------&lt; I S _ S U F F I X &gt;------------------------------------------------------------

returns true is suffix is properly formed Jr, Sr, or ordinal in the range 2–9.  Puncutation not allowed.

]]

local function is_suffix (suffix)
	if in_array (suffix, {'Jr', 'Sr', '2nd', '3rd'}) or suffix:match ('^%dth$') then
		return true;
	end
	return false;
end


--[[--------------------------&lt; I S _ G O O D _ V A N C _ N A M E &gt;--------------------------------------------

For Vancouver Style, author/editor names are supposed to be rendered in Latin (read ASCII) characters.  When a name
uses characters that contain diacritical marks, those characters are to converted to the corresponding Latin character.
When a name is written using a non-Latin alphabet or logogram, that name is to be transliterated into Latin characters.
These things are not currently possible in this module so are left to the editor to do.

This test allows |first= and |last= names to contain any of the letters defined in the four Unicode Latin character sets
	[http://www.unicode.org/charts/PDF/U0000.pdf C0 Controls and Basic Latin] 0041–005A, 0061–007A
	[http://www.unicode.org/charts/PDF/U0080.pdf C1 Controls and Latin-1 Supplement] 00C0–00D6, 00D8–00F6, 00F8–00FF
	[http://www.unicode.org/charts/PDF/U0100.pdf Latin Extended-A] 0100–017F
	[http://www.unicode.org/charts/PDF/U0180.pdf Latin Extended-B] 0180–01BF, 01C4–024F

|lastn= also allowed to contain hyphens, spaces, and apostrophes. (http://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK7271/box/A35029/)
|firstn= also allowed to contain hyphens, spaces, apostrophes, and periods

This original test:
	if nil == mw.ustring.find (last, "^[A-Za-zÀ-ÖØ-öø-ƿǄ-ɏ%-%s%']*$") or nil == mw.ustring.find (first, "^[A-Za-zÀ-ÖØ-öø-ƿǄ-ɏ%-%s%'%.]+[2-6%a]*$") then
was written ouside of the code editor and pasted here because the code editor gets confused between character insertion point and cursor position.
The test has been rewritten to use decimal character escape sequence for the individual bytes of the unicode characters so that it is not necessary
to use an external editor to maintain this code.

	\195\128-\195\150 – À-Ö (U+00C0–U+00D6 – C0 controls)
	\195\152-\195\182 – Ø-ö (U+00D8-U+00F6 – C0 controls)
	\195\184-\198\191 – ø-ƿ (U+00F8-U+01BF – C0 controls, Latin extended A &amp; B)
	\199\132-\201\143 – Ǆ-ɏ (U+01C4-U+024F – Latin extended B)

]]

local function is_good_vanc_name (last, first)
	local first, suffix = first:match ('(.-),?%s*([%dJS][%drndth]+)%.?$') or first;		-- if first has something that looks like a generational suffix, get it

	if is_set (suffix) then
		if not is_suffix (suffix) then
			add_vanc_error ('suffix');
			return false;														-- not a name with an appropriate suffix
		end
	end
	if nil == mw.ustring.find (last, "^[A-Za-z\195\128-\195\150\195\152-\195\182\195\184-\198\191\199\132-\201\143%-%s%']*$") or
		nil == mw.ustring.find (first, "^[A-Za-z\195\128-\195\150\195\152-\195\182\195\184-\198\191\199\132-\201\143%-%s%'%.]*$") then
			add_vanc_error ('non-Latin character');
			return false;														-- not a string of latin characters; Vancouver requires Romanization
	end;
	return true;
end


--[[--------------------------&lt; R E D U C E _ T O _ I N I T I A L S &gt;------------------------------------------

Attempts to convert names to initials in support of |name-list-format=vanc.  

Names in |firstn= may be separated by spaces or hyphens, or for initials, a period. See http://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK7271/box/A35062/.

Vancouver style requires family rank designations (Jr, II, III, etc) to be rendered as Jr, 2nd, 3rd, etc.  See http://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK7271/box/A35085/.
This code only accepts and understands generational suffix in the Vancouver format because Roman numerals look like, and can be mistaken for, initials.

This function uses ustring functions because firstname initials may be any of the unicode Latin characters accepted by is_good_vanc_name ().

]]

local function reduce_to_initials(first)
	local name, suffix = mw.ustring.match(first, "^(%u+) ([%dJS][%drndth]+)$");

	if not name then															-- if not initials and a suffix
		name = mw.ustring.match(first, "^(%u+)$");								-- is it just intials?
	end

	if name then																-- if first is initials with or without suffix
		if 3 &gt; mw.ustring.len (name) then										-- if one or two initials
			if suffix then														-- if there is a suffix
				if is_suffix (suffix) then										-- is it legitimate?
					return first;												-- one or two initials and a valid suffix so nothing to do
				else
					add_vanc_error ('suffix');									-- one or two initials with invalid suffix so error message
					return first;												-- and return first unmolested
				end
			else
				return first;													-- one or two initials without suffix; nothing to do
			end
		end
	end																			-- if here then name has 3 or more uppercase letters so treat them as a word


	local initials, names = {}, {};												-- tables to hold name parts and initials
	local i = 1;																-- counter for number of initials

	names = mw.text.split (first, '[%s,]+');									-- split into a table of names and possible suffix

	while names[i] do															-- loop through the table
		if 1 &lt; i and names[i]:match ('[%dJS][%drndth]+%.?$') then				-- if not the first name, and looks like a suffix (may have trailing dot)
			names[i] = names[i]:gsub ('%.', '');								-- remove terminal dot if present
			if is_suffix (names[i]) then										-- if a legitimate suffix
				table.insert (initials, ' ' .. names[i]);						-- add a separator space, insert at end of initials table
				break;															-- and done because suffix must fall at the end of a name
			end																	-- no error message if not a suffix; possibly because of Romanization
		end
		if 3 &gt; i then
			table.insert (initials, mw.ustring.sub(names[i],1,1));				-- insert the intial at end of initials table
		end
		i = i+1;																-- bump the counter
	end
			
	return table.concat(initials)												-- Vancouver format does not include spaces.
end


--[[--------------------------&lt; L I S T  _ P E O P L E &gt;-------------------------------------------------------

Formats a list of people (e.g. authors / editors) 

]]

local function list_people(control, people, etal)
	local sep;
	local namesep;
	local format = control.format
	local maximum = control.maximum
	local lastauthoramp = control.lastauthoramp;
	local text = {}

	if 'vanc' == format then													-- Vancouver-like author/editor name styling?
		sep = cfg.presentation['sep_nl_vanc'];									-- name-list separator between authors is a comma
		namesep = cfg.presentation['sep_name_vanc'];							-- last/first separator is a space
	else
		sep = cfg.presentation['sep_nl'];										-- name-list separator between authors is a semicolon
		namesep = cfg.presentation['sep_name'];									-- last/first separator is &lt;comma&gt;&lt;space&gt;
	end
	
	if sep:sub(-1,-1) ~= " " then sep = sep .. " " end
	if is_set (maximum) and maximum &lt; 1 then return "", 0; end					-- returned 0 is for EditorCount; not used for authors
	
	for i,person in ipairs(people) do
		if is_set(person.last) then
			local mask = person.mask
			local one
			local sep_one = sep;
			if is_set (maximum) and i &gt; maximum then
				etal = true;
				break;
			elseif (mask ~= nil) then
				local n = tonumber(mask)
				if (n ~= nil) then
					one = string.rep("&amp;mdash;",n)
				else
					one = mask;
					sep_one = " ";
				end
			else
				one = person.last
				local first = person.first
				if is_set(first) then
					if ( "vanc" == format ) then								-- if vancouver format
						one = one:gsub ('%.', '');								-- remove periods from surnames (http://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK7271/box/A35029/)
						if not person.corporate and is_good_vanc_name (one, first) then		-- and name is all Latin characters; corporate authors not tested
							first = reduce_to_initials(first)					-- attempt to convert first name(s) to initials
						end
					end
					one = one .. namesep .. first;
				end
				if is_set(person.link) and person.link ~= control.page_name then
					one = make_wikilink (person.link, one);						-- link author/editor if this page is not the author's/editor's page
				end
			end
			table.insert( text, one )
			table.insert( text, sep_one )
		end
	end

	local count = #text / 2;													-- (number of names + number of separators) divided by 2
	if count &gt; 0 then 
		if count &gt; 1 and is_set(lastauthoramp) and not etal then
			text[#text-2] = " &amp; ";												-- replace last separator with ampersand text
		end
		text[#text] = nil;														-- erase the last separator
	end
	
	local result = table.concat(text)											-- construct list
	if etal and is_set (result) then											-- etal may be set by |display-authors=etal but we might not have a last-first list
		result = result .. sep .. ' ' .. cfg.messages['et al'];					-- we've go a last-first list and etal so add et al.
	end
	
	return result, count
end


--[[--------------------------&lt; A N C H O R _ I D &gt;------------------------------------------------------------

Generates a CITEREF anchor ID if we have at least one name or a date.  Otherwise returns an empty string.

namelist is one of the contributor-, author-, or editor-name lists chosen in that order.  year is Year or anchor_year.

]]
local function anchor_id (namelist, year)
	local names={};																-- a table for the one to four names and year
	for i,v in ipairs (namelist) do												-- loop through the list and take up to the first four last names
		names[i] = v.last 
		if i == 4 then break end												-- if four then done
	end
	table.insert (names, year);													-- add the year at the end
	local id = table.concat(names);												-- concatenate names and year for CITEREF id
	if is_set (id) then															-- if concatenation is not an empty string
		return "CITEREF" .. id;													-- add the CITEREF portion
	else
		return '';																-- return an empty string; no reason to include CITEREF id in this citation
	end
end


--[[--------------------------&lt; N A M E _ H A S _ E T A L &gt;----------------------------------------------------

Evaluates the content of author and editor name parameters for variations on the theme of et al.  If found,
the et al. is removed, a flag is set to true and the function returns the modified name and the flag.

This function never sets the flag to false but returns it's previous state because it may have been set by
previous passes through this function or by the parameters |display-authors=etal or |display-editors=etal

]]

local function name_has_etal (name, etal, nocat)

	if is_set (name) then														-- name can be nil in which case just return
		local etal_pattern = "[;,]? *[\"']*%f[%a][Ee][Tt] *[Aa][Ll][%.\"']*$"	-- variations on the 'et al' theme
		local others_pattern = "[;,]? *%f[%a]and [Oo]thers";					-- and alternate to et al.
		
		if name:match (etal_pattern) then										-- variants on et al.
			name = name:gsub (etal_pattern, '');								-- if found, remove
			etal = true;														-- set flag (may have been set previously here or by |display-authors=etal)
			if not nocat then													-- no categorization for |vauthors=
				add_maint_cat ('etal');											-- and add a category if not already added
			end
		elseif name:match (others_pattern) then									-- if not 'et al.', then 'and others'?
			name = name:gsub (others_pattern, '');								-- if found, remove
			etal = true;														-- set flag (may have been set previously here or by |display-authors=etal)
			if not nocat then													-- no categorization for |vauthors=
				add_maint_cat ('etal');											-- and add a category if not already added
			end
		end
	end
	return name, etal;															-- 
end


--[[--------------------------&lt; N A M E _ H A S _ E D _ M A R K U P &gt;------------------------------------------

Evaluates the content of author and editor parameters for extranious editor annotations: ed, ed., eds, (Ed.), etc.
These annotation do not belong in author parameters and are redundant in editor parameters.  If found, the function
adds the editor markup maintenance category.

]]

local function name_has_ed_markup (name, list_name)
	local _, pattern;
	local patterns = {															-- these patterns match annotations at end of name
		'%f[%(%[][%(%[]%s*[Ee][Dd][Ss]?%.?%s*[%)%]]?$',							-- (ed) or (eds): leading '(', case insensitive 'ed', optional 's', '.' and/or ')'
		'[,%.%s]%f[e]eds?%.?$',													-- ed or eds: without '('or ')'; case sensitive (ED could be initials Ed could be name)
		'%f[%(%[][%(%[]%s*[Ee][Dd][Ii][Tt][Oo][Rr][Ss]?%.?%s*[%)%]]?$',			-- (editor) or (editors): leading '(', case insensitive, optional '.' and/or ')'
		'[,%.%s]%f[Ee][Ee][Dd][Ii][Tt][Oo][Rr][Ss]?%.?$',						-- editor or editors: without '('or ')'; case insensitive
		
																				-- these patterns match annotations at beginning of name
		'^eds?[%.,;]',															-- ed. or eds.: lower case only, optional 's', requires '.'
		'^[%(%[]%s*[Ee][Dd][Ss]?%.?%s*[%)%]]',									-- (ed) or (eds): also sqare brackets, case insensitive, optional 's', '.'
		'^[%(%[]?%s*[Ee][Dd][Ii][Tt][Oo][Rr][Ss]?%A',							-- (editor or (editors: also sq brackets, case insensitive, optional brackets, 's'
		'^[%(%[]?%s*[Ee][Dd][Ii][Tt][Ee][Dd]%A',								-- (edited: also sq brackets, case insensitive, optional brackets
		}

	if is_set (name) then
		for _, pattern in ipairs (patterns) do									-- spin through patterns table and
			if name:match (pattern) then
				add_maint_cat ('extra_text_names', cfg.special_case_translation [list_name]);	-- add a maint cat for this template
				break;
			end
		end
	end
	return name;																-- and done
end


--[[--------------------------&lt; N A M E _ H A S _ M U L T _ N A M E S &gt;----------------------------------------

Evaluates the content of author and editor (surnames only) parameters for multiple names.  Multiple names are
indicated if there is more than one comma and or semicolon.  If found, the function adds the multiple name
(author or editor) maintenance category.

]]

local function name_has_mult_names (name, list_name)
local count, _;
	if is_set (name) then
		_, count = name:gsub ('[;,]', '');										-- count the number of separator-like characters
		
		if 1 &lt; count then														-- param could be |author= or |editor= so one separator character is acceptable
			add_maint_cat ('mult_names', cfg.special_case_translation [list_name]);	-- more than one separator indicates multiple names so add a maint cat for this template
		end
	end
	return name;																-- and done
end


--[[--------------------------&lt; N A M E _ C H E C K S &gt;--------------------------------------------------------
This function calls various name checking functions used to validate the content of the various name-holding
parameters.

]]

local function name_checks (last, first, list_name)
	if is_set (last) then
		if last:match ('^%(%(.*%)%)$') then										-- if wrapped in doubled parentheses, accept as written 
			last = last:match ('^%(%((.*)%)%)$');								-- strip parens
		else
			last = name_has_mult_names (last, list_name);						-- check for multiple names in the parameter (last only)
			last = name_has_ed_markup (last, list_name);						-- check for extraneous 'editor' annotation
		end
	end
	if is_set (first) then
		if first:match ('^%(%(.*%)%)$') then									-- if wrapped in doubled parentheses, accept as written 
			first = first:match ('^%(%((.*)%)%)$');								-- strip parens
		else
			first = name_has_ed_markup (first, list_name);						-- check for extraneous 'editor' annotation
		end
	end
	return last, first;															-- done
	end


--[[--------------------------&lt; E X T R A C T _ N A M E S &gt;----------------------------------------------------
Gets name list from the input arguments

Searches through args in sequential order to find |lastn= and |firstn= parameters (or their aliases), and their matching link and mask parameters.
Stops searching when both |lastn= and |firstn= are not found in args after two sequential attempts: found |last1=, |last2=, and |last3= but doesn't
find |last4= and |last5= then the search is done.

This function emits an error message when there is a |firstn= without a matching |lastn=.  When there are 'holes' in the list of last names, |last1= and |last3=
are present but |last2= is missing, an error message is emitted. |lastn= is not required to have a matching |firstn=.

When an author or editor parameter contains some form of 'et al.', the 'et al.' is stripped from the parameter and a flag (etal) returned
that will cause list_people() to add the static 'et al.' text from Module:Citation/CS1/en/Configuration.  This keeps 'et al.' out of the 
template's metadata.  When this occurs, the page is added to a maintenance category.

]]

local function extract_names(args, list_name)
	local names = {};			-- table of names
	local last;					-- individual name components
	local first;
	local link;
	local mask;
	local i = 1;				-- loop counter/indexer
	local n = 1;				-- output table indexer
	local count = 0;			-- used to count the number of times we haven't found a |last= (or alias for authors, |editor-last or alias for editors)
	local etal=false;			-- return value set to true when we find some form of et al. in an author parameter

	local err_msg_list_name = list_name:match ("(%w+)List") .. 's list';		-- modify AuthorList or EditorList for use in error messages if necessary
	while true do
		last = select_one( args, cfg.aliases[list_name .. '-Last'], 'redundant_parameters', i );		-- search through args for name components beginning at 1
		first = select_one( args, cfg.aliases[list_name .. '-First'], 'redundant_parameters', i );
		link = select_one( args, cfg.aliases[list_name .. '-Link'], 'redundant_parameters', i );
		mask = select_one( args, cfg.aliases[list_name .. '-Mask'], 'redundant_parameters', i );

		last, etal = name_has_etal (last, etal, false);							-- find and remove variations on et al.
		first, etal = name_has_etal (first, etal, false);						-- find and remove variations on et al.
		last, first= name_checks (last, first, list_name);						-- multiple names, extraneous annotation, etc checks
		
		if first and not last then												-- if there is a firstn without a matching lastn
			table.insert( z.message_tail, { set_error( 'first_missing_last', {err_msg_list_name, i}, true ) } );	-- add this error message
		elseif not first and not last then										-- if both firstn and lastn aren't found, are we done?
			count = count + 1;													-- number of times we haven't found last and first
			if 2 &lt;= count then													-- two missing names and we give up
				break;															-- normal exit or there is a two-name hole in the list; can't tell which
			end
		else																	-- we have last with or without a first
			link_title_ok (link, list_name:match ("(%w+)List"):lower() .. '-link' .. i, last, list_name:match ("(%w+)List"):lower() .. '-last' .. i);	-- check for improper wikimarkup

			names[n] = {last = last, first = first, link = link, mask = mask, corporate=false};	-- add this name to our names list (corporate for |vauthors= only)
			n = n + 1;															-- point to next location in the names table
			if 1 == count then													-- if the previous name was missing
				table.insert( z.message_tail, { set_error( 'missing_name', {err_msg_list_name, i-1}, true ) } );		-- add this error message
			end
			count = 0;															-- reset the counter, we're looking for two consecutive missing names
		end
		i = i + 1;																-- point to next args location
	end
	
	return names, etal;															-- all done, return our list of names
end


--[[--------------------------&lt; G E T _ I S O 6 3 9 _ C O D E &gt;------------------------------------------------

Validates language names provided in |language= parameter if not an ISO639-1 or 639-2 code.

Returns the language name and associated two- or three-character code.  Because case of the source may be incorrect
or different from the case that WikiMedia uses, the name comparisons are done in lower case and when a match is
found, the Wikimedia version (assumed to be correct) is returned along with the code.  When there is no match, we
return the original language name string.

mw.language.fetchLanguageNames(&lt;local wiki language&gt;, 'all') returns a list of languages that in some cases may include
extensions. For example, code 'cbk-zam' and its associated name 'Chavacano de Zamboanga' (MediaWiki does not support
code 'cbk' or name 'Chavacano'.  Most (all?) of these languages are not used a 'language' codes per se, rather they
are used as sub-domain names: cbk-zam.wikipedia.org.  These names can be found (for the time being) at
https://phabricator.wikimedia.org/diffusion/ECLD/browse/master/LocalNames/LocalNamesEn.php

Names but that are included in the list will be found if that name is provided in the |language= parameter.  For example,
if |language=Chavacano de Zamboanga, that name will be found with the associated code 'cbk-zam'.  When names are found
and the associated code is not two or three characters, this function returns only the Wikimedia language name.

Adapted from code taken from Module:Check ISO 639-1.

]]

local function get_iso639_code (lang, this_wiki_code)
	if cfg.lang_name_remap[lang:lower()] then									-- if there is a remapped name (because MediaWiki uses something that we don't think is correct)
		return cfg.lang_name_remap[lang:lower()][1], cfg.lang_name_remap[lang:lower()][2];	-- for this language 'name', return a possibly new name and appropriate code
	end

	local languages = mw.language.fetchLanguageNames(this_wiki_code, 'all')		-- get a list of language names known to Wikimedia
																				-- ('all' is required for North Ndebele, South Ndebele, and Ojibwa)
	local langlc = mw.ustring.lower(lang);										-- lower case version for comparisons
	
	for code, name in pairs(languages) do										-- scan the list to see if we can find our language
		if langlc == mw.ustring.lower(name) then
			if 2 ~= code:len() and 3 ~= code:len() then							-- two- or three-character codes only; extensions not supported
				return name;													-- so return the name but not the code
			end
			return name, code;													-- found it, return name to ensure proper capitalization and the the code
		end
	end
	return lang;																-- not valid language; return language in original case and nil for the code
end


--[[--------------------------&lt; L A N G U A G E _ P A R A M E T E R &gt;------------------------------------------

Gets language name from a provided two- or three-character ISO 639 code.  If a code is recognized by MediaWiki,
use the returned name; if not, then use the value that was provided with the language parameter.

When |language= contains a recognized language (either code or name), the page is assigned to the category for
that code: Category:Norwegian-language sources (no).  For valid three-character code languages, the page is assigned
to the single category for '639-2' codes: Category:CS1 ISO 639-2 language sources.

Languages that are the same as the local wiki are not categorized.  MediaWiki does not recognize three-character
equivalents of two-character codes: code 'ar' is recognized bit code 'ara' is not.

This function supports multiple languages in the form |language=nb, French, th where the language names or codes are
separated from each other by commas.

]]

local function language_parameter (lang)
	local code;																	-- the two- or three-character language code
	local name;																	-- the language name
	local language_list = {};													-- table of language names to be rendered
	local names_table = {};														-- table made from the value assigned to |language=

	local this_wiki = mw.getContentLanguage();									-- get a language object for this wiki
	local this_wiki_code = this_wiki:getCode()									-- get this wiki's language code
	local this_wiki_name = mw.language.fetchLanguageName(this_wiki_code, this_wiki_code);	-- get this wiki's language name

	names_table = mw.text.split (lang, '%s*,%s*');								-- names should be a comma separated list

	for _, lang in ipairs (names_table) do										-- reuse lang

		if lang:match ('^%a%a%-') then											-- strip ietf language tags from code; TODO: is there a need to support 3-char with tag?
			lang = lang:match ('(%a%a)%-')										-- keep only 639-1 code portion to lang; TODO: do something with 3166 alpha 2 country code?
		end
		if 2 == lang:len() or 3 == lang:len() then								-- if two-or three-character code
			name = mw.language.fetchLanguageName( lang:lower(), this_wiki_code);	-- get language name if |language= is a proper code
			if not is_set (name) then
				name = cfg.lang_code_remap[lang];								-- not supported by MediaWiki; is it in remap?
			end
		end
	
		if is_set (name) then													-- if |language= specified a valid code
			code = lang:lower();												-- save it
		else
			name, code = get_iso639_code (lang, this_wiki_code);				-- attempt to get code from name (assign name here so that we are sure of proper capitalization)
		end
	
		if is_set (code) then													-- only 2- or 3-character codes
			name = cfg.lang_code_remap[code] or name;							-- override wikimedia when they misuse language codes/names

			if this_wiki_code ~= code and 'en' ~= code then						-- when the language is not the same as this wiki's language or en (FaLocalization)
				if 2 == code:len() then											-- and is a two-character code
					add_prop_cat ('foreign_lang_source' .. code, {name, code})	-- categorize it
				else															-- or is a recognized language (but has a three-character code)
					add_prop_cat ('foreign_lang_source_2' .. code, {code})		-- categorize it differently TODO: support mutliple three-character code categories per cs1|2 template
				end
			end
		else
			add_maint_cat ('unknown_lang');										-- add maint category if not already added
		end
		
		table.insert (language_list, name);
		name = '';																-- so we can reuse it
	end
	
	code = #language_list														-- reuse code as number of languages in the list
	if 2 &gt;= code then
		name = table.concat (language_list, ' and ')							-- insert '&lt;space&gt;and&lt;space&gt;' between two language names
	elseif 2 &lt; code then
		language_list[code] = 'and ' .. language_list[code];					-- prepend last name with 'and&lt;space&gt;'
		name = table.concat (language_list, ', ')								-- and concatenate with '&lt;comma&gt;&lt;space&gt;' separators
	end
	if this_wiki_name == name or 'انگلیسی' == name then							--FaLocalization: "or 'انگلیسی' == name"
		return '';																-- if one language and that language is this wiki's return an empty string (no annotation)
	end
	return (" " .. wrap_msg ('language', name));								-- otherwise wrap with '(in ...)'
	--[[ TODO: should only return blank or name rather than full list
	so we can clean up the bunched parenthetical elements Language, Type, Format
	]]
end


--[[--------------------------&lt; S E T _ C S 1 _ S T Y L E &gt;----------------------------------------------------

Set style settings for CS1 citation templates. Returns separator and postscript settings
At en.wiki, for cs1:
	ps gets:	'.'
	sep gets:	'.'

]]

local function set_cs1_style (ps)
	if not is_set (ps) then														-- unless explicitely set to something
		ps = cfg.presentation['ps_cs1'];										-- terminate the rendered citation
	end
	return cfg.presentation['sep_cs1'], ps;										-- element separator
end


--[[--------------------------&lt; S E T _ C S 2 _ S T Y L E &gt;----------------------------------------------------

Set style settings for CS2 citation templates. Returns separator, postscript, ref settings
At en.wiki, for cs2:
	ps gets:	'' (empty string - no terminal punctuation)
	sep gets:	','

]]

local function set_cs2_style (ps, ref)
	if not is_set (ps) then														-- if |postscript= has not been set, set cs2 default
		ps = cfg.presentation['ps_cs2'];										-- terminate the rendered citation
	end
	if not is_set (ref) then													-- if |ref= is not set
		ref = "harv";															-- set default |ref=harv
	end
	return cfg.presentation['sep_cs2'], ps, ref;								-- element separator
end


--[[--------------------------&lt; G E T _ S E T T I N G S _ F R O M _ C I T E _ C L A S S &gt;----------------------

When |mode= is not set or when its value is invalid, use config.CitationClass and parameter values to establish
rendered style.

]]

local function get_settings_from_cite_class (ps, ref, cite_class)
	local sep;
	if (cite_class == "citation") then											-- for citation templates (CS2)
		sep, ps, ref = set_cs2_style (ps, ref);
	else																		-- not a citation template so CS1
		sep, ps = set_cs1_style (ps);
	end

	return sep, ps, ref															-- return them all
end


--[[--------------------------&lt; S E T _ S T Y L E &gt;------------------------------------------------------------

Establish basic style settings to be used when rendering the citation.  Uses |mode= if set and valid or uses
config.CitationClass from the template's #invoke: to establish style.

]]

local function set_style (mode, ps, ref, cite_class)
	local sep;
	if 'cs2' == mode then														-- if this template is to be rendered in CS2 (citation) style
		sep, ps, ref = set_cs2_style (ps, ref);
	elseif 'cs1' == mode then													-- if this template is to be rendered in CS1 (cite xxx) style
		sep, ps = set_cs1_style (ps);
	else																		-- anything but cs1 or cs2
		sep, ps, ref = get_settings_from_cite_class (ps, ref, cite_class);		-- get settings based on the template's CitationClass
	end
	if 'none' == ps:lower() then												-- if assigned value is 'none' then
		ps = '';																-- set to empty string
	end
	
	return sep, ps, ref
end


--[=[-------------------------&lt; I S _ P D F &gt;------------------------------------------------------------------

Determines if a url has the file extension that is one of the pdf file extensions used by [[MediaWiki:Common.css]] when
applying the pdf icon to external links.

returns true if file extension is one of the recognized extensions, else false

]=]

local function is_pdf (url)
	return url:match ('%.pdf$') or url:match ('%.PDF$') or url:match ('%.pdf[%?#]') or url:match ('%.PDF[%?#]');
end


--[[--------------------------&lt; S T Y L E _ F O R M A T &gt;------------------------------------------------------

Applies css style to |format=, |chapter-format=, etc.  Also emits an error message if the format parameter does
not have a matching url parameter.  If the format parameter is not set and the url contains a file extension that
is recognized as a pdf document by MediaWiki's commons.css, this code will set the format parameter to (PDF) with
the appropriate styling.

]]

local function style_format (format, url, fmt_param, url_param)
	if is_set (format) then
		format = wrap_style ('format', format);									-- add leading space, parentheses, resize
		if not is_set (url) then
			format = format .. set_error( 'format_missing_url', {fmt_param, url_param} );	-- add an error message
		end
	elseif is_pdf (url) then													-- format is not set so if url is a pdf file then
		format = wrap_style ('format', 'PDF');									-- set format to pdf
	else
		format = '';															-- empty string for concatenation
	end
	return format;
end


--[[--------------------------&lt; G E T _ D I S P L A Y _ A U T H O R S _ E D I T O R S &gt;------------------------

Returns a number that defines the number of names displayed for author and editor name lists and a boolean flag
to indicate when et al. should be appended to the name list.

When the value assigned to |display-xxxxors= is a number greater than or equal to zero, return the number and
the previous state of the 'etal' flag (false by default but may have been set to true if the name list contains
some variant of the text 'et al.').

When the value assigned to |display-xxxxors= is the keyword 'etal', return a number that is one greater than the
number of authors in the list and set the 'etal' flag true.  This will cause the list_people() to display all of
the names in the name list followed by 'et al.'

In all other cases, returns nil and the previous state of the 'etal' flag.

inputs:
	max: A['DisplayAuthors'] or A['DisplayEditors']; a number or some flavor of etal
	count: #a or #e
	list_name: 'authors' or 'editors'
	etal: author_etal or editor_etal

]]

local function get_display_authors_editors (max, count, list_name, etal)
	if is_set (max) then
		max = numConv('en' , max);
		if 'etal' == max:lower():gsub("[ '%.]", '') then						-- the :gsub() portion makes 'etal' from a variety of 'et al.' spellings and stylings
			max = count + 1;													-- number of authors + 1 so display all author name plus et al.
			etal = true;														-- overrides value set by extract_names()
		elseif max:match ('^%d+$') then											-- if is a string of numbers
			max = tonumber (max);												-- make it a number
			if max &gt;= count then												-- if |display-xxxxors= value greater than or equal to number of authors/editors
				add_maint_cat ('disp_auth_ed', cfg.special_case_translation [list_name]);
			end
		else																	-- not a valid keyword or number
			table.insert( z.message_tail, { set_error( 'invalid_param_val', {'display-' .. list_name, max}, true ) } );		-- add error message
			max = nil;															-- unset; as if |display-xxxxors= had not been set
		end
	end
	
	return max, etal;
end


--[[--------------------------&lt; E X T R A _ T E X T _ I N _ P A G E _ C H E C K &gt;------------------------------

Adds page to Category:CS1 maint: extra text if |page= or |pages= has what appears to be some form of p. or pp. 
abbreviation in the first characters of the parameter content.

check Page and Pages for extraneous p, p., pp, and pp. at start of parameter value:
	good pattern: '^P[^%.P%l]' matches when |page(s)= begins PX or P# but not Px where x and X are letters and # is a dgiit
	bad pattern: '^[Pp][Pp]' matches matches when |page(s)= begins pp or pP or Pp or PP

]]

local function extra_text_in_page_check (page)
	local good_pattern = '^P[^%.Pp]';											-- ok to begin with uppercase P: P7 (pg 7 of section P) but not p123 (page 123) TODO: add Gg for PG or Pg?
	local bad_pattern = '^[Pp]?[Pp]%.?[ %d]';

	if not page:match (good_pattern) and (page:match (bad_pattern) or  page:match ('^[Pp]ages?')) then
		add_maint_cat ('extra_text');
	end
end


--[=[-------------------------&lt; G E T _ V _ N A M E _ T A B L E &gt;----------------------------------------------

split apart a |vauthors= or |veditors= parameter.  This function allows for corporate names, wrapped in doubled
parentheses to also have commas; in the old version of the code, the doubled parnetheses were included in the
rendered citation and in the metadata.  Individual author names may be wikilinked

	|vauthors=Jones AB, [[E. B. White|White EB]], ((Black, Brown, and Co.))

]=]

local function get_v_name_table (vparam, output_table, output_link_table)
	local name_table = mw.text.split(vparam, "%s*,%s*");						-- names are separated by commas
	local wl_type, label, link;													-- wl_type not used here; just a place holder
	
	local i = 1;
	
	while name_table[i] do
		if name_table[i]:match ('^%(%(.*[^%)][^%)]$') then						-- first segment of corporate with one or more commas; this segment has the opening doubled parens
			local name = name_table[i];
			i=i+1;																-- bump indexer to next segment
			while name_table[i] do
				name = name .. ', ' .. name_table[i];							-- concatenate with previous segments
				if name_table[i]:match ('^.*%)%)$') then						-- if this table member has the closing doubled parens
					break;														-- and done reassembling so
				end
				i=i+1;															-- bump indexer
			end
			table.insert (output_table, name);									-- and add corporate name to the output table
			table.insert (output_link_table, '');								-- no wikilink
		else
			wl_type, label, link = is_wikilink (name_table[i]);					-- wl_type is: 0, no wl (text in label variable); 1, [[D]]; 2, [[L|D]]
			table.insert (output_table, label);									-- add this name
			if 1 == wl_type then
				table.insert (output_link_table, label);						-- simple wikilink [[D]]
			else
				table.insert (output_link_table, link);							-- no wikilink or [[L|D]]; add this link if there is one, else empty string
			end
		end
		i = i+1;
	end	
	return output_table;
end


--[[--------------------------&lt; P A R S E _ V A U T H O R S _ V E D I T O R S &gt;--------------------------------

This function extracts author / editor names from |vauthors= or |veditors= and finds matching |xxxxor-maskn= and
|xxxxor-linkn= in args.  It then returns a table of assembled names just as extract_names() does.

Author / editor names in |vauthors= or |veditors= must be in Vancouver system style. Corporate or institutional names
may sometimes be required and because such names will often fail the is_good_vanc_name() and other format compliance
tests, are wrapped in doubled paranethese ((corporate name)) to suppress the format tests.

Supports generational suffixes Jr, 2nd, 3rd, 4th–6th.

This function sets the vancouver error when a reqired comma is missing and when there is a space between an author's initials.

]]

local function parse_vauthors_veditors (args, vparam, list_name)
	local names = {};															-- table of names assembled from |vauthors=, |author-maskn=, |author-linkn=
	local v_name_table = {};
	local v_link_table = {};													-- when name is wikilinked, targets go in this table
	local etal = false;															-- return value set to true when we find some form of et al. vauthors parameter
	local last, first, link, mask, suffix;
	local corporate = false;

	vparam, etal = name_has_etal (vparam, etal, true);							-- find and remove variations on et al. do not categorize (do it here because et al. might have a period)
	v_name_table = get_v_name_table (vparam, v_name_table, v_link_table);						-- names are separated by commas

	for i, v_name in ipairs(v_name_table) do
		if v_name:match ('^%(%(.+%)%)$') then									-- corporate authors are wrapped in doubled parentheses to supress vanc formatting and error detection
			first = '';															-- set to empty string for concatenation and because it may have been set for previous author/editor
			last = v_name:match ('^%(%((.+)%)%)$')								-- remove doubled parntheses
			corporate = true;													-- flag used in list_people()
		elseif string.find(v_name, "%s") then
			if v_name:find('[;%.]') then										-- look for commonly occurring punctuation characters; 
				add_vanc_error ('punctuation');
			end
			local lastfirstTable = {}
			lastfirstTable = mw.text.split(v_name, "%s")
			first = table.remove(lastfirstTable);								-- removes and returns value of last element in table which should be author intials
			if is_suffix (first) then											-- if a valid suffix
				suffix = first													-- save it as a suffix and
				first = table.remove(lastfirstTable);							-- get what should be the initials from the table
			end																	-- no suffix error message here because letter combination may be result of Romanization; check for digits?
			last = table.concat(lastfirstTable, " ")							-- returns a string that is the concatenation of all other names that are not initials
			if mw.ustring.match (last, '%a+%s+%u+%s+%a+') then
				add_vanc_error ('missing comma');								-- matches last II last; the case when a comma is missing
			end
			if mw.ustring.match (v_name, ' %u %u$') then						-- this test is in the wrong place TODO: move or replace with a more appropriate test
				add_vanc_error ('name');										-- matches a space between two intiials
			end
		else
			first = '';															-- set to empty string for concatenation and because it may have been set for previous author/editor
			last = v_name;														-- last name or single corporate name?  Doesn't support multiword corporate names? do we need this?
		end
																
		if is_set (first) then
			if not mw.ustring.match (first, "^%u?%u$") then						-- first shall contain one or two upper-case letters, nothing else
				add_vanc_error ('initials');									-- too many initials; mixed case initials (which may be ok Romanization); hyphenated initials
			end
			is_good_vanc_name (last, first);									-- check first and last before restoring the suffix which may have a non-Latin digit
			if is_set (suffix) then
				first = first .. ' ' .. suffix;									-- if there was a suffix concatenate with the initials
				suffix = '';													-- unset so we don't add this suffix to all subsequent names
			end
		else
			if not corporate then
				is_good_vanc_name (last, '');
			end
		end

		link = select_one( args, cfg.aliases[list_name .. '-Link'], 'redundant_parameters', i ) or v_link_table[i];
		mask = select_one( args, cfg.aliases[list_name .. '-Mask'], 'redundant_parameters', i );
		names[i] = {last = last, first = first, link = link, mask = mask, corporate=corporate};		-- add this assembled name to our names list
	end
	return names, etal;															-- all done, return our list of names
end


--[[--------------------------&lt; S E L E C T _ A U T H O R _ E D I T O R _ S O U R C E &gt;------------------------

Select one of |authors=, |authorn= / |lastn / firstn=, or |vauthors= as the source of the author name list or
select one of |editors=, |editorn= / editor-lastn= / |editor-firstn= or |veditors= as the source of the editor name list.

Only one of these appropriate three will be used.  The hierarchy is: |authorn= (and aliases) highest and |authors= lowest and
similarly, |editorn= (and aliases) highest and |editors= lowest

When looking for |authorn= / |editorn= parameters, test |xxxxor1= and |xxxxor2= (and all of their aliases); stops after the second
test which mimicks the test used in extract_names() when looking for a hole in the author name list.  There may be a better
way to do this, I just haven't discovered what that way is.

Emits an error message when more than one xxxxor name source is provided.

In this function, vxxxxors = vauthors or veditors; xxxxors = authors or editors as appropriate.

]]

local function select_author_editor_source (vxxxxors, xxxxors, args, list_name)
local lastfirst = false;
	if select_one( args, cfg.aliases[list_name .. '-Last'], 'none', 1 ) or		-- do this twice incase we have a |first1= without a |last1=; this ...
		select_one( args, cfg.aliases[list_name .. '-First'], 'none', 1 ) or	-- ... also catches the case where |first= is used with |vauthors=
		select_one( args, cfg.aliases[list_name .. '-Last'], 'none', 2 ) or
		select_one( args, cfg.aliases[list_name .. '-First'], 'none', 2 ) then
			lastfirst=true;
	end

	if (is_set (vxxxxors) and true == lastfirst) or								-- these are the three error conditions
		(is_set (vxxxxors) and is_set (xxxxors)) or
		(true == lastfirst and is_set (xxxxors)) then
			local err_name;
			if 'AuthorList' == list_name then									-- figure out which name should be used in error message
				err_name = 'author';
			else
				err_name = 'editor';
			end
			table.insert( z.message_tail, { set_error( 'redundant_parameters',
				{err_name .. '-name-list parameters'}, true ) } );				-- add error message
	end

	if true == lastfirst then return 1 end;										-- return a number indicating which author name source to use
	if is_set (vxxxxors) then return 2 end;
	if is_set (xxxxors) then return 3 end;
	return 1;																	-- no authors so return 1; this allows missing author name test to run in case there is a first without last 
end


--[[--------------------------&lt; I S _ V A L I D _ P A R A M E T E R _ V A L U E &gt;------------------------------

This function is used to validate a parameter's assigned value for those parameters that have only a limited number
of allowable values (yes, y, true, no, etc).  When the parameter value has not been assigned a value (missing or empty
in the source template) the function returns true.  If the parameter value is one of the list of allowed values returns
true; else, emits an error message and returns false.

]]

local function is_valid_parameter_value (value, name, possible)
	if not is_set (value) then
		return true;															-- an empty parameter is ok
	elseif in_array(value:lower(), possible) then
		return true;
	else
		table.insert( z.message_tail, { set_error( 'invalid_param_val', {name, value}, true ) } );	-- not an allowed value so add error message
		return false
	end
end


--[[--------------------------&lt; T E R M I N A T E _ N A M E _ L I S T &gt;----------------------------------------

This function terminates a name list (author, contributor, editor) with a separator character (sepc) and a space
when the last character is not a sepc character or when the last three characters are not sepc followed by two
closing square brackets (close of a wikilink).  When either of these is true, the name_list is terminated with a
single space character.

]]

local function terminate_name_list (name_list, sepc)
	if (string.sub (name_list,-3,-1) == sepc .. '. ') then						-- if already properly terminated
		return name_list;														-- just return the name list
	elseif (string.sub (name_list,-1,-1) == sepc) or (string.sub (name_list,-3,-1) == sepc .. ']]') then	-- if last name in list ends with sepc char
		return name_list .. " ";												-- don't add another
	else
		return name_list .. sepc .. ' ';										-- otherwise terninate the name list
	end
end


--[[-------------------------&lt; F O R M A T _ V O L U M E _ I S S U E &gt;----------------------------------------

returns the concatenation of the formatted volume and issue parameters as a single string; or formatted volume
or formatted issue, or an empty string if neither are set.

]]
	
local function format_volume_issue (volume, issue, cite_class, origin, sepc, lower)
	if not is_set (volume) and not is_set (issue) then
		return '';
	end
	
	if 'magazine' == cite_class or (in_array (cite_class, {'citation', 'map'}) and 'magazine' == origin) then
		if is_set (volume) and is_set (issue) then
			return wrap_msg ('vol-no', {sepc, volume, issue}, lower);
		elseif is_set (volume) then
			return wrap_msg ('vol', {sepc, volume}, lower);
		else
			return wrap_msg ('issue', {sepc, issue}, lower);
		end
	end

	local vol = '';
		
	if is_set (volume) then
		if (4 &lt; mw.ustring.len(volume)) then
			vol = substitute (cfg.messages['j-vol'], {sepc, volume});
		else
			vol = substitute (cfg.presentation['vol-bold'], {sepc, hyphen_to_dash(volume)});
		end
	end
	if is_set (issue) then
		return vol .. substitute (cfg.messages['j-issue'], issue);
	end
	return vol;
end


--[[-------------------------&lt; F O R M A T _ P A G E S _ S H E E T S &gt;-----------------------------------------

adds static text to one of |page(s)= or |sheet(s)= values and returns it with all of the others set to empty strings.
The return order is:
	page, pages, sheet, sheets

Singular has priority over plural when both are provided.

]]

local function format_pages_sheets (page, pages, sheet, sheets, cite_class, origin, sepc, nopp, lower)
	if 'map' == cite_class then													-- only cite map supports sheet(s) as in-source locators
		if is_set (sheet) then
			if 'journal' == origin then
				return '', '', wrap_msg ('j-sheet', sheet, lower), '';
			else
				return '', '', wrap_msg ('sheet', {sepc, sheet}, lower), '';
			end
		elseif is_set (sheets) then
			if 'journal' == origin then
				return '', '', '', wrap_msg ('j-sheets', sheets, lower);
			else
				return '', '', '', wrap_msg ('sheets', {sepc, sheets}, lower);
			end
		end
	end

	local is_journal = 'journal' == cite_class or (in_array (cite_class, {'citation', 'map', 'interview'}) and 'journal' == origin);
	
	if is_set (page) then
		if is_journal then
			return substitute (cfg.messages['j-page(s)'], page), '', '', '';
		elseif not nopp then
			return substitute (cfg.messages['p-prefix'], {sepc, page}), '', '', '';
		else
			return substitute (cfg.messages['nopp'], {sepc, page}), '', '', '';
		end
	elseif is_set(pages) then
		if is_journal then
			return substitute (cfg.messages['j-page(s)'], pages), '', '', '';
		elseif tonumber(pages) ~= nil and not nopp then										-- if pages is only digits, assume a single page number
			return '', substitute (cfg.messages['p-prefix'], {sepc, pages}), '', '';
		elseif not nopp then
			return '', substitute (cfg.messages['pp-prefix'], {sepc, pages}), '', '';
		else
			return '', substitute (cfg.messages['nopp'], {sepc, pages}), '', '';
		end
	end
	
	return '', '', '', '';														-- return empty strings
end


--[=[-------------------------&lt; A R C H I V E _ U R L _ C H E C K &gt;--------------------------------------------

Check archive.org urls to make sure they at least look like they are pointing at valid archives and not to the 
save snapshot url or to calendar pages.  When the archive url is 'https://web.archive.org/save/' (or http://...)
archive.org saves a snapshot of the target page in the url.  That is something that Wikipedia should not allow
unwitting readers to do.

When the archive.org url does not have a complete timestamp, archive.org chooses a snapshot according to its own
algorithm or provides a calendar 'search' result.  [[WP:ELNO]] discourages links to search results.

This function looks at the value assigned to |archive-url= and returns empty strings for |archive-url= and
|archive-date= and an error message when:
	|archive-url= holds an archive.org save command url
	|archive-url= is an archive.org url that does not have a complete timestamp (YYYYMMDDhhmmss 14 digits) in the
		correct place
otherwise returns |archive-url= and |archive-date=

There are two mostly compatible archive.org urls:
	//web.archive.org/&lt;timestamp&gt;...		-- the old form
	//web.archive.org/web/&lt;timestamp&gt;...	-- the new form

The old form does not support or map to the new form when it contains a display flag.  There are four identified flags
('id_', 'js_', 'cs_', 'im_') but since archive.org ignores others following the same form (two letters and an underscore)
we don't check for these specific flags but we do check the form.

This function supports a preview mode.  When the article is rendered in preview mode, this funct may return a modified
archive url:
	for save command errors, return undated wildcard (/*/)
	for timestamp errors when the timestamp has a wildcard, return the url unmodified
	for timestamp errors when the timestamp does not have a wildcard, return with timestamp limited to six digits plus wildcard (/yyyymm*/)

]=]

local function archive_url_check (url, date)
	local err_msg = '';															-- start with the error message empty
	local path, timestamp, flag;												-- portions of the archive.or url
	
	if (not url:match('//web%.archive%.org/')) and (not url:match('//liveweb%.archive%.org/')) then		-- also deprecated liveweb Wayback machine url
		return url, date;														-- not an archive.org archive, return ArchiveURL and ArchiveDate
	end

	if url:match('//web%.archive%.org/save/') then								-- if a save command url, we don't want to allow saving of the target page 
		err_msg = 'save command';
		url = url:gsub ('(//web%.archive%.org)/save/', '%1/*/', 1);				-- for preview mode: modify ArchiveURL
	elseif url:match('//liveweb%.archive%.org/') then
		err_msg = 'liveweb';
	else
		path, timestamp, flag = url:match('//web%.archive%.org/([^%d]*)(%d+)([^/]*)/');		-- split out some of the url parts for evaluation
		
		if not is_set(timestamp) or 14 ~= timestamp:len() then					-- path and flag optional, must have 14-digit timestamp here
			err_msg = 'timestamp';
			if '*' ~= flag then
				url=url:gsub ('(//web%.archive%.org/[^%d]*%d?%d?%d?%d?%d?%d?)[^/]*', '%1*', 1)	-- for preview, modify ts to be yearmo* max (0-6 digits plus splat)
			end
		elseif is_set(path) and 'web/' ~= path then								-- older archive urls do not have the extra 'web/' path element
			err_msg = 'path';
		elseif is_set (flag) and not is_set (path) then							-- flag not allowed with the old form url (without the 'web/' path element)
			err_msg = 'flag';
		elseif is_set (flag) and not flag:match ('%a%a_') then					-- flag if present must be two alpha characters and underscore (requires 'web/' path element)
			err_msg = 'flag';
		else
			return url, date;													-- return archiveURL and ArchiveDate
		end
	end
																				-- if here, something not right so
	table.insert( z.message_tail, { set_error( 'archive_url', {err_msg}, true ) } );	-- add error message and
	if is_set (Frame:preprocess('{{REVISIONID}}')) then
		return '', '';															-- return empty strings for archiveURL and ArchiveDate
	else
		return url, date;														-- preview mode so return archiveURL and ArchiveDate
	end
end


--[[--------------------------&lt; C I T A T I O N 0 &gt;------------------------------------------------------------

This is the main function doing the majority of the citation formatting.

]]

local function citation0( config, args)
	--[[ 
	Load Input Parameters
	The argument_wrapper facilitates the mapping of multiple aliases to single internal variable.
	]]
	local A = argument_wrapper( args );
	local i 

	-- Pick out the relevant fields from the arguments.  Different citation templates
	-- define different field names for the same underlying things.	

-- set default parameter values defined by |mode= parameter.
	local Mode = A['Mode'];
	if not is_valid_parameter_value (Mode, 'mode', cfg.keywords['mode']) then
		Mode = '';
	end

	local author_etal;
	local a	= {};																-- authors list from |lastn= / |firstn= pairs or |vauthors=
	local Authors;
	local NameListFormat = A['NameListFormat'];
	local Collaboration = A['Collaboration'];

	do																			-- to limit scope of selected
		local selected = select_author_editor_source (A['Vauthors'], A['Authors'], args, 'AuthorList');
		if 1 == selected then
			a, author_etal = extract_names (args, 'AuthorList');				-- fetch author list from |authorn= / |lastn= / |firstn=, |author-linkn=, and |author-maskn=
		elseif 2 == selected then
			NameListFormat = 'vanc';											-- override whatever |name-list-format= might be
			a, author_etal = parse_vauthors_veditors (args, args.vauthors, 'AuthorList');	-- fetch author list from |vauthors=, |author-linkn=, and |author-maskn=
		elseif 3 == selected then
			Authors = A['Authors'];												-- use content of |authors=
			if 'authors' == A:ORIGIN('Authors') then							-- but add a maint cat if the parameter is |authors=
				add_maint_cat ('authors');										-- because use of this parameter is discouraged; what to do about the aliases is a TODO:
			end
		end
		if is_set (Collaboration) then
			author_etal = true;													-- so that |display-authors=etal not required
		end
	end

	local Others = A['Others'];

	local editor_etal;
	local e	= {};																-- editors list from |editor-lastn= / |editor-firstn= pairs or |veditors=
	local Editors;

	do																			-- to limit scope of selected
		local selected = select_author_editor_source (A['Veditors'], A['Editors'], args, 'EditorList');
		if 1 == selected then
			e, editor_etal = extract_names (args, 'EditorList');				-- fetch editor list from |editorn= / |editor-lastn= / |editor-firstn=, |editor-linkn=, and |editor-maskn=
		elseif 2 == selected then
			NameListFormat = 'vanc';											-- override whatever |name-list-format= might be
			e, editor_etal = parse_vauthors_veditors (args, args.veditors, 'EditorList');	-- fetch editor list from |veditors=, |editor-linkn=, and |editor-maskn=
		elseif 3 == selected then
			Editors = A['Editors'];												-- use content of |editors=
			add_maint_cat ('editors');											-- but add a maint cat because use of this parameter is discouraged
		end
	end

	local t = {};																-- translators list from |translator-lastn= / translator-firstn= pairs
	local Translators;															-- assembled translators name list
	t = extract_names (args, 'TranslatorList');									-- fetch translator list from |translatorn= / |translator-lastn=, -firstn=, -linkn=, -maskn=

	local interviewers_list = {};
	local Interviewers = A['Interviewers']
	if is_set (Interviewers) then												-- add a maint cat if the |interviewers= is used
		add_maint_cat ('interviewers');											-- because use of this parameter is discouraged
	else
		interviewers_list = extract_names (args, 'InterviewerList');			-- else, process preferred interviewers parameters
	end

	local c = {};																-- contributors list from |contributor-lastn= / contributor-firstn= pairs
	local Contributors;															-- assembled contributors name list
	local Contribution = A['Contribution'];
	if in_array(config.CitationClass, {"book","citation"}) and not is_set(A['Periodical']) then	-- |contributor= and |contribution= only supported in book cites
		c = extract_names (args, 'ContributorList');							-- fetch contributor list from |contributorn= / |contributor-lastn=, -firstn=, -linkn=, -maskn=
		
		if 0 &lt; #c then
			if not is_set (Contribution) then									-- |contributor= requires |contribution=
				table.insert( z.message_tail, { set_error( 'contributor_missing_required_param', 'contribution')});	-- add missing contribution error message
				c = {};															-- blank the contributors' table; it is used as a flag later
			end
			if 0 == #a then														-- |contributor= requires |author=
				table.insert( z.message_tail, { set_error( 'contributor_missing_required_param', 'author')});	-- add missing author error message
				c = {};															-- blank the contributors' table; it is used as a flag later
			end
		end
	else																		-- if not a book cite
		if select_one (args, cfg.aliases['ContributorList-Last'], 'redundant_parameters', 1 ) then	-- are there contributor name list parameters?
			table.insert( z.message_tail, { set_error( 'contributor_ignored')});	-- add contributor ignored error message
		end
		Contribution = nil;														-- unset
	end

	if not is_valid_parameter_value (NameListFormat, 'name-list-format', cfg.keywords['name-list-format']) then			-- only accepted value for this parameter is 'vanc'
		NameListFormat = '';													-- anything else, set to empty string
	end

	local Year = numConv('en', A['Year'] );
	local PublicationDate = numConv('en', A['PublicationDate'] );
	local OrigYear = numConv('en', A['OrigYear'] );
	local Date = numConv('en', A['Date'] );
	local LayDate = numConv('en', A['LayDate'] );
	------------------------------------------------- Get title data
	local Title = A['Title'];
	local ScriptTitle = A['ScriptTitle'];
	local BookTitle = A['BookTitle'];
	local Conference = A['Conference'];
	local TransTitle = A['TransTitle'];
	local TitleNote = A['TitleNote'];
	local TitleLink = A['TitleLink'];
			link_title_ok (TitleLink, A:ORIGIN ('TitleLink'), Title, 'title');	-- check for wikimarkup in |title-link= or wikimarkup in |title= when |title-link= is set

	local Chapter = A['Chapter'];
	local ScriptChapter = A['ScriptChapter'];
	local ChapterLink	-- = A['ChapterLink'];									-- deprecated as a parameter but still used internally by cite episode
	local TransChapter = A['TransChapter'];
	local TitleType = A['TitleType'];
	local Degree = A['Degree'];
	local Docket = A['Docket'];
	local ArchiveFormat = A['ArchiveFormat'];

	local ArchiveDate;
	local ArchiveURL;

	ArchiveURL, ArchiveDate = archive_url_check (A['ArchiveURL'], A['ArchiveDate'])
	
	local DeadURL = A['DeadURL']
		if not is_valid_parameter_value (DeadURL, 'dead-url', cfg.keywords ['deadurl']) then	-- set in config.defaults to 'yes'
			DeadURL = '';														-- anything else, set to empty string
		end

	local URL = A['URL']
	local URLorigin = A:ORIGIN('URL');											-- get name of parameter that holds URL
	local ChapterURL = A['ChapterURL'];
	local ChapterURLorigin = A:ORIGIN('ChapterURL');							-- get name of parameter that holds ChapterURL
	local ConferenceFormat = A['ConferenceFormat'];
	local ConferenceURL = A['ConferenceURL'];
	local ConferenceURLorigin = A:ORIGIN('ConferenceURL');						-- get name of parameter that holds ConferenceURL
	local Periodical = A['Periodical'];
	local Periodical_origin = A:ORIGIN('Periodical');							-- get the name of the periodical parameter

	local Series = A['Series'];
	
	local Volume;
	local Issue;
	local Page;
	local Pages;
	local At;

	if in_array (config.CitationClass, cfg.templates_using_volume) then
		Volume = A['Volume'];
	end
																				-- conference &amp; map books do not support issue
	if in_array (config.CitationClass, cfg.templates_using_issue) and not (in_array (config.CitationClass, {'conference', 'map'}) and not is_set (Periodical))then
		Issue = hyphen_to_dash (A['Issue']);
	end
	local Position = '';
	if not in_array (config.CitationClass, cfg.templates_not_using_page) then
		Page = A['Page'];
		Pages = hyphen_to_dash (A['Pages']);	
		At = A['At'];
	end

	local Edition = A['Edition'];
	local PublicationPlace = A['PublicationPlace']
	local Place = A['Place'];
	
	local PublisherName = A['PublisherName'];
	local RegistrationRequired = A['RegistrationRequired'];
		if not is_valid_parameter_value (RegistrationRequired, 'registration', cfg.keywords ['yes_true_y']) then
			RegistrationRequired=nil;
		end

	local SubscriptionRequired = A['SubscriptionRequired'];
		if not is_valid_parameter_value (SubscriptionRequired, 'subscription', cfg.keywords ['yes_true_y']) then
			SubscriptionRequired=nil;
		end

	local UrlAccess = A['UrlAccess'];
		if not is_valid_parameter_value (UrlAccess, 'url-access', cfg.keywords ['url-access']) then
			UrlAccess = nil;
		end
		if not is_set(URL) and is_set(UrlAccess) then
			UrlAccess = nil;
			table.insert( z.message_tail, { set_error( 'param_access_requires_param', {'url'}, true ) } );
		end

		if is_set (UrlAccess) and is_set (SubscriptionRequired) then			-- while not aliases, these are much the same so if both are set
			table.insert( z.message_tail, { set_error( 'redundant_parameters', {wrap_style ('parameter', 'url-access') .. ' and ' .. wrap_style ('parameter', 'subscription')}, true ) } );		-- add error message
			SubscriptionRequired = nil;											-- unset; prefer |access= over |subscription=
		end
		if is_set (UrlAccess) and is_set (RegistrationRequired) then			-- these are not the same but contradictory so if both are set
			table.insert( z.message_tail, { set_error( 'redundant_parameters', {wrap_style ('parameter', 'url-access') .. ' and ' .. wrap_style ('parameter', 'registration')}, true ) } );		-- add error message
			RegistrationRequired = nil;											-- unset; prefer |access= over |registration=
		end

	local ChapterUrlAccess = A['ChapterUrlAccess'];
		if not is_valid_parameter_value (ChapterUrlAccess, 'chapter-url-access', cfg.keywords ['url-access']) then	-- same as url-access
			ChapterUrlAccess = nil;
		end
		if not is_set(ChapterURL) and is_set(ChapterUrlAccess) then
			ChapterUrlAccess = nil;
			table.insert( z.message_tail, { set_error( 'param_access_requires_param', {'chapter-url'}, true ) } );
		end

	local Via = A['Via'];
	local AccessDate = A['AccessDate'];
	local Agency = A['Agency'];

	local Language = A['Language'];
	local Format = A['Format'];
	local ChapterFormat = A['ChapterFormat'];
	local DoiBroken = A['DoiBroken'];
	local ID = A['ID'];
	local ASINTLD = A['ASINTLD'];
	local IgnoreISBN = A['IgnoreISBN'];
		if not is_valid_parameter_value (IgnoreISBN, 'ignore-isbn-error', cfg.keywords ['yes_true_y']) then
			IgnoreISBN = nil;													-- anything else, set to empty string
		end
	local Embargo = A['Embargo'];
	local Class = A['Class'];													-- arxiv class identifier

	local ID_list = extract_ids( args );
	local ID_access_levels = extract_id_access_levels( args, ID_list );

	local Quote = A['Quote'];

	local LayFormat = A['LayFormat'];
	local LayURL = A['LayURL'];
	local LaySource = A['LaySource'];
	local Transcript = A['Transcript'];
	local TranscriptFormat = A['TranscriptFormat'];
	local TranscriptURL = A['TranscriptURL'] 
	local TranscriptURLorigin = A:ORIGIN('TranscriptURL');						-- get name of parameter that holds TranscriptURL

	local LastAuthorAmp = A['LastAuthorAmp'];
		if not is_valid_parameter_value (LastAuthorAmp, 'last-author-amp', cfg.keywords ['yes_true_y']) then
			LastAuthorAmp = nil;												-- set to empty string
		end

	local no_tracking_cats = A['NoTracking'];
		if not is_valid_parameter_value (no_tracking_cats, 'no-tracking', cfg.keywords ['yes_true_y']) then
			no_tracking_cats = nil;												-- set to empty string
		end

	--local variables that are not cs1 parameters
	local use_lowercase;														-- controls capitalization of certain static text
	local this_page = mw.title.getCurrentTitle();								-- also used for COinS and for language
	local anchor_year;															-- used in the CITEREF identifier
	local COinS_date = {};														-- holds date info extracted from |date= for the COinS metadata by Module:Date verification

	local DF = A['DF'];															-- date format set in cs1|2 template
	if not is_valid_parameter_value (DF, 'df', cfg.keywords['date-format']) then	-- validate reformatting keyword
		DF = '';																-- not valid, set to empty string
	end

	local sepc;											-- separator between citation elements for CS1 a period, for CS2, a comma
	local PostScript;
	local Ref;
	local Ref2 = A['Ref2'];		--falocalization
	sepc, PostScript, Ref = set_style (Mode:lower(), A['PostScript'], A['Ref'], config.CitationClass);
	use_lowercase = ( sepc == ',' );					-- used to control capitalization for certain static text

	--check this page to see if it is in one of the namespaces that cs1 is not supposed to add to the error categories
	if not is_set (no_tracking_cats) then										-- ignore if we are already not going to categorize this page
		if in_array (this_page.nsText, cfg.uncategorized_namespaces) then
			no_tracking_cats = "true";											-- set no_tracking_cats
		end
		for _,v in ipairs (cfg.uncategorized_subpages) do						-- cycle through page name patterns
			if this_page.text:match (v) then									-- test page name against each pattern
				no_tracking_cats = "true";										-- set no_tracking_cats
				break;															-- bail out if one is found
			end
		end
	end

	-- check for extra |page=, |pages= or |at= parameters. (also sheet and sheets while we're at it)
	select_one( args, {'page', 'p', 'pp', 'pages', 'at', 'sheet', 'sheets'}, 'redundant_parameters' );		-- this is a dummy call simply to get the error message and category

	local NoPP = A['NoPP'] 
	if is_set (NoPP) and is_valid_parameter_value (NoPP, 'nopp', cfg.keywords ['yes_true_y']) then
		NoPP = true;
	else
		NoPP = nil;																-- unset, used as a flag later
	end

	if is_set(Page) then
		if is_set(Pages) or is_set(At) then
			Pages = '';															-- unset the others
			At = '';
		end
		extra_text_in_page_check (Page);										-- add this page to maint cat if |page= value begins with what looks like p. or pp.
	elseif is_set(Pages) then
		if is_set(At) then
			At = '';															-- unset
		end
		extra_text_in_page_check (Pages);										-- add this page to maint cat if |pages= value begins with what looks like p. or pp.
	end	

	-- both |publication-place= and |place= (|location=) allowed if different
	if not is_set(PublicationPlace) and is_set(Place) then
		PublicationPlace = Place;							-- promote |place= (|location=) to |publication-place
	end
	
	if PublicationPlace == Place then Place = ''; end		-- don't need both if they are the same
	
	--[[
	Parameter remapping for cite encyclopedia:
	When the citation has these parameters:
		|encyclopedia and |title then map |title to |article and |encyclopedia to |title
		|encyclopedia and |article then map |encyclopedia to |title
		|encyclopedia then map |encyclopedia to |title
	
		|trans-title maps to |trans-chapter when |title is re-mapped
		|url maps to |chapterurl when |title is remapped
	
	All other combinations of |encyclopedia, |title, and |article are not modified
	
	]]

local Encyclopedia = A['Encyclopedia'];

	if ( config.CitationClass == "encyclopaedia" ) or ( config.CitationClass == "citation" and is_set (Encyclopedia)) then	-- test code for citation
		if is_set(Periodical) then												-- Periodical is set when |encyclopedia is set
			if is_set(Title) or is_set (ScriptTitle) then
				if not is_set(Chapter) then
					Chapter = Title;											-- |encyclopedia and |title are set so map |title to |article and |encyclopedia to |title
					ScriptChapter = ScriptTitle;
					TransChapter = TransTitle;
					ChapterURL = URL;
					ChapterUrlAccess = UrlAccess;

					if not is_set (ChapterURL) and is_set (TitleLink) then
						Chapter = make_wikilink (TitleLink, Chapter);
					end
					Title = Periodical;
					ChapterFormat = Format;
					Periodical = '';											-- redundant so unset
					TransTitle = '';
					URL = '';
					Format = '';
					TitleLink = '';
					ScriptTitle = '';
				end
			else																-- |title not set
				Title = Periodical;												-- |encyclopedia set and |article set or not set so map |encyclopedia to |title
				Periodical = '';												-- redundant so unset
			end
		end
	end

	-- Special case for cite techreport.
	if (config.CitationClass == "techreport") then								-- special case for cite techreport
		if is_set(A['Number']) then												-- cite techreport uses 'number', which other citations alias to 'issue'
			if not is_set(ID) then												-- can we use ID for the "number"?
				ID = A['Number'];												-- yes, use it
			else																-- ID has a value so emit error message
				table.insert( z.message_tail, { set_error('redundant_parameters', {wrap_style ('parameter', 'id') .. ' and ' .. wrap_style ('parameter', 'number')}, true )});
			end
		end	
	end

	-- special case for cite mailing list
	if (config.CitationClass == "mailinglist") then
		Periodical = A ['MailingList'];
	elseif 'mailinglist' == A:ORIGIN('Periodical') then
		Periodical = '';														-- unset because mailing list is only used for cite mailing list
	end

	-- Account for the oddity that is {{cite conference}}, before generation of COinS data.
	if 'conference' == config.CitationClass then
		if is_set(BookTitle) then
			Chapter = Title;
--			ChapterLink = TitleLink;											-- |chapterlink= is deprecated
			ChapterURL = URL;
			ChapterUrlAccess = UrlAccess;
			ChapterURLorigin = URLorigin;
			URLorigin = '';
			ChapterFormat = Format;
			TransChapter = TransTitle;
			Title = BookTitle;
			Format = '';
--			TitleLink = '';
			TransTitle = '';
			URL = '';
		end
	elseif 'speech' ~= config.CitationClass then
		Conference = '';														-- not cite conference or cite speech so make sure this is empty string
	end

	-- cite map oddities
	local Cartography = "";
	local Scale = "";
	local Sheet = A['Sheet'] or '';
	local Sheets = A['Sheets'] or '';
	if config.CitationClass == "map" then
		Chapter = A['Map'];
		ChapterURL = A['MapURL'];
		ChapterUrlAccess = UrlAccess;
		TransChapter = A['TransMap'];
		ChapterURLorigin = A:ORIGIN('MapURL');
		ChapterFormat = A['MapFormat'];
		
		Cartography = A['Cartography'];
		if is_set( Cartography ) then
			Cartography = sepc .. " " .. wrap_msg ('cartography', Cartography, use_lowercase);
		end		
		Scale = A['Scale'];
		if is_set( Scale ) then
			Scale = sepc .. " " .. Scale;
		end
	end

	-- Account for the oddities that are {{cite episode}} and {{cite serial}}, before generation of COinS data.
	if 'episode' == config.CitationClass or 'serial' == config.CitationClass then
		local AirDate = A['AirDate'];
		local SeriesLink = A['SeriesLink'];

		link_title_ok (SeriesLink, A:ORIGIN ('SeriesLink'), Series, 'series');	-- check for wikimarkup in |series-link= or wikimarkup in |series= when |series-link= is set

		local Network = A['Network'];
		local Station = A['Station'];
		local s, n = {}, {};
																				-- do common parameters first
		if is_set(Network) then table.insert(n, Network); end
		if is_set(Station) then table.insert(n, Station); end
		ID = table.concat(n, sepc .. ' ');
		
		if not is_set (Date) and is_set (AirDate) then							-- promote airdate to date
			Date = AirDate;
		end

		if 'episode' == config.CitationClass then								-- handle the oddities that are strictly {{cite episode}}
			local Season = A['Season'];
			local SeriesNumber = A['SeriesNumber'];

			if is_set (Season) and is_set (SeriesNumber) then					-- these are mutually exclusive so if both are set
				table.insert( z.message_tail, { set_error( 'redundant_parameters', {wrap_style ('parameter', 'season') .. ' and ' .. wrap_style ('parameter', 'seriesno')}, true ) } );		-- add error message
				SeriesNumber = '';												-- unset; prefer |season= over |seriesno=
			end
																				-- assemble a table of parts concatenated later into Series
			if is_set(Season) then table.insert(s, wrap_msg ('season', Season, use_lowercase)); end
			if is_set(SeriesNumber) then table.insert(s, wrap_msg ('series', SeriesNumber, use_lowercase)); end
			if is_set(Issue) then table.insert(s, wrap_msg ('episode', Issue, use_lowercase)); end
			Issue = '';															-- unset because this is not a unique parameter
	
			Chapter = Title;													-- promote title parameters to chapter
			ScriptChapter = ScriptTitle;
			ChapterLink = TitleLink;											-- alias episodelink
			TransChapter = TransTitle;
			ChapterURL = URL;
			ChapterUrlAccess = UrlAccess;
			ChapterURLorigin = A:ORIGIN('URL');
			
			Title = Series;														-- promote series to title
			TitleLink = SeriesLink;
			Series = table.concat(s, sepc .. ' ');								-- this is concatenation of season, seriesno, episode number

			if is_set (ChapterLink) and not is_set (ChapterURL) then			-- link but not URL
				Chapter = make_wikilink (ChapterLink, Chapter);
			elseif is_set (ChapterLink) and is_set (ChapterURL) then			-- if both are set, URL links episode;
				Series = make_wikilink (ChapterLink, Series);
			end
			URL = '';															-- unset
			TransTitle = '';
			ScriptTitle = '';
			
		else																	-- now oddities that are cite serial
			Issue = '';															-- unset because this parameter no longer supported by the citation/core version of cite serial
			Chapter = A['Episode'];												-- TODO: make |episode= available to cite episode someday?
			if is_set (Series) and is_set (SeriesLink) then
				Series = make_wikilink (SeriesLink, Series);
			end
			Series = wrap_style ('italic-title', Series);						-- series is italicized
		end	
	end
	-- end of {{cite episode}} stuff

	-- Account for the oddities that are {{cite arxiv}}, {{cite biorxiv}}, {{cite citeseerx}}, before generation of COinS data.
	do
		if in_array (config.CitationClass, {'arxiv', 'biorxiv', 'citeseerx'}) then
			if not is_set (ID_list[config.CitationClass:upper()]) then			-- |arxiv= or |eprint= required for cite arxiv; |biorxiv= &amp; |citeseerx= required for their templates
				table.insert( z.message_tail, { set_error( config.CitationClass .. '_missing', {}, true ) } );		-- add error message
			end
			
			if 'arxiv' == config.CitationClass then
				Periodical = 'arXiv';											-- set to arXiv for COinS; after that, must be set to empty string
			end

			if 'biorxiv' == config.CitationClass then
				Periodical = 'bioRxiv';											-- set to bioRxiv for COinS; after that, must be set to empty string
			end

			if 'citeseerx' == config.CitationClass then
				Periodical = 'CiteSeerX';										-- set to CiteSeerX for COinS; after that, must be set to empty string
			end
		end
	end

	-- handle type parameter for those CS1 citations that have default values
	if in_array(config.CitationClass, {"AV-media-notes", "interview", "mailinglist", "map", "podcast", "pressrelease", "report", "techreport", "thesis"}) then
		TitleType = set_titletype (config.CitationClass, TitleType);
		if is_set(Degree) and "Thesis" == TitleType then						-- special case for cite thesis
			TitleType = Degree .. ' ' .. cfg.title_types ['thesis']:lower();
		end
	end

	if is_set(TitleType) then													-- if type parameter is specified
		TitleType = substitute( cfg.messages['type'], TitleType);				-- display it in parentheses
	-- TODO: Hack on TitleType to fix bunched parentheses problem
	end

	-- legacy: promote PublicationDate to Date if neither Date nor Year are set.
 	local Date_origin;															-- to hold the name of parameter promoted to Date; required for date error messaging

	if not is_set (Date) then
		Date = Year;															-- promote Year to Date
		Year = nil;																-- make nil so Year as empty string isn't used for CITEREF
		if not is_set (Date) and is_set(PublicationDate) then					-- use PublicationDate when |date= and |year= are not set
			Date = PublicationDate;												-- promote PublicationDate to Date
			PublicationDate = '';												-- unset, no longer needed
			Date_origin = A:ORIGIN('PublicationDate');							-- save the name of the promoted parameter
		else
			Date_origin = A:ORIGIN('Year');										-- save the name of the promoted parameter
		end
	else
		Date_origin = A:ORIGIN('Date');											-- not a promotion; name required for error messaging
	end

	if PublicationDate == Date then PublicationDate = ''; end					-- if PublicationDate is same as Date, don't display in rendered citation

	--[[
	Go test all of the date-holding parameters for valid MOS:DATE format and make sure that dates are real dates. This must be done before we do COinS because here is where
	we get the date used in the metadata.
	
	Date validation supporting code is in Module:Citation/CS1/en/Date_validation
	]]
	do	-- create defined block to contain local variables error_message, date_parameters_list, mismatch
		local error_message = '';
																				-- AirDate has been promoted to Date so not necessary to check it
		local date_parameters_list = {
			['access-date'] = {val=AccessDate, name=A:ORIGIN ('AccessDate')},
			['archive-date'] = {val=ArchiveDate, name=A:ORIGIN ('ArchiveDate')},
			['date'] = {val=Date, name=Date_origin},
			['doi-broken-date'] = {val=DoiBroken, name=A:ORIGIN ('DoiBroken')},
			['embargo'] = {val=Embargo, name=A:ORIGIN ('Embargo')},
			['lay-date'] = {val=LayDate, name=A:ORIGIN ('LayDate')},
			['publication-date'] ={val=PublicationDate, name=A:ORIGIN ('PublicationDate')},
			['year'] = {val=Year, name=A:ORIGIN ('Year')},
			};
		anchor_year, Embargo, error_message = dates(date_parameters_list, COinS_date);

-- start temporary Julian / Gregorian calendar uncertainty categorization
		if COinS_date.inter_cal_cat then
			add_prop_cat ('jul_greg_uncertainty');
		end
-- end temporary Julian / Gregorian calendar uncertainty categorization

		if is_set (Year) and is_set (Date) then									-- both |date= and |year= not normally needed; 
			local mismatch = year_date_check (Year, Date)
			if 0 == mismatch then												-- |year= does not match a year-value in |date=
				if is_set (error_message) then									-- if there is already an error message
					error_message = error_message .. ', ';						-- tack on this additional message
				end
				error_message = error_message .. '&amp;#124;year= / &amp;#124;date= mismatch';
			elseif 1 == mismatch then											-- |year= matches year-value in |date=
				add_maint_cat ('date_year');
			end
		end
		
		if not is_set(error_message) then										-- error free dates only
			local modified = false;												-- flag
			
			if is_set (DF) then													-- if we need to reformat dates
				modified = reformat_dates (date_parameters_list, DF, false);	-- reformat to DF format, use long month names if appropriate
			end

			if true == date_hyphen_to_dash (date_parameters_list) then			-- convert hyphens to dashes where appropriate
				modified = true;
				add_maint_cat ('date_format');									-- hyphens were converted so add maint category
			end
			
	-- for those wikis that can and want to have English date names translated to the local language,
	-- uncomment these three lines.  Not supported by en.wiki (for obvious reasons)
	-- set date_name_xlate() second argument to true to translate English digits to local digits (will translate ymd dates)
			if date_name_xlate (date_parameters_list, false) then
				modified = true;
			end

			if modified then													-- if the date_parameters_list values were modified
				AccessDate = date_parameters_list['access-date'].val;			-- overwrite date holding parameters with modified values
				ArchiveDate = date_parameters_list['archive-date'].val;
				Date = date_parameters_list['date'].val;
				DoiBroken = date_parameters_list['doi-broken-date'].val;
				LayDate = date_parameters_list['lay-date'].val;
				PublicationDate = date_parameters_list['publication-date'].val;
			end
		else
			table.insert( z.message_tail, { set_error( 'bad_date', {error_message}, true ) } );	-- add this error message
		end
	end	-- end of do

	-- Account for the oddity that is {{cite journal}} with |pmc= set and |url= not set.  Do this after date check but before COInS.
	-- Here we unset Embargo if PMC not embargoed (|embargo= not set in the citation) or if the embargo time has expired. Otherwise, holds embargo date
	Embargo = is_embargoed (Embargo);

	if config.CitationClass == "journal" and not is_set(URL) and is_set(ID_list['PMC']) then
		if not is_set (Embargo) then											-- if not embargoed or embargo has expired
			URL=cfg.id_handlers['PMC'].prefix .. ID_list['PMC'];				-- set url to be the same as the PMC external link if not embargoed
			URLorigin = cfg.id_handlers['PMC'].parameters[1];					-- set URLorigin to parameter name for use in error message if citation is missing a |title=
			if is_set(AccessDate) then											-- access date requires |url=; pmc created url is not |url=
				table.insert( z.message_tail, { set_error( 'accessdate_missing_url', {}, true ) } );
				AccessDate = '';												-- unset
			end

		end
	end

	-- At this point fields may be nil if they weren't specified in the template use.  We can use that fact.
	-- Test if citation has no title
	if	not is_set(Title) and
		not is_set(TransTitle) and
		not is_set(ScriptTitle) then
			if 'episode' == config.CitationClass then							-- special case for cite episode; TODO: is there a better way to do this?
				table.insert( z.message_tail, { set_error( 'citation_missing_title', {'series'}, true ) } );
			else
				table.insert( z.message_tail, { set_error( 'citation_missing_title', {'title'}, true ) } );
			end
	end
	
	if 'none' == Title and in_array (config.CitationClass, {'journal', 'citation'}) and is_set (Periodical) and 'journal' == A:ORIGIN('Periodical') then	-- special case for journal cites
		Title = '';																-- set title to empty string
		add_maint_cat ('untitled');
	end

	check_for_url ({															-- add error message when any of these parameters contains a URL
		['title']=Title,
		[A:ORIGIN('Chapter')]=Chapter,
		[A:ORIGIN('Periodical')]=Periodical,
		[A:ORIGIN('PublisherName')] = PublisherName
		});

	-- COinS metadata (see &lt;http://ocoins.info/&gt;) for automated parsing of citation information.
	-- handle the oddity that is cite encyclopedia and {{citation |encyclopedia=something}}. Here we presume that
	-- when Periodical, Title, and Chapter are all set, then Periodical is the book (encyclopedia) title, Title
	-- is the article title, and Chapter is a section within the article.  So, we remap 
	
	local coins_chapter = Chapter;												-- default assuming that remapping not required
	local coins_title = Title;													-- et tu
	if 'encyclopaedia' == config.CitationClass or ('citation' == config.CitationClass and is_set (Encyclopedia)) then
		if is_set (Chapter) and is_set (Title) and is_set (Periodical) then		-- if all are used then
			coins_chapter = Title;												-- remap
			coins_title = Periodical;
		end
	end
	local coins_author = a;														-- default for coins rft.au 
	if 0 &lt; #c then																-- but if contributor list
		coins_author = c;														-- use that instead
	end

	-- this is the function call to COinS()
	local OCinSoutput = COinS({
		['Periodical'] = Periodical,
		['Encyclopedia'] = Encyclopedia,
		['Chapter'] = make_coins_title (coins_chapter, ScriptChapter),			-- Chapter and ScriptChapter stripped of bold / italic wikimarkup
		['Degree'] = Degree;													-- cite thesis only
		['Title'] = make_coins_title (coins_title, ScriptTitle),				-- Title and ScriptTitle stripped of bold / italic wikimarkup
		['PublicationPlace'] = PublicationPlace,
		['Date'] = COinS_date.rftdate,											-- COinS_date has correctly formatted date if Date is valid;
		['Season'] = COinS_date.rftssn,
		['Chron'] =  COinS_date.rftchron or (not COinS_date.rftdate and Date) or '',	-- chron but if not set and invalid date format use Date; keep this last bit?
		['Series'] = Series,
		['Volume'] = Volume,
		['Issue'] = Issue,
		['Pages'] = get_coins_pages (first_set ({Sheet, Sheets, Page, Pages, At}, 5)),				-- pages stripped of external links
		['Edition'] = Edition,
		['PublisherName'] = PublisherName,
		['URL'] = first_set ({ChapterURL, URL}, 2),
		['Authors'] = coins_author,
		['ID_list'] = ID_list,
		['RawPage'] = this_page.prefixedText,
	}, config.CitationClass);

	-- Account for the oddities that are {{cite arxiv}}, {{cite biorxiv}}, and {{cite citeseerx}} AFTER generation of COinS data.
	if in_array (config.CitationClass, {'arxiv', 'biorxiv', 'citeseerx'}) then	-- we have set rft.jtitle in COinS to arXiv, bioRxiv, or CiteSeerX now unset so it isn't displayed
		Periodical = '';														-- periodical not allowed in these templates; if article has been published, use cite journal
	end

	-- special case for cite newsgroup.  Do this after COinS because we are modifying Publishername to include some static text
	if 'newsgroup' == config.CitationClass then
		if is_set (PublisherName) then
			PublisherName = substitute (cfg.messages['newsgroup'], external_link( 'news:' .. PublisherName, PublisherName, A:ORIGIN('PublisherName'), nil ));
		end
	end


	-- Now perform various field substitutions.
	-- We also add leading spaces and surrounding markup and punctuation to the
	-- various parts of the citation, but only when they are non-nil.
	local EditorCount;															-- used only for choosing {ed.) or (eds.) annotation at end of editor name-list
	do
		local last_first_list;
		local control = { 
			format = NameListFormat,											-- empty string or 'vanc'
			maximum = nil,														-- as if display-authors or display-editors not set
			lastauthoramp = LastAuthorAmp,
			page_name = this_page.text,											-- get current page name so that we don't wikilink to it via editorlinkn
			mode = Mode
		};

		do																		-- do editor name list first because the now unsupported coauthors used to modify control table
			control.maximum , editor_etal = get_display_authors_editors (A['DisplayEditors'], #e, 'editors', editor_etal);
			last_first_list, EditorCount = list_people(control, e, editor_etal);

			if is_set (Editors) then
				if editor_etal then
					Editors = Editors .. ' ' .. cfg.messages['et al'];			-- add et al. to editors parameter beause |display-editors=etal
					EditorCount = 2;											-- with et al., |editors= is multiple names; spoof to display (eds.) annotation
				else
					EditorCount = 2;											-- we don't know but assume |editors= is multiple names; spoof to display (eds.) annotation
				end
			else
				Editors = last_first_list;										-- either an author name list or an empty string
			end

			if 1 == EditorCount and (true == editor_etal or 1 &lt; #e) then		-- only one editor displayed but includes etal then 
				EditorCount = 2;												-- spoof to display (eds.) annotation
			end
		end
		do																		-- now do interviewers
			control.maximum = #interviewers_list;							-- number of interviewerss
			Interviewers = list_people(control, interviewers_list, false);	-- et al not currently supported
		end
		do																		-- now do translators
			control.maximum = #t;												-- number of translators
			Translators = list_people(control, t, false);						-- et al not currently supported
		end
		do																		-- now do contributors
			control.maximum = #c;												-- number of contributors
			Contributors = list_people(control, c, false);						-- et al not currently supported
		end
		do																		-- now do authors
			control.maximum , author_etal = get_display_authors_editors (A['DisplayAuthors'], #a, 'authors', author_etal);

			last_first_list = list_people(control, a, author_etal);

			if is_set (Authors) then
				Authors, author_etal = name_has_etal (Authors, author_etal, false);	-- find and remove variations on et al.
				if author_etal then
					Authors = Authors .. ' ' .. cfg.messages['et al'];			-- add et al. to authors parameter
				end
			else
				Authors = last_first_list;										-- either an author name list or an empty string
			end
		end																		-- end of do
	
		if is_set (Authors) and is_set (Collaboration) then
			Authors = Authors .. ' (' .. Collaboration .. ')';					-- add collaboration after et al.
		end

	end

	-- apply |[xx-]format= styling; at the end, these parameters hold correctly styled format annotation,
	-- an error message if the associated url is not set, or an empty string for concatenation
	ArchiveFormat = style_format (ArchiveFormat, ArchiveURL, 'archive-format', 'archive-url');
	ConferenceFormat = style_format (ConferenceFormat, ConferenceURL, 'conference-format', 'conference-url');
	Format = style_format (Format, URL, 'format', 'url');
	LayFormat = style_format (LayFormat, LayURL, 'lay-format', 'lay-url');
	TranscriptFormat = style_format (TranscriptFormat, TranscriptURL, 'transcript-format', 'transcripturl');

	-- special case for chapter format so no error message or cat when chapter not supported
	if not (in_array(config.CitationClass, {'web', 'news', 'journal', 'magazine', 'pressrelease', 'podcast', 'newsgroup', 'arxiv', 'biorxiv', 'citeseerx'}) or
		('citation' == config.CitationClass and is_set (Periodical) and not is_set (Encyclopedia))) then
			ChapterFormat = style_format (ChapterFormat, ChapterURL, 'chapter-format', 'chapter-url');
	end

	if not is_set(URL) then
		if in_array(config.CitationClass, {"web","podcast", "mailinglist"}) then	-- |url= required for cite web, cite podcast, and cite mailinglist
			table.insert( z.message_tail, { set_error( 'cite_web_url', {}, true ) } );
		end
		
		-- do we have |accessdate= without either |url= or |chapter-url=?
		if is_set(AccessDate) and not is_set(ChapterURL)then					-- ChapterURL may be set when URL is not set;
			table.insert( z.message_tail, { set_error( 'accessdate_missing_url', {}, true ) } );
			AccessDate = '';
		end
	end

	local OriginalURL, OriginalURLorigin, OriginalFormat, OriginalAccess;
	DeadURL = DeadURL:lower();													-- used later when assembling archived text
	if is_set( ArchiveURL ) then
		if is_set (ChapterURL) then 											-- if chapter-url is set apply archive url to it
			OriginalURL = ChapterURL;											-- save copy of source chapter's url for archive text
			OriginalURLorigin = ChapterURLorigin;								-- name of chapter-url parameter for error messages
			OriginalFormat = ChapterFormat;										-- and original |chapter-format=
			if not(in_array(DeadURL, cfg.keywords ['deadurl_no'])) then
				ChapterURL = ArchiveURL											-- swap-in the archive's url
				ChapterURLorigin = A:ORIGIN('ArchiveURL')						-- name of archive-url parameter for error messages
				ChapterFormat = ArchiveFormat or '';							-- swap in archive's format
				ChapterUrlAccess = nil;											-- restricted access levels do not make sense for archived urls
			end
		elseif is_set (URL) then
			OriginalURL = URL;													-- save copy of original source URL
			OriginalURLorigin = URLorigin;										-- name of url parameter for error messages
			OriginalFormat = Format; 											-- and original |format=
			OriginalAccess = UrlAccess;
			if not(in_array(DeadURL, cfg.keywords ['deadurl_no'])) then												-- if URL set then archive-url applies to it
				URL = ArchiveURL												-- swap-in the archive's url
				URLorigin = A:ORIGIN('ArchiveURL')								-- name of archive url parameter for error messages
				Format = ArchiveFormat or '';									-- swap in archive's format
				UrlAccess = nil;												-- restricted access levels do not make sense for archived urls
			end
 		end
	end

	if in_array(config.CitationClass, {'web','news','journal', 'magazine', 'pressrelease', 'podcast', 'newsgroup', 'arxiv', 'biorxiv', 'citeseerx'}) or	-- if any of the 'periodical' cites except encyclopedia
		('citation' == config.CitationClass and is_set (Periodical) and not is_set (Encyclopedia)) then
			local chap_param;
			if is_set (Chapter) then											-- get a parameter name from one of these chapter related meta-parameters
				chap_param = A:ORIGIN ('Chapter')
			elseif is_set (TransChapter) then
				chap_param = A:ORIGIN ('TransChapter')
			elseif is_set (ChapterURL) then
				chap_param = A:ORIGIN ('ChapterURL')
			elseif is_set (ScriptChapter) then
				chap_param = A:ORIGIN ('ScriptChapter')
			else is_set (ChapterFormat)
				chap_param = A:ORIGIN ('ChapterFormat')
			end

			if is_set (chap_param) then											-- if we found one
				table.insert( z.message_tail, { set_error( 'chapter_ignored', {chap_param}, true ) } );		-- add error message
				Chapter = '';													-- and set them to empty string to be safe with concatenation
				TransChapter = '';
				ChapterURL = '';
				ScriptChapter = '';
				ChapterFormat = '';
			end
	else																		-- otherwise, format chapter / article title
		local no_quotes = false;												-- default assume that we will be quoting the chapter parameter value
		if is_set (Contribution) and 0 &lt; #c then								-- if this is a contribution with contributor(s)
			if in_array (Contribution:lower(), cfg.keywords.contribution) then	-- and a generic contribution title
				no_quotes = true;												-- then render it unquoted
			end
		end

		Chapter = format_chapter_title (ScriptChapter, Chapter, TransChapter, ChapterURL, ChapterURLorigin, no_quotes, ChapterUrlAccess);		-- Contribution is also in Chapter
		if is_set (Chapter) then
			Chapter = Chapter .. ChapterFormat ;
			if 'map' == config.CitationClass and is_set (TitleType) then
				Chapter = Chapter .. ' ' .. TitleType;							-- map annotation here; not after title
			end
			Chapter = Chapter.. sepc .. ' ';
		elseif is_set (ChapterFormat) then										-- |chapter= not set but |chapter-format= is so ...
			Chapter = ChapterFormat .. sepc .. ' ';								-- ... ChapterFormat has error message, we want to see it
		end
	end

	-- Format main title.
	if is_set (ArchiveURL) and mw.ustring.match (mw.ustring.lower(Title), cfg.special_case_translation['archived_copy']) then	-- if title is 'Archived copy' (place holder added by bots that can't find proper title)
		add_maint_cat ('archived_copy');										-- add maintenance category before we modify the content of Title
	end

	if Title:match ('^%(%(.*%)%)$') then										-- if keep as written markup:
		Title= Title:gsub ('^%(%((.*)%)%)$', '%1')								-- remove the markup
	else
		if '...' == Title:sub (-3) then											-- if elipsis is the last three characters of |title=
			Title = Title:gsub ('(%.%.%.)%.+$', '%1');							-- limit the number of dots to three
		elseif not mw.ustring.find (Title, '%.%s*%a%.$') and					-- end of title is not a 'dot-(optional space-)letter-dot' initialism ...
			not mw.ustring.find (Title, '%s+%a%.$') then						-- ...and not a 'space-letter-dot' initial (''Allium canadense'' L.)
				Title = mw.ustring.gsub(Title, '%'..sepc..'$', '');				-- remove any trailing separator character; sepc and ms.ustring() here for languages that use multibyte separator characters
		end
	end
	
	if is_set(TitleLink) and is_set(Title) then
		Title = make_wikilink (TitleLink, Title);
	end

	if in_array(config.CitationClass, {'web', 'news', 'journal', 'magazine', 'pressrelease', 'podcast', 'newsgroup', 'mailinglist', 'interview', 'arxiv', 'biorxiv', 'citeseerx'}) or
		('citation' == config.CitationClass and is_set (Periodical) and not is_set (Encyclopedia)) or
		('map' == config.CitationClass and is_set (Periodical)) then			-- special case for cite map when the map is in a periodical treat as an article
			Title = kern_quotes (Title);										-- if necessary, separate title's leading and trailing quote marks from Module provided quote marks
			Title = wrap_style ('quoted-title', Title);
			Title = script_concatenate (Title, ScriptTitle);					-- &lt;bdi&gt; tags, lang atribute, categorization, etc; must be done after title is wrapped
			TransTitle= wrap_style ('trans-quoted-title', TransTitle );
	elseif 'report' == config.CitationClass then								-- no styling for cite report
		Title = script_concatenate (Title, ScriptTitle);						-- &lt;bdi&gt; tags, lang atribute, categorization, etc; must be done after title is wrapped
		TransTitle= wrap_style ('trans-quoted-title', TransTitle );				-- for cite report, use this form for trans-title
	else
		Title = wrap_style ('italic-title', Title);
		Title = script_concatenate (Title, ScriptTitle);						-- &lt;bdi&gt; tags, lang atribute, categorization, etc; must be done after title is wrapped
		TransTitle = wrap_style ('trans-italic-title', TransTitle);
	end

	local TransError = "";
	if is_set(TransTitle) then
		if is_set(Title) then
			TransTitle = " " .. TransTitle;
		else
			TransError = " " .. set_error( 'trans_missing_title', {'title'} );
		end
	end
	
	if is_set(Title) then
		if not is_set(TitleLink) and is_set(URL) then
			
			Title = external_link( URL, Title, URLorigin, UrlAccess ) .. TransTitle .. TransError .. Format;
			URL = '';															-- unset these because no longer needed
			Format = "";
		else
			Title = Title .. TransTitle .. TransError;
		end
	else
		Title = TransTitle .. TransError;
	end

	if is_set(Place) then
		Place = " " .. wrap_msg ('written', Place, use_lowercase) .. sepc .. " ";
	end

	if is_set (Conference) then
		if is_set (ConferenceURL) then
			Conference = external_link( ConferenceURL, Conference, ConferenceURLorigin, nil );
		end
		Conference = sepc .. " " .. Conference .. ConferenceFormat;
	elseif is_set(ConferenceURL) then
		Conference = sepc .. " " .. external_link( ConferenceURL, nil, ConferenceURLorigin, nil );
	end

	if not is_set(Position) then
		local Minutes = A['Minutes'];
		local Time = A['Time'];

		if is_set(Minutes) then
			if is_set (Time) then
				table.insert( z.message_tail, { set_error( 'redundant_parameters', {wrap_style ('parameter', 'minutes') .. ' and ' .. wrap_style ('parameter', 'time')}, true ) } );
			end
			Position = " " .. Minutes .. " " .. cfg.messages['minutes'];
		else
			if is_set(Time) then
				local TimeCaption = A['TimeCaption']
				if not is_set(TimeCaption) then
					TimeCaption = cfg.messages['event'];
					if sepc ~= '.' then
						TimeCaption = TimeCaption:lower();
					end
				end
				Position = " " .. TimeCaption .. " " .. Time;
			end
		end
	else
		Position = " " .. Position;
		At = '';
	end

	Page, Pages, Sheet, Sheets = format_pages_sheets (Page, Pages, Sheet, Sheets, config.CitationClass, Periodical_origin, sepc, NoPP, use_lowercase);

	At = is_set(At) and (sepc .. " " .. At) or "";
	Position = is_set(Position) and (sepc .. " " .. Position) or "";
	if config.CitationClass == 'map' then
		local Section = A['Section'];
		local Sections = A['Sections'];
		local Inset = A['Inset'];
		
		if is_set( Inset ) then
			Inset = sepc .. " " .. wrap_msg ('inset', Inset, use_lowercase);
		end			

		if is_set( Sections ) then
			Section = sepc .. " " .. wrap_msg ('sections', Sections, use_lowercase);
		elseif is_set( Section ) then
			Section = sepc .. " " .. wrap_msg ('section', Section, use_lowercase);
		end
		At = At .. Inset .. Section;		
	end	

	if is_set (Language) then
		Language = language_parameter (Language);								-- format, categories, name from ISO639-1, etc
	else
		Language="";															-- language not specified so make sure this is an empty string;
	--[[ TODO: need to extract the wrap_msg from language_parameter
	so that we can solve parentheses bunching problem with Format/Language/TitleType
	]]
	end

	Others = is_set(Others) and (sepc .. " " .. Others) or "";
	
	if is_set (Translators) then
		Others = safe_join ({sepc .. ' ', wrap_msg ('translated', Translators, use_lowercase), Others}, sepc);
	end
	if is_set (Interviewers) then
		Others = safe_join ({sepc .. ' ', wrap_msg ('interview', Interviewers, use_lowercase), Others}, sepc);
	end
	
	TitleNote = is_set(TitleNote) and (sepc .. " " .. TitleNote) or "";
	if is_set (Edition) then
		if Edition:match ('%f[%a][Ee]d%.?$') or Edition:match ('%f[%a][Ee]dition$') then
			add_maint_cat ('extra_text', 'edition');
		end
		Edition = " " .. wrap_msg ('edition', Edition);
	else
		Edition = '';
	end

	Series = is_set(Series) and (sepc .. " " .. Series) or "";
		OrigYear = is_set(OrigYear) and (" [" .. OrigYear .. "]") or "";		-- TODO: presentation

	Agency = is_set(Agency) and (sepc .. " " .. Agency) or "";

	Volume = format_volume_issue (Volume, Issue, config.CitationClass, Periodical_origin, sepc, use_lowercase);

	------------------------------------ totally unrelated data
	if is_set(Via) then
		Via = " " .. wrap_msg ('via', Via);
	end

	--[[
	Subscription implies paywall; Registration does not.  If both are used in a citation, the subscription required link
	note is displayed. There are no error messages for this condition.
	
	]]
	if is_set (SubscriptionRequired) then
		SubscriptionRequired = sepc .. " " .. cfg.messages['subscription'];		-- subscription required message
	elseif is_set (RegistrationRequired) then
		SubscriptionRequired = sepc .. " " .. cfg.messages['registration'];		-- registration required message
	else
		SubscriptionRequired = '';												-- either or both might be set to something other than yes true y
	end

	if is_set(AccessDate) then
		local retrv_text = " " .. cfg.messages['retrieved']

		AccessDate = nowrap_date (AccessDate);									-- wrap in nowrap span if date in appropriate format
		if (sepc ~= ".") then retrv_text = retrv_text:lower() end				-- if mode is cs2, lower case
		AccessDate = substitute (retrv_text, AccessDate);						-- add retrieved text

		AccessDate = substitute (cfg.presentation['accessdate'], {sepc, AccessDate});	-- allow editors to hide accessdates
	end
	
	if is_set(ID) then ID = sepc .." ".. ID; end
   	if "thesis" == config.CitationClass and is_set(Docket) then
		ID = sepc .." Docket ".. Docket .. ID;
	end
   	if "report" == config.CitationClass and is_set(Docket) then					-- for cite report when |docket= is set
		ID = sepc .. ' ' .. Docket;												-- overwrite ID even if |id= is set
	end

	ID_list = build_id_list( ID_list, {IdAccessLevels=ID_access_levels, DoiBroken = DoiBroken, ASINTLD = ASINTLD, IgnoreISBN = IgnoreISBN, Embargo=Embargo, Class = Class} );

	if is_set(URL) then
		URL = " " .. external_link( URL, nil, URLorigin, UrlAccess );
	end

	if is_set(Quote) then
		if Quote:sub(1,1) == '"' and Quote:sub(-1,-1) == '"' then				-- if first and last characters of quote are quote marks
			Quote = Quote:sub(2,-2);											-- strip them off
		end
		Quote = sepc .." " .. wrap_style ('quoted-text', Quote ); 				-- wrap in &lt;q&gt;...&lt;/q&gt; tags
		PostScript = "";														-- cs1|2 does not supply terminal punctuation when |quote= is set
	end
	
	local Archived
	if is_set(ArchiveURL) then
		if not is_set(ArchiveDate) then
			ArchiveDate = set_error('archive_missing_date');
		end
		if (in_array(DeadURL, cfg.keywords ['deadurl_no'])) then
			local arch_text = cfg.messages['archived'];
			if sepc ~= "." then arch_text = arch_text:lower() end
			Archived = sepc .. " " .. substitute( cfg.messages['archived-not-dead'],
				{ external_link( ArchiveURL, arch_text, A:ORIGIN('ArchiveURL'), nil ) .. ArchiveFormat, ArchiveDate } );
			if not is_set(OriginalURL) then
				Archived = Archived .. " " .. set_error('archive_missing_url');							   
			end
		elseif is_set(OriginalURL) then											-- DeadURL is empty, 'yes', 'true', 'y', 'unfit', 'usurped'
			local arch_text = cfg.messages['archived-dead'];
			if sepc ~= "." then arch_text = arch_text:lower() end
			if in_array (DeadURL, {'unfit', 'usurped', 'bot: unknown'}) then
				Archived = sepc .. " " .. 'Archived from the original on ' .. ArchiveDate;	-- format already styled
				if 'bot: unknown' == DeadURL then
					add_maint_cat ('bot:_unknown');								-- and add a category if not already added
				else
					add_maint_cat ('unfit');									-- and add a category if not already added
				end
			else																-- DeadURL is empty, 'yes', 'true', or 'y'
				Archived = sepc .. " " .. substitute( arch_text,
					{ external_link( OriginalURL, cfg.messages['original'], OriginalURLorigin, OriginalAccess ) .. OriginalFormat, ArchiveDate } );	-- format already styled
			end	
		else
			local arch_text = cfg.messages['archived-missing'];
			if sepc ~= "." then arch_text = arch_text:lower() end
			Archived = sepc .. " " .. substitute( arch_text, 
				{ set_error('archive_missing_url'), ArchiveDate } );
		end
	elseif is_set (ArchiveFormat) then
		Archived = ArchiveFormat;												-- if set and ArchiveURL not set ArchiveFormat has error message
	else
		Archived = ""
	end
	
	local Lay = '';
	if is_set(LayURL) then
		if is_set(LayDate) then LayDate = " (" .. LayDate .. ")" end
		if is_set(LaySource) then 
			LaySource = " &amp;ndash; ''" .. safe_for_italics(LaySource) .. "''";
		else
			LaySource = "";
		end
		if sepc == '.' then
			Lay = sepc .. " " .. external_link( LayURL, cfg.messages['lay summary'], A:ORIGIN('LayURL'), nil ) .. LayFormat .. LaySource .. LayDate
		else
			Lay = sepc .. " " .. external_link( LayURL, cfg.messages['lay summary']:lower(), A:ORIGIN('LayURL'), nil ) .. LayFormat .. LaySource .. LayDate
		end			
	elseif is_set (LayFormat) then												-- Test if |lay-format= is given without giving a |lay-url=
		Lay = sepc .. LayFormat;												-- if set and LayURL not set, then LayFormat has error message
	end

	if is_set(Transcript) then
		if is_set(TranscriptURL) then
			Transcript = external_link( TranscriptURL, Transcript, TranscriptURLorigin, nil );
		end
		Transcript = sepc .. ' ' .. Transcript .. TranscriptFormat;
	elseif is_set(TranscriptURL) then
		Transcript = external_link( TranscriptURL, nil, TranscriptURLorigin, nil );
	end

	local Publisher;
	if is_set(PublicationDate) then
		PublicationDate = wrap_msg ('published', PublicationDate);
	end
	if is_set(PublisherName) then
		if is_set(PublicationPlace) then
			Publisher = sepc .. " " .. PublicationPlace .. ": " .. PublisherName .. PublicationDate;
		else
			Publisher = sepc .. " " .. PublisherName .. PublicationDate;  
		end			
	elseif is_set(PublicationPlace) then 
		Publisher= sepc .. " " .. PublicationPlace .. PublicationDate;
	else 
		Publisher = PublicationDate;
	end
	
	-- Several of the above rely upon detecting this as nil, so do it last.
	if is_set(Periodical) then
		if is_set(Title) or is_set(TitleNote) then 
			Periodical = sepc .. " " .. wrap_style ('italic-title', Periodical) 
		else 
			Periodical = wrap_style ('italic-title', Periodical)
		end
	end

	--[[
	Handle the oddity that is cite speech.  This code overrides whatever may be the value assigned to TitleNote (through |department=) and forces it to be " (Speech)" so that
	the annotation directly follows the |title= parameter value in the citation rather than the |event= parameter value (if provided).
	]]
	if "speech" == config.CitationClass then				-- cite speech only
		TitleNote = " (Speech)";							-- annotate the citation
		if is_set (Periodical) then							-- if Periodical, perhaps because of an included |website= or |journal= parameter 
			if is_set (Conference) then						-- and if |event= is set
				Conference = Conference .. sepc .. " ";		-- then add appropriate punctuation to the end of the Conference variable before rendering
			end
		end
	end

	-- Piece all bits together at last.  Here, all should be non-nil.
	-- We build things this way because it is more efficient in LUA
	-- not to keep reassigning to the same string variable over and over.

	local tcommon;
	local tcommon2;																-- used for book cite when |contributor= is set
	
	if in_array(config.CitationClass, {"journal","citation"}) and is_set(Periodical) then
		if is_set(Others) then Others = safe_join ({Others, sepc .. " "}, sepc) end		-- add terminal punctuation &amp; space; check for dup sepc; TODO why do we need to do this here?
		tcommon = safe_join( {Others, Title, TitleNote, Conference, Periodical, Format, TitleType, Series, Language, Edition, Publisher, Agency, Volume}, sepc );
	elseif in_array(config.CitationClass, {"book","citation"}) and not is_set(Periodical) then		-- special cases for book cites
		if is_set (Contributors) then											-- when we are citing foreword, preface, introduction, etc
			tcommon = safe_join( {Title, TitleNote}, sepc );					-- author and other stuff will come after this and before tcommon2
			tcommon2 = safe_join( {Conference, Periodical, Format, TitleType, Series, Language, Volume, Others, Edition, Publisher, Agency}, sepc );
		else
			tcommon = safe_join( {Title, TitleNote, Conference, Periodical, Format, TitleType, Series, Language, Volume, Others, Edition, Publisher, Agency}, sepc );
		end

	elseif 'map' == config.CitationClass then									-- special cases for cite map
		if is_set (Chapter) then												-- map in a book; TitleType is part of Chapter
			tcommon = safe_join( {Title, Format, Edition, Scale, Series, Language, Cartography, Others, Publisher, Volume}, sepc );
		elseif is_set (Periodical) then											-- map in a periodical
			tcommon = safe_join( {Title, TitleType, Format, Periodical, Scale, Series, Language, Cartography, Others, Publisher, Volume}, sepc );
		else																	-- a sheet or stand-alone map
			tcommon = safe_join( {Title, TitleType, Format, Edition, Scale, Series, Language, Cartography, Others, Publisher}, sepc );
		end
		
	elseif 'episode' == config.CitationClass then								-- special case for cite episode
		tcommon = safe_join( {Title, TitleNote, TitleType, Series, Transcript, Language, Edition, Publisher}, sepc );

	else																		-- all other CS1 templates
		tcommon = safe_join( {Title, TitleNote, Conference, Periodical, Format, TitleType, Series, Language, 
			Volume, Others, Edition, Publisher, Agency}, sepc );
	end
	
	if #ID_list &gt; 0 then
		ID_list = safe_join( { sepc .. " ",  table.concat( ID_list, sepc .. " " ), ID }, sepc );
	else
		ID_list = ID;
	end
	
	local idcommon = safe_join( { ID_list, URL, Archived, AccessDate, Via, SubscriptionRequired, Lay, Quote }, sepc );
	local text;
	local pgtext = Position .. Sheet .. Sheets .. Page .. Pages .. At;

	if is_set(Date) then
		if is_set (Authors) or is_set (Editors) then							-- date follows authors or editors when authors not set
			Date = " (" .. Date ..")" .. OrigYear .. sepc .. " ";				-- in paranetheses
		else																	-- neither of authors and editors set
			if (string.sub(tcommon,-1,-1) == sepc) then							-- if the last character of tcommon is sepc
				Date = " " .. Date .. OrigYear;									-- Date does not begin with sepc
			else
				Date = sepc .. " " .. Date .. OrigYear;							-- Date begins with sepc
			end
		end
	end	
	if is_set(Authors) then
		if (not is_set (Date)) then												-- when date is set it's in parentheses; no Authors termination
			Authors = terminate_name_list (Authors, sepc);						-- when no date, terminate with 0 or 1 sepc and a space
		end
		if is_set(Editors) then
			local in_text = " ";
			local post_text = "";
			if is_set(Chapter) and 0 == #c then
				in_text = in_text .. cfg.messages['in'] .. " "
				if (sepc ~= '.') then
					in_text = in_text:lower()									-- lowercase for cs2
				 end
			else
				if EditorCount &lt;= 1 then
					post_text = ", " .. cfg.messages['editor'];
				else
					post_text = ", " .. cfg.messages['editors'];
				end
			end 
			Editors = terminate_name_list (in_text .. Editors .. post_text, sepc);	-- terminate with 0 or 1 sepc and a space
		end
		if is_set (Contributors) then											-- book cite and we're citing the intro, preface, etc
			local by_text = sepc .. ' ' .. cfg.messages['by'] .. ' ';
			if (sepc ~= '.') then by_text = by_text:lower() end					-- lowercase for cs2
			Authors = by_text .. Authors;										-- author follows title so tweak it here
			if is_set (Editors) and is_set (Date) then							-- when Editors make sure that Authors gets terminated
				Authors = terminate_name_list (Authors, sepc);					-- terminate with 0 or 1 sepc and a space
			end
			if (not is_set (Date)) then											-- when date is set it's in parentheses; no Contributors termination
				Contributors = terminate_name_list (Contributors, sepc);		-- terminate with 0 or 1 sepc and a space
			end
			text = safe_join( {Contributors, Date, Chapter, tcommon, Authors, Place, Editors, tcommon2, pgtext, idcommon }, sepc );
		else
			text = safe_join( {Authors, Date, Chapter, Place, Editors, tcommon, pgtext, idcommon }, sepc );
		end
	elseif is_set(Editors) then
		if is_set(Date) then
			if EditorCount &lt;= 1 then
				Editors = Editors .. ", " .. cfg.messages['editor'];
			else
				Editors = Editors .. ", " .. cfg.messages['editors'];
			end
		else
			if EditorCount &lt;= 1 then
				Editors = Editors .. " (" .. cfg.messages['editor'] .. ")" .. sepc .. " "
			else
				Editors = Editors .. " (" .. cfg.messages['editors'] .. ")" .. sepc .. " "
			end
		end
		text = safe_join( {Editors, Date, Chapter, Place, tcommon, pgtext, idcommon}, sepc );
	else
		if in_array(config.CitationClass, {"journal","citation"}) and is_set(Periodical) then
			text = safe_join( {Chapter, Place, tcommon, pgtext, Date, idcommon}, sepc );
		else
			text = safe_join( {Chapter, Place, tcommon, Date, pgtext, idcommon}, sepc );
		end
	end
	
	if is_set(PostScript) and PostScript ~= sepc then
		text = safe_join( {text, sepc}, sepc );  --Deals with italics, spaces, etc.
		text = text:sub(1,-sepc:len()-1);
	end	
	
	text = safe_join( {text, PostScript}, sepc );

	-- Now enclose the whole thing in a &lt;cite/&gt; element
	local options = {};
	
	if is_set(config.CitationClass) and config.CitationClass ~= "citation" then
		options.class = config.CitationClass;
		options.class = "citation " .. config.CitationClass;					-- class=citation required for blue highlight when used with |ref=
	else
		options.class = "citation";
	end
	
	if is_set(Ref) and Ref:lower() ~= "none" then								-- set reference anchor if appropriate
		local id = Ref
		if ('harv' == Ref ) then
			local namelist = {};												-- holds selected contributor, author, editor name list
			local year = first_set ({Year, anchor_year}, 2);					-- Year first for legacy citations and for YMD dates that require disambiguation

			if #c &gt; 0 then														-- if there is a contributor list
				namelist = c;													-- select it
			elseif #a &gt; 0 then													-- or an author list
				namelist = a;
			elseif #e &gt; 0 then													-- or an editor list
				namelist = e;
			end
			if #namelist &gt; 0 then												-- if there are names in namelist
				id = anchor_id (namelist, year);								-- go make the CITEREF anchor
				if is_set(Ref2) then		--falocalization
					id = id..Ref2;			--falocalization
				end							--falocalization
			else
				id = '';														-- unset
			end
		end
		options.id = id;
	end
	
	if string.len(text:gsub("&lt;span[^&gt;/]*&gt;(.-)&lt;/span&gt;", "%1"):gsub("%b&lt;&gt;","")) &lt;= 2 then	-- remove &lt;span&gt; tags and other html-like markup; then get length of what remains
		z.error_categories = {};
		text = set_error('empty_citation');
		z.message_tail = {};
	end
	
	local render = {};															-- here we collect the final bits for concatenation into the rendered citation

	if is_set(options.id) then													-- here we wrap the rendered citation in &lt;cite ...&gt;...&lt;/cite&gt; tags
		table.insert (render, substitute (cfg.presentation['cite-id'], {mw.uri.anchorEncode(options.id), mw.text.nowiki(options.class), text}));	-- when |ref= is set
	else
		table.insert (render, substitute (cfg.presentation['cite'], {mw.text.nowiki(options.class), text}));	-- all other cases
	end		

	table.insert (render, substitute (cfg.presentation['ocins'], {OCinSoutput}));		-- append metadata to the citation

	if #z.message_tail ~= 0 then
		table.insert (render, ' ');
		for i,v in ipairs( z.message_tail ) do
			if is_set(v[1]) then
				if i == #z.message_tail then
					table.insert (render, error_comment( v[1], v[2] ));
				else
					table.insert (render, error_comment( v[1] .. "; ", v[2] ));
				end
			end
		end
	end

	if #z.maintenance_cats ~= 0 then
		table.insert (render, '&lt;span class="citation-comment" style="display:none; color:#33aa33; margin-left:0.3em"&gt;');
		for _, v in ipairs( z.maintenance_cats ) do								-- append maintenance categories
			table.insert (render, v);
			table.insert (render, ' (');
			table.insert (render, make_wikilink (':Category:' .. v, 'link'));
			table.insert (render, ') ');
		end
		table.insert (render, '&lt;/span&gt;');
	end
	
	no_tracking_cats = no_tracking_cats:lower();
	if in_array(no_tracking_cats, {"", "no", "false", "n"}) then
		for _, v in ipairs( z.error_categories ) do
			table.insert (render, make_wikilink ('Category:' .. v));
		end
		for _, v in ipairs( z.maintenance_cats ) do								-- append maintenance categories
			table.insert (render, make_wikilink ('Category:' .. v));
		end
		for _, v in ipairs( z.properties_cats ) do								-- append properties categories
			table.insert (render, make_wikilink ('Category:' .. v));
		end
	end

	return table.concat (render);	
end


--[[--------------------------&lt; V A L I D A T E &gt;--------------------------------------------------------------

Looks for a parameter's name in one of several whitelists.

Parameters in the whitelist can have three values:
	true - active, supported parameters
	false - deprecated, supported parameters
	nil - unsupported parameters
	
]]

local function validate (name, cite_class)
	local name = tostring (name);
	local state;
	
	if in_array (cite_class, {'arxiv', 'biorxiv', 'citeseerx'}) then			-- limited parameter sets allowed for these templates
		state = whitelist.limited_basic_arguments[name];
		if true == state then return true; end									-- valid actively supported parameter
		if false == state then
			deprecated_parameter (name);										-- parameter is deprecated but still supported
			return true;
		end

		state = whitelist[cite_class .. '_basic_arguments'][name];				-- look in the parameter-list for the template identified by cite_class

		if true == state then return true; end									-- valid actively supported parameter
		if false == state then
			deprecated_parameter (name);										-- parameter is deprecated but still supported
			return true;
		end
																				-- limited enumerated parameters list
		name = name:gsub("%d+", "#" );											-- replace digit(s) with # (last25 becomes last#) (mw.ustring because non-Western 'local' digits)
		state = whitelist.limited_numbered_arguments[name];
		if true == state then return true; end									-- valid actively supported parameter
		if false == state then
			deprecated_parameter (name);										-- parameter is deprecated but still supported
			return true;
		end

		return false;															-- not supported because not found or name is set to nil
	end																			-- end limited parameter-set templates
		
	state = whitelist.basic_arguments[name];									-- all other templates; all normal parameters allowed
											
	if true == state then return true; end										-- valid actively supported parameter
	if false == state then
		deprecated_parameter (name);											-- parameter is deprecated but still supported
		return true;
	end
																				-- all enumerated parameters allowed
	name = name:gsub("%d+", "#" );												-- replace digit(s) with # (last25 becomes last#) (mw.ustring because non-Western 'local' digits)
	state = whitelist.numbered_arguments[name];

	if true == state then return true; end										-- valid actively supported parameter
	if false == state then
		deprecated_parameter (name);											-- parameter is deprecated but still supported
		return true;
	end
	
	return false;																-- not supported because not found or name is set to nil
end


--[[--------------------------&lt; M I S S I N G _ P I P E _ C H E C K &gt;------------------------------------------

Look at the contents of a parameter. If the content has a string of characters and digits followed by an equal
sign, compare the alphanumeric string to the list of cs1|2 parameters.  If found, then the string is possibly a
parameter that is missing its pipe:
	{{cite ... |title=Title access-date=2016-03-17}}

cs1|2 shares some parameter names with xml/html atributes: class=, title=, etc.  To prevent false positives xml/html
tags are removed before the search.

If a missing pipe is detected, this function adds the missing pipe maintenance category.

]]

local function missing_pipe_check (value)
	local capture;
	value = value:gsub ('%b&lt;&gt;', '');											-- remove xml/html tags because attributes: class=, title=, etc 

	capture = value:match ('%s+(%a[%a%d]+)%s*=') or value:match ('^(%a[%a%d]+)%s*=');	-- find and categorize parameters with possible missing pipes
	if capture and validate (capture) then								-- if the capture is a valid parameter name
		add_maint_cat ('missing_pipe');
	end
end


--[[--------------------------&lt; C S 1 . C I T A T I O N &gt;------------------------------------------------------

This is used by templates such as {{cite book}} to create the actual citation text.

]]

function cs1.citation(frame)
	Frame = frame;																-- save a copy incase we need to display an error message in preview mode
	local pframe = frame:getParent()
	local validation, utilities, identifiers, metadata, styles;
	
	if nil ~= string.find (frame:getTitle(), 'sandbox', 1, true) then			-- did the {{#invoke:}} use sandbox version?
		cfg = mw.loadData ('Module:Citation/CS1/en/Configuration/sandbox');		-- load sandbox versions of support modules
		whitelist = mw.loadData ('Module:Citation/CS1/en/Whitelist/sandbox');
		utilities = require ('Module:Citation/CS1/en/Utilities/sandbox');
		validation = require ('Module:Citation/CS1/en/Date_validation/sandbox');
		identifiers = require ('Module:Citation/CS1/en/Identifiers/sandbox');
		metadata = require ('Module:Citation/CS1/en/COinS/sandbox');
		styles = 'Module:Citation/CS1/en/sandbox/styles.css';
		
	else																		-- otherwise
		cfg = mw.loadData ('Module:Citation/CS1/en/Configuration');				-- load live versions of support modules
		whitelist = mw.loadData ('Module:Citation/CS1/en/Whitelist');
		utilities = require ('Module:Citation/CS1/en/Utilities');
		validation = require ('Module:Citation/CS1/en/Date_validation');
		identifiers = require ('Module:Citation/CS1/en/Identifiers');
		metadata = require ('Module:Citation/CS1/en/COinS');
		styles = 'Module:Citation/CS1/en/styles.css';

	end

	utilities.set_selected_modules (cfg);										-- so that functions in Utilities can see the cfg tables
	identifiers.set_selected_modules (cfg, utilities);							-- so that functions in Identifiers can see the selected cfg tables and selected Utilities module
	validation.set_selected_modules (cfg, utilities);							-- so that functions in Date validataion can see selected cfg tables and the selected Utilities module
	metadata.set_selected_modules (cfg, utilities);								-- so that functions in COinS can see the selected cfg tables and selected Utilities module

	dates = validation.dates;													-- imported functions from Module:Citation/CS1/en/Date validation
	year_date_check = validation.year_date_check;
	reformat_dates = validation.reformat_dates;
	date_hyphen_to_dash = validation.date_hyphen_to_dash;
	date_name_xlate = validation.date_name_xlate;

	is_set = utilities.is_set;													-- imported functions from Module:Citation/CS1/en/Utilities
	in_array = utilities.in_array;
	substitute = utilities.substitute;
	error_comment = utilities.error_comment;
	set_error = utilities.set_error;
	select_one = utilities.select_one;
	add_maint_cat = utilities.add_maint_cat;
	wrap_style = utilities.wrap_style;
	safe_for_italics = utilities.safe_for_italics;
	is_wikilink = utilities.is_wikilink;
	make_wikilink = utilities.make_wikilink;

	z = utilities.z;															-- table of error and category tables in Module:Citation/CS1/en/Utilities

	extract_ids = identifiers.extract_ids;										-- imported functions from Module:Citation/CS1/en/Identifiers
	build_id_list = identifiers.build_id_list;
	is_embargoed = identifiers.is_embargoed;
	extract_id_access_levels = identifiers.extract_id_access_levels;
	
	make_coins_title = metadata.make_coins_title;								-- imported functions from Module:Citation/CS1/en/COinS
	get_coins_pages = metadata.get_coins_pages;
	COinS = metadata.COinS;

	local args = {};															-- table where we store all of the template's arguments
	local suggestions = {};														-- table where we store suggestions if we need to loadData them
	local error_text, error_state;

	local config = {};															-- table to store parameters from the module {{#invoke:}}
	for k, v in pairs( frame.args ) do
		config[k] = v;
--		args[k] = v;															-- debug tool that allows us to render a citation from module {{#invoke:}}
	end	

	local capture;																-- the single supported capture when matching unknown parameters using patterns
	for k, v in pairs( pframe.args ) do
		if v ~= '' then
			if ('string' == type (k)) then
				k = mw.ustring.gsub (k, '%d', cfg.date_names.local_digits);		-- for enumerated parameters, translate 'local' digits to Western 0-9
			end
			if not validate( k, config.CitationClass ) then			
				error_text = "";
				if type( k ) ~= 'string' then
					-- Exclude empty numbered parameters
					if v:match("%S+") ~= nil then
						error_text, error_state = set_error( 'text_ignored', {v}, true );
					end
				elseif validate( k:lower(), config.CitationClass ) then 
					error_text, error_state = set_error( 'parameter_ignored_suggest', {k, k:lower()}, true );	-- suggest the lowercase version of the parameter
				else
					if nil == suggestions.suggestions then						-- if this table is nil then we need to load it
						if nil ~= string.find (frame:getTitle(), 'sandbox', 1, true) then			-- did the {{#invoke:}} use sandbox version?
							suggestions = mw.loadData( 'Module:Citation/CS1/en/Suggestions/sandbox' );	-- use the sandbox version
						else
							suggestions = mw.loadData( 'Module:Citation/CS1/en/Suggestions' );			-- use the live version
						end
					end
					for pattern, param in pairs (suggestions.patterns) do		-- loop through the patterns to see if we can suggest a proper parameter
						capture = k:match (pattern);							-- the whole match if no caputre in pattern else the capture if a match
						if capture then											-- if the pattern matches 
							param = substitute (param, capture);				-- add the capture to the suggested parameter (typically the enumerator)
							if validate (param, config.CitationClass) then		-- validate the suggestion to make sure that the suggestion is supported by this template (necessary for limited parameter lists)
								error_text, error_state = set_error ('parameter_ignored_suggest', {k, param}, true);	-- set the suggestion error message
							else
								error_text, error_state = set_error( 'parameter_ignored', {param}, true );	-- suggested param not supported by this template
							end
						end
					end
					if not is_set (error_text) then								-- couldn't match with a pattern, is there an expicit suggestion?
						if suggestions.suggestions[ k:lower() ] ~= nil then
							error_text, error_state = set_error( 'parameter_ignored_suggest', {k, suggestions.suggestions[ k:lower() ]}, true );
						else
							error_text, error_state = set_error( 'parameter_ignored', {k}, true );
							v = '';												-- unset value assigned to unrecognized parameters (this for the limited parameter lists)
						end
					end
				end				  
				if error_text ~= '' then
					table.insert( z.message_tail, {error_text, error_state} );
				end				
			end
			missing_pipe_check (v);												-- do we think that there is a parameter that is missing a pipe?
																				-- TODO: is this the best place for this translation?
			args[k] = v;
		elseif args[k] ~= nil or (k == 'postscript') then						-- here when v is empty string
			args[k] = v;														-- why do we do this?  we don't support 'empty' parameters
		end		
	end	

	for k, v in pairs( args ) do
		if 'string' == type (k) then											-- don't evaluate positional parameters
			has_invisible_chars (k, v);
		end
	end
	return table.concat ({citation0( config, args), frame:extensionTag ('templatestyles', '', {src=styles})});
end

return cs1;</text>
      <sha1>hg5c6upn81c3wz2kdo3fgdhyq7bjl3d</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>پودمان:Citation/CS1/en/Configuration</title>
    <ns>828</ns>
    <id>95</id>
    <revision>
      <id>618</id>
      <parentid>151</parentid>
      <timestamp>2020-06-18T04:08:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sarah</username>
        <id>1</id>
      </contributor>
      <origin>618</origin>
      <model>Scribunto</model>
      <format>text/plain</format>
      <text bytes="58333" sha1="0jjr7ko3pp3g281hedd80wrhxmdvew3" xml:space="preserve">
local citation_config = {};

--[[--------------------------&lt; U N C A T E G O R I Z E D _ N A M E S P A C E S &gt;------------------------------

List of namespaces that should not be included in citation error categories.  Same as setting notracking = true by default

Note: Namespace names should use underscores instead of spaces.

]]
local uncategorized_namespaces = { 'کاربر', 'بحث', 'بحث_کاربر', 'بحث_ویکی‌پدیا', 'بحث_پرونده', 'بحث_الگو','بحث_راهنما', 'بحث_رده', 'بحث_درگاه', 'بحث_کتاب', 'پیش‌نویس', 'بحث_پیش‌نویس', 'بحث_برنامه_آموزشی','بحث_پودمان', 'بحث_مدیاویکی' };
local uncategorized_subpages = {'/[Ss]andbox', '/[Tt]estcases', 'صفحه تمرین', '/آزمایشی', 'الگو:cite'};			-- list of Lua patterns found in page names of pages we should not categorize

--[[--------------------------&lt; M E S S A G E S &gt;--------------------------------------------------------------

Translation table

The following contains fixed text that may be output as part of a citation.
This is separated from the main body to aid in future translations of this
module.

]]

local messages = {
	['archived-dead'] = 'Archived from $1 on $2',
	['archived-not-dead'] = '$1 from the original on $2',
	['archived-missing'] = 'Archived from the original$1 on $2',
	['archived'] = 'Archived',
	['by'] = 'By',																-- contributions to authored works: introduction, foreword, afterword
	['cartography'] = 'Cartography by $1',
	['editor'] = 'ed.',
	['editors'] = 'eds.',
	['edition'] = '($1 ed.)',
	['episode'] = 'Episode $1',
	['et al'] = 'et al.',
	['in'] = 'In',																-- edited works
	['inactive'] = 'inactive',
	['inset'] = '$1 inset',
	['interview'] = 'Interviewed by $1',										
	['lay summary'] = 'Lay summary',
	['newsgroup'] = '[[Usenet newsgroup|Newsgroup]]:&amp;nbsp;$1',
	['original'] = 'the original',
	['published'] = ' (published $1)',
	['retrieved'] = 'Retrieved $1',
	['season'] = 'Season $1',
	['section'] = '§ $1',
	['sections'] = '§§ $1',
	['series'] = 'Series $1',
	['translated'] = 'Translated by $1',
	['type'] = ' ($1)',															-- for titletype
	['written'] = 'Written at $1',

	['vol'] = '$1 Vol.&amp;nbsp;$2',												-- $1 is sepc; bold journal style volume is in presentation{}
	['vol-no'] = '$1 Vol.&amp;nbsp;$2 no.&amp;nbsp;$3',									-- sepc, volume, issue
	['issue'] = '$1 No.&amp;nbsp;$2',												-- $1 is sepc

	['j-vol'] = '$1 $2',														-- sepc, volume; bold journal volume is in presentation{}
	['j-issue'] = ' ($1)',

	['nopp'] = '$1 $2';															-- page(s) without prefix; $1 is sepc

	['p-prefix'] = "$1 p.&amp;nbsp;$2",												-- $1 is sepc
	['pp-prefix'] = "$1 pp.&amp;nbsp;$2",											-- $1 is sepc
	['j-page(s)'] = ': $1',														-- same for page and pages

	['sheet'] = '$1 Sheet&amp;nbsp;$2',												-- $1 is sepc
	['sheets'] = '$1 Sheets&amp;nbsp;$2',											-- $1 is sepc
	['j-sheet'] = ': Sheet&amp;nbsp;$1',
	['j-sheets'] = ': Sheets&amp;nbsp;$1',
	
	['subscription'] = '&lt;span class="cs1-subscription"&gt;(نیاز به اشتراک (&lt;span title="وبگاه نیاز به اشتراک برای دسترسی به صفحه مورد نظر دارد."&gt;کمک&lt;/span&gt;))&lt;/span&gt;' ..
		'[[رده:صفحه‌های حاوی پیوند نیازمند آبونمان]]',
		--'&lt;span class="cs1-subscription"&gt;(Subscription required (&lt;span title="The site requires a paid subscription to access this page."&gt;help&lt;/span&gt;))&lt;/span&gt;' ..
		--'[[Category:Pages containing links to subscription-only content]]',
	
	['registration']='&lt;span class="cs1-registration"&gt;(نیاز به عضویت (&lt;span title="وبگاه نیاز به نام‌نویسی و ورود برای دسترسی به صفحه مورد نظر دارد."&gt;help&lt;/span&gt;))&lt;/span&gt;' ..
		'[[رده:صفحه‌ها با منبع یا ارجاع نیازمند ثبت ورود]]',

	['language'] = '(به $1)',
	['via'] = " &amp;ndash; via $1",
	['event'] = 'Event occurs at',
	['minutes'] = 'minutes in',
	
	['parameter-separator'] = ', ',
	['parameter-final-separator'] = ', and ',
	['parameter-pair-separator'] = ' and ',
	
	-- Determines the location of the help page
	['help page link'] = 'راهنما:خطاهای الگوی یادکرد', --'Help:CS1 errors',
	['help page label'] = 'help', --'help',
	
	-- Internal errors (should only occur if configuration is bad)
	['undefined_error'] = 'Called with an undefined error condition', --'Called with an undefined error condition',
	['unknown_manual_ID'] = 'Unrecognized manual ID mode',--'Unrecognized manual ID mode',
	['unknown_ID_mode'] = 'Unrecognized ID mode',--'Unrecognized ID mode',
	['unknown_argument_map'] = 'Argument map not defined for this variable',--'Argument map not defined for this variable',
	['bare_url_no_origin'] = 'Bare url found but origin indicator is nil or empty',--'Bare url found but origin indicator is nil or empty',
	}


--[[--------------------------&lt; P R E S E N T A T I O N &gt;------------------------------------------------------

Fixed presentation markup.  Originally part of citation_config.messages it has been moved into its own, more semantically
correct place.

]]

local presentation = 
	{
	-- Error output
	-- .error class is specified at https://git.wikimedia.org/blob/mediawiki%2Fcore.git/9553bd02a5595da05c184f7521721fb1b79b3935/skins%2Fcommon%2Fshared.css#L538
	-- .citation-comment class is specified at Help:CS1_errors#Controlling_error_message_display
	['hidden-error'] = '&lt;span class="cs1-hidden-error error citation-comment"&gt;$1&lt;/span&gt;',
	['visible-error'] = '&lt;span class="cs1-visible-error error citation-comment"&gt;$1&lt;/span&gt;',

	['accessdate'] = '&lt;span class="reference-accessdate"&gt;$1$2&lt;/span&gt;',			-- to allow editors to hide accessdate using personal css

	['bdi'] = '&lt;bdi$1&gt;$2&lt;/bdi&gt;',												-- bidirectional isolation used with |script-title= and the like

	['cite'] = '&lt;cite class="$1"&gt;$2&lt;/cite&gt;';									-- |ref= not set so no id="..." attribute
	['cite-id'] = '&lt;cite id="$1" class="$2"&gt;$3&lt;/cite&gt;';							-- for use when |ref= is set

	['format'] = ' &lt;span class="cs1-format"&gt;($1)&lt;/span&gt;',						-- for |format=, |chapter-format=, etc
	
																				-- various access levels, for |access=, |doi-access=, |arxiv=, ...
																				-- narrow no-break space &amp;#8239; may work better than nowrap css. Or not? browser support?

	['ext-link-access-signal'] = '&lt;span class="$1" title="$2"&gt;$3&lt;/span&gt;',		-- external link with appropriate lock icon
		['free'] = {class='cs1-lock-free', title='در دسترس به صورت رایگان'},			-- classes defined in Module:Citation/CS1/styles.css
		['registration'] = {class='cs1-lock-registration', title='نیاز به عضویت رایگان'},
		['عضویت'] = {class='cs1-lock-registration', title='نیاز به عضویت رایگان'},
		['limited'] = {class='cs1-lock-limited', title='دسترسی رایگان به صورت آزمایشی، پس از عضویت'},
		['محدود'] = {class='cs1-lock-limited', title='دسترسی رایگان به صورت آزمایشی، پس از عضویت'},
		['subscription'] = {class='cs1-lock-subscription', title='نیاز به اشتراک غیررایگان'},
		['آبونمان'] = {class='cs1-lock-subscription', title='نیاز به اشتراک غیررایگان'},
		['اشتراک'] = {class='cs1-lock-subscription', title='نیاز به اشتراک غیررایگان'},

	['italic-title'] = "''$1''",

	['kern-left'] = '&lt;span class="cs1-kern-left"&gt;$1&lt;/span&gt;$2',					-- spacing to use when title contains leading single or double quote mark
	['kern-right'] = '$1&lt;span class="cs1-kern-right"&gt;$2&lt;/span&gt;',				-- spacing to use when title contains trailing single or double quote mark

																				-- these for simple wikilinked titles [["text]], [[text"]] and [["text"]]
																				-- span wraps entire wikilink
	['kern-wl-left'] = '&lt;span class="cs1-kern-wl-left"&gt;$1&lt;/span&gt;',				-- when title contains leading single or double quote mark
	['kern-wl-right'] = '&lt;span class="cs1-kern-wl-left"&gt;$1&lt;/span&gt;',				-- when title contains trailing single or double quote mark
	['kern-wl-both'] = '&lt;span class="cs1-kern-wl-left cs1-kern-wl-right"&gt;$1&lt;/span&gt;',	-- when title contains leading and trailing single or double quote marks

	['nowrap1'] = '&lt;span class="nowrap"&gt;$1&lt;/span&gt;',								-- for nowrapping an item: &lt;span ...&gt;yyyy-mm-dd&lt;/span&gt;
	['nowrap2'] = '&lt;span class="nowrap"&gt;$1&lt;/span&gt; $2',							-- for nowrapping portions of an item: &lt;span ...&gt;dd mmmm&lt;/span&gt; yyyy (note white space)

	['ocins'] = '&lt;span title="$1" class="Z3988"&gt;&lt;/span&gt;',
	
	['parameter'] = '&lt;code class="cs1-code"&gt;&amp;#124;$1=&lt;/code&gt;',
 
	['ps_cs1'] = '.';															-- cs1 style postscript (terminal) character
	['ps_cs2'] = '';															-- cs2 style postscript (terminal) character (empty string)

	['quoted-text'] = '&lt;q&gt;$1&lt;/q&gt;',												-- for wrapping |quote= content
	['quoted-title'] = '"$1"',

	['sep_cs1'] = '.',															-- cs1 element separator
	['sep_cs2'] = ',',															-- cs2 separator
	['sep_nl'] = ';',															-- cs1|2 style name-list separator between authors is a semicolon
	['sep_name'] = ', ',														-- cs1|2 style last/first separator is &lt;comma&gt;&lt;space&gt;
	['sep_nl_vanc'] = ',',														-- Vancouver style name-list separator between authors is a comma
	['sep_name_vanc'] = ' ',													-- Vancouver style last/first separator is a space

	['trans-italic-title'] = "&amp;#91;''$1''&amp;#93;",
	['trans-quoted-title'] = "&amp;#91;$1&amp;#93;",
	['vol-bold'] = '$1 &lt;b&gt;$2&lt;/b&gt;',												-- sepc, volume; for bold journal cites; for other cites ['vol'] in messages{}
	}

	
--[[--------------------------&lt; A L I A S E S &gt;----------------------------------------------------------------

Aliases table for commonly passed parameters

]]

local aliases = {
	['AccessDate'] = {'access-date', 'accessdate', 'بازدید', 'بازیابی', 'بازبینی', 'تاریخ بازدید', 'تاریخ بازیابی', 'تاریخ بازبینی', 'تاریخ دسترسی'},
	['Agency'] = 'agency',
	['AirDate'] = {'air-date', 'airdate'},
	['ArchiveDate'] = {'archive-date', 'archivedate','تاریخ بایگانی'},
	['ArchiveFormat'] = 'archive-format',
	['ArchiveURL'] = {'archive-url', 'archiveurl','پیوند بایگانی','نشانی بایگانی'},
	['ASINTLD'] = {'ASIN-TLD', 'asin-tld'},
	['At'] = {'at','در'},
	['Authors'] = {'authors', 'people', 'host', 'credits'},
	['BookTitle'] = {'book-title', 'booktitle','عنوان جلد', 'عنوان کتاب'},
	['Cartography'] = 'cartography',
	['Chapter'] = {'chapter', 'contribution', 'entry', 'article', 'section', 'فصل', 'بخش', 'مدخل', 'مشارکت', 'مقاله'},
	['ChapterFormat'] = {'chapter-format', 'contribution-format', 'entry-format', 'article-format', 'section-format'};
	['ChapterURL'] = {'chapter-url', 'chapterurl', 'contribution-url', 'contributionurl', 'entry-url', 'article-url', 'section-url', 'sectionurl', 'نشانی فصل','پیوند فصل', 'پیوند مشارکت', 'پیوند مدخل', 'پیوند بخش', 'پیوند مقاله', 'نشانی مقاله'},
	['ChapterUrlAccess'] = {'chapter-url-access', 'contribution-url-access', 'entry-url-access', 'article-url-access', 'section-url-access'},
	['Class'] = 'class',														-- cite arxiv and arxiv identifiers
	['Collaboration'] = 'collaboration',
	['Conference'] = {'conference', 'event'},
	['ConferenceFormat'] = {'conference-format', 'event-format'},
	['ConferenceURL'] = {'conference-url', 'conferenceurl', 'event-url', 'eventurl'},
	['Contribution'] = 'contribution',											-- introduction, foreword, afterword, etc; required when |contributor= set
	['Date'] = {'date','تاریخ','تاریخ انتشار'},
	['DeadURL'] = {'dead-url', 'deadurl','پیوند مرده'},
	['Degree'] = 'degree',
	['DF'] = 'df',
	['DisplayAuthors'] = {'display-authors', 'displayauthors'},
	['DisplayEditors'] = {'display-editors', 'displayeditors'},
	['Docket'] = 'docket',
	['DoiBroken'] = {'doi-broken', 'doi-broken-date', 'doi-inactive-date'},
	['Edition'] = {'edition', 'ویراست', 'ویرایش'},
	['Editors'] = 'editors',
	['Embargo'] = 'embargo',
	['Encyclopedia'] = {'encyclopedia', 'encyclopaedia', 'دانشنامه', 'دایرةالمعارف'},						-- this one only used by citation
	['Episode'] = 'episode',													-- cite serial only TODO: make available to cite episode?
	['Format'] = {'format','فرمت'},
	['ID'] = {'id', 'ID'},
	['IgnoreISBN'] = {'ignore-isbn-error', 'ignoreisbnerror','شابک نادرست', 'شابک غلط'},
	['Inset'] = 'inset',
	['Issue'] = {'issue', 'number', 'شماره'},
	['Interviewers'] = 'interviewers',
	['Language'] = {'language', 'lang','زبان','کد زبان'},
	['LastAuthorAmp'] = {'last-author-amp', 'lastauthoramp'},
	['LayDate'] = {'lay-date', 'laydate'},
	['LayFormat'] = 'lay-format',
	['LaySource'] = {'lay-source', 'laysource'},
	['LayURL'] = {'lay-url', 'lay-summary', 'layurl', 'laysummary'},
	['MailingList'] = {'mailinglist', 'mailing-list'},							-- cite mailing list only
	['Map'] = 'map',															-- cite map only
	['MapFormat'] = 'map-format',												-- cite map only
	['MapURL'] = {'mapurl', 'map-url'},											-- cite map only
	['MessageID'] = 'message-id',
	['Minutes'] = 'minutes',
	['Mode'] = 'mode',
	['NameListFormat'] = 'name-list-format',
	['Network'] = {'network','شبکه'},
	['NoPP'] = {'no-pp', 'nopp'},
	['NoTracking'] = {'template-doc-demo', 'no-cat', 'nocat',
		'no-tracking', 'notracking'},
	['Number'] = {'number',	'شماره'},													-- this case only for cite techreport
	['OrigYear'] = {'orig-year', 'origyear','سال اصلی','یادداشت سال'},
	['Others'] = {'others','دیگران', 'نویسندگان سایر بخش‌ها'},
	['Page'] = {'p', 'page','ص','صفحه'},
	['Pages'] = {'pp', 'pages','صص','صفحات','صفحه‌ها'},
	['Periodical'] = {'journal','ژورنال', 'newspaper','روزنامه', 'magazine','مجله','نشریه', 'work','اثر',
		'website','وبگاه',  'periodical', 'encyclopedia','دانشنامه', 'encyclopaedia','دایرةالمعارف', 'dictionary','واژه‌نامه','لغت‌نامه', 'mailinglist'},
	['Place'] = {'place', 'location', 'مکان', 'شهر'},
	['PostScript'] = {'postscript','پی‌نوشت'},
	['PublicationDate'] = {'publicationdate', 'publication-date','تاریخ انتشار'},
	['PublicationPlace'] = {'publication-place', 'publicationplace'},
	['PublisherName'] = {'publisher', 'distributor', 'institution', 'newsgroup', 'ناشر' ,'انتشارات'},
	['Quote'] = {'quote', 'quotation','نقل قول','گفتاورد'},
	['Ref'] = {'ref','رف','شناسه'},
	['Ref2'] = {'ref2','ش'},
	['RegistrationRequired'] = {'registration', 'عضویت'},
	['Scale'] = 'scale',
	['ScriptChapter'] = 'script-chapter',
	['ScriptTitle'] = 'script-title',
	['Section'] = 'section',
	['Season'] = 'season',
	['Sections'] = 'sections',													-- cite map only
	['Series'] = {'series', 'version','سری','نسخه'},
	['SeriesSeparator'] = 'series-separator',
	['SeriesLink'] = {'series-link', 'serieslink', 'پیوند سری', 'پیوند نسخه'},
	['SeriesNumber'] = {'series-number', 'series-no', 'seriesnumber', 'seriesno', 'شماره سری'},
	['Sheet'] = 'sheet',														-- cite map only
	['Sheets'] = 'sheets',														-- cite map only
	['Station'] = 'station',
	['SubscriptionRequired'] = {'subscription', 'اشتراک', 'آبونمان'},
	['Time'] = {'time','زمان'},
	['TimeCaption'] = {'time-caption', 'timecaption'},
	['Title'] = {'title', 'عنوان', 'کتاب'},
	['TitleLink'] = {'title-link', 'episode-link', 'titlelink', 'episodelink', 'پیوند عنوان'},
	['TitleNote'] = 'department',
	['TitleType'] = {'type', 'medium', 'نوع'},
	['TransChapter'] = 'trans-chapter',
	['TransMap'] = 'trans-map',													-- cite map only
	['Transcript'] = 'transcript',
	['TranscriptFormat'] = 'transcript-format',
	['TranscriptURL'] = {'transcript-url', 'transcripturl'},
	['TransTitle'] = {'trans-title', 'ترجمه عنوان', 'ترجمه ایتالیک', 'ترجمه فصل'},
	['URL'] = {'url', 'URL', 'پیوند' ,'نشانی', 'پیوند اصلی'},
	['UrlAccess'] = {'url-access', 'دسترسی-پیوند', 'دسترسی پیوند'},
	['Vauthors'] = 'vauthors',
	['Veditors'] = 'veditors',
	['Via'] = {'via','توسط','به واسطه'},
	['Volume'] = {'volume', 'جلد', 'جلدها', 'دوره'},
	['Year'] = {'year', 'سال'},


	['AuthorList-First'] = {"first#", "given#", "author-first#", "author#-first", "نام#"},
	['AuthorList-Last'] = {"last#", "author#", "surname#", "author-last#", "author#-last", "subject#", "نام خانوادگی#", "نویسنده#"},
	['AuthorList-Link'] = {"authorlink#", "author-link#", "author#-link", "subjectlink#", "author#link", "subject-link#", "subject#-link", "subject#link", "پیوند نویسنده#"},
	['AuthorList-Mask'] = {"author-mask#", "authormask#", "author#mask", "author#-mask"},
	
	['ContributorList-First'] = {'contributor-first#', 'contributor#-first', 'contributor-given#', 'contributor#-given', 'نام مشارکت‌کننده#'},
	['ContributorList-Last'] = {'contributor#', 'contributor-last#', 'contributor#-last', 'contributor-surname#', 'contributor#-surname', 'نام خانوادگی مشارکت‌کننده#', 'مشارکت‌کننده#'},
	['ContributorList-Link'] = {'contributor-link#', 'contributor#-link', "پیوند مشارکت‌کننده#"},
	['ContributorList-Mask'] = {'contributor-mask#', 'contributor#-mask'},

	['EditorList-First'] = {"editor-first#", "editor#-first", "editor-given#", "editor#-given", "نام ویراستار#"},
	['EditorList-Last'] = {"editor#", "editor-last#", "editor#-last", "editor-surname#", "editor#-surname", "نام خانوادگی ویراستار#", "ویراستار#"},
	['EditorList-Link'] = {"editor-link#", "editor#-link", "editorlink#", "editor#link", "پیوند ویراستار#"},
	['EditorList-Mask'] = {"editor-mask#", "editor#-mask", "editormask#", "editor#mask"},
	
	['InterviewerList-First'] = {'interviewer-first#', 'interviewer#-first', "نام مصاحبه‌کننده#"},
	['InterviewerList-Last'] = {'interviewer#', 'interviewer-last#', 'interviewer#-last', "نام خانوادگی مصاحبه‌کننده#"},
	['InterviewerList-Link'] = {'interviewer-link#', 'interviewer#-link', "پیوند مصاحبه‌کننده#"},
	['InterviewerList-Mask'] = {'interviewer-mask#', 'interviewer#-mask'},

	['TranslatorList-First'] = {'translator-first#', 'translator#-first', 'translator-given#', 'translator#-given', "نام مترجم#"},
	['TranslatorList-Last'] = {'translator#', 'translator-last#', 'translator#-last', 'translator-surname#', 'translator#-surname',"نام خانوادگی مترجم#", "مترجم#", "ترجمه#"},
	['TranslatorList-Link'] = {'translator-link#', 'translator#-link', "پیوند مترجم#"},
	['TranslatorList-Mask'] = {'translator-mask#', 'translator#-mask'},
	}


--[[--------------------------&lt; S P E C I A L   C A S E   T R A N S L A T I O N S &gt;----------------------------

This table is primarily here to support internationalization.  Translations in this table are used, for example,
when an error message, category name, etc is extracted from the English alias key.  There may be other cases where
this translation table may be useful.

]]

local special_case_translation = {
	['AuthorList'] = "فهرست نویسندگان",											-- these for multiple names maint categories
	['ContributorList'] = "فهرست مشارکت‌کنندگان",
	['EditorList'] = "فهرست ویراستاران",
	['InterviewerList'] = "فهرست مصاحبه‌کنندگان",
	['TranslatorList'] = "فهرست مترجمان",
	
	['authors'] = "نویسندگان",													-- used in get_display_authors_editors()
	['editors'] = "ویراستاران",

	['archived_copy'] = '^archived?%s+copy$',	--توجه								-- lua pattern to match pseudo title used by Internet Archive bot and others as place holder for unknown |title= value
																				-- used with CS1 maint: Archived copy as title
	}


--[[--------------------------&lt; D E F A U L T S &gt;--------------------------------------------------------------

Default parameter values

TODO: keep this?  Only one default?
]]

local defaults = {
	['DeadURL'] = 'yes',
}


--[[--------------------------&lt; D A T E _ N A M E S &gt;----------------------------------------------------------

This table of tables lists local language date names and fallback English date names.  The code in Date_validation
will look first in the local table for valid date names.  If date names are not found in the local table, the code
will look in the English table.

Because citations can be copied to the local wiki from en.wiki, the English is required when the date-name translation
function date_name_xlate() is used.

In these tables, season numbering is defined by ISO DIS 8601:2016 part 2 §4.7 'Divisions of a year'.  The standard
defines various divisions using numbers 21-41.  cs1|2 only supports generic seasons.  ISO DIS 8601:2016 does support
the distinction between north and south hemispere seasons but cs1|2 has no way to make that distinction.

The standard does not address 'named' dates so, for the purposes of cs1|2, Christmas is defined here as 99, which
should be out of the ISO DIS 8601:2016 range of uses for a while.

]]

local date_names = {
	['en'] = {			-- English
		['long']	= {['January']=1, ['February']=2, ['March']=3, ['April']=4, ['May']=5, ['June']=6, ['July']=7, ['August']=8, ['September']=9, ['October']=10, ['November']=11, ['December']=12};
		['short']	= {['Jan']=1, ['Feb']=2, ['Mar']=3, ['Apr']=4, ['May']=5, ['Jun']=6, ['Jul']=7, ['Aug']=8, ['Sep']=9, ['Oct']=10, ['Nov']=11, ['Dec']=12};
		['season']	= {['Winter']=24, ['Spring']=21, ['Summer']=22, ['Fall']=23, ['Autumn']=23};
		['named']	= {['Christmas']=99};
		['numeral'] = {[1] = "January" , [2] = "February" ,[3] = "March" ,[4] = "April" ,[5] = "May" ,[6] = "June" ,[7] = "July" ,[8] = "August" ,[9] = "September" ,[10] = "October" ,[11] = "November" ,[12] = "December"};
		},
	['local'] = {		-- replace these English date names with the local language equivalents
		['long']	= {['ژانویه']=1, ['فوریه']=2, ['مارس']=3, ['آوریل']=4, ['مه']=5, ['ژوئن']=6, ['ژوئیه']=7, ['آگوست']=8, ['سپتامبر']=9, ['اکتبر']=10, ['نوامبر']=11, ['دسامبر']=12};	
		['short']	= {['ژانویهٔ']=1, ['ژانویه‌ی']=1, ['فوریهٔ']=2,['فوریه‌ی']=2, ['ما']=3, ['آو']=4, ['می']=5, ['مه']=5, ['مهٔ']=5, ['جون']=6, ['ژوئن']=6, ['جولای']=7, ['ژوئیهٔ']=7, ['ژوئیه‌ی']=7, ['اوت']=8, ['سپ']=9, ['اک']=10, ['نو']=11, ['دس']=12};
		['season']	= {['زمستان']=24, ['بهار']=21, ['تابستان']=22, ['پاییز']=23, ['پائیز']=23};
		['named']	= {['نوروز']=99};
		},
	['local_digits'] = {['۰'] = '0', ['۱'] = '1', ['۲'] = '2', ['۳'] = '3', ['۴'] = '4', ['۵'] = '5', ['۶'] = '6', ['۷'] = '7', ['۸'] = '8', ['۹'] = '9'};	-- used to convert local language digits to Western 0-9
	['xlate_digits'] = {};
	}

	for ld, ed in pairs (date_names.local_digits) do							-- make a digit translation table for simple date translation from en to local language using local_digits table
		date_names.xlate_digits [ed] = ld;										-- en digit becomes index with local digit as the value
	end


--[[--------------------------&lt; V O L U M E ,  I S S U E ,  P A G E S &gt;----------------------------------------

These tables hold cite class values (from the template invocation) and identify those templates that support
|volume=, |issue=, and |page(s)= parameters.  Cite conference and cite map require further qualification which
is handled in the main module.

]]

local templates_using_volume = {'citation', 'audio-visual', 'book', 'conference', 'encyclopaedia', 'interview', 'journal', 'magazine', 'map', 'news', 'report', 'techreport', 'thesis'}
local templates_using_issue = {'citation', 'conference', 'episode', 'interview', 'journal', 'magazine', 'map', 'news'}
local templates_not_using_page = {'audio-visual', 'episode', 'mailinglist', 'newsgroup', 'podcast', 'serial', 'sign', 'speech'}


--[[--------------------------&lt; K E Y W O R D S &gt;--------------------------------------------------------------

This table holds keywords for those parameters that have defined sets of acceptible keywords.

]]

local keywords = {
	['yes_true_y'] = {'yes', 'true', 'y','بله', 'ب'},										-- ignore-isbn-error, last-author-amp, no-tracking, nopp, registration, subscription
--	['deadurl'] = {'yes', 'true', 'y', 'no', 'unfit', 'usurped', 'unfit no archive', 'usurped no archive'},		-- hidden 2016-04-10; see Help_talk:Citation_Style_1#Recycled_urls
	['deadurl'] = {'yes','بله', 'true', 'y', 'no','نه','خیر', 'unfit', 'usurped', 'bot: unknown'},
	['deadurl_no'] = { 'no', 'نه', 'خیر', 'ن'},		
	['mode'] = {'cs1', 'cs2', 'mla'},
	['name-list-format'] = {'vanc'},
	['contribution'] = {'afterword', 'foreword', 'introduction', 'preface'},	-- generic contribution titles that are rendered unquoted in the 'chapter' position
	['date-format'] = {'dmy', 'dmy-all', 'mdy', 'mdy-all', 'ymd', 'ymd-all'},
	['url-access'] = {'subscription', 'limited', 'registration', 'اشتراک', 'محدود', 'عضویت', 'آبونمان'},  	   -- access level of a URL (subscription required, limited access, free registration required), free to read by default
    ['id-access'] = {'free'},                                          -- access level of an identifier (free to read), subscription required (or no full text) by default
}


--[[--------------------------&lt; S T R I P M A R K E R S &gt;------------------------------------------------------

Common pattern definition location for stripmarkers so that we don't have to go hunting for them if (when)
MediaWiki changes their form.

]]

local stripmarkers = {
	['any'] = '\127[^\127]*UNIQ%-%-(%a+)%-[%a%d]+%-QINU[^\127]*\127',			-- capture returns name of stripmarker
	['math'] = '\127[^\127]*UNIQ%-%-math%-[%a%d]+%-QINU[^\127]*\127'			-- math stripmarkers used in coins_cleanup() and coins_replace_math_stripmarker()
	}


--[[--------------------------&lt; I N V I S I B L E _ C H A R A C T E R S &gt;--------------------------------------

This table holds non-printing or invisible characters indexed either by name or by Unicode group. Values are decimal
representations of UTF-8 codes.  The table is organized as a table of tables because the lua pairs keyword returns
table data in an arbitrary order.  Here, we want to process the table from top to bottom because the entries at
the top of the table are also found in the ranges specified by the entries at the bottom of the table.

This list contains patterns for templates like {{'}} which isn't an error but transcludes characters that are
invisible.  These kinds of patterns must be recognized by the functions that use this list.

Also here is a pattern that recognizes stripmarkers that begin and end with the delete characters.  The nowiki
stripmarker is not an error but some others are because the parameter values that include them become part of the
template's metadata before stripmarker replacement.

]]

local invisible_chars = {
	{'replacement', '\239\191\189'},											-- U+FFFD, EF BF BD
	{'zero width joiner', '\226\128\141'},										-- U+200D, E2 80 8D
	{'zero width space', '\226\128\139'},										-- U+200B, E2 80 8B
	{'hair space', '\226\128\138'},												-- U+200A, E2 80 8A
	{'soft hyphen', '\194\173'},												-- U+00AD, C2 AD
	{'horizontal tab', '\009'},													-- U+0009 (HT), 09
	{'line feed', '\010'},														-- U+000A (LF), 0A
	{'carriage return', '\013'},												-- U+000D (CR), 0D
	{'stripmarker', stripmarkers.any},											-- stripmarker; may or may not be an error; capture returns the stripmaker type
	{'delete', '\127'},															-- U+007F (DEL), 7F; must be done after stripmarker test
	{'C0 control', '[\000-\008\011\012\014-\031]'},								-- U+0000–U+001F (NULL–US), 00–1F (except HT, LF, CR (09, 0A, 0D))
	{'C1 control', '[\194\128-\194\159]'},										-- U+0080–U+009F (XXX–APC), C2 80 – C2 9F
--	{'Specials', '[\239\191\185-\239\191\191]'},								-- U+FFF9-U+FFFF, EF BF B9 – EF BF BF
--	{'Private use area', '[\238\128\128-\239\163\191]'},						-- U+E000–U+F8FF, EE 80 80 – EF A3 BF
--	{'Supplementary Private Use Area-A', '[\243\176\128\128-\243\191\191\189]'},	-- U+F0000–U+FFFFD, F3 B0 80 80 – F3 BF BF BD
--	{'Supplementary Private Use Area-B', '[\244\128\128\128-\244\143\191\189]'},	-- U+100000–U+10FFFD, F4 80 80 80 – F4 8F BF BD
	}

--[[
Indic script makes use of zero width joiner as a character modifier so zwj characters must be left in.  This
pattern covers all of the unicode characters for these languages:
	Devanagari					0900–097F – https://unicode.org/charts/PDF/U0900.pdf
		Devanagari extended		A8E0–A8FF – https://unicode.org/charts/PDF/UA8E0.pdf
	Bengali						0980–09FF – https://unicode.org/charts/PDF/U0980.pdf
	Gurmukhi					0A00–0A7F – https://unicode.org/charts/PDF/U0A00.pdf
	Gujarati					0A80–0AFF – https://unicode.org/charts/PDF/U0A80.pdf
	Oriya						0B00–0B7F – https://unicode.org/charts/PDF/U0B00.pdf
	Tamil						0B80–0BFF – https://unicode.org/charts/PDF/U0B80.pdf
	Telugu						0C00–0C7F – https://unicode.org/charts/PDF/U0C00.pdf
	Kannada						0C80–0CFF – https://unicode.org/charts/PDF/U0C80.pdf
	Malayalam					0D00–0D7F – https://unicode.org/charts/PDF/U0D00.pdf
plus the not-necessarily Indic scripts for Sinhala and Burmese:
	Sinhala						0D80-0DFF - https://unicode.org/charts/PDF/U0D80.pdf
	Myanmar						1000-109F - https://unicode.org/charts/PDF/U1000.pdf
		Myanmar extended A		AA60-AA7F - https://unicode.org/charts/PDF/UAA60.pdf
		Myanmar extended B		A9E0-A9FF - https://unicode.org/charts/PDF/UA9E0.pdf
the pattern is used by has_invisible_chars() and coins_cleanup()
TODO: find a better place for this?
]]

local indic_script = '[\224\164\128-\224\181\191\224\163\160-\224\183\191\225\128\128-\225\130\159\234\167\160-\234\167\191\234\169\160-\234\169\191]';


--[[--------------------------&lt; L A N G U A G E S &gt;------------------------------------------------------------

This table is used to hold ISO 639-1 two-character language codes that apply only to |script-title= and |script-chapter=

]]

local script_lang_codes = {
	'am', 'ar', 'be', 'bg', 'bn', 'bs', 'dv', 'el', 'fa',						-- ISO 639-1 codes only for |script-title= and |script-chapter=
	'gu', 'he', 'hy', 'ja', 'ka', 'kn', 'ko', 'ku',
	'mk', 'ml', 'mn', 'mr', 'my', 'ps', 'ru', 'sd',
	'sr', 'tg', 'th', 'uk', 'ug', 'ur', 'yi', 'zh'
	};


--[[--------------------------&lt; L A N G U A G E   R E M A P P I N G &gt;------------------------------------------

These tables hold language information that is different (correct) from MediaWiki's definitions

]]

	local lang_code_remap = {													-- used for |language= and |script-title= / |script-chapter=
		['bh'] = 'بیهاری',														-- MediaWiki uses 'bh' as a subdomain name for Bhojpuri wWikipedia: bh.wikipedia.org
		['bn'] = 'بنگالی',														-- MediaWiki returns Bangla
		['cnr'] = 'مونته‌نگروئی',												-- 'new' 639 code that MediaWiki does not yet understand
		['nb'] = 'نروژی بوک‌مل',
		['nb-NO'] = 'نروژی بوک‌مل',
		}

	local lang_name_remap = {													-- used for |language=
		['bangla'] = {'Bengali', 'bn'},											-- MediaWiki returns Bangla (the endonym) but we want Bengali (the exonym); here we remap
		['bengali'] = {'Bengali', 'bn'},										-- MediaWiki doesn't use exonym so here we provide correct language name and 639-1 code
		['bihari'] = {'Bihari', 'bh'},											-- MediaWiki replaces 'Bihari' with 'Bhojpuri' so 'Bihari' cannot be found
		['bhojpuri'] = {'Bhojpuri', 'bho'},										-- MediaWiki uses 'bh' as a subdomain name for Bhojpuri wWikipedia: bh.wikipedia.org
		['montenegrin'] = {'Montenegrin', 'cnr'},								-- 'new' 639 code that MediaWiki does not yet understand
		['Norwegian Bokmal'] = {'نروژی بوک‌مل', 'nb','nb-NO'},
		['Norwegian Bokmål'] = {'نروژی بوک‌مل', 'nb', 'nb-NO'},
		}

--[[--------------------------&lt; M A I N T E N A N C E _ C A T E G O R I E S &gt;----------------------------------

Here we name maintenance categories to be used in maintenance messages.

]]

local maint_cats = {
	['ASIN'] = 'نگهداری یادکرد:ASIN به جای شابک',
	['authors'] = 'نگهداری یادکرد:استفاده از پارامتر نویسندگان',
	['bot:_unknown'] = 'CS1 maint: BOT: original-url status unknown',
	['date_format'] = 'نگهداری یادکرد:فرمت پارامتر تاریخ',
	['date_year'] = ' نگهداری یادکرد:تاریخ و سال',
	['disp_auth_ed'] = 'نگهداری یادکرد:نمایش-$1',									
	-- $1 is authors or editors; gets value from special_case_translation table
	['editors'] = 'نگهداری یادکرد:استفاده از پارامتر ویراستاران',
	['embargo'] = 'نگهداری یادکرد:تحریم منقضی‌شده PMC',
	['english'] = 'CS1 maint: English language specified',
	['etal'] = 'نگهداری یادکرد:استفاده از et al.',
	['extra_text'] = 'نگهداری یادکرد:متن اضافی',
	['extra_text_names'] = 'نگهداری یادکرد:متن اضافی:$1',							
	--	$1 is &lt;name&gt;s list; gets value from special_case_translation table
	['ignore_isbn_err'] = 'نگهداری یادکرد:خطاهای شابک چشم‌پوشی‌شده',
	['interviewers'] = 'نگهداری یادکرد:استفاده از پارامتر مصاحبه‌کنندگان',
	['missing_pipe'] = 'نگهداری یادکرد:پایپ ناموجود',
	['mult_names'] = 'نگهداری یادکرد:نام‌های متعدد:$1',							
	-- $1 is &lt;name&gt;s list; gets value from special_case_translation table
	['pmc_format'] = 'نگهداری یادکرد:فرمت پارامتر PMC',
	['unfit'] = 'نگهداری یادکرد:پیوند نامناسب',
	['unknown_lang'] = 'نگهداری یادکرد:زبان ناشناخته',
	['untitled'] = 'نگهداری یادکرد:گاه‌نامه بدون عنوان',
	}


--[[--------------------------&lt; P R O P E R T I E S _ C A T E G O R I E S &gt;------------------------------------

Here we name properties categories

]]

local prop_cats = {
	['foreign_lang_source'] = 'یادکردهای دارای منبع به زبان $1',					-- |language= categories; $1 is language name, $2 is ISO639-1 code
	['foreign_lang_source_2'] =  'یادکردهای دارای منبع به زبان‌های خارجی (ایزو ۲–۶۳۹)|$1',	-- |language= category; a cat for ISO639-2 languages; $1 is the ISO 639-2 code
	['script'] = 'یادکردهای دارای عنوان به خط زبان‌های خارجی',						-- when language specified by |script-title=xx: doesn't have its own category
	['script_with_name'] =  'یادکردهای دارای عنوان به خط $1 (کد $2)',			-- |script-title=xx: has matching category; $1 is language name, $2 is ISO639-1 code
	['jul_greg_uncertainty'] =  'CS1: Julian–Gregorian uncertainty',			-- probably temporary cat to identify scope of template with dates 1 October 1582 – 1 January 1926
	}


--[[--------------------------&lt; T I T L E _ T Y P E S &gt;--------------------------------------------------------

Here we map a template's CitationClass to TitleType (default values for |type= parameter)

]]

local title_types = {
	['AV-media-notes'] = 'Media notes',
	['interview'] = 'Interview',
	['mailinglist'] = 'Mailing list',
	['map'] = 'Map',
	['podcast'] = 'Podcast',
	['pressrelease'] = 'Press release',
	['report'] = 'Report',
	['techreport'] = 'Technical report',
	['thesis'] = 'Thesis',
	}


--[[--------------------------&lt; E R R O R _ C O N D I T I O N S &gt;----------------------------------------------

Error condition table

The following contains a list of IDs for various error conditions defined in the code.  For each ID, we specify a
text message to display, an error category to include, and whether the error message should be wrapped as a hidden comment.

Anchor changes require identical changes to matching anchor in Help:CS1 errors

]]

local error_conditions = {
	accessdate_missing_url = {
		message = '&lt;code class="cs1-code"&gt;&amp;#124;access-date=&lt;/code&gt; requires &lt;code class="cs1-code"&gt;&amp;#124;url=&lt;/code&gt;',
		anchor = 'accessdate_missing_url',
		category = 'یادکردهای وب دارای تاریخ بازبینی بدون نشانی اینترنتی',
		hidden = true },
	archive_missing_date = {
		message = '&lt;code class="cs1-code"&gt;&amp;#124;archive-url=&lt;/code&gt; requires &lt;code class="cs1-code"&gt;&amp;#124;archive-date=&lt;/code&gt;',
		anchor = 'archive_missing_date',
		category = 'صفحه‌های دارای خطا در نشانی بایگانی',
		hidden = false },
	archive_missing_url = {
		message = '&lt;code class="cs1-code"&gt;&amp;#124;archive-url=&lt;/code&gt; requires &lt;code class="cs1-code"&gt;&amp;#124;url=&lt;/code&gt;',
		anchor = 'archive_missing_url',
		category = 'صفحه‌های دارای خطا در نشانی بایگانی',
		hidden = false },
	archive_url = {
		message = '&lt;code class="cs1-code"&gt;&amp;#124;archive-url=&lt;/code&gt; is malformed: $1',
		anchor = 'archive_url',
		category = 'صفحه‌های دارای خطا در نشانی بایگانی',
		hidden = false },
	arxiv_missing = {
		message = '&lt;code class="cs1-code"&gt;&amp;#124;arxiv=&lt;/code&gt; required',
		anchor = 'arxiv_missing',
		category = 'خطاهای یادکرد: آرکایو',											-- same as bad arxiv
		hidden = false },
	arxiv_params_not_supported = {
		message = 'Unsupported parameter(s) in cite arXiv',
		anchor = 'arxiv_params_not_supported',
		category = 'خطاهای یادکرد: آرکایو',											-- same as bad arxiv
		hidden = false },
	bad_arxiv = {
		message = 'Check &lt;code class="cs1-code"&gt;&amp;#124;arxiv=&lt;/code&gt; value',
		anchor = 'bad_arxiv',
		category = 'خطاهای یادکرد: آرکایو',
		hidden = false },
	bad_asin = {
		message = 'Check &lt;code class="cs1-code"&gt;&amp;#124;asin=&lt;/code&gt; value',
		anchor = 'bad_asin',
		category ='خطاهای یادکرد: ASIN',
		hidden = false },
	bad_bibcode = {
		message = 'Check &lt;code class="cs1-code"&gt;&amp;#124;bibcode=&lt;/code&gt; $1',
		anchor = 'bad_bibcode',
		category = 'خطاهای یادکرد: بیبکد',
		hidden = false },
	bad_biorxiv = {
		message = 'Check &lt;code class="cs1-code"&gt;&amp;#124;biorxiv=&lt;/code&gt; value',
		anchor = 'bad_biorxiv',
		category = 'خطاهای یادکرد: bioRxiv',
		hidden = false },
	bad_citeseerx = {
		message = 'Check &lt;code class="cs1-code"&gt;&amp;#124;citeseerx=&lt;/code&gt; value',
		anchor = 'bad_citeseerx',
		category = 'خطاهای یادکرد: citeseerx',
		hidden = false },
	bad_date = {
		message = 'Check date values in: &lt;code class="cs1-code"&gt;$1&lt;/code&gt;',
		anchor = 'bad_date',
		category = 'خطاهای یادکرد: تاریخ',
		hidden = false },
	bad_doi = {
		message = 'Check &lt;code class="cs1-code"&gt;&amp;#124;doi=&lt;/code&gt; value',
		anchor = 'bad_doi',
		category = 'خطاهای یادکرد: DOI',
		hidden = false },
	bad_hdl = {
		message = 'Check &lt;code class="cs1-code"&gt;&amp;#124;hdl=&lt;/code&gt; value',
		anchor = 'bad_hdl',
		category = 'خطای یادکرد: HDL',
		hidden = false },
	bad_isbn = {
		message = 'Check &lt;code class="cs1-code"&gt;&amp;#124;isbn=&lt;/code&gt; value: $1',
		anchor = 'bad_isbn',
		category = 'خطاهای یادکرد: شابک',
		hidden = false },
	bad_ismn = {
		message = 'Check &lt;code class="cs1-code"&gt;&amp;#124;ismn=&lt;/code&gt; value',
		anchor = 'bad_ismn',
		category = 'خطاهای یادکرد: ISMN',
		hidden = false },
	bad_issn = {
		message = 'Check &lt;code class="cs1-code"&gt;&amp;#124;$1issn=&lt;/code&gt; value',
		anchor = 'bad_issn',
		category = 'خطاهای یادکرد: شاپا',
		hidden = false },
	bad_jfm = {
		message = 'Check &lt;code class="cs1-code"&gt;&amp;#124;jfm=&lt;/code&gt; value',
		anchor = 'bad_jfm',
		category = 'خطاهای یادکرد: JFM',
		hidden = false },
	bad_lccn = {
		message = 'Check &lt;code class="cs1-code"&gt;&amp;#124;lccn=&lt;/code&gt; value',
		anchor = 'bad_lccn',
		category = 'خطاهای یادکرد: LCCN',
		hidden = false },
	bad_usenet_id = {
		message = 'Check &lt;code class="cs1-code"&gt;&amp;#124;message-id=&lt;/code&gt; value',
		anchor = 'bad_message_id',
		category = 'خطاهای یادکرد: message-id',
		hidden = false },
	bad_mr = {
		message = 'Check &lt;code class="cs1-code"&gt;&amp;#124;mr=&lt;/code&gt; value',
		anchor = 'bad_mr',
		category = 'خطاهای یادکرد: MR',
		hidden = false },
	bad_ol = {
		message = 'Check &lt;code class="cs1-code"&gt;&amp;#124;ol=&lt;/code&gt; value',
		anchor = 'bad_ol',
		category = 'خطاهای یادکرد: OL',
		hidden = false },
	bad_paramlink = {															-- for |title-link=, |author/editor/translator-link=, |series-link=, |episode-link=
		message = 'Check &lt;code class="cs1-code"&gt;&amp;#124;$1=&lt;/code&gt; value',
		anchor = 'bad_paramlink',
		category = 'خطاهای یادکرد: پیوند پارامتر',
		hidden = false },
	bad_pmc = {
		message = 'Check &lt;code class="cs1-code"&gt;&amp;#124;pmc=&lt;/code&gt; value',
		anchor = 'bad_pmc',
		category = 'خطاهای یادکرد: PMC',
		hidden = false },
	bad_pmid = {
		message = 'Check &lt;code class="cs1-code"&gt;&amp;#124;pmid=&lt;/code&gt; value',
		anchor = 'bad_pmid',
		category = 'خطاهای یادکرد: شناسه پاب‌مد',
		hidden = false },
	bad_oclc = {
		message = 'Check &lt;code class="cs1-code"&gt;&amp;#124;oclc=&lt;/code&gt; value',
		anchor = 'bad_oclc',
		category = 'خطاهای یادکرد: OCLC',
		hidden = false },
	bad_ssrn = {
		message = 'Check &lt;code class="cs1-code"&gt;&amp;#124;ssrn=&lt;/code&gt; value',
		anchor = 'bad_ssrn',
		category = 'خطاهای یادکرد: SSRN',
		hidden = false },
	bad_url = {
		message = 'Check $1 value',
		anchor = 'bad_url',
		category = 'صفحه‌هایی که نشانی اینترنتی‌شان خطا دارد',
		hidden = false },
	bad_zbl = {
		message = 'Check &lt;code class="cs1-code"&gt;&amp;#124;zbl=&lt;/code&gt; value',
		anchor = 'bad_zbl',
		category = 'خطاهای یادکرد: ZBL',
		hidden = false },
	bare_url_missing_title = {
		message = '$1 missing title',
		anchor = 'bare_url_missing_title',
		category = 'صفحه‌های دارای ارجاعی که پیوند اینترنتی‌شان برهنه است',
		hidden = false },
	biorxiv_missing = {
		message = '&lt;code class="cs1-code"&gt;&amp;#124;biorxiv=&lt;/code&gt; required',
		anchor = 'biorxiv_missing',
		category = 'خطاهای یادکرد: bioRxiv',										-- same as bad bioRxiv
		hidden = false },
	chapter_ignored = {
		message = '&lt;code class="cs1-code"&gt;&amp;#124;$1=&lt;/code&gt; ignored',
		anchor = 'chapter_ignored',
		category = 'خطاهای یادکرد: پارامتر مقاله',
		hidden = false },
	citation_missing_title = {
		message = 'Missing or empty &lt;code class="cs1-code"&gt;&amp;#124;$1=&lt;/code&gt;',
		anchor = 'citation_missing_title',
		category = 'صفحه‌های دارای یادکرد بدون عنوان یادکرد',
		hidden = false },
	citeseerx_missing = {
		message = '&lt;code class="cs1-code"&gt;&amp;#124;citeseerx=&lt;/code&gt; required',
		anchor = 'citeseerx_missing',
		category = 'خطاهای یادکرد: citeseerx',										-- same as bad citeseerx
		hidden = false },
	cite_web_url = {															-- this error applies to cite web and to cite podcast
		message = 'Missing or empty &lt;code class="cs1-code"&gt;&amp;#124;url=&lt;/code&gt;',
		anchor = 'cite_web_url',
		category = 'یادکردهای وب بدون نشانی اینترنتی',
		hidden = true },
	contributor_ignored = {
		message = '&lt;code class="cs1-code"&gt;&amp;#124;contributor=&lt;/code&gt; ignored&lt;/code&gt;',
		anchor = 'contributor_ignored',
		category = 'خطاهای یادکرد: مشارکت‌کننده',
		hidden = false },
	contributor_missing_required_param = {
		message = '&lt;code class="cs1-code"&gt;&amp;#124;contributor=&lt;/code&gt; requires &lt;code class="cs1-code"&gt;&amp;#124;$1=&lt;/code&gt;',
		anchor = 'contributor_missing_required_param',
		category = 'خطاهای یادکرد: مشارکت‌کننده',
		hidden = false },
	deprecated_params = {
		message = 'Cite uses deprecated parameter &lt;code class="cs1-code"&gt;&amp;#124;$1=&lt;/code&gt;',
		anchor = 'deprecated_params',
		category = 'خطاهای یادکرد: پارامتر مهجور',
		hidden = false },
	empty_citation = {
		message = 'Empty citation',
		anchor = 'empty_citation',
		category = 'خطاهای یادکرد: صفحه‌های با یادکرد خالی',
		hidden = false },
	first_missing_last = {
		message = '&lt;code class="cs1-code"&gt;&amp;#124;first$2=&lt;/code&gt; missing &lt;code class="cs1-code"&gt;&amp;#124;last$2=&lt;/code&gt; in $1',
		anchor = 'first_missing_last',
		category = 'خطاهای یادکرد: نویسنده یا ویراستار ناموجود',
		hidden = false },
	format_missing_url = {
		message = '&lt;code class="cs1-code"&gt;&amp;#124;$1=&lt;/code&gt; requires &lt;code class="cs1-code"&gt;&amp;#124;$2=&lt;/code&gt;',
		anchor = 'format_missing_url',
		category = 'Pages using citations with format and no URL',
		hidden = true },
	invalid_param_val = {
		message = 'Invalid &lt;code class="cs1-code"&gt;&amp;#124;$1=$2&lt;/code&gt;',
		anchor = 'invalid_param_val',
		category = 'خطاهای یادکرد: مقدار پارامتر نامعتبر',
		hidden = false },
	invisible_char = {
		message = '$1 in $2 at position $3',
		anchor = 'invisible_char',
		category = 'خطاهای یادکرد: کاراکترهای نامرئی',
		hidden = false },
	missing_name = {
		message = 'Missing &lt;code class="cs1-code"&gt;&amp;#124;last$2=&lt;/code&gt; in $1',
		anchor = 'missing_name',
		category = 'خطاهای یادکرد: نویسنده یا ویراستار ناموجود',
		hidden = false },
	param_access_requires_param = {
		message = '&lt;code class="cs1-code"&gt;&amp;#124;$1-access=&lt;/code&gt; requires &lt;code class="cs1-code"&gt;&amp;#124;$1=&lt;/code&gt;',
		anchor = 'param_access_requires_param',
		category = 'خطاهای یادکرد: دسترسی به پارامتر',
		hidden = false },
	param_has_ext_link = {
		message = 'External link in &lt;code class="cs1-code"&gt;$1&lt;/code&gt;',
		anchor = 'param_has_ext_link',
		category = 'خطاهای یادکرد: پیوندهای بیرونی',
		hidden = false },
	parameter_ignored = {
		message = 'Unknown parameter &lt;code class="cs1-code"&gt;&amp;#124;$1=&lt;/code&gt; ignored',
		anchor = 'parameter_ignored',
		category = 'صفحه‌های دارای ارجاع با پارامتر پشتیبانی‌نشده',
		hidden = false },
	parameter_ignored_suggest = {
		message = 'Unknown parameter &lt;code class="cs1-code"&gt;&amp;#124;$1=&lt;/code&gt; ignored (&lt;code class="cs1-code"&gt;&amp;#124;$2=&lt;/code&gt; suggested)',
		anchor = 'parameter_ignored_suggest',
		category = 'صفحه‌های دارای ارجاع با پارامتر پشتیبانی‌نشده',
		hidden = false },
	redundant_parameters = {
		message = 'More than one of $1 specified',
		anchor = 'redundant_parameters',
		category = 'صفحه‌های دارای ارجاع با متغیر تکراری',
		hidden = false },
	text_ignored = {
		message = 'Text "$1" ignored',
		anchor = 'text_ignored',
		category = 'صفحه‌های دارای ارجاع با پارامتر بدون نام',
		hidden = false },
	trans_missing_title = {
		message = '&lt;code class="cs1-code"&gt;&amp;#124;trans-$1=&lt;/code&gt; requires &lt;code class="cs1-code"&gt;&amp;#124;$1=&lt;/code&gt;',
		anchor = 'trans_missing_title',
		category = 'صفحه‌های دارای ارجاع با پارامتر عنوان ترجمه‌شده',
		hidden = false },
	vancouver = {
		message = 'Vancouver style error: $1',
		anchor = 'vancouver',
		category = 'خطاهای یادکرد: شیوه ونکوور',
		hidden = false },
	wikilink_in_url = {
		message = 'URL–wikilink conflict',										-- uses ndash
		anchor = 'wikilink_in_url',
		category = 'یادکردهای دارای نشانی اینترنتی که پیوند درون‌ویکی دارند',							-- uses ndash
		hidden = false },
	print_param = {															--falocalization
		message = 'پارامتر &lt;code class="cs1-code"&gt;&amp;#124;چاپ=&lt;/code&gt; اضافه است',										
		anchor = 'چاپ',
		category = 'خطاهای یادکرد: پارامتر چاپ',							
		hidden = false
		},
	}


--[[--------------------------&lt; I D _ H A N D L E R S &gt;--------------------------------------------------------

The following contains a list of values for various defined identifiers.  For each identifier we specify a
variety of information necessary to properly render the identifier in the citation.

	parameters: a list of parameter aliases for this identifier
	link: Wikipedia article name
	q: wikidata q number for the identifier
	label: the alternate name to apply to link
	mode: 	'manual' when there is a specific function in the code to handle the identifier;
			'external' for identifiers that link outside of Wikipedia;
	prefix: the first part of a url that will be concatenated with a second part which usually contains the identifier
	encode: true if uri should be percent encoded; otherwise false
	COinS: identifier link or keyword for use in COinS:
		for identifiers registered at info-uri.info use: info:....
		for identifiers that have COinS keywords, use the keyword: rft.isbn, rft.issn, rft.eissn
		for others make a url using the value in prefix, use the keyword: pre (not checked; any text other than 'info' or 'rft' works here)
		set to nil to leave the identifier out of the COinS
	separator: character or text between label and the identifier in the rendered citation
	access: use this parameter to set the access level for all instances of this identifier.
			the value must be a valid access level for an identifier (see ['id-access'] in this file).
	custom_access: to enable custom access level for an identifier, set this parameter
			to the parameter that should control it (normally 'id-access')
]]

local id_handlers = {
	['ARXIV'] = {
		parameters = {'arxiv', 'eprint','آرکایو'},
		link = 'arXiv',
		q = 'Q118398',
		label = 'arXiv',
		mode = 'manual',
		prefix = '//arxiv.org/abs/', 											-- protocol relative tested 2013-09-04
		encode = false,
		COinS = 'info:arxiv',
		separator = ':',
		access = 'free',														-- free to read
		},
	['ASIN'] = {
		parameters = { 'asin', 'ASIN' },
		link = 'Amazon Standard Identification Number',
		q = 'Q1753278',
		label = 'ASIN',
		mode = 'manual',
		prefix = '//www.amazon.',
		COinS = nil,															-- no COinS for this id (needs thinking on implementation because |asin-tld=)
		separator = '&amp;nbsp;',
		encode = false;
		},
	['BIBCODE'] = {
		parameters = {'bibcode', 'بیبکد'},
		link = 'Bibcode',
		q = 'Q25754',
		label = 'Bibcode',
		mode = 'manual',
		prefix = 'http://adsabs.harvard.edu/abs/',
		encode = false,
		COinS = 'info:bibcode',
		separator = ':',
		custom_access = 'bibcode-access',
		},
	['BIORXIV'] = {
		parameters = {'biorxiv'},
		link = 'bioRxiv',
		q = 'Q19835482',
		label = 'bioRxiv',
		mode = 'manual',
		prefix = '//doi.org/10.1101/',
		COinS = 'pre',															-- use prefix value
		access = 'free',														-- free to read
		encode = true,
		separator = '&amp;nbsp;',
		},
	['CITESEERX'] = {
		parameters = {'citeseerx'},
		link = 'CiteSeerX',
		q = 'Q2715061',
		label = 'CiteSeerX',
		mode = 'manual',														-- manual for custom validation of the "doi"
		prefix = '//citeseerx.ist.psu.edu/viewdoc/summary?doi=',
		COinS =  'pre',															-- use prefix value
		access = 'free',														-- free to read
		encode = true,
		separator = '&amp;nbsp;',
		},
	['DOI'] = {
		parameters = { 'doi', 'DOI' },
		link = 'نشانگر دیجیتالی شیء',
		q = 'Q25670',
		label = 'doi',
		mode = 'manual',
		prefix = '//doi.org/',
		COinS = 'info:doi',
		separator = ':',
		encode = true,
		custom_access = 'doi-access',
		},
	['EISSN'] = {
		parameters = {'eissn', 'EISSN'},
		link = 'International_Standard_Serial_Number#Electronic_ISSN',
		q = 'Q46339674',
		label = 'eISSN',
		mode = 'manual',
		prefix = '//www.worldcat.org/issn/',
		COinS = 'rft.eissn',
		encode = false,
		separator = '&amp;nbsp;',
		},
	['HDL'] = {
		parameters = { 'hdl', 'HDL' },
		link = 'Handle System',
		q = 'Q3126718',
		label = 'hdl',
		mode = 'manual',
		prefix = '//hdl.handle.net/',
		COinS = 'info:hdl',
		separator = ':',
		encode = true,
		custom_access = 'hdl-access',
		},
	['ISBN'] = {
		parameters = {'شابک','isbn', 'ISBN', 'isbn13', 'ISBN13'},
		link = 'شماره استاندارد بین‌المللی کتاب',
		q = 'Q33057',
		label = 'ISBN',
		mode = 'manual',
		prefix = 'ویژه:منابع کتاب/',
		COinS = 'rft.isbn',
		separator = '&amp;nbsp;',
		},
	['ISMN'] = {
		parameters = {'ismn', 'ISMN'},
		link = 'International Standard Music Number',
		q = 'Q1666938',
		label = 'ISMN',
		mode = 'manual',
		prefix = '',															-- not currently used;
		COinS = 'nil',															-- nil because we can't use pre or rft or info:
		separator = '&amp;nbsp;',
		},
	['ISSN'] = {
		parameters = {'issn', 'ISSN', 'شاپا'},
		link = 'شماره استاندارد بین‌المللی پیایندها',
		q = 'Q131276',
		label = 'ISSN',
		mode = 'manual',
		prefix = '//www.worldcat.org/issn/',
		COinS = 'rft.issn',
		encode = false,
		separator = '&amp;nbsp;',
		},
	['JFM'] = {
		parameters = {'jfm', 'JFM'},
		link = 'Jahrbuch über die Fortschritte der Mathematik',
		q = '',
		label = 'JFM',
		mode = 'manual',
		prefix = '//zbmath.org/?format=complete&amp;q=an:',
		COinS = 'pre',															-- use prefix value
		encode = true,
		separator = '&amp;nbsp;',
		},
	['JSTOR'] = {
		parameters = {'jstor', 'JSTOR','جی‌استور'},
		link = 'جی‌استور',
		q = 'Q1420342',
		label = 'JSTOR',
		mode = 'external',
		prefix = '//www.jstor.org/stable/', 									-- protocol relative tested 2013-09-04
		COinS = 'pre',															-- use prefix value
		encode = false,
		separator = '&amp;nbsp;',
		custom_access = 'jstor-access',
		},
	['LCCN'] = {
		parameters = {'LCCN', 'lccn'},
		link = 'شماره کنترل کتابخانه کنگره',
		q = 'Q620946',
		label = 'LCCN',
		mode = 'manual',
		prefix = '//lccn.loc.gov/', 											-- protocol relative tested 2015-12-28
		COinS = 'info:lccn',													-- use prefix value
		encode = false,
		separator = '&amp;nbsp;',
		},
	['MR'] = {
		parameters = {'MR', 'mr'},
		link = 'Mathematical Reviews',
		q = 'Q211172',
		label = 'MR',
		mode = 'manual',
		prefix = '//www.ams.org/mathscinet-getitem?mr=', 						-- protocol relative tested 2013-09-04
		COinS = 'pre',															-- use prefix value
		encode = true,
		separator = '&amp;nbsp;',
		},
	['OCLC'] = {
		parameters = {'OCLC', 'oclc'},
		link = 'OCLC',
		q = 'Q190593',
		label = 'OCLC',
		mode = 'manual',
		prefix = '//www.worldcat.org/oclc/',
		COinS = 'info:oclcnum',
		encode = true,
		separator = '&amp;nbsp;',
		},
	['OL'] = {
		parameters = { 'ol', 'OL' },
		link = 'Open Library',
		q = 'Q1201876',
		label = 'OL',
		mode = 'manual',
		prefix = '//openlibrary.org/',
		COinS = nil,															-- no COinS for this id (needs thinking on implementation because /authors/books/works/OL)
		separator = '&amp;nbsp;',
		encode = true,
		custom_access = 'ol-access',
		},
	['OSTI'] = {
		parameters = {'OSTI', 'osti'},
		link = 'Office of Scientific and Technical Information',
		q = 'Q2015776',
		label = 'OSTI',
		mode = 'external',
		prefix = '//www.osti.gov/biblio/',										-- protocol relative tested 2018-09-12
		COinS = 'pre',															-- use prefix value
		encode = true,
		separator = '&amp;nbsp;',
		custom_access = 'osti-access',
		},
	['PMC'] = {
		parameters = {'PMC', 'pmc'},
		link = 'PubMed Central',
		q = 'Q229883',
		label = 'PMC',
		mode = 'manual',
		prefix = '//www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC',
		suffix = " ",
		COinS = 'pre',															-- use prefix value
		encode = true,
		separator = '&amp;nbsp;',
		access = 'free',														-- free to read
		},
	['PMID'] = {
		parameters = {'PMID', 'pmid'},
		link = 'پاب‌مد',
		q = '',
		label = 'PMID',
		mode = 'manual',
		prefix = '//www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/',
		COinS = 'info:pmid',
		encode = false,
		separator = '&amp;nbsp;',
		},
	['RFC'] = {
		parameters = {'RFC', 'rfc'},
		link = 'Request for Comments',
		q = 'Q212971',
		label = 'RFC',
		mode = 'external',
		prefix = '//tools.ietf.org/html/rfc',
		COinS = 'pre',															-- use prefix value
		encode = false,
		separator = '&amp;nbsp;',
		access = 'free',														-- free to read
		},
	['SSRN'] = {
		parameters = {'SSRN', 'ssrn'},
		link = 'Social Science Research Network',
		q = 'Q7550801',
		label = 'SSRN',
		mode = 'manual',
		prefix = '//ssrn.com/abstract=', 										-- protocol relative tested 2013-09-04
		COinS = 'pre',															-- use prefix value
		encode = true,
		separator = '&amp;nbsp;',
		access = 'free',														-- always free to read
		},
	['USENETID'] = {
		parameters = {'message-id'},
		link = 'Usenet',
		q = 'Q193162',
		label = 'Usenet:',
		mode = 'manual',
		prefix = 'news:',
		encode = false,
		COinS = 'pre',															-- use prefix value
		separator = '&amp;nbsp;',
		},
	['ZBL'] = {
		parameters = {'ZBL', 'zbl'},
		link = 'Zentralblatt MATH',
		q = 'Q190269',
		label = 'Zbl',
		mode = 'manual',
		prefix = '//zbmath.org/?format=complete&amp;q=an:',
		COinS = 'pre',															-- use prefix value
		encode = true,
		separator = '&amp;nbsp;',
		},
	}


--[[--------------------------&lt; E X P O R T S &gt;----------------------------------------------------------------
]]

return 	{
	aliases = aliases,
	special_case_translation = special_case_translation,
	defaults = defaults,
	date_names = date_names,
	error_conditions = error_conditions,
	id_handlers = id_handlers,
	keywords = keywords,
	stripmarkers=stripmarkers,
	invisible_chars = invisible_chars,
	indic_script = indic_script,
	maint_cats = maint_cats,
	messages = messages,
	presentation = presentation,
	prop_cats = prop_cats,
	script_lang_codes = script_lang_codes,
	lang_code_remap = lang_code_remap,
	lang_name_remap = lang_name_remap,
	title_types = title_types,
	uncategorized_namespaces = uncategorized_namespaces,
	uncategorized_subpages = uncategorized_subpages,
	templates_using_volume = templates_using_volume,
	templates_using_issue = templates_using_issue,
	templates_not_using_page = templates_not_using_page,
	}</text>
      <sha1>0jjr7ko3pp3g281hedd80wrhxmdvew3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>پودمان:Citation/CS1/fa/Identifiers/توضیحات</title>
    <ns>828</ns>
    <id>96</id>
    <revision>
      <id>152</id>
      <timestamp>2019-03-31T15:17:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Peyman9</username>
        <id>4</id>
      </contributor>
      <comment>صفحه‌ای تازه حاوی «local numConv = require("module:Numeral converter2").convert local identifiers = {};  ----------------------------&lt; F O R W A R D   D E C...» ایجاد کرد</comment>
      <origin>152</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="51013" sha1="4yjzw47rdrf7vgr4z04kl8ncds9j4kr" xml:space="preserve">local numConv = require("module:Numeral converter2").convert
local identifiers = {};

--[[--------------------------&lt; F O R W A R D   D E C L A R A T I O N S &gt;--------------------------------------
]]

local is_set, in_array, set_error, select_one, add_maint_cat, substitute, make_wikilink;	-- functions in Module:Citation/CS1/Utilities

local z;																		-- table of tables defined in Module:Citation/CS1/Utilities

local cfg;																		-- table of configuration tables that are defined in Module:Citation/CS1/Configuration

local wd_int_lang = (mw.site.server:match ('wikidata') and mw.getCurrentFrame():preprocess('{{int:lang}}')) or '';


--============================&lt;&lt; H E L P E R   F U N C T I O N S &gt;&gt;============================================

--[[--------------------------&lt; E X T E R N A L _ L I N K _ I D &gt;----------------------------------------------

Formats a wiki style external link

]]

local function external_link_id(options)
	--local url_string = options.id;
	local url_string = mw.ustring.gsub (options.id, '%d', cfg.date_names.local_digits);	-- Falocalization translate 'local' digits to Western 0-9
	local ext_link;
	local this_wiki_code;														-- wikipedia subdomain; 'en' for en.wikipedia.org
	local wd_article;															-- article title from wikidata
	
	if options.encode == true or options.encode == nil then
		url_string = mw.uri.encode( url_string );
	end

	ext_link = mw.ustring.format ('[%s%s%s %s]', options.prefix, url_string, options.suffix or "", mw.text.nowiki(options.id));
	if is_set(options.access) then
		ext_link = substitute (cfg.presentation['ext-link-access-signal'], {cfg.presentation[options.access].class, cfg.presentation[options.access].title, ext_link});	-- add the free-to-read / paywall lock
	end

	this_wiki_code = mw.language.getContentLanguage():getCode();				-- get this wikipedia's language code (subdomain)
	
	if string.match (mw.site.server, 'wikidata') then
		this_wiki_code = mw.getCurrentFrame():preprocess('{{int:lang}}');		-- on wikidata so use interface language setting instead
	end
	
	if is_set (options.q) then
		wd_article = mw.wikibase.getEntity (options.q):getSitelink (this_wiki_code .. 'wiki');	-- fetch article title from wd
		if wd_article then
			wd_article = table.concat ({':', this_wiki_code, ':', wd_article});	-- make interwiki link if taken from wd; leading colon required
		end
	end

	return table.concat	({
		make_wikilink (wd_article or options.link, options.label),				-- wikidata link or locally specified
		options.separator or '&amp;nbsp;',
		ext_link
		});
end


--[[--------------------------&lt; I N T E R N A L _ L I N K _ I D &gt;----------------------------------------------

Formats a wiki style internal link

]]

local function internal_link_id(options)
	local id = mw.ustring.gsub (options.id, '%d', cfg.date_names.local_digits);	--Falocalization translate 'local' digits to Western 0-9

	return table.concat (
		{
		make_wikilink (options.link, options.label),
		options.separator or '&amp;nbsp;',
		make_wikilink (
			table.concat (
				{
				options.prefix,
				id,																-- translated to western digits
				options.suffix or ''
				}),
			substitute (cfg.presentation['bdi'], {'', mw.text.nowiki (options.id)})	-- bdi tags to prevent Latn script identifiers from being reversed at rtl language wikis
			);																	-- nowiki because MediaWiki still has magic links for ISBN and the like; TODO: is it really required?
		});
end


--[[--------------------------&lt; I S _ E M B A R G O E D &gt;------------------------------------------------------

Determines if a PMC identifier's online version is embargoed. Compares the date in |embargo= against today's date.  If embargo date is
in the future, returns the content of |embargo=; otherwise, returns and empty string because the embargo has expired or because
|embargo= was not set in this cite.

]]

local function is_embargoed (embargo)
	if is_set (embargo) then
		local lang = mw.getContentLanguage();
		local good1, embargo_date, good2, todays_date;
		good1, embargo_date = pcall( lang.formatDate, lang, 'U', embargo );
		good2, todays_date = pcall( lang.formatDate, lang, 'U' );
	
		if good1 and good2 then													-- if embargo date and today's date are good dates
			if tonumber( embargo_date ) &gt;= tonumber( todays_date ) then			-- is embargo date is in the future?
				return embargo;													-- still embargoed
			else
				add_maint_cat ('embargo')
				return '';														-- unset because embargo has expired
			end
		end
	end
	return '';																	-- |embargo= not set return empty string
end


--[[--------------------------&lt; IS _ V A L I D _ I S X N &gt;-----------------------------------------------------

ISBN-10 and ISSN validator code calculates checksum across all isbn/issn digits including the check digit.
ISBN-13 is checked in isbn().

If the number is valid the result will be 0. Before calling this function, issbn/issn must be checked for length
and stripped of dashes, spaces and other non-isxn characters.

]]

local function is_valid_isxn (isxn_str, len)
	local temp = 0;
	isxn_str = { isxn_str:byte(1, len) };	-- make a table of byte values '0' → 0x30 .. '9' → 0x39, 'X' → 0x58
	len = len+1;							-- adjust to be a loop counter
	for i, v in ipairs( isxn_str ) do		-- loop through all of the bytes and calculate the checksum
		if v == string.byte( "X" ) then		-- if checkdigit is X (compares the byte value of 'X' which is 0x58)
			temp = temp + 10*( len - i );	-- it represents 10 decimal
		else
			temp = temp + tonumber( string.char(v) )*(len-i);
		end
	end
	return temp % 11 == 0;					-- returns true if calculation result is zero
end


--[[--------------------------&lt; IS _ V A L I D _ I S X N _ 1 3 &gt;-----------------------------------------------

ISBN-13 and ISMN validator code calculates checksum across all 13 isbn/ismn digits including the check digit.
If the number is valid, the result will be 0. Before calling this function, isbn-13/ismn must be checked for length
and stripped of dashes, spaces and other non-isxn-13 characters.

]]

local function is_valid_isxn_13 (isxn_str)
	local temp=0;
	
	isxn_str = { isxn_str:byte(1, 13) };										-- make a table of byte values '0' → 0x30 .. '9' → 0x39
	for i, v in ipairs( isxn_str ) do
		temp = temp + (3 - 2*(i % 2)) * tonumber( string.char(v) );				-- multiply odd index digits by 1, even index digits by 3 and sum; includes check digit
	end
	return temp % 10 == 0;														-- sum modulo 10 is zero when isbn-13/ismn is correct
end


--[[--------------------------&lt; N O R M A L I Z E _ L C C N &gt;--------------------------------------------------

lccn normalization (http://www.loc.gov/marc/lccn-namespace.html#normalization)
1. Remove all blanks.
2. If there is a forward slash (/) in the string, remove it, and remove all characters to the right of the forward slash.
3. If there is a hyphen in the string:
	a. Remove it.
	b. Inspect the substring following (to the right of) the (removed) hyphen. Then (and assuming that steps 1 and 2 have been carried out):
		1. All these characters should be digits, and there should be six or less. (not done in this function)
		2. If the length of the substring is less than 6, left-fill the substring with zeroes until the length is six.

Returns a normalized lccn for lccn() to validate.  There is no error checking (step 3.b.1) performed in this function.
]]

local function normalize_lccn (lccn)
	lccn = lccn:gsub ("%s", "");									-- 1. strip whitespace

	if nil ~= string.find (lccn,'/') then
		lccn = lccn:match ("(.-)/");								-- 2. remove forward slash and all character to the right of it
	end

	local prefix
	local suffix
	prefix, suffix = lccn:match ("(.+)%-(.+)");						-- 3.a remove hyphen by splitting the string into prefix and suffix

	if nil ~= suffix then											-- if there was a hyphen
		suffix=string.rep("0", 6-string.len (suffix)) .. suffix;	-- 3.b.2 left fill the suffix with 0s if suffix length less than 6
		lccn=prefix..suffix;										-- reassemble the lccn
	end
	
	return lccn;
	end

--============================&lt;&lt; I D E N T I F I E R   F U N C T I O N S &gt;&gt;====================================

--[[--------------------------&lt; A R X I V &gt;--------------------------------------------------------------------

See: http://arxiv.org/help/arxiv_identifier

format and error check arXiv identifier.  There are three valid forms of the identifier:
the first form, valid only between date codes 9108 and 0703 is:
	arXiv:&lt;archive&gt;.&lt;class&gt;/&lt;date code&gt;&lt;number&gt;&lt;version&gt;
where:
	&lt;archive&gt; is a string of alpha characters - may be hyphenated; no other punctuation
	&lt;class&gt; is a string of alpha characters - may be hyphenated; no other punctuation; not the same as |class= parameter which is not supported in this form
	&lt;date code&gt; is four digits in the form YYMM where YY is the last two digits of the four-digit year and MM is the month number January = 01
		first digit of YY for this form can only 9 and 0
	&lt;number&gt; is a three-digit number
	&lt;version&gt; is a 1 or more digit number preceded with a lowercase v; no spaces (undocumented)
	
the second form, valid from April 2007 through December 2014 is:
	arXiv:&lt;date code&gt;.&lt;number&gt;&lt;version&gt;
where:
	&lt;date code&gt; is four digits in the form YYMM where YY is the last two digits of the four-digit year and MM is the month number January = 01
	&lt;number&gt; is a four-digit number
	&lt;version&gt; is a 1 or more digit number preceded with a lowercase v; no spaces

the third form, valid from January 2015 is:
	arXiv:&lt;date code&gt;.&lt;number&gt;&lt;version&gt;
where:
	&lt;date code&gt; and &lt;version&gt; are as defined for 0704-1412
	&lt;number&gt; is a five-digit number
]]

local function arxiv (id, class)
	local handler = cfg.id_handlers['ARXIV'];
	local year, month, version;
	local err_cat = false;														-- assume no error message
	local text;																	-- output text
	id = mw.ustring.gsub (id, '%d', cfg.date_names.local_digits);				--falocalization: make sure id is in latin numerals
	if id:match("^%a[%a%.%-]+/[90]%d[01]%d%d%d%d$") or id:match("^%a[%a%.%-]+/[90]%d[01]%d%d%d%dv%d+$") then	-- test for the 9108-0703 format w/ &amp; w/o version
		year, month = id:match("^%a[%a%.%-]+/([90]%d)([01]%d)%d%d%d[v%d]*$");
		year = tonumber(year);
		month = tonumber(month);
		if ((not (90 &lt; year or 8 &gt; year)) or (1 &gt; month or 12 &lt; month)) or		-- if invalid year or invalid month
			((91 == year and 7 &gt; month) or (7 == year and 3 &lt; month)) then		-- if years ok, are starting and ending months ok?
				err_cat = true;													-- flag for error message
		end

	elseif id:match("^%d%d[01]%d%.%d%d%d%d$") or id:match("^%d%d[01]%d%.%d%d%d%dv%d+$") then	-- test for the 0704-1412 w/ &amp; w/o version
		year, month = id:match("^(%d%d)([01]%d)%.%d%d%d%d[v%d]*$");
		year = tonumber(year);
		month = tonumber(month);
		if ((7 &gt; year) or (14 &lt; year) or (1 &gt; month or 12 &lt; month)) or			-- is year invalid or is month invalid? (doesn't test for future years)
			((7 == year) and (4 &gt; month)) then --or									-- when year is 07, is month invalid (before April)?
				err_cat = true;													-- flag for error message
		end

	elseif id:match("^%d%d[01]%d%.%d%d%d%d%d$") or id:match("^%d%d[01]%d%.%d%d%d%d%dv%d+$") then	-- test for the 1501- format w/ &amp; w/o version
		year, month = id:match("^(%d%d)([01]%d)%.%d%d%d%d%d[v%d]*$");
		year = tonumber(year);
		month = tonumber(month);
		if ((15 &gt; year) or (1 &gt; month or 12 &lt; month)) then						-- is year invalid or is month invalid? (doesn't test for future years)
				err_cat = true;													-- flag for error message
		end

	else
		err_cat = true;															-- not a recognized format; flag for error message
	end

	err_cat = err_cat and table.concat ({' ', set_error ('bad_arxiv')}) or '';	-- set error message if flag is true
	
	text = external_link_id({link = handler.link, label = handler.label, q = handler.q,
			prefix=handler.prefix,id=id,separator=handler.separator, encode=handler.encode, access=handler.access}) .. err_cat;

	if is_set (class) then
		if id:match ('^%d+') then
			text = table.concat ({text, ' [[//arxiv.org/archive/', class, ' ', class, ']]'});	-- external link within square brackets, not wikilink
		else
			text = table.concat ({text, ' ', set_error ('class_ignored')});		
		end
	end

	return text;	
end


--[[--------------------------&lt; B I B C O D E &gt;--------------------------------------------------------------------

Validates (sort of) and formats a bibcode id.

Format for bibcodes is specified here: http://adsabs.harvard.edu/abs_doc/help_pages/data.html#bibcodes

But, this: 2015arXiv151206696F is apparently valid so apparently, the only things that really matter are length, 19 characters
and first four digits must be a year.  This function makes these tests:
	length must be 19 characters
	characters in position
		1–4 must be digits and must represent a year in the range of 1000 – next year
		5 must be a letter
		6 must be letter, ampersand, or dot (ampersand cannot directly precede a dot; &amp;. )
		7–8 must be letter, digit, ampersand, or dot (ampersand cannot directly precede a dot; &amp;. )
		9–18 must be letter, digit, or dot
		19 must be a letter or dot

]]

local function bibcode (id, access)
	local handler = cfg.id_handlers['BIBCODE'];
	local err_type;
	local year;
	id = mw.ustring.gsub (id, '%d', cfg.date_names.local_digits); -- Falocalization translate 'local' digits to Western 0-9

	local text = external_link_id({link=handler.link, label=handler.label, q = handler.q,
		prefix=handler.prefix, id=id, separator=handler.separator, encode=handler.encode,
		access=access});
	
	if 19 ~= id:len() then
		err_type = 'length';
	else
		year = id:match ("^(%d%d%d%d)[%a][%a&amp;%.][%a&amp;%.%d][%a&amp;%.%d][%a%d%.]+[%a%.]$")	-- 
		if not year then														-- if nil then no pattern match
			err_type = 'value';													-- so value error
		else
			local next_year = tonumber(os.date ('%Y'))+1;						-- get the current year as a number and add one for next year
			year = tonumber (year);												-- convert year portion of bibcode to a number
			if (1000 &gt; year) or (year &gt; next_year) then
				err_type = 'year';												-- year out of bounds
			end
			if id:find('&amp;%.') then
				err_type = 'journal';											-- journal abbreviation must not have '&amp;.' (if it does its missing a letter)
			end
		end
	end

	if is_set (err_type) then													-- if there was an error detected
		text = text .. ' ' .. set_error( 'bad_bibcode', {err_type});
	end
	return text;
end


--[[--------------------------&lt; B I O R X I V &gt;-----------------------------------------------------------------

Format bioRxiv id and do simple error checking.  BiorXiv ids are exactly 6 digits.
The bioRxiv id is the number following the last slash in the bioRxiv-issued DOI:
https://doi.org/10.1101/078733 -&gt; 078733

]]

local function biorxiv(id)
	local handler = cfg.id_handlers['BIORXIV'];
	local err_cat = '';															-- presume that bioRxiv id is valid
	id = mw.ustring.gsub (id, '%d', cfg.date_names.local_digits); -- Falocalization translate 'local' digits to Western 0-9

	if nil == id:match("^%d%d%d%d%d%d$") then									-- if bioRxiv id has anything but six digits
		err_cat = ' ' .. set_error( 'bad_biorxiv');	-- set an error message
	end
	
	return external_link_id({link = handler.link, label = handler.label, q = handler.q,
			prefix=handler.prefix,id=id,separator=handler.separator,
			encode=handler.encode, access=handler.access}) .. err_cat;
end


--[[--------------------------&lt; C I T E S E E R X &gt;------------------------------------------------------------

CiteSeerX use their own notion of "doi" (not to be confused with the identifiers resolved via doi.org).

The description of the structure of this identifier can be found at Help_talk:Citation_Style_1/Archive_26#CiteSeerX_id_structure
]]

local function citeseerx (id)
	local handler = cfg.id_handlers['CITESEERX'];
	local matched;
	id = mw.ustring.gsub (id, '%d', cfg.date_names.local_digits); -- Falocalization translate 'local' digits to Western 0-9

	
	local text = external_link_id({link=handler.link, label=handler.label, q = handler.q,
		prefix=handler.prefix, id=id, separator=handler.separator, encode=handler.encode,
		access=handler.access});
	
	matched = id:match ("^10%.1%.1%.[1-9]%d?%d?%d?%.[1-9]%d?%d?%d?$");
	if not matched then
		text = text .. ' ' .. set_error( 'bad_citeseerx' );
	end
	return text;
end


--[[--------------------------&lt; D O I &gt;------------------------------------------------------------------------

Formats a DOI and checks for DOI errors.

DOI names contain two parts: prefix and suffix separated by a forward slash.
	Prefix: directory indicator '10.' followed by a registrant code
	Suffix: character string of any length chosen by the registrant

This function checks a DOI name for: prefix/suffix.  If the doi name contains spaces or endashes, or, if it ends
with a period or a comma, this function will emit a bad_doi error message.

DOI names are case-insensitive and can incorporate any printable Unicode characters so the test for spaces, endash,
and terminal punctuation may not be technically correct but it appears, that in practice these characters are rarely
if ever used in doi names.

]]

local function doi(id, inactive, access)
	local cat = ""
	local handler = cfg.id_handlers['DOI'];
	id = mw.ustring.gsub (id, '%d', cfg.date_names.local_digits); -- Falocalization translate 'local' digits to Western 0-9
	
	local text;
	if is_set(inactive) then
		local inactive_year = inactive:match("%d%d%d%d") or '';					-- try to get the year portion from the inactive date
		if is_set(inactive_year) then
			table.insert( z.error_categories, "Pages with DOIs inactive since " .. numConv('fa', inactive_year) );
		else
			table.insert( z.error_categories, "Pages with inactive DOIs" );		-- when inactive doesn't contain a recognizable year
		end
		inactive = " (" .. cfg.messages['inactive'] .. " " .. inactive .. ")" 
	end
	text = external_link_id({link = handler.link, label = handler.label, q = handler.q,
		prefix=handler.prefix,id=id,separator=handler.separator, encode=handler.encode, access=access}) .. (inactive or '')

	if nil == id:match("^10%.[^%s–]-/[^%s–]-[^%.,]$") then						-- doi must begin with '10.', must contain a fwd slash, must not contain spaces or endashes, and must not end with period or comma
		cat = ' ' .. set_error( 'bad_doi' );
	end

	return text .. cat 
end


--[[--------------------------&lt; H D L &gt;------------------------------------------------------------------------

Formats an HDL with minor error checking.

HDL names contain two parts: prefix and suffix separated by a forward slash.
	Prefix: character string using any character in the UCS-2 character set except '/'
	Suffix: character string of any length using any character in the UCS-2 character set chosen by the registrant

This function checks a HDL name for: prefix/suffix.  If the HDL name contains spaces, endashes, or, if it ends
with a period or a comma, this function will emit a bad_hdl error message.

HDL names are case-insensitive and can incorporate any printable Unicode characters so the test for endashes and
terminal punctuation may not be technically correct but it appears, that in practice these characters are rarely
if ever used in HDLs.

]]

local function hdl(id, access)
	local handler = cfg.id_handlers['HDL'];
	id = mw.ustring.gsub (id, '%d', cfg.date_names.local_digits); -- Falocalization translate 'local' digits to Western 0-9
	
	local text = external_link_id({link = handler.link, label = handler.label, q = handler.q,
			prefix=handler.prefix,id=id,separator=handler.separator, encode=handler.encode, access=access})

	if nil == id:match("^[^%s–]-/[^%s–]-[^%.,]$") then							-- hdl must contain a fwd slash, must not contain spaces, endashes, and must not end with period or comma
		text = text .. ' ' .. set_error( 'bad_hdl' );
	end
	return text;
end


--[[--------------------------&lt; I S B N &gt;----------------------------------------------------------------------

Determines whether an ISBN string is valid

]]

local function isbn( isbn_str )
	isbn_str = mw.ustring.gsub (isbn_str, '%d', cfg.date_names.local_digits);	-- Falocalization translate 'local' digits to Western 0-9
	if nil ~= isbn_str:match("[^%s-0-9X]") then
		return false, 'invalid character';										-- fail if isbn_str contains anything but digits, hyphens, or the uppercase X
	end
	isbn_str = isbn_str:gsub( "-", "" ):gsub( " ", "" );						-- remove hyphens and spaces
	local len = isbn_str:len();
 
	if len ~= 10 and len ~= 13 then
		return false, 'length';													-- fail if incorrect length
	end

	if len == 10 then
		if isbn_str:match( "^%d*X?$" ) == nil then								-- fail if isbn_str has 'X' anywhere but last position
			return false, 'invalid form';									
		end
		return is_valid_isxn(isbn_str, 10), 'checksum';
	else
		if isbn_str:match( "^%d+$" ) == nil then
			return false, 'invalid character';									-- fail if isbn13 is not all digits
		end
		if isbn_str:match( "^97[89]%d*$" ) == nil then
			return false, 'invalid prefix';										-- fail when isbn13 does not begin with 978 or 979
		end
		return is_valid_isxn_13 (isbn_str), 'checksum';
	end
end


--[[--------------------------&lt; A M A Z O N &gt;------------------------------------------------------------------

Formats a link to Amazon.  Do simple error checking: asin must be mix of 10 numeric or uppercase alpha
characters.  If a mix, first character must be uppercase alpha; if all numeric, asins must be 10-digit
isbn. If 10-digit isbn, add a maintenance category so a bot or awb script can replace |asin= with |isbn=.
Error message if not 10 characters, if not isbn10, if mixed and first character is a digit.

This function is positioned here because it calls isbn()

]]

local function asin(id, domain)
	local err_cat = ""
	id = mw.ustring.gsub (id, '%d', cfg.date_names.local_digits); -- Falocalization translate 'local' digits to Western 0-9

	if not id:match("^[%d%u][%d%u][%d%u][%d%u][%d%u][%d%u][%d%u][%d%u][%d%u][%d%u]$") then
		err_cat = ' ' .. set_error ('bad_asin');								-- asin is not a mix of 10 uppercase alpha and numeric characters
	else
		if id:match("^%d%d%d%d%d%d%d%d%d[%dX]$") then							-- if 10-digit numeric (or 9 digits with terminal X)
			if isbn( id ) then													-- see if asin value is isbn10
				add_maint_cat ('ASIN');
			elseif not is_set (err_cat) then
				err_cat = ' ' .. set_error ('bad_asin');						-- asin is not isbn10
			end
		elseif not id:match("^%u[%d%u]+$") then
			err_cat = ' ' .. set_error ('bad_asin');							-- asin doesn't begin with uppercase alpha
		end
	end
	if not is_set(domain) then 
		domain = "com";
	elseif in_array (domain, {'jp', 'uk'}) then			-- Japan, United Kingdom
		domain = "co." .. domain;
	elseif in_array (domain, {'au', 'br', 'mx'}) then	-- Australia, Brazil, Mexico
		domain = "com." .. domain;
	end
	local handler = cfg.id_handlers['ASIN'];
	return external_link_id({link=handler.link,
		label=handler.label, q = handler.q, prefix=handler.prefix .. domain .. "/dp/",
		id=id, encode=handler.encode, separator = handler.separator}) .. err_cat;
end


--[[--------------------------&lt; I S M N &gt;----------------------------------------------------------------------

Determines whether an ISMN string is valid.  Similar to isbn-13, ismn is 13 digits begining 979-0-... and uses the
same check digit calculations.  See http://www.ismn-international.org/download/Web_ISMN_Users_Manual_2008-6.pdf
section 2, pages 9–12.

]]

local function ismn (id)
	local handler = cfg.id_handlers['ISMN'];
	local text;
	local valid_ismn = true;
	local id_copy;
	id_copy = id;																-- save a copy because this testing is destructive
	id = mw.ustring.gsub (id, '%d', cfg.date_names.local_digits);				-- Falocalization translate 'local' digits to Western 0-9

	id=id:gsub( "[%s-–]", "" );													-- strip spaces, hyphens, and endashes from the ismn

	if 13 ~= id:len() or id:match( "^9790%d*$" ) == nil then					-- ismn must be 13 digits and begin 9790
		valid_ismn = false;
	else
		valid_ismn=is_valid_isxn_13 (id);										-- validate ismn
	end

--	text = internal_link_id({link = handler.link, label = handler.label,		-- use this (or external version) when there is some place to link to
--		prefix=handler.prefix,id=id,separator=handler.separator, encode=handler.encode})
 
	text = table.concat (
		{
		make_wikilink (handler.link, handler.label),
		handler.separator,
		id_copy
		});		-- because no place to link to yet

	if false == valid_ismn then
		text = text .. ' ' .. set_error( 'bad_ismn' )							-- add an error message if the ismn is invalid
	end 
	
	return text;
end


--[[--------------------------&lt; I S S N &gt;----------------------------------------------------------------------

Validate and format an issn.  This code fixes the case where an editor has included an ISSN in the citation but
has separated the two groups of four digits with a space.  When that condition occurred, the resulting link looked
like this:

	|issn=0819 4327 gives: [http://www.worldcat.org/issn/0819 4327 0819 4327]	-- can't have spaces in an external link
	
This code now prevents that by inserting a hyphen at the issn midpoint.  It also validates the issn for length
and makes sure that the checkdigit agrees with the calculated value.  Incorrect length (8 digits), characters
other than 0-9 and X, or checkdigit / calculated value mismatch will all cause a check issn error message.  The
issn is always displayed with a hyphen, even if the issn was given as a single group of 8 digits.

]]

local function issn(id, e)
	local issn_copy = id;														-- save a copy of unadulterated issn; use this version for display if issn does not validate
	id = mw.ustring.gsub (id, '%d', cfg.date_names.local_digits);				-- Falocalization translate 'local' digits to Western 0-9

	local handler;
	local text;
	local valid_issn = true;
	
	if e then
		 handler = cfg.id_handlers['EISSN'];
	else
		 handler = cfg.id_handlers['ISSN'];
	end

	id=id:gsub( "[%s-–]", "" );													-- strip spaces, hyphens, and endashes from the issn

	if 8 ~= id:len() or nil == id:match( "^%d*X?$" ) then						-- validate the issn: 8 digits long, containing only 0-9 or X in the last position
		valid_issn=false;														-- wrong length or improper character
	else
		valid_issn=is_valid_isxn(id, 8);										-- validate issn
	end

	if true == valid_issn then
		id = string.sub( id, 1, 4 ) .. "-" .. string.sub( id, 5 );				-- if valid, display correctly formatted version
	else
		id = issn_copy;															-- if not valid, use the show the invalid issn with error message
	end
	
	text = external_link_id({link = handler.link, label = handler.label, q = handler.q,
		prefix=handler.prefix,id=id,separator=handler.separator, encode=handler.encode})
 
	if false == valid_issn then
		text = text .. ' ' .. set_error( 'bad_issn', e and 'e' or '' )			-- add an error message if the issn is invalid
	end 
	
	return text
end


--[[--------------------------&lt; J F M &gt;-----------------------------------------------------------------------

A numerical identifier in the form nn.nnnn.nn

]]

local function jfm (id)
	local handler = cfg.id_handlers['JFM'];
	local id_num;
	local err_cat = '';
	id = mw.ustring.gsub (id, '%d', cfg.date_names.local_digits);				-- Falocalization translate 'local' digits to Western 0-9
	
	id_num = id:match ('^[Jj][Ff][Mm](.*)$');									-- identifier with jfm prefix; extract identifier

	if is_set (id_num) then
		add_maint_cat ('jfm_format');
	else																		-- plain number without mr prefix
		id_num = id;															-- if here id does not have prefix
	end

	if id_num and id_num:match('^%d%d%.%d%d%d%d%.%d%d$') then
		id = id_num;															-- jfm matches pattern
	else
		err_cat = ' ' .. set_error( 'bad_jfm' );								-- set an error message
	end
	
	return external_link_id({link = handler.link, label = handler.label, q = handler.q,
			prefix=handler.prefix,id=id,separator=handler.separator, encode=handler.encode}) .. err_cat;
end


--[[--------------------------&lt; L C C N &gt;----------------------------------------------------------------------

Format LCCN link and do simple error checking.  LCCN is a character string 8-12 characters long. The length of
the LCCN dictates the character type of the first 1-3 characters; the rightmost eight are always digits.
http://info-uri.info/registry/OAIHandler?verb=GetRecord&amp;metadataPrefix=reg&amp;identifier=info:lccn/

length = 8 then all digits
length = 9 then lccn[1] is lower case alpha
length = 10 then lccn[1] and lccn[2] are both lower case alpha or both digits
length = 11 then lccn[1] is lower case alpha, lccn[2] and lccn[3] are both lower case alpha or both digits
length = 12 then lccn[1] and lccn[2] are both lower case alpha

]]

local function lccn(lccn)
	local handler = cfg.id_handlers['LCCN'];
	local err_cat = '';															-- presume that LCCN is valid
	local id = lccn;															-- local copy of the lccn
	id = mw.ustring.gsub (id, '%d', cfg.date_names.local_digits);				-- Falocalization translate 'local' digits to Western 0-9

	id = normalize_lccn (id);													-- get canonical form (no whitespace, hyphens, forward slashes)
	local len = id:len();														-- get the length of the lccn

	if 8 == len then
		if id:match("[^%d]") then												-- if LCCN has anything but digits (nil if only digits)
			err_cat = ' ' .. set_error( 'bad_lccn' );							-- set an error message
		end
	elseif 9 == len then														-- LCCN should be adddddddd
		if nil == id:match("%l%d%d%d%d%d%d%d%d") then							-- does it match our pattern?
			err_cat = ' ' .. set_error( 'bad_lccn' );							-- set an error message
		end
	elseif 10 == len then														-- LCCN should be aadddddddd or dddddddddd
		if id:match("[^%d]") then												-- if LCCN has anything but digits (nil if only digits) ...
			if nil == id:match("^%l%l%d%d%d%d%d%d%d%d") then					-- ... see if it matches our pattern
				err_cat = ' ' .. set_error( 'bad_lccn' );						-- no match, set an error message
			end
		end
	elseif 11 == len then														-- LCCN should be aaadddddddd or adddddddddd
		if not (id:match("^%l%l%l%d%d%d%d%d%d%d%d") or id:match("^%l%d%d%d%d%d%d%d%d%d%d")) then	-- see if it matches one of our patterns
			err_cat = ' ' .. set_error( 'bad_lccn' );							-- no match, set an error message
		end
	elseif 12 == len then														-- LCCN should be aadddddddddd
		if not id:match("^%l%l%d%d%d%d%d%d%d%d%d%d") then						-- see if it matches our pattern
			err_cat = ' ' .. set_error( 'bad_lccn' );							-- no match, set an error message
		end
	else
		err_cat = ' ' .. set_error( 'bad_lccn' );								-- wrong length, set an error message
	end

	if not is_set (err_cat) and nil ~= lccn:find ('%s') then
		err_cat = ' ' .. set_error( 'bad_lccn' );								-- lccn contains a space, set an error message
	end

	return external_link_id({link = handler.link, label = handler.label, q = handler.q,
			prefix=handler.prefix,id=lccn,separator=handler.separator, encode=handler.encode}) .. err_cat;
end


--[[--------------------------&lt; M R &gt;--------------------------------------------------------------------------

A seven digit number; if not seven digits, zero-fill leading digits to make seven digits.

]]

local function mr (id)
	local handler = cfg.id_handlers['MR'];
	local id_num;
	local id_len;
	local err_cat = '';
	id = mw.ustring.gsub (id, '%d', cfg.date_names.local_digits);				-- Falocalization translate 'local' digits to Western 0-9

	
	id_num = id:match ('^[Mm][Rr](%d+)$');										-- identifier with mr prefix

	if is_set (id_num) then
		add_maint_cat ('mr_format');
	else																		-- plain number without mr prefix
		id_num = id:match ('^%d+$');											-- if here id is all digits
	end

	id_len = id_num and id_num:len() or 0;
	if (7 &gt;= id_len) and (0 ~= id_len) then
		id = string.rep ('0', 7-id_len ) .. id_num;								-- zero-fill leading digits
	else
		err_cat = ' ' .. set_error( 'bad_mr' );									-- set an error message
	end
	
	return external_link_id({link = handler.link, label = handler.label, q = handler.q,
			prefix=handler.prefix,id=id,separator=handler.separator, encode=handler.encode}) .. err_cat;
end


--[[--------------------------&lt; O C L C &gt;----------------------------------------------------------------------

Validate and format an oclc id.  https://www.oclc.org/batchload/controlnumber.en.html

]]

local function oclc (id)
	local handler = cfg.id_handlers['OCLC'];
	local number;
	local err_msg = '';															-- empty string for concatenation
	id = mw.ustring.gsub (id, '%d', cfg.date_names.local_digits);				-- Falocalization translate 'local' digits to Western 0-9
	
	if id:match('^ocm%d%d%d%d%d%d%d%d$') then									-- ocm prefix and 8 digits; 001 field (12 characters)
		number = id:match('ocm(%d+)');											-- get the number
	elseif id:match('^ocn%d%d%d%d%d%d%d%d%d$') then								-- ocn prefix and 9 digits; 001 field (12 characters)
		number = id:match('ocn(%d+)');											-- get the number
	elseif id:match('^on%d%d%d%d%d%d%d%d%d%d+$') then							-- on prefix and 10 or more digits; 001 field (12 characters)
		number = id:match('^on(%d%d%d%d%d%d%d%d%d%d+)$');						-- get the number
	elseif id:match('^%(OCoLC%)[1-9]%d*$') then									-- (OCoLC) prefix and variable number digits; no leading zeros; 035 field
		number = id:match('%(OCoLC%)([1-9]%d*)');								-- get the number
		if 9 &lt; number:len() then
			number = nil;														-- contrain to 1 to 9 digits; change this when oclc issues 10-digit numbers
		end
	elseif id:match('^%d+$') then												-- no prefix
		number = id;															-- get the number
		if 10 &lt; number:len() then
			number = nil;														-- contrain to 1 to 10 digits; change this when oclc issues 11-digit numbers
		end
	end

	if number then																-- proper format
		id = number;															-- exclude prefix, if any, from external link
	else
		err_msg = ' ' .. set_error( 'bad_oclc' )								-- add an error message if the id is malformed
	end
	
	local text = external_link_id({link=handler.link, label=handler.label, q = handler.q,
		prefix=handler.prefix, id=id, separator=handler.separator, encode=handler.encode}) .. err_msg;

	return text;
end


--[[--------------------------&lt; O P E N L I B R A R Y &gt;--------------------------------------------------------

Formats an OpenLibrary link, and checks for associated errors.

]]

local function openlibrary(id, access)
	local code;
	local handler = cfg.id_handlers['OL'];
	local ident;
	id = mw.ustring.gsub (id, '%d', cfg.date_names.local_digits);				-- Falocalization translate 'local' digits to Western 0-9
	
	ident, code = id:gsub('^OL', ''):match("^(%d+([AMW]))$");					-- optional OL prefix followed immediately by digits followed by 'A', 'M', or 'W'; remove OL prefix

	if not is_set (ident) then													-- if malformed return an error
		return external_link_id({link=handler.link, label=handler.label, q = handler.q,
			prefix=handler.prefix .. 'OL',
			id=id, separator=handler.separator,	encode = handler.encode,
			access = access}) .. ' ' .. set_error( 'bad_ol' );
	end
	
	id = ident;																	-- use ident without the optional OL prefix (it has been removed)
	
	if ( code == "A" ) then
		return external_link_id({link=handler.link, label=handler.label, q = handler.q,
			prefix=handler.prefix .. 'authors/OL',
			id=id, separator=handler.separator,	encode = handler.encode,
			access = access})
	end
	
	if ( code == "M" ) then
		return external_link_id({link=handler.link, label=handler.label, q = handler.q,
			prefix=handler.prefix .. 'books/OL',
			id=id, separator=handler.separator,	encode = handler.encode,
			access = access})
	end

	if ( code == "W" ) then
		return external_link_id({link=handler.link, label=handler.label, q = handler.q,
			prefix=handler.prefix .. 'works/OL',
			id=id, separator=handler.separator,	encode = handler.encode,
			access = access})
	end
end


--[[--------------------------&lt; P M C &gt;------------------------------------------------------------------------

Format a PMC, do simple error checking, and check for embargoed articles.

The embargo parameter takes a date for a value. If the embargo date is in the future the PMC identifier will not
be linked to the article.  If the embargo date is today or in the past, or if it is empty or omitted, then the
PMC identifier is linked to the article through the link at cfg.id_handlers['PMC'].prefix.

PMC embargo date testing is done in function is_embargoed () which is called earlier because when the citation
has |pmc=&lt;value&gt; but does not have a |url= then |title= is linked with the PMC link.  Function is_embargoed ()
returns the embargo date if the PMC article is still embargoed, otherwise it returns an empty string.

PMCs are sequential numbers beginning at 1 and counting up.  This code checks the PMC to see that it contains only digits and is less
than test_limit; the value in local variable test_limit will need to be updated periodically as more PMCs are issued.

]]

local function pmc(id, embargo)
	local test_limit = 6500000;													-- update this value as PMCs approach
	local handler = cfg.id_handlers['PMC'];
	local err_cat = '';															-- presume that PMC is valid
	local id_num;
	local text;
	id = mw.ustring.gsub (id, '%d', cfg.date_names.local_digits);				-- Falocalization translate 'local' digits to Western 0-9
	
	id_num = id:match ('^[Pp][Mm][Cc](%d+)$');									-- identifier with pmc prefix

	if is_set (id_num) then
		add_maint_cat ('pmc_format');
	else																		-- plain number without pmc prefix
		id_num = id:match ('^%d+$');											-- if here id is all digits
	end

	if is_set (id_num) then														-- id_num has a value so test it
		id_num = tonumber(id_num);												-- convert id_num to a number for range testing
		if 1 &gt; id_num or test_limit &lt; id_num then								-- if PMC is outside test limit boundaries
			err_cat = ' ' .. set_error( 'bad_pmc' );							-- set an error message
		else
			id = tostring (id_num);												-- make sure id is a string
		end
	else																		-- when id format incorrect
		err_cat = ' ' .. set_error( 'bad_pmc' );								-- set an error message
	end
	
	if is_set (embargo) then													-- is PMC is still embargoed?
		text = table.concat (													-- still embargoed so no external link
			{
			make_wikilink (handler.link, handler.label),
			handler.separator,
			id,
			err_cat
			});
	else
		text = external_link_id({link = handler.link, label = handler.label, q = handler.q,	-- no embargo date or embargo has expired, ok to link to article
			prefix=handler.prefix,id=id,separator=handler.separator, encode=handler.encode, access=handler.access}) .. err_cat;
	end
	return text;
end


--[[--------------------------&lt; P M I D &gt;----------------------------------------------------------------------

Format PMID and do simple error checking.  PMIDs are sequential numbers beginning at 1 and counting up.  This
code checks the PMID to see that it contains only digits and is less than test_limit; the value in local variable
test_limit will need to be updated periodically as more PMIDs are issued.

]]

local function pmid(id)
	local test_limit = 32000000;												-- update this value as PMIDs approach
	local handler = cfg.id_handlers['PMID'];
	local err_cat = '';															-- presume that PMID is valid
	id = mw.ustring.gsub (id, '%d', cfg.date_names.local_digits);				-- Falocalization translate 'local' digits to Western 0-9
	
	if id:match("[^%d]") then													-- if PMID has anything but digits
		err_cat = ' ' .. set_error( 'bad_pmid' );								-- set an error message
	else																		-- PMID is only digits
		local id_num = tonumber(id);											-- convert id to a number for range testing
		if 1 &gt; id_num or test_limit &lt; id_num then								-- if PMID is outside test limit boundaries
			err_cat = ' ' .. set_error( 'bad_pmid' );							-- set an error message
		end
	end
	
	return external_link_id({link = handler.link, label = handler.label, q = handler.q,
			prefix=handler.prefix,id=id,separator=handler.separator, encode=handler.encode}) .. err_cat;
end


--[[--------------------------&lt; S S R N &gt;----------------------------------------------------------------------

Format an ssrn, do simple error checking

SSRNs are sequential numbers beginning at 100? and counting up.  This code checks the ssrn to see that it is
only digits and is greater than 99 and less than test_limit; the value in local variable test_limit will need
to be updated periodically as more SSRNs are issued.

]]

local function ssrn (id)
	local test_limit = 3500000;													-- update this value as SSRNs approach
	local handler = cfg.id_handlers['SSRN'];
	local err_cat = '';															-- presume that SSRN is valid
	local id_num;
	local text;
	id = mw.ustring.gsub (id, '%d', cfg.date_names.local_digits);				-- Falocalization translate 'local' digits to Western 0-9
	
	id_num = id:match ('^%d+$');												-- id must be all digits

	if is_set (id_num) then														-- id_num has a value so test it
		id_num = tonumber(id_num);												-- convert id_num to a number for range testing
		if 100 &gt; id_num or test_limit &lt; id_num then								-- if SSRN is outside test limit boundaries
			err_cat = ' ' .. set_error( 'bad_ssrn' );							-- set an error message
		end
	else																		-- when id format incorrect
		err_cat = ' ' .. set_error( 'bad_ssrn' );								-- set an error message
	end
	
	text = external_link_id({link = handler.link, label = handler.label, q = handler.q,
		prefix=handler.prefix,id=id,separator=handler.separator, encode=handler.encode, access=handler.access}) .. err_cat;

	return text;
end


--[[--------------------------&lt; U S E N E T _ I D &gt;------------------------------------------------------------

Validate and format a usenet message id.  Simple error checking, looks for 'id-left@id-right' not enclosed in
'&lt;' and/or '&gt;' angle brackets.

]]

local function usenet_id (id)
	local handler = cfg.id_handlers['USENETID'];

	local text = external_link_id({link = handler.link, label = handler.label, q = handler.q,
		prefix=handler.prefix,id=id,separator=handler.separator, encode=handler.encode})
 
	if not id:match('^.+@.+$') or not id:match('^[^&lt;].*[^&gt;]$')then				-- doesn't have '@' or has one or first or last character is '&lt; or '&gt;'
		text = text .. ' ' .. set_error( 'bad_usenet_id' )						-- add an error message if the message id is invalid
	end 
	
	return text
end


--[[--------------------------&lt; Z B L &gt;-----------------------------------------------------------------------

A numerical identifier in the form nnnn.nnnnn - leading zeros in the first quartet optional

]]

local function zbl (id)
	local handler = cfg.id_handlers['ZBL'];
	local id_num;
	local err_cat = '';
	id = mw.ustring.gsub (id, '%d', cfg.date_names.local_digits);				-- Falocalization translate 'local' digits to Western 0-9
	
	id_num = id:match ('^[Zz][Bb][Ll](.*)$');									-- identifier with zbl prefix; extract identifier

	if is_set (id_num) then
		add_maint_cat ('zbl_format');
	else																		-- plain number without zbl prefix
		id_num = id;															-- if here id does not have prefix
	end

	if id_num:match('^%d?%d?%d?%d%.%d%d%d%d%d$') then
		id = id_num;															-- id matches pattern
	else
		err_cat = ' ' .. set_error( 'bad_zbl' );								-- set an error message
	end
	
	return external_link_id({link = handler.link, label = handler.label, q = handler.q,
			prefix=handler.prefix,id=id,separator=handler.separator, encode=handler.encode}) .. err_cat;
end


--============================&lt;&lt; I N T E R F A C E   F U N C T I O N S &gt;&gt;==========================================

--[[--------------------------&lt; B U I L D _ I D _ L I S T &gt;--------------------------------------------------------

Takes a table of IDs created by extract_ids() and turns it into a table of formatted ID outputs.

inputs:
	id_list – table of identifiers built by extract_ids()
	options – table of various template parameter values used to modify some manually handled identifiers

]]

local function build_id_list( id_list, options )
	local new_list, handler = {};

	local function fallback(k) return { __index = function(t,i) return cfg.id_handlers[k][i] end } end;
	
	for k, v in pairs( id_list ) do												-- k is uc identifier name as index to cfg.id_handlers; e.g. cfg.id_handlers['ISBN'], v is a table
		-- fallback to read-only cfg
		v = numConv('fa', v);
		handler = setmetatable( { ['id'] = v, ['access'] = options.IdAccessLevels[k] }, fallback(k) );

		if handler.mode == 'external' then
			table.insert( new_list, {handler.label, external_link_id( handler ) } );
		elseif handler.mode == 'internal' then
			table.insert( new_list, {handler.label, internal_link_id( handler ) } );
		elseif handler.mode ~= 'manual' then
			error( cfg.messages['unknown_ID_mode'] );
		elseif k == 'ARXIV' then
			table.insert( new_list, {handler.label, arxiv( v, options.Class ) } ); 
		elseif k == 'ASIN' then
			table.insert( new_list, {handler.label, asin( v, options.ASINTLD ) } ); 
		elseif k == 'BIBCODE' then
			table.insert( new_list, {handler.label, bibcode( v, handler.access ) } );
		elseif k == 'BIORXIV' then
			table.insert( new_list, {handler.label, biorxiv( v ) } );
		elseif k == 'CITESEERX' then
			table.insert( new_list, {handler.label, citeseerx( v ) } );
		elseif k == 'DOI' then
			table.insert( new_list, {handler.label, doi( v, options.DoiBroken, handler.access ) } );
		elseif k == 'EISSN' then
			table.insert( new_list, {handler.label, issn( v, true ) } );		-- true distinguishes eissn from issn
		elseif k == 'HDL' then
			table.insert( new_list, {handler.label, hdl( v, handler.access ) } );
		elseif k == 'ISBN' then
			local ISBN = internal_link_id( handler );
			local check;
			local err_type = '';
			check, err_type = isbn( v );
			if not check then
				if is_set(options.IgnoreISBN) then								-- ISBN is invalid; if |ignore-isbn-error= set
					add_maint_cat ('ignore_isbn_err');							-- ad a maint category
				else
					ISBN = ISBN .. set_error( 'bad_isbn', {err_type}, false, " ", "" );	-- else display an error message
				end
			elseif is_set(options.IgnoreISBN) then								-- ISBN is OK; if |ignore-isbn-error= set
				add_maint_cat ('ignore_isbn_err');								-- because |ignore-isbn-error= unnecessary
			end
			table.insert( new_list, {handler.label, ISBN } );				
		elseif k == 'ISMN' then
			table.insert( new_list, {handler.label, ismn( v ) } );
		elseif k == 'ISSN' then
			table.insert( new_list, {handler.label, issn( v ) } );
		elseif k == 'JFM' then
			table.insert( new_list, {handler.label, jfm( v ) } );
		elseif k == 'LCCN' then
			table.insert( new_list, {handler.label, lccn( v ) } );
		elseif k == 'MR' then
			table.insert( new_list, {handler.label, mr( v ) } );
		elseif k == 'OCLC' then
			table.insert( new_list, {handler.label, oclc( v ) } );
		elseif k == 'OL' or k == 'OLA' then
			table.insert( new_list, {handler.label, openlibrary( v, handler.access ) } );
		elseif k == 'PMC' then
			table.insert( new_list, {handler.label, pmc( v, options.Embargo ) } );
		elseif k == 'PMID' then
			table.insert( new_list, {handler.label, pmid( v ) } );
		elseif k == 'SSRN' then
			table.insert( new_list, {handler.label, ssrn( v ) } );
		elseif k == 'USENETID' then
			table.insert( new_list, {handler.label, usenet_id( v ) } );
		elseif k == 'ZBL' then
			table.insert( new_list, {handler.label, zbl( v ) } );
		else
			error( cfg.messages['unknown_manual_ID'] );
		end
	end
	
	local function comp( a, b )	-- used in following table.sort()
		return a[1]:lower() &lt; b[1]:lower();
	end
	
	table.sort( new_list, comp );
	for k, v in ipairs( new_list ) do
		new_list[k] = v[2];
	end
	
	return new_list;
end


--[[--------------------------&lt; E X T R A C T _ I D S &gt;------------------------------------------------------------

Populates ID table from arguments using configuration settings. Loops through cfg.id_handlers and searches args for
any of the parameters listed in each cfg.id_handlers['...'].parameters.  If found, adds the parameter and value to
the identifier list.  Emits redundant error message is more than one alias exists in args

]]

local function extract_ids( args )
	local id_list = {};															-- list of identifiers found in args
	for k, v in pairs( cfg.id_handlers ) do										-- k is uc identifier name as index to cfg.id_handlers; e.g. cfg.id_handlers['ISBN'], v is a table
		v = select_one( args, v.parameters, 'redundant_parameters' );			-- v.parameters is a table of aliases for k; here we pick one from args if present
		if is_set(v) then id_list[k] = v; end									-- if found in args, add identifier to our list
	end
	return id_list;
end


--[[--------------------------&lt; E X T R A C T _ I D _ A C C E S S _ L E V E L S &gt;--------------------------------------

Fetches custom id access levels from arguments using configuration settings.
Parameters which have a predefined access level (e.g. arxiv) do not use this
function as they are directly rendered as free without using an additional parameter.

]]

local function extract_id_access_levels( args, id_list )
	local id_accesses_list = {};
	for k, v in pairs( cfg.id_handlers ) do
		local access_param = v.custom_access;
		local k_lower = string.lower(k);
		if is_set(access_param) then
			local access_level = args[access_param];
			if is_set(access_level) then
				if not in_array (access_level:lower(), cfg.keywords['id-access']) then
					table.insert( z.message_tail, { set_error( 'invalid_param_val', {access_param, access_level}, true ) } );	
					access_level = nil;
				end
				if not is_set(id_list[k]) then
					table.insert( z.message_tail, { set_error( 'param_access_requires_param', {k_lower}, true ) } );
				end
				if is_set(access_level) then
					access_level = access_level:lower();
				end
				id_accesses_list[k] = access_level;
			end
		end
	end
	return id_accesses_list;
end


--[[--------------------------&lt; S E T _ S E L E C T E D _ M O D U L E S &gt;--------------------------------------

Sets local cfg table and imported functions table to same (live or sandbox) as that used by the other modules.

]]

local function set_selected_modules (cfg_table_ptr, utilities_page_ptr)
	cfg = cfg_table_ptr;

	is_set = utilities_page_ptr.is_set;											-- import functions from select Module:Citation/CS1/Utilities module
	in_array = utilities_page_ptr.in_array;
	set_error = utilities_page_ptr.set_error;
	select_one = utilities_page_ptr.select_one;
	add_maint_cat = utilities_page_ptr.add_maint_cat;
	substitute = utilities_page_ptr.substitute;
	make_wikilink = utilities_page_ptr.make_wikilink;

	z = utilities_page_ptr.z;													-- table of tables in Module:Citation/CS1/Utilities
end


return {
	build_id_list = build_id_list,
	extract_ids = extract_ids,
	extract_id_access_levels = extract_id_access_levels,
	is_embargoed = is_embargoed;
	set_selected_modules = set_selected_modules;
	}</text>
      <sha1>4yjzw47rdrf7vgr4z04kl8ncds9j4kr</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>پودمان:Citation/CS1/en/Whitelist</title>
    <ns>828</ns>
    <id>97</id>
    <revision>
      <id>621</id>
      <parentid>153</parentid>
      <timestamp>2020-06-18T04:14:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sarah</username>
        <id>1</id>
      </contributor>
      <origin>621</origin>
      <model>Scribunto</model>
      <format>text/plain</format>
      <text bytes="25391" sha1="6phoj26eqf066mx1n7pqqndx7qtyd4j" xml:space="preserve">
--[[--------------------------&lt; P A R A M E T E R S   N O T   S U P P O R T E D &gt;------------------------------

This is a list of parameters that once were but now are no longer supported:

	['albumlink'] = nil,														-- unique alias of titlelink used by old cite AV media notes
	['albumtype'] = nil,														-- controled inappropriate functionality in the old cite AV media notes
	['artist'] = nil,															-- unique alias of others used by old cite AV media notes
	['ARXIV'] = nil,															-- not an initialization
	['Author'] = nil,															-- non-standard capitalization
	['authorformat'] = nil,														-- primarily used to support Vancouver format which functionality now part of name-list-format
	['author-format'] = nil,													-- primarily used to support Vancouver format which functionality now part of name-list-format
	['author-name-separator'] = nil,											-- primarily used to support Vancouver format which functionality now part of name-list-format
	['author-separator'] = nil,													-- primarily used to support Vancouver format which functionality now part of name-list-format
	['began'] = nil,															-- module handles date ranges; cite episode and cite series
	['BIBCODE'] = nil,															-- not an initialization
	['callsign'] = nil,															-- cite interview removed
	['call-sign'] = nil,														-- cite interview removed
	['chapterlink'] = nil,														-- if ever necessary to link to a chapter article, |chapter= can be wikilinked 
	['chapter-link'] = nil,														-- 
	['city'] = nil,																-- cite interview removed
	['coauthor'] = nil,															-- redundant to |authorn=; not made part of metadata
	['coauthors'] = nil,														-- redundant to |authorn=; not made part of metadata
	['cointerviewers'] = nil,													-- unique alias of others used by old cite interview
	['day'] = nil,																-- deprecated in {{citation/core}} and somehow undeprecated in Module:Citation/CS1 and now finally removed
	['director'] = nil,															-- unique alias of author used by old cite DVD-notes
	['doi_brokendate'] = nil,    												-- alias of doi-broken-date
	['doi_inactivedate'] = nil,													-- alias of doi-inactive-date
	['DoiBroken'] = nil,														-- not used, non-standard captialization
	['Editor'] = nil,															-- non-standard capitalization
	['editorformat'] = nil,														-- primarily used to support Vancouver format which functionality now part of name-list-format
	['EditorSurname'] = nil,													-- non-standard capitalization
	['editor-format'] = nil,													-- primarily used to support Vancouver format which functionality now part of name-list-format
	['EditorGiven'] = nil,														-- non-standard capitalization
	['editor-name-separator'] = nil,											-- primarily used to support Vancouver format which functionality now part of name-list-format
	['editor-separator'] = nil,													-- primarily used to support Vancouver format which functionality now part of name-list-format
	['Embargo'] = nil,															-- not used, non-standard capitalization
	['ended'] = nil,															-- module handles date ranges; cite episode and cite series
	['in'] = nil,																-- ambiguous between use for language, appearance of a lesser work in an edited work
	['month'] = nil,															-- functionality supported by |date=
	['name-separator'] = nil,													-- primarily used to support Vancouver format which functionality now part of name-list-format
	['notestitle'] = nil,														-- unique alias of chapter used by old cite AV media notes
	['PPrefix'] = nil,															-- non-standard capitalization
	['PPPrefix'] = nil,															-- not used, non-standard capitalization
	['pp-prefix'] = nil,														-- not used, not documented
	['p-prefix'] = nil,															-- not used, not documented
	['program'] = nil,															-- cite interview removed
	['publisherid'] = nil,														-- unique alias of id used by old cite AV media notes and old cite DVD-notes
	['Ref'] = nil,																-- non-standard capitalization
	['separator'] = nil,														-- this functionality now provided by |mode=
	['template doc demo'] = nil,												-- alias of template doc demo
	['titleyear'] = nil,														-- unique alias of origyear used by old cite DVD-notes
	['trans_chapter'] = nil,													-- alias of trans-chapter
	['trans_title'] = nil,														-- alias of trans-title

	['Author#'] = nil,															-- non-standard capitalization
	['authors#'] = nil,															-- no need for multiple lists of author names
	['Editor#'] = nil,															-- non-standard capitalization
	['editors#'] = nil,															-- no need for multiple lists of editor names
	['EditorGiven#'] = nil,														-- non-standard capitalization
	['EditorSurname#'] = nil,													-- non-standard capitalization

]]

--[[--------------------------&lt; S U P P O R T E D   P A R A M E T E R S &gt;--------------------------------------

Because a steady-state signal conveys no useful information, whitelist.basic_arguments[] list items can have three values:
	true - these parameters are valid and supported parameters
	false - these parameters are deprecated but still supported
	nil - these parameters are no longer supported (when setting a parameter to nil, leave a comment stating the reasons for invalidating the parameter)
	
]]

local whitelist = {}

local basic_arguments = {
	['accessdate'] = true,
	['access-date'] = true,
	['تاریخ بازبینی'] = true,
	['تاریخ بازیابی'] = true,
	['تاریخ بازدید'] = true,
	['بازبینی'] = true,
	['بازیابی'] = true,
	['بازدید'] = true,
	['تاریخ دسترسی'] = true,
	['agency'] = true,
	['خبرگزاری'] = true,
	['airdate'] = true,
	['air-date'] = true,
	['archivedate'] = true,
	['archive-date'] = true,
	['تاریخ بایگانی'] = true,
	['archive-format'] = true,
	['archiveurl'] = true,
	['archive-url'] = true,
	['نشانی بایگانی'] = true,
	['پیوند بایگانی'] = true,
	['article'] = true,
	['article-format'] = true,
	['article-url'] = true,
	['article-url-access'] = true,
	['arxiv'] = true,
	['آرکایو'] = true,
	['asin'] = true,
	['ASIN'] = true,
	['asin-tld'] = true,
	['ASIN-TLD'] = false,														-- not an identifier but an identifier-modifier
	['at'] = true,
	['در'] = true,
	['author'] = true,
	['نویسنده'] = true,
	['پدیدآورنده'] = true,
	['author-first'] = true,
	['نام'] = true,
	['author-last'] = true,
	['نام خانوادگی'] = true,
	['authorlink'] = true,
	['author-link'] = true,
	['پیوند نویسنده'] = true,
	['authormask'] = true,
	['author-mask'] = true,
	['authors'] = true,
	['bibcode'] = true,
	['بیبکد'] = true,
	['bibcode-access'] = true,
	['biorxiv'] = true,
	['booktitle'] = true,
	['book-title'] = true,
	['عنوان جلد'] = true,
	['عنوان کتاب'] = true,
	['cartography'] = true,
	['chapter'] = true,
	['فصل'] = true,
	['مدخل'] = true,
	['مشارکت'] = true,
	['مقاله'] = true,
	['chapter-format'] = true,
	['chapterurl'] = true,
	['chapter-url'] = true,
	['نشانی فصل'] = true,
	['پیوند فصل'] = true,
	['پیوند مشارکت'] = true,
	['پیوند مدخل'] = true,
	['پیوند بخش'] = true,
	['پیوند مقاله'] = true,
	['نشانی مقاله'] = true,
	['chapter-url-access'] = true,
	['citeseerx'] = true,
	['class'] = false,															-- cite arxiv only; general use deprecated
	['collaboration'] = true,
	['conference'] = true,
	['conference-format'] = true,
	['conferenceurl'] = true,
	['conference-url'] = true,
	['contribution'] = true,
	['مشارکت'] = true,
	['contribution-format'] = true,
	['contributionurl'] = true,
	['contribution-url'] = true,
	['پیوند مشارکت'] = true,
	['contributor'] = true,
	['مشارکت‌کننده'] = true,
	['contributor-first'] = true,
	['نام مشارکت‌کننده'] = true,
	['contributor-last'] = true,
	['نام خانوادگی مشارکت‌کننده'] = true,
	['contributor-given'] = true,
	['contributor-surname'] = true,
	['contributor-link'] = true,
	['پیوند مشارکت‌کننده'] = true,
	['contributor-mask'] = true,
	['credits'] = true,															-- cite episode, cite serial
	['date'] = true,
	['تاریخ'] = true,
	['تاریخ انتشار'] = true,
	['deadurl'] = true,
	['پیوند مرده'] = true,
	['dead-url'] = true,
	['degree'] = true,
	['department'] = true,
	['df'] = true,
	['dictionary'] = true,
	['واژه‌نامه'] = true,
	['لغت‌نامه'] = true,
	['displayauthors'] = true,
	['display-authors'] = true,
	['displayeditors'] = true,
	['display-editors'] = true,
	['docket'] = true,
	['doi'] = true,
	['DOI'] = true,
	['doi-access'] = true,
	['doi-broken'] = true,
	['doi-broken-date'] = true,
	['doi-inactive-date'] = true,
	['edition'] = true,
	['ویراست'] = true,
	['ویرایش'] = true,
	['editor'] = true,
	['ویراستار'] = true,
	['editor-first'] = true,
	['نام ویراستار'] = true,
	['editor-given'] = true,
	['editor-last'] = true,
	['نام خانوادگی ویراستار'] = true,
	['editorlink'] = true,
	['editor-link'] = true,
	['پیوند ویراستار'] = true,
	['editormask'] = true,
	['editor-mask'] = true,
	['editors'] = true,
	['editor-surname'] = true,
	['eissn'] = true,
	['EISSN'] = true,
	['embargo'] = true,
	['encyclopaedia'] = true,
	['encyclopedia'] = true,
	['دانشنامه'] = true,
	['دایرةالمعارف'] = true,
	['entry'] = true,
	['entry-format'] = true,
	['entry-url'] = true,
	['entry-url-access'] = true,
	['episode'] = true,															-- cite serial only TODO: make available to cite episode?
	['episodelink'] = true,														-- cite episode and cite serial
	['episode-link'] = true,													-- cite episode and cite serial
	['eprint'] = true,															-- cite arxiv and arxiv identifiers
	['event'] = true,
	['event-format'] = true,
	['eventurl'] = true,
	['event-url'] = true,
	['first'] = true,
	['format'] = true,
	['فرمت'] = true,
	['قالب'] = true,
	['given'] = true,
	['hdl'] = true,
	['HDL'] = true,
	['hdl-access'] = true,
	['host'] = true,
	['id'] = true,
	['ID'] = true,
	['ignoreisbnerror'] = true,
	['شابک نادرست'] = true,
	['شابک غلط'] = true,
	['ignore-isbn-error'] = true,
	['inset'] = true,
	['institution'] = true,
	['interviewer'] = true,
	['مصاحبه‌کننده'] = true,
	['interviewer-first'] = true,
	['نام مصاحبه‌کننده'] = true,
	['interviewer-last'] = true,
	['نام خانوادگی مصاحبه‌کننده'] = true,
	['interviewerlink'] = true,
	['interviewer-link'] = true,
	['پیوند مصاحبه‌کننده'] = true,
	['interviewermask'] = true,
	['interviewer-mask'] = true,
	['interviewers'] = true,
	['isbn'] = true,
	['ISBN'] = true,
	['isbn13'] = true,
	['ISBN13'] = true,
	['شابک'] = true,
	['ismn'] = true,
	['ISMN'] = true,
	['issn'] = true,
	['ISSN'] = true,
	['شاپا'] = true,
	['issue'] = true,
	['jfm'] = true,
	['JFM'] = true,
	['journal'] = true,
	['ژورنال'] = true,
	['jstor'] = true,
	['JSTOR'] = true,
	['جی‌استور'] = true,
	['jstor-access'] = true,
	['lang'] = true,
	['language'] = true,
	['زبان'] = true,
	['کد زبان'] = true,
	['last'] = true,
	['lastauthoramp'] = true,
	['last-author-amp'] = true,
	['laydate'] = true,
	['lay-date'] = true,
	['laysource'] = true,
	['lay-source'] = true,
	['laysummary'] = true,
	['lay-summary'] = true,
	['lay-format'] = true,
	['layurl'] = true,
	['lay-url'] = true,
	['lccn'] = true,
	['LCCN'] = true,
	['location'] = true,
	['magazine'] = true,
	['مجله'] = true,
	['نشریه'] = true,
	['mailinglist'] = true,														-- cite mailing list only
	['mailing-list'] = true,													-- cite mailing list only
	['map'] = true,																-- cite map only
	['map-format'] = true,														-- cite map only
	['mapurl'] = true,															-- cite map only
	['map-url'] = true,															-- cite map only
	['medium'] = true,
	['message-id'] = true,														-- cite newsgroup
	['minutes'] = true,
	['mode'] = true,
	['mr'] = true,
	['MR'] = true,
	['name-list-format'] = true,
	['network'] = true,
	['شبکه'] = true,
	['newsgroup'] = true,
	['newspaper'] = true,
	['روزنامه'] = true,
	['nocat'] = true,
	['no-cat'] = true,
	['nopp'] = true,
	['no-pp'] = true,
	['notracking'] = true,
	['no-tracking'] = true,
	['number'] = true,
	['شماره'] = true,
	['oclc'] = true,
	['OCLC'] = true,
	['ol'] = true,
	['OL'] = true,
	['ol-access'] = true,
	['origyear'] = true,
	['سال اصلی'] = true,
	['یادداشت سال'] = true,
	['orig-year'] = true,
	['osti'] = true,
	['OSTI'] = true,
	['osti-access'] = true,
	['others'] = true,
	['دیگران'] = true,
	['نویسندگان سایر بخش‌ها'] = true,
	['نویسندگان دیگر'] = true,
	['p'] = true,
	['page'] = true,
	['صفحه'] = true,
	['ص'] = true,
	['pages'] = true,
	['صفحات'] = true,
	['صفحه‌ها'] = true,
	['people'] = true,
	['periodical'] = true,
	['place'] = true,
	['مکان'] = true,
	['مکان انتشارات'] = true,
	['شهر'] = true,
	['pmc'] = true,
	['PMC'] = true,
	['pmid'] = true,
	['PMID'] = true,
	['postscript'] = true,
	['پی‌نوشت'] = true,
	['pp'] = true,
	['صص'] = true,
	['print'] = true,
	['چاپ'] = true,
	['publicationdate'] = true,
	['تاریخ انتشار'] = true,
	['publication-date'] = true,
	['publicationplace'] = true,
	['publication-place'] = true,
	['publisher'] = true,
	['ناشر'] = true,
	['انتشارات'] = true,
	['quotation'] = true,
	['quote'] = true,
	['نقل قول'] = true,
	['گفتاورد'] = true,
	['ref'] = true,
	['رف'] = true,
	['ref2'] = true,
	['ش'] = true,
	['شناسه'] = true,
	['registration'] = true,
	['عضویت'] = true,
	['rfc'] = true,
	['RFC'] = true,
	['scale'] = true,
	['script-chapter'] = true,
	['script-title'] = true,
	['season'] = true,
	['section'] = true,
	['بخش'] = true,
	['section-format'] = true,
	['sections'] = true,														-- cite map only
	['sectionurl'] = true, -- معادل‌ها در بالاتر داده شده‌اند
	['section-url'] = true,
	['section-url-access'] = true,
	['series'] = true,
	['سری'] = true,
	['نسخه'] = true,
	['serieslink'] = true,
	['پیوند سری'] = true,
	['پیوند نسخه'] = true,
	['series-link'] = true,
	['seriesno'] = true,
	['شماره سری'] = true,
	['series-no'] = true,
	['seriesnumber'] = true,
	['series-number'] = true,
	['series-separator'] = true,
	['sheet'] = true,															-- cite map only
	['sheets'] = true,															-- cite map only
	['ssrn'] = true,
	['SSRN'] = true,
	['station'] = true,
	['subject'] = true,
	['subjectlink'] = true,
	['subject-link'] = true,
	['subscription'] = true,
	['اشتراک'] = true,
	['آبونمان'] = true,
	['surname'] = true,
	['template-doc-demo'] = true,
	['time'] = true,
	['زمان'] = true,
	['timecaption'] = true,
	['time-caption'] = true,
	['title'] = true,
	['عنوان'] = true,
	['کتاب'] = true,
	['titlelink'] = true,
	['پیوند عنوان'] = true,	
	['title-link'] = true,
	['trans-chapter'] = true,
	['trans-map'] = true,
	['transcript'] = true,
	['transcript-format'] = true,
	['transcripturl'] = true,
	['transcript-url'] = true,
	['trans-title'] = true,
	['ترجمه عنوان'] = true,
	['ترجمه ایتالیک'] = true,
	['ترجمه فصل'] = true,
	['translator'] = true,
	['مترجم'] = true,
	['ترجمه'] = true,
	['translator-first'] = true,
	['نام مترجم'] = true,
	['translator-last'] = true,
	['نام خانوادگی مترجم'] = true,
	['translator-given'] = true,
	['translator-surname'] = true,
	['translator-link'] = true,
	['پیوند مترجم'] = true,
	['translator-mask'] = true,
	['type'] = true,
	['نوع'] = true,
	['url'] = true,
	['URL'] = true,
	['پیوند'] = true,
	['پیوند اصلی'] = true,
	['نشانی'] = true,
	['url-access'] = true,
	['دسترسی پیوند'] = true,
	['دسترسی-پیوند'] = true,
	['vauthors'] = true,
	['veditors'] = true,
	['version'] = true,
	['نسخه'] = true,
	['via'] = true,
	['توسط'] = true,
	['volume'] = true,
	['جلد'] = true,
	['جلدها'] = true,
	['دوره'] = true,
	['website'] = true,
	['وبگاه'] = true,
	['work'] = true,
	['اثر'] = true,
	['year'] = true,
	['سال'] = true,
	['zbl'] = true,
	['ZBL'] = true,
	['url-status'] = true,
}

local numbered_arguments = {
	['author#'] = true,
	['نویسنده#'] = true,
	['پدیدآورنده#'] = true,
	['author-first#'] = true,
	['نام#'] = true,
	['author#-first'] = true,
	['author-last#'] = true,
	['نام خانوادگی#'] = true,
	['author#-last'] = true,
	['author-link#'] = true,
	['پیوند نویسنده#'] = true,
	['author#link'] = true,
	['author#-link'] = true,
	['authorlink#'] = true,
	['author-mask#'] = true,
	['author#mask'] = true,
	['author#-mask'] = true,
	['authormask#'] = true,
	['contributor#'] = true,
	['مشارکت‌کننده#'] = true,
	['contributor-first#'] = true,
	['نام مشارکت‌کننده#'] = true,
	['contributor#-first'] = true,
	['contributor-last#'] = true,
	['نام خانوادگی مشارکت‌کننده#'] = true,
	['contributor#-last'] = true,
	['contributor-given#'] = true,
	['contributor#-given'] = true,
	['contributor-surname#'] = true,
	['contributor#-surname'] = true,
	['contributor-link#'] = true,
	['پیوند مشارکت‌کننده#'] = true,
	['contributor#-link'] = true,
	['contributor-mask#'] = true,
	['contributor#-mask'] = true,
	['editor#'] = true,
	['ویراستار#'] = true,
	['editor-first#'] = true,
	['نام ویراستار#'] = true,
	['editor#-first'] = true,
	['editor#-given'] = true,
	['editor-given#'] = true,
	['editor-last#'] = true,
	['نام خانوادگی ویراستار#'] = true,
	['editor#-last'] = true,
	['editor-link#'] = true,
	['پیوند ویراستار#'] = true,
	['editor#link'] = true,
	['editor#-link'] = true,
	['editorlink#'] = true,
	['editor-mask#'] = true,
	['editor#mask'] = true,
	['editor#-mask'] = true,
	['editormask#'] = true,
	['editor#-surname'] = true,
	['editor-surname#'] = true,
	['first#'] = true,
	['given#'] = true,
	['interviewer#'] = true,
	['مصاحبه‌کننده#'] = true,
	['interviewer-first#'] = true,
	['نام مصاحبه‌کننده#'] = true,
	['interviewer#-first'] = true,
	['interviewer-last#'] = true,
	['نام خانوادگی مصاحبه‌کننده#'] = true,
	['interviewer#-last'] = true,
	['interviewer-link#'] = true,
	['پیوند مصاحبه‌کننده#'] = true,
	['interviewer#-link'] = true,
	['interviewer-mask#'] = true,
	['interviewer#-mask'] = true,
	['last#'] = true,
	['subject#'] = true,
	['subject-link#'] = true,
	['subject#link'] = true,
	['subject#-link'] = true,
	['subjectlink#'] = true,
	['surname#'] = true,
	['translator#'] = true,
	['مترجم#'] = true,
	['ترجمه#'] = true,
	['translator-first#'] = true,
	['نام مترجم#'] = true,
	['translator#-first'] = true,
	['translator-last#'] = true,
	['نام خانوادگی مترجم#'] = true,
	['translator#-last'] = true,
	['translator-given#'] = true,
	['translator#-given'] = true,
	['translator-surname#'] = true,
	['translator#-surname'] = true,
	['translator-link#'] = true,
	['پیوند مترجم#'] = true,
	['translator#-link'] = true,
	['translator-mask#'] = true,
	['translator#-mask'] = true,
}

--[[--------------------------&lt; C I T E   A R X I V   S U P P O R T E D   P A R A M E T E R S &gt;----------------

Cite arXiv uses the limited set of parameters defined in the limited_basic_arguments and limited_numbered_arguments
tables.  Those lists are supplemented with this list of parameters that are exclusive to cite arXiv but not supported
by other cs1 templates that use the limited parameter set.

Because a steady-state signal conveys no useful information, whitelist.basic_arguments[] list items can have three values:
	true - these parameters are valid and supported parameters
	false - these parameters are deprecated but still supported
	nil - these parameters are no longer supported (when setting a parameter to nil, leave a comment stating the reasons for invalidating the parameter)
	
]]

--[[
This is a list of parameters that once were but now are no longer supported:
	['ARXIV'] = nil,															-- not an initialization
	['version'] = nil,															-- this is the cite arxiv parameter; |version= still supported by other cs1|2 templates

]]

local arxiv_basic_arguments = {
	['arxiv'] = true,															-- cite arxiv and arxiv identifiers
	['class'] = true,															-- cite arxiv only
	['eprint'] = true,															-- cite arxiv and arxiv identifiers
}


--[[--------------------------&lt; C I T E   B I O R X I V   S U P P O R T E D   P A R A M E T E R S &gt;------------

Cite biorxiv uses the limited set of parameters defined in the limited_basic_arguments and limited_numbered_arguments
tables.  Those lists are supplemented with this list of parameters that are exclusive to cite biorxiv but not supported
by other cs1 templates that use the limited parameter set.

Because a steady-state signal conveys no useful information, whitelist.basic_arguments[] list items can have three values:
	true - these parameters are valid and supported parameters
	false - these parameters are deprecated but still supported
	nil - these parameters are no longer supported (when setting a parameter to nil, leave a comment stating the reasons for invalidating the parameter)
	
]]

local biorxiv_basic_arguments = {
	['biorxiv'] = true,
}


--[[--------------------------&lt; C I T E   C I T E S E E R X   S U P P O R T E D   P A R A M E T E R S &gt;--------

Cite citeseerx uses the limited set of parameters defined in the limited_basic_arguments and limited_numbered_arguments
tables.  Those lists are supplemented with this list of parameters that are exclusive to cite citeseerx but not supported
by other cs1 templates that use the limited parameter set.

Because a steady-state signal conveys no useful information, whitelist.basic_arguments[] list items can have three values:
	true - these parameters are valid and supported parameters
	false - these parameters are deprecated but still supported
	nil - these parameters are no longer supported (when setting a parameter to nil, leave a comment stating the reasons for invalidating the parameter)
	
]]

local citeseerx_basic_arguments = {
	['citeseerx'] = true,
}


--[[--------------------------&lt; L I M I T E D   S U P P O R T E D   P A R A M E T E R S &gt;----------------------

This is an experiment that attempts to use validate() and a limited list of valid parameters to validate the
parameters provided in a cite arxiv, cite biorxiv, or cite citeseerx templates.  These parameters are common to
all three templates

Because a steady-state signal conveys no useful information, whitelist.basic_arguments[] list items can have three values:
	true - these parameters are valid and supported parameters
	false - these parameters are deprecated but still supported
	nil - these parameters are no longer supported (when setting a parameter to nil, leave a comment stating the reasons for invalidating the parameter)
	
]]

local limited_basic_arguments = {
	['at'] = true,
	['در'] = true,
	['author'] = true,
	['author-first'] = true,
	['author-last'] = true,
	['authorlink'] = true,
	['author-link'] = true,
	['authormask'] = true,
	['author-mask'] = true,
	['authors'] = true,
	['collaboration'] = true,
	['date'] = true,
	['df'] = true,
	['display-authors'] = true,
	['first'] = true,
	['given'] = true,
	['language'] = true,
	['last'] = true,
	['lastauthoramp'] = true,
	['last-author-amp'] = true,
	['mode'] = true,
	['name-list-format'] = true,
	['nocat'] = true,
	['no-cat'] = true,
	['notracking'] = true,
	['no-tracking'] = true,
	['p'] = true,
	['page'] = true,
	['ص'] = true,
	['صفحه'] = true,
	['pages'] = true,
	['pp'] = true,
	['صفحات'] = true,
	['صفحه‌ها'] = true,
	['postscript'] = true,
	['quotation'] = true,
	['quote'] = true,
	['نقل قول'] = true,
	['گفتاورد'] = true,
	['ref'] = true,
	['رف'] = true,
	['Ref2'] = true,
	['ش'] = true,
	['surname'] = true,
	['template-doc-demo'] = true,
	['title'] = true,
	['url'] = true,
	['URL'] = true,
	['پیوند'] = true,
	['نشانی'] = true,
	['vauthors'] = true,
	['year'] = true,
	['سال'] = true,
}
local limited_numbered_arguments = {
	['author#'] = true,
	['author-first#'] = true,
	['author#-first'] = true,
	['author-last#'] = true,
	['author#-last'] = true,
	['author-link#'] = true,
	['author#link'] = true,
	['author#-link'] = true,
	['authorlink#'] = true,
	['author-mask#'] = true,
	['author#mask'] = true,
	['author#-mask'] = true,
	['authormask#'] = true,
	['first#'] = true,
	['given#'] = true,
	['last#'] = true,
	['surname#'] = true,
}

return {
	basic_arguments = basic_arguments,
	numbered_arguments = numbered_arguments,
	limited_basic_arguments = limited_basic_arguments,
	limited_numbered_arguments = limited_numbered_arguments,
	arxiv_basic_arguments = arxiv_basic_arguments,
	biorxiv_basic_arguments = biorxiv_basic_arguments,
	citeseerx_basic_arguments = citeseerx_basic_arguments
};</text>
      <sha1>6phoj26eqf066mx1n7pqqndx7qtyd4j</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>پودمان:Citation/CS1/en/Utilities</title>
    <ns>828</ns>
    <id>98</id>
    <revision>
      <id>154</id>
      <timestamp>2019-03-31T15:19:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Peyman9</username>
        <id>4</id>
      </contributor>
      <comment>صفحه‌ای تازه حاوی «local u = {}  local z = { 	error_categories = {};														-- for categorizing citations that contain errors 	error_ids = {}; 	message_...» ایجاد کرد</comment>
      <origin>154</origin>
      <model>Scribunto</model>
      <format>text/plain</format>
      <text bytes="13878" sha1="paqzmjiy0g42xcm0br82k5z9jczlnm6" xml:space="preserve">local u = {}

local z = {
	error_categories = {};														-- for categorizing citations that contain errors
	error_ids = {};
	message_tail = {};
	maintenance_cats = {};														-- for categorizing citations that aren't erroneous per se, but could use a little work
	properties_cats = {};														-- for categorizing citations based on certain properties, language of source for instance
};


--[[--------------------------&lt; F O R W A R D   D E C L A R A T I O N S &gt;--------------------------------------
]]

local cfg;																		-- table of tables imported from selected Module:Citation/CS1/Configuration


--[[--------------------------&lt; I S _ S E T &gt;------------------------------------------------------------------

Returns true if argument is set; false otherwise. Argument is 'set' when it exists (not nil) or when it is not an empty string.

]]

local function is_set( var )
	return not (var == nil or var == '');
end


--[[--------------------------&lt; I N _ A R R A Y &gt;--------------------------------------------------------------

Whether needle is in haystack

]]

local function in_array( needle, haystack )
	if needle == nil then
		return false;
	end
	for n,v in ipairs( haystack ) do
		if v == needle then
			return n;
		end
	end
	return false;
end


--[[--------------------------&lt; S U B S T I T U T E &gt;----------------------------------------------------------

Populates numbered arguments in a message string using an argument table.

]]

local function substitute( msg, args )
	return args and mw.message.newRawMessage( msg, args ):plain() or msg;
end


--[[--------------------------&lt; E R R O R _ C O M M E N T &gt;----------------------------------------------------

Wraps error messages with css markup according to the state of hidden.

]]

local function error_comment( content, hidden )
	return substitute( hidden and cfg.presentation['hidden-error'] or cfg.presentation['visible-error'], content );
end


--[=[-------------------------&lt; M A K E _ W I K I L I N K &gt;----------------------------------------------------

Makes a wikilink; when bot link and display text is provided, returns a wikilink in the form [[L|D]]; if only
link is provided, returns a wikilink in the form [[L]]; if neither are provided or link is omitted, returns an
empty string.

]=]

local function make_wikilink (link, display)
	if is_set (link) then
		if is_set (display) then
			return table.concat ({'[[', link, '|', display, ']]'});
		else
			return table.concat ({'[[', link, ']]'});
		end
	else
		return '';
	end
end


--[[--------------------------&lt; S E T _ E R R O R &gt;--------------------------------------------------------------

Sets an error condition and returns the appropriate error message.  The actual placement of the error message in the output is
the responsibility of the calling function.

]]

local function set_error( error_id, arguments, raw, prefix, suffix )
	local error_state = cfg.error_conditions[ error_id ];
	
	prefix = prefix or "";
	suffix = suffix or "";
	
	if error_state == nil then
		error( cfg.messages['undefined_error'] );								-- because missing error handler in Module:Citation/CS1/Configuration
	elseif is_set( error_state.category ) then
		table.insert( z.error_categories, error_state.category );
	end
	
	local message = substitute( error_state.message, arguments );

	message = table.concat (
		{
		message,
		' (',
		make_wikilink (
			table.concat (
				{
				cfg.messages['help page link'],
				'#',
				error_state.anchor
				}),
			cfg.messages['help page label']),
		')'
		});

--	message = table.concat ({message, ' (', substitute (cfg.presentation['wikilink'], 
--		{cfg.messages['help page link'] .. '#' .. error_state.anchor, cfg.messages['help page label']}), ')'});
--	message = message .. " ([[" .. cfg.messages['help page link'] .. 
--		"#" .. error_state.anchor .. "|" ..
--		cfg.messages['help page label'] .. "]])";
	
	z.error_ids[ error_id ] = true;
	if in_array( error_id, { 'bare_url_missing_title', 'trans_missing_title' } )
			and z.error_ids['citation_missing_title'] then
		return '', false;
	end
	
	message = table.concat({ prefix, message, suffix });
	
	if raw == true then
		return message, error_state.hidden;
	end		
		
	return error_comment( message, error_state.hidden );
end


--[[-------------------------&lt; I S _ A L I A S _ U S E D &gt;-----------------------------------------------------

This function is used by select_one() to determine if one of a list of alias parameters is in the argument list
provided by the template.

Input:
	args – pointer to the arguments table from calling template
	alias – one of the list of possible aliases in the aliases lists from Module:Citation/CS1/Configuration
	index – for enumerated parameters, identifies which one
	enumerated – true/false flag used choose how enumerated aliases are examined
	value – value associated with an alias that has previously been selected; nil if not yet selected
	selected – the alias that has previously been selected; nil if not yet selected
	error_list – list of aliases that are duplicates of the alias already selected

Returns:
	value – value associated with alias we selected or that was previously selected or nil if an alias not yet selected
	selected – the alias we selected or the alias that was previously selected or nil if an alias not yet selected

]]

local function is_alias_used (args, alias, index, enumerated, value, selected, error_list)
	if enumerated then															-- is this a test for an enumerated parameters?
		alias = alias:gsub ('#', index);										-- replace '#' with the value in index
	else
		alias = alias:gsub ('#', '');											-- remove '#' if it exists
	end

	if is_set(args[alias]) then													-- alias is in the template's argument list
		if value ~= nil and selected ~= alias then								-- if we have already selected one of the aliases
			local skip;
			for _, v in ipairs(error_list) do									-- spin through the error list to see if we've added this alias
				if v == alias then
					skip = true;
					break;														-- has been added so stop looking 
				end
			end
			if not skip then													-- has not been added so
				table.insert( error_list, alias );								-- add error alias to the error list
			end
		else
			value = args[alias];												-- not yet selected an alias, so select this one
			selected = alias;
		end
	end
	return value, selected;														-- return newly selected alias, or previously selected alias
end


--[[--------------------------&lt; A D D _ M A I N T _ C A T &gt;------------------------------------------------------

Adds a category to z.maintenance_cats using names from the configuration file with additional text if any.
To prevent duplication, the added_maint_cats table lists the categories by key that have been added to z.maintenance_cats.

]]

local added_maint_cats = {}														-- list of maintenance categories that have been added to z.maintenance_cats
local function add_maint_cat (key, arguments)
	if not added_maint_cats [key] then
		added_maint_cats [key] = true;											-- note that we've added this category
		table.insert( z.maintenance_cats, substitute (cfg.maint_cats [key], arguments));	-- make name then add to table
	end
end


--[[--------------------------&lt; S A F E _ F O R _ I T A L I C S &gt;----------------------------------------------

Protects a string that will be wrapped in wiki italic markup '' ... ''

Note: We cannot use &lt;i&gt; for italics, as the expected behavior for italics specified by ''...'' in the title is that
they will be inverted (i.e. unitalicized) in the resulting references.  In addition, &lt;i&gt; and '' tend to interact
poorly under Mediawiki's HTML tidy.

]]

local function safe_for_italics( str )
	if not is_set(str) then
		return str;
	else
		if str:sub(1,1) == "'" then str = "&lt;span&gt;&lt;/span&gt;" .. str; end
		if str:sub(-1,-1) == "'" then str = str .. "&lt;span&gt;&lt;/span&gt;"; end
		
		-- Remove newlines as they break italics.
		return str:gsub( '\n', ' ' );
	end
end


--[[--------------------------&lt; W R A P _ S T Y L E &gt;----------------------------------------------------------

Applies styling to various parameters.  Supplied string is wrapped using a message_list configuration taking one
argument; protects italic styled parameters.  Additional text taken from citation_config.presentation - the reason
this function is similar to but separate from wrap_msg().

]]

local function wrap_style (key, str)
	if not is_set( str ) then
		return "";
	elseif in_array( key, { 'italic-title', 'trans-italic-title' } ) then
		str = safe_for_italics( str );
	end

	return substitute( cfg.presentation[key], {str} );
end


--[[--------------------------&lt; S E L E C T _ O N E &gt;----------------------------------------------------------

Chooses one matching parameter from a list of parameters to consider.  The list of parameters to consider is just
names.  For parameters that may be enumerated, the position of the numerator in the parameter name is identified
by the '#' so |author-last1= and |author1-last= are represented as 'author-last#' and 'author#-last'.

Because enumerated parameter |&lt;param&gt;1= is an alias of |&lt;param&gt;= we must test for both possibilities.


Generates an error if more than one match is present.

]]

local function select_one( args, aliases_list, error_condition, index )
	local value = nil;															-- the value assigned to the selected parameter
	local selected = '';														-- the name of the parameter we have chosen
	local error_list = {};

	if index ~= nil then index = tostring(index); end

	for _, alias in ipairs( aliases_list ) do									-- for each alias in the aliases list
		if alias:match ('#') then												-- if this alias can be enumerated
			if '1' == index then												-- when index is 1 test for enumerated and non-enumerated aliases
				value, selected = is_alias_used (args, alias, index, false, value, selected, error_list);	-- first test for non-enumerated alias
			end
			value, selected = is_alias_used (args, alias, index, true, value, selected, error_list);		-- test for enumerated alias
		else
			value, selected = is_alias_used (args, alias, index, false, value, selected, error_list);		--test for non-enumerated alias
		end
	end

	if #error_list &gt; 0 and 'none' ~= error_condition then						-- for cases where this code is used outside of extract_names()
		local error_str = "";
		for _, k in ipairs( error_list ) do
			if error_str ~= "" then error_str = error_str .. cfg.messages['parameter-separator'] end
			error_str = error_str .. wrap_style ('parameter', k);
		end
		if #error_list &gt; 1 then
			error_str = error_str .. cfg.messages['parameter-final-separator'];
		else
			error_str = error_str .. cfg.messages['parameter-pair-separator'];
		end
		error_str = error_str .. wrap_style ('parameter', selected);
		table.insert( z.message_tail, { set_error( error_condition, {error_str}, true ) } );
	end
	
	return value, selected;
end


--[=[-------------------------&lt; R E M O V E _ W I K I _ L I N K &gt;----------------------------------------------

Gets the display text from a wikilink like [[A|B]] or [[B]] gives B

The str:gsub() returns either A|B froma [[A|B]] or B from [[B]] or B from B (no wikilink markup).

In l(), l:gsub() removes the link and pipe (if they exist); the second :gsub() trims white space from the label
if str was wrapped in wikilink markup.  Presumably, this is because without wikimarkup in str, there is no match
in the initial gsub, the replacement function l() doesn't get called.

]=]

local function remove_wiki_link (str)
	return (str:gsub( "%[%[([^%[%]]*)%]%]", function(l)
		return l:gsub( "^[^|]*|(.*)$", "%1" ):gsub("^%s*(.-)%s*$", "%1");
	end));
end


--[=[-------------------------&lt; I S _ W I K I L I N K &gt;--------------------------------------------------------

Determines if str is a wikilink, extracts, and returns the the wikilink type, link text, and display text parts.
If str is a complex wikilink ([[L|D]]):
	returns wl_type 2 and D and L from [[L|D]];
if str is a simple wikilink ([[D]])
	returns wl_type 1 and D from [[D]] and L as empty string;
if not a wikilink:
	returns wl_type 0, str as D, and L as empty string.

trims leading and trailing white space and pipes from L and D ([[L|]] and [[|D]] are accepted by MediaWiki and
treated like [[D]]; while [[|D|]] is not accepted by MediaWiki, here, we accept it and return D without the pipes).

]=]

local function is_wikilink (str)
	local D, L
	local wl_type = 2;															-- assume that str is a complex wikilink [[L|D]]

	L, D = str:match ('%[%[([^|]+)|([^%]]+)%]%]');								-- get L and D from [[L|D]] 

	if not is_set (D) then														-- if no separate link
		D = str:match ('%[%[([^%]]*)|*%]%]');									-- get D from [[D]]
		wl_type = 1; 
	end
	
	if not is_set (D) then														-- no wikilink markup
		D = str;																-- return the string as D
		wl_type = 0;															-- but say that it is not a wikilink
	end
	
	D = mw.text.trim (D, '%s|');												-- trim white space and pipe characters 
	L = L and mw.text.trim (L, '%s|');
	
	return wl_type, D, L or '';
end


--[[--------------------------&lt; S E T _ S E L E C T E D _ M O D U L E S &gt;--------------------------------------

Sets local cfg table to same (live or sandbox) as that used by the other modules.

]]

local function set_selected_modules (cfg_table_ptr)
	cfg = cfg_table_ptr;
	
end


return {																		-- return exported functions and tables
	is_set = is_set,
	in_array = in_array,
	substitute = substitute,
	error_comment = error_comment,
	set_error = set_error,
	select_one = select_one,
	add_maint_cat = add_maint_cat,
	wrap_style = wrap_style,
	safe_for_italics = safe_for_italics,
	remove_wiki_link = remove_wiki_link,
	is_wikilink = is_wikilink,
	make_wikilink = make_wikilink,
	set_selected_modules = set_selected_modules,
	z = z,
	}</text>
      <sha1>paqzmjiy0g42xcm0br82k5z9jczlnm6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>پودمان:Citation/CS1/en/Date validation</title>
    <ns>828</ns>
    <id>99</id>
    <revision>
      <id>620</id>
      <parentid>155</parentid>
      <timestamp>2020-06-18T04:13:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sarah</username>
        <id>1</id>
      </contributor>
      <origin>620</origin>
      <model>Scribunto</model>
      <format>text/plain</format>
      <text bytes="45296" sha1="cfu08bwzpuu9hjps4671nbe9xvo6f5v" xml:space="preserve">
local p = {}


--[[--------------------------&lt; F O R W A R D   D E C L A R A T I O N S &gt;--------------------------------------
]]

local is_set, in_array;															-- imported functions from selected Module:Citation/CS1/Utilities
local cfg;																		-- table of tables imported from slected Module:Citation/CS1/Configuration

--[=[-------------------------&lt; I S _ V A L I D _ A C C E S S D A T E &gt;----------------------------------------

returns true if:
	Wikipedia start date &lt;= accessdate &lt; today + 2 days

Wikipedia start date is 2001-01-15T00:00:00 UTC which is 979516800 seconds after 1970-01-01T00:00:00 UTC (the start of Unix time)
accessdate is the date provided in |accessdate= at time 00:00:00 UTC
today is the current date at time 00:00:00 UTC plus 48 hours
	if today is 2015-01-01T00:00:00 then
		adding 24 hours gives 2015-01-02T00:00:00 – one second more than today
		adding 24 hours gives 2015-01-03T00:00:00 – one second more than tomorrow

This function does not work if it is fed month names for languages other than English.  Wikimedia #time: parser
apparently doesn't understand non-Engish date month names. This function will always return false when the date
contains a non-English month name because good1 is false after the call to lang.formatDate().  To get around that
call this function with YYYY-MM-DD format dates.

]=]

local function is_valid_accessdate (accessdate)
	local lang = mw.getContentLanguage();
	local good1, good2;
	local access_ts, tomorrow_ts;												-- to hold unix time stamps representing the dates
		
	good1, access_ts = pcall( lang.formatDate, lang, 'U', accessdate );			-- convert accessdate value to unix timesatmp 
	good2, tomorrow_ts = pcall( lang.formatDate, lang, 'U', 'today + 2 days' );	-- today midnight + 2 days is one second more than all day tomorrow
	
	if good1 and good2 then														-- lang.formatDate() returns a timestamp in the local script which which tonumber() may not understand
		access_ts = tonumber (access_ts) or lang:parseFormattedNumber (access_ts);			-- convert to numbers for the comparison;
		tomorrow_ts = tonumber (tomorrow_ts) or lang:parseFormattedNumber (tomorrow_ts);
	else
		return false;															-- one or both failed to convert to unix time stamp
	end

	if 979516800 &lt;= access_ts and access_ts &lt; tomorrow_ts then					-- Wikipedia start date &lt;= accessdate &lt; tomorrow's date
		return true;
	else
		return false;															-- accessdate out of range
	end
end


--[[--------------------------&lt; G E T _ M O N T H _ N U M B E R &gt;----------------------------------------------

returns a number according to the month in a date: 1 for January, etc.  Capitalization and spelling must be correct. If not a valid month, returns 0

]]

local function get_month_number (month)
	return cfg.date_names['local'].long[month] or cfg.date_names['local'].short[month] or		-- look for local names first
			cfg.date_names['en'].long[month] or	cfg.date_names['en'].short[month] or			-- failing that, look for English names
			0;																					-- not a recognized month name
end


--[[--------------------------&lt; I S _ V A L I D _ E M B A R G O _ D A T E &gt;------------------------------------

returns true and date value if that value has proper dmy, mdy, ymd format.

returns false and 9999 (embargoed forever) when date value is not proper format; assumes that when |embargo= is
set, the editor intended to embargo a pmc but |embargo= does not hold a single date.

]]

local function is_valid_embargo_date (v)
	if v:match ('^%d%d%d%d%-%d%d%-%d%d$') or									-- ymd
		v:match ('^%d%d?%s+%a+%s+%d%d%d%d$') or									-- dmy
		v:match ('^%a+%s+%d%d?%s*,%s*%d%d%d%d$') then							-- mdy
			return true, v;
	end
	return false, '9999';														-- if here not good date so return false and set embargo date to long time in future
end


--[[--------------------------&lt; G E T _ S E A S O N _ N U M B E R &gt;--------------------------------------------

returns a number according to the sequence of seasons in a year: 1 for Winter, etc.  Capitalization and spelling must be correct. If not a valid season, returns 0

Uses ISO DIS 8601 2016 part 2 §4.7  Divisions of a year for hemishpere-independent seasons:
	21-24 = Spring, Summer, Autumn, Winter, independent of “Hemisphere”

These additional divisions not currently supported:
	25-28 = Spring - Northern Hemisphere, Summer- Northern Hemisphere, Autumn - Northern Hemisphere, Winter - Northern Hemisphere
	29-32 = Spring – Southern Hemisphere, Summer– Southern Hemisphere, Autumn – Southern Hemisphere, Winter - Southern Hemisphere
	33-36 = Quarter 1, Quarter 2, Quarter 3, Quarter 4 (3 months each)
	37-39 = Quadrimester 1, Quadrimester 2, Quadrimester 3 (4 months each)
	40-41 = Semestral 1, Semestral-2 (6 months each)


]]

local function get_season_number (season)
	return cfg.date_names['local'].season[season] or							-- look for local names first
			cfg.date_names['en'].season[season] or								-- failing that, look for English names
			0;																	-- not a recognized season name
end

--[[--------------------------&lt; I S _ P R O P E R _ N A M E &gt;--------------------------------------------------

returns a non-zero number if date contains a recognized proper name.  Capitalization and spelling must be correct.

]]

local function is_proper_name (name)
	return cfg.date_names['local'].named[name] or								-- look for local names dates first
			cfg.date_names['en'].named[name] or									-- failing that, look for English names
			0;																	-- not a recognized named date
end

--[[--------------------------&lt; I S _ V A L I D _ M O N T H _ O R _ S E A S O N &gt;------------------------------

--returns true if month or season is valid (properly spelled, capitalized, abbreviated)

]]

local function is_valid_month_or_season (month_season)
	if 0 == get_month_number (month_season) then		-- if month text isn't one of the twelve months, might be a season
		if 0 == get_season_number (month_season) then	-- not a month, is it a season?
			return false;								-- return false not a month or one of the five seasons
		end
	end
	return true;
end

--[[--------------------------&lt; I S _ V A L I D _ Y E A R &gt;----------------------------------------------------

Function gets current year from the server and compares it to year from a citation parameter.  Years more than one year in the future are not acceptable.

]]
local year_limit;
local function is_valid_year(year)
	if not is_set(year_limit) then
		year_limit = tonumber(os.date("%Y"))+1;			-- global variable so we only have to fetch it once
	end
	return tonumber(year) &lt;= year_limit;				-- false if year is in the future more than one year
end

--[[--------------------------&lt; I S _ V A L I D _ D A T E &gt;----------------------------------------------------
Returns true if day is less than or equal to the number of days in month and year is no farther into the future
than next year; else returns false.

Assumes Julian calendar prior to year 1582 and Gregorian calendar thereafter. Accounts for Julian calendar leap
years before 1582 and Gregorian leap years after 1582. Where the two calendars overlap (1582 to approximately
1923) dates are assumed to be Gregorian.

]]

local function is_valid_date (year, month, day)
local days_in_month = {31, 28, 31, 30, 31, 30, 31, 31, 30, 31, 30, 31};
local month_length;
	if not is_valid_year(year) then												-- no farther into the future than next year
		return false;
	end
	
	month = tonumber(month);													-- required for YYYY-MM-DD dates
	
	if (2==month) then															-- if February
		month_length = 28;														-- then 28 days unless
		if 1582 &gt; tonumber(year) then											-- Julian calendar
			if 0==(year%4) then
				month_length = 29;
			end
		else																	-- Gregorian calendar
			if (0==(year%4) and (0~=(year%100) or 0==(year%400))) then			-- is a leap year?
				month_length = 29;												-- if leap year then 29 days in February
			end
		end
	else
		month_length=days_in_month[month];
	end

	if tonumber (day) &gt; month_length then
		return false;
	end
	return true;
end

--[[--------------------------&lt; I S _ V A L I D _ M O N T H _ R A N G E _ S T Y L E &gt;--------------------------

Months in a range are expected to have the same style: Jan–Mar or October–December but not February–Mar or Jul–August. 
There is a special test for May because it can be either short or long form.

Returns true when style for both months is the same

]]

local function is_valid_month_range_style (month1, month2)
local len1 = month1:len();
local len2 = month2:len();
	if len1 == len2 then
		return true;															-- both months are short form so return true
	elseif 'May' == month1 or 'May'== month2 then
		return true;															-- both months are long form so return true
	elseif 3 == len1 or 3 == len2 then
		return false;															-- months are mixed form so return false
	else
		return true;															-- both months are long form so return true
	end
end


--[[--------------------------&lt; I S _ V A L I D _ M O N T H _ S E A S O N _ R A N G E &gt;------------------------

Check a pair of months or seasons to see if both are valid members of a month or season pair.

Month pairs are expected to be left to right, earliest to latest in time.

All season ranges are accepted as valid because there are publishers out there who have published a Summer–Spring YYYY issue so ... ok

]]

local function is_valid_month_season_range(range_start, range_end)
	local range_start_number = get_month_number (range_start);
	local range_end_number;
	
	if 0 == range_start_number then												-- is this a month range?
		range_start_number = get_season_number (range_start);					-- not a month; is it a season? get start season number
		range_end_number = get_season_number (range_end);						-- get end season number

		if (0 ~= range_start_number) and (0 ~= range_end_number) then
			return true;														-- any season pairing is accepted
		end
		return false;															-- range_start and/or range_end is not a season
	end
																				-- here when range_start is a month
	range_end_number = get_month_number (range_end);							-- get end month number
	if range_start_number &lt; range_end_number then								-- range_start is a month; does range_start precede range_end?
		if is_valid_month_range_style (range_start, range_end) then				-- do months have the same style?
			return true;														-- proper order and same style
		end
	end
	return false;																-- range_start month number is greater than or equal to range end number; or range end isn't a month
end


--[[--------------------------&lt; M A K E _ C O I N S _ D A T E &gt;------------------------------------------------

This function receives a table of date parts for one or two dates and an empty table reference declared in
Module:Citation/CS1.  The function is called only for |date= parameters and only if the |date=&lt;value&gt; is 
determined to be a valid date format.  The question of what to do with invalid date formats is not answered here.

The date parts in the input table are converted to an ISO 8601 conforming date string:
	single whole dates:		yyyy-mm-dd
	month and year dates:	yyyy-mm
	year dates:				yyyy
	ranges:					yyyy-mm-dd/yyyy-mm-dd
							yyyy-mm/yyyy-mm
							yyyy/yyyy

Dates in the Julian calendar are reduced to year or year/year so that we don't have to do calendar conversion from
Julian to Proleptic Gregorian.

The input table has:
	year, year2 – always present; if before 1582, ignore months and days if present
	month, month2 – 0 if not provided, 1-12 for months, 21-24 for seasons; 99 Christmas
	day, day2 –  0 if not provided, 1-31 for days
	
the output table receives:
	rftdate:	an IS8601 formatted date
	rftchron:	a free-form version of the date, usually without year which is in rftdate (season ranges and propername dates)
	rftssn:		one of four season keywords: winter, spring, summer, fall (lowercase)

]]

local function make_COinS_date (input, tCOinS_date)
	local date;																	-- one date or first date in a range
	local date2 = '';															-- end of range date
-- start temporary Julian / Gregorian calendar uncertainty detection
	local year = tonumber(input.year);											-- this temporary code to determine the extent of sources dated to the Julian/Gregorian
	local month = tonumber(input.month);										-- interstice 1 October 1582 – 1 January 1926
	local day = tonumber (input.day);
	if (0 ~= day) and															-- day must have a value for this to be a whole date
		(((1582 == year) and (10 &lt;= month) and (12 &gt;= month)) or				-- any whole 1582 date from 1 october to 31 December or
			((1926 == year) and (1 == month) and (1 == input.day)) or			-- 1 January 1926 or
				((1582 &lt; year) and (1925 &gt;= year))) then						-- any date 1 January 1583 – 31 December 1925
					tCOinS_date.inter_cal_cat = true;							-- set category flag true
	end
-- end temporary Julian / Gergorian calendar uncertainty detection
	
	if 1582 &gt; tonumber(input.year) or 20 &lt; tonumber(input.month) then			-- Julian calendar or season so &amp;rft.date gets year only
		date = input.year;
		if 0 ~= input.year2 and input.year ~= input.year2 then					-- if a range, only the second year portion when not the same as range start year
			date = string.format ('%.4d/%.4d', tonumber(input.year), tonumber(input.year2))		-- assemble the date range
		end
		if 20 &lt; tonumber(input.month) then										-- if season or propername date
			local season = {[24]='winter', [21]='spring', [22]='summer', [23]='fall', [99]='Christmas'};	-- seasons lowercase, no autumn; proper names use title case
			if 0 == input.month2 then											-- single season date
				if 30 &lt;tonumber(input.month) then
					tCOinS_date.rftchron = season[input.month];					-- proper name dates
				else
					tCOinS_date.rftssn = season[input.month];					-- seasons
				end
			else																-- season range with a second season specified
				if input.year ~= input.year2 then								-- season year – season year range or season year–year
					tCOinS_date.rftssn = season[input.month];					-- start of range season; keep this?
					if 0~= input.month2 then
						tCOinS_date.rftchron = string.format ('%s %s – %s %s', season[input.month], input.year, season[input.month2], input.year2);
					end
				else															-- season–season year range
					tCOinS_date.rftssn = season[input.month];					-- start of range season; keep this?
					tCOinS_date.rftchron = season[input.month] .. '–' .. season[input.month2];	-- season–season year range
				end
			end
		end
		tCOinS_date.rftdate = date;
		return;																	-- done
	end
	
	if 0 ~= input.day then
		date = string.format ('%s-%.2d-%.2d', input.year, tonumber(input.month), tonumber(input.day));	-- whole date
	elseif 0 ~= input.month then
		date = string.format ('%s-%.2d', input.year, tonumber(input.month));	-- year and month
	else
		date = string.format ('%s', input.year);								-- just year
	end

	if 0 ~= input.year2 then
		if 0 ~= input.day2 then
			date2 = string.format ('/%s-%.2d-%.2d', input.year2, tonumber(input.month2), tonumber(input.day2));		-- whole date
		elseif 0 ~= input.month2 then
			date2 = string.format ('/%s-%.2d', input.year2, tonumber(input.month2));	-- year and month
		else
			date2 = string.format ('/%s', input.year2);							-- just year
		end
	end
	
	tCOinS_date.rftdate = date .. date2;										-- date2 has the '/' separator
	return;
end


--[[--------------------------&lt; C H E C K _ D A T E &gt;----------------------------------------------------------

Check date format to see that it is one of the formats approved by WP:DATESNO or WP:DATERANGE. Exception: only
allowed range separator is endash.  Additionally, check the date to see that it is a real date: no 31 in 30-day
months; no 29 February when not a leap year.  Months, both long-form and three character abbreviations, and seasons
must be spelled correctly.  Future years beyond next year are not allowed.

If the date fails the format tests, this function returns false and does not return values for anchor_year and
COinS_date.  When this happens, the date parameter is used in the COinS metadata and the CITEREF identifier gets
its year from the year parameter if present otherwise CITEREF does not get a date value.

Inputs:
	date_string - date string from date-holding parameters (date, year, accessdate, embargo, archivedate, etc.)

Returns:
	false if date string is not a real date; else
	true, anchor_year, COinS_date
		anchor_year can be used in CITEREF anchors
		COinS_date is ISO 8601 format date; see make_COInS_date()

]]

local function check_date (date_string, tCOinS_date, test_accessdate)
	local year;			-- assume that year2, months, and days are not used;
	local year2=0;		-- second year in a year range
	local month=0;
	local month2=0;		-- second month in a month range
	local day=0;
	local day2=0;		-- second day in a day range
	local anchor_year;
	local coins_date;

	if date_string:match("^%d%d%d%d%-%d%d%-%d%d$") then										-- year-initial numerical year month day format
		year, month, day=string.match(date_string, "(%d%d%d%d)%-(%d%d)%-(%d%d)");
		if 12 &lt; tonumber(month) or 1 &gt; tonumber(month) or 1582 &gt; tonumber(year) or 0 == tonumber(day) then return false; end	-- month or day number not valid or not Gregorian calendar
		anchor_year = year;
	elseif mw.ustring.match(date_string, "^%D- +[1-9]%d?, +[1-9]%d%d%d%a?$") then						-- month-initial: month day, year
		month, day, anchor_year, year=mw.ustring.match(date_string, "(%D-) +(%d%d?),%s*((%d%d%d%d?)%a?)");
		month = get_month_number (month);
		if 0 == month then return false; end												-- return false if month text isn't one of the twelve months
				
	elseif mw.ustring.match(date_string, "^%D- +[1-9]%d?[%-–][1-9]%d?, +[1-9]%d%d%d%a?$") then				-- month-initial day range: month day–day, year; days are separated by endash
		month, day, day2, anchor_year, year=mw.ustring.match(date_string, "(%D-) +(%d%d?)[%-–](%d%d?), +((%d%d%d%d)%a?)");
		if tonumber(day) &gt;= tonumber(day2) then return false; end							-- date range order is left to right: earlier to later; dates may not be the same;
		month = get_month_number (month);
		if 0 == month then return false; end												-- return false if month text isn't one of the twelve months
		month2=month;																		-- for metadata
		year2=year;

	elseif mw.ustring.match(date_string, "^[1-9]%d? +%D- +[1-9]%d%d%d%a?$") then						-- day-initial: day month year
		day, month, anchor_year, year=mw.ustring.match(date_string, "(%d%d*)%s*(%D-) +((%d%d%d%d?)%a?)");
		month = get_month_number (month);
		if 0 == month then return false; end												-- return false if month text isn't one of the twelve months

	elseif mw.ustring.match(date_string, "^[1-9]%d?[%-–][1-9]%d? +%D- +[1-9]%d%d%d%a?$") then				-- day-range-initial: day–day month year; days are separated by endash
		day, day2, month, anchor_year, year=mw.ustring.match(date_string, "(%d%d?)[%-–](%d%d?) +(%D-) +((%d%d%d%d)%a?)");
		if tonumber(day) &gt;= tonumber(day2) then return false; end							-- date range order is left to right: earlier to later; dates may not be the same;
		month = get_month_number (month);
		if 0 == month then return false; end												-- return false if month text isn't one of the twelve months
		month2=month;																		-- for metadata
		year2=year;

	elseif mw.ustring.match(date_string, "^[1-9]%d? +%D- +[%-–] +[1-9]%d? +%D- +[1-9]%d%d%d%a?$") then		-- day initial month-day-range: day month - day month year; uses spaced endash
		day, month, day2, month2, anchor_year, year=mw.ustring.match(date_string, "(%d%d?) +(%D-) +[%-–] +(%d%d?) +(%D-) +((%d%d%d%d)%a?)");
		if (not is_valid_month_season_range(month, month2)) or not is_valid_year(year) then return false; end	-- date range order is left to right: earlier to later;
		month = get_month_number (month);													-- for metadata
		month2 = get_month_number (month2);
		year2=year;

	elseif mw.ustring.match(date_string, "^%D- +[1-9]%d? +[%-–] +%D- +[1-9]%d?, +[1-9]%d%d%d%a?$") then		-- month initial month-day-range: month day – month day, year;  uses spaced endash
		month, day, month2, day2, anchor_year, year=mw.ustring.match(date_string, "(%D-) +(%d%d?) +[%-–] +(%D-) +(%d%d?), +((%d%d%d%d)%a?)");
		if (not is_valid_month_season_range(month, month2)) or not is_valid_year(year) then return false; end
		month = get_month_number (month);													-- for metadata
		month2 = get_month_number (month2);
		year2=year;

	elseif mw.ustring.match(date_string, "^[1-9]%d? +%D- +[1-9]%d%d%d +[%-–] +[1-9]%d? +%D- +[1-9]%d%d%d%a?$") then		-- day initial month-day-year-range: day month year - day month year; uses spaced endash
		day, month, year, day2, month2, anchor_year, year2=mw.ustring.match(date_string, "(%d%d?) +(%D-) +(%d%d%d%d) +[%-–] +(%d%d?) +(%D-) +((%d%d%d%d)%a?)");
		if tonumber(year2) &lt;= tonumber(year) then return false; end												-- must be sequential years, left to right, earlier to later
		if not is_valid_year(year2) or not is_valid_month_range_style(month, month2) then return false; end		-- year2 no more than one year in the future; months same style
		month = get_month_number (month);																		-- for metadata
		month2 = get_month_number (month2);

	elseif mw.ustring.match(date_string, "^%D- +[1-9]%d?, +[1-9]%d%d%d +[%-–] +%D- +[1-9]%d?, +[1-9]%d%d%d%a?$") then		-- month initial month-day-year-range: month day, year – month day, year;  uses spaced endash
		month, day, year, month2, day2, anchor_year, year2=mw.ustring.match(date_string, "(%D-) +(%d%d?), +(%d%d%d%d) +[%-–] +(%D-) +(%d%d?), +((%d%d%d%d)%a?)");
		if tonumber(year2) &lt;= tonumber(year) then return false; end												-- must be sequential years, left to right, earlier to later
		if not is_valid_year(year2) or not is_valid_month_range_style(month, month2) then return false; end		-- year2 no more than one year in the future; months same style
		month = get_month_number (month);																		-- for metadata
		month2 = get_month_number (month2);

	elseif mw.ustring.match(date_string, "^%D- +[1-9]%d%d%d[%-–]%d%d%a?$") then								-- special case Winter/Summer year-year (YYYY-YY); year separated with unspaced endash
		local century;
		month, year, century, anchor_year, year2=mw.ustring.match(date_string, "(%D-) +((%d%d)%d%d)[%-–]((%d%d)%a?)");
		if 'Winter' ~= month and 'Summer' ~= month then return false end;					-- 'month' can only be Winter or Summer
		anchor_year=year..'–'..anchor_year;													-- assemble anchor_year from both years
		year2 = century..year2;																-- add the century to year2 for comparisons
		if 1 ~= tonumber(year2) - tonumber(year) then return false; end						-- must be sequential years, left to right, earlier to later
		if not is_valid_year(year2) then return false; end									-- no year farther in the future than next year
		month = get_season_number (month);

	elseif mw.ustring.match(date_string, "^%D- +[1-9]%d%d%d[%-–][1-9]%d%d%d%a?$") then						-- special case Winter/Summer year-year; year separated with unspaced endash
		month, year, anchor_year, year2=mw.ustring.match(date_string, "(%D-) +(%d%d%d%d)[%-–]((%d%d%d%d)%a?)");
		if 'Winter' ~= month and 'Summer' ~= month then return false end;					-- 'month' can only be Winter or Summer
		anchor_year=year..'–'..anchor_year;													-- assemble anchor_year from both years
		if 1 ~= tonumber(year2) - tonumber(year) then return false; end						-- must be sequential years, left to right, earlier to later
		if not is_valid_year(year2) then return false; end									-- no year farther in the future than next year
		month = get_season_number (month);													-- for metadata

	elseif mw.ustring.match(date_string, "^%D- +[1-9]%d%d%d +[%-–] +%D- +[1-9]%d%d%d%a?$") then				-- month/season year - month/season year; separated by spaced endash
		month, year, month2, anchor_year, year2=mw.ustring.match(date_string, "(%D-) +(%d%d%d%d) +[%-–] +(%D-) +((%d%d%d%d)%a?)");
		anchor_year=year..'–'..anchor_year;													-- assemble anchor_year from both years
		if tonumber(year) &gt;= tonumber(year2) then return false; end							-- left to right, earlier to later, not the same
		if not is_valid_year(year2) then return false; end									-- no year farther in the future than next year
		if 0 ~= get_month_number(month) and 0 ~= get_month_number(month2) and is_valid_month_range_style(month, month2) then 	-- both must be month year, same month style
			month = get_month_number(month);
			month2 = get_month_number(month2);
		elseif 0 ~= get_season_number(month) and 0 ~= get_season_number(month2) then		-- both must be or season year, not mixed
			month = get_season_number(month);
			month2 = get_season_number(month2);
		else
			 return false;
		end

	elseif mw.ustring.match(date_string, "^%D-[%-–]%D- +[1-9]%d%d%d%a?$") then					-- month/season range year; months separated by endash 
		month, month2, anchor_year, year=mw.ustring.match(date_string, "(%D-)[%-–](%D-)%s*((%d%d%d%d)%a?)");
		if (not is_valid_month_season_range(month, month2)) or (not is_valid_year(year)) then return false; end
		if 0 ~= get_month_number(month) then									-- determined to be a valid range so just check this one to know if month or season
			month = get_month_number(month);
			month2 = get_month_number(month2);
		else
			month = get_season_number(month);
			month2 = get_season_number(month2);
		end
		year2=year;
		
	elseif mw.ustring.match(date_string, "^%D- +%d%d%d%d%a?$") then							-- month/season year or proper-name year
		month, anchor_year, year=mw.ustring.match(date_string, "(%D-)%s*((%d%d%d%d)%a?)");
		if not is_valid_year(year) then return false; end
		if not is_valid_month_or_season (month) and 0 == is_proper_name (month) then return false; end
		if 0 ~= get_month_number(month) then									-- determined to be a valid range so just check this one to know if month or season
			month = get_month_number(month);
		elseif 0 ~= get_season_number(month) then
			month = get_season_number(month);
		else
			month = is_proper_name (month);										-- must be proper name; not supported in COinS
		end

	elseif mw.ustring.match(date_string, "^[1-9]%d%d%d?[%-–][1-9]%d%d%d?%a?$") then				-- Year range: YYY-YYY or YYY-YYYY or YYYY–YYYY; separated by unspaced endash; 100-9999
		year, anchor_year, year2=mw.ustring.match(date_string, "(%d%d%d%d?)[%-–]((%d%d%d%d?)%a?)");
		anchor_year=year..'–'..anchor_year;										-- assemble anchor year from both years
		if tonumber(year) &gt;= tonumber(year2) then return false; end				-- left to right, earlier to later, not the same
		if not is_valid_year(year2) then return false; end						-- no year farther in the future than next year

	elseif mw.ustring.match(date_string, "^[1-9]%d%d%d[%-–]%d%d%a?$") then						-- Year range: YYYY–YY; separated by unspaced endash
		local century;
		year, century, anchor_year, year2=mw.ustring.match(date_string, "((%d%d)%d%d)[%-–]((%d%d)%a?)");
		anchor_year=year..'–'..anchor_year;										-- assemble anchor year from both years
		if 13 &gt; tonumber(year2) then return false; end							-- don't allow 2003-05 which might be May 2003
		year2 = century..year2;													-- add the century to year2 for comparisons
		if tonumber(year) &gt;= tonumber(year2) then return false; end				-- left to right, earlier to later, not the same
		if not is_valid_year(year2) then return false; end						-- no year farther in the future than next year

	elseif date_string:match("^[1-9]%d%d%d?%a?$") then							-- year; here accept either YYY or YYYY
		anchor_year, year=date_string:match("((%d%d%d%d?)%a?)");
		if false == is_valid_year(year) then
			return false;
		end

	else
		return false;															-- date format not one of the MOS:DATE approved formats
	end

	if test_accessdate then														-- test accessdate here because we have numerical date parts
		if 0 ~= year and 0 ~= month and 0 ~= day and 							-- all parts of a single date required
			0 == year2 and 0 == month2 and 0 == day2 then						-- none of these; accessdate must not be a range
				if not is_valid_accessdate (year..'-'..month..'-'..day) then	
					return false;												-- return false when accessdate out of bounds
				end
		else
			return false;														-- return false when accessdate is a range of two dates
		end
	end

	local result=true;															-- check whole dates for validity; assume true because not all dates will go through this test
	if 0 ~= year and 0 ~= month and 0 ~= day and 0 == year2 and 0 == month2 and 0 == day2 then		-- YMD (simple whole date)
		result=is_valid_date(year,month,day);

	elseif 0 ~= year and 0 ~= month and 0 ~= day and 0 == year2 and 0 == month2 and 0 ~= day2 then	-- YMD-d (day range)
		result=is_valid_date(year,month,day);
		result=result and is_valid_date(year,month,day2);

	elseif 0 ~= year and 0 ~= month and 0 ~= day and 0 == year2 and 0 ~= month2 and 0 ~= day2 then	-- YMD-md (day month range)
		result=is_valid_date(year,month,day);
		result=result and is_valid_date(year,month2,day2);

	elseif 0 ~= year and 0 ~= month and 0 ~= day and 0 ~= year2 and 0 ~= month2 and 0 ~= day2 then	-- YMD-ymd (day month year range)
		result=is_valid_date(year,month,day);
		result=result and is_valid_date(year2,month2,day2);
	end
	
	if false == result then return false; end

	if nil ~= tCOinS_date then													-- this table only passed into this function when testing |date= parameter values
		make_COinS_date ({year=year, month=month, day=day, year2=year2, month2=month2, day2=day2}, tCOinS_date);	-- make an ISO 8601 date string for COinS
	end
	
	return true, anchor_year;													-- format is good and date string represents a real date
end	


--[[--------------------------&lt; D A T E S &gt;--------------------------------------------------------------------

Cycle the date-holding parameters in passed table date_parameters_list through check_date() to check compliance with MOS:DATE. For all valid dates, check_date() returns
true. The |date= parameter test is unique, it is the only date holding parameter from which values for anchor_year (used in CITEREF identifiers) and COinS_date (used in
the COinS metadata) are derived.  The |date= parameter is the only date-holding parameter that is allowed to contain the no-date keywords "n.d." or "nd" (without quotes).

Unlike most error messages created in this module, only one error message is created by this function. Because all of the date holding parameters are processed serially,
a single error message is created as the dates are tested.

]]

local function dates(date_parameters_list, tCOinS_date)
	local anchor_year;		-- will return as nil if the date being tested is not |date=
	local COinS_date;		-- will return as nil if the date being tested is not |date=
	local embargo_date;															-- if embargo date is a good dmy, mdy, ymd date then holds original value else reset to 9999
	local error_message = "";
	local good_date = false;
	
	for k, v in pairs(date_parameters_list) do									-- for each date-holding parameter in the list
		if is_set(v.val) then														-- if the parameter has a value
			v.val = mw.ustring.gsub (v.val, '%d', cfg.date_names.local_digits);			-- translate 'local' digits to Western 0-9
			if v.val:match("^c%. [1-9]%d%d%d?%a?$") then							-- special case for c. year or with or without CITEREF disambiguator - only |date= and |year=
				local year = v.val:match("c%. ([1-9]%d%d%d?)%a?");					-- get the year portion so it can be tested
				if 'date'==k then
					anchor_year, COinS_date = v.val:match("((c%. [1-9]%d%d%d?)%a?)");	-- anchor year and COinS_date only from |date= parameter
					good_date = is_valid_year(year);
				elseif 'year'==k then
					good_date = is_valid_year(year);
				end
			elseif 'date'==k then												-- if the parameter is |date=
				if v.val:match("^n%.d%.%a?$") then									-- if |date=n.d. with or without a CITEREF disambiguator
					good_date, anchor_year, COinS_date = true, v.val:match("((n%.d%.)%a?)");	--"n.d."; no error when date parameter is set to no date
				elseif v.val:match("^nd%a?$") then									-- if |date=nd with or without a CITEREF disambiguator
					good_date, anchor_year, COinS_date = true, v.val:match("((nd)%a?)");	--"nd";	no error when date parameter is set to no date
				else
					good_date, anchor_year, COinS_date = check_date (v.val, tCOinS_date);	-- go test the date
				end
			elseif 'year'==k then												-- if the parameter is |year= it should hold only a year value
				if v.val:match("^[1-9]%d%d%d?%a?$") then							-- if |year= 3 or 4 digits only with or without a CITEREF disambiguator
					good_date, anchor_year, COinS_date = true, v.val:match("((%d+)%a?)");
				end
			elseif 'access-date'==k then										-- if the parameter is |date=
				good_date = check_date (v.val, nil, true);							-- go test the date; nil is a placeholder; true is the test_accessdate flag
			elseif 'embargo'==k then											-- if the parameter is |embargo=
				good_date = check_date (v.val);										-- go test the date
				if true == good_date then										-- if the date is a valid date
					good_date, embargo_date = is_valid_embargo_date (v.val);		-- is |embargo= date a single dmy, mdy, or ymd formatted date? yes:returns embargo; no: returns 9999
				end
			else																-- any other date-holding parameter
				good_date = check_date (v.val);										-- go test the date
			end
			if false==good_date then											-- assemble one error message so we don't add the tracking category multiple times
				if is_set(error_message) then									-- once we've added the first portion of the error message ...
					error_message=error_message .. ", ";						-- ... add a comma space separator
				end
				error_message=error_message .. "&amp;#124;" .. v.name .. "=";		-- add the failed parameter
			end
		end
	end
	return anchor_year, embargo_date, error_message;											-- and done
end


--[[--------------------------&lt; Y E A R _ D A T E _ C H E C K &gt;------------------------------------------------

Compare the value provided in |year= with the year value(s) provided in |date=.  This function returns a numeric value:
	0 - year value does not match the year value in date
	1 - (default) year value matches the year value in date or one of the year values when date contains two years
	2 - year value matches the year value in date when date is in the form YYYY-MM-DD and year is disambiguated (|year=YYYYx)

]]

local function year_date_check (year_string, date_string)
	local year;
	local date1;
	local date2;
	local result = 1;															-- result of the test; assume that the test passes
	
	year = year_string:match ('(%d%d%d%d?)');

	if date_string:match ('%d%d%d%d%-%d%d%-%d%d') and year_string:match ('%d%d%d%d%a') then	--special case where both date and year are required YYYY-MM-DD and YYYYx
		date1 = date_string:match ('(%d%d%d%d)');
		year = year_string:match ('(%d%d%d%d)');
		if year ~= date1 then
			result = 0;															-- years don't match
		else
			result = 2;															-- years match; but because disambiguated, don't add to maint cat
		end
		
	elseif date_string:match ("%d%d%d%d?.-%d%d%d%d?") then						-- any of the standard range formats of date with two three- or four-digit years
		date1, date2 = date_string:match ("(%d%d%d%d?).-(%d%d%d%d?)");
		if year ~= date1 and year ~= date2 then
			result = 0;
		end

	elseif mw.ustring.match(date_string, "%d%d%d%d[%-–]%d%d") then								-- YYYY-YY date ranges
		local century;
		date1, century, date2 = mw.ustring.match(date_string, "((%d%d)%d%d)[%-–]+(%d%d)");
		date2 = century..date2;													-- convert YY to YYYY
		if year ~= date1 and year ~= date2 then
			result = 0;
		end

	elseif date_string:match ("%d%d%d%d?") then									-- any of the standard formats of date with one year
		date1 = date_string:match ("(%d%d%d%d?)");
		if year ~= date1 then
			result = 0;
		end
	else
		result = 0;																-- no recognizable year in date
	end
	return result;
end


--[[-------------------------&lt; R E F O R M A T   T A B L E S &gt;------------------------------------------------

These table are used exclusively for reformatting dates

]]

local source_patterns = {						-- this table holds patterns that match allowed date formats used to extract date components
	['dmy'] = '^(%d%d?)%s+(%a+)%s+(%d%d%d%d)$',
	['mdy'] = '^(%a+)%s+(%d%d?),%s+(%d%d%d%d)$',
	['ymd'] = '^(%d%d%d%d)%-(%d%d)-(%d%d)$',
	}

local short_formats = {							-- this table holds format strings used by os.date() for short month names
	['dmy'] = '%e %b %Y',
	['mdy'] = '%b %e, %Y',
	['ymd'] = '%F',
	}

local long_formats = {							-- this table holds format strings used by os.date() for long month names
	['dmy'] = '%e %B %Y',
	['mdy'] = '%B %e, %Y',
	['ymd'] = '%F',
	}


--[[-------------------------&lt; G E T _ D M Y _ D A T E _ P A R T S &gt;------------------------------------------

extracts year, month and day from DMY formatted date, places them in the source_date table, and returns.

]]

local function get_dmy_date_parts (date, source_date)
	source_date.day, source_date.month, source_date.year = date:match (source_patterns['dmy']);	-- get date components as strings
	source_date.month = get_month_number (source_date.month);					-- get month number
end


--[[-------------------------&lt; G E T _ M D Y _ D A T E _ P A R T S &gt;------------------------------------------

extracts year, month and day from MDY formatted date, places them in the source_date table, and returns.

]]

local function get_mdy_date_parts (date, source_date)
	source_date.month, source_date.day, source_date.year = date:match (source_patterns['mdy']);	-- get date components as strings
	source_date.month = get_month_number (source_date.month);					-- get month number
end


--[[-------------------------&lt; G E T _ Y M D _ D A T E _ P A R T S &gt;------------------------------------------

extracts year, month and day from YMD formatted date, places them in the source_date table, and returns.

]]

local function get_ymd_date_parts (date, source_date)
	source_date.year, source_date.month, source_date.day = date:match (source_patterns['ymd']);	-- get date components as strings
end


--[[-------------------------&lt; R E F O R M A T _ D A T E S &gt;--------------------------------------------------

Reformats existing dates into the format specified by format and short.

format is one of several keywords: dmy, dmy-all, mdy, mdy-all, ymd, ymd-all.  The all version includes access- and
archive-dates; otherwise these dates are not reformatted

Date ranges, season dates, proper name dates are not currently supported.

For i18n:  This code works only at en.wiki because os.date() doesn't support any languages other than English.
mw.getContentLanguage():formatDate() will work at non-English wikis only when the date format is yyyy-mm-dd. This is
the same issue that plagues is_valid_accessdate()

It is possible that a solution like that written for ht:Module:Citation/CS1/Date_validation date_name_xlate() could be applied to this problem

]]

local function reformat_dates (date_parameters_list, format, short)
	local all = false;															-- set to false to skip access- and archive-dates
	local result = false;
	local format_str;
	local source_date = {};
	
	if format:match('%a+%-all') then
		format = format:match('(%a+)%-all');									-- extract the format
		all = true;																-- set to true to format access- and archive-dates
	end
	
	for param_name, param_val in pairs (date_parameters_list) do				-- for each date-holding parameter in the list
		if is_set (param_val.val) then											-- if the parameter has a value
			if not (not all and in_array (param_name, {'access-date', 'archive-date'})) then	-- skip access- or archive-date unless format is xxx-all; yeah, ugly; TODO: find a better way
				for source, pattern in pairs (source_patterns) do
					if param_val.val:match (pattern) then
						if 'ymd' == source then
							get_ymd_date_parts (param_val.val, source_date);	-- get the date parts into the source_date table
						elseif 'dmy' == source then
							get_dmy_date_parts (param_val.val, source_date);	-- get the date parts into the source_date table
						elseif 'mdy' == source then
							get_mdy_date_parts (param_val.val, source_date);	-- get the date parts into the source_date table
						end
	
						if 'ymd' == format and 1582 &gt; tonumber(source_date.year) then	-- ymd format dates not allowed before 1582
							return false;											-- abandon reformatting
						end
						
						if short then
							format_str = short_formats[format];
						else
							format_str = long_formats[format];
						end
																					-- convert date and save;
						date_parameters_list[param_name].val = mw.text.trim (os.date (format_str, os.time(source_date)));	-- strip leading space when single digit day and %e is first format
						result = true;
					end	-- if
				end		-- for
			end			-- if
		end				-- if
	end					-- for
return result;																	-- declare result and done
end


--[[--------------------------&lt; D A T E _ H Y P H E N _ T O _ D A S H &gt;----------------------------------------

Loops through the list of date-holding parameters and converts any hyphen to an ndash.  Not called if the cs1|2
template has any date errors.

Modifies the date_parameters_list and returns true if hyphens are replaced, else returns false.

]]

local function date_hyphen_to_dash (date_parameters_list)
	local result = false;
	local n;
	for param_name, param_val in pairs(date_parameters_list) do					-- for each date-holding parameter in the list
		if is_set (param_val.val) then
			if not mw.ustring.match (param_val.val, '%d%d%d%d%-%d%d%-%d%d') then		-- for those that are not ymd dates (ustring because here digits may not be western)
				param_val.val, n = param_val.val:gsub ('%-', '–');							-- replace any hyphen with ndash
				if 0 ~= n then
					date_parameters_list[param_name].val = param_val.val;					-- update the list
					result = true;
				end
			end
		end
	end
	return result;																-- so we know if any hyphens were replaced
end


--[[-------------------------&lt; D A T E _ N A M E _ X L A T E &gt;------------------------------------------------

Attempts to translate English month names to local-language month names using names supplied by MediaWiki's
date parser function.  This is simple name-for-name replacement and may not work for all languages.

if xlat_dig is true, this function will also translate western (English) digits to the local language's digits.
This will also translate ymd dates.

]]

local function get_en_month (month)
	month = get_month_number (month);
	en_month = cfg.date_names['en'].numeral[month]
	return en_month
end

local function	date_name_xlate (date_parameters_list, xlt_dig)
	local xlate;
	local mode;																	-- long or short month names
	local modified = false;
	local date;
	
	for param_name, param_val in pairs(date_parameters_list) do					-- for each date-holding parameter in the list
		if is_set(param_val.val) then											-- if the parameter has a value
			date = param_val.val;
			for month in mw.ustring.gmatch (date, '%a+') do						-- iterate through all dates in the date (single date or date range)
				if cfg.date_names['local'].long[month] then
					mode = 'F';													-- local name is long so use long English name
				elseif cfg.date_names['local'].short[month] then
					mode = 'M';													-- local name is short so use short English name
				else
					mode = nil;													-- not a local month name; could be English language month name or an English season name
				end
		
				if mode then															-- might be a season
					xlate = get_en_month(month);		-- translate the month name to this local language
					date = mw.ustring.gsub (date, month, xlate);						-- replace the English with the translation
					date_parameters_list[param_name].val = date;						-- save the translated date
					modified = true;
				end
			end

			if xlt_dig then														-- shall we also translate digits?
				date = date:gsub ('%d', cfg.date_names.xlate_digits);			-- translate digits from western to 'local digits'
				date_parameters_list[param_name].val = date;					-- save the translated date
				modified = true;
			end
		end
	end
	
	return modified;
	end


--[[--------------------------&lt; S E T _ S E L E C T E D _ M O D U L E S &gt;--------------------------------------

Sets local imported functions table to same (live or sandbox) as that used by the other modules.

]]

local function set_selected_modules (cfg_table_ptr, utilities_page_ptr)
	is_set = utilities_page_ptr.is_set;											-- import functions from selected Module:Citation/CS1/Utilities module
	in_array = utilities_page_ptr.in_array;										-- import functions from selected Module:Citation/CS1/Utilities module
	cfg = cfg_table_ptr;														-- import tables from selected Module:Citation/CS1/Configuration
end


return {																		-- return exported functions
	dates = dates,
	year_date_check = year_date_check,
	reformat_dates = reformat_dates,
	date_hyphen_to_dash = date_hyphen_to_dash,
	date_name_xlate = date_name_xlate,
	set_selected_modules = set_selected_modules
	}</text>
      <sha1>cfu08bwzpuu9hjps4671nbe9xvo6f5v</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>پودمان:Citation/CS1/en/Identifiers</title>
    <ns>828</ns>
    <id>100</id>
    <revision>
      <id>790</id>
      <parentid>789</parentid>
      <timestamp>2023-10-22T22:39:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sarah</username>
        <id>1</id>
      </contributor>
      <origin>790</origin>
      <model>Scribunto</model>
      <format>text/plain</format>
      <text bytes="50368" sha1="10l5yh25etqrbjaa8nrr3ceffigiyuq" xml:space="preserve">local numConv = require("module:Numeral converter2").convert
local identifiers = {};

--[[--------------------------&lt; F O R W A R D   D E C L A R A T I O N S &gt;--------------------------------------
]]

local is_set, in_array, set_error, select_one, add_maint_cat, substitute, make_wikilink;	-- functions in Module:Citation/CS1/Utilities

local z;																		-- table of tables defined in Module:Citation/CS1/Utilities

local cfg;																		-- table of configuration tables that are defined in Module:Citation/CS1/Configuration

local wd_int_lang = (mw.site.server:match ('wikidata') and mw.getCurrentFrame():preprocess('{{int:lang}}')) or '';


--============================&lt;&lt; H E L P E R   F U N C T I O N S &gt;&gt;============================================

--[[--------------------------&lt; E X T E R N A L _ L I N K _ I D &gt;----------------------------------------------

Formats a wiki style external link

]]

local function external_link_id(options)
	local url_string = mw.ustring.gsub(options.id, '%d', cfg.date_names.local_digits); -- Falocalization translate 'local' digits to Western 0-9
	local ext_link;
	local this_wiki_code;
	
	if options.encode == true or options.encode == nil then
		url_string = mw.uri.encode(url_string);
	end

	ext_link = mw.ustring.format('[%s%s%s %s]', options.prefix, url_string, options.suffix or "", mw.text.nowiki(options.id));
	if is_set(options.access) then
		ext_link = substitute(cfg.presentation['ext-link-access-signal'], {cfg.presentation[options.access].class, cfg.presentation[options.access].title, ext_link});
	end

	this_wiki_code = mw.language.getContentLanguage():getCode();

	return table.concat({
		make_wikilink(options.link, options.label), -- Modify this as per your needs
		options.separator or '&amp;nbsp;',
		ext_link
	});
end


--[[--------------------------&lt; I N T E R N A L _ L I N K _ I D &gt;----------------------------------------------

Formats a wiki style internal link

]]

local function internal_link_id(options)
	local id = mw.ustring.gsub (options.id, '%d', cfg.date_names.local_digits);	--Falocalization translate 'local' digits to Western 0-9

	return table.concat (
		{
		make_wikilink (options.link, options.label),
		options.separator or '&amp;nbsp;',
		make_wikilink (
			table.concat (
				{
				options.prefix,
				id,																-- translated to western digits
				options.suffix or ''
				}),
			substitute (cfg.presentation['bdi'], {'', mw.text.nowiki (options.id)})	-- bdi tags to prevent Latn script identifiers from being reversed at rtl language wikis
			);																	-- nowiki because MediaWiki still has magic links for ISBN and the like; TODO: is it really required?
		});
end


--[[--------------------------&lt; I S _ E M B A R G O E D &gt;------------------------------------------------------

Determines if a PMC identifier's online version is embargoed. Compares the date in |embargo= against today's date.  If embargo date is
in the future, returns the content of |embargo=; otherwise, returns and empty string because the embargo has expired or because
|embargo= was not set in this cite.

]]

local function is_embargoed (embargo)
	if is_set (embargo) then
		local lang = mw.getContentLanguage();
		local good1, embargo_date, good2, todays_date;
		good1, embargo_date = pcall( lang.formatDate, lang, 'U', embargo );
		good2, todays_date = pcall( lang.formatDate, lang, 'U' );
	
		if good1 and good2 then													-- if embargo date and today's date are good dates
			if tonumber( embargo_date ) &gt;= tonumber( todays_date ) then			-- is embargo date is in the future?
				return embargo;													-- still embargoed
			else
				add_maint_cat ('embargo')
				return '';														-- unset because embargo has expired
			end
		end
	end
	return '';																	-- |embargo= not set return empty string
end


--[[--------------------------&lt; IS _ V A L I D _ I S X N &gt;-----------------------------------------------------

ISBN-10 and ISSN validator code calculates checksum across all isbn/issn digits including the check digit.
ISBN-13 is checked in isbn().

If the number is valid the result will be 0. Before calling this function, issbn/issn must be checked for length
and stripped of dashes, spaces and other non-isxn characters.

]]

local function is_valid_isxn (isxn_str, len)
	local temp = 0;
	isxn_str = { isxn_str:byte(1, len) };	-- make a table of byte values '0' → 0x30 .. '9' → 0x39, 'X' → 0x58
	len = len+1;							-- adjust to be a loop counter
	for i, v in ipairs( isxn_str ) do		-- loop through all of the bytes and calculate the checksum
		if v == string.byte( "X" ) then		-- if checkdigit is X (compares the byte value of 'X' which is 0x58)
			temp = temp + 10*( len - i );	-- it represents 10 decimal
		else
			temp = temp + tonumber( string.char(v) )*(len-i);
		end
	end
	return temp % 11 == 0;					-- returns true if calculation result is zero
end


--[[--------------------------&lt; IS _ V A L I D _ I S X N _ 1 3 &gt;-----------------------------------------------

ISBN-13 and ISMN validator code calculates checksum across all 13 isbn/ismn digits including the check digit.
If the number is valid, the result will be 0. Before calling this function, isbn-13/ismn must be checked for length
and stripped of dashes, spaces and other non-isxn-13 characters.

]]

local function is_valid_isxn_13 (isxn_str)
	local temp=0;
	
	isxn_str = { isxn_str:byte(1, 13) };										-- make a table of byte values '0' → 0x30 .. '9' → 0x39
	for i, v in ipairs( isxn_str ) do
		temp = temp + (3 - 2*(i % 2)) * tonumber( string.char(v) );				-- multiply odd index digits by 1, even index digits by 3 and sum; includes check digit
	end
	return temp % 10 == 0;														-- sum modulo 10 is zero when isbn-13/ismn is correct
end


--[[--------------------------&lt; N O R M A L I Z E _ L C C N &gt;--------------------------------------------------

lccn normalization (http://www.loc.gov/marc/lccn-namespace.html#normalization)
1. Remove all blanks.
2. If there is a forward slash (/) in the string, remove it, and remove all characters to the right of the forward slash.
3. If there is a hyphen in the string:
	a. Remove it.
	b. Inspect the substring following (to the right of) the (removed) hyphen. Then (and assuming that steps 1 and 2 have been carried out):
		1. All these characters should be digits, and there should be six or less. (not done in this function)
		2. If the length of the substring is less than 6, left-fill the substring with zeroes until the length is six.

Returns a normalized lccn for lccn() to validate.  There is no error checking (step 3.b.1) performed in this function.
]]

local function normalize_lccn (lccn)
	lccn = lccn:gsub ("%s", "");									-- 1. strip whitespace

	if nil ~= string.find (lccn,'/') then
		lccn = lccn:match ("(.-)/");								-- 2. remove forward slash and all character to the right of it
	end

	local prefix
	local suffix
	prefix, suffix = lccn:match ("(.+)%-(.+)");						-- 3.a remove hyphen by splitting the string into prefix and suffix

	if nil ~= suffix then											-- if there was a hyphen
		suffix=string.rep("0", 6-string.len (suffix)) .. suffix;	-- 3.b.2 left fill the suffix with 0s if suffix length less than 6
		lccn=prefix..suffix;										-- reassemble the lccn
	end
	
	return lccn;
	end

--============================&lt;&lt; I D E N T I F I E R   F U N C T I O N S &gt;&gt;====================================

--[[--------------------------&lt; A R X I V &gt;--------------------------------------------------------------------

See: http://arxiv.org/help/arxiv_identifier

format and error check arXiv identifier.  There are three valid forms of the identifier:
the first form, valid only between date codes 9108 and 0703 is:
	arXiv:&lt;archive&gt;.&lt;class&gt;/&lt;date code&gt;&lt;number&gt;&lt;version&gt;
where:
	&lt;archive&gt; is a string of alpha characters - may be hyphenated; no other punctuation
	&lt;class&gt; is a string of alpha characters - may be hyphenated; no other punctuation; not the same as |class= parameter which is not supported in this form
	&lt;date code&gt; is four digits in the form YYMM where YY is the last two digits of the four-digit year and MM is the month number January = 01
		first digit of YY for this form can only 9 and 0
	&lt;number&gt; is a three-digit number
	&lt;version&gt; is a 1 or more digit number preceded with a lowercase v; no spaces (undocumented)
	
the second form, valid from April 2007 through December 2014 is:
	arXiv:&lt;date code&gt;.&lt;number&gt;&lt;version&gt;
where:
	&lt;date code&gt; is four digits in the form YYMM where YY is the last two digits of the four-digit year and MM is the month number January = 01
	&lt;number&gt; is a four-digit number
	&lt;version&gt; is a 1 or more digit number preceded with a lowercase v; no spaces

the third form, valid from January 2015 is:
	arXiv:&lt;date code&gt;.&lt;number&gt;&lt;version&gt;
where:
	&lt;date code&gt; and &lt;version&gt; are as defined for 0704-1412
	&lt;number&gt; is a five-digit number
]]

local function arxiv (id, class)
	local handler = cfg.id_handlers['ARXIV'];
	local year, month, version;
	local err_cat = false;														-- assume no error message
	local text;																	-- output text
	id = mw.ustring.gsub (id, '%d', cfg.date_names.local_digits);				--falocalization: make sure id is in latin numerals
	if id:match("^%a[%a%.%-]+/[90]%d[01]%d%d%d%d$") or id:match("^%a[%a%.%-]+/[90]%d[01]%d%d%d%dv%d+$") then	-- test for the 9108-0703 format w/ &amp; w/o version
		year, month = id:match("^%a[%a%.%-]+/([90]%d)([01]%d)%d%d%d[v%d]*$");
		year = tonumber(year);
		month = tonumber(month);
		if ((not (90 &lt; year or 8 &gt; year)) or (1 &gt; month or 12 &lt; month)) or		-- if invalid year or invalid month
			((91 == year and 7 &gt; month) or (7 == year and 3 &lt; month)) then		-- if years ok, are starting and ending months ok?
				err_cat = true;													-- flag for error message
		end

	elseif id:match("^%d%d[01]%d%.%d%d%d%d$") or id:match("^%d%d[01]%d%.%d%d%d%dv%d+$") then	-- test for the 0704-1412 w/ &amp; w/o version
		year, month = id:match("^(%d%d)([01]%d)%.%d%d%d%d[v%d]*$");
		year = tonumber(year);
		month = tonumber(month);
		if ((7 &gt; year) or (14 &lt; year) or (1 &gt; month or 12 &lt; month)) or			-- is year invalid or is month invalid? (doesn't test for future years)
			((7 == year) and (4 &gt; month)) then --or									-- when year is 07, is month invalid (before April)?
				err_cat = true;													-- flag for error message
		end

	elseif id:match("^%d%d[01]%d%.%d%d%d%d%d$") or id:match("^%d%d[01]%d%.%d%d%d%d%dv%d+$") then	-- test for the 1501- format w/ &amp; w/o version
		year, month = id:match("^(%d%d)([01]%d)%.%d%d%d%d%d[v%d]*$");
		year = tonumber(year);
		month = tonumber(month);
		if ((15 &gt; year) or (1 &gt; month or 12 &lt; month)) then						-- is year invalid or is month invalid? (doesn't test for future years)
				err_cat = true;													-- flag for error message
		end

	else
		err_cat = true;															-- not a recognized format; flag for error message
	end

	err_cat = err_cat and table.concat ({' ', set_error ('bad_arxiv')}) or '';	-- set error message if flag is true
	
	text = external_link_id({link = handler.link, label = handler.label, q = handler.q,
			prefix=handler.prefix,id=id,separator=handler.separator, encode=handler.encode, access=handler.access}) .. err_cat;

	if is_set (class) then
		if id:match ('^%d+') then
			text = table.concat ({text, ' [[//arxiv.org/archive/', class, ' ', class, ']]'});	-- external link within square brackets, not wikilink
		else
			text = table.concat ({text, ' ', set_error ('class_ignored')});		
		end
	end

	return text;	
end


--[[--------------------------&lt; B I B C O D E &gt;--------------------------------------------------------------------

Validates (sort of) and formats a bibcode id.

Format for bibcodes is specified here: http://adsabs.harvard.edu/abs_doc/help_pages/data.html#bibcodes

But, this: 2015arXiv151206696F is apparently valid so apparently, the only things that really matter are length, 19 characters
and first four digits must be a year.  This function makes these tests:
	length must be 19 characters
	characters in position
		1–4 must be digits and must represent a year in the range of 1000 – next year
		5 must be a letter
		6 must be letter, ampersand, or dot (ampersand cannot directly precede a dot; &amp;. )
		7–8 must be letter, digit, ampersand, or dot (ampersand cannot directly precede a dot; &amp;. )
		9–18 must be letter, digit, or dot
		19 must be a letter or dot

]]

local function bibcode (id, access)
	local handler = cfg.id_handlers['BIBCODE'];
	local err_type;
	local year;
	id = mw.ustring.gsub (id, '%d', cfg.date_names.local_digits); -- Falocalization translate 'local' digits to Western 0-9

	local text = external_link_id({link=handler.link, label=handler.label, q = handler.q,
		prefix=handler.prefix, id=id, separator=handler.separator, encode=handler.encode,
		access=access});
	
	if 19 ~= id:len() then
		err_type = 'length';
	else
		year = id:match ("^(%d%d%d%d)[%a][%a&amp;%.][%a&amp;%.%d][%a&amp;%.%d][%a%d%.]+[%a%.]$")	-- 
		if not year then														-- if nil then no pattern match
			err_type = 'value';													-- so value error
		else
			local next_year = tonumber(os.date ('%Y'))+1;						-- get the current year as a number and add one for next year
			year = tonumber (year);												-- convert year portion of bibcode to a number
			if (1000 &gt; year) or (year &gt; next_year) then
				err_type = 'year';												-- year out of bounds
			end
			if id:find('&amp;%.') then
				err_type = 'journal';											-- journal abbreviation must not have '&amp;.' (if it does its missing a letter)
			end
		end
	end

	if is_set (err_type) then													-- if there was an error detected
		text = text .. ' ' .. set_error( 'bad_bibcode', {err_type});
	end
	return text;
end


--[[--------------------------&lt; B I O R X I V &gt;-----------------------------------------------------------------

Format bioRxiv id and do simple error checking.  BiorXiv ids are exactly 6 digits.
The bioRxiv id is the number following the last slash in the bioRxiv-issued DOI:
https://doi.org/10.1101/078733 -&gt; 078733

]]

local function biorxiv(id)
	local handler = cfg.id_handlers['BIORXIV'];
	local err_cat = '';															-- presume that bioRxiv id is valid
	id = mw.ustring.gsub (id, '%d', cfg.date_names.local_digits); -- Falocalization translate 'local' digits to Western 0-9

	if nil == id:match("^%d%d%d%d%d%d$") then									-- if bioRxiv id has anything but six digits
		err_cat = ' ' .. set_error( 'bad_biorxiv');	-- set an error message
	end
	
	return external_link_id({link = handler.link, label = handler.label, q = handler.q,
			prefix=handler.prefix,id=id,separator=handler.separator,
			encode=handler.encode, access=handler.access}) .. err_cat;
end


--[[--------------------------&lt; C I T E S E E R X &gt;------------------------------------------------------------

CiteSeerX use their own notion of "doi" (not to be confused with the identifiers resolved via doi.org).

The description of the structure of this identifier can be found at Help_talk:Citation_Style_1/Archive_26#CiteSeerX_id_structure
]]

local function citeseerx (id)
	local handler = cfg.id_handlers['CITESEERX'];
	local matched;
	id = mw.ustring.gsub (id, '%d', cfg.date_names.local_digits); -- Falocalization translate 'local' digits to Western 0-9

	
	local text = external_link_id({link=handler.link, label=handler.label, q = handler.q,
		prefix=handler.prefix, id=id, separator=handler.separator, encode=handler.encode,
		access=handler.access});
	
	matched = id:match ("^10%.1%.1%.[1-9]%d?%d?%d?%.[1-9]%d?%d?%d?$");
	if not matched then
		text = text .. ' ' .. set_error( 'bad_citeseerx' );
	end
	return text;
end


--[[--------------------------&lt; D O I &gt;------------------------------------------------------------------------

Formats a DOI and checks for DOI errors.

DOI names contain two parts: prefix and suffix separated by a forward slash.
	Prefix: directory indicator '10.' followed by a registrant code
	Suffix: character string of any length chosen by the registrant

This function checks a DOI name for: prefix/suffix.  If the doi name contains spaces or endashes, or, if it ends
with a period or a comma, this function will emit a bad_doi error message.

DOI names are case-insensitive and can incorporate any printable Unicode characters so the test for spaces, endash,
and terminal punctuation may not be technically correct but it appears, that in practice these characters are rarely
if ever used in doi names.

]]

local function doi(id, inactive, access)
	local cat = ""
	local handler = cfg.id_handlers['DOI'];
	id = mw.ustring.gsub (id, '%d', cfg.date_names.local_digits); -- Falocalization translate 'local' digits to Western 0-9
	
	local text;
	if is_set(inactive) then
		local inactive_year = inactive:match("%d%d%d%d") or '';					-- try to get the year portion from the inactive date
		if is_set(inactive_year) then
			table.insert( z.error_categories, "صفحه‌های حاوی نشانگر دیجیتالی شیء غیر فعال از " .. numConv('fa', inactive_year) );
		else
			table.insert( z.error_categories, "صفحه‌های حاوی نشانگر دیجیتالی شیء غیر فعال" );		-- when inactive doesn't contain a recognizable year
		end
		inactive = " (" .. cfg.messages['inactive'] .. " " .. inactive .. ")" 
	end
	text = external_link_id({link = handler.link, label = handler.label, q = handler.q,
		prefix=handler.prefix,id=id,separator=handler.separator, encode=handler.encode, access=access}) .. (inactive or '')

	if nil == id:match("^10%.[^%s–]-/[^%s–]-[^%.,]$") then						-- doi must begin with '10.', must contain a fwd slash, must not contain spaces or endashes, and must not end with period or comma
		cat = ' ' .. set_error( 'bad_doi' );
	end

	return text .. cat 
end


--[[--------------------------&lt; H D L &gt;------------------------------------------------------------------------

Formats an HDL with minor error checking.

HDL names contain two parts: prefix and suffix separated by a forward slash.
	Prefix: character string using any character in the UCS-2 character set except '/'
	Suffix: character string of any length using any character in the UCS-2 character set chosen by the registrant

This function checks a HDL name for: prefix/suffix.  If the HDL name contains spaces, endashes, or, if it ends
with a period or a comma, this function will emit a bad_hdl error message.

HDL names are case-insensitive and can incorporate any printable Unicode characters so the test for endashes and
terminal punctuation may not be technically correct but it appears, that in practice these characters are rarely
if ever used in HDLs.

]]

local function hdl(id, access)
	local handler = cfg.id_handlers['HDL'];
	id = mw.ustring.gsub (id, '%d', cfg.date_names.local_digits); -- Falocalization translate 'local' digits to Western 0-9
	
	local text = external_link_id({link = handler.link, label = handler.label, q = handler.q,
			prefix=handler.prefix,id=id,separator=handler.separator, encode=handler.encode, access=access})

	if nil == id:match("^[^%s–]-/[^%s–]-[^%.,]$") then							-- hdl must contain a fwd slash, must not contain spaces, endashes, and must not end with period or comma
		text = text .. ' ' .. set_error( 'bad_hdl' );
	end
	return text;
end


--[[--------------------------&lt; I S B N &gt;----------------------------------------------------------------------

Determines whether an ISBN string is valid

]]

local function isbn( isbn_str )
	isbn_str = mw.ustring.gsub (isbn_str, '%d', cfg.date_names.local_digits);	-- Falocalization translate 'local' digits to Western 0-9
	if nil ~= isbn_str:match("[^%s-0-9X]") then
		return false, 'invalid character';										-- fail if isbn_str contains anything but digits, hyphens, or the uppercase X
	end
	isbn_str = isbn_str:gsub( "-", "" ):gsub( " ", "" );						-- remove hyphens and spaces
	local len = isbn_str:len();
 
	if len ~= 10 and len ~= 13 then
		return false, 'length';													-- fail if incorrect length
	end

	if len == 10 then
		if isbn_str:match( "^%d*X?$" ) == nil then								-- fail if isbn_str has 'X' anywhere but last position
			return false, 'invalid form';									
		end
		return is_valid_isxn(isbn_str, 10), 'checksum';
	else
		if isbn_str:match( "^%d+$" ) == nil then
			return false, 'invalid character';									-- fail if isbn13 is not all digits
		end
		if isbn_str:match( "^97[89]%d*$" ) == nil then
			return false, 'invalid prefix';										-- fail when isbn13 does not begin with 978 or 979
		end
		return is_valid_isxn_13 (isbn_str), 'checksum';
	end
end


--[[--------------------------&lt; A M A Z O N &gt;------------------------------------------------------------------

Formats a link to Amazon.  Do simple error checking: asin must be mix of 10 numeric or uppercase alpha
characters.  If a mix, first character must be uppercase alpha; if all numeric, asins must be 10-digit
isbn. If 10-digit isbn, add a maintenance category so a bot or awb script can replace |asin= with |isbn=.
Error message if not 10 characters, if not isbn10, if mixed and first character is a digit.

This function is positioned here because it calls isbn()

]]

local function asin(id, domain)
	local err_cat = ""
	id = mw.ustring.gsub (id, '%d', cfg.date_names.local_digits); -- Falocalization translate 'local' digits to Western 0-9

	if not id:match("^[%d%u][%d%u][%d%u][%d%u][%d%u][%d%u][%d%u][%d%u][%d%u][%d%u]$") then
		err_cat = ' ' .. set_error ('bad_asin');								-- asin is not a mix of 10 uppercase alpha and numeric characters
	else
		if id:match("^%d%d%d%d%d%d%d%d%d[%dX]$") then							-- if 10-digit numeric (or 9 digits with terminal X)
			if isbn( id ) then													-- see if asin value is isbn10
				add_maint_cat ('ASIN');
			elseif not is_set (err_cat) then
				err_cat = ' ' .. set_error ('bad_asin');						-- asin is not isbn10
			end
		elseif not id:match("^%u[%d%u]+$") then
			err_cat = ' ' .. set_error ('bad_asin');							-- asin doesn't begin with uppercase alpha
		end
	end
	if not is_set(domain) then 
		domain = "com";
	elseif in_array (domain, {'jp', 'uk'}) then			-- Japan, United Kingdom
		domain = "co." .. domain;
	elseif in_array (domain, {'au', 'br', 'mx'}) then	-- Australia, Brazil, Mexico
		domain = "com." .. domain;
	end
	local handler = cfg.id_handlers['ASIN'];
	return external_link_id({link=handler.link,
		label=handler.label, q = handler.q, prefix=handler.prefix .. domain .. "/dp/",
		id=id, encode=handler.encode, separator = handler.separator}) .. err_cat;
end


--[[--------------------------&lt; I S M N &gt;----------------------------------------------------------------------

Determines whether an ISMN string is valid.  Similar to isbn-13, ismn is 13 digits begining 979-0-... and uses the
same check digit calculations.  See http://www.ismn-international.org/download/Web_ISMN_Users_Manual_2008-6.pdf
section 2, pages 9–12.

]]

local function ismn (id)
	local handler = cfg.id_handlers['ISMN'];
	local text;
	local valid_ismn = true;
	local id_copy;
	id_copy = id;																-- save a copy because this testing is destructive
	id = mw.ustring.gsub (id, '%d', cfg.date_names.local_digits);				-- Falocalization translate 'local' digits to Western 0-9

	id=id:gsub( "[%s-–]", "" );													-- strip spaces, hyphens, and endashes from the ismn

	if 13 ~= id:len() or id:match( "^9790%d*$" ) == nil then					-- ismn must be 13 digits and begin 9790
		valid_ismn = false;
	else
		valid_ismn=is_valid_isxn_13 (id);										-- validate ismn
	end

--	text = internal_link_id({link = handler.link, label = handler.label,		-- use this (or external version) when there is some place to link to
--		prefix=handler.prefix,id=id,separator=handler.separator, encode=handler.encode})
 
	text = table.concat (
		{
		make_wikilink (handler.link, handler.label),
		handler.separator,
		id_copy
		});		-- because no place to link to yet

	if false == valid_ismn then
		text = text .. ' ' .. set_error( 'bad_ismn' )							-- add an error message if the ismn is invalid
	end 
	
	return text;
end


--[[--------------------------&lt; I S S N &gt;----------------------------------------------------------------------

Validate and format an issn.  This code fixes the case where an editor has included an ISSN in the citation but
has separated the two groups of four digits with a space.  When that condition occurred, the resulting link looked
like this:

	|issn=0819 4327 gives: [http://www.worldcat.org/issn/0819 4327 0819 4327]	-- can't have spaces in an external link
	
This code now prevents that by inserting a hyphen at the issn midpoint.  It also validates the issn for length
and makes sure that the checkdigit agrees with the calculated value.  Incorrect length (8 digits), characters
other than 0-9 and X, or checkdigit / calculated value mismatch will all cause a check issn error message.  The
issn is always displayed with a hyphen, even if the issn was given as a single group of 8 digits.

]]

local function issn(id, e)
	local issn_copy = id;														-- save a copy of unadulterated issn; use this version for display if issn does not validate
	id = mw.ustring.gsub (id, '%d', cfg.date_names.local_digits);				-- Falocalization translate 'local' digits to Western 0-9

	local handler;
	local text;
	local valid_issn = true;
	
	if e then
		 handler = cfg.id_handlers['EISSN'];
	else
		 handler = cfg.id_handlers['ISSN'];
	end

	id=id:gsub( "[%s-–]", "" );													-- strip spaces, hyphens, and endashes from the issn

	if 8 ~= id:len() or nil == id:match( "^%d*X?$" ) then						-- validate the issn: 8 digits long, containing only 0-9 or X in the last position
		valid_issn=false;														-- wrong length or improper character
	else
		valid_issn=is_valid_isxn(id, 8);										-- validate issn
	end

	if true == valid_issn then
		id = string.sub( id, 1, 4 ) .. "-" .. string.sub( id, 5 );				-- if valid, display correctly formatted version
	else
		id = issn_copy;															-- if not valid, use the show the invalid issn with error message
	end
	
	text = external_link_id({link = handler.link, label = handler.label, q = handler.q,
		prefix=handler.prefix,id=id,separator=handler.separator, encode=handler.encode})
 
	if false == valid_issn then
		text = text .. ' ' .. set_error( 'bad_issn', e and 'e' or '' )			-- add an error message if the issn is invalid
	end 
	
	return text
end


--[[--------------------------&lt; J F M &gt;-----------------------------------------------------------------------

A numerical identifier in the form nn.nnnn.nn

]]

local function jfm (id)
	local handler = cfg.id_handlers['JFM'];
	local id_num;
	local err_cat = '';
	id = mw.ustring.gsub (id, '%d', cfg.date_names.local_digits);				-- Falocalization translate 'local' digits to Western 0-9
	
	id_num = id:match ('^[Jj][Ff][Mm](.*)$');									-- identifier with jfm prefix; extract identifier

	if is_set (id_num) then
		add_maint_cat ('jfm_format');
	else																		-- plain number without mr prefix
		id_num = id;															-- if here id does not have prefix
	end

	if id_num and id_num:match('^%d%d%.%d%d%d%d%.%d%d$') then
		id = id_num;															-- jfm matches pattern
	else
		err_cat = ' ' .. set_error( 'bad_jfm' );								-- set an error message
	end
	
	return external_link_id({link = handler.link, label = handler.label, q = handler.q,
			prefix=handler.prefix,id=id,separator=handler.separator, encode=handler.encode}) .. err_cat;
end


--[[--------------------------&lt; L C C N &gt;----------------------------------------------------------------------

Format LCCN link and do simple error checking.  LCCN is a character string 8-12 characters long. The length of
the LCCN dictates the character type of the first 1-3 characters; the rightmost eight are always digits.
http://info-uri.info/registry/OAIHandler?verb=GetRecord&amp;metadataPrefix=reg&amp;identifier=info:lccn/

length = 8 then all digits
length = 9 then lccn[1] is lower case alpha
length = 10 then lccn[1] and lccn[2] are both lower case alpha or both digits
length = 11 then lccn[1] is lower case alpha, lccn[2] and lccn[3] are both lower case alpha or both digits
length = 12 then lccn[1] and lccn[2] are both lower case alpha

]]

local function lccn(lccn)
	local handler = cfg.id_handlers['LCCN'];
	local err_cat = '';															-- presume that LCCN is valid
	local id = lccn;															-- local copy of the lccn
	id = mw.ustring.gsub (id, '%d', cfg.date_names.local_digits);				-- Falocalization translate 'local' digits to Western 0-9

	id = normalize_lccn (id);													-- get canonical form (no whitespace, hyphens, forward slashes)
	local len = id:len();														-- get the length of the lccn

	if 8 == len then
		if id:match("[^%d]") then												-- if LCCN has anything but digits (nil if only digits)
			err_cat = ' ' .. set_error( 'bad_lccn' );							-- set an error message
		end
	elseif 9 == len then														-- LCCN should be adddddddd
		if nil == id:match("%l%d%d%d%d%d%d%d%d") then							-- does it match our pattern?
			err_cat = ' ' .. set_error( 'bad_lccn' );							-- set an error message
		end
	elseif 10 == len then														-- LCCN should be aadddddddd or dddddddddd
		if id:match("[^%d]") then												-- if LCCN has anything but digits (nil if only digits) ...
			if nil == id:match("^%l%l%d%d%d%d%d%d%d%d") then					-- ... see if it matches our pattern
				err_cat = ' ' .. set_error( 'bad_lccn' );						-- no match, set an error message
			end
		end
	elseif 11 == len then														-- LCCN should be aaadddddddd or adddddddddd
		if not (id:match("^%l%l%l%d%d%d%d%d%d%d%d") or id:match("^%l%d%d%d%d%d%d%d%d%d%d")) then	-- see if it matches one of our patterns
			err_cat = ' ' .. set_error( 'bad_lccn' );							-- no match, set an error message
		end
	elseif 12 == len then														-- LCCN should be aadddddddddd
		if not id:match("^%l%l%d%d%d%d%d%d%d%d%d%d") then						-- see if it matches our pattern
			err_cat = ' ' .. set_error( 'bad_lccn' );							-- no match, set an error message
		end
	else
		err_cat = ' ' .. set_error( 'bad_lccn' );								-- wrong length, set an error message
	end

	if not is_set (err_cat) and nil ~= lccn:find ('%s') then
		err_cat = ' ' .. set_error( 'bad_lccn' );								-- lccn contains a space, set an error message
	end

	return external_link_id({link = handler.link, label = handler.label, q = handler.q,
			prefix=handler.prefix,id=lccn,separator=handler.separator, encode=handler.encode}) .. err_cat;
end


--[[--------------------------&lt; M R &gt;--------------------------------------------------------------------------

A seven digit number; if not seven digits, zero-fill leading digits to make seven digits.

]]

local function mr (id)
	local handler = cfg.id_handlers['MR'];
	local id_num;
	local id_len;
	local err_cat = '';
	id = mw.ustring.gsub (id, '%d', cfg.date_names.local_digits);				-- Falocalization translate 'local' digits to Western 0-9

	
	id_num = id:match ('^[Mm][Rr](%d+)$');										-- identifier with mr prefix

	if is_set (id_num) then
		add_maint_cat ('mr_format');
	else																		-- plain number without mr prefix
		id_num = id:match ('^%d+$');											-- if here id is all digits
	end

	id_len = id_num and id_num:len() or 0;
	if (7 &gt;= id_len) and (0 ~= id_len) then
		id = string.rep ('0', 7-id_len ) .. id_num;								-- zero-fill leading digits
	else
		err_cat = ' ' .. set_error( 'bad_mr' );									-- set an error message
	end
	
	return external_link_id({link = handler.link, label = handler.label, q = handler.q,
			prefix=handler.prefix,id=id,separator=handler.separator, encode=handler.encode}) .. err_cat;
end


--[[--------------------------&lt; O C L C &gt;----------------------------------------------------------------------

Validate and format an oclc id.  https://www.oclc.org/batchload/controlnumber.en.html

]]

local function oclc (id)
	local handler = cfg.id_handlers['OCLC'];
	local number;
	local err_msg = '';															-- empty string for concatenation
	id = mw.ustring.gsub (id, '%d', cfg.date_names.local_digits);				-- Falocalization translate 'local' digits to Western 0-9
	
	if id:match('^ocm%d%d%d%d%d%d%d%d$') then									-- ocm prefix and 8 digits; 001 field (12 characters)
		number = id:match('ocm(%d+)');											-- get the number
	elseif id:match('^ocn%d%d%d%d%d%d%d%d%d$') then								-- ocn prefix and 9 digits; 001 field (12 characters)
		number = id:match('ocn(%d+)');											-- get the number
	elseif id:match('^on%d%d%d%d%d%d%d%d%d%d+$') then							-- on prefix and 10 or more digits; 001 field (12 characters)
		number = id:match('^on(%d%d%d%d%d%d%d%d%d%d+)$');						-- get the number
	elseif id:match('^%(OCoLC%)[1-9]%d*$') then									-- (OCoLC) prefix and variable number digits; no leading zeros; 035 field
		number = id:match('%(OCoLC%)([1-9]%d*)');								-- get the number
		if 9 &lt; number:len() then
			number = nil;														-- contrain to 1 to 9 digits; change this when oclc issues 10-digit numbers
		end
	elseif id:match('^%d+$') then												-- no prefix
		number = id;															-- get the number
		if 10 &lt; number:len() then
			number = nil;														-- contrain to 1 to 10 digits; change this when oclc issues 11-digit numbers
		end
	end

	if number then																-- proper format
		id = number;															-- exclude prefix, if any, from external link
	else
		err_msg = ' ' .. set_error( 'bad_oclc' )								-- add an error message if the id is malformed
	end
	
	local text = external_link_id({link=handler.link, label=handler.label, q = handler.q,
		prefix=handler.prefix, id=id, separator=handler.separator, encode=handler.encode}) .. err_msg;

	return text;
end


--[[--------------------------&lt; O P E N L I B R A R Y &gt;--------------------------------------------------------

Formats an OpenLibrary link, and checks for associated errors.

]]

local function openlibrary(id, access)
	local code;
	local handler = cfg.id_handlers['OL'];
	local ident;
	id = mw.ustring.gsub (id, '%d', cfg.date_names.local_digits);				-- Falocalization translate 'local' digits to Western 0-9
	
	ident, code = id:gsub('^OL', ''):match("^(%d+([AMW]))$");					-- optional OL prefix followed immediately by digits followed by 'A', 'M', or 'W'; remove OL prefix

	if not is_set (ident) then													-- if malformed return an error
		return external_link_id({link=handler.link, label=handler.label, q = handler.q,
			prefix=handler.prefix .. 'OL',
			id=id, separator=handler.separator,	encode = handler.encode,
			access = access}) .. ' ' .. set_error( 'bad_ol' );
	end
	
	id = ident;																	-- use ident without the optional OL prefix (it has been removed)
	
	if ( code == "A" ) then
		return external_link_id({link=handler.link, label=handler.label, q = handler.q,
			prefix=handler.prefix .. 'authors/OL',
			id=id, separator=handler.separator,	encode = handler.encode,
			access = access})
	end
	
	if ( code == "M" ) then
		return external_link_id({link=handler.link, label=handler.label, q = handler.q,
			prefix=handler.prefix .. 'books/OL',
			id=id, separator=handler.separator,	encode = handler.encode,
			access = access})
	end

	if ( code == "W" ) then
		return external_link_id({link=handler.link, label=handler.label, q = handler.q,
			prefix=handler.prefix .. 'works/OL',
			id=id, separator=handler.separator,	encode = handler.encode,
			access = access})
	end
end


--[[--------------------------&lt; P M C &gt;------------------------------------------------------------------------

Format a PMC, do simple error checking, and check for embargoed articles.

The embargo parameter takes a date for a value. If the embargo date is in the future the PMC identifier will not
be linked to the article.  If the embargo date is today or in the past, or if it is empty or omitted, then the
PMC identifier is linked to the article through the link at cfg.id_handlers['PMC'].prefix.

PMC embargo date testing is done in function is_embargoed () which is called earlier because when the citation
has |pmc=&lt;value&gt; but does not have a |url= then |title= is linked with the PMC link.  Function is_embargoed ()
returns the embargo date if the PMC article is still embargoed, otherwise it returns an empty string.

PMCs are sequential numbers beginning at 1 and counting up.  This code checks the PMC to see that it contains only digits and is less
than test_limit; the value in local variable test_limit will need to be updated periodically as more PMCs are issued.

]]

local function pmc(id, embargo)
	local test_limit = 6500000;													-- update this value as PMCs approach
	local handler = cfg.id_handlers['PMC'];
	local err_cat = '';															-- presume that PMC is valid
	local id_num;
	local text;
	id = mw.ustring.gsub (id, '%d', cfg.date_names.local_digits);				-- Falocalization translate 'local' digits to Western 0-9
	
	id_num = id:match ('^[Pp][Mm][Cc](%d+)$');									-- identifier with pmc prefix

	if is_set (id_num) then
		add_maint_cat ('pmc_format');
	else																		-- plain number without pmc prefix
		id_num = id:match ('^%d+$');											-- if here id is all digits
	end

	if is_set (id_num) then														-- id_num has a value so test it
		id_num = tonumber(id_num);												-- convert id_num to a number for range testing
		if 1 &gt; id_num or test_limit &lt; id_num then								-- if PMC is outside test limit boundaries
			err_cat = ' ' .. set_error( 'bad_pmc' );							-- set an error message
		else
			id = tostring (id_num);												-- make sure id is a string
		end
	else																		-- when id format incorrect
		err_cat = ' ' .. set_error( 'bad_pmc' );								-- set an error message
	end
	
	if is_set (embargo) then													-- is PMC is still embargoed?
		text = table.concat (													-- still embargoed so no external link
			{
			make_wikilink (handler.link, handler.label),
			handler.separator,
			id,
			err_cat
			});
	else
		text = external_link_id({link = handler.link, label = handler.label, q = handler.q,	-- no embargo date or embargo has expired, ok to link to article
			prefix=handler.prefix,id=id,separator=handler.separator, encode=handler.encode, access=handler.access}) .. err_cat;
	end
	return text;
end


--[[--------------------------&lt; P M I D &gt;----------------------------------------------------------------------

Format PMID and do simple error checking.  PMIDs are sequential numbers beginning at 1 and counting up.  This
code checks the PMID to see that it contains only digits and is less than test_limit; the value in local variable
test_limit will need to be updated periodically as more PMIDs are issued.

]]

local function pmid(id)
	local test_limit = 33000000;												-- update this value as PMIDs approach
	local handler = cfg.id_handlers['PMID'];
	local err_cat = '';															-- presume that PMID is valid
	id = mw.ustring.gsub (id, '%d', cfg.date_names.local_digits);				-- Falocalization translate 'local' digits to Western 0-9
	
	if id:match("[^%d]") then													-- if PMID has anything but digits
		err_cat = ' ' .. set_error( 'bad_pmid' );								-- set an error message
	else																		-- PMID is only digits
		local id_num = tonumber(id);											-- convert id to a number for range testing
		if 1 &gt; id_num or test_limit &lt; id_num then								-- if PMID is outside test limit boundaries
			err_cat = ' ' .. set_error( 'bad_pmid' );							-- set an error message
		end
	end
	
	return external_link_id({link = handler.link, label = handler.label, q = handler.q,
			prefix=handler.prefix,id=id,separator=handler.separator, encode=handler.encode}) .. err_cat;
end


--[[--------------------------&lt; S S R N &gt;----------------------------------------------------------------------

Format an ssrn, do simple error checking

SSRNs are sequential numbers beginning at 100? and counting up.  This code checks the ssrn to see that it is
only digits and is greater than 99 and less than test_limit; the value in local variable test_limit will need
to be updated periodically as more SSRNs are issued.

]]

local function ssrn (id)
	local test_limit = 3500000;													-- update this value as SSRNs approach
	local handler = cfg.id_handlers['SSRN'];
	local err_cat = '';															-- presume that SSRN is valid
	local id_num;
	local text;
	id = mw.ustring.gsub (id, '%d', cfg.date_names.local_digits);				-- Falocalization translate 'local' digits to Western 0-9
	
	id_num = id:match ('^%d+$');												-- id must be all digits

	if is_set (id_num) then														-- id_num has a value so test it
		id_num = tonumber(id_num);												-- convert id_num to a number for range testing
		if 100 &gt; id_num or test_limit &lt; id_num then								-- if SSRN is outside test limit boundaries
			err_cat = ' ' .. set_error( 'bad_ssrn' );							-- set an error message
		end
	else																		-- when id format incorrect
		err_cat = ' ' .. set_error( 'bad_ssrn' );								-- set an error message
	end
	
	text = external_link_id({link = handler.link, label = handler.label, q = handler.q,
		prefix=handler.prefix,id=id,separator=handler.separator, encode=handler.encode, access=handler.access}) .. err_cat;

	return text;
end


--[[--------------------------&lt; U S E N E T _ I D &gt;------------------------------------------------------------

Validate and format a usenet message id.  Simple error checking, looks for 'id-left@id-right' not enclosed in
'&lt;' and/or '&gt;' angle brackets.

]]

local function usenet_id (id)
	local handler = cfg.id_handlers['USENETID'];

	local text = external_link_id({link = handler.link, label = handler.label, q = handler.q,
		prefix=handler.prefix,id=id,separator=handler.separator, encode=handler.encode})
 
	if not id:match('^.+@.+$') or not id:match('^[^&lt;].*[^&gt;]$')then				-- doesn't have '@' or has one or first or last character is '&lt; or '&gt;'
		text = text .. ' ' .. set_error( 'bad_usenet_id' )						-- add an error message if the message id is invalid
	end 
	
	return text
end


--[[--------------------------&lt; Z B L &gt;-----------------------------------------------------------------------

A numerical identifier in the form nnnn.nnnnn - leading zeros in the first quartet optional

]]

local function zbl (id)
	local handler = cfg.id_handlers['ZBL'];
	local id_num;
	local err_cat = '';
	id = mw.ustring.gsub (id, '%d', cfg.date_names.local_digits);				-- Falocalization translate 'local' digits to Western 0-9
	
	id_num = id:match ('^[Zz][Bb][Ll](.*)$');									-- identifier with zbl prefix; extract identifier

	if is_set (id_num) then
		add_maint_cat ('zbl_format');
	else																		-- plain number without zbl prefix
		id_num = id;															-- if here id does not have prefix
	end

	if id_num:match('^%d?%d?%d?%d%.%d%d%d%d%d$') then
		id = id_num;															-- id matches pattern
	else
		err_cat = ' ' .. set_error( 'bad_zbl' );								-- set an error message
	end
	
	return external_link_id({link = handler.link, label = handler.label, q = handler.q,
			prefix=handler.prefix,id=id,separator=handler.separator, encode=handler.encode}) .. err_cat;
end


--============================&lt;&lt; I N T E R F A C E   F U N C T I O N S &gt;&gt;==========================================

--[[--------------------------&lt; B U I L D _ I D _ L I S T &gt;--------------------------------------------------------

Takes a table of IDs created by extract_ids() and turns it into a table of formatted ID outputs.

inputs:
	id_list – table of identifiers built by extract_ids()
	options – table of various template parameter values used to modify some manually handled identifiers

]]

local function build_id_list( id_list, options )
	local new_list, handler = {};

	local function fallback(k) return { __index = function(t,i) return cfg.id_handlers[k][i] end } end;
	
	for k, v in pairs( id_list ) do												-- k is uc identifier name as index to cfg.id_handlers; e.g. cfg.id_handlers['ISBN'], v is a table
		-- fallback to read-only cfg

		handler = setmetatable( { ['id'] = v, ['access'] = options.IdAccessLevels[k] }, fallback(k) );

		if handler.mode == 'external' then
			table.insert( new_list, {handler.label, external_link_id( handler ) } );
		elseif handler.mode == 'internal' then
			table.insert( new_list, {handler.label, internal_link_id( handler ) } );
		elseif handler.mode ~= 'manual' then
			error( cfg.messages['unknown_ID_mode'] );
		elseif k == 'ARXIV' then
			table.insert( new_list, {handler.label, arxiv( v, options.Class ) } ); 
		elseif k == 'ASIN' then
			table.insert( new_list, {handler.label, asin( v, options.ASINTLD ) } ); 
		elseif k == 'BIBCODE' then
			table.insert( new_list, {handler.label, bibcode( v, handler.access ) } );
		elseif k == 'BIORXIV' then
			table.insert( new_list, {handler.label, biorxiv( v ) } );
		elseif k == 'CITESEERX' then
			table.insert( new_list, {handler.label, citeseerx( v ) } );
		elseif k == 'DOI' then
			table.insert( new_list, {handler.label, doi( v, options.DoiBroken, handler.access ) } );
		elseif k == 'EISSN' then
			table.insert( new_list, {handler.label, issn( v, true ) } );		-- true distinguishes eissn from issn
		elseif k == 'HDL' then
			table.insert( new_list, {handler.label, hdl( v, handler.access ) } );
		elseif k == 'ISBN' then
			local ISBN = internal_link_id( handler );
			local check;
			local err_type = '';
			check, err_type = isbn( v );
			if not check then
				if is_set(options.IgnoreISBN) then								-- ISBN is invalid; if |ignore-isbn-error= set
					add_maint_cat ('ignore_isbn_err');							-- ad a maint category
				else
					ISBN = ISBN .. set_error( 'bad_isbn', {err_type}, false, " ", "" );	-- else display an error message
				end
			elseif is_set(options.IgnoreISBN) then								-- ISBN is OK; if |ignore-isbn-error= set
				add_maint_cat ('ignore_isbn_err');								-- because |ignore-isbn-error= unnecessary
			end
			table.insert( new_list, {handler.label, ISBN } );				
		elseif k == 'ISMN' then
			table.insert( new_list, {handler.label, ismn( v ) } );
		elseif k == 'ISSN' then
			table.insert( new_list, {handler.label, issn( v ) } );
		elseif k == 'JFM' then
			table.insert( new_list, {handler.label, jfm( v ) } );
		elseif k == 'LCCN' then
			table.insert( new_list, {handler.label, lccn( v ) } );
		elseif k == 'MR' then
			table.insert( new_list, {handler.label, mr( v ) } );
		elseif k == 'OCLC' then
			table.insert( new_list, {handler.label, oclc( v ) } );
		elseif k == 'OL' or k == 'OLA' then
			table.insert( new_list, {handler.label, openlibrary( v, handler.access ) } );
		elseif k == 'PMC' then
			table.insert( new_list, {handler.label, pmc( v, options.Embargo ) } );
		elseif k == 'PMID' then
			table.insert( new_list, {handler.label, pmid( v ) } );
		elseif k == 'SSRN' then
			table.insert( new_list, {handler.label, ssrn( v ) } );
		elseif k == 'USENETID' then
			table.insert( new_list, {handler.label, usenet_id( v ) } );
		elseif k == 'ZBL' then
			table.insert( new_list, {handler.label, zbl( v ) } );
		else
			error( cfg.messages['unknown_manual_ID'] );
		end
	end
	
	local function comp( a, b )	-- used in following table.sort()
		return a[1]:lower() &lt; b[1]:lower();
	end
	
	table.sort( new_list, comp );
	for k, v in ipairs( new_list ) do
		new_list[k] = v[2];
	end
	
	return new_list;
end


--[[--------------------------&lt; E X T R A C T _ I D S &gt;------------------------------------------------------------

Populates ID table from arguments using configuration settings. Loops through cfg.id_handlers and searches args for
any of the parameters listed in each cfg.id_handlers['...'].parameters.  If found, adds the parameter and value to
the identifier list.  Emits redundant error message is more than one alias exists in args

]]

local function extract_ids( args )
	local id_list = {};															-- list of identifiers found in args
	for k, v in pairs( cfg.id_handlers ) do										-- k is uc identifier name as index to cfg.id_handlers; e.g. cfg.id_handlers['ISBN'], v is a table
		v = select_one( args, v.parameters, 'redundant_parameters' );			-- v.parameters is a table of aliases for k; here we pick one from args if present
		if is_set(v) then id_list[k] = numConv('en',v); end						-- if found in args, add identifier to our list (falocalozation:make sure uses en digits)
	end
	return id_list;
end


--[[--------------------------&lt; E X T R A C T _ I D _ A C C E S S _ L E V E L S &gt;--------------------------------------

Fetches custom id access levels from arguments using configuration settings.
Parameters which have a predefined access level (e.g. arxiv) do not use this
function as they are directly rendered as free without using an additional parameter.

]]

local function extract_id_access_levels( args, id_list )
	local id_accesses_list = {};
	for k, v in pairs( cfg.id_handlers ) do
		local access_param = v.custom_access;
		local k_lower = string.lower(k);
		if is_set(access_param) then
			local access_level = args[access_param];
			if is_set(access_level) then
				if not in_array (access_level:lower(), cfg.keywords['id-access']) then
					table.insert( z.message_tail, { set_error( 'invalid_param_val', {access_param, access_level}, true ) } );	
					access_level = nil;
				end
				if not is_set(id_list[k]) then
					table.insert( z.message_tail, { set_error( 'param_access_requires_param', {k_lower}, true ) } );
				end
				if is_set(access_level) then
					access_level = access_level:lower();
				end
				id_accesses_list[k] = access_level;
			end
		end
	end
	return id_accesses_list;
end


--[[--------------------------&lt; S E T _ S E L E C T E D _ M O D U L E S &gt;--------------------------------------

Sets local cfg table and imported functions table to same (live or sandbox) as that used by the other modules.

]]

local function set_selected_modules (cfg_table_ptr, utilities_page_ptr)
	cfg = cfg_table_ptr;

	is_set = utilities_page_ptr.is_set;											-- import functions from select Module:Citation/CS1/Utilities module
	in_array = utilities_page_ptr.in_array;
	set_error = utilities_page_ptr.set_error;
	select_one = utilities_page_ptr.select_one;
	add_maint_cat = utilities_page_ptr.add_maint_cat;
	substitute = utilities_page_ptr.substitute;
	make_wikilink = utilities_page_ptr.make_wikilink;

	z = utilities_page_ptr.z;													-- table of tables in Module:Citation/CS1/Utilities
end


return {
	build_id_list = build_id_list,
	extract_ids = extract_ids,
	extract_id_access_levels = extract_id_access_levels,
	is_embargoed = is_embargoed;
	set_selected_modules = set_selected_modules;
	}</text>
      <sha1>10l5yh25etqrbjaa8nrr3ceffigiyuq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>پودمان:Citation/CS1/en/COinS</title>
    <ns>828</ns>
    <id>101</id>
    <revision>
      <id>157</id>
      <timestamp>2019-03-31T15:23:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Peyman9</username>
        <id>4</id>
      </contributor>
      <comment>صفحه‌ای تازه حاوی « local coins = {};   --[[--------------------------&lt; F O R W A R D   D E C L A R A T I O N S &gt;-------------------------------------- ]] loc...» ایجاد کرد</comment>
      <origin>157</origin>
      <model>Scribunto</model>
      <format>text/plain</format>
      <text bytes="16812" sha1="1uz7v2hiqbm2wga5qnigax1d7ujy26k" xml:space="preserve">
local coins = {};


--[[--------------------------&lt; F O R W A R D   D E C L A R A T I O N S &gt;--------------------------------------
]]
local is_set, in_array, remove_wiki_link;										-- functions in Module:Citation/CS1/Utilities

local cfg;																		-- table of configuration tables that are defined in Module:Citation/CS1/Configuration


--[[--------------------------&lt; S T R I P _ A P O S T R O P H E _ M A R K U P &gt;--------------------------------

Strip wiki italic and bold markup from argument so that it doesn't contaminate COinS metadata.
This function strips common patterns of apostrophe markup.  We presume that editors who have taken the time to
markup a title have, as a result, provided valid markup. When they don't, some single apostrophes are left behind.

]]

local function strip_apostrophe_markup (argument)
	if not is_set (argument) then return argument; end

	if argument:find ( "''", 1, true ) == nil then								-- Is there at least one double apostrophe?  If not, exit.
		return argument;
	end

	while true do
		if argument:find ( "'''''", 1, true ) then								-- bold italic (5)
			argument=argument:gsub("%'%'%'%'%'", "");							-- remove all instances of it
		elseif argument:find ( "''''", 1, true ) then							-- italic start and end without content (4)
			argument=argument:gsub("%'%'%'%'", "");
		elseif argument:find ( "'''", 1, true ) then							-- bold (3)
			argument=argument:gsub("%'%'%'", "");
		elseif argument:find ( "''", 1, true ) then								-- italic (2)
			argument=argument:gsub("%'%'", "");
		else
			break;
		end
	end
	return argument;															-- done
end


--[[--------------------------&lt; M A K E _ C O I N S _ T I T L E &gt;----------------------------------------------

Makes a title for COinS from Title and / or ScriptTitle (or any other name-script pairs)

Apostrophe markup (bold, italics) is stripped from each value so that the COinS metadata isn't corrupted with strings
of %27%27...

]]

local function make_coins_title (title, script)
	if is_set (title) then
		title = strip_apostrophe_markup (title);								-- strip any apostrophe markup
	else
		title='';																-- if not set, make sure title is an empty string
	end
	if is_set (script) then
		script = script:gsub ('^%l%l%s*:%s*', '');								-- remove language prefix if present (script value may now be empty string)
		script = strip_apostrophe_markup (script);								-- strip any apostrophe markup
	else
		script='';																-- if not set, make sure script is an empty string
	end
	if is_set (title) and is_set (script) then
		script = ' ' .. script;													-- add a space before we concatenate
	end
	return title .. script;														-- return the concatenation
end


--[[--------------------------&lt; E S C A P E _ L U A _ M A G I C _ C H A R S &gt;----------------------------------

Returns a string where all of lua's magic characters have been escaped.  This is important because functions like
string.gsub() treat their pattern and replace strings as patterns, not literal strings.
]]

local function escape_lua_magic_chars (argument)
	argument = argument:gsub("%%", "%%%%");										-- replace % with %%
	argument = argument:gsub("([%^%$%(%)%.%[%]%*%+%-%?])", "%%%1");				-- replace all other lua magic pattern characters
	return argument;
end


--[[--------------------------&lt; G E T _ C O I N S _ P A G E S &gt;------------------------------------------------

Extract page numbers from external wikilinks in any of the |page=, |pages=, or |at= parameters for use in COinS.

]]

local function get_coins_pages (pages)
	local pattern;
	if not is_set (pages) then return pages; end								-- if no page numbers then we're done
	
	while true do
		pattern = pages:match("%[(%w*:?//[^ ]+%s+)[%w%d].*%]");					-- pattern is the opening bracket, the url and following space(s): "[url "
		if nil == pattern then break; end										-- no more urls
		pattern = escape_lua_magic_chars (pattern);								-- pattern is not a literal string; escape lua's magic pattern characters
		pages = pages:gsub(pattern, "");										-- remove as many instances of pattern as possible
	end
	pages = pages:gsub("[%[%]]", "");											-- remove the brackets
	pages = pages:gsub("–", "-" );							-- replace endashes with hyphens
	pages = pages:gsub("&amp;%w+;", "-" );						-- and replace html entities (&amp;ndash; etc.) with hyphens; do we need to replace numerical entities like &amp;#32; and the like?
	return pages;
end


--[=[-------------------------&lt; C O I N S _ R E P L A C E _ M A T H _ S T R I P M A R K E R &gt;------------------

There are three options for math markup rendering that depend on the editor's math preference settings.  These
settings are at [[Special:Preferences#mw-prefsection-rendering]] and are
	PNG images
	TeX source
	MathML with SVG or PNG fallback

All three are heavy with html and css which doesn't belong in the metadata.

Without this function, the metadata saved in the raw wikitext contained the rendering determined by the settings
of the last editor to save the page.

This function gets the rendered form of an equation according to the editor's preference before the page is saved.  It
then searches the rendering for the text equivalent of the rendered equation and replaces the rendering with that so
that the page is saved without extraneous html/css markup and with a reasonably readable text form of the equation.

When a replacement is made, this function returns true and the value with replacement; otherwise false and the intital
value.  To replace multipe equations it is necesary to call this function from within a loop.

]=]

local function coins_replace_math_stripmarker (value)
	local stripmarker = cfg.stripmarkers['math'];
	local rendering = value:match (stripmarker);								-- is there a math stripmarker

	if not rendering then														-- when value doesn't have a math stripmarker, abandon this test
		return false, value;
	end
	
	rendering = mw.text.unstripNoWiki (rendering);								-- convert stripmarker into rendered value (or nil? ''? when math render error)
	
	if rendering:match ('alt="[^"]+"') then										-- if PNG math option
		rendering = rendering:match ('alt="([^"]+)"');							-- extract just the math text
	elseif rendering:match ('$%s+.+%s+%$') then									-- if TeX math option; $ is legit character that is escapes as \$
		rendering = rendering:match ('$%s+(.+)%s+%$')							-- extract just the math text
	elseif rendering:match ('&lt;annotation[^&gt;]+&gt;.+&lt;/annotation&gt;') then			-- if MathML math option
		rendering = rendering:match ('&lt;annotation[^&gt;]+&gt;(.+)&lt;/annotation&gt;')		-- extract just the math text
	else
		return false, value;													-- had math stripmarker but not one of the three defined forms
	end
	
	return true, value:gsub (stripmarker, rendering, 1);
end


--[[--------------------------&lt; C O I N S _ C L E A N U P &gt;----------------------------------------------------

Cleanup parameter values for the metadata by removing or replacing invisible characters and certain html entities.

2015-12-10: there is a bug in mw.text.unstripNoWiki ().  It replaces math stripmarkers with the appropriate content
when it shouldn't.  See https://phabricator.wikimedia.org/T121085 and Wikipedia_talk:Lua#stripmarkers_and_mw.text.unstripNoWiki.28.29

TODO: move the replacement patterns and replacement values into a table in /Configuration similar to the invisible
characters table?

]]

local function coins_cleanup (value)
	local replaced = true;														-- default state to get the do loop running

	while replaced do															-- loop until all math stripmarkers replaced
		replaced, value = coins_replace_math_stripmarker (value);				-- replace math stripmarker with text representation of the equation
	end

	value = value:gsub (cfg.stripmarkers['math'], "MATH RENDER ERROR");						-- one or more couldn't be replaced; insert vague error message
	
	value = mw.text.unstripNoWiki (value);										-- replace nowiki stripmarkers with their content
	value = value:gsub ('&lt;span class="nowrap" style="padding%-left:0%.1em;"&gt;&amp;#39;(s?)&lt;/span&gt;', "'%1");	-- replace {{'}} or {{'s}} with simple apostrophe or apostrophe-s
	value = value:gsub ('&amp;nbsp;', ' ');											-- replace &amp;nbsp; entity with plain space
	value = value:gsub ('\226\128\138', ' ');									-- replace hair space with plain space
	if not mw.ustring.find (value, cfg.indic_script) then						-- don't remove zero width joiner characters from indic script
		value = value:gsub ('&amp;zwj;', '');											-- remove &amp;zwj; entities
		value = mw.ustring.gsub (value, '[\226\128\141\226\128\139\194\173]', '');	-- remove zero-width joiner, zero-width space, soft hyphen
	end
	value = value:gsub ('[\009\010\013]', ' ');									-- replace horizontal tab, line feed, carriage return with plain space
	return value;
end


--[[--------------------------&lt; C O I N S &gt;--------------------------------------------------------------------

COinS metadata (see &lt;http://ocoins.info/&gt;) allows automated tools to parse the citation information.

]]

local function COinS(data, class)
	if 'table' ~= type(data) or nil == next(data) then
		return '';
	end

	for k, v in pairs (data) do													-- spin through all of the metadata parameter values
		if 'ID_list' ~= k and 'Authors' ~= k then								-- except the ID_list and Author tables (author nowiki stripmarker done when Author table processed)
			data[k] = coins_cleanup (v);
		end
	end

	local ctx_ver = "Z39.88-2004";
	
	-- treat table strictly as an array with only set values.
	local OCinSoutput = setmetatable( {}, {
		__newindex = function(self, key, value)
			if is_set(value) then
				rawset( self, #self+1, table.concat{ key, '=', mw.uri.encode( remove_wiki_link( value ) ) } );
			end
		end
	});
	
	if in_array (class, {'arxiv', 'biorxiv', 'citeseerx', 'journal', 'news', 'magazine'}) or (in_array (class, {'conference', 'interview', 'map', 'press release', 'web'}) and is_set(data.Periodical)) or 
		('citation' == class and is_set(data.Periodical) and not is_set (data.Encyclopedia)) then
			OCinSoutput.rft_val_fmt = "info:ofi/fmt:kev:mtx:journal";			-- journal metadata identifier
			if in_array (class, {'arxiv', 'biorxiv', 'citeseerx'}) then			-- set genre according to the type of citation template we are rendering
				OCinSoutput["rft.genre"] = "preprint";							-- cite arxiv, cite biorxiv, cite citeseerx
			elseif 'conference' == class then
				OCinSoutput["rft.genre"] = "conference";						-- cite conference (when Periodical set)
			elseif 'web' == class then
				OCinSoutput["rft.genre"] = "unknown";							-- cite web (when Periodical set)
			else
				OCinSoutput["rft.genre"] = "article";							-- journal and other 'periodical' articles
			end
			OCinSoutput["rft.jtitle"] = data.Periodical;						-- journal only
			OCinSoutput["rft.atitle"] = data.Title;								-- 'periodical' article titles

																				-- these used only for periodicals
			OCinSoutput["rft.ssn"] = data.Season;								-- keywords: winter, spring, summer, fall
			OCinSoutput["rft.chron"] = data.Chron;								-- free-form date components
			OCinSoutput["rft.volume"] = data.Volume;							-- does not apply to books
			OCinSoutput["rft.issue"] = data.Issue;
			OCinSoutput["rft.pages"] = data.Pages;								-- also used in book metadata

	elseif 'thesis' ~= class then												-- all others except cite thesis are treated as 'book' metadata; genre distinguishes
		OCinSoutput.rft_val_fmt = "info:ofi/fmt:kev:mtx:book";					-- book metadata identifier
		if 'report' == class or 'techreport' == class then						-- cite report and cite techreport
			OCinSoutput["rft.genre"] = "report";
		elseif 'conference' == class then										-- cite conference when Periodical not set
			OCinSoutput["rft.genre"] = "conference";
			OCinSoutput["rft.atitle"] = data.Chapter;							-- conference paper as chapter in proceedings (book)
		elseif in_array (class, {'book', 'citation', 'encyclopaedia', 'interview', 'map'}) then
			if is_set (data.Chapter) then
				OCinSoutput["rft.genre"] = "bookitem";
				OCinSoutput["rft.atitle"] = data.Chapter;						-- book chapter, encyclopedia article, interview in a book, or map title
			else
				if 'map' == class or 'interview' == class then
					OCinSoutput["rft.genre"] = 'unknown';						-- standalone map or interview
				else
					OCinSoutput["rft.genre"] = 'book';							-- book and encyclopedia
				end
			end
		else	--{'audio-visual', 'AV-media-notes', 'DVD-notes', 'episode', 'interview', 'mailinglist', 'map', 'newsgroup', 'podcast', 'press release', 'serial', 'sign', 'speech', 'web'}
			OCinSoutput["rft.genre"] = "unknown";
		end
		OCinSoutput["rft.btitle"] = data.Title;									-- book only
		OCinSoutput["rft.place"] = data.PublicationPlace;						-- book only
		OCinSoutput["rft.series"] = data.Series;								-- book only
		OCinSoutput["rft.pages"] = data.Pages;									-- book, journal
		OCinSoutput["rft.edition"] = data.Edition;								-- book only
		OCinSoutput["rft.pub"] = data.PublisherName;							-- book and dissertation
		
	else																		-- cite thesis
		OCinSoutput.rft_val_fmt = "info:ofi/fmt:kev:mtx:dissertation";			-- dissertation metadata identifier
		OCinSoutput["rft.title"] = data.Title;									-- dissertation (also patent but that is not yet supported)
		OCinSoutput["rft.degree"] = data.Degree;								-- dissertation only
		OCinSoutput['rft.inst'] = data.PublisherName;							-- book and dissertation
	end
																				-- and now common parameters (as much as possible)
	OCinSoutput["rft.date"] = data.Date;										-- book, journal, dissertation
	
	for k, v in pairs( data.ID_list ) do										-- what to do about these? For now assume that they are common to all?
--		if k == 'ISBN' then v = clean_isbn( v ) end
		if k == 'ISBN' then v = v:gsub( "[^-0-9X]", "" ); end
		local id = cfg.id_handlers[k].COinS;
		if string.sub( id or "", 1, 4 ) == 'info' then							-- for ids that are in the info:registry
			OCinSoutput["rft_id"] = table.concat{ id, "/", v };
		elseif string.sub (id or "", 1, 3 ) == 'rft' then						-- for isbn, issn, eissn, etc that have defined COinS keywords
			OCinSoutput[ id ] = v;
		elseif id then															-- when cfg.id_handlers[k].COinS is not nil
			OCinSoutput["rft_id"] = table.concat{ cfg.id_handlers[k].prefix, v };	-- others; provide a url
		end
	end

--[[	
	for k, v in pairs( data.ID_list ) do										-- what to do about these? For now assume that they are common to all?
		local id, value = cfg.id_handlers[k].COinS;
		if k == 'ISBN' then value = clean_isbn( v ); else value = v; end
		if string.sub( id or "", 1, 4 ) == 'info' then
			OCinSoutput["rft_id"] = table.concat{ id, "/", v };
		else
			OCinSoutput[ id ] = value;
		end
	end
]]
	local last, first;
	for k, v in ipairs( data.Authors ) do
		last, first = coins_cleanup (v.last), coins_cleanup (v.first or '');	-- replace any nowiki strip markers, non-printing or invisible characers
		if k == 1 then															-- for the first author name only
			if is_set(last)  and is_set(first) then								-- set these COinS values if |first= and |last= specify the first author name
				OCinSoutput["rft.aulast"] = last;								-- book, journal, dissertation
				OCinSoutput["rft.aufirst"] = first;								-- book, journal, dissertation
			elseif is_set(last) then 
				OCinSoutput["rft.au"] = last;									-- book, journal, dissertation -- otherwise use this form for the first name
			end
		else																	-- for all other authors
			if is_set(last) and is_set(first) then
				OCinSoutput["rft.au"] = table.concat{ last, ", ", first };		-- book, journal, dissertation
			elseif is_set(last) then
				OCinSoutput["rft.au"] = last;									-- book, journal, dissertation
			end
		end
	end

	OCinSoutput.rft_id = data.URL;
	OCinSoutput.rfr_id = table.concat{ "info:sid/", mw.site.server:match( "[^/]*$" ), ":", data.RawPage };
	OCinSoutput = setmetatable( OCinSoutput, nil );
	
	-- sort with version string always first, and combine.
	--table.sort( OCinSoutput );
	table.insert( OCinSoutput, 1, "ctx_ver=" .. ctx_ver );  -- such as "Z39.88-2004"
	return table.concat(OCinSoutput, "&amp;");
end


--[[--------------------------&lt; S E T _ S E L E C T E D _ M O D U L E S &gt;--------------------------------------

Sets local cfg table and imported functions table to same (live or sandbox) as that used by the other modules.

]]

local function set_selected_modules (cfg_table_ptr, utilities_page_ptr)
	cfg = cfg_table_ptr;

	is_set = utilities_page_ptr.is_set;											-- import functions from select Module:Citation/CS1/Utilities module
	in_array = utilities_page_ptr.in_array;
	remove_wiki_link = utilities_page_ptr.remove_wiki_link;
end


return {
	make_coins_title = make_coins_title,
	get_coins_pages = get_coins_pages,
	COinS = COinS,
	set_selected_modules = set_selected_modules,
	}</text>
      <sha1>1uz7v2hiqbm2wga5qnigax1d7ujy26k</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>رده:الگو:لوآ همراه خطا</title>
    <ns>14</ns>
    <id>102</id>
    <revision>
      <id>159</id>
      <timestamp>2019-03-31T15:49:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Peyman9</username>
        <id>4</id>
      </contributor>
      <comment>صفحه‌ای تازه حاوی «{{رده ویکی‌پدیا|hidden=yes|tracking=yes}} {{رده پنهان}} {{رده خالی}}  این رده الگوهایی را فه...» ایجاد کرد</comment>
      <origin>159</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="330" sha1="12xz0nhfzaw0balt70z7kpm4zjtlpwb" xml:space="preserve">{{رده ویکی‌پدیا|hidden=yes|tracking=yes}}
{{رده پنهان}}
{{رده خالی}}

این رده الگوهایی را فهرست می‌کند که شامل تراگنجانش‌هایی از {{tl|لوآ}} همراه خطاها هستند.

[[رده:مشکلات پارامتر الگوهای ویکی‌پدیا]]</text>
      <sha1>12xz0nhfzaw0balt70z7kpm4zjtlpwb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>الگو:لوآ</title>
    <ns>10</ns>
    <id>103</id>
    <revision>
      <id>160</id>
      <timestamp>2019-03-31T15:50:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Peyman9</username>
        <id>4</id>
      </contributor>
      <comment>صفحه‌ای تازه حاوی «&lt;includeonly&gt;{{#invoke:Lua banner|main}}&lt;/includeonly&gt;&lt;noinclude&gt; {{لوآ|Module:Lua banner}} {{توضیحات}} &lt;!-- لطفاً میان...» ایجاد کرد</comment>
      <origin>160</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="269" sha1="6hs3rntrqzvpehiu89v728l0rpdqlfm" xml:space="preserve">&lt;includeonly&gt;{{#invoke:Lua banner|main}}&lt;/includeonly&gt;&lt;noinclude&gt;
{{لوآ|Module:Lua banner}}
{{توضیحات}}
&lt;!-- لطفاً میان‌ویکی‌ها و رده‌ها را به زیرصفحهٔ /توضیحات بیافزایید. ممنونیم. --&gt;
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>6hs3rntrqzvpehiu89v728l0rpdqlfm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>پودمان:Lua banner</title>
    <ns>828</ns>
    <id>104</id>
    <revision>
      <id>161</id>
      <timestamp>2019-03-31T15:51:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Peyman9</username>
        <id>4</id>
      </contributor>
      <comment>صفحه‌ای تازه حاوی «-- This module implements the {{lua}} template.  local yesno = require('Module:Yesno') local mList = require('Module:List') local mTableToo...» ایجاد کرد</comment>
      <origin>161</origin>
      <model>Scribunto</model>
      <format>text/plain</format>
      <text bytes="2605" sha1="k9fjbctrayrv61qcukige8ear93s75f" xml:space="preserve">-- This module implements the {{lua}} template.

local yesno = require('Module:Yesno')
local mList = require('Module:List')
local mTableTools = require('Module:TableTools')
local mMessageBox = require('Module:Message box')

local p = {}

function p.main(frame)
	local origArgs = frame:getParent().args
	local args = {}
	for k, v in pairs(origArgs) do
		v = v:match('^%s*(.-)%s*$')
		if v ~= '' then
			args[k] = v
		end
	end
	return p._main(args)
end

function p._main(args)
	local modules = mTableTools.compressSparseArray(args)
	local box = p.renderBox(modules)
	local trackingCategories = p.renderTrackingCategories(args, modules)
	return box .. trackingCategories
end

function p.renderBox(modules)
	local boxArgs = {}
	if #modules &lt; 1 then
		boxArgs.text = '&lt;strong class="error"&gt;خطا: هیچ پودمانی مشخص نشده‌است&lt;/strong&gt;'
	else
		local moduleLinks = {}
		for i, module in ipairs(modules) do
			moduleLinks[i] = string.format('[[:%s]]', module)
		end
		local moduleList = mList.makeList('bulleted', moduleLinks)
		boxArgs.text = 'از [[ویکی‌پدیا:لوآ|لوآ]] استفاده می‌کند:\n' .. moduleList
	end
	boxArgs.type = 'notice'
	boxArgs.small = true
	boxArgs.image = '[[پرونده:Lua-logo-nolabel.svg|30px|جایگزین=نماد لوآ|پیوند=ویکی‌پدیا:لوآ]]'
	return mMessageBox.main('mbox', boxArgs)
end

function p.renderTrackingCategories(args, modules, titleObj)
	if yesno(args.nocat) then
		return ''
	end
	
	local cats = {}
	
	-- Error category
	if #modules &lt; 1 then
		cats[#cats + 1] = 'الگو:لوآ همراه خطا'
	end
	
	-- Lua templates category
	titleObj = titleObj or mw.title.getCurrentTitle()
	local subpageBlacklist = {
		doc = true,
		sandbox = true,
		sandbox2 = true,
		testcases = true
	}
	if titleObj.namespace == 10 
		and not subpageBlacklist[titleObj.subpageText]
	then
		local category = args.category
		if not category then
			local categories = {
				['Module:String'] = 'الگو:مبتنی بر لوآ رشته',
				['Module:Math'] = 'الگو:مبتنی بر لوآ ریاضی',
				['Module:BaseConvert'] = 'الگو:مبتنی بر لوآ تبدیل مبنا',
				['Module:Citation'] = 'الگو:ارجاع‌دهی مبتنی بر لوآ'
			}
			categories['Module:Citation/CS1'] = categories['Module:Citation']
			category = modules[1] and categories[modules[1]]
			category = category or 'الگو:مبتنی بر لوآ'
		end
		cats[#cats + 1] = category
	end
	
	for i, cat in ipairs(cats) do
		cats[i] = string.format('[[رده:%s]]', cat)
	end
	return table.concat(cats)
end

return p</text>
      <sha1>k9fjbctrayrv61qcukige8ear93s75f</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>پودمان:List</title>
    <ns>828</ns>
    <id>105</id>
    <revision>
      <id>162</id>
      <timestamp>2019-03-31T15:52:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Peyman9</username>
        <id>4</id>
      </contributor>
      <comment>صفحه‌ای تازه حاوی «-- برای فارسی‌سازی بهتر، بخشی از این پودمان تغییریافته است که در همان‌جا به...» ایجاد کرد</comment>
      <origin>162</origin>
      <model>Scribunto</model>
      <format>text/plain</format>
      <text bytes="5588" sha1="1wbdkytn2t5kr6tjxm0dys37eol1vxr" xml:space="preserve">-- برای فارسی‌سازی بهتر، بخشی از این پودمان تغییریافته است که در همان‌جا به فارسی ذکر شده‌است. لطفاً هنگام تغییر پودمان دقت کنید.
-- This module outputs different kinds of lists. At the moment, bulleted,
-- unbulleted, horizontal, ordered, and horizontal ordered lists are supported.

local libUtil = require('libraryUtil')
local checkType = libUtil.checkType
local mTableTools = require('Module:TableTools')

local p = {}

local listTypes = {
	['bulleted'] = true,
	['unbulleted'] = true,
	['horizontal'] = true,
	['ordered'] = true,
	['horizontal_ordered'] = true
}

function p.makeListData(listType, args)
	-- Constructs a data table to be passed to p.renderList.
	local data = {}

	-- Classes
	data.classes = {}
	if listType == 'horizontal' or listType == 'horizontal_ordered' then
		table.insert(data.classes, 'hlist hlist-separated')
	elseif listType == 'unbulleted' then
		table.insert(data.classes, 'plainlist')
	end
	table.insert(data.classes, args.class)

	-- Main div style
	data.style = args.style

	-- Indent for horizontal lists
	if listType == 'horizontal' or listType == 'horizontal_ordered' then
		local indent = tonumber(args.indent)
		indent = indent and indent * 1.6 or 0
		if indent &gt; 0 then
			-- برای فارسی‌سازی بهتر، نام متغیر زیر از marginLeft به marginRight تغییر داده شده‌است
			data.marginRight = indent .. 'em'
		end
	end
	
	-- List style types for ordered lists
	-- This could be "1, 2, 3", "a, b, c", or a number of others. The list style
	-- type is either set by the "type" attribute or the "list-style-type" CSS
	-- property.
	if listType == 'ordered' or listType == 'horizontal_ordered' then 
		data.listStyleType = args.list_style_type or args['list-style-type']
		data.type = args['type']

		-- Detect invalid type attributes and attempt to convert them to
		-- list-style-type CSS properties.
		if data.type 
			and not data.listStyleType
			and not tostring(data.type):find('^%s*[1AaIi]%s*$')
		then
			data.listStyleType = data.type
			data.type = nil
		end
	end
	
	-- List tag type
	if listType == 'ordered' or listType == 'horizontal_ordered' then
		data.listTag = 'ol'
	else
		data.listTag = 'ul'
	end

	-- Start number for ordered lists
	data.start = args.start
	if listType == 'horizontal_ordered' then
		-- Apply fix to get start numbers working with horizontal ordered lists.
		local startNum = tonumber(data.start)
		if startNum then
			data.counterReset = 'listitem ' .. tostring(startNum - 1)
		end
	end

	-- List style
	 -- ul_style and ol_style are included for backwards compatibility. No
	 -- distinction is made for ordered or unordered lists.
	data.listStyle = args.list_style

	-- List items
	-- li_style is included for backwards compatibility. item_style was included
	-- to be easier to understand for non-coders.
	data.itemStyle = args.item_style or args.li_style
	data.items = {}
	for i, num in ipairs(mTableTools.numKeys(args)) do
		local item = {}
		item.content = args[num]
		item.style = args['item' .. tostring(num) .. '_style']
			or args['item_style' .. tostring(num)]
		item.value = args['item' .. tostring(num) .. '_value']
			or args['item_value' .. tostring(num)]
		table.insert(data.items, item)
	end
	
	return data
end

function p.renderList(data)
	-- Renders the list HTML.
	
	-- Return the blank string if there are no list items.
	if type(data.items) ~= 'table' or #data.items &lt; 1 then
		return ''
	end
	
	-- Render the main div tag.
	local root = mw.html.create('div')
	for i, class in ipairs(data.classes or {}) do
		root:addClass(class)
	end
	root:css{['margin-right'] = data.marginRight}
	if data.style then
		root:cssText(data.style)
	end

	-- Render the list tag.
	local list = root:tag(data.listTag or 'ul')
	list
		:attr{start = data.start, type = data.type}
		:css{
			['counter-reset'] = data.counterReset,
			['list-style-type'] = data.listStyleType
		}
	if data.listStyle then
		list:cssText(data.listStyle)
	end

	-- Render the list items
	for i, t in ipairs(data.items or {}) do
		local item = list:tag('li')
		if data.itemStyle then
			item:cssText(data.itemStyle)
		end
		if t.style then
			item:cssText(t.style)
		end
		item
			:attr{value = t.value}
			:wikitext(t.content)
	end

	return tostring(root)
end

function p.renderTrackingCategories(args)
	local isDeprecated = false -- Tracks deprecated parameters.
	for k, v in pairs(args) do
		k = tostring(k)
		if k:find('^item_style%d+$') or k:find('^item_value%d+$') then
			isDeprecated = true
			break
		end
	end
	local ret = ''
	if isDeprecated then
		ret = ret .. '[[رده:الگو:همراه پارامترهای بددانسته]]'
	end
	return ret
end

function p.makeList(listType, args)
	if not listType or not listTypes[listType] then
		error(string.format(
			"آرگومان بد #1 برای «makeList» («%s» نوع فهرست معتبر نمی‌باشد)",
			tostring(listType)
		), 2)
	end
	checkType('makeList', 2, args, 'table')
	local data = p.makeListData(listType, args)
	local list = p.renderList(data)
	local trackingCategories = p.renderTrackingCategories(args)
	return list .. trackingCategories
end

for listType in pairs(listTypes) do
	p[listType] = function (frame)
		local mArguments = require('Module:Arguments')
		local origArgs = mArguments.getArgs(frame)
		-- Copy all the arguments to a new table, for faster indexing.
		local args = {}
		for k, v in pairs(origArgs) do
			args[k] = v
		end
		return p.makeList(listType, args)
	end
end

return p</text>
      <sha1>1wbdkytn2t5kr6tjxm0dys37eol1vxr</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>پودمان:TableTools</title>
    <ns>828</ns>
    <id>106</id>
    <revision>
      <id>163</id>
      <timestamp>2019-03-31T15:53:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Peyman9</username>
        <id>4</id>
      </contributor>
      <comment>صفحه‌ای تازه حاوی «--[[ ------------------------------------------------------------------------------------ --                               TableTools...» ایجاد کرد</comment>
      <origin>163</origin>
      <model>Scribunto</model>
      <format>text/plain</format>
      <text bytes="8030" sha1="k1omc17qij757n8hd68yihcqxo4biqi" xml:space="preserve">--[[
------------------------------------------------------------------------------------
--                               TableTools                                       --
--                                                                                --
-- This module includes a number of functions for dealing with Lua tables.        --
-- It is a meta-module, meant to be called from other Lua modules, and should     --
-- not be called directly from #invoke.                                           --
------------------------------------------------------------------------------------
--]]

local libraryUtil = require('libraryUtil')

local p = {}

-- Define often-used variables and functions.
local floor = math.floor
local infinity = math.huge
local checkType = libraryUtil.checkType

--[[
------------------------------------------------------------------------------------
-- isPositiveInteger
--
-- This function returns true if the given value is a positive integer, and false
-- if not. Although it doesn't operate on tables, it is included here as it is
-- useful for determining whether a given table key is in the array part or the
-- hash part of a table.
------------------------------------------------------------------------------------
--]]
function p.isPositiveInteger(v)
	if type(v) == 'number' and v &gt;= 1 and floor(v) == v and v &lt; infinity then
		return true
	else
		return false
	end
end

--[[
------------------------------------------------------------------------------------
-- isNan
--
-- This function returns true if the given number is a NaN value, and false
-- if not. Although it doesn't operate on tables, it is included here as it is
-- useful for determining whether a value can be a valid table key. Lua will
-- generate an error if a NaN is used as a table key.
------------------------------------------------------------------------------------
--]]
function p.isNan(v)
	if type(v) == 'number' and tostring(v) == '-nan' then
		return true
	else
		return false
	end
end

--[[
------------------------------------------------------------------------------------
-- shallowClone
--
-- This returns a clone of a table. The value returned is a new table, but all
-- subtables and functions are shared. Metamethods are respected, but the returned
-- table will have no metatable of its own.
------------------------------------------------------------------------------------
--]]
function p.shallowClone(t)
	local ret = {}
	for k, v in pairs(t) do
		ret[k] = v
	end
	return ret
end

--[[
------------------------------------------------------------------------------------
-- removeDuplicates
--
-- This removes duplicate values from an array. Non-positive-integer keys are
-- ignored. The earliest value is kept, and all subsequent duplicate values are
-- removed, but otherwise the array order is unchanged.
------------------------------------------------------------------------------------
--]]
function p.removeDuplicates(t)
	checkType('removeDuplicates', 1, t, 'table')
	local isNan = p.isNan
	local ret, exists = {}, {}
	for i, v in ipairs(t) do
		if isNan(v) then
			-- NaNs can't be table keys, and they are also unique, so we don't need to check existence.
			ret[#ret + 1] = v
		else
			if not exists[v] then
				ret[#ret + 1] = v
				exists[v] = true
			end
		end	
	end
	return ret
end			

--[[
------------------------------------------------------------------------------------
-- numKeys
--
-- This takes a table and returns an array containing the numbers of any numerical
-- keys that have non-nil values, sorted in numerical order.
------------------------------------------------------------------------------------
--]]
function p.numKeys(t)
	checkType('numKeys', 1, t, 'table')
	local isPositiveInteger = p.isPositiveInteger
	local nums = {}
	for k, v in pairs(t) do
		if isPositiveInteger(k) then
			nums[#nums + 1] = k
		end
	end
	table.sort(nums)
	return nums
end

--[[
------------------------------------------------------------------------------------
-- affixNums
--
-- This takes a table and returns an array containing the numbers of keys with the
-- specified prefix and suffix. For example, for the table
-- {a1 = 'foo', a3 = 'bar', a6 = 'baz'} and the prefix "a", affixNums will
-- return {1, 3, 6}.
------------------------------------------------------------------------------------
--]]
function p.affixNums(t, prefix, suffix)
	checkType('affixNums', 1, t, 'table')
	checkType('affixNums', 2, prefix, 'string', true)
	checkType('affixNums', 3, suffix, 'string', true)

	local function cleanPattern(s)
		-- Cleans a pattern so that the magic characters ()%.[]*+-?^$ are interpreted literally.
		s = s:gsub('([%(%)%%%.%[%]%*%+%-%?%^%$])', '%%%1')
		return s
	end

	prefix = prefix or ''
	suffix = suffix or ''
	prefix = cleanPattern(prefix)
	suffix = cleanPattern(suffix)
	local pattern = '^' .. prefix .. '([1-9]%d*)' .. suffix .. '$'

	local nums = {}
	for k, v in pairs(t) do
		if type(k) == 'string' then			
			local num = mw.ustring.match(k, pattern)
			if num then
				nums[#nums + 1] = tonumber(num)
			end
		end
	end
	table.sort(nums)
	return nums
end

--[[
------------------------------------------------------------------------------------
-- numData
--
-- Given a table with keys like ("foo1", "bar1", "foo2", "baz2"), returns a table
-- of subtables in the format 
-- { [1] = {foo = 'text', bar = 'text'}, [2] = {foo = 'text', baz = 'text'} }
-- Keys that don't end with an integer are stored in a subtable named "other".
-- The compress option compresses the table so that it can be iterated over with
-- ipairs.
------------------------------------------------------------------------------------
--]]
function p.numData(t, compress)
	checkType('numData', 1, t, 'table')
	checkType('numData', 2, compress, 'boolean', true)
	local ret = {}
	for k, v in pairs(t) do
		local prefix, num = mw.ustring.match(tostring(k), '^([^0-9]*)([1-9][0-9]*)$')
		if num then
			num = tonumber(num)
			local subtable = ret[num] or {}
			if prefix == '' then
				-- Positional parameters match the blank string; put them at the start of the subtable instead.
				prefix = 1
			end
			subtable[prefix] = v
			ret[num] = subtable
		else
			local subtable = ret.other or {}
			subtable[k] = v
			ret.other = subtable
		end
	end
	if compress then
		local other = ret.other
		ret = p.compressSparseArray(ret)
		ret.other = other
	end
	return ret
end

--[[
------------------------------------------------------------------------------------
-- compressSparseArray
--
-- This takes an array with one or more nil values, and removes the nil values
-- while preserving the order, so that the array can be safely traversed with
-- ipairs.
------------------------------------------------------------------------------------
--]]
function p.compressSparseArray(t)
	checkType('compressSparseArray', 1, t, 'table')
	local ret = {}
	local nums = p.numKeys(t)
	for _, num in ipairs(nums) do
		ret[#ret + 1] = t[num]
	end
	return ret
end

--[[
------------------------------------------------------------------------------------
-- sparseIpairs
--
-- This is an iterator for sparse arrays. It can be used like ipairs, but can
-- handle nil values.
------------------------------------------------------------------------------------
--]]
function p.sparseIpairs(t)
	checkType('sparseIpairs', 1, t, 'table')
	local nums = p.numKeys(t)
	local i = 0
	local lim = #nums
	return function ()
		i = i + 1
		if i &lt;= lim then
			local key = nums[i]
			return key, t[key]
		else
			return nil, nil
		end
	end
end

--[[
------------------------------------------------------------------------------------
-- size
--
-- This returns the size of a key/value pair table. It will also work on arrays,
-- but for arrays it is more efficient to use the # operator.
------------------------------------------------------------------------------------
--]]
function p.size(t)
	checkType('size', 1, t, 'table')
	local i = 0
	for k in pairs(t) do
		i = i + 1
	end
	return i
end

return p</text>
      <sha1>k1omc17qij757n8hd68yihcqxo4biqi</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>الگو:رده خالی</title>
    <ns>10</ns>
    <id>107</id>
    <revision>
      <id>164</id>
      <timestamp>2019-03-31T15:53:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Peyman9</username>
        <id>4</id>
      </contributor>
      <comment>صفحه‌ای تازه حاوی «{{#ifeq:{{{hide}}}|true||{{Cmbox | type  = content | style = text-align: center; | text  = &lt;span style="font-size:15px;"&gt;'''مدیران؛...» ایجاد کرد</comment>
      <origin>164</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="743" sha1="6s9sfuoaifku0ufrkjrzvpmouf44x54" xml:space="preserve">{{#ifeq:{{{hide}}}|true||{{Cmbox
| type  = content
| style = text-align: center;
| text  = &lt;span style="font-size:15px;"&gt;'''مدیران؛ لطفاً این رده را در صورت خالی بودن پاک نکنید!'''&lt;/span&gt;&lt;br/&gt; این رده ممکن است گاه و بی‌گاه یا بیشتر وقت‌ها خالی باشد یا احتمال پر شدن آن در آینده بالا باشد. {{{1|}}}
}}}}&lt;includeonly&gt;{{#ifeq: {{lc:{{{nocat|false}}}}}|false|{{Single namespace|category}}|&lt;!-- Category suppressed --&gt;}}__EXPECTUNUSEDCATEGORY__&lt;/includeonly&gt;&lt;noinclude&gt;
{{توضیحات}}
&lt;!-- خواهشمندیم میان‌ویکی و رده‌ها را به زیرصفحهٔ /توضیحات بیافزایید --&gt;
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>6s9sfuoaifku0ufrkjrzvpmouf44x54</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>الگو:رده پنهان</title>
    <ns>10</ns>
    <id>108</id>
    <revision>
      <id>165</id>
      <timestamp>2019-03-31T15:54:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Peyman9</username>
        <id>4</id>
      </contributor>
      <comment>صفحه‌ای تازه حاوی «&lt;includeonly&gt;__HIDDENCAT__&lt;/includeonly&gt;{{cmbox | type = notice | text = این رده در صفحه‌های به‌کاررفته :رد...» ایجاد کرد</comment>
      <origin>165</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="355" sha1="ccoquc3oera0amgr33r93ok8t0ml3jo" xml:space="preserve">&lt;includeonly&gt;__HIDDENCAT__&lt;/includeonly&gt;{{cmbox
| type = notice
| text = این رده در صفحه‌های به‌کاررفته [[:رده:رده‌های پنهان|دیده نخواهد شد.]]
}}&lt;noinclude&gt;
[[رده:الگو:رده‌بندی]]
{{Documentation}}
&lt;!-- PLEASE ADD CATEGORIES AND INTERWIKIS TO THE /doc SUBPAGE, THANKS --&gt;
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ccoquc3oera0amgr33r93ok8t0ml3jo</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>الگو:Single namespace</title>
    <ns>10</ns>
    <id>109</id>
    <revision>
      <id>166</id>
      <timestamp>2019-03-31T15:54:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Peyman9</username>
        <id>4</id>
      </contributor>
      <comment>صفحه‌ای تازه حاوی «{{{{{1}}} other|{{#if:{{{2|}}}|{{{2}}}}}|{{Incorrect namespace|{{{1}}}}}}}&lt;noinclude&gt;  {{توضیحات}} &lt;/noinclude&gt;» ایجاد کرد</comment>
      <origin>166</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="118" sha1="dyfy8q99mmsov2ph5l0ds8olu6lib4p" xml:space="preserve">{{{{{1}}} other|{{#if:{{{2|}}}|{{{2}}}}}|{{Incorrect namespace|{{{1}}}}}}}&lt;noinclude&gt;

{{توضیحات}}
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>dyfy8q99mmsov2ph5l0ds8olu6lib4p</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>الگو:Incorrect namespace</title>
    <ns>10</ns>
    <id>110</id>
    <revision>
      <id>167</id>
      <timestamp>2019-03-31T15:55:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Peyman9</username>
        <id>4</id>
      </contributor>
      <comment>صفحه‌ای تازه حاوی «&lt;includeonly&gt;{{#ifeq:{{NAMESPACE}}|الگو||{{#ifeq:{{SUBPAGENAME}}|ماسه‌بازی||{{#ifeq:{{SUBPAGENAME}}|صفحه تمرین||{{#i...» ایجاد کرد</comment>
      <origin>167</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="582" sha1="0ln5vlga19fbyt8dz8fm2verbpdh2rq" xml:space="preserve">&lt;includeonly&gt;{{#ifeq:{{NAMESPACE}}|الگو||{{#ifeq:{{SUBPAGENAME}}|ماسه‌بازی||{{#ifeq:{{SUBPAGENAME}}|صفحه تمرین||{{#ifeq:{{FULLPAGENAME}}|ویکی‌پدیا:صفحه تمرین||&lt;/includeonly&gt;{{Mbox
| type = content
| text = {{Error|الگوی بالا حتما باید در فضا(ها)ی نام ''{{{1}}}'' استفاده شود.}}
}}&lt;includeonly&gt;{{#ifeq:{{lc:{{{nocat|false}}}}}|false|[[رده:صفحات با الگوها در فضای نام اشتباه]]|&lt;!-- Category suppressed --&gt;}}}}}}}}}}&lt;/includeonly&gt;&lt;noinclude&gt;

{{توضیحات}}
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>0ln5vlga19fbyt8dz8fm2verbpdh2rq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>الگو:Cmbox</title>
    <ns>10</ns>
    <id>111</id>
    <revision>
      <id>168</id>
      <timestamp>2019-03-31T15:56:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Peyman9</username>
        <id>4</id>
      </contributor>
      <comment>صفحه‌ای تازه حاوی «{{#invoke:Message box|cmbox}}&lt;noinclude&gt; {{documentation}} &lt;!-- Categories go on the /doc subpage, and interwikis go on Wikidata. --&gt; &lt;/noi...» ایجاد کرد</comment>
      <origin>168</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="146" sha1="2wg1g94nws2nefrz0o1pxm105lovzoz" xml:space="preserve">{{#invoke:Message box|cmbox}}&lt;noinclude&gt;
{{documentation}}
&lt;!-- Categories go on the /doc subpage, and interwikis go on Wikidata. --&gt;
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>2wg1g94nws2nefrz0o1pxm105lovzoz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>الگو:رده ویکی‌پدیا</title>
    <ns>10</ns>
    <id>112</id>
    <revision>
      <id>169</id>
      <timestamp>2019-03-31T15:56:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Peyman9</username>
        <id>4</id>
      </contributor>
      <comment>صفحه‌ای تازه حاوی «{{Cmbox |type=notice |text=این یک '''[[راهنما:رده|ردهٔ مدیریتی]]''' است. این رده برای ویکی‌پ...» ایجاد کرد</comment>
      <origin>169</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2459" sha1="i8ydyse3k9ympycbjubsjswvaukvuw7" xml:space="preserve">{{Cmbox
|type=notice
|text=این یک '''[[راهنما:رده|ردهٔ مدیریتی]]''' است. این رده برای [[ویکی‌پدیا:رده‌بندی|مدیریت پروژهٔ ویکی‌پدیا]] کاربرد دارد و بخشی از دانشنامه محسوب نمی‌شود. این رده شامل صفحه‌هایی می‌شود که [[ویکی‌پدیا:مقاله چیست؟|مقاله]] نیستند، یا مقاله‌ها را بر پایهٔ وضعیت جای محتوا گروه‌بندی می‌کند. این رده را به رده‌های محتوایی نیفزایید.{{#if:{{Yesno|{{{container|}}}}}|&lt;p&gt;این یک '''[[:رده:نگهدارنده رده‌ها|ردهٔ نگهدارنده]]''' است. با توجه به گسترهٔ آن، '''این رده باید فقط [[ویکی‌پدیا:رده‌بندی|زیررده‌ها]] را شامل شود'''.{{#ifeq:{{{container_category|}}}|no||{{Category other|{{{category|[[رده:نگهدارنده رده‌ها]]}}}}}}}}}{{#if:{{Yesno|{{{hidden|}}}}}|__HIDDENCAT__&lt;p&gt;این یک '''[[:رده:رده‌های پنهان|ردهٔ پنهان]]''' است. این رده در صفحه‌های عضوش پدیدار نمی‌شود، مگر اینکه [[Special:Preferences#mw-prefsection-rendering|«نمایش رده‌های پنهان» در ترجیحات کاربر]] تنظیم شده‌باشد.}}{{#if:{{Yesno|{{{tracking|}}}}}|&lt;p&gt;این یک '''[[:رده:رده‌های ردیابی|ردهٔ ردیابی]]''' است. این رده به‌تنهایی فهرستی از صفحه‌ها را عمدتاً به خاطر خود فهرست می‌سازد و نگهداری می‌کند. صفحه‌ها از طریق الگوها به رده‌های ردیابی افزوده شده‌اند.{{#if:{{{description|}}}|&lt;p&gt;{{{description}}}}}{{#ifeq:{{{tracking_category|}}}|no||{{Category other|{{{category|[[رده:رده‌های ردیابی]]}}}}}}}}}
|imageright={{#if:{{{shortcut|{{{shortcut1|}}}}}}|{{میانبر|{{{shortcut|{{{shortcut1|}}}}}}|{{{shortcut2|}}}|{{{shortcut3|}}}|{{{shortcut4|}}}|{{{shortcut5|}}}}}}}
}}&lt;includeonly&gt;{{#ifeq: {{lc:{{{nocat|false}}}}}|false|{{Single namespace|category}}{{#if:{{{1|}}}|&lt;p&gt;&lt;div style="text-align: right;"&gt;{{{ALTTEXT|'''توضیح''':}}} {{{1|}}}&lt;/div&gt;}}|&lt;!-- Category suppressed --&gt;}}&lt;/includeonly&gt;&lt;noinclude&gt;{{توضیحات}}&lt;!-- Please add categories to the /doc sub-page, not here. --&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>i8ydyse3k9ympycbjubsjswvaukvuw7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>الگو:Category other</title>
    <ns>10</ns>
    <id>113</id>
    <revision>
      <id>170</id>
      <timestamp>2019-03-31T15:57:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Peyman9</username>
        <id>4</id>
      </contributor>
      <comment>صفحه‌ای تازه حاوی «{{#switch:   &lt;!--If no or empty "demospace" parameter then detect namespace--&gt;   {{#if:{{{demospace|}}}   | {{lc: {{{demospace}}} }}    &lt;!-...» ایجاد کرد</comment>
      <origin>170</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="459" sha1="2njeqvgmtttdoadq5tdhkkjjc0u5of3" xml:space="preserve">{{#switch:
  &lt;!--If no or empty "demospace" parameter then detect namespace--&gt;
  {{#if:{{{demospace|}}}
  | {{lc: {{{demospace}}} }}    &lt;!--Use lower case "demospace"--&gt;
  | {{#ifeq:{{NAMESPACE}}|{{ns:رده}}
    | category
    | other
    }}
  }}
| category = {{{1|}}}
| other
| #default = {{{2|}}}
}}&lt;!--End switch--&gt;&lt;noinclude&gt;
{{pp-template|small=yes}}
{{توضیحات}}
&lt;!-- Add categories and interwikis to the /doc subpage, not here! --&gt;
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>2njeqvgmtttdoadq5tdhkkjjc0u5of3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>الگو:Mbox</title>
    <ns>10</ns>
    <id>114</id>
    <revision>
      <id>171</id>
      <timestamp>2019-03-31T15:58:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Peyman9</username>
        <id>4</id>
      </contributor>
      <comment>صفحه‌ای تازه حاوی «{{#invoke:Message box|mbox}}&lt;noinclude&gt; {{توضیحات}} &lt;/noinclude&gt;» ایجاد کرد</comment>
      <origin>171</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="71" sha1="btbpbh9z0ds9vuiceuq6x4hfxm8kj08" xml:space="preserve">{{#invoke:Message box|mbox}}&lt;noinclude&gt;
{{توضیحات}}
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>btbpbh9z0ds9vuiceuq6x4hfxm8kj08</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>الگو:Error</title>
    <ns>10</ns>
    <id>115</id>
    <revision>
      <id>172</id>
      <timestamp>2019-03-31T15:59:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Peyman9</username>
        <id>4</id>
      </contributor>
      <comment>صفحه‌ای تازه حاوی «{{#invoke:Error|error|{{{message|{{{1}}}}}}|tag={{{tag|}}}}}&lt;noinclude&gt; {{توضیحات}} &lt;/noinclude&gt;» ایجاد کرد</comment>
      <origin>172</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="103" sha1="sb8xyaz7aqqvo2spfvp5ec7lr715gxp" xml:space="preserve">{{#invoke:Error|error|{{{message|{{{1}}}}}}|tag={{{tag|}}}}}&lt;noinclude&gt;
{{توضیحات}}
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>sb8xyaz7aqqvo2spfvp5ec7lr715gxp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>پودمان:Error</title>
    <ns>828</ns>
    <id>116</id>
    <revision>
      <id>173</id>
      <timestamp>2019-03-31T15:59:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Peyman9</username>
        <id>4</id>
      </contributor>
      <comment>صفحه‌ای تازه حاوی «-- This module implements {{error}}.  local p = {}  local function _error(args)     local tag = mw.ustring.lower(tostring(args.tag))      -...» ایجاد کرد</comment>
      <origin>173</origin>
      <model>Scribunto</model>
      <format>text/plain</format>
      <text bytes="1129" sha1="swpvwjcdmj2mkkmx9f7rbsdrfsnmirh" xml:space="preserve">-- This module implements {{error}}.

local p = {}

local function _error(args)
    local tag = mw.ustring.lower(tostring(args.tag))

    -- Work out what html tag we should use.
    if not (tag == 'p' or tag == 'span' or tag == 'div') then
        tag = 'strong'
    end

    -- Generate the html.
    return tostring(mw.html.create(tag)
        :addClass('error')
        :wikitext(tostring(args.message or args[1] or error('no message specified', 2)))
    )
end

function p.error(frame)
    local args
    if type(frame.args) == 'table' then
        -- We're being called via #invoke. The args are passed through to the module
        -- from the template page, so use the args that were passed into the template.
        args = frame.args
    else
        -- We're being called from another module or from the debug console, so assume
        -- the args are passed in directly.
        args = frame
    end
    -- if the message parameter is present but blank, change it to nil so that Lua will
    -- consider it false.
    if args.message == "" then
        args.message = nil
    end
    return _error(args)
end

return p</text>
      <sha1>swpvwjcdmj2mkkmx9f7rbsdrfsnmirh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>عبدالبهاء</title>
    <ns>0</ns>
    <id>117</id>
    <revision>
      <id>809</id>
      <parentid>796</parentid>
      <timestamp>2023-12-12T13:24:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sarah</username>
        <id>1</id>
      </contributor>
      <comment>moved to bahaidata.org/Q10</comment>
      <origin>809</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="35948" sha1="7ewnnho4bgfldf3js7bwnjfmm0pont4" xml:space="preserve">[[پرونده:AbdulBaha1868.jpg|بندانگشتی|عبدالبهاء در جوانی]]

'''عباس افندی''' فرزند ارشد [[بهاءالله]] -بنیانگذار آئین بهائی- که به نام '''عبدالبهاء''' شناخته شده‌است، سومین شخصیت محوری آیین بهائی است که پدرش، حسینعلی نوری ملقب به [[بهاءالله]] نوزده سال پیش از مرگش، آنچنانکه در کتاب اقدس و نیز در کتاب عهدی اشاره کرده‌است، وی را به مقام جانشین، مبیّن و مفسر متون بهائی برگزید.&lt;ref&gt;*{{cite book
  |last = Balyuzi
  |first = H.M.
  |authorlink = Hasan M. Balyuzi
  |year = 1973
  |title = The Báb: The Herald of the Day of Days
  |publisher = George Ronald
  |location = Oxford, UK
  |isbn = 0-85398-048-9
}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name="Iranica"&gt;{{cite encyclopedia
  | author = A. Bausani, D. MacEoin
  | title = ABD-AL-BAHĀ
  | encyclopedia = Encyclopædia Iranica
  | page =
  | publisher =
  | location =
  | year = ۱۹۸۲
  | url = http://www.iranicaonline.org/articles/abd-al-baha
  | accessdate = ۲۰۱۰-۰۸-۱۰
}}&lt;/ref&gt; او در فاصلهٔ سال‌های ۱۹۲۱–۱۸۹۲ مسئولیّت ادارهٔ جامعهٔ بهائی را برعهده داشت.&lt;ref name="smith215" /&gt;&lt;ref name="Smith 43" /&gt;

==جایگاه عبدالبهاء==
{{بهائی}}
عبدالبهاء پسر ارشد [[بهاءالله]]&lt;ref name="Smith 34"&gt;{{پک|Smith |2008|ک=An Introduction to the Baha'i Faith|ص= ص ۳۴}}&lt;/ref&gt; و جانشین اوست.&lt;ref name="smith 2"&gt;{{پک|Smith|2000|ک=A Concise Encyclopedia of the Bahai Faith |ص=ص ۱۴}}&lt;/ref&gt; [[بهاءالله]] در وصیت‌نامه خود کتاب عهدی به‌طور مشخص عبدالبهاء را به عنوان جانشین خود اعلام می‌کند&lt;ref name="smith 2" /&gt; و قبل از درگذشتش نیز به پیروان خود اشاره کرده بود که بعد از وی باید به عبدالبهاء به عنوان رهبر جامعه و مفسرّ رسمی آثار او روی بیاورند.&lt;ref name="smith 2" /&gt;

بهائیان عبدالبهاء را مفسّر و تبیین کنندهٔ رسمی آثار بهائی و همچنین نمونهٔ والای تعالیم این آئین می‌دانند.&lt;ref&gt;{{یادکرد وب |نویسنده = |نشانی= http://www.bahai.org/fa/abdul-baha/|عنوان= حضرت عبدالبهاء-مثل اعلای امر بهائی| ناشر = جامعهٔ جهانی بهائی |تاریخ = |تاریخ بازبینی= 4.7.2016}}&lt;/ref&gt;

[[بهاءالله]] از القابی همچون «سرکار آقا»، «غصن اعظم» (بزرگ‌ترین شاخه)، «سرالله» (راز خدا) و نور چشم برای اشاره به عبدالبهاء استفاده کرده‌است.&lt;ref name="smith 2" /&gt; شوقی افندی جایگاه عبدالبهاء را به عنوان سومین شخصیت محوری بهائی (بعد از [[سید علی‌محمد باب|باب]] و [[بهاءالله]]) می‌داند و با عبارتی همچون «مرکز و محور» عهد و میثاق [[بهاءالله]]، مفسّر رسمی کلام [[بهاءالله]]، جلوهٔ تمامی آرمان‌ها و ایده‌آل‌های بهائی و معمار نظم جهانی [[بهاءالله]] او را معرفی می‌کند.&lt;ref name="smith219" /&gt; عبدالبهاء همیشه اصرار داشت که مقام او فقط بندگی و خدمت به پدرش است و همواره بهائیان را از تجلیل و تحسین مقام خود بازمی‌داشت.&lt;ref name="smith219" /&gt; او در دورانی که ادارهٔ جامعهٔ بهائی را بر عهده داشت(۱۸۹۲–۱۹۲۱) لقب عبدالبهاء را برای خود برگزیده بود و امروزه نیز اغلب با این نام شناخته می‌شود.&lt;ref name="smith 2" /&gt;

==زندگی‌نامه==
===تولد و کودکی===
عبدالبهاء پسر ارشد [[بهاءالله]]،&lt;ref name="Smith 34" /&gt; در پنجم جمادی‌الاولی سال ۱۲۶۰ هجری قمری مطابق با ۲۳ مه ۱۸۴۴ (در همان شبی که باب اعلان امر کرده بود&lt;ref name="smith 2" /&gt;) در تهران متولد شد و نام عباس افندی بر او گذاشتند.&lt;ref name="momen"&gt;{{پک|Momen|2011|ک=World Religions: Belief, Culture, and Controversy|ص=}}&lt;/ref&gt; کودکی او همزمان با سال‌های پرفراز و نشیب جنبش بابی بود.&lt;ref name="momen" /&gt; عبدالبهاء دربارهٔ دوران کودکی خود می‌گوید: «ما در تهران همه نوع اسباب آسایش و زندگانی داشتیم ولی در یک روز همه را غارت نمودند.»&lt;ref&gt;بدایع الاثار، جلد دوم، لجنه نشر آثار امری آلمان ۱۹۸۷، صفحهٔ ۲۰۶&lt;/ref&gt; دستگیری پدرش- [[بهاءالله]]- در سال ۱۸۵۲ و سپس تبعید به همراه او به عراق ضربات سختی به عبدالبهاء که در آن هنگام کودک بود وارد ساخت.&lt;ref name="smith 2" /&gt; وی در مسیر بغداد از شدّت سرما دچار سرمازدگی شد.&lt;ref name="smith 2" /&gt; او که به پدر بسیار تعلق خاطر داشت از دوران نوجوانی مسئولیت امور خانواده را به عهده گرفت و به عنوان یکی از منشی‌های پدرش نیز عمل می‌کرد.&lt;ref name="smith 2" /&gt;

===تبعید===
وی از سن ۹ سالگی و از زمان تبعید [[بهاءالله]] برای دومین بار به بغداد، در زمستان ۱۸۵۳ در تمامی تبعیدها، همراه پدر بوده‌است. تا سال ۱۸۶۳، به مدت ۱۰ سال در بغداد، ۴ ماه در قسطنطنیه، نزدیک ۵ سال در ادرنه و تا سال ۱۹۰۸ در عکا.
[[پرونده:Route of Baha'u'llah's exiles.jpg|بندانگشتی|320px|چپ|مسیر تبعید عبدالبهاء به همراه پدرش از ایران به عکا]]
در دوران عکّا (پس از سال ۱۸۶۸) عبدالبهاء عهده‌دار رسیدگی به امور جامعهٔ پیروان [[بهاءالله]] و مسئول مراودات با مقامات دولت عثمانی بود. با تثبیت شرایط عکّا، وی همچنین فعاّلیّت در حوزهٔ اندیشه را شروع کرد.&lt;ref name="Smith 35"&gt;{{پک|Smith |2008|ک=An Introduction to the Baha'i Faith|ص= ص ۳۵}}&lt;/ref&gt; اگرچه وی امکان تحصیل در مکتب خانه‌های آن دوران را نداشت&lt;ref&gt;*{{cite book
  |last = Balyuzi
  |first = H.M.
  |authorlink = Hasan M. Balyuzi
  |year = 1973
  |title = The Báb: The Herald of the Day of Days
  |publisher = George Ronald
  |location = Oxford, UK
  |isbn = 0-85398-048-9
}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name="Smith 35" /&gt;
ولی به دلیل دانش وسیع و حسن تدبیری که داشت به چهره‌ای شناخته‌شده و مورد احترام مقامات عثمانی و اصلاح‌طلبان برجسته تبدیل شد.&lt;ref name="Smith 35" /&gt; وی در سال ۱۸۷۳&lt;ref name="smith215"&gt;{{پک|Smith|2000|ک=A Concise Encyclopedia of the Bahai Faith |ص=ص ۱۵}}&lt;/ref&gt; در دوران زندان در بیت عبود در قلعه عکا با ''فاطمه'' دختر میرزا محمدعلی نهری اصفهانی که به «منیره» موسوم شد، ازدواج کرد و حاصل این ازدواج، چهار دختر&lt;ref name="smith215" /&gt; از جمله ضیائیه مادر شوقی افندی بود.&lt;ref&gt;{{یادکرد وب
| نشانی = http://www.oneworld-publications.com/pdfs/Encyclo_Baha.pdf
| عنوان = `Abdu'l-Bahá
| نویسنده = Peter Smith (۲۰۰۰)
| ناشر = Oneworld Publications
| قالب = پی‌دی‌اف
| شابک =1-85168-184-1
}}&lt;/ref&gt; در این دوران دو کتاب نیز نگاشت. یکی رسالهٔ مدنیّه (در سال ۱۸۷۵) و دیگری روایتی تاریخی از سال‌های اوّلیّهٔ تاریخ بابی و بهائی با نام مقالهٔ شخص سیّاح (در حدود سال ۱۸۸۶).&lt;ref name="Smith 35" /&gt; هر دو این کتاب‌ها، بدون ذکر نام نویسنده، در دوران [[بهاءالله]] به چاپ رسید.&lt;ref name="Smith 35" /&gt;

عبدالبهاء تا سال ۱۹۰۸ میلادی به خاطر گزارش‌های عده‌ای مخالفان، به دستور امپراتور عثمانی، سلطان عبدالحمید در عکا زندانی بود.&lt;ref name="Iranica" /&gt; اگرچه وی یک زندانی بود، ولی به تدریج در نظر افراد محلّی به یک فرد برجسته تبدیل شد.&lt;ref name="Smith 35" /&gt; به فقرا رسیدگی می‌کرد&lt;ref name="Smith 35" /&gt; و جمعه‌ها در عکّا در مسجد حاضر می‌شد.&lt;ref&gt;Studies in honor of the late Hasan M. Balyuzi By Moojan Momen,p. 263&lt;/ref&gt; در ماه رمضان، ماهی که مسلمانان در آن روزه می‌گیرند، وی و دیگر بهائیان با وسواس زیاد در آنجا به مانند مسلمان به خاطر صلح و جلوگیری از نسبت بدعت از طرف جامعه رعایت این ماه را می‌کردند.&lt;ref&gt;M. H. Phelps, Life and Teachings of Abbās Effendi, London, 1912, p. 101&lt;/ref&gt;

===جانشینی===
[[بهاءالله]] به‌طور رسمی و مشخص در وصیتنامه‌اش (کتاب عهدی) که به دست خط خود نوشته بود عبدالبهاء را به عنوان جانشین خود اعلام نموده و از بازماندگان خواسته بود تا پس از وی به عبدالبهاء روی بیاورند.&lt;ref name="Smith 43"&gt;{{پک|Smith |2008|ک=An Introduction to the Baha'i Faith|ص= ص ۴۳}}&lt;/ref&gt; این وصیت‌نامه اندک زمانی پس از درگذشت [[بهاءالله]] در جمع بزرگی خوانده شد.&lt;ref name="Smith 43" /&gt; در این وصیتنامه همچنین ذکر شده بود که میرزا محمدعلی- پسر دوّم [[بهاءالله]]- در رتبهٔ دوم بعد از عبدالبهاء قرار دارد.&lt;ref name="Smith 43" /&gt; [[بهاءالله]]، عبدالبهاء را «غصن اعظم» به معنی بزرگ‌ترین شاخه&lt;ref name="Smith 34" /&gt; و محمد علی را «غصن اکبر» به معنی شاخه بزرگتر نامید.&lt;ref&gt;Taherzadeh, Adib (2000). The Child of the Covenant. Oxford, UK: George Ronald. ISBN 0-85398-439-5. 265&lt;/ref&gt; جانشینی عبدالبهاء دور از انتظار و تعجب‌برانگیز نبود&lt;ref name="Smith 43" /&gt; و اکثریت قریب بالاتفاق بهائیان مطابق کتاب عهدی، عبدالبهاء را به عنوان مبیّن و مفسّر رسمی آثار [[بهاءالله]]، مرکز [[عهد و میثاق در دیانت بهائی|عهد و میثاق]] و سرمشقی از زندگی بهائی پذیرفتند.&lt;ref name="Smith 43" /&gt;&lt;ref name="Iranica2"&gt;{{cite encyclopedia
  | author = A. Bausani, D. MacEoin
  | title = ABD-AL-BAHĀ
  | encyclopedia = Encyclopædia Iranica
  | page =
  | publisher =
  | location =
  | year = 1982
  | url = http://www.iranicaonline.org/articles/abd-al-baha
  | accessdate =25 March 2016
}}&lt;/ref&gt;

اندکی بعد امّا، محمد علی، برادر ناتنی عبدالبهاء،&lt;ref name="smith215" /&gt; بر خلاف این وصیت‌نامه عمل کرده،&lt;ref name="Iranica2" /&gt; مرجعیّت عبدالبهاء را انکار کرد&lt;ref name="smith215" /&gt; و در ابتدا به صورت پنهان و سپس آشکار به مخالفت با او پرداخت.&lt;ref name="smith215" /&gt;&lt;ref name="Smith 44"&gt;{{پک|Smith |2008|ک=An Introduction to the Baha'i Faith|ص= ص ۴۴}}&lt;/ref&gt; اگرچه این مخالفت‌ها نتوانست در وفاداری تودهٔ بهائیان به عبدالبهاء خللی وارد کند، امّا باعث بروز مشکلات برای عبدالبهاء از جانب مقامات عثمانی شد.&lt;ref name="smith215" /&gt;&lt;ref name="Smith 44" /&gt;
این مخالفت‌های طولانی مدّت باعث شد که عبدالبهاء توّجه بهائیان را به اصل «[[عهد و میثاق در دیانت بهائی|عهد و میثاق]]» جلب نماید که بر اساس آن در هر زمان پیروی از آن مرجعی که برای ادارهٔ جامعه تعیین شده، باعث حفظ اتحاد جامعهٔ بهائی می‌شود.&lt;ref name="smith215" /&gt;&lt;ref name="Smith 44" /&gt; عبدالبهاء کسانی که این عهد و میثاق را زیر پا گذاشته بودند (مانند محمد علی) «ناقض عهد و میثاق» اعلام کرد.&lt;ref name="smith215" /&gt;&lt;ref name="Smith 44" /&gt;

===[[سفرهای_عبدالبهاء_به_غرب|سفر به مصر، اروپا و آمریکا]]===
[[پرونده:Abdul Baha in Green Acre.jpg|بندانگشتی|عبداالبهاء با گروهی از بهائیان آمریکا، اوت ۱۹۱۲]]
انقلاب ترک جوان و انقراض امپراتوری عثمانی موجب گردید که عبدالبهاء در سال ۱۹۰۸ در دوران کهولت از زندان و تبعید رهایی یابد.&lt;ref name="Iranica" /&gt; بعد از آزادی از زندان و موفقیت در اتمام ساختمان مقام اعلی، مقبره باب، عبدالبهاء تصمیم به سفر و رساندن ابلاغ پیام [[بهاءالله]] به اروپا و آمریکا گرفت. به دعوت بهائیان غرب به یک مسافرت سه ساله (۱۹۱۳–۱۹۱۱) به مصر، اروپا و آمریکای شمالی رفت. در جریان این سفرها عبدالبهاء در مجامع فراوانی به سخنرانی و تبلیغ دین بهایی پرداخت.&lt;ref name="Iranica" /&gt; در آمریکای شمالی به حدود ۴۵ شهر در ایالات متحده و کانادا سفر کرد.&lt;ref name="Mottahedeh"&gt;{{پک|Mottahedeh|۲۰۱۳|ک=Abdu’l-Bahá's Journey West: The Course of Human Solidarity|ص=ص ۵}}&lt;/ref&gt; در این سفر حدود ۳۷۳ سخنرانی داشت و جمعاً حدود ۹۳ هزار نفر مخاطب وی قرار گرفتند.&lt;ref name="Mottahedeh" /&gt; عبدالبهاء در اروپا و آمریکا به نام پیامبر صلح معروف شد. مطبوعات آن زمان، اغلب او را «پیامبر ایرانی» می‌نامیدند.&lt;ref name="momen" /&gt; عده‌ای از صاحب‌نامان غرب چون الکساندر گراهام بل مخترع تلفن، پرزیدنت روزولت رئیس‌جمهور سابق ایالات متحده آمریکا و آدمیرال پری کاشف قطب جنوب در این اسفار با وی دیدار کردند.&lt;ref&gt;{{cite book
  |last = Parsons
  |first = Agnes.
  |year = 1996
  |title = Abdu'L-Baha in America: Agnes Parsons' Diary, April 11, 1912-November 11, 1912: Supplemented With Episodes from Mahmud's Diary
  |publisher = Kalimat Press
  |isbn = 0-933770-97-9
}}&lt;/ref&gt;

عبدالبهاء اغلب در سخنرانی‌های خود در غرب، اعتقادات اساسی و اصول آئین بهائی را شرح می‌داد،&lt;ref name="Smith 52"&gt;{{پک|Smith |2008|ک=An Introduction to the Baha'i Faith|ص= ص ۵۲}}&lt;/ref&gt; از جمله اینکه: هر فرد باید خود به‌طور مستقل و به دور از تعصّب به جستجوی حقیقت بپردازد،&lt;ref name="Smith 52" /&gt; تمام ادیان الهی جلوه‌های مختلف یک حقیقت واحد هستند،&lt;ref name="Smith 52" /&gt; دین باید در هماهنگی با علم و عقل باشد،&lt;ref name="Smith 52" /&gt; نوع انسان یکی است و در مقابل خداوند همهٔ انسان‌ها یکسان هستند،&lt;ref name="Smith 52" /&gt; تعصّبات دینی، سیاسی، ملیّتی و … مخرّب و مبتنی بر جهل هستند،&lt;ref name="Smith 53"&gt;{{پک|Smith |2008|ک=An Introduction to the Baha'i Faith|ص= ص ۵۳}}&lt;/ref&gt; فقر شدید و ثروت مفرط باید از میان برداشته شود،&lt;ref name="Smith 53" /&gt; همهٔ افراد باید در مقابل قانون یکسان باشند و عدالت در اجتماع برقرار باشد،&lt;ref name="Smith 53" /&gt; زنان و مردان با هم برابرند و باید از حقوق برابر برخوردار باشند،&lt;ref name="Smith 53" /&gt; همهٔ کودکان باید آموزش دریافت کنند.&lt;ref name="Smith 53" /&gt; عبدالبهاء همچنین به موضوع صلح بسیار در سخنرانی‌های خود توّجه می‌کرد و هشدار می‌داد که ناآرامی‌ها در منطقهٔ بالکان می‌تواند به جنگی تبدیل شود که سراسر اروپا را بگیرد.&lt;ref name="Smith 53" /&gt; همچنین در آمریکا، برای مسئلهٔ روابط نژادی اهمیّت ویژه‌ای قائل بود و افراد از نژادهای مختلف را تشویق می‌کرد که به دنبال یافتن نقاط مشترک و همکاری باشند.&lt;ref name="Smith 53" /&gt; وی هم در آمریکا و هم در اروپا با فقرا ملاقات می‌کرد و بر وظیفهٔ اجتماعی ثروتمندان در قبال فقرا تأکید می‌نمود.&lt;ref name="Smith 53" /&gt;

سخنرانی‌های عبدالبهاء در کتابی به نام مجموعه خطابات در سال ۱۹۲۰ در مصر چاپ شد.

در لندن در مصاحبه با مدیر روزنامه تیاسفی‌ها چنین می‌گوید:

{{نقل قول|هرکس به وحدت بشر خدمت کند در درگاه احدیت مقبول است… حضرت موسی خدمت به وحدت انسانی نمود، حضرت مسیح وحدت عالم انسانی تأسیس کرد، حضرت محمد اعلان وحدت انسانی نمود… بهاءالله تجدید تعالیم انبیاء فرمود… برای شما تأییدات الهیه می‌طلبم.&lt;ref&gt;مجموعه خطابات چاپ مصر، فرج‌الله ذکرالکردی ۱۹۲۱، ص ۱۸.&lt;/ref&gt;}}
در روز خداحافظی در لندن چنین می‌گوید:

«از تقالید دست بردارید دین باید سبب الفت و محبت باشد. اگر سبب عداوت گردد عدم دین به از وجود آن است.»&lt;ref&gt;خطابات جلد دوم صفحهٔ ۲۲۷&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;(خطابات صفحه ۳۱)&lt;/ref&gt;

===بازگشت به حیفا و سال‌های پایانی زندگی===
عبدالبهاء در ماه ژوئن ۱۹۱۳ از طریق مصر به حیفا بازگشت.&lt;ref name="Smith 45"&gt;{{پک|Smith |2008|ک=An Introduction to the Baha'i Faith|ص= ص ۴۵}}&lt;/ref&gt; در مدّتی کمتر از یک سال با آغازجنگ جهانی اول در اوت ۱۹۱۴ دیگر امکان سفرهای بیشتر برای وی وجود نداشت.&lt;ref name="Smith 46"&gt;{{پک|Smith |2008|ک=An Introduction to the Baha'i Faith|ص= ص ۴۶}}&lt;/ref&gt; آن روزها دوران خطرناکی برای وی و اطرافیان‌اش بود&lt;ref name="Iranica" /&gt; و عبدالبهاء از طرف جمال پاشا، فرماندار جدید سوریه مورد تهدید قرار گرفته بود.&lt;ref name="Smith 46" /&gt; سال‌های جنگ باعث وقوع قحطی در منطقه شد که عبدالبهاء با تأمین غلات از مزارع بهائی در درّهٔ اردن توانست از وقوع فاجعهٔ محلّی جلوگیری کند.&lt;ref name="Smith 46" /&gt; با آغاز حکومت قیمومت بریتانیا بر فلسطین، دولت جدید امنیت عبدالبهاء و پیروان بهائی او را تضمین کرد و در تاریخ ۲۷ آوریل ۱۹۲۰ میلادی، دولت بریتانیا به دلیل «تلاش‌های انسان‌دوستانه در طول جنگ جهانی اول» لقب سلطنتی «سِر» به او داد.&lt;ref name="Smith 46" /&gt;&lt;ref&gt;[http://www.bbc.co.uk/persian/iran/2009/02/090223_ag_iranian_bahaeis_foreign_gov.shtml بهائیانِ ایران و ارتباط با دولت‌های خارجی]، بی‌بی‌سی فارسی&lt;/ref&gt;
عبدالبهاء سال‌های بعد از جنگ را به رسیدگی به امور جامعهٔ بهائی پرداخت.&lt;ref name="Smith 46" /&gt; وی علاوه بر اینکه در این دوران یک چهرهٔ برجستهٔ محلّی بود، به عنوان رهبر یک آئین بین‌المللی نیز شناخته می‌شد.&lt;ref name="Smith 46" /&gt;
[[پرونده:Abdul-Baha Knighthood 1920.jpg|بندانگشتی|چپ| در ۱۹۲۰ میلادی دولت بریتانیا به دلیل تلاش‌های انسان دوستانه عبدالبهاء در طول جنگ جهانی اول از او تقدیر کرد و به او لقب «سر» داد.]]

===درگذشت===
[[پرونده:Abdul Baha Abbas Funeral.jpg|بندانگشتی|350px|تصویری از تشییع جنازه عبدالبهاء]]
عبدالبهاء در ۲۸ نوامبر سال ۱۹۲۱ درگذشت.&lt;ref name="Iranica" /&gt; در مراسم تدفین وی، جمعیت زیادی شرکت کردند و تنوّع مذهبی و اعتقادی شرکت‌کنندگان قابل‌توجّه بود.&lt;ref name="Smith 46" /&gt; در این مراسم نمایندگانی از سایر ادیان نیز سخنرانی کردند. او در یکی از اتاق‌های مقام اعلی (آرامگاه باب) واقع در کوه کرمل به خاک سپرده شد.&lt;ref name="Smith 46" /&gt; شرح تشییع جنازه و متن سخنرانی‌ها در تشییع جنازه توسط روزنامه النفیر در حیفا به شماره ۲۸۸۹–۹ اول دسامبر ۱۹۲۱ به ثبت رسیده‌است.
ادیب یوسف افندی در این مراسم اینچنین سخنرانی نمود:{{نقل قول| ای معشر عرب و عجم برای که گریه و زاری می‌کنید آیا برای کسی است که در حیات دیروزی خود بزرگ بود و در موت امروزی برزگتر است… نظر براست کنید نظر به چپ نمائید. نظر به شرق و غرب نمائید ببینید چه عظمت و جلالی غیبت نموده چه پایه بزرگ صلحی منهدم شده چه لبهای فصیحی خاموش گشته و اسفا…&lt;ref&gt;روزنامه النفیر در حیفا به شماره ۲۸۸۹–۹ اول دسامبر ۱۹۲۱&lt;/ref&gt;}}

فاضل ابراهیم افندی چنین می‌گوید:
«چقدر این مصیبت جانگداز تلخ و ناگوار است این خسارت فقط راجع به مملکت ما نیست بلکه یک فاجعه عمومی است. حضرتش ناس را تهذیب فرمود تعلیم نمود احسان کرد و ارشاد فرمود تا آنکه قومش را به اعلی ذروه جلال فائز نمود…»&lt;ref&gt;روزنامه النفیر در حیفا به شماره ۲۸۸۹–۹ اول دسامبر ۱۹۲۱&lt;/ref&gt;

==میراث دوران عبدالبهاء==
تحت سرپرستی و هدایت عبدالبهاء جامعهٔ بهائی از دوران پر از فراز و نشیب بعد از درگذشت [[بهاءالله]] عبور کرد.&lt;ref name="Smith 46" /&gt; علی‌رغم حملات از طرف برادر ناتنی‌اش، عبدالبهاء توانست اتّحاد را در جامعهٔ بهائی حفظ کند.&lt;ref name="Smith 46" /&gt; در دورانی که او مسئولیت سرپرستی جامعه را بر عهده داشت، آئین بهائی گسترش جغرافیایی چشمگیری یافت.&lt;ref name="Smith 46" /&gt; در ۱۸۹۲ وقتی که عبدالبهاء ادارهٔ امور را به دست گرفت، جامعهٔ بهائی هنوز محدود به خاورمیانه و هندوستان بود و اکثر بهائیان را ایرانیان تشکیل می‌دادند.&lt;ref name="momen" /&gt; در دوران عبدالبهاء آئین بهائی به آمریکای شمالی و جنوبی، اروپا، خاور دور و استرالیا و اقیانوسیه گسترش یافت.&lt;ref name="momen" /&gt; در دو سفری که وی به اروپا و آمریکا داشت (۱۹۱۱ و ۱۹۱۲–۱۹۱۳) جوامع نوپای بهائی در این مناطق را مستحکم کرد، با بسیاری افراد برجسته ملاقات داشت و سخنرانی‌های بسیاری نمود.&lt;ref name="momen" /&gt;
عبدالبهاء در هر کجا که جامعهٔ بهائی به اندازهٔ کافی رشد کرده بود، کار تأسیس ساختارهای اداری جامعهٔ بهائی را آغاز کرد&lt;ref name="momen" /&gt; و برای هماهنگ کردن فعالیت‌های جامعه، نظامی از انجمن‌های انتخابی شور محلّی و هئیت‌های ملّی را توسعه داد.&lt;ref name="Smith 46" /&gt;

==ویژگی‌های شخصیتی==
عبدالبهاء برای بهائیان نمونهٔ کامل و بهترین مثال تعالیم بهائی در عمل است و داستان‌های زندگی او به عنوان ایدئال رفتار بهائی نقل می‌شود.&lt;ref name="smith219"&gt;{{پک|Smith|2000|ک=A Concise Encyclopedia of the Bahai Faith |ص=ص ۱۹}}&lt;/ref&gt; بسیاری از غیربهائیان او را شخصیتی قدرتمند و تحسین‌برانگیز توصیف کرده‌اند مانند ای. جی براون که از فصاحت و دانش وسیع دینی او نوشته است.&lt;ref name="smith219" /&gt; منابع موجود تأیید می‌کنند که عبدالبهاء شخصیتی گیرا، جاذب، آرام و در عین حال با اقتدار داشته‌است.&lt;ref name="momen" /&gt; در برخورد با دیگران مهربان و سخاوتمند بوده،&lt;ref name="momen" /&gt; حس شوخ‌طبعی قوی داشته و بسیاری از مواقع برای رساندن مطلب و روشن شدن منظورش، از بازگویی حکایت‌ها و خاطرات استفاده می‌کرده‌است.&lt;ref name="smith219" /&gt;&lt;ref name="momen" /&gt; همچنین از وی با صفاتی چون زرنگ، باهوش، مطّلع، باگذشت و مردم‌دار یاد شده‌است.&lt;ref&gt;شرح حال رجال ایران در قرن ۱۴، ۱۳، ۱۲ هجری، مهدی بامداد، انتشارات زوار ۱۳۷۱، جلد ۲ ص ۲۰۲ و ۲۰۳&lt;/ref&gt; زندگی شخصی ساده و به دور از تجملاتی داشته‌است.&lt;ref name="momen" /&gt; وی همیشه تأکید می‌کرده که بزرگ‌ترین افتخار و بالاترین مقام برای او این است که عبدالبهاء (به معنی بنده و خدمتگزار [[بهاءالله]]) باشد.&lt;ref name="momen" /&gt;

==آثار==
برای بهائیان، عبدالبهاء مفسّر رسمی آثار [[بهاءالله]] است و بدین جهت نوشته‌ها و نطق‌هایش بخشی از بدنهٔ اصلی آثار آئین بهائی را شکل می‌دهد.&lt;ref name="smith220"&gt;{{پک|Smith|2000|ک=A Concise Encyclopedia of the Bahai Faith |ص=ص ۲۰}}&lt;/ref&gt; علاوه بر چندین کتاب، از وی بیش از ۲۷۰۰۰ نامه به جای مانده‌است.&lt;ref name="smith220" /&gt; بیشتر آثار عبدالبهاء پس از ۱۸۹۲، در دورانی که وی پس از پدرش مسئولیت ادارهٔ جامعهٔ بهائی را بر عهده داشت، نوشته شده‌است؛ اما در زمان پدرش نیز رساله‌ای در مورد مدرن‌سازی ایران (رسالهٔ مدنیّه، ۱۸۷۵) و هم چنین تاریخ کوتاهی از آئین‌های بابی و بهائی (مقالهٔ شخص سیاح، ۱۸۸۶) نوشت.&lt;ref name="smith220" /&gt;

از یک نظر، آثار عبدالبهاء را می‌توان به دو دسته تقسیم کرد: دستهٔ اوّل متونی که توسّط او به نگارش درآمده و دستهٔ دوم سخنرانی‌ها، نطق‌ها و گفتگوهای وی که ثبت شده‌است.&lt;ref name="Iranica2" /&gt; در میان دستهٔ اوّل می‌توان به آثار زیر اشاره کرد:

*رساله مدنیه که در حدود سال ۱۸۷۵ به فارسی به نگارش درآمده و در سال ۱۸۹۲–۱۸۹۳ در بمبئی به چاپ رسید.&lt;ref name="Iranica2" /&gt;
*مقالۀ شخص سیاح تاریخ مختصر آئین بابی و بهائی&lt;ref name="smith220" /&gt; که در حدود سال ۱۸۸۶ به فارسی و بدون ذکر نام نویسنده نگاشته شده.&lt;ref name="Iranica2" /&gt;
*رساله سیاسیه که در حدود سال ۱۸۹۳ به فارسی نگاشته شده‌است و بدون ذکر نام نویسنده به انتشار رسیده است.&lt;ref name="Iranica2" /&gt;
*تذکرة الوفا که در حدود سال ۱۹۱۵ نوشته شده و در ۱۹۲۴ در حیفا به چاپ رسید. این کتاب شرح حال برخی از مؤمنین اوّلیّه بابی و بهائی است.&lt;ref name="Iranica2" /&gt;
*الواح نقشهٔ ملکوتی (۱۹۱۶–۱۹۱۷)&lt;ref name="smith220" /&gt;
*الواح به انجمن صلح لاهه(۱۹۱۹)&lt;ref name="smith220" /&gt;
*الواح وصایا (وصیت‌نامهٔ وی)&lt;ref name="smith220" /&gt;
*حجم بسیار زیادی از مکاتبات و نامه‌های عبدالبهاء (الواح) خطاب به افراد گوناگون در شرق یا غرب که در مجموعه‌ای با عنوان مکاتیب عبدالبهاء به فارسی و عربی جمع‌آوری شده‌است.&lt;ref name="Iranica2" /&gt;

در میان دستهٔ دوم می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

*مفاوضات این کتاب جمع‌آوری گفتگوهایی است که عبدالبهاء با لورا بارنی بر سر میز نهار داشته‌است. متن فارسی کتاب اوّلین بار در ۱۹۰۸ به چاپ رسید.&lt;ref name="Iranica2" /&gt;
*نطق‌هایی که عبدالبهاء در حین سفرهایش به غرب در اروپا و آمریکا داشته‌است در کتاب‌های گوناگونی جمع‌آوری شده‌است از جمله Paris Talks, Abdul-Baha in London و Promulgation of Universal Peace.&lt;ref name="Iranica2" /&gt; مجموعه‌ای از سخنرانی‌ها و نطق‌های عبدالبهاء در سفرهایش در اروپا و آمریکا، در سال ۱۹۲۱ در قاهره به فارسی منتشر شد.&lt;ref name="Iranica2" /&gt;

عمدهٔ آثار عبدالبهاء به زبان فارسی است. البتّه وی کاملاً بر زبان عربی مسلّط بود (او بیشتر عمر خود را در کشورهای عربی گذرانده بود) و آثاری به زبان عربی نیز نوشته است. سبک عربی او بسیار منظم، امّا گاهی اوقات پیچیده‌تر و گاهی متداول‌تر و خالص‌تر از پدرش است.&lt;ref name="Iranica" /&gt;&lt;ref name="John Walbridge"&gt;{{یادکرد
|نویسنده=John Walbridge
|year=2002
|کتاب=Essays and Notes on babi and Bahai History
|فصل=Appendices
|ناشر=H-Bahai Digital Library
|صفحه=204-205
}}&lt;/ref&gt; او همچنین تعدادی اثر به زبان ترکی عثمانی دارد.&lt;ref name="smith220" /&gt;
هم در زبان عربی و هم در فارسی او مهارت خاصّی در پرورش آگاهانه اقسام ادبی داشته‌است. آثاری چون رساله مدنیه و رساله سیاسیه نزدیکی خاصی با آثار بسیاری از اصلاح‌طلبان آن زمان چون «ملکم خان» دارد البتّه میزان تأثیر هر یک باید عمیق‌تر بررسی شود.&lt;ref name="Iranica" /&gt;

==رهبری آئین بهایی پس از عبدالبهاء==
عبدالبهاء در همان سال‌های ابتدایی دوران قیادتش (۱۸۹۲–۱۹۰۸) ترتیباتی فراهم کرد تا چنانچه اتفاقی برای او بیفتند، پس از او وحدت و هماهنگی جامعهٔ بهائی محفوظ بماند.&lt;ref name="smith215" /&gt;&lt;ref name="Smith 44" /&gt; وی در آن سال‌ها وصیت‌نامه‌ای نوشت (الواح وصایا) و در آن، شوقی افندی، نوهٔ ارشد خود را به عنوان جانشین و ولی امر بهائی اعلام کرد.&lt;ref name="smith215" /&gt;&lt;ref name="Iranica2" /&gt; وی همچنین نظام و اصولی برای انتخابات بیت العدل اعظم- موسّسه‌ای که [[بهاءالله]] تشکیل آن را وضع کرده بود- پایه ریزی کرد.&lt;ref name="Smith 45" /&gt;

وصیت‌نامهٔ عبدالبها یک ماه پس از درگذشت او، در تاریخ ۳ ژانویه ۱۹۲۲ برای اولین بار به‌طور عمومی خوانده شد و مطابق آن، شوقی افندی عهده‌دار امور جامعهٔ بهائی شد.&lt;ref name="Smith 55"&gt;{{پک|Smith |2008|ک=An Introduction to the Baha'i Faith|ص= ص 55}}&lt;/ref&gt; اگر چه تعیین شوقی افندی به عنوان مرجع امر برای خود او و دیگر بهائیان غیرمنتظره بود، امّا از طرف قریب بالاتفاق بهائیان پذیرفته شد.&lt;ref name="Smith 55" /&gt; وصیت‌نامهٔ عبدالبهاء بسیار واضح و روشن بود؛ شوقی افندی به عنوان مرکز عهد و میثاق تعیین شده بود و از همهٔ بهائیان خواسته شده بود به او روی بیاورند.&lt;ref name="Smith 55" /&gt;

==منابع==

*{{یادکرد کتاب |نام خانوادگی= Smith |نام= Peter|کتاب= An Introduction to the Baha'i Faith | ناشر= Cambridge University Press |سال= 2008 |شابک= 9780521681070}}
*{{یادکرد کتاب |نام خانوادگی= Smith |نام= Peter|کتاب=A Concise Encyclopedia of the Bahá’í Faith | ناشر= OneWorld Publications |سال= 2000 |شابک= 978-1851681846}}
*{{یادکرد کتاب |نام خانوادگی= Momen|نام= Moojan|کتاب="Abdul-Baha" in World Religions: Belief, Culture, and Controversy | ناشر= ABC-CLIO Solutions |سال= 2011 |شابک= 978-1-61069-122-2}}
*{{یادکرد کتاب |نام خانوادگی= Mottahedeh|نام= Negar|کتاب= Abdu’l-Bahá's Journey West: The Course of Human Solidarity | ناشر= Palgrave Macmillan |سال= 2013 |شابک= 978-1-137-03201-0}}

==جستارهای وابسته==
*[[سفرهای_عبدالبهاء_به_غرب|سفرهای عبدالبهاء به غرب]]
*[[بهاءالله]]
*[[شوقی افندی]]
*[[بیت العدل اعظم]]
*[[آموزه های بهائی|آموزه‌های بهائی]]
*[[احکام بهائی]]
*[[ازدواج بهائی]]
*[[سید علی‌محمد باب]]
*[[من یظهره‌الله]]
*[[آثار سید علی‌محمد باب|آثار سید علی محمد باب]]
*[[نظم اداری]]


==پیوند به بیرون==
[http://www.bahai.org/fa/library/authoritative-texts/abdul-baha/ آثار عبدالبهاء]

[https://www.bahaisofiran.org/عبدالبهاء عبدالبهاء]

[https://www.bahaisofiran.org/سفرهای_عبدالبهاء_غرب سفرهای عبدالبهاء به غرب]

==منابع==
&lt;references /&gt;</text>
      <sha1>7ewnnho4bgfldf3js7bwnjfmm0pont4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>بیت العدل</title>
    <ns>0</ns>
    <id>118</id>
    <revision>
      <id>362</id>
      <parentid>193</parentid>
      <timestamp>2019-04-29T00:58:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Peyman9</username>
        <id>4</id>
      </contributor>
      <minor/>
      <comment>«[[بیت العدل]]» را محافظت کرد ([ویرایش=تنها مدیران] (بی‌پایان) [انتقال=تنها مدیران] (بی‌پایان))</comment>
      <origin>362</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="29389" sha1="muwlnghd9lu5e1jjee0avrj0vcq3cra" xml:space="preserve">[[پرونده:Seat of the House of Justice.jpg|بندانگشتی|ساختمان بیت العدل اعظم بر کوه کرمل در حیفا|جایگزین=]]
[[پرونده:FirstUHJ.jpg|بندانگشتی|اعضای نخستین بیت العدل اعظم که در سال ۱۹۶۳ تشکیل شد.]]
'''بیت‌العدل اعظم''' (Universal House of Justice) شورای بین‌المللی آئین بهائی و بالاترین مقام تصمیم‌گیری در این آئین است. این جمع متشکل از ۹ عضو است که اعضای آن هر ۵ سال یک بار توسط اعضای تمامی محفل‌های ملی بهائی سراسر جهان انتخاب می‌شوند.&lt;ref name="Smith"&gt;{{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=Smith|نام=Peter|ناشر=Cambridge University Press. {{ISBN|0-521-86251-5|en}}|سال=۲۰۰۸|کتاب=An Introduction to the Baha'i Faith}}&lt;/ref&gt; نخستین انتخابات بیت العدل اعظم در سال ۱۹۶۳ برگزار شد.&lt;ref name="Smith" /&gt;&lt;ref&gt;[http://www.bbc.co.uk/persian/arts/2010/02/100203_l11_aa_book_crackdown_bahais.shtml بررسی کتاب: ''سرکوب و کشتار دگراندیشان مذهبی در ایران'']، بی‌بی‌سی فارسی&lt;/ref&gt; محل این مؤسسه بر دامنه کوه کرمل در بندر حیفا است که [[بهاءالله]] این مکان را در سال ۱۸۹۰ میلادی و در طی لوح کرمل انتخاب کرده بود.&lt;ref&gt;Shoghi Effendi, ''The World Order of Bahá’u’lláh''. Wilmette, Illinois, Bahá'í Publishing Trust. {{ISBN|0-87743-231-7|en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name="iranica"&gt;{{cite encyclopedia |encyclopedia=Encyclopædia Iranica|year=1989|article=Bayt-al-`Adl (House of Justice)|first=Moojan|last=Momen}}&lt;/ref&gt;

==تاریخچه==
بهاءالله، بنیان‌گذار آئین بهائی، در کتاب اقدس (کتاب احکام خود) تأسیس بیت‌العدل را وضع کرده‌است.&lt;ref name=":1"&gt;{{یادکرد وب|نویسنده=|کد زبان=|تاریخ=|وبگاه=Iranica|نشانی=http://www.iranicaonline.org/articles/bayt-al-adl-house-of-justice-a-bahai-administrative-institution|عنوان=Bayt-Al-Adl}}&lt;/ref&gt; در این کتاب و سایر آثار بهاءالله توضیحات بسیاری دربارهٔ بیت‌العدل داده شده‌است.&lt;ref name=":1" /&gt; بهاءالله به بیت‌العدل اعظم مرجعیت و اقتدار داد تا در تمامی مواردی که به صراحت در آثار بهائی تعیین نشده تشریع (قانون‌گذاری) کند.&lt;ref name="Smith" /&gt; عبدالبهاء، پسر ارشد و جانشین بهاءالله، در وصیت‌نامه خود با نام الواح وصایا بر اختیارات و مرجعیت بیت‌العدل اعظم تأکید نمود و توضیحات بیشتری در ارتباط با تأسیس و عملکرد این جمع و نحوهٔ انتخاب آن ارائه داد.&lt;ref name="Smith" /&gt;

شوقی افندی، جانشین [[عبدالبهاء]]، تأسیس بیت العدل اعظم را در صدر کارهای خود قرار داد و در دورانی که مسئولیت اداره جامعهٔ بهائی را به عهده داشت به تقویت و گسترش نظام اداری بهائی پرداخت تا آمادگی لازم برای انتخابات و تشکیل بیت العدل اعظم در جامعه ایجاد شود.&lt;ref name="Smith" /&gt; شوقی افندی در سال ۱۹۵۱ افرادی را به عضویت در جمعی به نام شورای بین‌المللی بهائی انتصاب کرد. به گفته او تشکیل این شورا طلایۀ تشکیل بیت العدل اعظم بود.&lt;ref name="Smith" /&gt;&lt;ref name="شوقی-نامه"&gt;{{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=افندی|نام=شوقی|ناشر=Wilmette, Illinois, USA: Bahá'í Publishing Trust|سال=1950-1957|کتاب=Messages to the Bahá'í World|پیوند=http://reference.bahai.org/en/t/se/MBW/}}&lt;/ref&gt;

شوقی افندی در سال ۱۹۵۷ درگذشت. او فرزندی نداشت و وصیت‌نامه‌ای از خود برجای نگذاشته بود که در آن فردی را به عنوان جانشین معرفی کرده باشد.&lt;ref name="Smith" /&gt; پس از مرگ شوقی افندی، گروهی از بهائیان برجسته که از طرف شوقی افندی با عنوان ایادی امرالله تعیین شده بودند و در آخرین نامۀ عمومی شوقی افندی وظیفۀ حراست از امر بهائی به آن‌ها سپرده شده بود در بیانیه‌ای که به امضای تمامی ۲۷ نفر آن‌ها رسید تأیید کردند که شوقی افندی جانشینی برای خود تعیین نکرده‌است و آن‌ها به‌طور موقت و تا برگزاری انتخابات و تشکیل بیت العدل اعظم، وظیفۀ اداره جامعه بهائی را بر اساس هدایت‌های شوقی افندی بر عهده می‌گیرند.&lt;ref name="Smith" /&gt;&lt;ref name=":6" /&gt; تصمیم ایادیان امرالله با حمایت و استقبال بهائیان سراسر جهان مواجه شد و ایادیان امرالله از ۱۹۵۷-تا ۱۹۶۳ اداره جامعه بهائی را در دست داشتند.&lt;ref name="Smith" /&gt; پیش‌بینی این دوره ۶ ساله و مدیریت جامعه بهائی توسط ایادیان امرالله در کتاب اقدس آمده است.&lt;ref name=":0"&gt;{{یادکرد کتاب|نشانی=http://reference.bahai.org/fa/t/b/KA/ka-334.html#pgم153|عنوان=کتاب اقدس|نام خانوادگی=بهاءالله|نام=|ناشر=جامعه جهانی بهائی|سال=۱۹۹۲|شابک=|مکان=|صفحات=۱۵۳}}&lt;/ref&gt;

ایادیان امرالله در این مدت ترتیبات برگزاری انتخابات بیت العدل اعظم را فراهم کردند، از جمله در نوامبر ۱۹۵۹ اعلام کردند که در سال ۱۹۶۱ شورای بین‌المللی بهائی از یک هیئت انتصابی به یک هیئت انتخابی تغییر خواهد یافت و اعضای آن توسط محفل‌های ملی و منطقه‌ای موجود در جهان انتخاب خواهند شد.&lt;ref name="Smith" /&gt; در نهایت در اول آوریل ۱۹۶۳ نخستین انتخابات بیت العدل اعظم بر اساس اصول و شیوه‌ای که شوقی افندی و عبدالبهاء توصیف و تشریح کرده بودند برگزار شد و با رای اعضای ۵۶ محفل روحانی ملی که در آن زمان در دنیا وجود داشتند اولین بیت العدل اعظم تشکیل شد.&lt;ref name="Smith" /&gt;&lt;ref name="PSmith"&gt;{{cite encyclopedia|year=2000|title=Universal House of Justice|encyclopedia=A concise encyclopedia of the Bahá'í Faith|publisher=Oneworld Publications|location=Oxford|last=Smith|first=Peter|pages=346–350|isbn=1-85168-184-1}}&lt;/ref&gt; بیت العدل اعظم در اکتبر ۱۹۶۳ اعلان کرد که تعیین ولی امرالله غیرممکن است.&lt;ref name="Smith" /&gt; با تشکیل بیت العدل اعظم شورای بین‌المللی بهائی به فعالیت خود پایان داد. از آن زمان تا حال بیت العدل اعظم در مقام هیئت حاکمه جهانی دیانت بهائی به فعالیت مشغول است.&lt;ref name="Smith" /&gt;
==اختیارات و وظایف==
بیت العدل اعظم بالاترین نهاد قانونگذاری آئین بهائی می‌باشد. وظایف اصلی و کلی این جمع صیانت امرالله و ادارهٔ امور است. شایان ذکر است که مرجع اصلی کلیه امور در [[آئین بهائی]]، [[کتاب اقدس]] ام‌الکتاب این آئین است. هر موضوعی که در آثار بهائی به صراحت به آن پرداخته نشده باشد، بیت العدل اعظم این اختیار را دارد که راجع به آن تصمیم‌گیری و قانون‌گذاری کند.&lt;ref name="PSmith" /&gt; بهاءالله شارع آیین بهایی، در این مورد می‌گوید: «چونکه هر روز را امری و هر حین را حکمی مقتضی، امور به وزراء بیت العدل راجع تا آنچه مصلحت وقت دانند معمول دارند».&lt;ref name=":2" /&gt;

در آثار بهائی اعضای بیت العدل اعظم که از طریق انتخابات تعیین می‌شوند با عباراتی چون امینان خداوند در میان بندگانش&lt;ref name=":2"&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=Tablets of Baha'u'llah Revealed After the Kitab-i-Aqdas|نام خانوادگی=|نام=Baha'u'llah|ناشر=Bahai Publishing Trust|سال=1988|شابک=|مکان=|صفحات=}}&lt;/ref&gt; و مردان عدالت&lt;ref&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=کتاب اقدس|نام خانوادگی=|نام=بهاءالله|ناشر=مرکز جهانی بهائی|سال=1992|شابک=|مکان=|صفحات=}}&lt;/ref&gt; توصیف می‌شوند. در متون بهائی ذکر شده آن‌ها باید مظهر تقوا&lt;ref name=":3"&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=الواح وصایای حضرت عبدالبهاء|نام خانوادگی=|نام=عبدالبهاء|ناشر=محفل روحانی ملی بهائیان پاکستان|سال=1960|شابک=|مکان=|صفحات=}}&lt;/ref&gt; و سرچشمه علم و دانایی&lt;ref name=":3" /&gt; و خیرخواه تمامی نوع بشر&lt;ref name=":3" /&gt; باشند.

در میان برخی از وظایفی که بهاءالله برای بیت العدل اعظم تعیین کرده می‌توان به مواردی همچون تعلیم و تربیت معنوی انسان‌ها، ایجاد رفاه، آموزش کودکان، مراقبت از ضعیفان و فقرا اشاره کرد.&lt;ref name="iranica" /&gt; از دیگر وظایف بیت العدل اعظم ترویج صلح جهانی است.&lt;ref name="iranica" /&gt; بر اساس آثار بهائی، این هیئت باید برای پایداری و حفاظت از مقام دین تلاش کند &lt;ref name=":2" /&gt; و در راه تعلیم و تربیت مردم، توسعه و آبادی ملت‌ها و حفاظت از شرافت انسان‌ها بکوشد.&lt;ref name=":2" /&gt;

بیت العدل اعظم در سال ۱۹۷۲ میلادی اساس نامه خود را تنظیم کرد و در آن جنبه‌های مختلف نحوۀ عملکرد و اختیارات و وظایف را خود مشخص نمود.&lt;ref name="Smith" /&gt; بر مبنای این اساس‌نامه این وظایف و اختیارات را می‌توان به صورت زیر خلاصه کرد: اداره امور جامعه بهائی در سطح جهانی، هدایت، سازمان دهی و هماهنگ سازی فعالیت‌های بهائی در سطح جهانی، محافظت از متون بهائی، محافظت از جامعهٔ بهائی در برابر آزار و اذیت و سرکوب؛ انتشار آئین بهائی، گسترش و تقویت نظم اداری بهائی؛ ترویج خصلت‌های معنوی در جامعهٔ بهائی و دوستی و صلح میان ملت‌ها؛ پیاده‌سازی، لغو یا تغییر آن دسته دستورها و احکام که به وضوح در متون بهائی مطرح نشده‌است؛ تضمین حقوق، آزادی و اقدامات افراد؛ بکار بستن اصول و احکام بهائی؛ هدایت و هماهنگی فعالیت‌های بهائیان در سراسر جهان.&lt;ref name="Smith" /&gt;&lt;ref name="iranica" /&gt;

بهاءالله و عبدالبهاء در آثار و متون بهائی تأکید کرده‌اند که بیت العدل اعظم تحت حمایت و مراقبت بهاءالله خواهد بود و بیت العدل اعظم با الهام و تأیید الهی تصمیم‌گیری و وضع حکم می‌کند و تصمیمات آن عاری از خطا هستند و منشأ خیر خواهند بود.&lt;ref name="Smith" /&gt;&lt;ref name=":1" /&gt; برای بهائیان پیروی از تصمیمات بیت العدل اعظم واجب است.&lt;ref name="Smith" /&gt; در آئین بهائی طبقهٔ روحانیون و مجتهدان دینی وجود ندارد و هیچ‌کدام از اعضای بیت العدل اعظم به تنهایی دارای مقام ویژه یا مرجعیت و اقتدار نیستند. مرجعیت و اقتدار در آئین بهائی منحصراً در اختیار موسسات و شوراهایی است که به صورت جمعی تصمیم‌گیری می‌کنند ولی تک تک افراد عضو این شوراها مرجعیت و امتیازی ندارند.&lt;ref name=":1" /&gt;&lt;ref&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=Baha'i Faith|نام خانوادگی=Hartz|نام=Paula|ناشر=Infobase Publishing|سال=2009|شابک=|مکان=|صفحات=}}&lt;/ref&gt;

==انتخابات==
اولین انتخابات اعضای بیت العدل در سال ۱۹۶۳ انجام گرفت و بعد از آن هر ۵ سال تکرار می‌شود.&lt;ref&gt;[http://news.bahai.org/archive/ Baha'is elect Universal House of Justice]&lt;/ref&gt; انتخابات بیت العدل اعظم به‌طور معمول با برگزاری کانونشن بین‌المللی بهائی و مقارن با عید رضوان (اول تا دوازدهم اردیبهشت ماه) صورت میگیرد.&lt;ref name="Smith" /&gt;&lt;ref name=":6"&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=Understanding the Bahaʼı́ Faith|نام خانوادگی=Momen|نام=Moojan|نام خانوادگی۲=Momen|نام۲=Wendi|ناشر=Dunedin Academic Press|سال=2006|شابک=|مکان=|صفحات=}}&lt;/ref&gt; هدف این گردهمایی که چند روز به طول می کشد علاوه بر انتخاب بیت العدل اعظم، تامل و مشورت دربارهٔ امور جامعهٔ بهائی در سراسر جهان است.&lt;ref name="Smith" /&gt; جدیدترین انتخابات بیت العدل اعظم با برگزاری دوازدهمین کانونشن بین‌المللی بهائی در آوریل ۲۰۱۸ مطابق با اردیبهشت ۱۳۹۷ انجام گرفت.&lt;ref&gt;{{یادکرد وب|نویسنده=|کد زبان=|تاریخ=10 اردیبهشت 1397|وب‌گاه=سرویس خبری جامعه بهائی|نشانی=http://news.persian-bahai.org/1258|عنوان=اعضای جدید بیت‌العدل اعظم انتخاب شدند}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{یادکرد وب|نویسنده=|کد زبان=|تاریخ=5 اردیبهشت 1397|وب‌گاه=سرویس خبری جامعه بهائی|نشانی=http://news.persian-bahai.org/1254|عنوان=نمایندگان از سراسر جهان برای دوازدهمین کانونشن بین‌المللی گرد هم آمدند}}&lt;/ref&gt; در این گردهمایی حدود ۱۳۰۰ عضو از بیش از ۱۶۰ محفل ملی از سراسر جهان حضور داشتند.&lt;ref&gt;{{یادکرد وب|نویسنده=|کد زبان=|تاریخ=9 اردیبهشت 1397|وب‌گاه=سرویس خبری جامعه بهائی|نشانی=http://news.persian-bahai.org/1256|عنوان=نمایندگان برای انتخاب اعضای بیت‌العدل اعظم آرای خود را به صندوق ریختند}}&lt;/ref&gt;

اعضای بیت العدل اعظم توسط رای محفل‌های ملی بهائیان سراسر جهان انتخاب می‌شوند.&lt;ref name="Smith" /&gt; انتخابات بهائی به شیوه ای دور از رقابت و تفرقه برگزار می‌شود.&lt;ref name=":6" /&gt; طبق احکام منصوص آئین بهائی، در انتخاب موسسات بهائی از جمله انتخابات بیت العدل اعظم هرگونه تبلیغات، کاندیداتوری، نامزد شدن و نامزد کردن، حزب‌گرایی، و مبارزات و کمپین‌های انتخاباتی مطلقاً ممنوع است.&lt;ref name="Smith" /&gt; هر کدام از راِی دهندگان در حالت دعا و توجه و با در نظر گرفتن معیارهای اخلاقی و معنوی مطرح در آثار بهائی، به حکم وجدان خود شایسته‌ترین افراد را برای عضویت در این مؤسسه انتخاب می‌کنند.&lt;ref name="Smith" /&gt; در تمامی انتخابات بهائی، در سطح محلی، ملی و بین‌المللی، رأی دهندگان نام افراد مورد نظر خود را روی برگه رأی می‌نویسند.&lt;ref name="Smith" /&gt;&lt;ref name=":5" /&gt; رأی‌گیری از طریق برگه رأی مخفی است یعنی کسی ار رأی دیگران اطلاع ندارد. این موضوع باعث می‌شود که رای‌دهندگان بتوانند آزادانه و فارغ از فشارهای بیرونی به هر آن که خود دوست دارند رأی دهند.&lt;ref name=":5" /&gt; در نهایت ۹ نفری که بالاترین رأی را بیاورند انتخاب می‌شوند.&lt;ref name=":5"&gt;{{یادکرد ژورنال|نویسنده=Arash Abizadeh|عنوان=How Bahá’í Voters Should Vote|ژورنال=Journal of Baha’i Studies,|دوره=18|شماره=1-4|ناشر=|تاریخ=2008|زبان=|شاپا=|doi=|پیوند=|تاریخ دسترسی=}}&lt;/ref&gt; عضویت در بیت العدل اعظم منحصر به مردان است. برابری زنان و مردان یکی از اصول اساسی آئین بهائی است.&lt;ref&gt;Momen , Moojan, [http://bahaisonline.net/marginality_and_apostasy.pdf Marginality and apostasy in the Baha'i community], ''ELSEVIER'', Religion 37 (2007) 187-209&lt;/ref&gt; منابع بهائی بیان می‌کنند از آنجایی که آثار بهائی سرشار از بیانات روشن و صریح دربارهٔ برابری زنان و مردان می‌باشد، مسلهٔ عضویت مردان در بیت العدل اعظم نمی‌تواند به عنوان نشانه‌ای از برتری مردان بر زنان درنظر گرفته شود.&lt;ref&gt;{{یادکرد وب|نویسنده=|کد زبان=|تاریخ=|وب‌گاه=وب‌سایت رسمی آئین بهائی|نشانی=http://www.bahai.org/fa/the-universal-house-of-justice/unique-institution|عنوان=موسسه‌ای بی‌مانند}}&lt;/ref&gt;
==گوشه‌ای از فعالیت‌ها==
[[پرونده:Templo bahai.jpg|بندانگشتی|معبد بهائی قارهٔ آمریکای جنوبی در شیلی، افتتاح ۲۰۱۶|جایگزین=]]
[[پرونده:Bwcongressbadge.jpg|چپ|دومین کنگره جهانی بهائی در نیویورک|جایگزین=]]

بیت العدل اعظم شورای حاکمه بین‌المللی جامعهٔ بهائی و بالاترین موسسه نظام اداری بهائی است و وظیفهٔ پیشرفت جامعه بهائی و حفظ وحدت آن بر عهده این موسسه است.&lt;ref name=":6" /&gt;

بیت العدل اعظم از زمان تأسیس، شیوهٔ شوقی افندی را برای رشد و توسعهٔ آئین بهائی از طریق پیاده‌سازی برنامه‌های جهانی ادامه داده‌است.&lt;ref name="Smith" /&gt;

بیت العدل اعظم هدایت‌های خود را در قالب پیام‌هایی در اختیار موسسات و افراد قرار می‌دهد.&lt;ref name="Smith" /&gt;

تحت نظارت بیت العدل اعظم معبد بهائی (مشرق‌الاذکار) قاره‌ای اروپا در فرانکفورت، آلمان که ساخت آن در زمان شوقی افندی آغاز شده بود تکمیل شد (۱۹۶۴ میلادی) و پس از آن معبد بهائی قاره‌ای آمریکای مرکزی در پاناما (۱۹۷۲ میلادی)، معبد قاره‌ای اقیانوسیه در ساموآی غربی (۱۹۸۴)، معبد قاره‌ای آسیا در هندوستان (۱۹۸۶) و معبد قاره‌ای آمریکای جنوبی در شیلی (۲۰۱۶) راه‌اندازی شدند.&lt;ref name="Smith" /&gt;&lt;ref&gt;{{یادکرد وب|نویسنده=|کد زبان=|تاریخ=|وبگاه=رادیو فردا|نشانی=https://www.radiofarda.com/a/f14-bahai-house-of-worship-in-chile/28051467.html|عنوان=نخستین معبد آیین بهایی در آمریکای جنوبی در کشور شیلی افتتاح شد}}&lt;/ref&gt; در اردیبهشت سال۱۳۹۱ (آوریل ۲۰۱۲)، بیت العدل اعظم برنامهٔ ساخت دو معبد ملّی بهائی (در جمهوری دموکراتیک کنگو و پاپوآ گینه نو) و ۵ معبد محلی (باتامبانگ در کامبوج، بیهار شریف در هندوستان، ماتوندا سوی در کنیا، نورته دل کائوکا در کلمبیا و تانا در وانواتو) را اعلام کرد.&lt;ref&gt;{{یادکرد وب|نویسنده=|کد زبان=|تاریخ=۲۲ آوریل ۲۰۱۲|وبگاه=سرویس خبری جامعه بهائی|نشانی=http://news.persian-bahai.org/story/354|عنوان=اعلام برنامهٔ ساخت مشرق‌الاذکارهای تازه}}&lt;/ref&gt; معبد بهائی محلی باتامبانگ در کامبوج سپتامبر ۲۰۱۷ (شهریور ۱۳۹۶) بازگشایی شد&lt;ref&gt;{{یادکرد وب|نویسنده=|کد زبان=|تاریخ=1 سپتامبر 2017|وبگاه=سرویس خبری جامعهٔ بهائی|نشانی=http://news.persian-bahai.org/1190|عنوان=طلوع صبحی جدید: گشایش معبد بهائی در کامبوج}}&lt;/ref&gt; و معبد بهائی محلی نورته دل کائوکا در کلمبیا ۲۲ ژوئیه ۲۰۱۸ (مرداد ۱۳۹۷) بازگشایی شد.&lt;ref&gt;{{یادکرد وب|نویسنده=|کد زبان=|تاریخ=23 ژوئیه 2018|وبگاه=سرویس خبری جامعهٔ بهائی|نشانی=http://news.persian-bahai.org/1275|عنوان=گشایش معبد کلمبیا طی مراسمی پرنشاط و سرورانگیز}}&lt;/ref&gt;

از زمان تشکیل بیت العدل اعظم همچنین اقداماتی زیر نظر این مؤسسه، در زمینه‌هایی همچون حقوق بشر، رفاه جهانی و پیشرفت زنان صورت گرفته‌است و بهائیان در سازمان ملل، در مجامع بین‎المللی و در انواع فضاهای اجتماعی گوناگون در سطوح ملی و محلی در مباحثات مرتبط با موضوعات مورد توجه اجتماع مشارکت می‌کنند.&lt;ref name="Smith" /&gt; بیت العدل اعظم، برای مشارکت در گفتمان بین‌المللی صلح، در سال ۱۳۶۴ (۱۹۸۵ میلادی) بیانیه‌ای خطاب به مردم سراسر جهان با عنوان «وعده صلح جهانی» نوشت و پیش‌نیازهای اساسی برای برقراری صلح و رفاه جهانی را در آن مطرح کرد.&lt;ref name="Smith" /&gt; در سال ۱۳۸۱ (۲۰۰۲ میلادی)، بیت العدل اعظم در پاسخ به موج رو به افزایش تعصبات دینی، نامه‌ای به رهبران ادیان جهان نوشته و بر لزوم پذیرش اصل یگانگیِ ادیان به عنوان پیش نیازی برای صلح تأکید کرد و خواستار رفع تعصبات دینی و گفتگویی جدید دربارهٔ جنبش‌های همکاری بین ادیان و نقش دین در اجتماع شد.&lt;ref&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=World Religions|نام خانوادگی=Warren|نام=Matthews|ناشر=Wadsworth Cengage Learning|سال=2008|شابک=|مکان=|صفحات=}}&lt;/ref&gt;

بیت العدل اعظم همچنین همانند شوقی افندی چندین کنفرانس بین‌المللی بهائی برگزار کرده‌است.&lt;ref name="Smith" /&gt; برای تجلیل از بهاءاللّه و به مناسبت بزرگداشت صدمین سالگرد درگذشت او، بازهٔ زمانی اوّل اردیبهشت ۱۳۷۱ تا ۳۱ فروردین ۱۳۷۲ (۲۱ آوریل ۱۹۹۲ تا ۲۰ آوریل ۱۹۹۳ میلادی) با عنوان سال مقدّس نامگذاری شد.&lt;ref name=":4"&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=America's Alternative Religions|نام خانوادگی=|نام=Timothy Miller|ناشر=State University of New York Press|سال=1995|شابک=|مکان=|صفحات=}}&lt;/ref&gt; و به این مناسبت مراسم یادبودی در محوطهٔ آرامگاه بهاءالله با حضور نزدیک به ۳۰۰۰ بهائی به نمایندگی از تمامی جوامع ملی بهائی برگزار شد.&lt;ref name="Smith" /&gt;&lt;ref name=":4" /&gt; در همان سال، دومین کنگره جهانی بهائی در شهر نیویورک با حضور نزدیک به ۲۷ هزار بهائی از سراسر جهان برپا شد.&lt;ref name="Smith" /&gt;&lt;ref name=":4" /&gt;

بیت العدل اعظم همچنین به توسعه مرکز جهانی اداری و روحانی آئین بهائی توجه دارد و کار حفاظت و زیباسازی آرامگاه‌های بهاءاللّه، باب و سایر اماکن تاریخی بهائی در حیفا و عکا را که از زمان عبدالبهاء آغاز شده ادامه می‌دهد.&lt;ref name="Smith" /&gt; بیت العدل اعظم در سال ۱۳۶۲ ه‍.ش (۱۹۸۳ میلادی) به ساختمان دائمی خود (دارالتشریع) در کوه کرمل نقل مکان کرد.&lt;ref name="Smith" /&gt; در سال ۲۰۰۱، با افتتاح ساختمان دارالتبلیغ بین‌المللی، ساختمان‌های اداری اطراف ساختمان بیت العدل اعظم تکمیل شد.&lt;ref name="Smith" /&gt; پروژه دیگری که در سال ۲۰۰۱ تکمیل شد ساخت ۱۹ طبقه باغ در بالا و پایین آرامگاه باب در کوه کرمل بود.&lt;ref name="Smith" /&gt;

بیت العدل اعظم در نوامبر ۱۹۶۴ اعلام کرد که دیگر راهی برای انتصاب ایادیان امرالله وجود ندارد و برای تداوم کارکرد ایادیان در آینده، دو مؤسسه دارالتبلیغ بین‌المللی (تأسیس ۱۹۷۳) و هیئت مشاورین قاره‌ای (۱۹۶۸) را تأسیس کرد.&lt;ref name="Smith" /&gt; این دو مؤسسه هر کدام وظایفی مشابه وظایف ایادیان امرالله در قاره‌های مختلف و در مرکز جهانی بهائی به عهده گرفتند.&lt;ref name="Smith" /&gt;

یکی از اهداف بیت العدل اعظم تشویق بهائیان سراسر جهان به درک فهم عمیق‌تری نسبت به اعتقادات و اصول بهائی بوده‌است. در این راستا، بیت العدل اعظم علاوه بر نگارش پیام‌ها و نامه‌هایی با موضوعات مختلف، مجموعه‌هایی از آثار بهائی پیرامون موضوعات مختلف را گردآوری کرده و به انتشار رسانده‌است.&lt;ref name="Smith" /&gt; از جمله مجموعه آثار با موضوعاتی همچون ازدواج، حیات خانواده، حفاظت از محیط‌زیست، مشورت، نظم اداری، دعا و نیایش، هنر، موسیقی، تعلیم و تربیت و …&lt;ref name="Smith" /&gt; همچنین ترجمه آثار باب، بهاءالله، عبدالبهاء تحت نظارت بیت العدل اعظم صورت گرفته‌است از جمله ترجمه کتاب اقدس به انگلیسی، کتاب احکام بهاءالله، که در سال ۱۹۹۲ به انتشار رسید.&lt;ref name="Smith" /&gt; بیت العدل اعظم همچنین به نگهداری و محافظت از اصل آثار بهائی و آرشیو و رده‌بندی تمامی آثار و نامه‌های بهاءالله، عبدالبهاء و شوقی افندی اهتمام دارد و به این منظور یک دپارتمان تحقیق و آرشیو در حیفا تأسیس کرده‌است.&lt;ref name="Smith" /&gt;

بیت العدل اعظم همچنین تأکید زیادی بر تغییرات و رشد کیفی در حیات جامعهٔ بهائی داشته‌است از جمله تشویق به سواد آموزی، ترویج آموزش و پرورش، تقویت نقش زنان و جوانان در جامعه، پرورش حیات خانواده، ترتیب دادن کلاس‌های آموزشی برای کودکان، توسعه اقتصادی و اجتماعی و …&lt;ref name="Smith" /&gt;

==پیوند به بیرون==

[http://universalhouseofjustice.bahai.org/ سایت رسمی بیت العدل اعظم]

[http://www.bahai.org/fa/the-universal-house-of-justice/quotations گزیده‌ای از پیام‌های بیت العدل اعظم]

[http://www.payamha-iran.org/ مجوعه پیام‌های بیت العدل اعظم]

==منابع==
&lt;references /&gt;</text>
      <sha1>muwlnghd9lu5e1jjee0avrj0vcq3cra</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>الگو:Coord</title>
    <ns>10</ns>
    <id>119</id>
    <revision>
      <id>185</id>
      <timestamp>2019-03-31T17:46:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Peyman9</username>
        <id>4</id>
      </contributor>
      <comment>صفحه‌ای تازه حاوی «&lt;includeonly&gt;{{#invoke:Coordinates|coord}}&lt;/includeonly&gt;&lt;noinclude&gt; {{توضیحات}} &lt;/noinclude&gt;» ایجاد کرد</comment>
      <origin>185</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="99" sha1="o7vhfbffn6plwy84pscozlwouovesu4" xml:space="preserve">&lt;includeonly&gt;{{#invoke:Coordinates|coord}}&lt;/includeonly&gt;&lt;noinclude&gt;
{{توضیحات}}
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>o7vhfbffn6plwy84pscozlwouovesu4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>الگو:بهائی</title>
    <ns>10</ns>
    <id>122</id>
    <revision>
      <id>715</id>
      <parentid>682</parentid>
      <timestamp>2021-02-10T23:56:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Peyman9</username>
        <id>4</id>
      </contributor>
      <origin>715</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2078" sha1="senq9uykeqn9928aiddsap1qg1u8xag" xml:space="preserve">{| class="toccolours" cellpadding="1" cellspacing="0" style="dir: rtl; float: left; clear: left; margin: 1em 1em 0 0; text-align:center; border: 1px solid #000066;"
| colspan="2" |
'''&lt;span style="font-size: 150%; line-height: 150%"&gt;[[آئین بهائی]]&lt;/span&gt;'''&lt;br /&gt;
[[Image:Bahai star.svg|80px|]]
|-
| colspan="2" style="font-size: 100%; color:#ffffff; background-color:#000066"|'''شخصیت‌های اصلی'''   
|-
| colspan="2" style="font-size: 88%;"| 
[[سید علی‌محمد باب]] &lt;br/&gt;
[[بهاءالله]] &lt;br/&gt; 
[[عبدالبهاء]] &lt;br/&gt; 
[[شوقی افندی]]
|-
| colspan="2" style="font-size: 100%; color:#ffffff; background-color:#000066"|'''نوشته‌ها'''   
|-
| colspan="2" style="font-size: 88%;"|
[[کتاب اقدس]] &lt;br/&gt; 
[[کتاب ایقان]] &lt;br /&gt;
[[کتاب عهدی]] &lt;br /&gt;
|-
| colspan="2" style="font-size: 100%; color:#ffffff; background-color:#000066"|'''مؤسسات'''   
|-
| colspan="2" style="font-size: 88%;"| 
[[نظم اداری]]&lt;br /&gt;
[[بیت العدل اعظم]]&lt;br /&gt;
|-
| colspan="2" style="font-size: 100%; color:#ffffff; background-color:#000066"|'''تاریخچه'''   
|-
| colspan="2" style="font-size: 88%;"| 
[[سفرهای عبدالبهاء به غرب]] &lt;br /&gt;
[[آثار سید علی‌محمد باب]] &lt;br /&gt;
[[من یظهره الله]]&lt;br /&gt;
[[بابیت|آئین بابی]]&lt;br /&gt;
[[آئین بهائی]]&lt;br /&gt;
[[عهد_و_میثاق_در_دیانت_بهائی|عهد و میثاق]]&lt;br /&gt;
|-
| colspan="2" style="font-size: 100%; color:#ffffff; background-color:#000066"|'''شخصیت‌های بارز'''   
|-
| colspan="2" style="font-size: 88%;"| 
[[ایادی امرالله|ایادی امرالله]] &lt;br /&gt; 
|-
| colspan="2" style="font-size: 100%; color:#ffffff; background-color:#000066"|'''بیش‌تر'''   
|-
| colspan="2" style="font-size: 88%;"| 
[[احکام بهائی|احکام بهائی]]&lt;br /&gt;
[[تعالیم بهائی|آموزه‌های بهائی]]&lt;br /&gt;
[[ازدواج_بهائی|ازدواج بهائی]]&lt;br /&gt;
|}
&lt;noinclude&gt;&lt;br clear=all /&gt;

&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>senq9uykeqn9928aiddsap1qg1u8xag</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>پودمان:Coordinates</title>
    <ns>828</ns>
    <id>123</id>
    <revision>
      <id>189</id>
      <timestamp>2019-03-31T17:51:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Peyman9</username>
        <id>4</id>
      </contributor>
      <comment>صفحه‌ای تازه حاوی «-- بخش‌هایی از این پودمان جهت فارسی‌سازی بهتر تغییر یافته‌است. لطفاً هنگام...» ایجاد کرد</comment>
      <origin>189</origin>
      <model>Scribunto</model>
      <format>text/plain</format>
      <text bytes="26229" sha1="fcy7gcaycim5cx3mm0qpkmp9c75ni2n" xml:space="preserve">-- بخش‌هایی از این پودمان جهت فارسی‌سازی بهتر تغییر یافته‌است. لطفاً هنگام به‌روزرسانی کاملاً دقت کنید.
--نسخه درست
--[[
This module is intended to replace the functionality of {{Coord}} and related
templates.  It provides several methods, including

{{#invoke:Coordinates | coord }} : General function formatting and displaying
coordinate values.

{{#invoke:Coordinates | dec2dms }} : Simple function for converting decimal
degree values to DMS format.

{{#invoke:Coordinates | dms2dec }} : Simple function for converting DMS format
to decimal degree format.

{{#invoke:Coordinates | link }} : Export the link used to reach the tools

]]

require('Module:No globals')

-- خط زیر برای بومی‌سازی ضروری است
local convert = require( "Module:Numeral converter" ).convert;
local math_mod = require("Module:Math")
local coordinates = {};

local current_page = mw.title.getCurrentTitle()
local page_name = mw.uri.encode( current_page.prefixedText, 'WIKI' );
local coord_link = '//tools.wmflabs.org/geohack/geohack.php?language=fa&amp;pagename=' .. page_name .. '&amp;params='

--[[ Helper function, replacement for {{coord/display/title}} ]]
local function displaytitle(s, notes)
	local l = "[[دستگاه مختصات جغرافیایی|مختصات]]: " .. s
	local co = '&lt;span id="coordinates"&gt;' .. l .. notes .. '&lt;/span&gt;';
	return '&lt;span style="font-size: small;"&gt;' .. co .. '&lt;/span&gt;';
end

--[[ Helper function, Replacement for {{coord/display/inline}} ]]
local function displayinline(s, notes)
	return s .. notes	
end

--[[ Helper function, used in detecting DMS formatting ]]
local function dmsTest(first, second)
	if type(first) ~= 'string' or type(second) ~= 'string' then
		return nil
	end
	local s = (first .. second):upper()
	return s:find('^[NS][EW]$') or s:find('^[EW][NS]$')
end


--[[ Wrapper function to grab args, see Module:Arguments for this function's documentation. ]]
local function makeInvokeFunc(funcName)
	return function (frame)
		local args = require('Module:Arguments').getArgs(frame, {
			wrappers = 'الگو:Coord'
		})
		return coordinates[funcName](args, frame)
	end
end

--[[ Helper function, handle optional args. ]]
local function optionalArg(arg, supplement)
	return arg and arg .. supplement or ''
end

--[[
Formats any error messages generated for display
]]
local function errorPrinter(errors)
	local result = ""
	for i,v in ipairs(errors) do
		local errorHTML = '&lt;strong class="error"&gt;مختصات: ' .. v[2] .. '&lt;/strong&gt;'
		result = result .. errorHTML .. "&lt;br /&gt;"
	end
	return result
end

--[[
Determine the required CSS class to display coordinates

Usually geo-nondefault is hidden by CSS, unless a user has overridden this for himself
default is the mode as specificied by the user when calling the {{coord}} template
mode is the display mode (dec or dms) that we will need to determine the css class for 
]]
local function displayDefault(default, mode)
	if default == "" then
		default = "dec"
	end
	
	if default == mode then
		return "geo-default"
	else
		return "geo-nondefault"
	end
end

--[[
specPrinter

Output formatter.  Takes the structure generated by either parseDec
or parseDMS and formats it for inclusion on Wikipedia.
]]
local function specPrinter(args, coordinateSpec)
	local uriComponents = coordinateSpec["param"]
	if uriComponents == "" then
		-- RETURN error, should never be empty or nil
		return "خطا: پارامتر خالی است"
	end
	if args["name"] then
		uriComponents = uriComponents .. "&amp;title=" .. mw.uri.encode(coordinateSpec["name"])
	end
	
	local geodmshtml = '&lt;span class="geo-dms" title="نقشه‌ها، عکس‌های هوایی، و دیگر داده‌های این موقعیت"&gt;'
			 .. '&lt;span class="latitude"&gt;' .. convert("fa", coordinateSpec["dms-lat"]) .. '&lt;/span&gt; '
			 .. '&lt;span class="longitude"&gt;' .. convert("fa", coordinateSpec["dms-long"]) .. '&lt;/span&gt;'
			 .. '&lt;/span&gt;'

	local lat = tonumber( coordinateSpec["dec-lat"] ) or 0
	local geodeclat
	if lat &lt; 0 then
		-- FIXME this breaks the pre-existing precision
		geodeclat = '&lt;span dir="ltr"&gt;' .. tostring(coordinateSpec["dec-lat"]):sub(2) .. "°&lt;/span&gt;جنوبی"
	else
		geodeclat = '&lt;span dir="ltr"&gt;' .. (coordinateSpec["dec-lat"] or 0) .. "°&lt;/span&gt;شمالی"
	end

	local long = tonumber( coordinateSpec["dec-long"] ) or 0
	local geodeclong
	if long &lt; 0 then
		-- FIXME does not handle unicode minus
		geodeclong = '&lt;span dir="ltr"&gt;' .. tostring(coordinateSpec["dec-long"]):sub(2) .. "°&lt;/span&gt;غربی" 
	else
		geodeclong = '&lt;span dir="ltr"&gt;' .. (coordinateSpec["dec-long"] or 0) .. "°&lt;/span&gt;شرقی"
	end
	
	local geodechtml = '&lt;span class="geo-dec" title="نقشه‌ها، عکس‌های هوایی، و دیگر داده‌های این موقعیت"&gt;'
			 .. convert("fa", geodeclat) .. ' '
			 .. convert("fa", geodeclong)
			 .. '&lt;/span&gt;'

	local geonumhtml = '&lt;span class="geo"&gt;'
			 .. coordinateSpec["dec-lat"] .. '; '
			 .. coordinateSpec["dec-long"]
			 .. '&lt;/span&gt;'

	local inner = '&lt;span class="' .. displayDefault(coordinateSpec["default"], "dms" ) .. '"&gt;' .. geodmshtml .. '&lt;/span&gt;'
				.. '&lt;span class="geo-multi-punct"&gt;&amp;#xfeff; / &amp;#xfeff;&lt;/span&gt;'
				.. '&lt;span class="' .. displayDefault(coordinateSpec["default"], "dec" ) .. '"&gt;';

	if not args["name"] then
		inner = inner .. geodechtml 
				.. '&lt;span style="display:none"&gt;&amp;#xfeff; / ' .. geonumhtml .. '&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;'
	else
		inner = inner .. '&lt;span class="vcard"&gt;' .. geodechtml 
				.. '&lt;span style="display:none"&gt;&amp;#xfeff; / ' .. geonumhtml .. '&lt;/span&gt;'
				.. '&lt;span style="display:none"&gt;&amp;#xfeff; (&lt;span class="fn org"&gt;'
				.. args["name"] .. '&lt;/span&gt;)&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;'
	end

	return '&lt;span class="plainlinks nourlexpansion"&gt;' .. 
		'[' .. coord_link .. uriComponents .. ' ' .. inner .. ']' .. '&lt;/span&gt;'
end

--[[ Helper function, convert decimal to degrees ]]
local function convert_dec2dms_d(coordinate)
	local d = '&lt;span dir="ltr"&gt;' .. math_mod._round( coordinate, 0 ) .. "°&lt;/span&gt;"
	return d .. ""
end

--[[ Helper function, convert decimal to degrees and minutes ]]
local function convert_dec2dms_dm(coordinate)	
	coordinate = math_mod._round( coordinate * 60, 0 );
	local m = coordinate % 60;
	coordinate = math.floor( (coordinate - m) / 60 );
	local d = '&lt;span dir="ltr"&gt;' .. coordinate % 360 .."°&lt;/span&gt;"
	
	return d .. string.format( '&lt;span dir="ltr"&gt;%02d′&lt;/span&gt;', m )
end

--[[ Helper function, convert decimal to degrees, minutes, and seconds ]]
local function convert_dec2dms_dms(coordinate)
	coordinate = math_mod._round( coordinate * 60 * 60, 0 );
	local s = coordinate % 60
	coordinate = math.floor( (coordinate - s) / 60 );
	local m = coordinate % 60
	coordinate = math.floor( (coordinate - m) / 60 );
	local d = '&lt;span dir="ltr"&gt;' .. coordinate % 360 .."°&lt;/span&gt;"

	return d .. string.format( '&lt;span dir="ltr"&gt;%02d′&lt;/span&gt;', m ) .. string.format( '&lt;span dir="ltr"&gt;%02d″&lt;/span&gt;', s )
end

--[[ 
Helper function, convert decimal latitude or longitude to 
degrees, minutes, and seconds format based on the specified precision.  
]]
local function convert_dec2dms(coordinate, firstPostfix, secondPostfix, precision)
	local coord = tonumber(coordinate)
	local postfix
	if coord &gt;= 0 then
		postfix = firstPostfix
	else
		postfix = secondPostfix
	end

	precision = precision:lower();
	if precision == "dms" then
		return convert_dec2dms_dms( math.abs( coord ) ) .. postfix;
	elseif precision == "dm" then
		return convert_dec2dms_dm( math.abs( coord ) ) .. postfix;
	elseif precision == "d" then
		return convert_dec2dms_d( math.abs( coord ) ) .. postfix;
	end
end

--[[
Convert DMS format into a N or E decimal coordinate
]]
local function convert_dms2dec(direction, degrees_str, minutes_str, seconds_str)
	local degrees = tonumber(degrees_str)
	local minutes = tonumber(minutes_str) or 0
	local seconds = tonumber(seconds_str) or 0
	
	local factor = 1
	if direction == "S" or direction == "W" then
		factor = -1
	end
	
	local precision = 0
	if seconds_str then
		precision = 5 + math.max( math_mod._precision(seconds_str), 0 );
	elseif minutes_str and minutes_str ~= '' then
		precision = 3 + math.max( math_mod._precision(minutes_str), 0 );
	else
		precision = math.max( math_mod._precision(degrees_str), 0 );
	end
	
	local decimal = factor * (degrees+(minutes+seconds/60)/60) 
	return string.format( "%." .. precision .. "f", decimal ) -- not tonumber since this whole thing is string based.
end

--[[ 
Checks input values to for out of range errors.
]]
local function validate( lat_d, lat_m, lat_s, long_d, long_m, long_s, source, strong )
	local errors = {};
	lat_d = tonumber( lat_d ) or 0;
	lat_m = tonumber( lat_m ) or 0;
	lat_s = tonumber( lat_s ) or 0;
	long_d = tonumber( long_d ) or 0;
	long_m = tonumber( long_m ) or 0;
	long_s = tonumber( long_s ) or 0;

	if strong then
		if lat_d &lt; 0 then
			table.insert(errors, {source, "درجه‌های عرض جغرافیایی &lt; ۰ با پرچم نیم‌کره"})
		end
		if long_d &lt; 0 then
			table.insert(errors, {source, "درجه‌های طول جغرافیایی &lt; ۰ با پرچم نیم‌کره"})
		end
		--[[ 
		#coordinates is inconsistent about whether this is an error.  If globe: is
		specified, it won't error on this condition, but otherwise it will.
		
		For not simply disable this check.
		
		if long_d &gt; 180 then
			table.insert(errors, {source, "درجه‌های طول جغرافیایی &gt; ۱۸۰ با پرچم نیم‌کره"})
		end
		]]
	end	
		
	if lat_d &gt; 90 then
		table.insert(errors, {source, "درجه‌های عرض جغرافیایی &gt; ۹۰"})
	end
	if lat_d &lt; -90 then
		table.insert(errors, {source, "درجه‌های عرض جغرافیایی &lt; -۹۰"})
	end
	if lat_m &gt;= 60 then
		table.insert(errors, {source, "دقایق عرض جغرافیایی &gt;= ۶۰"})
	end
	if lat_m &lt; 0 then
		table.insert(errors, {source, "دقایق عرض جغرافیایی &lt; ۰"})
	end
	if lat_s &gt;= 60 then
		table.insert(errors, {source, "ثانیه‌های عرض جغرافیایی &gt;= ۶۰"})
	end
	if lat_s &lt; 0 then
		table.insert(errors, {source, "ثانیه‌های عرض جغرافیایی &lt; ۰"})
	end
	if long_d &gt;= 360 then
		table.insert(errors, {source, "درجه‌های طول جغرافیایی &gt;= ۳۶۰"})
	end
	if long_d &lt;= -360 then
		table.insert(errors, {source, "درجه‌های طول جغرافیایی &lt;= -۳۶۰"})
	end
	if long_m &gt;= 60 then
		table.insert(errors, {source, "دقایق طول جغرافیایی &gt;= ۶۰"})
	end
	if long_m &lt; 0 then
		table.insert(errors, {source, "دقایق طول جغرافیایی &lt; ۰"})
	end
	if long_s &gt;= 60 then
		table.insert(errors, {source, "ثانیه‌های طول جغرافیایی &gt;= ۶۰"})
	end
	if long_s &lt; 0 then
		table.insert(errors, {source, "ثانیه‌های طول جغرافیایی &lt; ۰"})
	end
	
	return errors;
end

--[[
parseDec

Transforms decimal format latitude and longitude into the
structure to be used in displaying coordinates
]]
local function parseDec( lat, long, format )
	local coordinateSpec = {}
	local errors = {}
	
	if not long then
		return nil, {{"parseDec", "طول جغرافیایی وارد نشده‌است"}}
	elseif not tonumber(long) then
		return nil, {{"parseDec", "طول جغرافیایی نمی‌تواند به عنوان یک رقم تجزیه شود: " .. long}}
	end
	
	errors = validate( lat, nil, nil, long, nil, nil, 'parseDec', false );	
	coordinateSpec["dec-lat"]  = lat;
	coordinateSpec["dec-long"] = long;

	local mode = coordinates.determineMode( lat, long );
	coordinateSpec["dms-lat"]  = convert_dec2dms( lat, "شمالی", "جنوبی", mode)  -- {{coord/dec2dms|{{{1}}}|N|S|{{coord/prec dec|{{{1}}}|{{{2}}}}}}}
	coordinateSpec["dms-long"] = convert_dec2dms( long, "شرقی", "غربی", mode)  -- {{coord/dec2dms|{{{2}}}|E|W|{{coord/prec dec|{{{1}}}|{{{2}}}}}}}	
	
	if format then
		coordinateSpec.default = format
	else
		coordinateSpec.default = "dec"
	end

	return coordinateSpec, errors
end

--[[
parseDMS

Transforms degrees, minutes, seconds format latitude and longitude 
into the a structure to be used in displaying coordinates
]]
local function parseDMS( lat_d, lat_m, lat_s, lat_f, long_d, long_m, long_s, long_f, format )
	local coordinateSpec, errors, backward = {}, {}
	
	lat_f = lat_f:upper();
	long_f = long_f:upper();
	
	-- Check if specified backward
	if lat_f == 'E' or lat_f == 'W' then
		lat_d, long_d, lat_m, long_m, lat_s, long_s, lat_f, long_f, backward = long_d, lat_d, long_m, lat_m, long_s, lat_s, long_f, lat_f, true;
	end	
	
	errors = validate( lat_d, lat_m, lat_s, long_d, long_m, long_s, 'parseDMS', true );
	if not long_d then
		return nil, {{"parseDMS", "طول جغرافیایی وارد نشده‌است" }}
	elseif not tonumber(long_d) then
		return nil, {{"parseDMS", "طول جغرافیایی نمی‌تواند به عنوان یک رقم تجزیه شود:" .. long_d }}
	end
	
	if not lat_m and not lat_s and not long_m and not long_s and #errors == 0 then 
		if math_mod._precision( lat_d ) &gt; 0 or math_mod._precision( long_d ) &gt; 0 then
			if lat_f:upper() == 'S' then 
				lat_d = '-' .. lat_d;
			end
			if long_f:upper() == 'W' then 
				long_d = '-' .. long_d;
			end	 
			
			return parseDec( lat_d, long_d, format );
		end		
	end
	
	-- تابع زیر جهت فارسی‌کردن رشته‌های مربوط به شمال، غرب، جنوب، و شرق نوشته شده‌است.
	local function persianChars(enChar)
		if enChar == "W" then
			return " غربی"
		elseif enChar == "N" then
			return " شمالی"
		elseif enChar == "S" then
			return " جنوبی"
		elseif enChar == "E" then
			return " شرقی"
		end
	end
	
	coordinateSpec["dms-lat"]  = '&lt;span dir="ltr"&gt;' .. lat_d.."°"..optionalArg(lat_m,"′") .. optionalArg(lat_s,"″") .. '&lt;/span&gt;' .. persianChars(lat_f)
	coordinateSpec["dms-long"] = '&lt;span dir="ltr"&gt;' .. long_d.."°"..optionalArg(long_m,"′") .. optionalArg(long_s,"″") .. '&lt;/span&gt;' .. persianChars(long_f)
	coordinateSpec["dec-lat"]  = convert_dms2dec(lat_f, lat_d, lat_m, lat_s) -- {{coord/dms2dec|{{{4}}}|{{{1}}}|0{{{2}}}|0{{{3}}}}}
	coordinateSpec["dec-long"] = convert_dms2dec(long_f, long_d, long_m, long_s) -- {{coord/dms2dec|{{{8}}}|{{{5}}}|0{{{6}}}|0{{{7}}}}}

	if format then
		coordinateSpec.default = format
	else
		coordinateSpec.default = "dms"
	end   

	return coordinateSpec, errors, backward
end

--[[ 
Check the input arguments for coord to determine the kind of data being provided
and then make the necessary processing.
]]
local function formatTest(args)
	local result, errors
	local backward, primary = false, false

	local function getParam(args, lim)
		local ret = {}
		for i = 1, lim do
			ret[i] = args[i] or ''
		end
		return table.concat(ret, '_')
	end
	
	if not args[1] then
		-- no lat logic
		return errorPrinter( {{"formatTest", "عرض جغرافیایی وارد نشده‌است"}} )
	elseif not tonumber(args[1]) then
		-- bad lat logic
		return errorPrinter( {{"formatTest", "ناتوان در تجزیه عرض جغرافیایی به عنوان یک رقم:" .. args[1]}} )
	elseif not args[4] and not args[5] and not args[6] then
		-- dec logic
		result, errors = parseDec(args[1], args[2], args.format)
		if not result then
			return errorPrinter(errors);
		end			  
		result.param = table.concat({args[1], 'N', args[2] or '', 'E', args[3] or ''}, '_')
	elseif dmsTest(args[4], args[8]) then
		-- dms logic
		result, errors, backward = parseDMS(args[1], args[2], args[3], args[4], 
			args[5], args[6], args[7], args[8], args.format)
		if args[10] then
			table.insert(errors, {'formatTest', 'پارامترهای اضافی غیر منتظره'})
		end
		if not result then
			return errorPrinter(errors)
		end
		result.param = getParam(args, 9)
	elseif dmsTest(args[3], args[6]) then
		-- dm logic
		result, errors, backward = parseDMS(args[1], args[2], nil, args[3], 
			args[4], args[5], nil, args[6], args['format'])
		if args[8] then
			table.insert(errors, {'formatTest', 'پارامترهای اضافی غیر منتظره'})
		end
		if not result then
			return errorPrinter(errors)
		end
		result.param = getParam(args, 7)
	elseif dmsTest(args[2], args[4]) then
		-- d logic
		result, errors, backward = parseDMS(args[1], nil, nil, args[2], 
			args[3], nil, nil, args[4], args.format)
		if args[6] then
			table.insert(errors, {'formatTest', 'پارامترهای اضافی غیر منتظره'})
		end	
		if not result then
			return errorPrinter(errors)
		end
		result.param = getParam(args, 5)
	else
		-- Error
		return errorPrinter({{"formatTest", "قالب‌بندی ناشناخته آرگومان"}})
	end
	result.name = args.name
	
	local extra_param = {'dim', 'globe', 'scale', 'region', 'source', 'type'}
	for _, v in ipairs(extra_param) do
		if args[v] then 
			table.insert(errors, {'formatTest', 'پارامتر: «' .. v .. '=» باید «' .. v .. ':»' })
		end
	end
	
	local ret = specPrinter(args, result)
	if #errors &gt; 0 then
		ret = ret .. ' ' .. errorPrinter(errors) .. '[[رده:صفحه‌های دارای برچسب مختصات ناقص]]'
	end
	return ret, backward
end

--[[
Generate Wikidata tracking categories.
]]
local function makeWikidataCategories()
	local ret
	if mw.wikibase and current_page.namespace == 0 then
		local entity = mw.wikibase.getEntityObject()
		if entity and entity.claims and entity.claims.P625 and entity.claims.P625[1] then
			local snaktype = entity.claims.P625[1].mainsnak.snaktype
			if snaktype == 'value' then
				-- coordinates exist both here and on Wikidata, and can be compared.
				ret = 'مختصات در ویکی‌داده'
			elseif snaktype == 'somevalue' then
				ret = 'مختصات در ویکی‌داده که مقدار نامشخص تنظیم شده‌اند'
			elseif snaktype == 'novalue' then
				ret = 'مختصات در ویکی‌داده که بدون مقدار تنظیم شده‌اند'
			end
		else
			-- We have to either import the coordinates to Wikidata or remove them here.
			ret = 'مختصاتی که در ویکی‌داده نیستند'
		end
	end
	if ret then
		return string.format('[[رده:%s]]', ret)
	else
		return ''
	end
end

--[[
link

Simple function to export the coordinates link for other uses.

Usage:
	{{#invoke:Coordinates | link }}
	
]]
function coordinates.link(frame)
	return coord_link;
end

--[[
dec2dms

Wrapper to allow templates to call dec2dms directly.

Usage:
	{{#invoke:Coordinates | dec2dms | decimal_coordinate | positive_suffix | 
		negative_suffix | precision }}
	
decimal_coordinate is converted to DMS format.  If positive, the positive_suffix
is appended (typical N or E), if negative, the negative suffix is appended.  The
specified precision is one of 'D', 'DM', or 'DMS' to specify the level of detail
to use.
]]
coordinates.dec2dms = makeInvokeFunc('_dec2dms')
function coordinates._dec2dms(args)
	local coordinate = args[1]
	local firstPostfix = args[2] or ''
	local secondPostfix = args[3] or ''
	local precision = args[4] or ''

	return convert_dec2dms(coordinate, firstPostfix, secondPostfix, precision)
end

--[[
Helper function to determine whether to use D, DM, or DMS
format depending on the precision of the decimal input.
]]
function coordinates.determineMode( value1, value2 )
	local precision = math.max( math_mod._precision( value1 ), math_mod._precision( value2 ) );
	if precision &lt;= 0 then
		return 'd'
	elseif precision &lt;= 2 then
		return 'dm';
	else
		return 'dms';
	end
end		

--[[
dms2dec

Wrapper to allow templates to call dms2dec directly.

Usage:
	{{#invoke:Coordinates | dms2dec | direction_flag | degrees |
		minutes | seconds }}
	
Converts DMS values specified as degrees, minutes, seconds too decimal format.
direction_flag is one of N, S, E, W, and determines whether the output is 
positive (i.e. N and E) or negative (i.e. S and W).
]]
coordinates.dms2dec = makeInvokeFunc('_dms2dec')
function coordinates._dms2dec(args)
	local direction = args[1]
	local degrees = args[2]
	local minutes = args[3]
	local seconds = args[4]

	return convert_dms2dec(direction, degrees, minutes, seconds)
end

--[[
coord

Main entry point for Lua function to replace {{coord}}

Usage:
	{{#invoke:Coordinates | coord }}
	{{#invoke:Coordinates | coord | lat | long }}
	{{#invoke:Coordinates | coord | lat | lat_flag | long | long_flag }}
	...
	
	Refer to {{coord}} documentation page for many additional parameters and 
	configuration options.
	
Note: This function provides the visual display elements of {{coord}}.  In
order to load coordinates into the database, the {{#coordinates:}} parser 
function must also be called, this is done automatically in the Lua
version of {{coord}}.
]]
coordinates.coord = makeInvokeFunc('_coord')
function coordinates._coord(args)
	if (not args[1] or not tonumber(args[1])) and not args[2] and mw.wikibase.getEntityObject() then
		args[3] = args[1]; args[1] = nil
		local entity = mw.wikibase.getEntityObject()
		if entity 
			and entity.claims
			and entity.claims.P625
			and entity.claims.P625[1].mainsnak.snaktype == 'value'
		then
			local precision = entity.claims.P625[1].mainsnak.datavalue.value.precision
			args[1]=entity.claims.P625[1].mainsnak.datavalue.value.latitude
			args[2]=entity.claims.P625[1].mainsnak.datavalue.value.longitude
			if precision then
				precision=-math_mod._round(math.log(precision)/math.log(10),0)
				args[1]=math_mod._round(args[1],precision)
				args[2]=math_mod._round(args[2],precision)
			end
		end
	end

	-- خطوط زیر به‌منظور بومی‌سازی و پشتیبانی از ارقام فارسی اضافه شدند
	if args[1] ~= nil then
		args[1] = convert("en", args[1])
	end
	if args[2] ~= nil then
		args[2] = convert("en", args[2])
	end
	if args[3] ~= nil then
		args[3] = convert("en", args[3])
	end
	if args[4] ~= nil then
		args[4] = convert("en", args[4])
	end
	if args[5] ~= nil then
		args[5] = convert("en", args[5])
	end
	if args[6] ~= nil then
		args[6] = convert("en", args[6])
	end
	if args[7] ~= nil then
		args[7] = convert("en", args[7])
	end
	if args[8] ~= nil then
		args[8] = convert("en", args[8])
	end
	-- پایان بومی‌سازی
	
	local contents, backward = formatTest(args)
	local Notes = args.notes or ''
	local Display = args.display and args.display:lower() or 'inline'

	local function isInline(s)
		-- Finds whether coordinates are displayed inline.
		return s:find('inline') ~= nil or s == 'i' or s == 'it' or s == 'ti'
	end
	local function isInTitle(s)
		-- Finds whether coordinates are displayed in the title.
		return s:find('title') ~= nil or s == 't' or s == 'it' or s == 'ti'
	end
	
	local function coord_wrapper(in_args)
		-- Calls the parser function {{#coordinates:}}.
		return mw.getCurrentFrame():callParserFunction('#coordinates', in_args) or ''
	end
	
	local text = ''
	if isInline(Display) then
		text = text .. displayinline(contents, Notes)
	end
	if isInTitle(Display) then
		text = text
			.. displaytitle(contents, Notes)
			.. makeWikidataCategories()
	end
	if not args.nosave then
		local page_title, count = mw.title.getCurrentTitle(), 1
		if backward then
			local tmp = {}
			while not string.find((args[count-1] or ''), '[EW]') do tmp[count] = (args[count] or ''); count = count+1 end
			tmp.count = count; count = 2*(count-1)
			while count &gt;= tmp.count do table.insert(tmp, 1, (args[count] or '')); count = count-1 end
			for i, v in ipairs(tmp) do args[i] = v end
		else
			while count &lt;= 9 do args[count] = (args[count] or ''); count = count+1 end
		end
		if isInTitle(Display) and not page_title.isTalkPage and page_title.subpageText ~= 'doc' and page_title.subpageText ~= 'testcases' then args[10] = 'primary' end
		args.notes, args.format, args.display = nil
		text = text .. coord_wrapper(args)
	end
	return text
end

--[[
coord2text

Extracts a single value from a transclusion of {{Coord}}.
IF THE GEOHACK LINK SYNTAX CHANGES THIS FUNCTION MUST BE MODIFIED.

Usage:

    {{#invoke:Coordinates | coord2text | {{Coord}} | parameter }}

Valid values for the second parameter are: lat (signed integer), long (signed integer), type, scale, dim, region, globe, source

]]
function coordinates.coord2text(frame)
	if frame.args[1] == '' or frame.args[2] == '' or not frame.args[2] then return nil end
	frame.args[2] = mw.text.trim(frame.args[2])
	
	if frame.args[2] == 'lat' or frame.args[2] == 'long' then
		local result, negative = mw.text.split((mw.ustring.match(frame.args[1],'[%.%d]+°[NS] [%.%d]+°[EW]') or ''), ' ')
		if frame.args[2] == 'lat' then
			result, negative = result[1], 'S'
		else
			result, negative = result[2], 'W'
		end
		result = mw.text.split(result, '°')
		if result[2] == negative then result[1] = '-'..result[1] end
		return result[1]
	else
		return mw.ustring.match(frame.args[1], 'params=.-_'..frame.args[2]..':(.-)[ _]')
	end
end

--[[
coordinsert

Injects some text into the Geohack link of a transclusion of {{Coord}} (if that text isn't already in the transclusion). Outputs the modified transclusion of {{Coord}}.
IF THE GEOHACK LINK SYNTAX CHANGES THIS FUNCTION MUST BE MODIFIED.

Usage:

    {{#invoke:Coordinates | coordinsert | {{Coord}} | parameter:value | parameter:value | … }}

Do not make Geohack unhappy by inserting something which isn't mentioned in the {{Coord}} documentation.

]]
function coordinates.coordinsert(frame)
	for i, v in ipairs(frame.args) do
		if i ~= 1 then
			if not mw.ustring.find(frame.args[1], (mw.ustring.match(frame.args[i], '^(.-:)') or '')) then 
				frame.args[1] = mw.ustring.gsub(frame.args[1], '(params=.-)_? ', '%1_'..frame.args[i]..' ')
			end
		end
	end
	if frame.args.name then
		if not mw.ustring.find(frame.args[1], '&lt;span class="vcard"&gt;') then
			local namestr = frame.args.name
			frame.args[1] = mw.ustring.gsub(frame.args[1], 
				'(&lt;span class="geo%-default"&gt;)(&lt;span[^&lt;&gt;]*&gt;[^&lt;&gt;]*&lt;/span&gt;&lt;span[^&lt;&gt;]*&gt;[^&lt;&gt;]*&lt;span[^&lt;&gt;]*&gt;[^&lt;&gt;]*&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;)(&lt;/span&gt;)', 
				'%1&lt;span class="vcard"&gt;%2&lt;span style="display:none"&gt;&amp;#xfeff; (&lt;span class="fn org"&gt;' .. namestr .. '&lt;/span&gt;)&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;%3')
			frame.args[1] = mw.ustring.gsub(frame.args[1], '(&amp;params=[^&amp;"&lt;&gt;%[%] ]*) ', '%1&amp;title=' .. mw.uri.encode(namestr) .. ' ')
		end
	end
	return frame.args[1]
end

return coordinates</text>
      <sha1>fcy7gcaycim5cx3mm0qpkmp9c75ni2n</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>پودمان:Math</title>
    <ns>828</ns>
    <id>124</id>
    <revision>
      <id>192</id>
      <timestamp>2019-03-31T17:54:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Peyman9</username>
        <id>4</id>
      </contributor>
      <comment>صفحه‌ای تازه حاوی «--[[  This module provides a number of basic mathematical operations.  ]]  local yesno = require('Module:Yesno') local getArgs = require('M...» ایجاد کرد</comment>
      <origin>192</origin>
      <model>Scribunto</model>
      <format>text/plain</format>
      <text bytes="13008" sha1="9we3cvq047ybsnidt8ylj5ifb38oy83" xml:space="preserve">--[[

This module provides a number of basic mathematical operations.

]]

local yesno = require('Module:Yesno')
local getArgs = require('Module:Arguments').getArgs

local p = {} -- Holds functions to be returned from #invoke, and functions to make available to other Lua modules.
local wrap = {} -- Holds wrapper functions that process arguments from #invoke. These act as intemediary between functions meant for #invoke and functions meant for Lua.

--[[
Helper functions used to avoid redundant code.
]]

local function err(msg)
	-- Generates wikitext error messages.
	return mw.ustring.format('&lt;strong class="error"&gt;خطای قالب‌بندی: %s&lt;/strong&gt;', msg)
end

local function unpackNumberArgs(args)
	-- Returns an unpacked list of arguments specified with numerical keys.
	local ret = {}
	for k, v in pairs(args) do
		if type(k) == 'number' then
			table.insert(ret, v)
		end
	end
	return unpack(ret)
end

local function makeArgArray(...)
	-- Makes an array of arguments from a list of arguments that might include nils.
	local args = {...} -- Table of arguments. It might contain nils or non-number values, so we can't use ipairs.
	local nums = {} -- Stores the numbers of valid numerical arguments.
	local ret = {}
	for k, v in pairs(args) do
		v = p._cleanNumber(v)
		if v then
			nums[#nums + 1] = k
			args[k] = v
		end
	end
	table.sort(nums)
	for i, num in ipairs(nums) do
		ret[#ret + 1] = args[num]
	end
	return ret
end

local function applyFuncToArgs(func, ...)
	-- Use a function on all supplied arguments, and return the result. The function must accept two numbers as parameters,
	-- and must return a number as an output. This number is then supplied as input to the next function call.
	local vals = makeArgArray(...)	
	local count = #vals -- The number of valid arguments
	if count == 0 then return
		-- Exit if we have no valid args, otherwise removing the first arg would cause an error.
		nil, 0
	end 
	local ret = table.remove(vals, 1)
	for _, val in ipairs(vals) do
		ret = func(ret, val)
	end
	return ret, count
end

--[[
random

Generate a random number

Usage:
{{#invoke: Math | random }}
{{#invoke: Math | random | maximum value }}
{{#invoke: Math | random | minimum value | maximum value }}
]]

function wrap.random(args)
	local first = p._cleanNumber(args[1])
	local second = p._cleanNumber(args[2])
	return p._random(first, second)
end

function p._random(first, second)
	math.randomseed(mw.site.stats.edits + mw.site.stats.pages + os.time() + math.floor(os.clock() * 1000000000))
	-- math.random will throw an error if given an explicit nil parameter, so we need to use if statements to check the params.
	if first and second then
		if first &lt;= second then -- math.random doesn't allow the first number to be greater than the second.
			return math.random(first, second)
		end
	elseif first then
		return math.random(first)
	else
		return math.random()
	end
end

--[[
order

Determine order of magnitude of a number

Usage:
{{#invoke: Math | order | value }}
]]

function wrap.order(args)
	local input_string = (args[1] or args.x or '0');
	local input_number = p._cleanNumber(input_string);
	if input_number == nil then
		return err('ورودی مرتبه بزرگی بنظر می‌آید غیر عددی باشد')
	else
		return p._order(input_number)
	end    
end

function p._order(x)
	if x == 0 then return 0 end
	return math.floor(math.log10(math.abs(x)))
end

--[[
precision

Detemines the precision of a number using the string representation

Usage:
{{ #invoke: Math | precision | value }}
]]

function wrap.precision(args)
	local input_string = (args[1] or args.x or '0');
	local trap_fraction = args.check_fraction;
	local input_number;

	if yesno(trap_fraction, true) then -- Returns true for all input except nil, false, "no", "n", "0" and a few others. See [[Module:Yesno]].
		local pos = string.find(input_string, '/', 1, true);
		if pos ~= nil then
			if string.find(input_string, '/', pos + 1, true) == nil then
				local denominator = string.sub(input_string, pos+1, -1);
				local denom_value = tonumber(denominator);
				if denom_value ~= nil then
					return math.log10(denom_value);
				end
			end                        
		end
	end    

	input_number, input_string = p._cleanNumber(input_string);
	if input_string == nil then
		return err('ورودی دقت بنظر می‌آید غیر عددی باشد')
	else
		return p._precision(input_string)
	end    
end

function p._precision(x)
	if type(x) == 'number' then
		x = tostring(x)
	end
	x = string.upper(x)

	local decimal = x:find('%.')
	local exponent_pos = x:find('E')
	local result = 0;

	if exponent_pos ~= nil then
		local exponent = string.sub(x, exponent_pos + 1)
		x = string.sub(x, 1, exponent_pos - 1)
		result = result - tonumber(exponent)
	end    

	if decimal ~= nil then
		result = result + string.len(x) - decimal
		return result
	end

	local pos = string.len(x);
	while x:byte(pos) == string.byte('0') do
		pos = pos - 1
		result = result - 1
		if pos &lt;= 0 then
			return 0
		end
	end

	return result
end

--[[
max

Finds the maximum argument

Usage:
{{#invoke:Math| max | value1 | value2 | ... }}

Note, any values that do not evaluate to numbers are ignored.
]]

function wrap.max(args)
	return p._max(unpackNumberArgs(args))
end

function p._max(...)
	local function maxOfTwo(a, b)
		if a &gt; b then
			return a
		else
			return b
		end
	end
	local max_value = applyFuncToArgs(maxOfTwo, ...)
	if max_value then
		return max_value
	end
end

--[[
min 

Finds the minimum argument

Usage:
{{#invoke:Math| min | value1 | value2 | ... }}
OR
{{#invoke:Math| min }}

When used with no arguments, it takes its input from the parent
frame.  Note, any values that do not evaluate to numbers are ignored.
]]

function wrap.min(args)
	return p._min(unpackNumberArgs(args))
end

function p._min(...)
	local function minOfTwo(a, b)
		if a &lt; b then
			return a
		else
			return b
		end
	end
	local min_value = applyFuncToArgs(minOfTwo, ...)
	if min_value then
		return min_value
	end
end

--[[
average 

Finds the average

Usage:
{{#invoke:Math| average | value1 | value2 | ... }}
OR
{{#invoke:Math| average }}

Note, any values that do not evaluate to numbers are ignored.
]]

function wrap.average(args)
	return p._average(unpackNumberArgs(args))
end

function p._average(...)
	local function getSum(a, b)
		return a + b
	end
	local sum, count = applyFuncToArgs(getSum, ...)
	if not sum then
		return 0
	else
		return sum / count
	end
end

--[[
round

Rounds a number to specified precision

Usage:
{{#invoke:Math | round | value | precision }}

--]]

function wrap.round(args)
	local value = p._cleanNumber(args[1] or args.value or 0)
	local precision = p._cleanNumber(args[2] or args.precision or 0)
	if value == nil or precision == nil then
		return err('ورودی گرد بنظر می‌آید غیر عددی باشد')
	else
		return p._round(value, precision)
	end    
end

function p._round(value, precision)
	local rescale = math.pow(10, precision or 0);
	return math.floor(value * rescale + 0.5) / rescale;
end

--[[
mod

Implements the modulo operator

Usage:
{{#invoke:Math | mod | x | y }}

--]]

function wrap.mod(args)
	local x = p._cleanNumber(args[1])
	local y = p._cleanNumber(args[2])
	if not x then
		return err('نخستین آرگومان برای mod بنظر می‌آید غیر عددی باشد')
	elseif not y then
		return err('دومین آرگومان برای mod بنظر می‌آید غیر عددی باشد')
	else
		return p._mod(x, y)
	end    
end

function p._mod(x, y)
	local ret = x % y
	if not (0 &lt;= ret and ret &lt; y) then
		ret = 0
	end
	return ret
end

--[[
gcd

Calculates the greatest common divisor of multiple numbers

Usage:
{{#invoke:Math | gcd | value 1 | value 2 | value 3 | ... }}
--]]

function wrap.gcd(args)
	return p._gcd(unpackNumberArgs(args))
end

function p._gcd(...)
	local function findGcd(a, b)
		local r = b
		local oldr = a
		while r ~= 0 do
			local quotient = math.floor(oldr / r)
			oldr, r = r, oldr - quotient * r
		end
		if oldr &lt; 0 then
			oldr = oldr * -1
		end
		return oldr
	end
	local result, count = applyFuncToArgs(findGcd, ...)
	return result
end

--[[
precision_format

Rounds a number to the specified precision and formats according to rules 
originally used for {{template:Rnd}}.  Output is a string.

Usage:
{{#invoke: Math | precision_format | number | precision }}
]]

function wrap.precision_format(args)
	local value_string = args[1] or 0
	local precision = args[2] or 0
	return p._precision_format(value_string, precision)
end

function p._precision_format(value_string, precision)
	-- For access to Mediawiki built-in formatter.
	local lang = mw.getContentLanguage();

	local value
	value, value_string = p._cleanNumber(value_string)
	precision = p._cleanNumber(precision)

	-- Check for non-numeric input
	if value == nil or precision == nil then
		return err('ورودی نامعتبر هنگام گرد کردن')
	end

	local current_precision = p._precision(value)
	local order = p._order(value)

	-- Due to round-off effects it is neccesary to limit the returned precision under
	-- some circumstances because the terminal digits will be inaccurately reported.
	if order + precision &gt;= 14 then
		orig_precision = p._precision(value_string)
		if order + orig_precision &gt;= 14 then
			precision = 13 - order;        
		end        
	end

	-- If rounding off, truncate extra digits
	if precision &lt; current_precision then
		value = p._round(value, precision)
		current_precision = p._precision(value)
	end    

	local formatted_num = lang:formatNum(math.abs(value))
	local sign

	-- Use proper unary minus sign rather than ASCII default
	if value &lt; 0 then
		sign = '−'
	else
		sign = ''
	end    

	-- Handle cases requiring scientific notation
	if string.find(formatted_num, 'E', 1, true) ~= nil or math.abs(order) &gt;= 9 then
		value = value * math.pow(10, -order)
		current_precision = current_precision + order
		precision = precision + order
		formatted_num = lang:formatNum(math.abs(value))
	else
		order = 0;        
	end
	formatted_num = sign .. formatted_num

	-- Pad with zeros, if needed    
	if current_precision &lt; precision then
		local padding
		if current_precision &lt;= 0 then
			if precision &gt; 0 then
				local zero_sep = lang:formatNum(1.1)
				formatted_num = formatted_num .. zero_sep:sub(2,2)

				padding = precision
				if padding &gt; 20 then
					padding = 20
				end

				formatted_num = formatted_num .. string.rep('0', padding)
			end            
		else                   
			padding = precision - current_precision
			if padding &gt; 20 then
				padding = 20
			end
			formatted_num = formatted_num .. string.rep('0', padding)
		end
	end

	-- Add exponential notation, if necessary.
	if order ~= 0 then
		-- Use proper unary minus sign rather than ASCII default
		if order &lt; 0 then
			order = '−' .. lang:formatNum(math.abs(order))
		else
			order = lang:formatNum(order)
		end    

		formatted_num = formatted_num .. '&lt;span style="margin:0 .25em 0 .15em"&gt;×&lt;/span&gt;۱۰&lt;sup&gt;' .. order .. '&lt;/sup&gt;'
	end

	return formatted_num
end

--[[
Helper function that interprets the input numerically.  If the 
input does not appear to be a number, attempts evaluating it as
a parser functions expression.
]]

function p._cleanNumber(number_string)
	if type(number_string) == 'number' then
		-- We were passed a number, so we don't need to do any processing.
		return number_string, tostring(number_string)
	elseif type(number_string) ~= 'string' or not number_string:find('%S') then
		-- We were passed a non-string or a blank string, so exit.
		return nil, nil;
	end

	-- Attempt basic conversion
	local number = tonumber(number_string)

	-- If failed, attempt to evaluate input as an expression
	if number == nil then
		local frame = mw.getCurrentFrame()
		local attempt = frame:callParserFunction('#expr', number_string)
		attempt = tonumber(attempt)
		if attempt ~= nil then
			number = attempt
			number_string = tostring(number)
		else
			number = nil
			number_string = nil
		end
	else
		number_string = number_string:match("^%s*(.-)%s*$") -- String is valid but may contain padding, clean it.
		number_string = number_string:match("^%+(.*)$") or number_string -- Trim any leading + signs.
		if number_string:find('^%-?0[xX]') then
			-- Number is using 0xnnn notation to indicate base 16; use the number that Lua detected instead.
			number_string = tostring(number)
		end
	end

	return number, number_string
end

--[[
Wrapper function that does basic argument processing. This ensures that all functions from #invoke can use either the current
frame or the parent frame, and it also trims whitespace for all arguments and removes blank arguments.
]]

local function makeWrapper(funcName)
	return function (frame)
		local args = getArgs(frame) -- Argument processing is left to Module:Arguments. Whitespace is trimmed and blank arguments are removed.
		return wrap[funcName](args)
	end
end

for funcName in pairs(wrap) do
	p[funcName] = makeWrapper(funcName)
end

return p</text>
      <sha1>9we3cvq047ybsnidt8ylj5ifb38oy83</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>آئین بهائی</title>
    <ns>0</ns>
    <id>125</id>
    <revision>
      <id>808</id>
      <parentid>784</parentid>
      <timestamp>2023-12-12T13:21:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sarah</username>
        <id>1</id>
      </contributor>
      <comment>moved to bahaidata.org/Q10</comment>
      <origin>808</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="122265" sha1="tajb6baxxsqzi3sq4n875mk2t8h0pf2" xml:space="preserve">{{#seo:|title=بهائیت (آئین بهائی)، دیانتی جهانی برخاسته از ایران | دانشنامه بهائی}}
{{#seo:|description=آیین بهایی، دینی است بهاءالله، در سده ۱۹ میلادی، در ایران، بنیان گذاشت. بهائیان معتقدند که بهاءالله (۱۸۱۷–۱۸۹۲) جدیدترین فرستاده الهی در سلسله پیامبران پیشین چون ابراهیم، موسی و بودا و زردشت و مسیح و محمد است.
}}
[[پرونده:Abdul-Baha in Washington D.C..jpg|بندانگشتی|عکسی از [[عبدالبهاء]]|350x350پیکسل]]
'''آیین بهایی (بهائیت)'''، دیانتی است جهانی برخاسته از  ایران است&lt;ref&gt;''Religion and women. McGill studies in the history of religions.'' Arvind Sharma. SUNY Press, 1994. ISBN 0-7914-1689-5 pp.211&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;''The Routledge historical atlas of religion in America''. Bret E. Carroll. Routledge, 2000 ISBN 0-415-92131-7 p.124&lt;/ref&gt; که [[بهاءالله]]، در سده ۱۹ میلادی آنرا بنیان گذاشت.  بهائیان معتقدند پیامبران از طریقِ فرایندِ «ظهور تدریجی وحی» به هم پیوند می‌خورند. طبق این فرایند خداوند آموزه‌های خود را به صورت پیاپی و تدریجی و با توجه به مقتضیات زمان و ظرفیت فهم بشر به او ارائه می‌کند؛ از همین رو، ادیان، سیری تکاملی می‌پیماند و ظهور ادیان را پایانی نیست. همچنین بهائیان معتقدند که [[بهاءالله]] (۱۸۱۷–۱۸۹۲)  موعود جمیع ادیان و جدیدترین فرستاده خدا در سلسله پیامبران پیشین است که برای ایجاد وحدت و صلح بین نوع بشر ظاهر شده است.&lt;ref name="Iranica24"&gt;{{cite encyclopedia|author=Juan Cole|title=BAHĀʾ-ALLĀH|encyclopedia=Encyclopædia Iranica|publisher=|location=|year=2011|url=https://www.iranicaonline.org/articles/baha-allah|date=August 2011|accessdate=29 October 2020|volume=Online|pages=422-429}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=":82"&gt;{{یادکرد کتاب|نشانی=https://www.worldcat.org/title/introduction-to-the-bahai-faith/oclc/181072578|عنوان=An introduction to the Baha'i faith|نام خانوادگی=Smith|نام=Peter|تاریخ=2008|ناشر=Cambridge University Press|سال=|شابک=9780521862516|مکان=Cambridge; New York|صفحات=108-109|زبان=English}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name="hatcher3"&gt;{{cite journal|last=Buck|first=Christopher|date=1991|year=1991|title=Bahá’u’lláh as “World Reformer”|url=https://bahai-studies.ca/wp-content/uploads/2014/05/3.4-Buck.pdf|journal=Baháʼí Studies|publisher=Journal of Bahá’í Studies|volume=3|issue=4|pages=104|accessdate=2020-05-01|via=}}&lt;/ref&gt;

آموزه‌های بهائی بر اعتقاد به خدای یکتا، یکی بودن اساس جمیع ادیان الهی، یگانگی نوع انسان، ظهور تدریجی حقایق دینی، یگانگی و شرافت ذاتی نوع انسان، اعتقاد به حقوق برابر از جمله آزادی اندیشه برای همۀ انسان‌ها، برابری زن و مرد، هماهنگی علم و دین، جدایی‌ناپذیری عبادت و خدمت، لزوم جستجوی مستقل حقیقت و رهائی از تقلید و هر نوع تعصب، رفتار و اخلاق نیکو و اهمیت پرورش صفات معنوی، اهمیت تعلیم و تربیت، لزوم رفع فقر فاحش و ثروت مفرط و محوریت عدالت در تمامی فعالیت های انسان تاکید دارد.&lt;ref name=":2"&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=An Introduction to the Baha'i Faith|نام خانوادگی=Smith|نام=Peter|ناشر=Cambridge University Press|سال=2008|شابک=|مکان=|صفحات=}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=":0"&gt;Sergeev, Mikhail. Theory of Religious Cycles Tradition, Modernity, and the Bahá’í Faith. Brill, 2015.&lt;/ref&gt;

شمار پیروان دیانت بهائی، بیش از ۷ میلیون و ۸۰۰ هزار نفر برآورد شده‌است.&lt;ref&gt;{{یادکرد وب|وبگاه=www.thearda.com|نشانی=http://www.thearda.com/QL2010/QuickList_40.asp|عنوان=Most Baha'i Nations (2010) {{!}} QuickLists {{!}} The Association of Religion Data Archives|بازبینی=2018-10-20}}&lt;/ref&gt; با اینکه این شمار کمتر از ۰٫۲٪ جمعیت دنیاست ولی از نظر پراکندگی در کشورهای مختلف پس از مسیحیت دومین دین جهان شمرده می‌شود.&lt;ref&gt;{{یادکرد وب|تاریخ=2016-11-20|نشانی=https://web.archive.org/web/20161120153112/https://www.britannica.com/topic/religion-Year-In-Review-2010/Worldwide-Adherents-of-All-Religions|عنوان=Religion: Year In Review 2010 - Worldwide Adherents of All Religions {{!}} Britannica.com|بازبینی=2018-10-20}}&lt;/ref&gt;
==ریشه‌شناسی==
{{بهائی}}
در زبان فارسی کلمه '''بهائی''' یا به عنوان صفتی برای اشاره به دین بهائی مورد استفاده قرار میگیرد، مانند [[احکام بهائی]]، [[ازدواج بهائی]] و [[آموزه‌های بهائی]]، و یا به عنوان اصطلاحی برای توصیف پیروان [[بهاءالله]]. ریشه کلمه بهائی از کلمه بهاء می‌آید به معنی «شکوه»؛ بهاءالله به معنی «شکوه خداوند» است. به دین بهائی، آئین بهائی و دیانت بهائی هم گفته می‌شود. اصطلاح دیگر بهائیت است که چندان صحیح نیست.

==[[آموزه های بهائی|اعتقادات بهائی]]==
{{اصلی|آموزه‌های بهائی}}
بهائیان معتقدند که [[بهاءالله]]، جدیدترین فرستاده خدا در سلسله پیامبران پیشین است.&lt;ref&gt;{{یادکرد وب |نام خانوادگی=حیدری |نام=محمد |عنوان=اهمیت همزیستی با بهاییان برای مسلمانان|نشانی=http://www.bbc.com/persian/blog-viewpoints-41831474 |بازبینی=01-11-2017 |اثر=بی‌بی‌سی فارسی |تاریخ= ۱۰ آبان ۱۳۹۶|ناشر= |نشانی بایگانی= |تاریخ بایگانی= |کد زبان=fa}}&lt;/ref&gt;
===خدا===
بر اساس تعالیم [[بهاءالله]] جهان آفرینش یک خالق واحد دارد که درک ذات حقیقی آن برای ذهن انسانی غیرممکن است.&lt;ref name=":04"&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=Theory of Religious Cycles
Tradition, Modernity, and the Bahá’í Faith|نام خانوادگی=Sergeev|نام=Mikhail|ناشر=Brill|سال=2015|شابک=|مکان=|صفحات=}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{یادکرد ژورنال | پیوند=http://bahai-library.org/articles/manifestation.html | عنوان=مفهوم تجلی در آثار بهائی | نویسنده=Juan Cole | ژورنال=Bahá'í Studies | سال=۱۹۸۲ | دوره=۹ | صفحات=۱-۳۸}}&lt;/ref&gt; درک انسان از مفهوم خدا هر قدر هم که وسیع و با برخورداری از تخیل قوی باشد، همیشه دچار محدودیت‌های ذهن انسان خواهد بود.&lt;ref&gt;{{یادکرد وب|نویسنده=|کد زبان=|تاریخ=|وبگاه=وب سایت رسمی جامعهٔ جهانی بهائی|نشانی=http://www.bahai.org/fa/beliefs/god-his-creation/revelation/|عنوان=ظهور الهی}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=":25"&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=An Introduction to the Baha'i Faith|نام خانوادگی=Smith|نام=Peter|ناشر=Cambridge University Press|سال=2008|شابک=|مکان=|صفحات=}}&lt;/ref&gt;منابع بهائی خدا را نامحدود، مقتدر، دانا، بخشنده و توانا، غیرقابل ادراک، غیرقابل دسترس، منبع وحی، ابدی، عالِم کل، همه‌جا حاضر و قدیر توصیف می‌کنند و بهائیان معتقدند اگر چه ممکن است افراد تصورات مختلف از خدا داشته باشند و به زبان‌های مختلف دعا کنند یا ادیان اسامی مختلفی برای اشاره به خدا به کار برند، اما همه این موارد به یک حقیقت و خالق واحد اشاره می‌کنند.&lt;ref name=":15"&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=The Bahais|نام خانوادگی=|نام=|ناشر=Bahai International Community|سال=2017|شابک=9780877433842|مکان=|صفحات=}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=":34"&gt;{{یادکرد وب|نویسنده=|کد زبان=|تاریخ=|وبگاه=وب سایت رسمی جامعهٔ بهائی ایران|نشانی=https://www.bahaisofiran.org/اعتقادات_اساسی_بهاییان|عنوان=برخی اعتقادات اساسی}}&lt;/ref&gt;

منابع بهائی همچنین می‌آموزند که انسان‌ها ارادهٔ خداوند را از طریق پیام آوران الهی (در اصطلاح بهائی مظاهر ظهور الهی) می‌توانند درک کنند.&lt;ref name=":04" /&gt; اگر چه ذات حقیقی خداوند همیشه دور از دسترس خواهد ماند اما انسان به کلی محروم از شناخت خدا نیست و آنچه دربارهٔ حقیقت خدا می‌داند توسط سلسله پیام آوران یا بنیان‌گذاران ادیان بزرگ جهان (مظاهر ظهور الهی) به صورت تدریجی و بنا به استعداد و قابلیت انسان و با توجه به شرایط اجتماعی و تاریخی به انسان آموخته شده‌است&lt;ref name=":15" /&gt;. تعالیم و آموزه‌های این پیام آوران انسان را به خداوند نزدیک می‌کند.&lt;ref name=":15" /&gt;

===روح و جهان پس از مرگ===
بهائیان به بقای روح اعتقاد داشته و هدف از زندگی را پرورش استعدادات روح می‌دانند. از نظر بهاییان، حیات اصلی حیات روح است و جسم تنها واسطه و ابزاری برای ترقی روح است.&lt;ref name="aqdas"&gt;{{یادکرد
|نویسنده=[[بهاءالله]]
|year=۱۹۹۲
|کتاب=[[کتاب اقدس]]
|ناشر=Bahá'í Publishing Trust
|شهر=ویلمت، Illinois، آمریکا
|شابک=0-85398-999-0
}} [http://reference.bahai.org/en/t/b/KA/ka-2.html#gr12 پیوند به کتاب]&lt;/ref&gt;&lt;ref name="ReferenceA"&gt;{{یادکرد
|نویسنده=ادیب طاهرزاده
|year=۱۹۹۶
|کتاب=روح انسانی
|شهر=دانداس، انتاریو، کانادا
|شابک=1-896193-03-X
}}&lt;/ref&gt; به اعتقاد بهائیان روح از جسم جداست و پس از مرگ، در عوالم روحانی به ترقی خود ادامه می‌دهد.&lt;ref name="aqdas" /&gt; بهائیان تعلق روح به جسم را همانند ارتباط نور با آئینه می‌دانند، نوری که در آینه مشهود است از خود آینه نیست بلکه انعکاس نوری است که از منبع دیگر ناشی می‌شود، به همین سبب وقتی آینه می‌شکند نور همچنان باقی و برقرار است.&lt;ref name="ReferenceA" /&gt; 

در آثار بهائی توضیح داده شده که قوای ذهنی همچون تفکر، استدلال، درک و تخیل از خصوصیات روح انسان هستند و با استفاده از قوای روح است که نوع بشر پیشرفت می‌کند.&lt;ref name=":18"&gt;{{یادکرد وب|نویسنده=|کد زبان=|تاریخ=|وبگاه=آئین بهائی|نشانی=http://www.bahai.org/fa/beliefs/life-spirit/human-soul/rational-soul|عنوان=روح}}&lt;/ref&gt; 

بهائیان معقدند که پس از مرگ اگر چه جسم انسان از بین می‌رود اما روح انسانی به پیشرفت خود در عوالم معنوی ادامه می‌دهد و در سفری ابدی به سوی کمال ترقی پیدا می‌کند. [[بهاءالله]] فرق این جهان با جهان بعد را همچون «فرق عالم جنین ... با این عالم» می داند.&lt;ref&gt;منتخباتی از آثار بهاءالله شماره ۸۱&lt;/ref&gt; بر اساس این دیدگاه و توضیحات بیشتر [[عبدالبهاء]]، همان‌طور که رحمِ مادر محیط مناسبی جهت پرورش جسمانی انسان در مرحلهٔ جنینی است، این جهان نیز عرصه‌ای است که در آن انسان خصوصیات و توان‌مندی‌های معنوی را که برای ادامهٔ رشد و پیشرفت خود هم در این جهان و هم در جهان بعد به آن‌ها نیاز دارد، توسعه و پرورش می‌دهد. همانطور که دست، پا، چشم، گوش و سایر اعضای انسان در عالم جنین رشد پیدا می‌کند و انسان را برای زندگی در این عالم آماده می‌کنند، به همین نحو صفات و خصائل روحانی انسان همچون بخشش، عشق، فروتنی، محبت و غیره روح انسان را برای زندگی در عالم بعد آماده می‌کنند.&lt;ref name=":18" /&gt;

در دیدگاه بهائی ترقی در این دنیا و عالم بعد به واسطهٔ لطف و فیض الهی است و همچنین اعمال نیکی که به نام و یاد متوفی در این دنیا انجام می‌شوند و نیز دعا و مناجاتی که در حق متوفی خوانده می‌شود در پیشرفت روح انسان پس از مرگ مؤثر به‌شمار می‌روند.&lt;ref name=":05"&gt;مفاوضات صفحهٔ ۱۷۴&lt;/ref&gt;&lt;ref name=":18" /&gt;

===مفهوم دین===
[[بهاءالله]] به پیروان خود تعلیم می‌دهد که منشأ تمام ادیان یکی است؛ اصول اساسی آن‌ها با یکدیگر مشترک است، هدف آن‌ها یکی است و تعالیم ادیان مختلف جنبه‌های مختلف یک حقیقت واحد را روشن می‌کند. بر اساس اعتقادات بهائی، دین الهی واحد است و در حقیقت یک دین وجود دارد که در طول زمان و به تدریج بر بشر عرضه می‌شود.&lt;ref name=":8"&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=Theory of Religious Cycles
Tradition, Modernity, and the Bahá’í Faith|نام خانوادگی=Sergeev|نام=Mikhail|ناشر=Brill|سال=2015|شابک=|مکان=|صفحات=}}&lt;/ref&gt;

به اعتقاد بهائیان، پیامبران در طی فرآیندی مستمر، تدریجی و همیشگی، به تناسب ظرفیت درک و فهم بشر و نیازها و شرایط هر زمان، تعالیم و هدایت لازم را برای تکامل اجتماعی و معنوی انسان فراهم می‌کنند و بشر را از قابلیت‌ها و مسئولیت‌هایش در مقام حافظ و امانت‌دار جهان آفرینش آگاه می‌سازند.&lt;ref name=":2" /&gt; در این نگاه، حقیقت و تعالیم دینی به تدریج و به تناسب ظرفیت روحانی مردم در هر برهه از تاریخ عرضه می‌شود&lt;ref name=":2" /&gt; و تفاوت ادیان در آن دسته تعالیم اجتماعی و احکام آن‌ها دیده می‌شود که بنا به درجهٔ بلوغ اجتماعی و روحانی مردم و شرایط خاص جامعه ای که دینی خاص در آن ظاهر شده می‌توانند متفاوت باشند. همچنین دلیل دیگر تفاوت‌های میان ادیان، برداشت‌های غلط و شرح و تفاسیری ذکر می‌شود که در طول قرن‌ها توسط پیروان ادیان انباشته شده و حقیقت هر دین را مخدوش می‌کند.&lt;ref name=":8" /&gt;

به‌طور کلی، [[بهاءالله]] بیان می‌کند که دین وسیله مؤثری برای تکامل اجتماعی است و سلسله ادیان جهان مراحل مختلف هدایت بشر توسط خداوند هستند که به تدریج رشد و تکامل بشر را تضمین می‌کنند.&lt;ref name=":8" /&gt; بر این اساس، اعتقاد بهائیان این است که هیچ دینی نمی‌تواند ادعای آخرین دین بودن داشته باشد و بشر تا ابد هدایت الهی را از طریق پیامبران دریافت می‌کند. [[بهاءالله]] نیز بیان می‌کند که بعد از او نیز آمدن پیامبران ادامه خواهد داشت.&lt;ref name=":2" /&gt;

===یگانگی نوع انسان===
[[بهاءالله]] بیان می‌کند که نوع بشر یکی است و انسان‌ها همانند میوه‌های یک درخت و برگ‌های یک شاخه با هم برابر هستند.&lt;ref name=":2" /&gt; در منابع بهائی این که انسان‌ها همه اعضای یک خانوادهٔ بشری هستند به عنوان یک اصل اساسی معرفی شده‌است و شوقی افندی اصل یگانگی نوع انسان را محور و جوهر اساسی تمامی [[آموزه های بهایی|تعالیم بهائی]] می‌داند.&lt;ref name=":2" /&gt;

بهائیان معتقدند تعصبات و سوءتفاهم‌هایی که باعث می‌شود یک گروه از انسان‌ها خود را برتر از دیگران تصور کنند موجب مشکلات فراوان می‌شود. در اعتقاد آن‌ها هیچ گروه قومی یا فرهنگی برتر از دیگران نیست، همه انسان‌ها شریف هستند و نزد خدا تفاوتی با هم ندارند.&lt;ref name=":2" /&gt; بر این اساس وحدت نوع بشر یکی از تعالیم بهائی است و بهاءالله بهائیان را تعلیم می‌دهد تا نه تنها هموطنان خود بلکه همه مردم جهان را دوست بدارند.&lt;ref name=":2" /&gt; بهائیان معتقدند دوست داشتن تمامی مردمی جهان منافاتی با دوست داشتن مردم کشور خود ندارد. آن‌ها مخالف ملی‌گرایی افراطی و تعصبات خشونت‌آمیز مرتبط با آن هستند نه مخالف وفاداری به کشور و احساس مسئولیت نسبت به وطن.&lt;ref name=":2" /&gt;

یگانگی نوع انسان به معنای تحمیل یکنواختی نیست و آثار بهائی بر اصل وحدت در عین تنوع تأکید می‌نمایند.&lt;ref name=":2" /&gt; در آئین بهائی تنوع قومی، فرهنگی، فکری و … ارزشمند محسوب می‌شود و ارج نهاده می‌شود.&lt;ref name=":2" /&gt; [[عبدالبهاء]] جامعهٔ انسانی را به باغی با گل‌های مختلف تشبیه می‌کند که تنوع و تفاوت رنگ‌ها باعث زیبایی و جلوهٔ بیشتر آن می‌شود.&lt;ref name=":2" /&gt;

===تحری حقیقت===

آثار بهائی جستجوی حقیقت به‌طور مستقل را یکی از اساسی‌ترین وظایف هر فرد می‌داند. [[بهاءالله]] تأکید می‌کند که فرد باید دنیا را با چشم خود ببیند و نه از نگاه دیگران.&lt;ref&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=The Baha'i Faith: A Beginner's Guide|نام خانوادگی=Momen|نام=Moojan|ناشر=Oneworld Publications|سال=2012|شابک=|مکان=|صفحات=}}&lt;/ref&gt; [[آموزه های بهایی|تعالیم بهائی]] بیان می‌کنند که فرد به جای تقلید کورکورانه از دیگران یا از سنت‌های جامعه خود باید به جستجوی حقیقت بپردازد. آثار بهائی بیان می‌کنند که نوع بشر از توانایی تشخیص حقیقیت برخوردار است و فرد با استفاده از قوهٔ عقل و خرد که خداوند به انسان داده می‌تواند مسائل را بررسی کند و به حقیقت دست یابد.&lt;ref&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=A Concise Encyclopedia of the Bahá'í Faith|نام خانوادگی=Smith|نام=Peter|ناشر=One World Publications|سال=2013|شابک=|مکان=|صفحات=}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=":9"&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=Understanding the Bahaʼı́ Faith|نام خانوادگی=Momen|نام=Wendi|ناشر=Dunedin Academic Pres|سال=2006|شابک=|مکان=|صفحات=}}&lt;/ref&gt; این اصل در انتخاب دین توسط فرد نیز مصداق دارد و آثار بهائی بیان می‌کنند که هر فرد در نحوهٔ تعیین اعتقاد خود باید آزاد باشد و هیچ‌کس هرگز نباید برای قبول عقاید دینی تحت فشار یا اجبار قرار گیرد.&lt;ref name=":7"&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=The Baha'i Faith: A Guide For The Perplexed.|نام خانوادگی=Stockman|نام=Robert|ناشر=Bloomsbury Academic|سال=2013|شابک=|مکان=|صفحات=}}&lt;/ref&gt; کودکانی که در خانوادهٔ بهائی متولد یا بزرگ می‌شوند خود باید در هنگام بلوغ (حداقل سن ۱۵ سال برای دختر و پسر) در مورد اعتقاد دینی خود تصمیم بگیرند.&lt;ref name=":7" /&gt;

===لزوم ترک تعصب===

دیانت بهائی پذیرش فرهنگی و دینی را ترویج می‌دهد.&lt;ref name=":2" /&gt; بهائیان معتقدند پذیرش اصل یگانگی انسان ایجاب می‌کند که هر نوع تعصبی از جمله تعصب نژادی، طبقاتی، قومی، زبانی، دینی، جنسیتی و … از میان برداشته شود. منابع بهائی بیان می‌کنند تعصب تصویری نادرست دربارهٔ دیگران است که به افراد اجازه نمی‌دهد که همه انسان‌ها را برابر و شریف ببیند.&lt;ref&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=The Baha'is|نام خانوادگی=|نام=|ناشر=Baha'i International Community|سال=2017|شابک=|مکان=|صفحات=}}&lt;/ref&gt; بهائیان احساس برتری را دلیل اصلی ایجاد تعصب می‌دانند.&lt;ref&gt;خطابات مبارکه، [[عبدالبهاء|حضرت عبدالبهاء]]، صفحهٔ ۱۶۱&lt;/ref&gt; در آثار بهائی انواع تعصب از جمله تعصبات سیاسی، نژادی، دینی، قومی، اقتصادی و مایهٔ ویرانی جامعهٔ انسان معرفی شده‌ است.&lt;ref&gt;پیام ملکوت، عبد الحمید اشراق خاوری، صفحهٔ ۵۹&lt;/ref&gt; و رفع تعصبات وسیلهٔ رسیدن به وحدت و پیشرفت جامعهٔ بشری در نظر گرفته می‌شود.&lt;ref name=":2" /&gt;

===برابری زنان و مردان===

[[بهاءالله]] در آثار خود بیان می‌کند که نزد خدا زن و مرد برابر هستند و هیچ‌یک بر دیگری برتری ندارد.&lt;ref name=":2" /&gt; آثار بهائی تعلیم می‌دهند که انسانیت جنسیت ندارد. زن و مرد هر دو انسانند و هیچ‌یک به دلیل جنسیت امتیاز یا برتری بر دیگری ندارند.&lt;ref name=":1" /&gt; آثار بهائی برابری میان زنان و مردان و مشارکت آن‌ها در عرصه‌های مختلف را پیش نیازی برای دستیابی به وحدت و صلح جهانی و پیشرفت اجتماع می‌دانند.&lt;ref name=":1" /&gt; در دیدگاه بهائی نابرابری میان زنان و مردان نه تنها مانع ترقی زنان بلکه مانع پیشرفت کل اجتماع می‌شود و همین‌طور به پیشرفت مردان نیز لطمه می‌زند.&lt;ref name=":2" /&gt;&lt;ref name=":1" /&gt; [[عبدالبهاء]] در آثار خود زن و مرد را به دو بال پرنده تشبیه می‌کند و توضیح می‌دهد همان‌طور که تنها هنگامی که هر دو بال قوی باشند پرنده می‌تواند پرواز کند، به همین نسبت موفقیت و رفاه بشریت نیز تنها وقتی اتفاق می‌افتد که زنان همپای مردان پیشرفت کرده باشند.&lt;ref name=":2" /&gt; برای بهائیان اصل برابری زن و مرد صرفاً به معنای فراهم کردن ترتیباتی برای مشارکت زنان در ساختارهای فعلی جهان نیست و بهائیان تلاش برای ارتقای مقام زنان به سطح مردان را به تنهایی کافی نمی دانند بلکه بهائیان معتقدند تغییر اساسی تر در ساختارهای اجتماع لازم است و زنان و مردان باید با همکاری یکدیگر برای ساختن نظم اجتماعی جدیدی تلاش کنند که در آن خصوصیاتی چون سلطه‌جویی، قدرت‌طلبی، رقابت خصومت‌آمیز جای خود را به عشق و خدمت بدهد، خصوصیاتی که آثار بهائی زنان را در آن‌ها قوی می‌بیند.&lt;ref name=":2" /&gt;&lt;ref name=":1" /&gt;

===دین باید سبب الفت و محبت باشد===

بهائیان معتقدند که پیغمبران اصولاً برای برطرف کردن اختلافات بشر و به وجود آوردن الفت بین مردم ظاهر شده‌اند، لذا اگر دین هم که خود باید علاج اختلافات باشد سبب اختلاف و جنگ و جدائی شود، به گفته [[عبدالبهاء]] بی‌دینی بهتر از آن است.&lt;ref&gt;مبادی روحانی و تعالیم اجتماعی بهائی صفحهٔ ۱۴&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://reference.bahai.org/fa/t/o/KBAS1/kbas1-216.html#pg216 بدایع‌الآثار جلد اول صفحه ۲۱۶]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://reference.bahai.org/fa/t/c/PM2/pm2-124.html#pg124 پیام ملکوت صفحه ۱۲۴]&lt;/ref&gt;

===[[هماهنگی علم و دین]]===
{{اصلی|هماهنگی علم و دین}}
هماهنگی علم و دین یکی از اصول اساسی آئین بهائی است. آثار بهائی علم و دین را در تضاد با یکدیگر نمی‌دانند بلکه بر هماهنگی بنیادین آن دو تأکید می‌کنند.&lt;ref name=":8" /&gt;

آثار بهائی توضیح می‌دهد که حقیقت یکی است و علم و دین دو وسیله برای شناخت و درک حقیقت هستند.&lt;ref name=":8" /&gt; در دیدگاه بهائی برای درک واقعیت، هم باید به علم و هم به دین رجوع کرد.&lt;ref name=":9" /&gt; برای بهائیان، علم و دین دو نظام دانش هستند که نقش مکملی دارند و هر دو با هم پیشرفت تمدن را امکان‌پذیر می‌سازند.&lt;ref name=":9" /&gt; بهائیان معتقدند دین بدون علم عقلگرایی و خرد به خرافات و تعصبات فروکاسته می شود و علم بدون دین و اخلاق به ابزاری در خدمت ماده گرایی خشک تبدیل می‌شود.&lt;ref name=":9" /&gt;&lt;ref&gt;{{یادکرد وب|نویسنده=بیت العدل اعظم|کد زبان=|تاریخ=۱۲ ا سفند ۱۳۹۱|وب‌گاه=|نشانی=http://www.payamha-iran.org/node/78 پیام ۱۲ اسفند ۱۳۹۱)|عنوان=پیام ۱۲ اسفند ۱۳۹۱}}&lt;/ref&gt;

===صلح عمومی===

دستیابی به صلح جهانی یکی از اهداف آئین بهائی است.&lt;ref name=":10"&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=Encyclopedia of Peace Education|نام خانوادگی=Gervais|نام=Marie|ناشر=Columbia University|سال=2008|شابک=|مکان=|صفحات=}}&lt;/ref&gt; این آئین بشر را دعوت می‌کند تا یگانگی بنیادین نوع انسان را بپذیرد و برای دستیابی به صلح جهانی از طریق اقدامات مشترک و مبتنی بر پذیرش وحدت در عین تنوع، برابری، عدالت، رهبری اخلاقی، برابری جنسیتی و… در سطح محلی و بین‌المللی تلاش کند.&lt;ref name=":10" /&gt; سایر اصولی که بهائیان با دستیابی به صلح عمومی مرتبط می بینند عبارتند از: عدالت اقتصادی و رفع درجات افراطی فقر و ثروت، رفع هر گونه تعصب، آموزش همگانی که جنبه‌های مادی، انسانی و معنوی زندگی انسان را دربر گیرد و بر هماهنگی علم و دین تأکید داشته باشد، گزینش یک زبان و خط واحد جهانی که افراد علاوه بر زبان مادری خود جهت تسهیل ارتباطات بین‌المللی آن زبان را یاد بگیرند.&lt;ref name=":10" /&gt;

تعالیم بهائی تحول فردی و اجتماعی بر اساس مطالعه و کاربست اصول اخلاقی و معنوی را ترویج می‌کند.&lt;ref name=":10" /&gt; بهائیان برای یادگیری در مورد اصول زیربنایی یک اجتماع صلح آمیز و چگونگی به کار بستن این اصول و به اشتراک گذاشتن آن‌ها با دیگران فعالیت می‌کنند.&lt;ref name=":10" /&gt;

===از میان بردن فقر مفرط و ثروت بی اندازه===

آثار بهائی به ارتباط و بهم پیوستگی افراد به عنوان اجزای اجتماع تأکید دارند و تعالیم بهائی از میان بردن فقر مفرط و ثروت بی‌اندازه را برای وحدت خانوادهٔ بشری و بنای یک جامعهٔ جهانی برپایهٔ صلح و عدل لازم می‌دانند.&lt;ref name=":2" /&gt; البته آثار بهائی معتقد به یکسان‌سازی ثروت و ایجاد برابری کامل اقتصادی میان مردم آن طور که ایدئولوژی کمونیسم ترویج می‌دهد نیستند و معتقدند چنین یکسان‌سازی‌هایی غیرممکن است و به اجتماع صدمه می‌زند.&lt;ref name=":2" /&gt;&lt;ref name=":9" /&gt; [[بهاءالله]] و [[عبدالبهاء]] برای از میان بردن فقر فاحش و ثروت مفرط هم تمهیدات ساختاری را لازم می‌دانند و هم تقویت حس مسئولیت و دغدغه اجتماعی میان افراد را.&lt;ref name=":2" /&gt;

منابع مادی و انسانیِ جامعه بشری باید در راه رفاه درازمدت عموم انسانها نه منافع کوتاه مدت یک اقلیت خاص صرف شود و فرهنگ مشارکت، همکاری و خدمت جای خود را به رقابت، مصرف گرایی و حرص بدهد.  آئین بهائی بر اشتغال با روحیه خدمت به دیگران&lt;ref&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=در جستجوی عدالت اجتماعی|نام خانوادگی=هادلستون|نام=جان|ناشر=Century Press|سال=|شابک=|مکان=|صفحات=}}&lt;/ref&gt;، عدم تأثیر پذیری از مادی گرایی &lt;ref&gt;{{یادکرد وب|نویسنده=بیت العدل اعظم|کد زبان=|تاریخ=۱ مارس ۲۰۱۷|وب‌گاه=|نشانی=http://www.payamha-iran.org/node/240|عنوان=پیام اول مارس ۲۰۱۷ خطاب به بهاییان عالم}}&lt;/ref&gt; و ابراز خصائل اخلاقی همچون درستکاری، صداقت و امانت در فعالیت‌های اقتصادی تأکید می‌کند.  از جمله احکامی که به فرد بهائی کمک می‌کند تا اولویتهای مادی و ضروری اش را متعادل کند حکم حقوقُ الله است که در آن فردِ بهائی بصورت داوطلبانه نوزده درصد درآمد خود را بعد از خرجهای ضروری به تشکیلات بهائی اعطاء می‌کند تا در راه خیر عموم خرج شود.&lt;ref&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=An introduction to the Baha'i Faith|نام خانوادگی=Smith|نام=Peter|ناشر=Cambridge: Cambridge University Press|سال=2008|شابک=|مکان=|صفحات=163-164}}&lt;/ref&gt; در سال ۱۳۹۷ [[بیت العدل اعظم]]، بهائیان را تشویق کرد که در فعالیت‌های جامعه سازی با مشارکت در گفتمانهای مربوط به درک علل ریشه ای فقر یادگیری، دانش و تجربه خود را در این زمینه مستمراً افزایش دهند و در فرآیندهای جامعه سازی بکار گیرند&lt;ref&gt;{{یادکرد وب|نویسنده=بیت العدل اعظم|کد زبان=|تاریخ=اوّل مارس ۲۰۱۷|وب‌گاه=|نشانی=http://www.payamha-iran.org/node/240|عنوان=پیام اوّل مارس خطاب به بهاییان عالم}}&lt;/ref&gt;

===تعلیم و تربیت عمومی و اجباری===
در [[آئین بهائی]] تاکید شدیدی بر اهمیت تعلیم و تربیت وجود دارد و تعلیم و تربیت به عنوان یکی از عوامل اصلی پیشرفت معنوی و مادی فرد و اجتماع در نظر گرفته میشود.&lt;ref name=":2" /&gt; آثار بهائی بیان می کنند که با تعلیم و تربیت است که استعدادهای و توانمندی های بالقوه افراد پرورش می یابد.&lt;ref name=":2" /&gt; آثار بهائی یکی از وظایف اصلی والدین را تعلیم و تربیت فرزندان خود می داند و به خصوص تاکید ویژه ای بر تعلیم و تربیت فرزندان دختر قرار می دهد زیرا در آینده به عنوان مادر نسل بعد را پرورش می دهند.&lt;ref name=":2" /&gt; [[تعالیم بهائیت|تعالیم بهائی]] هم به لزوم تربیت معنوی و اخلاقی فرد و هم به تعلیم و آموزش انسانی از جمله کسب علم و یادگیری هنر و فن و حرفه تاکید دارند.&lt;ref name=":2" /&gt;

این آموزه بر تعلیم علم و تربیت اخلاقی همگانی تأکید می‌کند&lt;ref&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=مدارس فراموش شده: بهاییان و آموزش نوین در ایران|نام خانوادگی=شاهوار|نام=سلی|ناشر=باران|سال=۲۰۱۳|شابک=|مکان=|صفحات=}}&lt;/ref&gt; و هدف از تعلیم و تربیت توانمندسازی افراد برای خدمت به جامعه است.&lt;ref&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=مدارس فراموش شده: بهائيان و آموزش و پرورش نوين در ايران|نام خانوادگی=شاهوار|نام=سلی|ناشر=باران|سال=۲۰۱۳|شابک=|مکان=|صفحات=}}&lt;/ref&gt; بهائیان فعالیت‌های گسترده ای در ایجاد مدارس نوینِ دخترانه و پسرانه در ایران داشتند. آنان در اواخر قرن نوزدهم با تشویقها و راهنماییهای [[عبدالبهاء]] در بسیاری از نقاط ایران، از روستاهای کوچک گرفته تا شهرهای بزرگ مدارس نوینی برپا کردند که پذیرای همه افراد فارغ از دین و جنسیت بود. در این مدارس دانش آموزان با علوم و هنرهای مدرن آشنا می شدند.&lt;ref&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=مدارس فراموش شده: بهائيان و آموزش و پرورش نوين در ايران|نام خانوادگی=شاهوار|نام=سلی|ناشر=باران|سال=۲۰۱۳|شابک=|مکان=|صفحات=}}&lt;/ref&gt; از دیگر نمونه‌های تلاشهای جامعه بهائی ایران برای امر آموزش تأسیس دانشگاه علمی آزاد است که در سال ۱۳۶۶ به منظور فراهم کردن امکان تحصیلات عالیه برای بهائیان محروم از تحصیل ایجاد شد.&lt;ref&gt;Mina, Yazdani, (2015). "Higher Education under the Islamic Republic: the Case of the Baha'is". Journal of Educationa. ISSN 1935-7699&lt;/ref&gt;

==[[احکام بهائی]]==
{{اصلی|احکام بهائی}}
در آئین بهائی، [[احکام بهائی|احکام]] به صورت مجموعه‌ای از باید و نبایدها که از روی ترس و هراس از عذاب الهی باید رعایت شوند مطرح نمی‌شود.&lt;ref name=":1"&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=Baha'i Faith: A Short Introduction.|نام خانوادگی=Momen|نام=Moojan|ناشر=OneWorld Publication|سال=1999|شابک=|مکان=|صفحات=}}&lt;/ref&gt; [[بهاءالله]] احکام را بخش جدایی‌ناپذیر ترقّی معنوی انسان می‌داند.&lt;ref name=":1" /&gt; بهائیان معتقدند همان‌طور که اگر فردی از بام ساختمان بلندی به پایین بپرد به دلیل نادیده گرفتن قوانین فیزیکی عالم دچار صدمه می‌شود، زیرپا گذاشتن قوانین معنوی که بر عالم وجود حکمفرماست نیز به انسان از نظر معنوی لطمه وارد می‌سازد.&lt;ref name=":1" /&gt; در این دیدگاه، احکام دینی به انسان کمک می‌کند که زندگی خود را با قوانین معنوی که بر عالم حکمفرماست هماهنگ سازند.&lt;ref name=":1" /&gt;

به اعتقاد بهائی، [[احکام بهائی|احکام]] شامل دو بعد مکمّل هستند. یک بُعد، شامل [[احکام بهائی|احکام]] اخلاقی می‌شود که در گذر زمان تغییرناپذیرند و در ادیان مختلف مشترک هستند؛ مانند دعوت به صداقت و درستکاری. بُعد دیگر شامل [[احکام بهائی|احکامی]] است که هدف نظم‌بخشی به زندگی اجتماعی را دارند و که بعضی از آن‌ها در بستر زمان قابلیت تغییر دارد.&lt;ref name=":2" /&gt; بسیاری از احکام مربوط به زندگی معنوی و اجتماعی فرد در [[آئین بهائی]] در «[[کتاب اقدس]]» از آثار [[بهاءالله]] ذکر شده‌اند. در مقدمه این کتاب آمده اگر چه بسیاری از قوانین موجود در کتاب اقدس در جامعه امروزی قابل استفاده هستند، بهاءالله امکان استفاده از قوانین جدید با توجه به مقتضیات جامعه بهائی را فراهم آورده و این قوانین اندک اندک در این آئین ظهور یا تغییر می‌کنند.&lt;ref name="aqdas" /&gt; رعایت قوانین شخصی مانند روزه و نماز در عین حالی که به عهده همگان گذاشته شده از وظایف شخصی و فردی محسوب می‌شوند.&lt;ref name="log_233"&gt;{{یادکرد
|نویسنده=[[شوقی افندی]]
|coauthors= بیت العدل اعظم
|چاپ= Hornby, Helen (Ed.)
|سال=۱۹۸۳
|کتاب=انوار هدایت
|ناشر=انتشارات بهائی، دهلی نو، هندوستان
|شابک=81-85091-46-3
|صفحه=۲۳۳
}} [http://bahai-library.com/?file=hornby_lights_guidance پیوند به کتاب]&lt;/ref&gt;&lt;ref name="walbridge"&gt;{{یادکرد وب
|نشانی=http://bahai-library.org/encyclopedia/prayer.html
|عنوان=دعا و نیایش
|نویسنده=Walbridge, John
|تاریخ=۲۰۰۶–۰۳–۲۳
|تاریخ بازدید=۲۰۰۶–۰۷–۱۱
|ناشر=bahai-library.org
}}&lt;/ref&gt; [[بهاءالله]] احکام را به عنوان یک چارچوب کیفری به هدف اجرای حکم یا مجازات در نظر نمی‌گیرد، بلکه احکام را عامل ترقّی معنوی انسان‌ها مطرح می‌کند.&lt;ref name=":2" /&gt;

در [[آئین بهائی]] احکام غالباً نه به  صورت دستورالعمل‌های جزئی برای موقعیت‌های متفاوت بلکه به به شکل اصول کلی ارائه شده‌است که در بسیاری موارد فرد به شکلی که در زندگی خود و در هر موقعیت مناسب می‌بیند این اصول را به کار می‌گیرد.&lt;ref name=":2" /&gt; [[آموزه های بهایی|تعالیم بهائی]] دربارهٔ بسیاری از جنبه‌های زندگی اظهارنظری نمی‌کنند.&lt;ref name=":2" /&gt; در برخی موارد، به صراحت ذکر شده که یک موضوع خاص مسئلهٔ انتخاب فردی است و نه [[احکام بهائی|حکم]] الهی. همچنین در مورد برخی از  اجتماعی آئین بهائی که هم‌اکنون به اجرا گذاشته می‌شوند نیز تأکید کلّی شدیدی بر آگاهی، درک و عقلانیت فرد است.&lt;ref name=":2" /&gt; بر طبق بیانات [[بهاءالله]]، بهائیان [[احکام بهائی]] را باید با سرور و از روی عشق اجرا نمایند.&lt;ref name=":1" /&gt; در آئین بهائی هیچ فردی مسئول نظارت بر رعایت احکام توسط دیگران نیست&lt;ref name=":2" /&gt;. در نظر بهائیان فرد فقط پاسخگوی خداست و هر شخص مسئولیت بهبود و به انضباط درآوردن رفتار و اعمال خود را دارد.&lt;ref name=":2" /&gt; در دیانت بهائی طبقهٔ روحانیون و علمای دینی که بتوانند احکام الهی را وضع یا تفسیر کنند وجود ندارد.&lt;ref name=":2" /&gt;

مبنای احکام بهائی آثار مکتوب و رسمی بهاءالله مانند کتاب اقدس و ضمائم آن به همراه تبیینات و توضیحات [[عبدالبهاء]] و [[شوقی افندی]] و قوانین وضع شده توسط [[بیت العدل اعظم]] است.&lt;ref name=":2" /&gt; حکایت‌های شخصی و روایت‌های شفاهی از زندگی [[بهاءالله]] یا دیگر بزرگان این آئین، نمی‌توانند به هیچ وجه مبنایی برای تعیین احکام باشند.&lt;ref name=":2" /&gt;

در ادامه قسمتی از احکام «[[کتاب اقدس]]» که توسط [[شوقی افندی]]، تأکید شده آورده می‌شود:

*پس از رسیدن به سن بلوغ در ۱۵ سالگی خواندن نماز بر هر بهائی واجب است. سه نماز اصلی وجود دارد که فرد حق انتخاب از میان آن‌ها را دارد.
*غیبت و افتراء حرام است.
*بهائیان بالغ که از سلامت برخوردارند هر سال در آخرین ماه از تقویم بهائی، روزه می‌گیرند.
*بهائیان از نوشیدن مشروبات الکلی و استفاده از داروهای روانگردان منع شده‌اند مگر آنکه دکتر استفاده از آن‌ها را تجویز نماید.&lt;ref name="aqdas" /&gt;&lt;ref&gt;{{یادکرد
|نویسنده=ج. ای. اسلمنت
|کتاب=بهاءالله و عصر جدید
|ناشر=دارالنشر البهائیة فی البرازیل
|شهر=برزیل
|صفحه=۱۲۱
}} [http://reference.bahai.org/fa/t/je/BNE/index.html پیوند به کتاب]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{یادکرد
|نویسنده=ویلیام هاچر و دوگلاس مارتین
|کتاب=دین بهائی آئین فراگیر جهانی
|ناشر=مؤسسه معارف بهائی
|صفحه=۲۰۵
}} [http://reference.bahai.org/fa/t/o/BF/index.html پیوند به کتاب]&lt;/ref&gt;
*رابطه جنسی فقط بین زن و شوهر مشروع است و همجنسگرایی حرام است.&lt;ref name="aqdas" /&gt;&lt;ref&gt;{{یادکرد
|نویسنده=داریوش و گریس شاهرخ
|کتاب=اصول دین بهائی
|ناشر=انتشارات ایمجز اینترنشنال
|صفحه=۳۷
}}[http://reference.bahai.org/fa/t/o/UDB/index.html متن کتاب]&lt;/ref&gt;
*قمار و استفاده از مواد مخدر مانند تریاک به شدت نهی شده و حرام است.&lt;ref name="aqdas" /&gt;&lt;ref&gt;{{یادکرد
|نویسنده=عبد الحمید اشراق خاوری
|کتاب=تقریرات دربارهٔ کتاب مستطاب اقدس
|ناشر=مؤسسه مطبوعات امری آلمان
|صفحه=۳۳۰
}} [http://reference.bahai.org/fa/t/o/TDKA/index.html پیوند به کتاب]&lt;/ref&gt;

==تاریخچه آئین بهائی==
تاریخ آئین بهائی با رسالت دو پیامبر ایرانی، [[سید علی‌محمد باب|باب]] و [[بهاءالله]] آغاز می‌شود. باب شارع [[بابیت|آئین بابی]] است که بشارت به ظهور آئینی جهانی بعد از خود داد. با گذشت کمی بیش از یک دهه از تیرباران [[سید علی‌محمد باب|باب،]] پیروان باب به [[بهاءالله]] به عنوان پیام‌آوری که باب به ظهورش مژده داده بود ایمان آورند. آئین بهائی با اعلان رسالت [[بهاءالله]] و آموزه‌های او و جانشینانش شکل گرفت. [[بهاءالله]] برای تضمین این که بعد از درگذشتش و در گذر زمان جامعهٔ بهائی بتواند به صورت هماهنگ و متحد در مسیر به اجرا درآوردن تعالیمش پیش رود اساسی را تأسیس نمود که به عنوان «عهد و میثاق» شناخته می‌شود. به این ترتیب او چگونگی تداوم جریان هدایت، مسئلهٔ جانشینی و نیز توضیح و تبیین آثارش را با دستورالعمل‌های روشن، واضح و کتبی مشخص نمود.&lt;ref name=":822"&gt;{{یادکرد کتاب|نشانی=https://www.worldcat.org/title/introduction-to-the-bahai-faith/oclc/181072578|عنوان=An introduction to the Baha'i faith|نام خانوادگی=Smith|نام=Peter|تاریخ=2008|ناشر=Cambridge University Press|سال=|شابک=9780521862516|مکان=Cambridge; New York|صفحات=110|زبان=English}}&lt;/ref&gt; بر اساس این عهد و میثاق، مسئولیت هدایت و رهبری جامعه پس از [[بهاءالله]]، به پسر ارشدش، [[عبدالبهاء]]، سپس به شوقی ربانی، نوهٔ [[عبدالبهاء]]، و در نهایت همان‌گونه که [[بهاءالله]] تعیین نموده بود به [[بیت العدل اعظم]] مُحوّل شده‌است.&lt;ref name=":822" /&gt; اصل عهد و میثاق وحدت جامعه را تضمین می‌کند و آنرا از اختلاف و تفرقه حفظ می‌کند.&lt;ref name=":822" /&gt; به گفته [[عبدالبهاء]] عهد و میثاق مهمترین ویژگی آئین بهائی است.&lt;ref name=":822" /&gt; او «محور وحدت عالم انسانی» را «قوّه میثاق» می‌داند.&lt;ref&gt;{{یادکرد کتاب|نشانی=https://www.worldcat.org/oclc/2215097|عنوان=God passes by|نام خانوادگی=Effendi|نام=Shoghi|تاریخ=1970, ©1974|ناشر=Baháʼí Pub. Trust|سال=1970|شابک=0877430209|مکان=Wilmette, Ill|صفحات=238|زبان=English|oclc=2215097}}&lt;/ref&gt; بعضی تلاش‌ها در راستای به چالش کشیدن مسئله جانشینی و رهبری جامعه بهائی در دوره‌های مختلف وجود داشته که طرفدارانی پیدا نکرده و همگی ناموفق بوده‌اند. &lt;ref name=":9022"&gt;{{یادکرد ژورنال|عنوان=Marginality and Apostasy in the Bahá'í Community
|ژورنال=Religion|تاریخ=2007|زبان=English|صفحات=187-209|پیوند=https://bahai-library.com/momen_marginality_apostasy}}&lt;/ref&gt;

===[[سید علی محمد باب]]===
{{اصلی|سید علی محمد باب}}
[[پرونده:Bahai center Haifa 2.jpg|220px|بندانگشتی|مقام اعلی؛ آرامگاه باب در دامنه کوه کرمل در حیفا.&lt;ref name="Iranica22"&gt;*{{cite encyclopedia
  |author=D. M. MacEoin|title=BĀB, ʿAli Moḥammad Širāzi|encyclopedia=Encyclopædia Iranica|page=|publisher=|location=|year=۱۹۸۸|url=http://www.iranicaonline.org/articles/bab-ali-mohammad-sirazi|accessdate=۲۰۱۰-۰۵-۰۱}}&lt;/ref&gt;|پیوند=https://fa.bahaipedia.org/%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:Bahai_center_Haifa_2.jpg]][[سید علی محمد باب]]، (۱۱۹۸-۱۲۲۹ هجری شمسی، ۱۸۱۹- ۱۸۵۰ میلادی) پیامبر ایرانی و شارع آئین بابی است که پیروان بیشماری در دوره شش ساله رسالت خود - از ۲۵ سالگی تا ۳۱ سالگی - از اقشار، اقوام و اصناف مختلف ایران به خود جذب کرد.&lt;ref name=":8000"&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=Iran: A Modern History|نام خانوادگی=Amanat|نام=Abbas|ناشر=Yale University Press|سال=2017|شابک=0300112548|صفحات=240|زبان=English}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=":14000"&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=Resurrection and Renewal: The Making of the Babi Movement in Iran|نام خانوادگی=Amanat|نام=Abbas|ناشر=Cornell University Press|سال=1989|شابک=0-8014-2098-9|مکان=Ithaca|صفحات=332-368|زبان=English}}&lt;/ref&gt; او خود را مهدی موعود، پیامبری جدید و بشارت دهندهٔ آئینی جهانی که قرار است پس از او توسط «[[من یظهره الله|من یُظهِره‌الله]]» (آنکه خداوند او را ظاهر خواهد ساخت)، ظاهر شود خواند و بارها در آثار خود به ظهور او اشاره کرد.&lt;ref name="Iranica2"&gt;{{یادکرد|فصل=|کتاب=|ناشر=|چاپ=|شهر=|کوشش=|ویرایش=|سال=|شابک=|نویسنده=MacEoin, {{چر}}D. M.|نویسندگان سایر بخش‌ها=|ترجمه=|صفحه=|زبان=en|مقاله=[http://www.iranicaonline.org/newsite/index.isc?Article=http://www.iranicaonline.org/newsite/articles/unicode/v3f8/v3f8a073.html BAYĀN](English)|ژورنال=|نشریه=Encyclopedia of Iranica|تاریخ=|دوره=|شماره=|شاپا=}} Retrieved on 2009-09-05.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=":63000"&gt;BÁBISM, By Edward G. Browne.p338&lt;/ref&gt; از آموزه‌های باب می‌توان از پایان دوران اسلام و سنت‌های کهن، آغاز دوره‌ای جدید، تکامل و ظهور تدریجی ظهور وحی در تاریخ بشریت، اهمیت حقوق زنان و تعلیم و تربیت نام برد. حکومت قاجار باب را به دورترین نقاط ایران در آذربایجان تبعید کرد، و به تحریک روحانیون به اذیت و آزار، شکنجه وقتل پیروان باب در سراسر ایران پرداخت و در نهایت شش سال بعد از آغاز جنبش بابی، باب را در سن ۳۱ سالگی به همراه یکی از پیروانش در تبریز تیرباران کرد.&lt;ref name=":15000"&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=Resurrection and Renewal: The Making of the Babi Movement in Iran|نام خانوادگی=Amanat|نام=Abbas|ناشر=Cornell University Press|سال=1989|شابک=0-8014-2098-9|مکان=Ithaca|صفحات=400-404|زبان=English}}&lt;/ref&gt; کمی بیش از یک دهه از اعدام [[سید علی‌محمد باب|باب]] و کشتار بسیاری از بابیان در ایران، اکثر قریب به اتفاق پیروان او به [[بهاءالله]] به عنوان موعود آئین بابی ([[من یظهره الله|من یُظهِره‌الله]]) ایمان آوردند و از آن پس بهائی نام گرفتند. [[بهاءالله]] پیامبر و موسس آئین بهائی است.&lt;ref name=":74000"&gt;«دین بهایی آیین فراگیر جهانی»، نوشتهٔ ویلیام هاچر و دوگلاس مارتین، ص ۴۵&lt;/ref&gt;

===[[بهاءالله]]===
{{اصلی|بهاءالله}}
میرزا حسین‌ علی نوری، ملقب به [[بهاءالله]]، (۱۱۹۶-۱۲۷۱ هجری شمسی، ۱۸۱۷-۱۸۹۲ میلادی) در بیست و هفت سالگی، با مطالعۀ برخی از آثار [[سید علی‌محمد باب|باب]] که از طریق مُلاحسین بشرویه‌ای (اولین مؤمن به [[سید علی‌محمد باب|باب]]) بدست او رسیده بود به او ایمان آورد و به ترویح آئین [[سید علی‌محمد باب|باب]] پرداخت. بابیان برجسته چهار سال پس از آغاز آئین بابی، استقلال آئین جدید را از اسلام در «گردهمایی بدشت» اعلان می‌کنند. میرزا حسین علی نوری در این گردهمایی نقشی محوری ایفا می‌نماید و از آن پس با نام «[[بهاءالله]]» (به معنای شکوه خداوند)‌ شناخته میشود. چند سال بعد از این گردهمایی باب که طی این چند سال در آذربایجان زندانی بود به همراه یکی از پیروانش در تبریز تیرباران می‌شود و حکومت به تحریک روحانیون به آزار و اذیت و کشتار بابیان می‌پردازد. پس از آن  دو جوان بابی به جان ناصرالدین شاه سوء قصد می‌کنند که در جریان آن شاه  فقط جراحاتی سطحی برمی‌دارد.&lt;ref name=":17"&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=An Introduction to the Bahai Faith|نام خانوادگی=Smith|نام=Peter|ناشر=Cambridge University Press|سال=۲۰۰۸|شابک=|مکان=|صفحات=}}&lt;/ref&gt; بلافاصله بعد از سوءقصد نافرجام به جان شاه، همه بابیان برجسته که نقشی در این توطئه نداشتند از جمله بهاءالله دستگیر می‌شوند و به دستور شاه کشتار عظیمی از بابیان به دست تمام اقشار و اصناف صورت می‌گیرد. &lt;ref name=":24"&gt;{{یادکرد|فصل= |کتاب=A Concise Encyclopedia of the Bahá'í Faith|ناشر= Oneworld Publications|چاپ= |شهر= Oxford, UK|کوشش= |ویرایش= |سال= ۱۹۹۹ |شابک=1-85168-184-1 |نویسنده= Smith, Peter|نویسندگان سایر بخش‌ها=|ترجمه=|صفحه= |زبان=en |مقاله= |ژورنال= |نشریه= |تاریخ= |دوره= |شماره= |شاپا=}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;حقایق الاخبار ناصری، محمد جعفر خورموجی نشر نی ۱۳۶۳، ص ۱۱۶&lt;/ref&gt; بهاءالله به زندان سیاه‌چال تهران برده می‌شود و مدت چندین ماه در غل و زنجیر نگه داشته می‌شود.&lt;ref&gt;حقایق الاخبار ناصری، محمد جعفر خورموجی نشر نی ۱۳۶۳، صفحهٔ ۱۱۹&lt;/ref&gt; زنجیر سنگینی که بر گردن [[بهاءالله]] در این زندان می‌اندازند آثارش آن تا آخر عمر بر گردن او دیده می‌شود.&lt;ref name=":6"&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=The Baha'i Faith: A Guide For The Perplexed|نام خانوادگی=Stockman|نام=Robert|ناشر=Bloomsbury|سال=2013|شابک=|مکان=|صفحات=}}&lt;/ref&gt; در این سیاهچال بود که بهاءالله ظهور وحی را تجربه می‌کند به مقام رسالت خود آگاه می‌شود.&lt;ref name=":24" /&gt;&lt;ref name=":6" /&gt; این واقعه را می‌توان شروع دورۀ رسالت او در نظر گرفت هر چند او در آن هنگام این موضوع را آشکار نمی‌سازد.&lt;ref name=":6" /&gt; بعد از اثبات بیگناهی بهاءاللله او از زندان آزاد می‌شود و به یک ماه فرصت داده می‌شود تا از ایران خارج شود. او پس از آزادی از سیاه‌چال بسیار بیمار بود و قدرت جسمی کافی برای سفر طولانی را نداشت. خانهٔ او غارت و ویران شده بود و خانوادهٔ او در نقطهٔ دورافتاده‌ای از پایتخت به سر می بردند.&lt;ref name=":03"&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=بهاءالله: شمس حقیقت|نام خانوادگی=موقر بالیوزی|نام=حسن|ناشر=George Ronald Oxford|سال=|شابک=|مکان=|صفحات=}}&lt;/ref&gt; بهاءالله برای ترک ایران عراق را انتخاب می‌کند. بهاءالله در ۱۲ ژانویۀ سال ۱۸۵۳ به همراه خانواده و دو برادرش میرزا موسی و میرزا محمد قلی ایران را به قصد عراق ترک میکند.&lt;ref name=":03" /&gt; در آن دوران عراق جزو متصرفات دولت عثمانی بود. آن‌ها پس از یک سفر سخت و عبور از مناطق کوهستانی در سرمای زمستان در اوایل آوریل ۱۸۵۳ وارد بغداد شدند.&lt;ref name=":17" /&gt;[[پرونده:AkkaPrison.jpg|بندانگشتی|زندانی که بهاءالله دو سال در آن در عکا زندانی بود.|پیوند=https://fa.bahaipedia.org/%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:AkkaPrison.jpg]]در بغداد بهاءالله به تدریج به عنوان رهبر جامعۀ بازماندۀ بابیان شناخته می‌شود&lt;ref name=":17" /&gt; و به احیای جامعه به شدت سرکوب شده، نابسامان و ناماید بابی می‌پردازد.&lt;ref name=":17" /&gt; او در آثار خود درکی جدید از دین بابی را در اختیار بابیان قرار داد. تعداد پیروان او به شکل فزاینده‌ای رشد کرد و ظرف مدت کوتاهی هم بابی‌ها و هم مقامات ایرانی و عثمانی او را به عنوان رهبر برجسته بابیان شناختند.&lt;ref name=":17" /&gt; وی در خارج جامعۀ بابی نیز از همراهی و تایید ساکنان بغداد و مسافرانی که به این شهر می‌آمدند برخوردار بود از جمله مقامات عثمانی، افراد برجسته ایرانی و حتی روحانیون سنی که او را به عنوان شخصیتی مهم می شناختند.&lt;ref name=":17" /&gt; از مهم‌ترین آثاری که بهاءالله که در دوران اقامت در بغداد نگاشت می‌توان به کلمات مکنونه و کتاب ایقان و&lt;ref name=":24" /&gt; اثری عرفانی به نام هفت وادی اشاره کرد.&lt;ref name=":6" /&gt;

حکومت ایران که از احیای جامعۀ بابی تحت رهبری بهاءالله نگران بود مقامات عثمانی را مورد فشار قرار داد تا بهاءالله و یاران در حال فزونی او را به محلی دورتر از مرزهای ایران تبعید کند.&lt;ref name=":33"&gt;{{یادکرد ژورنال|عنوان=The Bahá'í Faith|ژورنال=Britannica Book of the Year|ناشر=Encyclopædia Britannica|تاریخ=1988|فصل=|زبان=|شاپا=|doi=|پیوند=|تاریخ دسترسی=}}&lt;/ref&gt; مقامات عثمانی این موضوع را قبول کرده و بهاءالله را در ۱۸۶۳ به استانبول فراخواندند.&lt;ref name="iranica_bahaullah"&gt;{{پک|Cole|1989|ک=BAHĀʾ-ALLĀH|ص=422-429}}&lt;/ref&gt;

در ۲۱ آوریل ۱۸۶۳ قبل از حرکت به استانبول بهاءالله و همراهانش برای دوازده روز در باغ نجیب پاشا در حومه بغداد اقامت کردند. در این مکان بود که بهاءالله به بابیان حاضر اعلان کرد که او پیام‌آور الهی و همان موعودی است که [[سید علی‌محمد باب|باب]] به آمدنش وعده داده.&lt;ref name=":24" /&gt;&lt;ref name=":33" /&gt; این مناسبت در بین بهائیان به عید رضوان شناخته می‌شود.&lt;ref&gt;{{یادکرد|ژورنال=Encyclopedia of Religion|تاریخ=۲۰۰۵|صفحه=۷۳۷–۷۴۰|نویسنده=Manfred Hutter|مقاله=Bahā'īs|نشریه=Macmillan Reference USA, Detroit|دوره=2nd ed|شماره={{شابک|0-02-865733-0}}}}&lt;/ref&gt;

پس از چهار ماه سفر زمینی بهاءالله و همراهانش به استانبول وارد شدند.&lt;ref name="iranica_bahaullah" /&gt; پس از حدود سه و ماه نیم اقامت در استانبول، مسئولین حکومت عثمانی دستور تبعید بهاءالله به ادرنه را دادند. احتمال می‌رود این تبعید به دلیل فشار از سوی سفیر ایران بوده باشد.&lt;ref name=":17" /&gt; بهاءالله چهار سال و نیم در ادرنه اقامت داشت.&lt;ref name=":24" /&gt; در دوران اقامتش در ادرنه بود که رسالت خود را به صورت عمومی اعلان نمود. این اعلان عمومی در قالب صدور نامه‌هایی به پادشاهان و سران ممالک صورت گرفت.&lt;ref name=":33" /&gt; که می‌توان از آن جمله نامه‌هایی به ناپلئون سوم در فرانسه، پاپ، ناصرالدین شاه پادشاه ایران و سلطان عبدالعزیز ترکیه اشاره نمود.&lt;ref name=":33" /&gt; وی در این نامه‌ها به مقام رسالت خود اشاره کرده&lt;ref&gt;{{Cite book
 |last=Taherzadeh|first=Adib|year=1977|title=The Revelation of Bahá'u'lláh, Volume 2: Adrianople 1863-68|publisher=George Ronald|place=Oxford, UK|isbn=0853980713|url=http://www.peyman.info/cl/Baha%27i/Others/ROB/V2/Cover.html}}&lt;/ref&gt; و آن‌ها را دعوت به کناره‌گیری از جنگ و برقراری صلح و آشتی می‌کند.&lt;ref name=":4"&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=The Baha'i Faith: A Beginner's Guide|نام خانوادگی=Momen|نام=Moojan|ناشر=One World Publication|سال=2012|شابک=|مکان=|صفحات=}}&lt;/ref&gt;

در سال ۱۸۶۸ حکومت عثمانی بار دیگر دستور تبعید بهاءالله را صادر کرد و او و گروهی از پیروانش در ۳۱ اوت ۱۸۶۸ وارد زندان-شهر عکا شدند.&lt;ref name="iranica_bahaullah" /&gt; عکا در آن زمان به دلیل شرایط نامساعد و نامطلوبی که داشت شهری بود که به عنوان تبعیدگاه و محل حبس زندانیان سیاسی حکومت عثمانی مورد استفاده قرار می گرفت.&lt;ref name=":5"&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=Baha'u'llah: A Short Biography|نام خانوادگی=Momen|نام=Moojan|ناشر=OneWorld  Publications|سال=2014|شابک=|مکان=|صفحات=}}&lt;/ref&gt; برای دو سال بهاءالله و همراهانش در شرایط بسیار دشوار و نامناسبی در قلعه‌ای محبوس بودند و چندین نفر از همراهان بهاءالله به دلیل بیماری و سختی شرایط جان دادند.&lt;ref name=":17" /&gt;&lt;ref name="iranica_bahaullah" /&gt;&lt;ref name=":5" /&gt; در این دوران بهاءالله به صدور نامه به پادشاهان و سران ممالک ادامه داد و از این زندان بود که ملکه ویکتوریای انگلستان، سراز الکساندر دوم روسیه و پاپ پی چهارم را مورد خطاب قرار داد.&lt;ref name="iranica_bahaullah" /&gt; بهاءالله و همراهانش در ۱۸۷۰ اجازه یافتند زندان را ترک کنند ولی همچنان زندانی به شمار می رفتند و اجازه نداشتند شهر عکا را ترک کنند.&lt;ref name=":24" /&gt; بهاءالله به مدت هفت سال از ۱۸۷۰ تا ۱۸۷۷ در خانه‌های مختلفی در عکا زندگی کرد از جمله بیت عبود و بیت عبدالله پاشا.&lt;ref name=":24" /&gt;

در ۱۸۷۷ بهاءالله اگرچه همچنان یک زندانی بود اجازه یافت که از شهر عکا خارج شود. او ابتدا برای حدود دو سال در عمارتی در شمال عکا به نام مزرعه ساکن شد&lt;ref name=":24" /&gt; و سپس از ۱۸۷۹ تا هنگام درگذشت در ۱۸۹۲ در بهجی ساکن بود.&lt;ref name=":5" /&gt; او در نوزده سال آخر زندگی خود آثار مهمی نگاشت از جمله لوح اشراقات، لوح تجلیات، لوح طرازات که در آن‌ها اصول اخلاقی و معنوی یک نظم جهانی را تشریح کرد از جمله قانون مداری و اطاعت از حکومت، جدایی دین از سیاست، انتخاب یک زبان و خط مشترک جهانی، ممنوعیت جهاد، لزوم تعلیم و تربیت کودکان، گسترش وحدت و یگانگی نوع انسان و دستیابی به صلح عمومی.&lt;ref name=":6" /&gt;

او در ۲۹ ماه مه سال ۱۸۹۲ میلادی به دنبال تب خفیفی در سن ۷۵ سالگی در بهجی درگذشت و در محوطه عمارت بهجی به خاک سپرده شد.&lt;ref name=":24" /&gt; آرامگاه او که به «[[آرامگاه بهاءالله|روضه مبارکه]]» برای بهائیان شهرت دارد قبله بهائیان و محلی است که هر روز بهائیان در هنگام نماز و نیایش به آن رو می‌کنند.

بهاءالله کتاب‌ها، نامه‌ها ( الواح) و دعا و مناجات‌های بسیاری نگاشته است.&lt;ref name=":16"&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=An Introduction to the Bahai Faith|نام خانوادگی=Smith|نام=Peter|ناشر=Cambridge University Press|سال=۲۰۰۸|شابک=|مکان=|صفحات=}}&lt;/ref&gt; حدود پانزده هزار نامه و متن نوشته شده توسط او شناسایی شده‌است. از آثار بزرگ و مهم او می‌توان به کتاب ایقان، کتاب اقدس، کلمات مکنونه، هفت وادی، چهار وادی، جواهر الاسرار و الواح خطاب به سلاطین اشاره کرد.&lt;ref&gt;گفتاری کوتاه در مورد آئین بهائی، موژان مؤمن&lt;/ref&gt; بهائیان مجموعه آثار بهاءالله را وحی الهی و شالودهٔ آئین بهائی در نظر می‌گیرند.&lt;ref&gt;{{یادکرد وب|نویسنده=|کد زبان=|تاریخ=|وب‌گاه=|نشانی=http://www.bahai.org/fa/bahaullah/quotations|عنوان=گزیده‌ای از آثار حضرت بهاءالله}}&lt;/ref&gt; آثار بهاءالله هم‌اکنون به بیش از ۸۰۰ زبان ترجمه شده و در بیش از ۲۰۰ کشور منتشر شده‌اند.&lt;ref&gt;{{یادکرد وب|نویسنده=|کد زبان=|تاریخ=12/11/2014|وب‌گاه=Huffington Post|نشانی=https://www.huffingtonpost.co.uk/entry/birth-of-bahaullah-2014_n_6145016?guccounter=1|عنوان=Birth Of Baha'u'llah 2014: 5 Facts To Know About The Baha'i Holiday}}&lt;/ref&gt;

===[[عبدالبهاء]]===
{{اصلی|عبدالبهاء}}
[[عبدالبهاء|عباس افندی]] ( ۱۲۲۳ - ۱۳۰۰ هجری شمسی، ۱۸۴۴ - ۱۹۲۱ میلادی) فرزند ارشد [[بهاءالله]] که به نام [[عبدالبهاء]] شناخته می‌شود، سومین شخصیت محوری آیین بهائی است که پدرش [[بهاءالله]] آنچنانکه در کتاب اقدس و نیز در کتاب عهدی اشاره کرده‌است، وی را به مقام جانشین، مبیّن و مفسر متون بهائی برگزید.&lt;ref name=":03" /&gt;&lt;ref name="Iranica"&gt;{{cite encyclopedia
  |author=A. Bausani, D. MacEoin|title=ABD-AL-BAHĀ|encyclopedia=Encyclopædia Iranica|page=|publisher=|location=|year=۱۹۸۲|url=http://www.iranicaonline.org/articles/abd-al-baha|accessdate=۲۰۱۰-۰۸-۱۰}}&lt;/ref&gt; او در فاصلهٔ سال‌های ۱۸۹۲ تا ۱۹۲۱ میلادی مسئولیّت ادارهٔ جامعهٔ بهائی را برعهده داشت.&lt;ref name="smith215"&gt;{{پک|1=Smith|2=2000|ک=A Concise Encyclopedia of the Bahai Faith|ص=ص ۱۵}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name="Smith 43"&gt;{{پک|1=Smith |2=2008|ک=An Introduction to the Baha'i Faith|ص=ص ۴۳}}&lt;/ref&gt; بهائیان عبدالبهاء را مفسّر و تبیین کنندهٔ رسمی آثار بهائی، جلوهٔ تمامی آرمان‌ها و ایده‌آل‌های بهائی و معمار نظم جهانی [[بهاءالله]] می‌دانند.&lt;ref&gt;{{یادکرد وب |نویسنده=|نشانی=http://www.bahai.org/fa/abdul-baha/|عنوان=حضرت عبدالبهاء-مثل اعلای امر بهائی|ناشر=جامعهٔ جهانی بهائی|تاریخ=|تاریخ بازبینی=4.7.2016}}&lt;/ref&gt; عبدالبهاء همیشه اصرار داشت که مقام او فقط بندگی و خدمت به پدرش است و همواره بهائیان را از تجلیل و تحسین مقام خود بازمی‌داشت.&lt;ref name="smith219"&gt;{{پک|1=Smith|2=2000|ک=A Concise Encyclopedia of the Bahai Faith|ص=ص ۱۹}}&lt;/ref&gt; او در دورانی که ادارهٔ جامعهٔ بهائی را بر عهده داشت لقب عبدالبهاء (به معنی بنده بهاء) را برای خود برگزیده بود و امروزه نیز اغلب با این نام شناخته می‌شود.&lt;ref name="smith 2"&gt;{{پک|1=Smith|2=2000|ک=A Concise Encyclopedia of the Bahai Faith|ص=ص ۱۴}}&lt;/ref&gt;[[پرونده:AbdulBaha1868.jpg|بندانگشتی|عبدالبهاء در جوانی|پیوند=https://fa.bahaipedia.org/%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:AbdulBaha1868.jpg]]در زمان حیات بهاءالله، او منشی و نماینده پدرش بود. عبدالبهاء اکثر عمر خود را در زندان و تبعید به سر برد. ۹ ساله بود که به همراه پدر به عراق تبعید شد و در نهایت در ۶۴ سالگی (در سال ۱۹۰۸ میلادی) با آزادی تمامی زندانیان عقیدتی امپراطوری عثمانی در نتیجۀ انقلاب جوانان تُرک، بعد از بیش از پنج دهه از تبعید و زندان رهایی یافت. او بعد از آزادی برای انتشار آئین بهائی و ترویج آموزه‌های پدر به مصر، اروپا و آمریکای شمالی سفر کرد.&lt;ref name="smith219" /&gt; سفرهای سه ساله او در غرب نقش به‌ سزایی در ایجاد جوامع بهائی در آنجا و انتشار آئین بهائی در سایر نقاط دنیا ایفا نمود. در آمریکای شمالی به حدود ۴۵ شهر در ایالات متحده و کانادا سفر کرد.&lt;ref name="Mottahedeh"&gt;{{پک|Mottahedeh|۲۰۱۳|ک=Abdu’l-Bahá's Journey West: The Course of Human Solidarity|ص=ص ۵}}&lt;/ref&gt; در این سفر حدود ۳۷۳ سخنرانی داشت و جمعاً حدود ۹۳ هزار نفر مخاطب وی قرار گرفتند.&lt;ref name="Mottahedeh" /&gt; عبدالبهاء در اروپا و آمریکا به نام پیامبر صلح معروف شد. مطبوعات آن زمان، اغلب او را «پیامبر ایرانی» می‌نامیدند.&lt;ref name="momen"&gt;{{پک|Momen|2011|ک=World Religions: Belief, Culture, and Controversy|ص=}}&lt;/ref&gt; عده‌ای از صاحب‌نامان غرب چون الکساندر گراهام بل مخترع تلفن، پرزیدنت روزولت رئیس‌جمهور سابق ایالات متحده آمریکا و آدمیرال پری کاشف قطب جنوب در این اسفار با وی دیدار کردند.&lt;ref name="Smith 53"&gt;{{پک|Smith |2008|ک=An Introduction to the Baha'i Faith|ص= ص ۵۳}}&lt;/ref&gt;

عبدالبهاء اغلب در سخنرانی‌های خود در غرب، اعتقادات اساسی و اصول آئین بهائی را شرح می‌داد،&lt;ref name="Smith 52"&gt;{{پک|Smith |2008|ک=An Introduction to the Baha'i Faith|ص= ص ۵۲}}&lt;/ref&gt; از جمله اینکه: هر فرد باید خود به‌طور مستقل و به دور از تعصّب به جستجوی حقیقت بپردازد،&lt;ref name="Smith 52" /&gt; تمام ادیان الهی جلوه‌های مختلف یک حقیقت واحد هستند،&lt;ref name="Smith 52" /&gt; دین باید در هماهنگی با علم و عقل باشد،&lt;ref name="Smith 52" /&gt; نوع انسان یکی است و در مقابل خداوند همهٔ انسان‌ها یکسان هستند،&lt;ref name="Smith 52" /&gt; تعصّبات دینی، سیاسی، ملیّتی و … مخرّب و مبتنی بر جهل هستند،&lt;ref name="Smith 53" /&gt; فقر شدید و ثروت مفرط باید از میان برداشته شود،&lt;ref name="Smith 53" /&gt; همهٔ افراد باید در مقابل قانون یکسان باشند و عدالت در اجتماع برقرار باشد،&lt;ref name="Smith 53" /&gt; زنان و مردان با هم برابرند و باید از حقوق برابر برخوردار باشند،&lt;ref name="Smith 53" /&gt; همهٔ کودکان باید آموزش دریافت کنند.&lt;ref name="Smith 53" /&gt; عبدالبهاء همچنین به موضوع صلح بسیار در سخنرانی‌های خود توّجه می‌کرد و هشدار می‌داد که ناآرامی‌ها در منطقهٔ بالکان می‌تواند به جنگی تبدیل شود که سراسر اروپا را بگیرد.&lt;ref name="Smith 53" /&gt; همچنین در آمریکا، برای مسئلهٔ روابط نژادی اهمیّت ویژه‌ای قائل بود و افراد از نژادهای مختلف را تشویق می‌کرد که به دنبال یافتن نقاط مشترک و همکاری باشند.&lt;ref name="Smith 53" /&gt; وی هم در آمریکا و هم در اروپا با فقرا ملاقات می‌کرد و بر وظیفهٔ اجتماعی ثروتمندان در قبال فقرا تأکید می‌نمود.

عبدالبهاء در ماه ژوئن ۱۹۱۳ بعد از سه سال سفر در غرب از طریق مصر به حیفا بازگشت.&lt;ref name="Smith 45"&gt;{{پک|Smith |2008|ک=An Introduction to the Baha'i Faith|ص= ص ۴۵}}&lt;/ref&gt; در مدّتی کمتر از یک سال با آغازجنگ جهانی اول در اوت ۱۹۱۴ دیگر امکان سفرهای بیشتر برای وی وجود نداشت.&lt;ref name="Smith 46"&gt;{{پک|Smith |2008|ک=An Introduction to the Baha'i Faith|ص= ص ۴۶}}&lt;/ref&gt; آن روزها دوران خطرناکی برای وی و اطرافیان‌اش بود&lt;ref name="Iranica3"&gt;{{cite encyclopedia
  |author=A. Bausani, D. MacEoin|title=ABD-AL-BAHĀ|encyclopedia=Encyclopædia Iranica|page=|publisher=|location=|year=۱۹۸۲|url=http://www.iranicaonline.org/articles/abd-al-baha|accessdate=۲۰۱۰-۰۸-۱۰}}&lt;/ref&gt; و عبدالبهاء از طرف جمال پاشا، فرماندار جدید سوریه مورد تهدید قرار گرفته بود.&lt;ref name="Smith 46" /&gt; سال‌های جنگ باعث وقوع قحطی در منطقه شد که عبدالبهاء با تأمین غلات از مزارع بهائی در درّهٔ اردن توانست از وقوع فاجعهٔ محلّی جلوگیری کند.&lt;ref name="Smith 46" /&gt; با آغاز حکومت قیمومت بریتانیا بر فلسطین، دولت جدید در تاریخ ۲۷ آوریل ۱۹۲۰ میلادی به دلیل «تلاش‌های انسان‌دوستانه در طول جنگ جهانی اول» لقب سلطنتی «سِر» به او داد.&lt;ref name="Smith 46" /&gt;&lt;ref&gt;[http://www.bbc.co.uk/persian/iran/2009/02/090223_ag_iranian_bahaeis_foreign_gov.shtml بهائیانِ ایران و ارتباط با دولت‌های خارجی]، بی‌بی‌سی فارسی&lt;/ref&gt; عبدالبهاء سال‌های بعد از جنگ را به رسیدگی به امور جامعهٔ بهائی پرداخت.&lt;ref name="Smith 46" /&gt; وی علاوه بر اینکه در این دوران یک چهرهٔ برجستهٔ محلّی بود، به عنوان رهبر یک آئین بین‌المللی نیز شناخته می‌شد.&lt;ref name="Smith 46" /&gt; عبدالبهاء در سال ۱۹۲۱ درگذشت.&lt;ref name=":03" /&gt;

===[[شوقی افندی|شوقی‌افندی]]===
{{اصلی|شوقی افندی}}
[[شوقی افندی|شوقی افندی ربّانی]] (۱۲۷۶- ۱۳۳۶ هجری شمسی، ۱۸۹۷-۱۹۵۷ میلادی) که به شوقی افندی هم شناخته می‌شود، به مدت ۳۶ سرپرست جامعه بهائی در سراسر عالم بود و نظم اداری جهانی بهائی را توسعه بخشید. او که نتیجه (فرزند نوه) [[بهاءالله]] شارع دین بهائی و نوه دختری [[عبدالبهاء]] بود، طبق وصیت نامه [[عبدالبهاء]] ([https://www.bahai.org/fa/library/authoritative-texts/abdul-baha/will-testament-abdul-baha/1#474149947 الواح وصایا]) پس از وی، مسئولیّت ولایت امر در جامعه بهائی را از ۲۸ نوامبر ۱۹۲۱ میلادی تا زمان مرگش در نوامبر ۱۹۵۷ میلادی، به عهده گرفت و در بین پیروان آئین بهائی به ولیِ امرالله ملقّب گردید.&lt;ref&gt;{{یادکرد کتاب |نام خانوادگی=جانسون|نام=لووِل|کتاب=ولی محبوب امرالله|ناشر=محفل روحانی بهائیان آفریقای جنوبی - ژوهانسبورگ|سال=۲۰۰۷|شابک=}}&lt;/ref&gt;[[پرونده:Shoghi-Effendi-Guardian.jpg|جایگزین=شوقی افندی|بندانگشتی|شوقی افندی|340x340پیکسل]]

ولی امر جوان مأموریّت خود را در شرایط آشفتهٔ پس از جنگ جهانی اوّل آغاز نمود.&lt;ref&gt;{{یادکرد وب |نویسنده=گلنفورد اِ میچل|نشانی=www.bahai.org|عنوان=شوقی ربّانی، راهنمای هزاره جدید|ناشر=|تاریخ=|تاریخ بازبینی=۲۴ بهمن ۱۳۹۴}}&lt;/ref&gt; او با تکیه بر الواح وصایای [[عبدالبهاء]] که به تعبیر خود او «منشور نظم اداری بهائی» است، این نظم اداری را بنا ساخت و پس از مطالعهٔ دقیق آثار [[بهاءالله]] و [[عبدالبهاء]] دربارهٔ تأسیس مؤسّسات بهائی، روش‌هائی ابداع کرد تا بتوان مؤسّسات و تشکیلات بهائی را ایجاد نمود.&lt;ref&gt;{{یادکرد کتاب |نام خانوادگی=|نام=|کتاب=قرن انوار|ناشر=مرکز جهانی بهائی|سال=۲۰۰۲|شابک=}}&lt;/ref&gt;

به موازات همهٔ این اقدامات، به ترجمهٔ آثار بهائی از زبان‌های فارسی و عربی به زبان انگلیسی پرداخت و الگویی برای ترجمهٔ این آثار برای دیگران و برای آیندگان ایجاد کرد. کتاب «تاریخ نبیل»، نوشتهٔ نبیل زرندی که مربوط به تاریخ سال‌های اوّلیّهٔ آئین بهائی است را تلخیص و ترجمه نموده، به نام «مطالع الانوار» منتشر کرد. او همچنین به‌طور مستقل تاریخ امر بهائی را به شکلی دقیق و روش مند در چهار جلد به نام «God Passes By» (ترجمه شده به اسم «قرن بدیع») مدوّن نمود.&lt;ref&gt;{{یادکرد کتاب |نام خانوادگی=اشرف|نام=فؤاد|کتاب=شوقی ربّانی، حصن حصین شریعت الله|ناشر=هوفهایم|سال=۱۹۹۷|شابک=}}&lt;/ref&gt;

او به اجراء برنامه‌هایی برای انتشار آئین بهائی در سطح جهان اقدام نمود و خود شخصاً نامه‌های بی شماری به جوامع بهائی در سراسر عالم ارسال کرد و آنان را به انجام وظائف و خدماتشان دعوت و ترغیب نمود. همچنین برنامه‌ریزی امور مهاجرین و نقاط مهاجرتی آنها را در سراسر عالم انجام داد. در این سالها شمار کشورهایی که آئین بهائی در آنها معرفی و ارائه گردید، از ۳۵ به ۲۱۹ کشور رسید.&lt;ref&gt;{{یادکرد کتاب |نام خانوادگی=|نام=Smith, Peter|کتاب=Shoghi Effendi|ناشر=. Oxford: Oneworld Publications.|سال=2000|شابک=}}&lt;/ref&gt; شوقی افندی به رشد و توسعهٔ مرکز جهانی بهائی در شهر حیفا مبادرت ورزید و املاک بهائی را توسعه داد و باغ‌های باشکوهی در آن اراضی طرّاحی و اجراء نمود. بر مزار باب، معروف به مقام اعلی، گنبد زیبائی بنا نمود و همچنین در اطراف [[آرامگاه بهاءالله]] معروف به روضهٔ مبارکه در خارج شهر عکّا باغ‌های بی نظیری ترتیب داد. بنای «دارالآثار» را تدارک دید که در آن، آثار بهائی و اشیاء متبرکّه مربوط به [[سید علی‌محمد باب|باب]] و [[بهاءالله]] نگهداری می‌شود. این همه اقدامات برای آن صورت گرفت تا فضایی مناسب و روحانی برای مرکز اداری و روحانی آئین بهائی مهیّا گردد.&lt;ref&gt;{{یادکرد کتاب |نام خانوادگی=ربّانی|نام=شوقی|کتاب=The Dispensation of Bahá'u'lláh|ناشر=|سال=|شابک=}}&lt;/ref&gt; شوقی افندی، در این سال‌ها، نهایت توجه خود را به بنای مؤسّسات محلی و ملّی معطوف داشت و اصول انتخابات بهائی را برای جوامع بهائی سراسر عالم تشریح نمود. برای جامعه‌ای که کشیش و روحانی ندارد، این هیئت‌های منتخب دموکراتیک، اساس همهٔ پیشرفت‌های دیگر محسوب می‌شدند. او تلاش کرد جامعه‌های نو پای بهائی را به مرتبه‌ای برساند که مؤسّسات و تشکیلات بهائی قابلیت و توانائی تشکیل [[بیت العدل|بیت العدل اعظم]] را داشته باشند. بیت العدل اعظم همان مؤسّسه‌ای است که از چند سال پس از درگذشت شوقی ربّانی تا کنون، رهبری و قیادت جامعهٔ بهائی در سراسر عالم را به عهده دارد و در آینده نیز این مسئولیّت را به عهده خواهد داشت.&lt;ref&gt;{{یادکرد کتاب |نام خانوادگی=فتح اعظم|نام=هوشمند|کتاب=نظم جهانی بهائی|ناشر=|سال=۱۹۵۵|شابک=}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{یادکرد کتاب |نام خانوادگی=ربّانی|نام=شوقی|کتاب=نظامات بهائی (بهائی پروسیجر)|ناشر=محفل روحانی ملّی بهائیان ایران|سال=|شابک=}}&lt;/ref&gt;

===[[بیت العدل اعظم]]===
{{اصلی|بیت العدل اعظم}}
در آئین بهائی طبقه روحانی و مجتهد دینی وجود ندارد و در ساختار جامعه بهائی اقتدار و مرجعیت به شوراهای انتخابی که در راس آنها [[بیت العدل اعظم]] قرار دارد سپرده شده‌است نه به افراد.&lt;ref name=":93"&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=Understanding the Bahaʼı́ Faith|نام خانوادگی=Momen|نام=Wendi|ناشر=Dunedin Academic Pres|سال=2006|شابک=|مکان=|صفحات=}}&lt;/ref&gt; [[بیت العدل اعظم|بیت‌العدل اعظم]] شورای بین‌المللی آئین بهائی و بالاترین مقام تصمیم‌گیری این آئین است. این مجمع ۹ عضو دارد که هر ۵ سال یک بار توسط اعضای محفل‌های ملی بهائی - شوراهای انتخابی بهائی کشورهای جهان - انتخاب می‌شوند.&lt;ref name="Smith2"&gt;{{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=Smith|نام=Peter|ناشر=Cambridge University Press|سال=۲۰۰۸|کتاب=An Introduction to the Baha'i Faith|شابک=0-521-86251-5}}&lt;/ref&gt; نخستین انتخابات بیت العدل اعظم در سال ۱۹۶۳ میلادی (۱۳۴۲ هجری شمسی) برگزار شد.&lt;ref name="Smith2" /&gt;&lt;ref&gt;[http://www.bbc.co.uk/persian/arts/2010/02/100203_l11_aa_book_crackdown_bahais.shtml بررسی کتاب: ''سرکوب و کشتار دگراندیشان مذهبی در ایران'']، بی‌بی‌سی فارسی&lt;/ref&gt; مقر [[بیت العدل اعظم]] در دامنه کوه کرمل در بندر حیفا قرار دارد که در سال ۱۸۹۰ میلادی توسط [[بهاءالله]] در لوح کرمل برای این منظور برگزیده شده بود.&lt;ref&gt;Shoghi Effendi, ''The World Order of Bahá’u’lláh''. Wilmette, Illinois, Bahá'í Publishing Trust&lt;/ref&gt;&lt;ref name="iranica3"&gt;{{cite encyclopedia |encyclopedia=Encyclopædia Iranica|year=1989|article=Bayt-al-`Adl (House of Justice)|first=Moojan|last=Momen}}&lt;/ref&gt; [[بیت العدل اعظم]] در سال ۱۹۷۲ میلادی اساس نامه خود را تنظیم کرد و در آن جنبه‌های مختلف نحوۀ عملکرد و اختیارات و وظایف را خود مشخص نمود.&lt;ref name="Smith3"&gt;{{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=Smith|نام=Peter|ناشر=Cambridge University Press|سال=۲۰۰۸|کتاب=An Introduction to the Baha'i Faith|شابک=0-521-86251-5}}&lt;/ref&gt; بر مبنای این اساس‌نامه این وظایف و اختیارات را می‌توان به صورت زیر خلاصه کرد: اداره امور جامعه بهائی در سطح جهانی، هدایت، سازمان دهی و هماهنگ سازی فعالیت‌های بهائی در سطح جهانی، محافظت از متون بهائی، محافظت از جامعهٔ بهائی در برابر آزار و اذیت و سرکوب؛ انتشار آئین بهائی، گسترش و تقویت [[نظم اداری|نظم اداری بهائی]]؛ ترویج خصلت‌های معنوی در جامعهٔ بهائی و دوستی و صلح میان ملت‌ها؛ پیاده‌سازی، لغو یا تغییر آن دسته دستورها و احکام که به وضوح در متون بهائی مطرح نشده‌است؛ تضمین حقوق، آزادی و اقدامات افراد؛ بکار بستن اصول و احکام بهائی؛ هدایت و هماهنگی فعالیت‌های بهائیان در سراسر جهان. &lt;ref name="iranica3" /&gt;
==[[نظم اداری|نحوه اداره جامعه بهائی]]==
[[پرونده:Seat of the Universal House of Justice.JPG|بندانگشتی|250px|مقر [[بیت العدل اعظم]]، حیفا، اسرائیل]]

===[[نظم اداری|نظم اداری بهائی]]===
{{اصلی|نظم اداری}}
نحوهٔ سازمان دهی و اداره امور جامعه بهائی [[نظم اداری]] نامیده می‌شود.&lt;ref name=":2" /&gt; طرح کلی این نظام توسط [[بهاءالله]] در [[کتاب اقدس]] و سایر آثارش مشخص شده‌است.&lt;ref name=":9" /&gt; در آئین بهائی طبقه روحانی و مجتهد دینی وجود ندارد و در ساختار این جامعه اقتدار و مرجعیت به افراد داده نشده بلکه به شوراهای انتخابی سپرده شده‌است.&lt;ref name=":9" /&gt; این شوراهای انتخابی در سطح محلی، ملی و بین‌المللی فعالیت دارند. در سطح محلی، این شوراها محفل روحانی محلی و در سطح ملی، محفل روحانی ملی و در سطح بین الملی [[بیت العدل اعظم]] نامیده می‌شوند.&lt;ref name=":12"&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=Baha'u'llah: A Short Biography|نام خانوادگی=Momen|نام=Moojan|ناشر=Oneworld Publications|سال=2014|شابک=|مکان=|صفحات=}}&lt;/ref&gt; علاوه بر شوراهای انتخابی، موسساتی نیز هستند که به صورت انتصابی فعالیت می‌کنند و عمدتاً نقش مشاوره و تشویق جامعه بهائی را بر عهده دارند.&lt;ref name=":9" /&gt;&lt;ref name=":12" /&gt; بیت العدل اعظم، هئیت بین‌المللی آئین بهائی که اعضایش هر ۵ سال یک بار انتخاب می‌شوند، در رأس ساختار اداری بهائی قرار دارد و بالاترین مقام تصمیم‌گیری در جامعه جهانی بهائی است.&lt;ref name=":2" /&gt; 

به گفته شوقی افندی کتاب اقدس، لوح کرمل و کتاب عهدی از آثار [[بهاءالله]] و الواح وصایا، وصیت نامه [[عبدالبهاء]]، منشور نظم اداری بهائی را تشکیل می‌دهند.&lt;ref name=":92"&gt;{{یادکرد ژورنال|عنوان=Baha'i Administration|ژورنال=Bahá’í Encyclopedia Project|تاریخ=2019|زبان=English|پیوند=http://www.bahai-encyclopedia-project.org/index.php?option=com_content&amp;view=article&amp;id=67:administration&amp;catid=36:administrationinstitutions}}&lt;/ref&gt; [[بهاءالله]] در [[کتاب اقدس]] اصول و قوانین نظم اداری را بیان می‌کند، در لوح کرمل، کوه کرمل را در حیفا مرکز اداری و روحانی آئین بهائی قرار می‌دهد و در کتاب عهدی اصل «عهد و میثاق» را برای حفظ وحدت جامعه بهائی و هدایت و مساعدت بهائیان برای بنای نظم اداری تأسیس می‌کند، و پسر ارشد خود [[عبدالبهاء]] را به عنوان مرکز عهد و میثاق و جانشین خود برمی‌گزیند.&lt;ref name=":92" /&gt; [[عبدالبهاء]] در الواح وصایا ویژگی‌های نظم اداری بهائی، وظایف ایادی امرالله و همچنین مقام ولی امر را مشخص می‌کند و [[شوقی افندی|شوقی ربانی]] را به عنوان جانشین خویش در مقام ولی امرالله برمی‌گزیند&lt;ref&gt;Rabbani, Ruhiyyih (Ed.) (1992). The Ministry of the Custodians 1957-1963. Bahá'í World Centre, p 13.0-85398-350-X&lt;/ref&gt; و نظامی برای انتخابات بیت‌العدل اعظم مشخص می‌نماید.&lt;ref name="SMITH2"&gt;{{Cite book|last=Smith|first=Peter|year=2008|title=An Introduction to the Baha'i Faith|publisher=Cambridge University Press|place=Cambridge|page=55|url=http://books.google.com/?id=z7zdDFTzNr0C|isbn=0-521-86251-5|ref=harv}}&lt;/ref&gt; نوشته‌های شوقی افندی، به ویژه دو اثر '''Baha'i Administration''' (نظم اداری بهائی) و '''World Order of Baha'u'llah''' (نظم جهانی بهائی) جزئیاتِ اجرائی نظم اداری بهائی را مفصلاً شرح و بسط می‌دهند.&lt;ref name=":22"&gt;نظر اجمالی در دیانت بهائی، احمد یزدانی، صفحه 53&lt;/ref&gt;&lt;span dir="RTL"&gt;&lt;/span&gt;

===موسسات انتخابی===
موسسات انتخابی آن دسته از موسساتی هستند که اعضاء آن توسط انتخاب افراد جامعه بهائی تعیین می‌گردند. محفل روحانی ملی و محفل روحانی محلی و بیت‌العدل اعظم از این دسته از تشکیلات بهائی موسسات بهائی است.&lt;ref name="Smith22"&gt;{{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=Smith|نام=Peter|ناشر=Cambridge University Press|سال=2008|کتاب=An Introduction to the Baha'i Faith}}&lt;/ref&gt; موسسات انتخابی در حوزه عملکرد خود اختیارات تقنینی، اجرایی و قضایی دارند.&lt;ref name=":32"&gt;{{یادکرد کتاب|نشانی=https://www.worldcat.org/title/introduction-to-the-bahai-faith/oclc/181072578|عنوان=An introduction to the Baha'i faith|نام خانوادگی=Smith|نام=Peter|تاریخ=2008|ناشر=Cambridge University Press|سال=|شابک=9780521862516|مکان=Cambridge; New York|صفحات=178-180|زبان=English}}&lt;/ref&gt;
===موازین انتخابات بهائی===
انتخابات بهائی به شیوه ای دور از رقابت و تفرقه برگزار می‌شود.&lt;ref&gt;{{یادکرد کتاب|نشانی=http://public.eblib.com/choice/publicfullrecord.aspx?p=1771099|عنوان=Understanding the Bahaʼı́ faith|نام خانوادگی=Momen|نام=Wendi|نام خانوادگی۲=Momen|نام۲=Moojan|تاریخ=2006|ناشر=Dunedin Academic Press|شابک=9781906716868|مکان=Edinburgh|زبان=English}}&lt;/ref&gt; طبق احکام منصوص آئین بهائی، در انتخاب موسسات بهائی از جمله انتخابات بیت العدل اعظم هرگونه تبلیغات، کاندیداتوری، نامزد شدن و نامزد کردن، حزب‌گرایی، و مبارزات و کمپین‌های انتخاباتی مطلقاً ممنوع است.&lt;ref name=":62"&gt;{{یادکرد کتاب|نشانی=https://www.worldcat.org/title/introduction-to-the-bahai-faith/oclc/181072578|عنوان=An introduction to the Baha'i faith|نام خانوادگی=Smith|نام=Peter|تاریخ=2008|ناشر=Cambridge University Press|سال=|شابک=9780521862516|مکان=Cambridge; New York|صفحات=183-185|زبان=English}}&lt;/ref&gt; هر کدام از راِی دهندگان در حالت دعا و توجه و با در نظر گرفتن معیارهای اخلاقی و معنوی مطرح در آثار بهائی، به حکم وجدان خود شایسته‌ترین افراد را برای عضویت در این مؤسسه انتخاب می‌کنند.&lt;ref name=":62" /&gt; در تمامی انتخابات بهائی، در سطح محلی، ملی و بین‌المللی، رأی دهندگان نام افراد مورد نظر خود را روی برگه رأی می‌نویسند.&lt;ref name=":522"&gt;{{یادکرد ژورنال|نویسنده=Arash Abizadeh|عنوان=How Bahá’í Voters Should Vote|ژورنال=Journal of Baha’i Studies|دوره=18|شماره=1-4|ناشر=The Journal of Baha'i Studies|تاریخ=2008|زبان=English|شاپا=|doi=|پیوند=https://bahai-studies.ca/wp-content/uploads/2014/05/18.14-Abizadeh.pdf|تاریخ دسترسی=}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=":62" /&gt; رأی‌گیری در سطح محلی امور جامعهٔ بهائی توسط محفل روحانی محلی اداره می‌شود. در هر شهر و روستایی که تعداد بهائیان ۲۱ سال به بالای آن حداقل ۹ نفر باشد هر سال انتخاباتی برگزار می‌گردد که در جریان آن ۹ فرد مستقیماً از جانب بهائیان آن محل با رعایت موازین انتخابات بهائی به عضویت محفل محلی در می‌آیند.&lt;ref name=":32" /&gt; رأی‌گیری از طریق برگه رأی مخفی است یعنی کسی ار رأی دیگران اطلاع ندارد. این موضوع باعث می‌شود که رای‌دهندگان بتوانند آزادانه و فارغ از فشارهای بیرونی به هر آن که خود صلاح می‌دانند رأی دهند.&lt;ref name=":522" /&gt;
===محفل روحانی محلی===
در سطح محلی امور جامعهٔ بهائی توسط محفل روحانی محلی اداره می‌شود. در هر شهر و روستایی که تعداد بهائیان ۲۱ سال به بالای آن حداقل ۹ نفر باشد هر سال انتخاباتی برگزار می‌گردد که در جریان آن ۹ فرد مستقیماً از جانب بهائیان آن محل با رعایت موازین انتخابات بهائی به عضویت محفل محلی در می‌آیند.&lt;ref name=":32" /&gt;
===محفل روحانی ملی===
اعضای محفل روحانی ملی که امور جامعه بهائی را در سطح کشور اداره می‌کند سالانه از طریق نمایندگان منتخب محافل روحانی محلیِ سراسر کشور انتخاب می‌شوند.&lt;ref name=":02"&gt;کتاب نظم اداری بهایی. هوشنگ محمودی. لجنه ملی نشر معارف امری&lt;/ref&gt; نمایندگان محافل محلی، اعضای محفل روحانی ملی را از بین کلیه اعضای جامعه بهائی آن کشور با رعایت موازین انتخابات بهائی انتخاب می‌کنند.&lt;ref name=":32" /&gt; نه نفری که از دیگران بیشتر رأی بیاورند به عضویت محفل ملی در می‌آیند.&lt;ref name=":02" /&gt;&lt;ref name=":32" /&gt; جوامع بهائی در حدود ۲۳۲ کشور پراکنده‌اند و بسیاری از این کشورها دارای محفل ملی روحانی می‌باشند.&lt;ref name=":0" /&gt; [https://www.bahai.org/fa/national-communities/ سایت رسمی جامعه جهانی بهائی] پیوندهایی از وبسایت‌های ملّی بسیاری از این جوامع را منتشر کرده‌است. &lt;ref&gt;[https://www.bahai.org/fa/national-communities/ جامعه‌ای جهانی، وبسایت رسمی جامعه جهانی بهائی]&lt;/ref&gt;
===[[بیت العدل اعظم]]===
[[بیت العدل اعظم|بیت‌العدل اعظم]]، بالاترین مقام تصمیم‌گیری در جامعه جهانی بهائی، متشکل از ۹ عضو است که اعضای آن هر ۵ سال یک بار توسط اعضای تمامی محفل‌های ملی بهائی سراسر جهان انتخاب می‌شوند.&lt;ref name=":72"&gt;{{یادکرد کتاب|نشانی=https://www.worldcat.org/title/introduction-to-the-bahai-faith/oclc/181072578|عنوان=An introduction to the Baha'i faith|نام خانوادگی=Smith|نام=Peter|تاریخ=2008|ناشر=Cambridge University Press|سال=|شابک=9780521862516|مکان=Cambridge; New York|صفحات=177|زبان=English}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;http://news.bahai.org/archive/ Baha'is elect Universal House of Justice&lt;/ref&gt; نخستین انتخابات [[بیت العدل اعظم]] در سال ۱۹۶۳ برگزار شد.&lt;ref name=":72" /&gt;&lt;ref&gt;http://www.bbc.co.uk/persian/arts/2010/02/100203_l11_aa_book_crackdown_bahais.shtml بررسی کتاب: ''سرکوب و کشتار دگراندیشان مذهبی در ایران''، بی‌بی‌سی فارسی&lt;/ref&gt; مقر [[بیت العدل اعظم|بیت‌العدل اعظم]] بر دامنه کوه کرمل در بندر حیفا است که بهاءالله این مکان را در سال ۱۸۹۰ میلادی و در لوح کرمل انتخاب کرده بود.&lt;ref&gt;Shoghi Effendi, ''The World Order of Bahá’u’lláh''. Wilmette, Illinois, Bahá'í Publishing Trust&lt;/ref&gt;&lt;ref name="iranica"&gt;{{cite encyclopedia|year=1989|title=Bayt-al-`Adl, House of Justice|encyclopedia=Encyclopædia Iranica|url=http://www.iranicaonline.org/articles/bayt-al-adl-house-of-justice-a-bahai-administrative-institution|last=Momen|first=Moojan|date=1989}}&lt;/ref&gt; وظایف اصلی و کلی این جمع صیانت دیانت بهائی و ادارهٔ امور است. شایان ذکر است که مرجع اصلی کلیه امور در آئین بهائی، [[کتاب اقدس]] ام‌الکتاب این آئین است. هر موضوعی که در آثار بهائی به صراحت به آن پرداخته نشده باشد، [[بیت العدل اعظم]] این اختیار را دارد که راجع به آن تصمیم‌گیری و قانون‌گذاری کند.&lt;ref name="PSmith"&gt;{{cite encyclopedia|year=2000|title=Universal House of Justice|encyclopedia=A concise encyclopedia of the Bahá'í Faith|publisher=Oneworld Publications|location=Oxford|last=Smith|first=Peter|pages=346–350|isbn=1-85168-184-1}}&lt;/ref&gt; [[بهاءالله]] شارع آیین بهایی، در این مورد می‌گوید: «چونکه هر روز را امری و هر حین را حکمی مقتضی، امور به وزراء [[بیت العدل اعظم|بیت العدل]] راجع تا آنچه مصلحت وقت دانند معمول دارند».&lt;ref name=":23"&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=Tablets of Baha'u'llah Revealed After the Kitab-i-Aqdas|نام خانوادگی=|نام=Baha'u'llah|ناشر=Bahai Publishing Trust|سال=1988|شابک=|مکان=|صفحات=}}&lt;/ref&gt; در آثار بهائی اعضای [[بیت العدل اعظم]] که از طریق انتخابات تعیین می‌شوند با عباراتی چون امینان خداوند در میان بندگانش&lt;ref name=":23" /&gt; و مردان عدالت&lt;ref&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=کتاب اقدس|نام خانوادگی=|نام=بهاءالله|ناشر=مرکز جهانی بهائی|سال=1992|شابک=|مکان=|صفحات=}}&lt;/ref&gt; توصیف می‌شوند. در متون بهائی ذکر شده آن‌ها باید مظهر تقوا&lt;ref name=":3"&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=الواح وصایای حضرت عبدالبهاء|نام خانوادگی=|نام=عبدالبهاء|ناشر=محفل روحانی ملی بهائیان پاکستان|سال=1960|شابک=|مکان=|صفحات=}}&lt;/ref&gt; و سرچشمه علم و دانایی&lt;ref name=":3" /&gt; و خیرخواه تمامی نوع بشر&lt;ref name=":3" /&gt; باشند.

در میان برخی از وظایفی که [[بهاءالله]] برای [[بیت العدل اعظم]] تعیین کرده می‌توان به مواردی همچون تعلیم و تربیت معنوی انسان‌ها، ایجاد رفاه، آموزش کودکان، مراقبت از ضعیفان و فقرا اشاره کرد.&lt;ref name="iranica2"&gt;{{cite encyclopedia |encyclopedia=Encyclopædia Iranica|year=1989|article=Bayt-al-`Adl (House of Justice)|first=Moojan|last=Momen}}&lt;/ref&gt; از دیگر وظایف بیت العدل اعظم ترویج صلح جهانی است.&lt;ref name="iranica2" /&gt; بر اساس آثار بهائی، این هیئت باید برای پایداری و حفاظت از مقام دین تلاش کند &lt;ref name=":23" /&gt; و در راه تعلیم و تربیت مردم، توسعه و آبادی ملت‌ها و حفاظت از شرافت انسان‌ها بکوشد.&lt;ref name=":23" /&gt;

[[بیت العدل اعظم]] در سال ۱۹۷۲ میلادی اساس نامه خود را تنظیم کرد و در آن جنبه‌های مختلف نحوۀ عملکرد و اختیارات و وظایف را خود مشخص نمود.&lt;ref name="Smith"&gt;{{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=Smith|نام=Peter|ناشر=Cambridge University Press|سال=۲۰۰۸|کتاب=An Introduction to the Baha'i Faith|شابک=0-521-86251-5}}&lt;/ref&gt; بر مبنای این اساس‌نامه این وظایف و اختیارات را می‌توان به صورت زیر خلاصه کرد: اداره امور جامعه بهائی در سطح جهانی، هدایت، سازمان دهی و هماهنگ سازی فعالیت‌های بهائی در سطح جهانی، محافظت از متون بهائی، محافظت از جامعهٔ بهائی در برابر آزار و اذیت و سرکوب؛ انتشار آئین بهائی، گسترش و تقویت [[نظم اداری|نظم اداری بهائی]]؛ ترویج خصلت‌های معنوی در جامعهٔ بهائی و دوستی و صلح میان ملت‌ها؛ پیاده‌سازی، لغو یا تغییر آن دسته دستورها و احکام که به وضوح در متون بهائی مطرح نشده‌است؛ تضمین حقوق، آزادی و اقدامات افراد؛ بکار بستن اصول و [[احکام بهائی]]؛ هدایت و هماهنگی فعالیت‌های بهائیان در سراسر جهان.&lt;ref name="Smith" /&gt;&lt;ref name="iranica2" /&gt;

[[بهاءالله]] و [[عبدالبهاء]] در آثار و متون بهائی تأکید کرده‌اند که بیت العدل اعظم تحت حمایت و مراقبت [[بهاءالله]] خواهد بود و [[بیت العدل اعظم]] با الهام و تأیید الهی تصمیم‌گیری و وضع حکم می‌کند و تصمیمات آن عاری از خطا هستند و منشأ خیر خواهند بود.&lt;ref name="Smith" /&gt;&lt;ref name=":14"&gt;{{یادکرد وب|نویسنده=|کد زبان=|تاریخ=|وبگاه=Iranica|نشانی=http://www.iranicaonline.org/articles/bayt-al-adl-house-of-justice-a-bahai-administrative-institution|عنوان=Bayt-Al-Adl}}&lt;/ref&gt; برای بهائیان پیروی از تصمیمات بیت العدل اعظم ضروری است.&lt;ref name="Smith" /&gt; در آئین بهائی طبقهٔ روحانیون و مجتهدان دینی وجود ندارد و هیچ‌کدام از اعضای بیت العدل اعظم به تنهایی دارای مقام ویژه یا مرجعیت و اقتدار نیستند. مرجعیت و اقتدار در آئین بهائی منحصراً در اختیار موسسات و شوراهایی است که به صورت جمعی تصمیم‌گیری می‌کنند ولی تک تک افراد عضو این شوراها مرجعیت و امتیازی ندارند.&lt;ref name=":14" /&gt;&lt;ref&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=Baha'i Faith|نام خانوادگی=Hartz|نام=Paula|ناشر=Infobase Publishing|سال=2009|شابک=|مکان=|صفحات=}}&lt;/ref&gt;

===موسسات انتصابی===
موسسات انتصابی عمدتاً نقش مشاوره و تشویق جامعه بهائی را بر عهده دارند.&lt;ref name=":9" /&gt;&lt;ref name=":12" /&gt; مشاورین قاره ای هیئتی متشکل از ۸۱ نفر است که اعضای آن هر پنج سال توسط [[بیت العدل اعظم|بیت‌العدل اعظم]] منصوب می‌شوند.&lt;ref name=":02" /&gt; مشاورین به محافل روحانی مشاوره می‌دهند، مشوق اقدامات و ابتکارات فردی هستند و به رشد و سرزندگی جوامع بهائی کمک می‌کنند.&lt;ref name=":02" /&gt; برخلاف موسسات انتخابی، هیئت مشاورین قاره‌ای اختیارات تقنینی، اجرایی و قضایی ندارد.&lt;ref name=":02" /&gt; مشاورین قاره‌ای افرادی را برای کمک با عنوان هیئت معاونین منصوب می‌کنند و معاونین نیز دستیارانی برای خود از جامعه بهائی برمی‌گزینند.&lt;ref name=":42"&gt;{{یادکرد کتاب|نشانی=https://www.worldcat.org/title/introduction-to-the-bahai-faith/oclc/181072578|عنوان=An introduction to the Baha'i faith|نام خانوادگی=Smith|نام=Peter|تاریخ=2008|ناشر=Cambridge University Press|سال=|شابک=9780521862516|مکان=Cambridge; New York|صفحات=180-182|زبان=English}}&lt;/ref&gt; در حالی که مشاورین قاره‌ای در هر دو سطح قاره‌ای و کشوری فعال هستند، معاونین و دستیاران ایشان در سطوح منطقه‌ای و محلی فعالیت می‌کنند.&lt;ref name=":42" /&gt; برای هماهنگی و هدایت فعالیت‌های مشاورین قاره‌ای، [[بیت العدل اعظم|بیت‌العدل اعظم]] هیئتی تحت عنوان دارالتبلیغ بین‌المللی برای ۵ سال منصوب می‌کند که متشکل از ۹ نفر است.&lt;ref name=":42" /&gt;&lt;ref name=":02" /&gt;&lt;span dir="RTL"&gt;&lt;/span&gt;
==معابد بهائی==
[[پرونده:Bahai how frankfurt.jpg|بندانگشتی|250px|مشرق‌الاذکار فرانکفورت آلمان]]
در آئین بهائی مفاهیم عبادت، کار و خدمت، در قالب مؤسسه مشرق الاذکار تلفیق می‌شوند و آثار بهائی مشرق‌الاذکار را نمادی از پیوند عبادت و خدمت می‌دانند.&lt;ref name=":7" /&gt; مجموعه مشرق الاذکار از یک ساختمان مرکزی به عنوان محل نیایش (معبد) تشکیل شده‌است و در اطراف آن موسسات عام‌المنفعه ای قرار خواهند گرفت که هدفشان فراهم آوردن امکانات آموزشی، بهداشتی و سایر خدمات در راستای پیشرفت اجتماعی و اقتصادی جامعه است.&lt;ref name=":2" /&gt;&lt;ref name=":7" /&gt;

در حال حاضر هشت معبد بهائی قاره ای یا منطقه‌ای بهائی در جهان وجود دارند که واقع در استرالیا، ساموآ، اوگاندا، شیلی، آلمان، هندوستان، پاناما و ایالات متحده آمریکا هستند.&lt;ref&gt;{{یادکرد وب|نویسنده=|کد زبان=|تاریخ=11 November 2018|وبگاه=CNN|نشانی=https://edition.cnn.com/style/article/bahai-temple-chile/index.html|عنوان=The temple that welcomes all religions, or none at all}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{یادکرد وب|نویسنده=|کد زبان=|تاریخ=22 مهر 1395|وبگاه=رادیو فردا|نشانی=https://www.radiofarda.com/a/f14-bahai-house-of-worship-in-chile/28051467.html|عنوان=نخستین معبد آیین بهایی در آمریکای جنوبی در کشور شیلی افتتاح شد}}&lt;/ref&gt;

هر یک از این معابد معماری خاص خود را دارند که با تأثیر از فرهنگ محلی و در همخوانی با عناصر زیست‌محیطی، اجتماعی و فرهنگی بومی هر منطقه طراحی شده‌است.&lt;ref name=":11"&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان="Bahai temples"|نام خانوادگی=Rafati|نام=V|نام خانوادگی۲=Sahba|نام۲=F|ناشر=|سال=|شابک=|سری=Encyclopædia Iranica|مکان=|صفحات=}}&lt;/ref&gt; از جمله خصوصیات مشترک در طراحی این معابد این است که همه طرحی دایره‌وار، ۹ ضلع، ۹ در ورودی و گنبد دارند و پیرامون آنها را باغ و فضای سبز فرا گرفته‌است.&lt;ref name=":7" /&gt;&lt;ref name=":11" /&gt;

در معابد بهائی موعظه یا آداب و آئین خاصی انجام نمی‌پذیرد.&lt;ref name=":11" /&gt; برنامه دعا و نیایش در این معابد شامل قرائت آثار بهائی و متون دینی سایر ادیان است که می‌تواند به زبان‌های مختلف و به شکل قرائت ساده یا همراه با آواز صورت گیرد.&lt;ref name=":7" /&gt;&lt;ref name=":11" /&gt; معابد بهائی به روی همگان از هر دین، نژاد، ملیت، قوم و جنسیت باز هستند.&lt;ref name=":11" /&gt;

در اردیبهشت سال۱۳۹۱ (آوریل ۲۰۱۲) شورای حاکمهٔ بین‌المللی دیانت بهائی، بیت‌العدل اعظم، برنامهٔ ساخت دو معبد ملی (در جمهوری دموکراتیک کنگو و پاپوآ گینه نو) و ۵ معبد محلی (باتامبانگ در کامبوج، بیهار شریف در هندوستان، ماتوندا سوی در کنیا، نورته دل کائوکا در کلمبیا و تانا در وانواتو) را اعلام کرد.&lt;ref&gt;{{یادکرد وب|نویسنده=|کد زبان=|تاریخ=3 اردیبهشت 1393|وبگاه=سرویس خبری جامعه بهائی|نشانی=https://news.persian-bahai.org/story/354|عنوان=اعلام برنامهٔ ساخت مشرق‌الاذکارهای تازه}}&lt;/ref&gt; معبد بهائی باتامبانگ در کامبوج در سپتامبر ۲۰۱۷ (شهریور ۱۳۹۶) بازگشایی شد&lt;ref&gt;{{یادکرد وب|نویسنده=Vandy Muang|کد زبان=|تاریخ=7 September 2017|وبگاه=The Phnom Penh Post|نشانی=https://www.phnompenhpost.com/post-property/bahai-house-worship-emerges-battambang|عنوان=Baha’i House of Worship emerges in Battambang}}&lt;/ref&gt; و معبد بهائی محلی نورته دل کائوکا در کلمبیا در ژوئیه ۲۰۱۸ (مرداد ۱۳۹۷) افتتاح شد.&lt;ref&gt;{{یادکرد وب|نویسنده=|کد زبان=|تاریخ=1 مرداد 1397|وبگاه=سرویس خبری جامعه بهائی|نشانی=https://news.persian-bahai.org/1275|عنوان=گشایش معبد کلمبیا طی مراسمی پرنشاط و سرورانگیز}}&lt;/ref&gt;

==تقویم بهائی==
تقویم بهائی یک تقویم خورشیدی است که از نوزده ماه نوزده روزه به علاوه چهار روز (یا در سال‌های کبیسه ۵ روز) که ایام هاء نامیده می‌شوند تشکیل شده‌است.&lt;ref&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=Encyclopedia of Religion. 2 (2nd ed.)|نام خانوادگی=Hutter|نام=Manfred|ناشر=Macmillan Reference US|سال=2005|شابک=|مکان=Detroit, Michigan|صفحات=}}&lt;/ref&gt; دوران چهار (یا ۵ روزه) ایام هاء زمانی برای جشن و شادی، نیکوکاری و امور خیریه و مهمان نوازی است و دقیقاً قبل از شروع ماه آخر در تقویم بهائی که ماه روزه داری است قرار دارد.&lt;ref name=":2" /&gt; شروع سال نو در تقویم بهائی مطابق با نوروز و اعتدال بهاری در نیمکره شمالی است.&lt;ref name=":2" /&gt; در تقویم بهائی هر ماه نامی دارد که برگرفته از یکی از صفات الهی است.&lt;ref name=":2" /&gt;

==اماکن مقدس بهائیان==
&lt;span dir="RTL"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span dir="RTL"&gt;&lt;/span&gt;حیفا و عکا برای بهاییان شهرهایی مقدس‌اند. آرامگاه بهاءالله در عکا و آرامگاه سیدعلی‌محمد باب در حیفا واقع شده‌است.&lt;ref&gt;{{یادکرد وب|نام خانوادگی=صلح‌جو|نام=حسن|کد زبان=fa|تاریخ=۲۵ مهر ۱۳۹۱|اثر=بی‌بی‌سی فارسی|نشانی بایگانی=|نشانی=http://www.bbc.com/persian/arts/2012/10/121008_l44_makhmalbaf_gardner_movie|تاریخ بایگانی=|عنوان='باغبان' محسن مخملباف، جرم‌های تازه یک فیلم‌ساز|ناشر=|بازبینی=16-10-2012}}&lt;/ref&gt;
==متون بهائی==
کتاب‌ها و نامه‌های بسیاری توسط [[بهاءالله]]، [[عبدالبهاء]] و شوقی افندی نوشته شده‌است که همگی جزو آثار بهائی دسته بندی می‌شوند.&lt;ref name=":13"&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=The Development of Babi and Baha'i Communities|نام خانوادگی=Ioannesyan|نام=Youli|ناشر=Routledge|سال=2013|شابک=978–0–415–66136–2|مکان=|صفحات=3}}&lt;/ref&gt; در آئین بهائی آثار باب و بهاءالله به عنوان وحی یا کلام الهی، متون و سخنرانی های عبدالبهاء و آثار شوقی افندی به عنوان تفسیر و تبیین رسمی و آثار بیت العدل اعظم به عنوان تشریع و توضیحات رسمی در نظر گرفته می‌شود.&lt;ref name=":2" /&gt; آثار [[بهاءالله]] در اصل به زبان فارسی و عربی نگاشته شده است و امروز به بیش از هشتصد زبان ترجمه شده است.&lt;ref name=":13" /&gt;
{| class="wikitable sortable" style="text-align:right"
|-
![[بهاءالله]]
|[https://www.bahai.org/fa/library/authoritative-texts/bahaullah/kitab-i-aqdas/ کتاب اقدس]، [https://www.bahai.org/fa/library/authoritative-texts/bahaullah/kitab-i-iqan/ کتاب ایقان]، [https://www.bahai.org/fa/library/authoritative-texts/bahaullah/hidden-words/3#828027125 کلمات مکنونه فارسی]، [https://www.bahai.org/fa/library/authoritative-texts/bahaullah/hidden-words/2#072133754 کلمات مکنونه عربی]، [https://www.bahai.org/fa/library/authoritative-texts/bahaullah/tablets-bahaullah/ اشراقات]، [https://www.bahai.org/fa/library/authoritative-texts/bahaullah/tablets-bahaullah/ اقتدارات]، [https://www.bahai.org/fa/library/authoritative-texts/bahaullah/seven-valleys-four-valleys/1#019727131 هفت وادی]، [https://www.bahai.org/fa/library/authoritative-texts/bahaullah/seven-valleys-four-valleys/1#019727131 چهار وادی]، [http://aeenebahai.org/fa/node/2375/%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8-%D8%AF%D8%B1%DB%8C%D8%A7%DB%8C-%D8%AF%D8%A7%D9%86%D8%B4 دریای دانش]، [https://www.bahai.org/fa/library/authoritative-texts/bahaullah/gems-divine-mysteries/ جواهر الاسرار]
|-
![[عبدالبهاء]]
|[https://www.bahai.org/fa/library/authoritative-texts/abdul-baha/secret-divine-civilization/ رساله مدنیه]، [http://reference.bahai.org/fa/t/ab/RST/ رساله سیاسیه]، [http://reference.bahai.org/fa/t/ab/ خطابات (سه جلد)]، [http://reference.bahai.org/fa/t/ab/ مکاتیب (نه جلد)]، [http://reference.bahai.org/fa/t/ab/SAQ/ مفاوضات]، [https://www.bahai.org/fa/library/authoritative-texts/abdul-baha/travelers-narrative/ مقاله شخصی سیاح]، [https://www.bahai.org/fa/library/authoritative-texts/abdul-baha/memorials-faithful/ تذکرة الوفا]، [http://reference.bahai.org/fa/t/ab/MABP/ مجموعه الواح به افتخار بهائیان پارسی]، [https://www.bahai.org/fa/library/authoritative-texts/abdul-baha/will-testament-abdul-baha/ الواح وصایا]
|-
![[شوقی افندی]]
|[http://reference.bahai.org/download/adj1-fa-pdf.zip ظهور عدل الهی] ([https://www.bahai.org/library/authoritative-texts/shoghi-effendi/advent-divine-justice/ انگلیسی])، [http://reference.bahai.org/download/dob-fa-pdf.zip دور بهائی] ([https://www.bahai.org/beliefs/essential-relationships/administrative-order/articles-resources/from-dispensation-bahaullah انگلیسی])،  [http://reference.bahai.org/download/gpb-fa-pdf.zip کتاب قرن بدیع] ( [https://www.bahai.org/library/authoritative-texts/shoghi-effendi/god-passes-by/ انگلیسی])، [http://reference.bahai.org/download/ctn-fa-pdf.zip ندا باهل عالم]، [http://reference.bahai.org/download/cf-fa-pdf.zip حصن حصین شریعت الله] ([https://www.bahai.org/library/authoritative-texts/shoghi-effendi/citadel-faith/ انگلیسی])، [http://reference.bahai.org/fa/t/se/JMJ/ جلوه مدنیت الهی] ([https://www.bahai.org/beliefs/universal-peace/articles-resources/from-unfoldment-world-civilization انگلیسی])، [http://reference.bahai.org/fa/t/se/HB3/ حیات بهائی]، [http://reference.bahai.org/fa/t/se/PSE/ مجموعه مناجات]
|- 
![[بیت العدل اعظم|بیت‌العدل‌اعظم]]
|[http://reference.bahai.org/download/pwp-fa-pdf.zip وعده صلح جهانی]، [https://www.bahaisofiran.org/assets/Baha'u'llah.pdf حضرت بهاءالله]،  [http://reference.bahai.org/download/col-fa-pdf.zip قرن انوار]، [http://reference.bahai.org/download/col-fa-pdf.zip رفاه عالم انسانی]، [https://www.payamha-iran.org/ مجموعه پیام‌ها]
|}

==پیوند به بیرون==

*[http://info.bahai.org/persian سایت رسمی جامعه جهانی بهائی]
*[https://www.bahaisofiran.org/ سایت رسمی جامعه بهائیان ایران]
*[http://www.reference.bahai.org/fa کتابخانه آثار بهائی]
*[https://www.bahaisofiran.org/%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%87 کتابخانه سایت بهائیان ایران]
*[https://www.bahaisofiran.org/assets/%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%D8%A8%D9%87%D8%A7%D8%A1%20%D9%88%20%D8%AA%D9%88%D9%84%D9%91%D8%AF%20%D8%A7%D9%86%D8%B3%D8%A7%D9%86%20-%20Nader%20Saiedi.pdf عبدالبهاء و تولد انسان]
*[https://www.bahaisofiran.org/assets/%D8%B7%D9%84%D9%88%D8%B9%DB%8C%20%D8%AF%DB%8C%DA%AF%D8%B1.pdf طلوعی دیگر، کتابی در معرفی آئین بهائی]
*[https://www.bahaisofiran.org/assets/%DA%AF%D9%88%D9%87%D8%B1%D9%87%D8%A7%DB%8C%20%D9%BE%D9%86%D9%87%D8%A7%D9%86.pdf گوهرهای پنهان، کتابی در معرفی آئین بهائی]
*[https://www.bahaisofiran.org/%D8%A7%D8%B9%D8%AA%D9%82%D8%A7%D8%AF%D8%A7%D8%AA_%D8%A7%D8%B3%D8%A7%D8%B3%DB%8C_%D8%A8%D9%87%D8%A7%DB%8C%DB%8C%D8%A7%D9%86 عقاید اساسی آئین بهائی]
*[https://www.bahaisofiran.org/assets/Persian%20Baha'i%20Magazine%20LQ.pdf نشریه بهائیان]

==جستارهای وابسته==

*[[بهاءالله]]
*[[عبدالبهاء]]
*[[شوقی افندی]]
*[[ایادی امرالله]]
*[[بیت العدل اعظم]]
*[[آموزه های بهائی|آموزه‌های بهائی]]
*[[احکام بهائی]]
*[[ازدواج بهائی]]
*[[سید علی‌محمد باب]]
*[[من یظهره‌الله]]
*[[آثار سید علی‌محمد باب|آثار سید علی محمد باب]]
*[[نظم اداری]]
*[[سفرهای_عبدالبهاء_به_غرب|سفرهای عبدالبهاء به غرب]]

==منابع==
&lt;references /&gt;</text>
      <sha1>tajb6baxxsqzi3sq4n875mk2t8h0pf2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>پودمان:Citation/CS1/en/Suggestions</title>
    <ns>828</ns>
    <id>126</id>
    <revision>
      <id>197</id>
      <timestamp>2019-03-31T18:14:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Peyman9</username>
        <id>4</id>
      </contributor>
      <comment>صفحه‌ای تازه حاوی «--Please insert new suggestions in alphabetical order --The form is ['incorrect'] = 'correct',  suggestions = { 	['accessmonth'] = 'access-...» ایجاد کرد</comment>
      <origin>197</origin>
      <model>Scribunto</model>
      <format>text/plain</format>
      <text bytes="8260" sha1="js6xozslbdgyigcumx6taxh33cortcl" xml:space="preserve">--Please insert new suggestions in alphabetical order
--The form is ['incorrect'] = 'correct',

suggestions = {
	['accessmonth'] = 'access-date', -- no longer supported by us, but still by citation templates mirrored in foreign WPs; can be emulated using 'access-date'
	['accesso'] = 'access-date', --  Italian
	['accessyear'] = 'access-date', -- no longer supported by us, but still by citation templates mirrored in foreign WPs; can be emulated using 'access-date'
	['address'] = 'location',
	['année'] = 'year', -- French
	['año'] = 'year',
	['año-original'] = 'orig-year',
	['añoacceso'] = 'access-date', -- Spanish
	['annoaccesso'] = 'access-date', --Italian
	['annodiaccesso'] = 'access-date', --Italian
	['apellido'] = 'last', -- Spanish
	['archiv-datum'] = 'archive-date', -- German
	['archive date'] = 'archive-date',
	['archiv-url'] = 'archive-url', -- German
	['archive url'] = 'archive-url', -- Spanish
	['artist'] = 'others',
	['auflage'] = 'edition', -- German
	['auteur'] = 'author', -- French
	['auther'] = 'author',
	['author link'] = 'author-link', -- Polish
	['author link2'] = 'author2-link', -- Polish
	['autor'] = 'authors', -- German (singular and plural)
	['autore'] = 'author', -- Italian
	['autthor'] = 'author',
	['band'] = 'volume', -- German
	['chapter_title'] = 'chapter',
	['cita'] = 'quote', -- Spanish
	['citazione'] = 'quote', -- Italian
	['coauthor'] = 'author',
	['coauthors'] = 'author',
	['coautores'] = 'author', -- Spanish
	['coautori'] = 'author', -- Italian
	['cognome'] = 'last', -- Italian
	['consulté le'] = 'access-date', -- French
	['czasopismo'] = 'journal', -- Polish
	['data'] = 'date', -- Polish, Italian
	['dataarchivio'] = 'archive-date', -- Italian
	['data dostępu'] = 'access-date', -- Polish
	['datum'] = 'date', -- German
	['deadlink'] = 'dead-url',
	['distributor'] = 'publisher',
	['dnb'] = 'id', -- German (as 'id={{DNB-IDN|...}}') (not yet supported by us directly)
	['éditeur'] = 'editor', -- French
	['editon'] = 'edition',
	['editoin'] = 'edition',
	['editorial'] = 'publisher',
	['en ligne le'] = 'archive-date', -- French
	['encyclopædia'] = 'encyclopedia',
	['enlaceautor'] = 'author-link', -- Spanish
	['fecha'] = 'date', -- Spanish
	['fechaacceso'] = 'access-date', -- Spanish
	['fechaarchivo'] = 'archive-date', -- Spanish
	['filetype'] = 'format',
	['first 1'] = 'first1',
	['foramt'] = 'format',
	['formato'] = 'format', -- Spanish, Italian, Polish
	['frist'] = 'first',
	['herausgeber'] = 'editors', -- German (singular and plural)
	['idioma'] = 'language', -- Spanish, Italian
	['imię'] = 'first', -- Polish
	['isbnistformalfalsch'] = 'ignore-isbn-error', -- German
	['isnb'] = 'isbn',
	['jahr'] = 'year', -- German
	['kapitel'] = 'chapter', -- German
--	['kommentar'] = 'comment', -- German (not yet supported by us)
	['lang'] = 'language',
	['langauge'] = 'language',
	['langue'] = 'language', -- French
	['last 1'] = 'last1',
	['lieu'] = 'location', -- French
	['lingua'] = 'language', -- Italian
	['lire en ligne'] = 'url', -- French
	['lizenznummer'] = 'id', -- German (as 'id=License ...')
	['loaction'] = 'location',
	['locatoin'] = 'location',
	['lugar'] = 'location', -- Spanish
	['miejsce'] = 'location', -- Polish
	['miesiąc'] = 'date', -- Polish
	['mois'] = 'date', -- French
	['monat'] = 'date', -- German
--	['name'] = 'author', -- 'name' is often erroneously used for 'title' and 'work' as well, so no suggestion is better than a wrong suggestion
	['nazwisko'] = 'last', -- Polish
	['nespaper'] = 'newspaper',
	['newpaper'] = 'newspaper',
	['news'] = 'newspaper',
	['nom'] = 'last', -- French
	['nom1'] = 'last1', -- French
	['nombre'] = 'first', -- Spanish
	['nome'] = 'first', -- Italian
	['nummer'] = 'number', -- German
	['obra'] = 'work', -- Spanish
	['odpowiedzialność'] = 'agency', -- Polish
	['offline'] = 'dead-url', -- German
	['online'] = 'url', -- German (not a direct replacement, but can be emulated)
	['opublikowany'] = 'agency', -- Polish
	['opera'] = 'work', -- Italian
	['origdate'] = 'orig-year',
	['originaljahr'] = 'orig-year', -- German
	['originalort'] = 'location', -- German (if 'ort' is specified at the same time, the latter should be put in 'publication-place')
	['originalsprache'] = 'language', -- German
	['originaltitel'] = 'title', -- German (if 'originaltitel' is specified, any possible contents of 'title' should be put in 'trans-title')
	['ort'] = 'location', -- German
	['other'] = 'others',
	['oznaczenie'] = 'agency', -- Polish
	['pagees'] = 'pages',
	['página'] = 'page', -- Spanish, Italian
	['páginas'] = 'pages', -- Spanish, Italian
	['passage'] = 'pages', -- French
	['pagina'] = 'pages', -- Italian
	['pagine'] = 'pages', -- Italian
	['périodique'] = 'publisher', -- French
	['plublisher'] = 'publisher',
	['pmcid'] = 'pmc',
	['praca'] = 'work', -- Polish
	['prénom'] = 'first', -- French
	['prénom1'] = 'first1', -- French
	['ps'] = 'postscript',
	['pub'] = 'publisher',
	['pulbication-place'] = 'publication-place',
	['reihe'] = 'series', -- German
	['retrieved'] = 'access-date',
	['rok'] = 'date', -- Polish
	['sammelwerk'] = 'work', -- German
	['seiten'] = 'pages', -- German
	['seria'] = 'series', -- Polish
	['série'] = 'work', -- French *RECHECK*
	['service'] = 'agency',
	['sitioweb'] = 'website', --Spanish
	['stron'] = 'page', -- Polish
	['strony'] = 'pages', -- Polish
	['spalten'] = 'at', -- German (not a direct replacement, but can be emulated)
	['sprache'] = 'language', -- German
	['suscripción'] = 'subscription', -- Spanish, Polish
	['tag'] = 'date', -- German
	['tile'] = 'title',
	['tite'] = 'title',
	['titel'] = 'title', -- German
	['titel-p'] = 'title', -- German ('postscript=none' should be added as well)
	['titelerg'] = 'contribution', -- German (not a direct replacement, but can be emulated)
	['titolo'] = 'title', -- Spanish, Italian
	['titre'] = 'title', -- French
	['títle'] = 'title',
	['título'] = 'title', -- Spanish
	['transchapter'] = 'trans-chapter',
	['translator'] = 'others',
	['transtitle'] = 'trans-title',
	['typ'] = 'author-mask', -- German (not a direct replacement, but the only valid argument 'typ=wl' can be emulated using 'author-mask')
	['tytuł'] = 'title', -- Polish
	['ubicación'] = 'location', -- Spanish
	['urlarchivo'] = 'archive-url', -- Spanish
	['urlarchivio'] = 'archive-url', -- Italian
	['urn'] = 'id', -- German (as 'id={{URN|...}}') (not yet supported by us directly)
	['übersetzer'] = 'translator', -- German (singular and plural)
	['verlag'] = 'publisher', -- German
	['vol'] = 'volume', 
	['volumen'] = 'volume', -- Spanish
	['werk'] = 'work', -- German
	['werkerg'] = 'contribution', -- German (not a direct replacement, but can be emulated)
	['wkautore'] = 'author-link', -- Italian
	['wolumin'] = 'volume', -- Polish
	['wydanie'] = 'number', -- Polish
	['wydawca'] = 'publisher', -- French
	['zaprezentowany'] = 'publisher', -- French
	['zdb'] = 'id', -- German (as 'id={{ZDB|...}}') (not yet supported by us directly)
	['zitat'] = 'quote', -- German
	['zugriff'] = 'access-date', -- German
}


--[[--------------------------&lt; P A T T E R N S &gt;--------------------------------------------------------------

Here we use Lua patterns to make suggestions.  The form is ['pattern'] = 'correct',

Lua patterns are not regex though they are similar.  The escape character is '%', not '\'.  For more information about
lua patterns, see: Extension:Scribunto/Lua_reference_manual#Patterns

Patterns should probably always include the '^' and '$' anchor assertions to prevent a partial match from incorrectly
suggesting the wrong parameter name.  For instance, the pattern 'a[utho]+r' matches 'author' in the no-longer-supported
parameter |author-separator= so the code suggests '|author='; the same pattern also matches the no-longer-supported
parameter |separator= (returning 'ator') so again, the code suggests '|author='.

One capture is supported, typically the enumerator from an enumerated parameter (the '6' in |author6=, etc.)  The value from the
capture replaces $1 in the 'correct' value.

]]

local patterns = {
	['^ac+es+ ?d?a?t?e?$'] = 'access-date',
	['^a[utho]+r$'] = 'author',
	['^a[utho]+r(%d+)$'] = 'author$1', -- enumerated
	['^pu[blish]+ers?$'] = 'publisher',
	}

return {suggestions = suggestions, patterns=patterns};</text>
      <sha1>js6xozslbdgyigcumx6taxh33cortcl</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>الگو:Cite journal</title>
    <ns>10</ns>
    <id>127</id>
    <revision>
      <id>198</id>
      <timestamp>2019-03-31T18:15:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Peyman9</username>
        <id>4</id>
      </contributor>
      <comment>صفحه‌ای تازه حاوی «&lt;includeonly&gt;{{#invoke:Citation/CS1/en|citation |CitationClass=journal }}&lt;/includeonly&gt;&lt;noinclude&gt; {{documentation}} &lt;/noinclude&gt;» ایجاد کرد</comment>
      <origin>198</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="129" sha1="pby0tf4cgyj32ppnp994k4j23jy1xb2" xml:space="preserve">&lt;includeonly&gt;{{#invoke:Citation/CS1/en|citation
|CitationClass=journal
}}&lt;/includeonly&gt;&lt;noinclude&gt;
{{documentation}}
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>pby0tf4cgyj32ppnp994k4j23jy1xb2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>شوقی افندی</title>
    <ns>0</ns>
    <id>128</id>
    <revision>
      <id>740</id>
      <parentid>736</parentid>
      <timestamp>2021-11-17T10:35:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>BahaiBot</username>
        <id>5</id>
      </contributor>
      <minor/>
      <comment>ربات: افزودن [[es:Shoghi Effendi]]</comment>
      <origin>740</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="19682" sha1="1muu2z1e0kcuuwi5nf04kjyuvabs891" xml:space="preserve">[[پرونده:Shoghi-Effendi-Guardian.jpg|جایگزین=شوقی افندی|بندانگشتی|350x350پیکسل|شوقی افندی]]
'''شوقی افندی ربّانی''' (۱ مارس ۱۸۹۷ م - ۴ نوامبر ۱۹۵۷ م) که به شوقی افندی هم شناخته می‌شود، به مدت سی و شش سال ولی امر و سرپرست جامعه بهائی در سراسر عالم بود و نظم اداری جهانی بهائی را توسعه بخشید. او که نتیجه (فرزند نوه) [[بهاءالله]] شارع دین بهائی و نوه دختری [[عبدالبهاء]] بود، طبق [https://www.bahai.org/fa/library/authoritative-texts/abdul-baha/will-testament-abdul-baha/1#474149947 الواح وصایا] (وصیت نامه [[عبدالبهاء]]) پس از وی، مسئولیّت ولایت امر در جامعه بهائی را از ۲۸ نوامبر ۱۹۲۱ میلادی تا زمان مرگش در نوامبر ۱۹۵۷ میلادی، به عهده گرفت و در بین پیروان آئین بهائی به '''ولیِّ امرُالله '''ملقّب گردید.&lt;ref&gt;{{یادکرد کتاب |نام خانوادگی= جانسون|نام= لووِل|کتاب= ولی محبوب امرالله| ناشر= محفل روحانی بهائیان آفریقای جنوبی - ژوهانسبورگ |سال= ۲۰۰۷ |شابک=}}&lt;/ref&gt;

==دوران کودکی و نوجوانی==
{{بهائی}}
شوقی افندی در یکم مارس ۱۸۹۷ در شهر عکا (تبعیدگاه [[بهاءالله]] و خانواده‌اش) در قلمرو دولت عثمانی متولّد شد. پدرش میرزا هادی از خویشاوندان سید علی محمّد باب بود و مادرش ضیائیّه، دختر عبدالبهاء. در زمان تولّد شوقی، [[عبدالبهاء]] و خانواده‌اش هنوز زندانی حکومت عثمانی بودند ولی در آن هنگام، کمی از محدودیّت‌های زندان کاسته شده بود و آنها در خانه‌ای در شهر عکّا که محلّ تبعیدشان بود و محصور به دیوار و خندق بود، سکونت داشتند. شوقی افندی تا ۱۱ سالگی را در زندان عکّا به همراه خانوادهٔ خود سپری نمود. با انقلاب ترکان جوان در سال ۱۹۰۸ میلادی بسیاری از زندانیان آزاد شدند، از جمله عبدالبهاء که به همراه خانوادهٔ خود جهت تأمین تحصیلات نواده‌هایش به شهر حیفا که در ۱۲ کیلومتری عکّا واقع شده، نقل مکان کرد. شوقی افندی برای ادامهٔ تحصیل به کالج دفرر {{به فرانسوی|Des Freres}} و بعد از آن به مدرسهٔ شبانه‌روزی کاتولیکی در بیروت وارد شد و بعد در دانشگاه آمریکایی بیروت ادامهٔ تحصیل داد. در همان زمان بود که نام خانوادگی '''ربّانی''' که به پیشنهاد [[عبدالبهاء]] به او داده شده بود را برگزید و از آن پس به '''شوقی ربّانی''' مشهور گردید. پس از آن برای ادامهٔ تحصیل در کالج بالیول {{به انگلیسی|Balliol}} وابسته به دانشگاه آکسفورد به انگلستان مهاجرت کرد.&lt;ref&gt;آموزه‌های نظم نوین صفحات ۲۹۳ و ۲۹۴&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{یادکرد کتاب |نام خانوادگی=جانسون |نام=لووِل |کتاب=ولی محبوب امرالله | ناشر=محفل روحانی بهائیان آفریقای جنوبی - ژوهانسبورگ |سال= ۲۰۰۷|شابک=}}&lt;/ref&gt;

==تحصیلات==
شوقی افندی در سال ۱۹۱۸ میلادی در سن ۲۱ سالگی از دانشگاه علوم و صنایع دانشگاه بیروت با مدرک لیسانس، فارغ التّحصیل شد. پس از آن به حیفا بازگشت و مدّت دو سال را به عنوان منشی و فرد مورد اعتماد [[عبدالبهاء]] به خدمت او پرداخت.
پس از آن به قصد ادامهٔ تحصیل و تکمیل زبان انگلیسی به انگلستان رفت و در کالج ''بالیول'' که یکی از قدیمی‌ترین کالج‌های دانشگاه آکسفورد بود در رشته اقتصاد و علوم اجتماعی مشغول به تحصیل شد.&lt;ref&gt;{{یادکرد کتاب |نام خانوادگی=جانسون |نام= لووِل|کتاب=ولی محبوب امرالله | ناشر=محفل روحانی بهائیان آفریقای جنوبی - ژوهانسبورگ |سال=۲۰۰۷ |شابک=}}&lt;/ref&gt;
شوقی افندی در خلال تحصیل، بخشی از وقت خود را به یادگیری زبان انگلیسی و تسلّط بر این زبان اختصاص داد تا این که بر این زبان هم در حدّ زبان‌های فارسی، ترکی، عربی و فرانسه مسلّط گردد. هدف او از احاطه بر زبان انگلیسی این بود که بتواند در آینده، آثار بهائی را به این زبان ترجمه کند.&lt;ref&gt;{{یادکرد کتاب |نام خانوادگی=خادم |نام=ریاض |کتاب=شوقی افندی در آکسفورد | ناشر=جرج رونالد. آکسفورد |سال=۱۹۹۹ |شابک=}}&lt;/ref&gt;

==ولایت امر==
در روز ۲۹ نوامبر ۱۹۲۱ میلادی، زمانی که شوقی افندی در آکسفورد مشغول به تحصیل بود، خبر درگذشت [[عبدالبهاء]] را دریافت کرد.&lt;ref&gt;{{یادکرد کتاب |نام خانوادگی= Taherzadeh |نام= Adib |کتاب= The Child of the Covenant| ناشر= Oxford, UK: George Ronald |سال= 2000|شابک=}}&lt;/ref&gt; پس از بازگشتش به حیفا و اطّلاع از مضمون الواح وصایا دریافت که به عنوان جانشین [[عبدالبهاء]] تعیین گشته و وظیفهٔ رهبری و سرپرستی جامعهٔ بهائیان عالم به او محوّل شده‌است.&lt;ref&gt;{{یادکرد کتاب |نام خانوادگی= Vale|نام= Mona|کتاب= The Will And Testament of ‘Abdu’l-Bahá. | ناشر= Bahá'í Publications Australia|سال= 1992 |شابک=}}&lt;/ref&gt; او این مسئولیّت را در سنّ ۲۴ سالگی برای خود بسیار سنگین می‌دانست و جهت آمادگی برای انجام این وظیفهٔ خطیر، حیفا را برای چند ماه ترک کرد و عزلت اختیار نمود و اداره امور، به '''بهیّه خانم'''، دختر [[بهاءالله]] و خواهر [[عبدالبهاء]] ملقّب به '''ورقهٔ علیا''' سپرده شد.&lt;ref&gt;{{یادکرد کتاب |نام خانوادگی= ربّانی |نام= روحیّه |کتاب= گوهر یکتا | ناشر= مؤسّسه ملّی مطبوعات امری، تهران|سال= |شابک=}}&lt;/ref&gt;
شوقی افندی در ۱۵ دسامبر ۱۹۲۲ به حیفا بازگشت و تا پایان عمر، نزدیک به ۳۶ سال مسئولیّت ولایت امر را به عهده داشت.&lt;ref&gt;{{یادکرد کتاب |نام خانوادگی= جانسون|نام= لووِل|کتاب= ولی محبوب امرالله | ناشر= محفل روحانی بهائیان آفریقای جنوبی - ژوهانسبورگ|سال= ۲۰۰۷|شابک=}}&lt;/ref&gt;

==ازدواج==
در مارس ۱۹۳۷ شوقی افندی با '''مری مکسوِل''' که بعدها به '''روحیّه خانم''' ملقّب گردید، ازدواج کرد.&lt;ref&gt;{{یادکرد کتاب |نام خانوادگی= اسمیت |نام= پیتر |کتاب= شوقی افندی | ناشر= Oxford: Oneworld Publications |سال=۲۰۰۰ |شابک=}}&lt;/ref&gt; او تنها فرزند مِی مکسول و ویلیام سادرلند مکسول بود. ویلیام مکسول یک آرشیتکت معروف کانادایی بود و بعدها در بسیاری از طرّاحی‌های ساختمان‌های بهائی به شوقی افندی کمک بسیاری کرد.
نامزدی ساده‌ای و بعد از آن مراسم عقد، هر دو در اتاق ورقهٔ علیا صورت گرفت. این ازدواج، با مراسم، دعوت‌ها، ضیافت و جشن و لباس‌های مخصوص و غیره توأم نبود. والدین هر دو طرف، ورقهٔ عقد را که نشان از رضایت آنان داشت امضاء نمودند و همان شب هر دو در خانهٔ شوقی افندی که عبارت از دو اتاق بسیار ساده بود، ساکن شدند.&lt;ref name="ReferenceA"&gt;{{یادکرد کتاب |نام خانوادگی= جانسون|نام= لووِل|کتاب= ولی محبوب امرالله| ناشر= محفل روحانی بهائیان آفریقای جنوبی - ژوهانسبورگ|سال= ۲۰۰۷|شابک=}}&lt;/ref&gt;

==درگذشت==
[[پرونده:Shoghi Effendi resting place.jpg|بندانگشتی|آرامگاه شوقی افندی]]
اواخر سال ۱۹۵۷ میلادی، شوقی افندی به جهت تهیّهٔ لوازم و اثاثیّه برای دارالآثار، در لندن بسر می‌برد که به آنفلوآنزای آسیائی مبتلا گردید. او که در اثر این بیماری بسیار ضعیف شده بود، در سحرگاه چهارم نوامبر ۱۹۵۷ قلبش از کار ایستاد.&lt;ref name="ReferenceA" /&gt;
بر طبق احکام بهائی که جسد را نمی‌توان بیش از یک ساعت از محلّ فوت حرکت داد، بنابراین شوقی افندی در لندن به خاک سپرده شد.&lt;ref&gt;{{یادکرد کتاب |نام خانوادگی= Hartz|نام= Paula|کتاب= World Religions Bahai Faith | ناشر= Chelsea House Publishers|سال= 2009|شابک=}}&lt;/ref&gt;

==دستاوردها==
ولی امر جوان مأموریّت خود را در شرایط آشفتهٔ پس از جنگ جهانی اوّل آغاز نمود.&lt;ref&gt;{{یادکرد وب |نویسنده = گلنفورد اِ میچل |نشانی=www.bahai.org |عنوان= شوقی ربّانی، راهنمای هزاره جدید| ناشر = |تاریخ = |تاریخ بازبینی=۲۴ بهمن ۱۳۹۴}}&lt;/ref&gt; او با تکیه بر الواح وصایای [[عبدالبهاء]] که به تعبیر خود او «منشور نظم اداری بهائی» است، این نظم اداری را بنا ساخت و پس از مطالعهٔ دقیق آثار [[بهاءالله]] و [[عبدالبهاء]] دربارهٔ تأسیس مؤسّسات بهائی، روش هائی ابداع کرد تا بتوان مؤسّسات و تشکیلات بهائی را ایجاد نمود.&lt;ref&gt;{{یادکرد کتاب |نام خانوادگی= |نام= |کتاب=قرن انوار | ناشر=مرکز جهانی بهائی |سال= ۲۰۰۲|شابک=}}&lt;/ref&gt;

به موازات همهٔ این اقدامات، به ترجمهٔ آثار بهائی از زبان‌های فارسی و عربی به زبان انگلیسی پرداخت و الگویی برای ترجمهٔ این آثار برای دیگران و برای آیندگان ایجاد کرد. کتاب «تاریخ نبیل»، نوشتهٔ نبیل زرندی که مربوط به تاریخ سال‌های اوّلیّهٔ [[آئین بهائی]] است را تلخیص و ترجمه نموده، به نام «مطالع الانوار» منتشر کرد. او همچنین به‌طور مستقل تاریخ امر بهائی را به شکلی دقیق و روش مند در چهار جلد به نام «قرن بدیع» '''God Passes By''' مدوّن نمود.&lt;ref&gt;{{یادکرد کتاب |نام خانوادگی= اشرف |نام= فؤاد|کتاب=شوقی ربّانی، حصن حصین شریعت الله | ناشر= هوفهایم |سال= ۱۹۹۷|شابک=}}&lt;/ref&gt;

او به اجراء برنامه‌هایی برای انتشار آئین بهائی در سطح جهان اقدام نمود و خود شخصاً نامه‌های بی شماری به جوامع بهائی در سراسر عالم ارسال کرد و آنان را به انجام وظائف و خدماتشان دعوت و ترغیب نمود. همچنین برنامه‌ریزی امور مهاجرین و نقاط مهاجرتی آنها را در سراسر عالم انجام داد. در این سالها شمار کشورهایی که [[آئین بهائی]] در آنها معرفی و ارائه گردید، از ۳۵ به ۲۵۰ کشور رسید.&lt;ref&gt;{{یادکرد کتاب |نام خانوادگی= |نام=Smith, Peter |کتاب=Shoghi Effendi | ناشر=. Oxford: Oneworld Publications. |سال= 2000|شابک=}}&lt;/ref&gt;

شوقی افندی به رشد و توسعهٔ مرکز جهانی بهائی در شهر حیفا مبادرت ورزید و املاک بهائی را توسعه داد و باغ‌های باشکوهی در آن اراضی طرّاحی و اجراء نمود. بر مزار باب، معروف به [[مقام اعلی]]، گنبد زیبائی بنا نمود و همچنین در اطراف [[آرامگاه بهاءالله]] معروف به '''روضهٔ مبارکه''' در خارج شهر عکّا باغ‌های بی نظیری ترتیب داد. بنای «دارالآثار» را تدارک دید که در آن، آثار بهائی و اشیاء متبرکّه مربوط به [[سید علی‌محمد باب|باب]] و [[بهاءالله]] نگهداری می‌شود. این همه اقدامات برای آن صورت گرفت تا فضایی مناسب و روحانی برای مرکز اداری و روحانی [[آئین بهائی]] مهیّا گردد.&lt;ref&gt;{{یادکرد کتاب |نام خانوادگی= ربّانی |نام= شوقی |کتاب=The Dispensation of Bahá'u'lláh | ناشر= |سال= |شابک=}}&lt;/ref&gt;

شوقی افندی، در این سال‌ها، نهایت توجه خود را به بنای مؤسّسات محلی و ملّی معطوف داشت و اصول انتخابات بهائی را برای جوامع بهائی سراسر عالم تشریح نمود. برای جامعه‌ای که کشیش و روحانی ندارد، این هیئت‌های منتخب دموکراتیک، اساس همهٔ پیشرفت‌های دیگر محسوب می‌شدند. او تلاش کرد جامعه‌های نو پای بهائی را به مرتبه‌ای برساند که مؤسّسات و تشکیلات بهائی قابلیت و توانائی تشکیل [[بیت العدل|بیت العدل اعظم]] را داشته باشند. بیت العدل اعظم همان مؤسّسه‌ای است که از چند سال پس از درگذشت شوقی ربّانی تا کنون، رهبری و قیادت جامعهٔ بهائی در سراسر عالم را به عهده دارد و در آینده نیز این مسئولیّت را به عهده خواهد داشت.&lt;ref&gt;{{یادکرد کتاب |نام خانوادگی= فتح اعظم |نام= هوشمند|کتاب=نظم جهانی بهائی | ناشر= |سال= ۱۹۵۵|شابک=}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{یادکرد کتاب |نام خانوادگی= ربّانی|نام= شوقی|کتاب= نظامات بهائی (بهائی پروسیجر) | ناشر= محفل روحانی ملّی بهائیان ایران|سال= |شابک=}}&lt;/ref&gt;

==تألیفات و ترجمه‌ها==
&lt;ref&gt;{{یادکرد وب|نشانی=www.reference.bahai.org |تاریخ بازبینی= ۲۴ بهمن ۱۳۹۴}}&lt;/ref&gt;
شوقی افندی، هر چند تمام وقت خود را به نوشتن اختصاص نمی‌داد، ولی از خود نوشته‌های بسیار زیادی بجا گذاشته‌است که شامل موضوعات زیر می‌باشد.&lt;ref&gt;{{یادکرد کتاب |نام خانوادگی=جانسون |نام= لووِل|کتاب= ولی محبوب امرالله| ناشر= محفل روحانی بهائیان آفریقای جنوبی - ژوهانسبورگ|سال= ۲۰۰۷|شابک=}}&lt;/ref&gt;

- توقیعات و تلگراف‌ها به مؤسّسات اداری بهائی در سراسر دنیا

- توقیعات، شامل دستورالعمل هائی خطاب به افراد

- نامه هائی به مؤسّسات و افراد غیر بهائی

- ترجمه‌های متعدّدی از آثار بهائی

- سه جلد آمار

- ویرایش مجلّدات مجلّهٔ عالم بهائی و انتخاب مطلب برای آن مجلّه

تمام توقیعات شوقی افندی چاپ نشده، ولی بسیاری از آنها جمع‌آوری و بصورت کتاب منتشر شده‌است.&lt;ref name="ReferenceA" /&gt;

==توقیعات==
۱- نظم جهانی حضرت [[بهاءالله]] (۲۷ فوریه ۱۹۲۹)

۲- نظم جهانی حضرت [[بهاءالله]]، ملاحظات بیشتر (۲۱ مارس ۱۹۳۰)

۳- هدف نظم بدیع جهانی (۲۳ نوامبر ۱۹۳۱)

۴- عصر ذهبی آئین حضرت [[بهاءالله]] (۲۱ مارس ۱۹۳۲)

۵- آمریکا و صلح اعظم (۲۱ آوریل ۱۹۳۳)

۶- [http://reference.bahai.org/download/dob-fa-pdf.zip دور بهائی (۸ فوریه ۱۹۳۴)]

۷- [http://reference.bahai.org/fa/t/se/JMJ/ تولّد مدنیّت جهانی (۲ مارس ۱۹۳۶)]

۸- توقیعات مبارکه خطاب به احبّای شرق

۹- [http://reference.bahai.org/fa/t/se/TM1/ توقیعات مبارکه (۱۹۲۶–۱۹۲۲)]

۱۰- [http://reference.bahai.org/fa/t/se/TM2/ توقیعات مبارکه (۱۹۳۹–۱۹۲۷)]

۱۱- [http://reference.bahai.org/fa/t/se/TM3/ توقیعات مبارکه (۱۹۴۸–۱۹۲۲)]

۱۲- [http://reference.bahai.org/fa/t/se/TM4/ توقیعات مبارکه (۱۹۵۲–۱۹۴۵)]

۱۳- [http://reference.bahai.org/download/mas3-fa-pdf.zip مائدهٔ آسمانی جلد ۳ (جمع‌آوری توقیعات)]

۱۴- [http://reference.bahai.org/download/mas6-fa-pdf.zip مائدهٔ آسمانی جلد ۶ (جمع‌آوری توقیعات)]

۱۵- [http://reference.bahai.org/fa/t/se/HB3/ حیات بهائی (جمع‌آوری توقیعات، تاریخ جمع‌آوری و نشر ۱۹۷۲)]

==ترجمه‌ها==
۱- کتاب اصل کلّ الخیر (اثر [[بهاءالله]])

۲- کلمات مکنونه (اثر [[بهاءالله]]) تاریخ انتشار:۱۹۲۵

۳- کتاب ایقان (اثر [[بهاءالله]]) تاریخ انتشار:۱۹۳۱

۴- مطالع الانوار (تاریخ نبیل) تاریخ انتشار:۱۹۳۲

۵- منتخبات آثار مبارکه حضرت [[بهاءالله]]. تاریخ انتشار ۱۹۳۵

۶- ادعیه و مناجات‌های حضرت [[بهاءالله]]. تاریخ انتشار ۱۹۳۸

۷- لوح ابن ذئب (اثر [[بهاءالله]]) تاریخ انتشار ۱۹۴۱

==تألیفات==
۱- [http://reference.bahai.org/download/adj1-fa-pdf.zip ظهور عدل الهی. ۱۹۳۸]

۲- قَد ظَهرَ یومُ المیعاد. ۱۹۴۱

۳- [http://reference.bahai.org/download/gpb-fa-pdf.zip قرن بدیع. ۱۹۴۴]

۴- [http://reference.bahai.org/fa/t/se/PSE/ مجموعه مناجات (جمع‌آوری دعاها و مناجات‌ها)]

==منابع==
&lt;references /&gt;

[[de:Shoghi Effendi]]
[[en:Shoghi Effendi]]
[[es:Shoghi Effendi]]
[[fr:Shoghi Effendi]]
[[pt:Shoghi Effendi]]
[[ru:Шоги Эффенди]]
[[vi:Đức Shoghi Effendi]]</text>
      <sha1>1muu2z1e0kcuuwi5nf04kjyuvabs891</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>الگو:به انگلیسی</title>
    <ns>10</ns>
    <id>129</id>
    <revision>
      <id>203</id>
      <timestamp>2019-03-31T18:23:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Peyman9</username>
        <id>4</id>
      </contributor>
      <comment>صفحه‌ای تازه حاوی «&lt;noinclude&gt;{{pp-template|small=yes}}&lt;/noinclude&gt;{{به زبان دیگر|{{{1}}}|{{{2|}}}|نام زبان=انگلیسی|کد زبان=en|d...» ایجاد کرد</comment>
      <origin>203</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="190" sha1="od0x3bp7egrzf8y7onavge3jp2au1qk" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;{{pp-template|small=yes}}&lt;/noinclude&gt;{{به زبان دیگر|{{{1}}}|{{{2|}}}|نام زبان=انگلیسی|کد زبان=en|dir=ltr}}&lt;noinclude&gt;
{{توضیحات}}
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>od0x3bp7egrzf8y7onavge3jp2au1qk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>الگو:به فرانسوی</title>
    <ns>10</ns>
    <id>130</id>
    <revision>
      <id>204</id>
      <timestamp>2019-03-31T18:23:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Peyman9</username>
        <id>4</id>
      </contributor>
      <comment>صفحه‌ای تازه حاوی «{{به زبان دیگر|{{{1}}}|{{{2|}}}|نام زبان=فرانسوی|کد زبان=fr|dir=ltr}}&lt;noinclude&gt; رده:الگو:زبان|...» ایجاد کرد</comment>
      <origin>204</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="167" sha1="5x5ondbdscju31plyfkwzpef0juiljr" xml:space="preserve">{{به زبان دیگر|{{{1}}}|{{{2|}}}|نام زبان=فرانسوی|کد زبان=fr|dir=ltr}}&lt;noinclude&gt;
[[رده:الگو:زبان|فرانسوی]]
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>5x5ondbdscju31plyfkwzpef0juiljr</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>الگو:به زبان دیگر</title>
    <ns>10</ns>
    <id>131</id>
    <revision>
      <id>205</id>
      <timestamp>2019-03-31T18:24:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Peyman9</username>
        <id>4</id>
      </contributor>
      <comment>صفحه‌ای تازه حاوی «(به {{#switch:{{{پیوند|}}}|no|خیر={{{نام زبان}}}  |#default=[[زبان {{{نام زبان}}}|{{{نام زبان}}}]] }}&amp;#5...» ایجاد کرد</comment>
      <origin>205</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="324" sha1="bzny3xopg7o26sb9z0wf6uv7dm0vxsx" xml:space="preserve">(به {{#switch:{{{پیوند|}}}|no|خیر={{{نام زبان}}}
 |#default=[[زبان {{{نام زبان}}}|{{{نام زبان}}}]]
}}&amp;#58; {{Lang|{{{کد زبان}}}|{{{1}}}|ltr={{{ltr|}}}}}{{#if: {{{ادبی|}}}|، ادبی {{{ادبی}}}}}{{#if:{{{2|}}}|، &lt;bdi&gt;{{{2}}}&lt;/bdi&gt;}})&lt;noinclude&gt;{{توضیحات}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>bzny3xopg7o26sb9z0wf6uv7dm0vxsx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>الگو:Lang</title>
    <ns>10</ns>
    <id>132</id>
    <revision>
      <id>206</id>
      <timestamp>2019-03-31T18:24:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Peyman9</username>
        <id>4</id>
      </contributor>
      <comment>صفحه‌ای تازه حاوی «&lt;span lang="{{{1}}}" {{#if:{{{ltr|}}}|dir="ltr"}} {{#if:{{{size|}}}|style="font-size:{{{size}}};"}}&gt;{{{2}}}&lt;/span&gt;{{#if:{{{ltr|}}}|&amp;lrm;}}{...» ایجاد کرد</comment>
      <origin>206</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="810" sha1="5lratb3op0asxcchtq6w4onhzu3jlfi" xml:space="preserve">&lt;span lang="{{{1}}}" {{#if:{{{ltr|}}}|dir="ltr"}} {{#if:{{{size|}}}|style="font-size:{{{size}}};"}}&gt;{{{2}}}&lt;/span&gt;{{#if:{{{ltr|}}}|&amp;lrm;}}{{#ifexist:Template:ISO 639 name {{{1|}}}|{{گرداننده رده
 |main = [[رده:مقاله‌های دارای واژگان به زبان {{#switch:{{{1|}}}
  |fa   = فارسی به روشنی اشاره‌شده
  |art = ساخته شده‌است
  |#default = {{#ifexist:رده:مقاله‌های دارای واژگان به زبان {{ISO 639 name|{{#if:{{{1|}}}|{{{1}}}|غیر فارسی}}}}
   |{{ISO 639 name|{{{1|}}}}}
   |غیر فارسی
  }}
 }}]]
 | nocat = {{{بدون رده|}}}
}}|{{Main other|[[رده:مقاله‌های دارای الگوهای زبان ناشناخته ایزو ۶۳۹|{{{1}}}]]}}}}&lt;noinclude&gt;
{{توضیحات}}
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>5lratb3op0asxcchtq6w4onhzu3jlfi</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>بیت العدل اعظم</title>
    <ns>0</ns>
    <id>133</id>
    <revision>
      <id>739</id>
      <parentid>737</parentid>
      <timestamp>2021-11-17T10:07:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>BahaiBot</username>
        <id>5</id>
      </contributor>
      <minor/>
      <comment>ربات: افزودن [[es:Casa Universal de Justicia]]</comment>
      <origin>739</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="30856" sha1="hhcczzylcqydswtx9qzx4a6d7ljsmby" xml:space="preserve">[[پرونده:Seat of the House of Justice.jpg|بندانگشتی|ساختمان بیت العدل اعظم بر کوه کرمل در حیفا|جایگزین=]]
[[پرونده:FirstUHJ.jpg|بندانگشتی|اعضای نخستین بیت العدل اعظم که در سال ۱۹۶۳ تشکیل شد.]]
'''بیت‌العدل اعظم''' (Universal House of Justice) شورای بین‌المللی [[آئین بهائی]] و بالاترین مقام تصمیم‌گیری در این [[آئین بهائی|آئین]] است. این جمع متشکل از ۹ عضو است که اعضای آن هر ۵ سال یک بار توسط اعضای تمامی محفل‌های ملی بهائی سراسر جهان انتخاب می‌شوند.&lt;ref name="Smith"&gt;{{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=Smith|نام=Peter|ناشر=Cambridge University Press|سال=۲۰۰۸|کتاب=An Introduction to the Baha'i Faith|شابک=0-521-86251-5}}&lt;/ref&gt; نخستین انتخابات بیت العدل اعظم در سال ۱۹۶۳ برگزار شد.&lt;ref name="Smith" /&gt;&lt;ref&gt;[http://www.bbc.co.uk/persian/arts/2010/02/100203_l11_aa_book_crackdown_bahais.shtml بررسی کتاب: ''سرکوب و کشتار دگراندیشان مذهبی در ایران'']، بی‌بی‌سی فارسی&lt;/ref&gt; محل این مؤسسه بر دامنه کوه کرمل در بندر حیفا است که [[بهاءالله]] این مکان را در سال ۱۸۹۰ میلادی و در طی لوح کرمل انتخاب کرده بود.&lt;ref&gt;Shoghi Effendi, ''The World Order of Bahá’u’lláh''. Wilmette, Illinois, Bahá'í Publishing Trust&lt;/ref&gt;&lt;ref name="iranica"&gt;{{cite encyclopedia |encyclopedia=Encyclopædia Iranica|year=1989|article=Bayt-al-`Adl (House of Justice)|first=Moojan|last=Momen}}&lt;/ref&gt;

==تاریخچه==
[[بهاءالله]]، بنیان‌گذار [[آئین بهائی]]، در [[کتاب اقدس]] (کتاب احکام خود) تأسیس بیت‌العدل را وضع کرده‌است.&lt;ref name=":1"&gt;{{یادکرد وب|نویسنده=|کد زبان=|تاریخ=|وبگاه=Iranica|نشانی=http://www.iranicaonline.org/articles/bayt-al-adl-house-of-justice-a-bahai-administrative-institution|عنوان=Bayt-Al-Adl}}&lt;/ref&gt; در این کتاب و سایر آثار [[بهاءالله]] توضیحات بسیاری دربارهٔ بیت‌العدل داده شده‌است.&lt;ref name=":1" /&gt; [[بهاءالله]] به بیت‌العدل اعظم مرجعیت و اقتدار داد تا در تمامی مواردی که به صراحت در آثار بهائی تعیین نشده تشریع (قانون‌گذاری) کند.&lt;ref name="Smith" /&gt; عبدالبهاء، پسر ارشد و جانشین [[بهاءالله]]، در وصیت‌نامه خود با نام الواح وصایا بر اختیارات و مرجعیت بیت‌العدل اعظم تأکید نمود و توضیحات بیشتری در ارتباط با تأسیس و عملکرد این جمع و نحوهٔ انتخاب آن ارائه داد.&lt;ref name="Smith" /&gt;

[[شوقی افندی]]، جانشین [[عبدالبهاء]]، تأسیس [[بیت العدل اعظم]] را در صدر کارهای خود قرار داد و در دورانی که مسئولیت اداره جامعهٔ بهائی را به عهده داشت به تقویت و گسترش نظام اداری بهائی پرداخت تا آمادگی لازم برای انتخابات و تشکیل بیت العدل اعظم در جامعه ایجاد شود.&lt;ref name="Smith" /&gt; [[شوقی افندی]] در سال ۱۹۵۱ افرادی را به عضویت در جمعی به نام شورای بین‌المللی بهائی انتصاب کرد. به گفته او تشکیل این شورا طلایۀ تشکیل بیت العدل اعظم بود.&lt;ref name="Smith" /&gt;&lt;ref name="شوقی-نامه"&gt;{{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=افندی|نام=شوقی|ناشر=Wilmette, Illinois, USA: Bahá'í Publishing Trust|سال=1950-1957|کتاب=Messages to the Bahá'í World|پیوند=http://reference.bahai.org/en/t/se/MBW/}}&lt;/ref&gt;

[[شوقی افندی]] در سال ۱۹۵۷ درگذشت. او فرزندی نداشت و وصیت‌نامه‌ای از خود برجای نگذاشته بود که در آن فردی را به عنوان جانشین معرفی کرده باشد.&lt;ref name="Smith" /&gt; پس از مرگ شوقی افندی، گروهی از بهائیان برجسته که از طرف شوقی افندی با عنوان [[ایادی امرالله]] تعیین شده بودند و در آخرین نامۀ عمومی شوقی افندی وظیفۀ حراست از امر بهائی به آن‌ها سپرده شده بود در بیانیه‌ای که به امضای تمامی ۲۷ نفر آن‌ها رسید تأیید کردند که شوقی افندی جانشینی برای خود تعیین نکرده‌است و آن‌ها به‌طور موقت و تا برگزاری انتخابات و تشکیل بیت العدل اعظم، وظیفۀ اداره جامعه بهائی را بر اساس هدایت‌های [[شوقی افندی]] بر عهده می‌گیرند.&lt;ref name="Smith" /&gt;&lt;ref name=":6" /&gt; تصمیم [[ایادی امرالله|ایادیان امرالله]] با حمایت و استقبال بهائیان سراسر جهان مواجه شد و [[ایادی امرالله|ایادیان امرالله]] از ۱۹۵۷-تا ۱۹۶۳ اداره جامعه بهائی را در دست داشتند.&lt;ref name="Smith" /&gt; پیش‌بینی این دوره ۶ ساله و مدیریت جامعه بهائی توسط [[ایادی امرالله|ایادیان امرالله]] در [[کتاب اقدس]] آمده است.&lt;ref name=":0"&gt;{{یادکرد کتاب|نشانی=http://reference.bahai.org/fa/t/b/KA/ka-334.html#pgم153|عنوان=کتاب اقدس|نام خانوادگی=بهاءالله|نام=|ناشر=جامعه جهانی بهائی|سال=۱۹۹۲|شابک=|مکان=|صفحات=۱۵۳}}&lt;/ref&gt;

[[ایادی امرالله|ایادیان امرالله]] در این مدت ترتیبات برگزاری انتخابات بیت العدل اعظم را فراهم کردند، از جمله در نوامبر ۱۹۵۹ اعلام کردند که در سال ۱۹۶۱ شورای بین‌المللی بهائی از یک هیئت انتصابی به یک هیئت انتخابی تغییر خواهد یافت و اعضای آن توسط محفل‌های ملی و منطقه‌ای موجود در جهان انتخاب خواهند شد.&lt;ref name="Smith" /&gt; در نهایت در اول آوریل ۱۹۶۳ نخستین انتخابات بیت العدل اعظم بر اساس اصول و شیوه‌ای که [[شوقی افندی]] و [[عبدالبهاء]] توصیف و تشریح کرده بودند برگزار شد و با رای اعضای ۵۶ محفل روحانی ملی که در آن زمان در دنیا وجود داشتند اولین بیت العدل اعظم تشکیل شد.&lt;ref name="Smith" /&gt;&lt;ref name="PSmith"&gt;{{cite encyclopedia|year=2000|title=Universal House of Justice|encyclopedia=A concise encyclopedia of the Bahá'í Faith|publisher=Oneworld Publications|location=Oxford|last=Smith|first=Peter|pages=346–350|isbn=1-85168-184-1}}&lt;/ref&gt; بیت العدل اعظم در اکتبر ۱۹۶۳ اعلان کرد که تعیین ولی امرالله غیرممکن است.&lt;ref name="Smith" /&gt; با تشکیل بیت العدل اعظم شورای بین‌المللی بهائی به فعالیت خود پایان داد. از آن زمان تا حال بیت العدل اعظم در مقام هیئت حاکمه جهانی [[آئین بهائی|دیانت بهائی]] به فعالیت مشغول است.&lt;ref name="Smith" /&gt;
==اختیارات و وظایف==
{{بهائی}}
بیت العدل اعظم بالاترین نهاد قانونگذاری [[آئین بهائی]] می‌باشد. وظایف اصلی و کلی این جمع صیانت امرالله و ادارهٔ امور است. شایان ذکر است که مرجع اصلی کلیه امور در [[آئین بهائی]]، [[کتاب اقدس]] ام‌الکتاب این آئین است. هر موضوعی که در آثار بهائی به صراحت به آن پرداخته نشده باشد، بیت العدل اعظم این اختیار را دارد که راجع به آن تصمیم‌گیری و قانون‌گذاری کند.&lt;ref name="PSmith" /&gt; [[بهاءالله]] شارع [[آئین بهائی|آیین بهایی]]، در این مورد می‌گوید: «چونکه هر روز را امری و هر حین را حکمی مقتضی، امور به وزراء بیت العدل راجع تا آنچه مصلحت وقت دانند معمول دارند».&lt;ref name=":2" /&gt;

در آثار بهائی اعضای بیت العدل اعظم که از طریق انتخابات تعیین می‌شوند با عباراتی چون امینان خداوند در میان بندگانش&lt;ref name=":2"&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=Tablets of Baha'u'llah Revealed After the Kitab-i-Aqdas|نام خانوادگی=|نام=Baha'u'llah|ناشر=Bahai Publishing Trust|سال=1988|شابک=|مکان=|صفحات=}}&lt;/ref&gt; و مردان عدالت&lt;ref&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=کتاب اقدس|نام خانوادگی=|نام=بهاءالله|ناشر=مرکز جهانی بهائی|سال=1992|شابک=|مکان=|صفحات=}}&lt;/ref&gt; توصیف می‌شوند. در متون بهائی ذکر شده آن‌ها باید مظهر تقوا&lt;ref name=":3"&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=الواح وصایای حضرت عبدالبهاء|نام خانوادگی=|نام=عبدالبهاء|ناشر=محفل روحانی ملی بهائیان پاکستان|سال=1960|شابک=|مکان=|صفحات=}}&lt;/ref&gt; و سرچشمه علم و دانایی&lt;ref name=":3" /&gt; و خیرخواه تمامی نوع بشر&lt;ref name=":3" /&gt; باشند.

در میان برخی از وظایفی که [[بهاءالله]] برای بیت العدل اعظم تعیین کرده می‌توان به مواردی همچون تعلیم و تربیت معنوی انسان‌ها، ایجاد رفاه، آموزش کودکان، مراقبت از ضعیفان و فقرا اشاره کرد.&lt;ref name="iranica" /&gt; از دیگر وظایف بیت العدل اعظم ترویج صلح جهانی است.&lt;ref name="iranica" /&gt; بر اساس آثار بهائی، این هیئت باید برای پایداری و حفاظت از مقام دین تلاش کند &lt;ref name=":2" /&gt; و در راه تعلیم و تربیت مردم، توسعه و آبادی ملت‌ها و حفاظت از شرافت انسان‌ها بکوشد.&lt;ref name=":2" /&gt;

بیت العدل اعظم در سال ۱۹۷۲ میلادی اساس نامه خود را تنظیم کرد و در آن جنبه‌های مختلف نحوۀ عملکرد و اختیارات و وظایف را خود مشخص نمود.&lt;ref name="Smith" /&gt; بر مبنای این اساس‌نامه این وظایف و اختیارات را می‌توان به صورت زیر خلاصه کرد: اداره امور جامعه بهائی در سطح جهانی، هدایت، سازمان دهی و هماهنگ سازی فعالیت‌های بهائی در سطح جهانی، محافظت از متون بهائی، محافظت از جامعهٔ بهائی در برابر آزار و اذیت و سرکوب؛ انتشار [[آئین بهائی]]، گسترش و تقویت نظم اداری بهائی؛ ترویج خصلت‌های معنوی در جامعهٔ بهائی و دوستی و صلح میان ملت‌ها؛ پیاده‌سازی، لغو یا تغییر آن دسته دستورها و احکام که به وضوح در متون بهائی مطرح نشده‌است؛ تضمین حقوق، آزادی و اقدامات افراد؛ بکار بستن اصول و احکام بهائی؛ هدایت و هماهنگی فعالیت‌های بهائیان در سراسر جهان.&lt;ref name="Smith" /&gt;&lt;ref name="iranica" /&gt;

[[بهاءالله]] و [[عبدالبهاء]] در آثار و متون بهائی تأکید کرده‌اند که بیت العدل اعظم تحت حمایت و مراقبت [[بهاءالله]] خواهد بود و بیت العدل اعظم با الهام و تأیید الهی تصمیم‌گیری و وضع حکم می‌کند و تصمیمات آن عاری از خطا هستند و منشأ خیر خواهند بود.&lt;ref name="Smith" /&gt;&lt;ref name=":1" /&gt; برای بهائیان پیروی از تصمیمات بیت العدل اعظم واجب است.&lt;ref name="Smith" /&gt; در [[آئین بهائی]] طبقهٔ روحانیون و مجتهدان دینی وجود ندارد و هیچ‌کدام از اعضای بیت العدل اعظم به تنهایی دارای مقام ویژه یا مرجعیت و اقتدار نیستند. مرجعیت و اقتدار در آئین بهائی منحصراً در اختیار موسسات و شوراهایی است که به صورت جمعی تصمیم‌گیری می‌کنند ولی تک تک افراد عضو این شوراها مرجعیت و امتیازی ندارند.&lt;ref name=":1" /&gt;&lt;ref&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=Baha'i Faith|نام خانوادگی=Hartz|نام=Paula|ناشر=Infobase Publishing|سال=2009|شابک=|مکان=|صفحات=}}&lt;/ref&gt;

==انتخابات==
اولین انتخابات اعضای بیت العدل در سال ۱۹۶۳ انجام گرفت و بعد از آن هر ۵ سال تکرار می‌شود.&lt;ref&gt;[http://news.bahai.org/archive/ Baha'is elect Universal House of Justice]&lt;/ref&gt; انتخابات بیت العدل اعظم به‌طور معمول با برگزاری کانونشن بین‌المللی بهائی و مقارن با عید رضوان (اول تا دوازدهم اردیبهشت ماه) صورت میگیرد.&lt;ref name="Smith" /&gt;&lt;ref name=":6"&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=Understanding the Bahaʼı́ Faith|نام خانوادگی=Momen|نام=Moojan|نام خانوادگی۲=Momen|نام۲=Wendi|ناشر=Dunedin Academic Press|سال=2006|شابک=|مکان=|صفحات=}}&lt;/ref&gt; هدف این گردهمایی که چند روز به طول می کشد علاوه بر انتخاب بیت العدل اعظم، تامل و مشورت دربارهٔ امور جامعهٔ بهائی در سراسر جهان است.&lt;ref name="Smith" /&gt; جدیدترین انتخابات بیت العدل اعظم با برگزاری دوازدهمین کانونشن بین‌المللی بهائی در آوریل ۲۰۱۸ مطابق با اردیبهشت ۱۳۹۷ انجام گرفت.&lt;ref&gt;{{یادکرد وب|نویسنده=|کد زبان=|تاریخ=10 اردیبهشت 1397|وب‌گاه=سرویس خبری جامعه بهائی|نشانی=http://news.persian-bahai.org/1258|عنوان=اعضای جدید بیت‌العدل اعظم انتخاب شدند}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{یادکرد وب|نویسنده=|کد زبان=|تاریخ=5 اردیبهشت 1397|وب‌گاه=سرویس خبری جامعه بهائی|نشانی=http://news.persian-bahai.org/1254|عنوان=نمایندگان از سراسر جهان برای دوازدهمین کانونشن بین‌المللی گرد هم آمدند}}&lt;/ref&gt; در این گردهمایی حدود ۱۳۰۰ عضو از بیش از ۱۶۰ محفل ملی از سراسر جهان حضور داشتند.&lt;ref&gt;{{یادکرد وب|نویسنده=|کد زبان=|تاریخ=9 اردیبهشت 1397|وب‌گاه=سرویس خبری جامعه بهائی|نشانی=http://news.persian-bahai.org/1256|عنوان=نمایندگان برای انتخاب اعضای بیت‌العدل اعظم آرای خود را به صندوق ریختند}}&lt;/ref&gt;

اعضای بیت العدل اعظم توسط رای محفل‌های ملی بهائیان سراسر جهان انتخاب می‌شوند.&lt;ref name="Smith" /&gt; انتخابات بهائی به شیوه ای دور از رقابت و تفرقه برگزار می‌شود.&lt;ref name=":6" /&gt; طبق احکام منصوص آئین بهائی، در انتخاب موسسات بهائی از جمله انتخابات بیت العدل اعظم هرگونه تبلیغات، کاندیداتوری، نامزد شدن و نامزد کردن، حزب‌گرایی، و مبارزات و کمپین‌های انتخاباتی مطلقاً ممنوع است.&lt;ref name="Smith" /&gt; هر کدام از راِی دهندگان در حالت دعا و توجه و با در نظر گرفتن معیارهای اخلاقی و معنوی مطرح در آثار بهائی، به حکم وجدان خود شایسته‌ترین افراد را برای عضویت در این مؤسسه انتخاب می‌کنند.&lt;ref name="Smith" /&gt; در تمامی انتخابات بهائی، در سطح محلی، ملی و بین‌المللی، رأی دهندگان نام افراد مورد نظر خود را روی برگه رأی می‌نویسند.&lt;ref name="Smith" /&gt;&lt;ref name=":5" /&gt; رأی‌گیری از طریق برگه رأی مخفی است یعنی کسی ار رأی دیگران اطلاع ندارد. این موضوع باعث می‌شود که رای‌دهندگان بتوانند آزادانه و فارغ از فشارهای بیرونی به هر آن که خود دوست دارند رأی دهند.&lt;ref name=":5" /&gt; در نهایت ۹ نفری که بالاترین رأی را بیاورند انتخاب می‌شوند.&lt;ref name=":5"&gt;{{یادکرد ژورنال|نویسنده=Arash Abizadeh|عنوان=How Bahá’í Voters Should Vote|ژورنال=Journal of Baha’i Studies,|دوره=18|شماره=1-4|ناشر=|تاریخ=2008|زبان=|شاپا=|doi=|پیوند=|تاریخ دسترسی=}}&lt;/ref&gt; عضویت در بیت العدل اعظم منحصر به مردان است. برابری زنان و مردان یکی از اصول اساسی [[آئین بهائی]] است.&lt;ref&gt;Momen , Moojan, [http://bahaisonline.net/marginality_and_apostasy.pdf Marginality and apostasy in the Baha'i community], ''ELSEVIER'', Religion 37 (2007) 187-209&lt;/ref&gt; منابع بهائی بیان می‌کنند از آنجایی که آثار بهائی سرشار از بیانات روشن و صریح دربارهٔ برابری زنان و مردان می‌باشد، مسلهٔ عضویت مردان در بیت العدل اعظم نمی‌تواند به عنوان نشانه‌ای از برتری مردان بر زنان درنظر گرفته شود.&lt;ref&gt;{{یادکرد وب|نویسنده=|کد زبان=|تاریخ=|وب‌گاه=وب‌سایت رسمی آئین بهائی|نشانی=http://www.bahai.org/fa/the-universal-house-of-justice/unique-institution|عنوان=موسسه‌ای بی‌مانند}}&lt;/ref&gt;
==گوشه‌ای از فعالیت‌ها==
[[پرونده:Templo bahai.jpg|بندانگشتی|معبد بهائی قارهٔ آمریکای جنوبی در شیلی، افتتاح ۲۰۱۶|جایگزین=]]
[[پرونده:Bwcongressbadge.jpg|چپ|دومین کنگره جهانی بهائی در نیویورک|جایگزین=]]

بیت العدل اعظم شورای حاکمه بین‌المللی جامعهٔ بهائی و بالاترین موسسه نظام اداری بهائی است و وظیفهٔ پیشرفت جامعه بهائی و حفظ وحدت آن بر عهده این موسسه است.&lt;ref name=":6" /&gt;

بیت العدل اعظم از زمان تأسیس، شیوهٔ شوقی افندی را برای رشد و توسعهٔ [[آئین بهائی]] از طریق پیاده‌سازی برنامه‌های جهانی ادامه داده‌است.&lt;ref name="Smith" /&gt;

بیت العدل اعظم هدایت‌های خود را در قالب پیام‌هایی در اختیار موسسات و افراد قرار می‌دهد.&lt;ref name="Smith" /&gt;

تحت نظارت بیت العدل اعظم معبد بهائی (مشرق‌الاذکار) قاره‌ای اروپا در فرانکفورت، آلمان که ساخت آن در زمان [[شوقی افندی]] آغاز شده بود تکمیل شد (۱۹۶۴ میلادی) و پس از آن معبد بهائی قاره‌ای آمریکای مرکزی در پاناما (۱۹۷۲ میلادی)، معبد قاره‌ای اقیانوسیه در ساموآی غربی (۱۹۸۴)، معبد قاره‌ای آسیا در هندوستان (۱۹۸۶) و معبد قاره‌ای آمریکای جنوبی در شیلی (۲۰۱۶) راه‌اندازی شدند.&lt;ref name="Smith" /&gt;&lt;ref&gt;{{یادکرد وب|نویسنده=|کد زبان=|تاریخ=|وبگاه=رادیو فردا|نشانی=https://www.radiofarda.com/a/f14-bahai-house-of-worship-in-chile/28051467.html|عنوان=نخستین معبد آیین بهایی در آمریکای جنوبی در کشور شیلی افتتاح شد}}&lt;/ref&gt; در اردیبهشت سال۱۳۹۱ (آوریل ۲۰۱۲)، بیت العدل اعظم برنامهٔ ساخت دو معبد ملّی بهائی (در جمهوری دموکراتیک کنگو و پاپوآ گینه نو) و ۵ معبد محلی (باتامبانگ در کامبوج، بیهار شریف در هندوستان، ماتوندا سوی در کنیا، نورته دل کائوکا در کلمبیا و تانا در وانواتو) را اعلام کرد.&lt;ref&gt;{{یادکرد وب|نویسنده=|کد زبان=|تاریخ=۲۲ آوریل ۲۰۱۲|وبگاه=سرویس خبری جامعه بهائی|نشانی=http://news.persian-bahai.org/story/354|عنوان=اعلام برنامهٔ ساخت مشرق‌الاذکارهای تازه}}&lt;/ref&gt; معبد بهائی محلی باتامبانگ در کامبوج سپتامبر ۲۰۱۷ (شهریور ۱۳۹۶) بازگشایی شد&lt;ref&gt;{{یادکرد وب|نویسنده=|کد زبان=|تاریخ=1 سپتامبر 2017|وبگاه=سرویس خبری جامعهٔ بهائی|نشانی=http://news.persian-bahai.org/1190|عنوان=طلوع صبحی جدید: گشایش معبد بهائی در کامبوج}}&lt;/ref&gt; و معبد بهائی محلی نورته دل کائوکا در کلمبیا ۲۲ ژوئیه ۲۰۱۸ (مرداد ۱۳۹۷) بازگشایی شد.&lt;ref&gt;{{یادکرد وب|نویسنده=|کد زبان=|تاریخ=23 ژوئیه 2018|وبگاه=سرویس خبری جامعهٔ بهائی|نشانی=http://news.persian-bahai.org/1275|عنوان=گشایش معبد کلمبیا طی مراسمی پرنشاط و سرورانگیز}}&lt;/ref&gt;

از زمان تشکیل بیت العدل اعظم همچنین اقداماتی زیر نظر این مؤسسه، در زمینه‌هایی همچون حقوق بشر، رفاه جهانی و پیشرفت زنان صورت گرفته‌است و بهائیان در سازمان ملل، در مجامع بین‎المللی و در انواع فضاهای اجتماعی گوناگون در سطوح ملی و محلی در مباحثات مرتبط با موضوعات مورد توجه اجتماع مشارکت می‌کنند.&lt;ref name="Smith" /&gt; بیت العدل اعظم، برای مشارکت در گفتمان بین‌المللی صلح، در سال ۱۳۶۴ (۱۹۸۵ میلادی) بیانیه‌ای خطاب به مردم سراسر جهان با عنوان «وعده صلح جهانی» نوشت و پیش‌نیازهای اساسی برای برقراری صلح و رفاه جهانی را در آن مطرح کرد.&lt;ref name="Smith" /&gt; در سال ۱۳۸۱ (۲۰۰۲ میلادی)، بیت العدل اعظم در پاسخ به موج رو به افزایش تعصبات دینی، نامه‌ای به رهبران ادیان جهان نوشته و بر لزوم پذیرش اصل یگانگیِ ادیان به عنوان پیش نیازی برای صلح تأکید کرد و خواستار رفع تعصبات دینی و گفتگویی جدید دربارهٔ جنبش‌های همکاری بین ادیان و نقش دین در اجتماع شد.&lt;ref&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=World Religions|نام خانوادگی=Warren|نام=Matthews|ناشر=Wadsworth Cengage Learning|سال=2008|شابک=|مکان=|صفحات=}}&lt;/ref&gt;

بیت العدل اعظم همچنین همانند شوقی افندی چندین کنفرانس بین‌المللی بهائی برگزار کرده‌است.&lt;ref name="Smith" /&gt; برای تجلیل از [[بهاءالله]] و به مناسبت بزرگداشت صدمین سالگرد درگذشت او، بازهٔ زمانی اوّل اردیبهشت ۱۳۷۱ تا ۳۱ فروردین ۱۳۷۲ (۲۱ آوریل ۱۹۹۲ تا ۲۰ آوریل ۱۹۹۳ میلادی) با عنوان سال مقدّس نامگذاری شد.&lt;ref name=":4"&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=America's Alternative Religions|نام خانوادگی=|نام=Timothy Miller|ناشر=State University of New York Press|سال=1995|شابک=|مکان=|صفحات=}}&lt;/ref&gt; و به این مناسبت مراسم یادبودی در محوطهٔ [[آرامگاه بهاءالله]] با حضور نزدیک به ۳۰۰۰ بهائی به نمایندگی از تمامی جوامع ملی بهائی برگزار شد.&lt;ref name="Smith" /&gt;&lt;ref name=":4" /&gt; در همان سال، دومین کنگره جهانی بهائی در شهر نیویورک با حضور نزدیک به ۲۷ هزار بهائی از سراسر جهان برپا شد.&lt;ref name="Smith" /&gt;&lt;ref name=":4" /&gt;

بیت العدل اعظم همچنین به توسعه مرکز جهانی اداری و روحانی [[آئین بهائی]] توجه دارد و کار حفاظت و زیباسازی آرامگاه‌های [[بهاءالله]]، باب و سایر اماکن تاریخی بهائی در حیفا و عکا را که از زمان [[عبدالبهاء]] آغاز شده ادامه می‌دهد.&lt;ref name="Smith" /&gt; بیت العدل اعظم در سال ۱۳۶۲ ه‍.ش (۱۹۸۳ میلادی) به ساختمان دائمی خود (دارالتشریع) در کوه کرمل نقل مکان کرد.&lt;ref name="Smith" /&gt; در سال ۲۰۰۱، با افتتاح ساختمان دارالتبلیغ بین‌المللی، ساختمان‌های اداری اطراف ساختمان بیت العدل اعظم تکمیل شد.&lt;ref name="Smith" /&gt; پروژه دیگری که در سال ۲۰۰۱ تکمیل شد ساخت ۱۹ طبقه باغ در بالا و پایین آرامگاه باب در کوه کرمل بود.&lt;ref name="Smith" /&gt;

بیت العدل اعظم در نوامبر ۱۹۶۴ اعلام کرد که دیگر راهی برای انتصاب ایادیان امرالله وجود ندارد و برای تداوم کارکرد ایادیان در آینده، دو مؤسسه دارالتبلیغ بین‌المللی (تأسیس ۱۹۷۳) و هیئت مشاورین قاره‌ای (۱۹۶۸) را تأسیس کرد.&lt;ref name="Smith" /&gt; این دو مؤسسه هر کدام وظایفی مشابه وظایف ایادیان امرالله در قاره‌های مختلف و در مرکز جهانی بهائی به عهده گرفتند.&lt;ref name="Smith" /&gt;

یکی از اهداف بیت العدل اعظم تشویق بهائیان سراسر جهان به درک فهم عمیق‌تری نسبت به اعتقادات و اصول بهائی بوده‌است. در این راستا، بیت العدل اعظم علاوه بر نگارش پیام‌ها و نامه‌هایی با موضوعات مختلف، مجموعه‌هایی از آثار بهائی پیرامون موضوعات مختلف را گردآوری کرده و به انتشار رسانده‌است.&lt;ref name="Smith" /&gt; از جمله مجموعه آثار با موضوعاتی همچون ازدواج، حیات خانواده، حفاظت از محیط‌زیست، مشورت، نظم اداری، دعا و نیایش، هنر، موسیقی، تعلیم و تربیت و …&lt;ref name="Smith" /&gt; همچنین ترجمه آثار [[سید علی‌محمد باب|باب]]، [[بهاءالله]]، [[عبدالبهاء]] تحت نظارت بیت العدل اعظم صورت گرفته‌است از جمله ترجمه کتاب اقدس به انگلیسی، کتاب [[احکام بهائی|احکام]] [[بهاءالله]]، که در سال ۱۹۹۲ به انتشار رسید.&lt;ref name="Smith" /&gt; بیت العدل اعظم همچنین به نگهداری و محافظت از اصل آثار بهائی و آرشیو و رده‌بندی تمامی آثار و نامه‌های [[بهاءالله]]، [[عبدالبهاء]] و [[شوقی افندی]] اهتمام دارد و به این منظور یک دپارتمان تحقیق و آرشیو در حیفا تأسیس کرده‌است.&lt;ref name="Smith" /&gt;

بیت العدل اعظم همچنین تأکید زیادی بر تغییرات و رشد کیفی در حیات جامعهٔ بهائی داشته‌است از جمله تشویق به سواد آموزی، ترویج آموزش و پرورش، تقویت نقش زنان و جوانان در جامعه، پرورش حیات خانواده، ترتیب دادن کلاس‌های آموزشی برای کودکان، توسعه اقتصادی و اجتماعی و …&lt;ref name="Smith" /&gt;

==آثار==
برخی از هدایات، پیام‌ها و آثار بیت العدل اعظم عبارت‌اند از:

*[http://reference.bahai.org/download/pwp-fa-pdf.zip وعده صلح جهانی]
*[https://www.bahaisofiran.org/assets/Baha'u'llah.pdf حضرت بهاءالله]
*[http://reference.bahai.org/download/col-fa-pdf.zip قرن انوار]
*[http://reference.bahai.org/download/col-fa-pdf.zip رفاه عالم انسانی]
*[https://www.payamha-iran.org/ مجموعه پیام‌ها]

==پیوند به بیرون==

*[http://universalhouseofjustice.bahai.org/ سایت رسمی بیت العدل اعظم]
*[http://www.bahai.org/fa/the-universal-house-of-justice/quotations گزیده‌ای از پیام‌های بیت العدل اعظم]
*[http://www.payamha-iran.org/ مجوعه پیام‌های بیت العدل اعظم]

==جستارهای وابسته==

*[[آئین بهائی]]
*[[تعالیم بهائیت|تعالیم بهائی]]
*[[بهاءالله]]
*[[عبدالبهاء]]
*[[شوقی افندی]]
*[[ایادی امرالله]]
*[[کتاب اقدس]]
*[[سید علی‌محمد باب|سید علی محمد باب]]

==منابع==
&lt;references /&gt;

[[de:Haus der Gerechtigkeit]]
[[en:Universal House of Justice]]
[[es:Casa Universal de Justicia]]
[[fr:Maison universelle de justice]]
[[pt:Casa Universal de Justiça]]
[[ru:Всемирный дом справедливости]]
[[vi:Tòa Công lý Quốc tế]]</text>
      <sha1>hhcczzylcqydswtx9qzx4a6d7ljsmby</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>کتاب اقدس</title>
    <ns>0</ns>
    <id>134</id>
    <revision>
      <id>752</id>
      <parentid>751</parentid>
      <timestamp>2022-06-05T17:59:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Peyman9</username>
        <id>4</id>
      </contributor>
      <origin>752</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="24709" sha1="1ztfne5kg7euxiboqawrg22wuwi6hmf" xml:space="preserve">[[پرونده:aqdas.jpg|چپ|140px]]
'''کتاب اقدس''' در میان تقریباً صد مجلّد از کتب [[بهاءالله]]، بنیان‌گذار آئین بهائی ([[بهائیت]])، از اهمیت ویژه ای برخوردار است. وی کتاب اقدس را شامل قوانین فردی و اجتماعی برای برقراری مدنیتی جهانی میداند و در اول این کتاب از آن‌ها با عنوان «السبب الاعظم لنظم العالم و حفظ الامم» (بزرگترین وسیله برای نظم دنیا و حفاظت از مردمان) یاد می‌کند.&lt;ref&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=کتاب اقدس|نام خانوادگی=بهاءالله|نام=|ناشر=مرکز جهانی بهائی|سال=۱۹۹۲|شابک=|مکان=|صفحات=۷}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{یادکرد کتاب|نشانی=http://reference.bahai.org/fa/t/b/KA/ka-32.html|عنوان=کتاب اقدس|نام خانوادگی=بهاءالله|نام=|ناشر=جامعه جهانی بهائی|سال=۱۹۹۲|شابک=|مکان=|صفحات=۲}}&lt;/ref&gt; بهائیان معتقدند که کتاب اقدس مانند سایر آثار بهاءالله وحی منزل بر وی بوده‌است. رساله سؤال و جواب از متممات کتاب اقدس محسوب می‌شوند.&lt;ref&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=کتاب اقدس|نام خانوادگی=بهاءالله|نام=|ناشر=جامعه جهانی بهائی|سال=۱۹۹۲|شابک=|مکان=|صفحات=۱۸}}&lt;/ref&gt; گفته می‌شود بهاءالله در سال ۱۸۷۳ میلادی، کتاب را در بیت عبود در عکا کامل کرد. گرچه شواهدی وجود دارد که برخی از اجزاء آن را زودتر به رشتهٔ تحریر درآورده است.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://bahai-library.com/walbridge_encyclopedia_kitab_aqdas |title=Kitab-i Aqdas, the Most Holy Book |last=Walbridge |first=John (1999) |publisher=Bahá'í Library |accessdate=29 April 2009}}&lt;/ref&gt; اقدس به‌معنای ''مقدّس‌ترین'' است. کتاب اقدس علاوه بر احکام فردی و اجتماعی شامل نصایح اخلاقی، کلیات [[نظم اداری|نظام اداری]] جامعه بهائی و مدنیّت جهانی بهائی، انذاراتی به پادشاهان و روسای ادیان&lt;ref&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=God Passes By|نام خانوادگی=Effendi|نام=Shoghi|ناشر=US Bahá’í Publishing Trust|سال=1979|شابک=|مکان=|صفحات=213-215}}&lt;/ref&gt; و پیشبینی‌های راجع به اتفاقات آینده بعضی کشورها و تمدن‌ها منجمله تحمیل خسارات جنگ جهانی اول بر آلمان،&lt;ref&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=God Passes By|نام خانوادگی=Effendi|نام=Shoghi|ناشر=US Bahá’í Publishing Trust|سال=1979|شابک=|مکان=|صفحات=226}}&lt;/ref&gt; فروپاشی امپراتوری عثمانی&lt;ref&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=A concise encyclopedia of the Bahá'í Faith|نام خانوادگی=Smtih|نام=Peter|ناشر=One World Publications|سال=2000|شابک= 1-85168-184-1|مکان=Oxford|صفحات=100}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=A concise encyclopedia of the Bahá'í Faith|نام خانوادگی=Smith|نام=Peter|ناشر=One World Publications|سال=2000|شابک= 1-85168-184-1|مکان=Oxford|صفحات=100}}&lt;/ref&gt; و استقرار نظام دموکراسی در ایران است.&lt;ref name=":0"&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=تقریرات دربارهٔ کتاب مستطاب اقدس|نام خانوادگی=اشراق خاوری|نام=عبدالحمید|ناشر=مؤسسه مطبوعات امری آلمان|سال=۱۹۹۷|شابک=|مکان=هوفهایم آلمان|صفحات=۳۲۶}}&lt;/ref&gt;

==نظم اداری آئین بهائی==
{{بهائی}}
کتاب اقدس به مسئله جانشینی [[بهاءالله]]، بنیان‌گذار [[آئین بهائی]] می‌پردازد و عبدالبهاء فرزند ارشد بهاءالله را به عنوان جانشین و مبیّن آیات (روشنگر و توضیح دهنده آثار بهاءالله) برمی‌گزیند.&lt;ref&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=کتاب اقدس|نام خانوادگی=بهاءالله|نام=|ناشر=جامعه جهانی بهائی|سال=۱۹۹۲|شابک=|مکان=|صفحات=۱۱۵}}&lt;/ref&gt; مضاف بر این شالوده [[نظم اداری]] [[آئین بهائی]] نیز در این کتاب ریخته می‌شود. کتاب اقدس بر لزوم تشکیل شوراهای نه نفره بهائی&lt;ref&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=کتاب اقدس|نام خانوادگی=بهاءالله|نام=|ناشر=جامعه جهانی بهائی|سال=۱۹۹۲|شابک=|مکان=|صفحات=۲۶}}&lt;/ref&gt; (که بعدها با نام محفل شناخته می‌شوند) و در راس آن‌ها [[بیت العدل اعظم]] تأکید می‌کند.&lt;ref name=":5" /&gt; تعیینِ جانشین و نحوه اداره جامعه دینی بصورت مکتوب توسط موسّس آئین بهائی منجر به حفظ وحدت جامعه و اصالت دیانت شد و از ایجاد تفرقه در این دین جلوگیری کرد.&lt;ref&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=The Baha'i Faith: The Emerging Global Religion|نام خانوادگی=William S. Hatcher, James Douglas Martin|نام=|ناشر=Bahai Publishing|سال=2002|شابک=|مکان=Wilmette Illinoise|صفحات=72}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=":8"&gt;{{یادکرد ژورنال|نام خانوادگی=Momen|نام=Moojan|عنوان=Marginality and apostasy in the Baha’i community|ژورنال=Religion|ناشر=|تاریخ=2007|زبان=English|شاپا=|doi=|پیوند=|تاریخ دسترسی=}}&lt;/ref&gt; در [[آئین بهائی]] طبقه روحانیت وجود ندارد و محافل محلی، ملی و [[بیت العدل]] اعظم که نهادهای شوراییِ انتخابی هستند به اداره امور جامعه بهائی می‌پردازند.&lt;ref name=":8" /&gt; مشرق الاذکارها،&lt;ref&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=کتاب اقدس|نام خانوادگی=بهاءالله|نام=|ناشر=جامعه جهانی بهائی|سال=۱۹۹۲|شابک=|مکان=|صفحات=۱۱۰}}&lt;/ref&gt; یا عبادتگاه‌های بهائی، از دیگر موسسات [[نظم اداری|نظم اداری بهائی]] هستند که کتاب اقدس دستور ساخت آن را داده‌است. همچنین این کتاب بر لزوم برگزاری ضیافات نوزده روزه&lt;ref name=":3"&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=کتاب اقدس|نام خانوادگی=بهاءالله|نام=|ناشر=جامعه جهانی بهائی|سال=۱۹۹۲|شابک=|مکان=|صفحات=۱۶۰}}&lt;/ref&gt; از دیگر اجزاء کلیدی نظم اداری بهائی تأکید می‌کند. ضیافت نوزده روزه یک گردهمایی بهائی است که هر نوزده روز یک بار بهائیان شهر، روستا یا محله دور هم گرد آمده به نیایش، معاشرت و مشورت راجع به مسائل جامعه می‌پردازند.&lt;ref name=":3" /&gt;

==خطابات و انذارات به مُلوک و اُمراء==
بهاءالله در کتاب اقدس پادشاهان جهان را به امر خداوند که توسط او آورده شده دعوت می‌کند. آنان را از مال اندوزی برحذر می‌دارد و به پاکی دل و شتافتن به ملکوتی که توسط او ظاهر شده و خدمت به آن و حمایت از ستمدیدگان دعوت می‌کند.&lt;ref name=":2"&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=کتاب اقدس|نام خانوادگی=بهاءالله|نام=|ناشر=مرکز جهانی بهائی|سال=۱۹۹۲|شابک=|مکان=|صفحات=۷۵–۸۱}}&lt;/ref&gt; از عظمت امری که خداوند توسط او ظاهر کرده سخن می‌گوید و متذکر می‌شود که برای «تصرف ممالک» آن‌ها نیامده بلکه برای «تصرف قلوب» آمده‌است.&lt;ref name=":2" /&gt; بعد از این مقدمه وی بعضی از این پادشاهان همچون فرانسوا ژوزف&lt;ref&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=کتاب اقدس|نام خانوادگی=بهاءالله|نام=|ناشر=مرکز جهانی بهائی|سال=۱۹۹۲|شابک=|مکان=|صفحات=۸۲}}&lt;/ref&gt; و ویلهلم اول&lt;ref&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=کتاب اقدس|نام خانوادگی=بهاءالله|نام=|ناشر=مرکز جهانی بهائی|سال=۱۹۹۲|شابک=|مکان=|صفحات=۸۳}}&lt;/ref&gt; را مستقیماً مورد خطاب قرار می‌دهد، روسای جمهور قاره آمریکا را به اجرای عدالت دعوت می‌کند&lt;ref&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=کتاب اقدس|نام خانوادگی=بهاءالله|نام=|ناشر=جامعه جهانی بهائی|سال=۱۹۹۲|شابک=|مکان=|صفحات=۸۶}}&lt;/ref&gt; و اعضای پارلمانهای دنیا را به انتخاب یک خط و زبان بین‌المللی برای ایجاد اتحاد و صلح تشویق می‌کند، از فروپاشی امپراتوری عثمانی و مصیبتهای آلمان در آینده می‌گوید.&lt;ref&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=کتاب اقدس|نام خانوادگی=بهاءالله|نام=|ناشر=جامعه جهانی بهائی|سال=۱۹۹۲|شابک=|مکان=|صفحات=۸۸–۹۰}}&lt;/ref&gt; بهاءالله از طهران، خراسان و کرمان نیز در کتاب اقدس یاد می‌کند. طهران را با عناوین «ارض طا»، «افق النور» و «مطلع فرح العالمین» مورد خطاب قرار می‌دهد و به او می‌گوید به زودی امور در تو دگرگون می‌شود و زمام امور در دست «جمهور الناس» (جمهور مردمان) می‌افتد و به او اطمینان می‌دهد که اضطرابش به آرامش تبدیل خواهد شد.&lt;ref&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=کتاب اقدس|نام خانوادگی=بهاءالله|نام=|ناشر=جامعه جهانی بهائی|سال=۱۹۹۲|شابک=|مکان=|صفحات=۹۰–۹۳}}&lt;/ref&gt;
==احکام، اوامر و مناهی==
کتاب اقدس به ایجاز نوشته شده و بسیاری از احکام و قوانین یا در سایر آثار بهاءالله یا توسط [[عبدالبهاء]] و [[شوقی افندی]] جانشینان و مفسران آثار وی شرح و بسط داده شده‌اند. سایر احکام و متفرعّات به بیت العدل اعظم ارجاع داده شده‌اند.&lt;ref name=":4"&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=کتاب اقدس|نام خانوادگی=بهاءالله|نام=|ناشر=جامعه جهانی بهائی|سال=۱۹۹۲|شابک=|مکان=|صفحات=۱۴}}&lt;/ref&gt; به گفته شوقی افندی اجرای آن دسته از احکام برای بهائیان فرض است که «اجرایش ممکن و مستقیماً با [[قوانین مدنی]] مملکت مغایر نباشد»&lt;ref&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=کتاب اقدس|نام خانوادگی=بهاءالله|نام=|ناشر=جامعه جهانی بهائی|سال=۱۹۹۲|شابک=|مکان=|صفحات=۱۳}}&lt;/ref&gt; وی همچنین در ادامه توضیح می‌دهد که بعضی از احکام و قوانین کتاب اقدس برای زمان آینده نوشته شده‌اند، زمانی که «جامعه بشری به وضع دیگری از میان هرج و مرج کنونی عالم ظاهر و پدیدار شود».&lt;ref name=":4" /&gt; بهاءالله در اوایل کتاب دعوت می‌کند حدود الهی از روی عشق به خداوند اجرا گردند.&lt;ref&gt;{{یادکرد کتاب|نشانی=http://reference.bahai.org/fa/t/b/KA/ka-35.html|عنوان=کتاب اقدس|نام خانوادگی=بهاءالله|نام=|ناشر=جامعه جهانی بهائی|سال=۱۹۹۲|شابک=|مکان=|صفحات=۵}}&lt;/ref&gt; بیت العدل اعظم در مقدمه کتاب اقدس هدف از اجرای احکام را اینچنین بیان می‌کند: «این احکام به کیفیتی در قالب کلمات و بیانات الهّیه گنجانده شده تا ذهن خواننده را به اصل مسلم متوجه سازد که مقصد غائی از احکام، در هر موضوعی که باشد، آن است که به جامعه انسانی آرامش خاطر بخشد و سطح رفتار و سلوک بشر را ارتقاء دهد و بر عرفان نفوس بیفزاید و هیئت اجتماعه را مجتمعاً و منفرداً به حیات روحانی دلالت نماید».&lt;ref&gt;{{یادکرد کتاب|نشانی=http://reference.bahai.org/fa/t/b/KA/ka-9.html|عنوان=کتاب اقدس|نام خانوادگی=بهاءالله|نام=|ناشر=جامعه جهانی بهائی|سال=۱۹۹۲|شابک=|مکان=|صفحات=۸}}&lt;/ref&gt;

بعضی از احکام فردی و اجتماعی، توصیه‌ها، مناهی و اوامر کتاب اقدس ذیلاً به اختصار آمده‌اند.

#نماز در دین [[آئین بهائی|بهائی]] به صورت انفرادی در صبح و ظهر و شام بر هر بالغی واجب&lt;ref&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=کتاب اقدس|نام خانوادگی=بهاءالله|نام=|ناشر=جامعه جهانی بهائی|سال=۱۹۹۲|شابک=|مکان=|صفحات=۷}}&lt;/ref&gt; است. قبله آنان شهر عکا است که مرقد میرزا حسینعلی نوری، بهاءالله در آن واقع است. برای نماز وضو نیز لازم است، ولی اگر کسی آب برای وضو نداشته باشد، به جای وضو پنج‌بار می‌گوید: «بسم الله الاطهر الاطهر». و جز در نماز میّت، نماز جماعت ندارند.
#روزه&lt;ref&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=کتاب اقدس|نام خانوادگی=بهاءالله|نام=|ناشر=جامعه جهانی بهائی|سال=۱۹۹۲|شابک=|مکان=|صفحات=۱۰}}&lt;/ref&gt; بهائیان یک ماه به مقدار نوزده روز است، زیرا در گاهشمار بهائیان، هر ماه، نوزده روز و هر سال نوزده ماه دارد و مجموع ایام سال ۳۶۱ روز است ۴ یا ۵ روز اضافه به ایّام هاء&lt;ref&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=کتاب اقدس|نام خانوادگی=بهاءالله|نام=|ناشر=جامعه جهانی بهائی|سال=۱۹۹۲|شابک=|مکان=|صفحات=۱۶}}&lt;/ref&gt; بمعنی ایّام بخشش نامیده می‌شود؛ که بهائیان به استقبال ایّام روزه می‌روند. آخرین روز ماه روزه آن‌ها مصادف با عید نوروز است.
#حج زیارت خانه‌ای است، که سید علی محمد باب در آن متولد شده، یا خانه‌ای که میرزا حسینعلی نوری (بهاءالله) در مدت اقامت خود در عراق در آن زندگی می‌کرد، و برای آن وقت خاصی مقرر نشده‌است.
#هر مرد فقط می‌تواند یک زن داشته باشد، در کتاب اقدس ازدواج با دو زن با رعایت عدالت جایز دانسته شده‌است؛ ولی [[عبدالبهاء]] مبّین آثار بهاءاللّه گفته‌است: چون شرط عدالت هیچ‌گاه تحقق نمی‌یابد، پس در واقع در ازدواج تعدد راه ندارد.
#سن بلوغ پسر و دختر یکسان است، یعنی پانزده سالگی.&lt;ref&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=کتاب اقدس|نام خانوادگی=بهاءالله|نام=|ناشر=جامعه جهانی بهائی|سال=۱۹۹۲|شابک=|مکان=|صفحات=۱۱۲}}&lt;/ref&gt;
#تعلیم و تربیت عمومی و اجباری دختران و پسران&lt;ref&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=کتاب اقدس|نام خانوادگی=بهاءالله|نام=|ناشر=جامعه جهانی بهائی|سال=۱۹۹۲|شابک=|مکان=|صفحات=۴۶}}&lt;/ref&gt;
#تمام اشیا و تمام انسان‌ها با هر اعتقاد و مذهبی پاک هستند&lt;ref name=":6"&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=کتاب اقدس|نام خانوادگی=بهاءالله|نام=|ناشر=جامعه جهانی بهائی|سال=۱۹۹۲|شابک=|مکان=|صفحات=۷۳}}&lt;/ref&gt;
#تأکید بر نظافت&lt;ref&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=کتاب اقدس|نام خانوادگی=بهاءالله|نام=|ناشر=جامعه جهانی بهائی|سال=۱۹۹۲|شابک=|مکان=|صفحات=۴۴}}&lt;/ref&gt;
#ممدوحیت موسیقی&lt;ref&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=کتاب اقدس|نام خانوادگی=بهاءالله|نام=|ناشر=جامعه جهانی بهائی|سال=۱۹۹۲|شابک=|مکان=|صفحات=۴۸}}&lt;/ref&gt;
#تشویق به معاشرت با پیروان ادیان دیگر همرا با محّبت و دوستی&lt;ref name=":6" /&gt;
#لزوم ترک تعصبات جاهلیه&lt;ref name=":1"&gt;{{یادکرد کتاب|نشانی=http://www.bahai.org/library/authoritative-texts/shoghi-effendi/god-passes-by/|عنوان=God Passes By|نام خانوادگی=افندی|نام=شوقی|ناشر=US Bahá’í Publishing Trust|سال=۱۹۷۹|شابک=|مکان=|صفحات=۱۹۷}}&lt;/ref&gt;
#دوری از غرور و استکبار&lt;ref name=":1" /&gt;
#تشویق به ادب&lt;ref name=":1" /&gt;
#تشویق به صداقت و راستگویی&lt;ref name=":1" /&gt;
#تشویق به وفاداری&lt;ref name=":1" /&gt;
#تشویق به مهمان‌نوازی&lt;ref name=":1" /&gt;
#تشویق به مدارا&lt;ref name=":1" /&gt;
#تشویق به عدل و انصاف&lt;ref name=":1" /&gt;
#لزوم اتحاد و همبستگی&lt;ref name=":1" /&gt;
#لزوم انتخاب خط و زبان بین‌المللی برای ایجاد اتحاد جهانی&lt;ref name=":1" /&gt;
#تشویق بر خدمت امر الهی&lt;ref name=":1" /&gt;
#تأکید بر زودگذر بودن امور دنیوی&lt;ref name=":1" /&gt;
#تأکید بر ضرورت توامان بودن دو وظیفه عرفان مظهر ظهور الهی و عمل به اوامرش&lt;ref name=":1" /&gt;
#تشویق به انتشار آئین بهائی در دنیا&lt;ref&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=کتاب اقدس|نام خانوادگی=بهاءالله|نام=|ناشر=جامعه جهانی بهائی|سال=۱۹۹۲|شابک=|مکان=|صفحات=۳۵}}&lt;/ref&gt;
#تشویق بر رعایت حال حیوانات و پرهیز از زیاده روی در شکار&lt;ref name=":1" /&gt;
#لزوم شهروند قانون‌مدار بودن و اطاعت از حکومت&lt;ref name=":1" /&gt;
#تشویق به کار کردن و دوری از تنبلی&lt;ref&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=کتاب اقدس|نام خانوادگی=بهاءالله|نام=|ناشر=جامعه جهانی بهائی|سال=۱۹۹۲|شابک=|مکان=|صفحات=۲۸}}&lt;/ref&gt;
#منع تکدی‌گری&lt;ref&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=کتاب اقدس|نام خانوادگی=بهاءالله|نام=|ناشر=جامعه جهانی بهائی|سال=۱۹۹۲|شابک=|مکان=|صفحات=۱۳۸}}&lt;/ref&gt;
#منع رهبانیت&lt;ref name=":7"&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=کتاب اقدس|نام خانوادگی=بهاءالله|نام=|ناشر=جامعه جهانی بهائی|سال=۱۹۹۲|شابک=|مکان=|صفحات=۳۲}}&lt;/ref&gt;
#منع دست‌بوسی&lt;ref&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=کتاب اقدس|نام خانوادگی=بهاءالله|نام=|ناشر=جامعه جهانی بهائی|سال=۱۹۹۲|شابک=|مکان=|صفحات=۲۹}}&lt;/ref&gt;
#منع حرفه پیشوائی مذهبی&lt;ref name=":1" /&gt;
#منع ارتقاء بر منابر&lt;ref name=":1" /&gt;
#منع ریاضات&lt;ref name=":7" /&gt;
#منع مصرف مشروبات الکلی و مواد مخّدر&lt;ref&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=کتاب اقدس|نام خانوادگی=بهاءالله|نام=|ناشر=جامعه جهانی بهائی|سال=۱۹۹۲|شابک=|مکان=|صفحات=۱۴۶}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=کتاب اقدس|نام خانوادگی=بهاءالله|نام=|ناشر=جامعه جهانی بهائی|سال=۱۹۹۲|شابک=|مکان=|صفحات=۱۱۳}}&lt;/ref&gt;
#منع برده داری&lt;ref&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=کتاب اقدس|نام خانوادگی=بهاءالله|نام=|ناشر=جامعه جهانی بهائی|سال=۱۹۹۲|شابک=|مکان=|صفحات=۶۸}}&lt;/ref&gt;
#منع داشتن و حمل اسلحه&lt;ref&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=کتاب اقدس|نام خانوادگی=بهاءالله|نام=|ناشر=جامعه جهانی بهائی|سال=۱۹۹۲|شابک=|مکان=|صفحات=۱۵۰}}&lt;/ref&gt;
#پرهیز از خشونت و مقابله به مثل&lt;ref name=":0" /&gt;
#منع ضرب و جرح&lt;ref name=":5"&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=کتاب اقدس|نام خانوادگی=بهاءالله|نام=|ناشر=جامعه جهانی بهائی|سال=۱۹۹۲|شابک=|مکان=|صفحات=۱۳۹}}&lt;/ref&gt;
#منع نزاع و جدال&lt;ref name=":5" /&gt;
#منع غیبت و افترا&lt;ref name="ReferenceB"&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=کتاب اقدس|نام خانوادگی=بهاءالله|نام=|ناشر=جامعه جهانی بهائی|سال=۱۹۹۲|شابک=|مکان=|صفحات=۱۹}}&lt;/ref&gt;
#منع زنا و رابطه جنسی دو همجنس&lt;ref&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=کتاب اقدس|نام خانوادگی=بهاءالله|نام=|ناشر=جامعه جهانی بهائی|سال=۱۹۹۲|شابک=|مکان=|صفحات=۱۰۴}}&lt;/ref&gt;
#منع قمار&lt;ref&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=کتاب اقدس|نام خانوادگی=بهاءالله|نام=|ناشر=جامعه جهانی بهائی|سال=۱۹۹۲|شابک=|مکان=|صفحات=۲۱۸}}&lt;/ref&gt;
#منع توبه و اقرار به گناهان نزد دیگران&lt;ref&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=کتاب اقدس|نام خانوادگی=بهاءالله|نام=|ناشر=جامعه جهانی بهائی|سال=۱۹۹۲|شابک=|مکان=|صفحات=۳۰}}&lt;/ref&gt;
#احکام مربوط به ارث&lt;ref&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=کتاب اقدس|نام خانوادگی=بهاءالله|نام=|ناشر=جامعه جهانی بهائی|سال=۱۹۹۲|شابک=|مکان=|صفحات=۱۰۶}}&lt;/ref&gt;
#احکام مربوط به [[ازدواج بهائی]]&lt;ref&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=کتاب اقدس|نام خانوادگی=بهاءالله|نام=|ناشر=جامعه جهانی بهائی|سال=۱۹۹۲|شابک=|مکان=|صفحات=۵۸}}&lt;/ref&gt;
#احکام مربوط به قتل، زنا، سرقت، حرق عمد&lt;ref name="ReferenceB" /&gt;&lt;ref&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=کتاب اقدس|نام خانوادگی=بهاءالله|نام=|ناشر=جامعه جهانی بهائی|سال=۱۹۹۲|شابک=|مکان=|صفحات=۶۹}}&lt;/ref&gt;
#ادای حقوق الله&lt;ref&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=کتاب اقدس|نام خانوادگی=بهاءالله|نام=|ناشر=جامعه جهانی بهائی|سال=۱۹۹۲|شابک=|مکان=|صفحات=۱۸۷}}&lt;/ref&gt; (۱۹ درصد آنچه بعد از خرجهای ضروری باقی می‌ماند)

==پیوند به بیرون==
* [https://bahaiworldreligion.com/18803-2/%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8-%D8%A7%D9%82%D8%AF%D8%B3-%D8%A7%D9%85%D9%91-%D8%A7%D9%84%D9%83%D8%AA%D8%A7%D8%A8-%D8%AF%DB%8C%D8%A7%D9%86%D8%AA-%D8%A8%D9%87%D8%A7%D8%A6%DB%8C/ ترجمه کتاب اقدس به فارسی]
* [https://kitab-i-aqdas.org/ کتاب اقدس همراه با تلاوت]
*[http://reference.bahai.org/fa/t/b/KA کتاب اقدس] (دیگر: [http://www.bahai.org/fa/library/authoritative-texts/bahaullah/kitab-i-aqdas/ کتاب اقدس])
*[http://reference.bahai.org/fa/t/o/TDKA/index.html کتابشناسی کتاب اقدس]
*[https://oceanoflights.org/Study-Guide/Taqrirat-i-Dar-Bareh-Kitab-i-Aqdas.pdf تقریرات درباره کتاب اقدس]
*[https://oceanoflights.org/Study-Guide/Balance-hath-been-Appointed_fa.pdf قد وضع المیزان]

==منابع==
&lt;references /&gt;

[[en:Kitáb-i-Aqdas]]
[[fr:Kitáb-i-Aqdas]]
[[pt:Kitáb-i-Aqdas]]</text>
      <sha1>1ztfne5kg7euxiboqawrg22wuwi6hmf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>الگو:Cite web</title>
    <ns>10</ns>
    <id>135</id>
    <revision>
      <id>211</id>
      <timestamp>2019-03-31T18:30:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Peyman9</username>
        <id>4</id>
      </contributor>
      <comment>صفحه‌ای تازه حاوی «&lt;includeonly&gt;{{#invoke:citation/CS1/en|citation |CitationClass=web }}&lt;/includeonly&gt;&lt;noinclude&gt; {{documentation}} &lt;/noinclude&gt;» ایجاد کرد</comment>
      <origin>211</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="125" sha1="kjvmkqs6emh22b5cc77mvhdn05g09a9" xml:space="preserve">&lt;includeonly&gt;{{#invoke:citation/CS1/en|citation
|CitationClass=web
}}&lt;/includeonly&gt;&lt;noinclude&gt;
{{documentation}}
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>kjvmkqs6emh22b5cc77mvhdn05g09a9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>آموزه های بهائی</title>
    <ns>0</ns>
    <id>137</id>
    <redirect title="آموزه های بهایی" />
    <revision>
      <id>218</id>
      <timestamp>2019-03-31T18:51:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Peyman9</username>
        <id>4</id>
      </contributor>
      <comment>تغییرمسیر به [[آموزه های بهایی]]</comment>
      <origin>218</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="42" sha1="4ansq3souyremd7pex6nh10slba3zjz" xml:space="preserve">#REDIRECT [[آموزه های بهایی]]</text>
      <sha1>4ansq3souyremd7pex6nh10slba3zjz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>آموزه‌های بهائی</title>
    <ns>0</ns>
    <id>138</id>
    <redirect title="آموزه های بهایی" />
    <revision>
      <id>219</id>
      <timestamp>2019-03-31T18:51:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Peyman9</username>
        <id>4</id>
      </contributor>
      <comment>تغییرمسیر به [[آموزه های بهایی]]</comment>
      <origin>219</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="42" sha1="4ansq3souyremd7pex6nh10slba3zjz" xml:space="preserve">#REDIRECT [[آموزه های بهایی]]</text>
      <sha1>4ansq3souyremd7pex6nh10slba3zjz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>تعالیم بهائیت</title>
    <ns>0</ns>
    <id>139</id>
    <redirect title="آموزه های بهایی" />
    <revision>
      <id>220</id>
      <timestamp>2019-03-31T18:52:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Peyman9</username>
        <id>4</id>
      </contributor>
      <comment>تغییرمسیر به [[آموزه های بهایی]]</comment>
      <origin>220</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="42" sha1="4ansq3souyremd7pex6nh10slba3zjz" xml:space="preserve">#REDIRECT [[آموزه های بهایی]]</text>
      <sha1>4ansq3souyremd7pex6nh10slba3zjz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>تعالیم بهاییت</title>
    <ns>0</ns>
    <id>140</id>
    <redirect title="آموزه های بهایی" />
    <revision>
      <id>221</id>
      <timestamp>2019-03-31T18:52:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Peyman9</username>
        <id>4</id>
      </contributor>
      <comment>تغییرمسیر به [[آموزه های بهایی]]</comment>
      <origin>221</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="42" sha1="4ansq3souyremd7pex6nh10slba3zjz" xml:space="preserve">#REDIRECT [[آموزه های بهایی]]</text>
      <sha1>4ansq3souyremd7pex6nh10slba3zjz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>تعالیم بهائی</title>
    <ns>0</ns>
    <id>141</id>
    <redirect title="آموزه های بهایی" />
    <revision>
      <id>222</id>
      <timestamp>2019-03-31T18:52:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Peyman9</username>
        <id>4</id>
      </contributor>
      <comment>تغییرمسیر به [[آموزه های بهایی]]</comment>
      <origin>222</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="42" sha1="4ansq3souyremd7pex6nh10slba3zjz" xml:space="preserve">#REDIRECT [[آموزه های بهایی]]</text>
      <sha1>4ansq3souyremd7pex6nh10slba3zjz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>تعالیم بهایی</title>
    <ns>0</ns>
    <id>142</id>
    <redirect title="آموزه های بهایی" />
    <revision>
      <id>223</id>
      <timestamp>2019-03-31T18:52:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Peyman9</username>
        <id>4</id>
      </contributor>
      <comment>تغییرمسیر به [[آموزه های بهایی]]</comment>
      <origin>223</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="42" sha1="4ansq3souyremd7pex6nh10slba3zjz" xml:space="preserve">#REDIRECT [[آموزه های بهایی]]</text>
      <sha1>4ansq3souyremd7pex6nh10slba3zjz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>بهائیت</title>
    <ns>0</ns>
    <id>143</id>
    <revision>
      <id>706</id>
      <parentid>571</parentid>
      <timestamp>2020-12-29T10:30:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sarah</username>
        <id>1</id>
      </contributor>
      <comment>/* عبدالبهاء */ help improve page speed by linking to a local file instead of one on wikimedia commons</comment>
      <origin>706</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="118213" sha1="0f7ub1hxqn38raf50idv4q15e9l69b9" xml:space="preserve">[[پرونده:Abdul-Baha in Washington D.C..jpg|بندانگشتی|عکسی از [[عبدالبهاء]]|350x350پیکسل]]'''بهائیت''' یا '''آئین بهائی'''، دینی است &lt;ref&gt;''Religion and women. McGill studies in the history of religions.'' Arvind Sharma. SUNY Press, 1994. {{شابک|0-7914-1689-5|en}} pp.211&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;''The Routledge historical atlas of religion in America''. Bret E. Carroll. Routledge, 2000 {{شابک|0-415-92131-7|en}} p.124&lt;/ref&gt; که حسین علی نوری، ملّقب به [[بهاءالله]]، در سده ۱۹ میلادی، در ایران، بنیان گذاشت. بهائیان معتقدند که بهاءالله (۱۸۱۷–۱۸۹۲) جدیدترین فرستاده الهی در سلسله پیامبران پیشین چون ابراهیم، موسی و بودا و زردشت و مسیح و محمد است.&lt;ref&gt;[http://www.bahai.org/fa وبسایت رسمی جامعهٔ جهانی بهائی]&lt;/ref&gt; بهاءالله در سال ۱۸۶۳ این دین جدید را اظهار کرد. شمار پیروان این آئین بیش از ۷ میلیون و ۸۰۰ هزار نفر برآورد شده‌است که در ۲۲۱ کشور پراکنده شده‌اند.&lt;ref&gt;{{یادکرد وب|وب‌گاه=www.thearda.com|نشانی=http://www.thearda.com/QL2010/QuickList_40.asp|عنوان=Most Baha'i Nations (2010) {{!}} QuickLists {{!}} The Association of Religion Data Archives|بازبینی=2018-10-20}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=":0" /&gt; با اینکه این شمار کمتر از ۰٫۲٪ جمعیت دنیاست ولی از نظر پراکندگی در کشورهای مختلف پس از مسیحیت (با پراکندگی در ۲۳۲ کشور) دومین دین جهان شمرده می‌شود. &lt;ref name=":0"&gt;{{یادکرد وب|تاریخ=2016-11-20|نشانی=https://web.archive.org/web/20161120153112/https://www.britannica.com/topic/religion-Year-In-Review-2010/Worldwide-Adherents-of-All-Religions|عنوان=Religion: Year In Review 2010 - Worldwide Adherents of All Religions {{!}} Britannica.com|بازبینی=2018-10-20}}&lt;/ref&gt; مرکز جهانی بهائیان در حیفا واقع شده‌است. 

==عقاید بهائیت==
بهائیان معتقدند که [[بهاءالله]]، جدیدترین فرستاده خدا در سلسله پیامبران پیشین است.&lt;ref&gt;{{یادکرد وب |نام خانوادگی=حیدری |نام=محمد |عنوان=اهمیت همزیستی با بهاییان برای مسلمانان|نشانی=http://www.bbc.com/persian/blog-viewpoints-41831474 |بازبینی=01-11-2017 |اثر=بی‌بی‌سی فارسی |تاریخ= ۱۰ آبان ۱۳۹۶|ناشر= |نشانی بایگانی= |تاریخ بایگانی= |کد زبان=fa}}&lt;/ref&gt;
===خدا===
بر اساس تعالیم [[بهاءالله]] جهان آفرینش یک خالق واحد دارد که درک ذات حقیقی آن برای ذهن انسانی غیرممکن است.&lt;ref name=":04"&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=Theory of Religious Cycles
Tradition, Modernity, and the Bahá’í Faith|نام خانوادگی=Sergeev|نام=Mikhail|ناشر=Brill|سال=2015|شابک=|مکان=|صفحات=}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{یادکرد ژورنال | پیوند=http://bahai-library.org/articles/manifestation.html | عنوان=مفهوم تجلی در آثار بهائی | نویسنده=Juan Cole | ژورنال=Bahá'í Studies | سال=۱۹۸۲ | دوره=۹ | صفحات=۱-۳۸}}&lt;/ref&gt; درک انسان از مفهوم خدا هر قدر هم که وسیع و با برخورداری از تخیل قوی باشد، همیشه دچار محدودیت‌های ذهن انسان خواهد بود.&lt;ref&gt;{{یادکرد وب|نویسنده=|کد زبان=|تاریخ=|وبگاه=وب سایت رسمی جامعهٔ جهانی بهائی|نشانی=http://www.bahai.org/fa/beliefs/god-his-creation/revelation/|عنوان=ظهور الهی}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=":25"&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=An Introduction to the Baha'i Faith|نام خانوادگی=Smith|نام=Peter|ناشر=Cambridge University Press|سال=2008|شابک=|مکان=|صفحات=}}&lt;/ref&gt;منابع بهائی خدا را نامحدود، مقتدر، دانا، بخشنده و توانا، غیرقابل ادراک، غیرقابل دسترس، منبع وحی، ابدی، عالِم کل، همه‌جا حاضر و قدیر توصیف می‌کنند و بهائیان معتقدند اگر چه ممکن است افراد تصورات مختلف از خدا داشته باشند و به زبان‌های مختلف دعا کنند یا ادیان اسامی مختلفی برای اشاره به خدا به کار برند، اما همه این موارد به یک حقیقت و خالق واحد اشاره می‌کنند.&lt;ref name=":15"&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=The Bahais|نام خانوادگی=|نام=|ناشر=Bahai International Community|سال=2017|شابک=9780877433842|مکان=|صفحات=}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=":34"&gt;{{یادکرد وب|نویسنده=|کد زبان=|تاریخ=|وبگاه=وب سایت رسمی جامعهٔ بهائی ایران|نشانی=https://www.bahaisofiran.org/اعتقادات_اساسی_بهاییان|عنوان=برخی اعتقادات اساسی}}&lt;/ref&gt;

منابع بهائی همچنین می‌آموزند که انسان‌ها ارادهٔ خداوند را از طریق پیام آوران الهی (در اصطلاح بهائی مظاهر ظهور الهی) می‌توانند درک کنند.&lt;ref name=":04" /&gt; اگر چه ذات حقیقی خداوند همیشه دور از دسترس خواهد ماند اما انسان به کلی محروم از شناخت خدا نیست و آنچه دربارهٔ حقیقت خدا می‌داند توسط سلسله پیام آوران یا بنیان‌گذاران ادیان بزرگ جهان (مظاهر ظهور الهی) به صورت تدریجی و بنا به استعداد و قابلیت انسان و با توجه به شرایط اجتماعی و تاریخی به انسان آموخته شده‌است&lt;ref name=":15" /&gt;. تعالیم و آموزه‌های این پیام آوران انسان را به خداوند نزدیک می‌کند.&lt;ref name=":15" /&gt;

===روح و جهان پس از مرگ===
بهائیان به بقای روح اعتقاد داشته و هدف از زندگی را پرورش استعدادات روح می‌دانند. از نظر بهاییان، حیات اصلی حیات روح است و جسم تنها واسطه و ابزاری برای ترقی روح است.&lt;ref name="aqdas"&gt;{{یادکرد
|نویسنده=[[بهاءالله]]
|year=۱۹۹۲
|کتاب=[[کتاب اقدس]]
|ناشر=Bahá'í Publishing Trust
|شهر=ویلمت، Illinois، آمریکا
|شابک=0-85398-999-0
}} [http://reference.bahai.org/en/t/b/KA/ka-2.html#gr12 پیوند به کتاب]&lt;/ref&gt;&lt;ref name="ReferenceA"&gt;{{یادکرد
|نویسنده=ادیب طاهرزاده
|year=۱۹۹۶
|کتاب=روح انسانی
|شهر=دانداس، انتاریو، کانادا
|شابک=1-896193-03-X
}}&lt;/ref&gt; به اعتقاد بهائیان روح از جسم جداست و پس از مرگ، در عوالم روحانی به ترقی خود ادامه می‌دهد.&lt;ref name="aqdas" /&gt; بهائیان تعلق روح به جسم را همانند ارتباط نور با آئینه می‌دانند، نوری که در آینه مشهود است از خود آینه نیست بلکه انعکاس نوری است که از منبع دیگر ناشی می‌شود، به همین سبب وقتی آینه می‌شکند نور همچنان باقی و برقرار است.&lt;ref name="ReferenceA" /&gt; 

در آثار بهائی توضیح داده شده که قوای ذهنی همچون تفکر، استدلال، درک و تخیل از خصوصیات روح انسان هستند و با استفاده از قوای روح است که نوع بشر پیشرفت می‌کند.&lt;ref name=":18"&gt;{{یادکرد وب|نویسنده=|کد زبان=|تاریخ=|وبگاه=آئین بهائی|نشانی=http://www.bahai.org/fa/beliefs/life-spirit/human-soul/rational-soul|عنوان=روح}}&lt;/ref&gt; 

بهائیان معقدند که پس از مرگ اگر چه جسم انسان از بین می‌رود اما روح انسانی به پیشرفت خود در عوالم معنوی ادامه می‌دهد و در سفری ابدی به سوی کمال ترقی پیدا می‌کند. [[بهاءالله]] فرق این جهان با جهان بعد را همچون «فرق عالم جنین ... با این عالم» می داند.&lt;ref&gt;منتخباتی از آثار بهاءالله شماره ۸۱&lt;/ref&gt; بر اساس این دیدگاه و توضیحات بیشتر [[عبدالبهاء]]، همان‌طور که رحمِ مادر محیط مناسبی جهت پرورش جسمانی انسان در مرحلهٔ جنینی است، این جهان نیز عرصه‌ای است که در آن انسان خصوصیات و توان‌مندی‌های معنوی را که برای ادامهٔ رشد و پیشرفت خود هم در این جهان و هم در جهان بعد به آن‌ها نیاز دارد، توسعه و پرورش می‌دهد. همانطور که دست، پا، چشم، گوش و سایر اعضای انسان در عالم جنین رشد پیدا می‌کند و انسان را برای زندگی در این عالم آماده می‌کنند، به همین نحو صفات و خصائل روحانی انسان همچون بخشش، عشق، فروتنی، محبت و غیره روح انسان را برای زندگی در عالم بعد آماده می‌کنند.&lt;ref name=":18" /&gt;

در دیدگاه بهائی ترقی در این دنیا و عالم بعد به واسطهٔ لطف و فیض الهی است و همچنین اعمال نیکی که به نام و یاد متوفی در این دنیا انجام می‌شوند و نیز دعا و مناجاتی که در حق متوفی خوانده می‌شود در پیشرفت روح انسان پس از مرگ مؤثر به‌شمار می‌روند.&lt;ref name=":05"&gt;مفاوضات صفحهٔ ۱۷۴&lt;/ref&gt;&lt;ref name=":18" /&gt;

===مفهوم دین===
[[بهاءالله]] به پیروان خود تعلیم می‌دهد که منشأ تمام ادیان یکی است؛ اصول اساسی آن‌ها با یکدیگر مشترک است، هدف آن‌ها یکی است و تعالیم ادیان مختلف جنبه‌های مختلف یک حقیقت واحد را روشن می‌کند. بر اساس اعتقادات بهائی، دین الهی واحد است و در حقیقت یک دین وجود دارد که در طول زمان و به تدریج بر بشر عرضه می‌شود.&lt;ref name=":8"&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=Theory of Religious Cycles
Tradition, Modernity, and the Bahá’í Faith|نام خانوادگی=Sergeev|نام=Mikhail|ناشر=Brill|سال=2015|شابک=|مکان=|صفحات=}}&lt;/ref&gt;

به اعتقاد بهائیان، پیامبران در طی فرآیندی مستمر، تدریجی و همیشگی، به تناسب ظرفیت درک و فهم بشر و نیازها و شرایط هر زمان، تعالیم و هدایت لازم را برای تکامل اجتماعی و معنوی انسان فراهم می‌کنند و بشر را از قابلیت‌ها و مسئولیت‌هایش در مقام حافظ و امانت‌دار جهان آفرینش آگاه می‌سازند.&lt;ref name=":2" /&gt; در این نگاه، حقیقت و تعالیم دینی به تدریج و به تناسب ظرفیت روحانی مردم در هر برهه از تاریخ عرضه می‌شود&lt;ref name=":2" /&gt; و تفاوت ادیان در آن دسته تعالیم اجتماعی و احکام آن‌ها دیده می‌شود که بنا به درجهٔ بلوغ اجتماعی و روحانی مردم و شرایط خاص جامعه ای که دینی خاص در آن ظاهر شده می‌توانند متفاوت باشند. همچنین دلیل دیگر تفاوت‌های میان ادیان، برداشت‌های غلط و شرح و تفاسیری ذکر می‌شود که در طول قرن‌ها توسط پیروان ادیان انباشته شده و حقیقت هر دین را مخدوش می‌کند.&lt;ref name=":8" /&gt;

به‌طور کلی، [[بهاءالله]] بیان می‌کند که دین وسیله مؤثری برای تکامل اجتماعی است و سلسله ادیان جهان مراحل مختلف هدایت بشر توسط خداوند هستند که به تدریج رشد و تکامل بشر را تضمین می‌کنند.&lt;ref name=":8" /&gt; بر این اساس، اعتقاد بهائیان این است که هیچ دینی نمی‌تواند ادعای آخرین دین بودن داشته باشد و بشر تا ابد هدایت الهی را از طریق پیامبران دریافت می‌کند. [[بهاءالله]] نیز بیان می‌کند که بعد از او نیز آمدن پیامبران ادامه خواهد داشت.&lt;ref name=":2" /&gt;

===یگانگی نوع انسان===
[[بهاءالله]] بیان می‌کند که نوع بشر یکی است و انسان‌ها همانند میوه‌های یک درخت و برگ‌های یک شاخه با هم برابر هستند.&lt;ref name=":2" /&gt; در منابع بهائی این که انسان‌ها همه اعضای یک خانوادهٔ بشری هستند به عنوان یک اصل اساسی معرفی شده‌است و شوقی افندی اصل یگانگی نوع انسان را محور و جوهر اساسی تمامی [[آموزه های بهایی|تعالیم بهائی]] می‌داند.&lt;ref name=":2" /&gt;

بهائیان معتقدند تعصبات و سوءتفاهم‌هایی که باعث می‌شود یک گروه از انسان‌ها خود را برتر از دیگران تصور کنند موجب مشکلات فراوان می‌شود. در اعتقاد آن‌ها هیچ گروه قومی یا فرهنگی برتر از دیگران نیست، همه انسان‌ها شریف هستند و نزد خدا تفاوتی با هم ندارند.&lt;ref name=":2" /&gt; بر این اساس وحدت نوع بشر یکی از تعالیم بهائی است و بهاءالله بهائیان را تعلیم می‌دهد تا نه تنها هموطنان خود بلکه همه مردم جهان را دوست بدارند.&lt;ref name=":2" /&gt; بهائیان معتقدند دوست داشتن تمامی مردمی جهان منافاتی با دوست داشتن مردم کشور خود ندارد. آن‌ها مخالف ملی‌گرایی افراطی و تعصبات خشونت‌آمیز مرتبط با آن هستند نه مخالف وفاداری به کشور و احساس مسئولیت نسبت به وطن.&lt;ref name=":2" /&gt;

یگانگی نوع انسان به معنای تحمیل یکنواختی نیست و آثار بهائی بر اصل وحدت در عین تنوع تأکید می‌نمایند.&lt;ref name=":2" /&gt; در بهائیت تنوع قومی، فرهنگی، فکری و … ارزشمند محسوب می‌شود و ارج نهاده می‌شود.&lt;ref name=":2" /&gt; [[عبدالبهاء]] جامعهٔ انسانی را به باغی با گل‌های مختلف تشبیه می‌کند که تنوع و تفاوت رنگ‌ها باعث زیبایی و جلوهٔ بیشتر آن می‌شود.&lt;ref name=":2" /&gt;

===تحری حقیقت===

آثار بهائی جستجوی حقیقت به‌طور مستقل را یکی از اساسی‌ترین وظایف هر فرد می‌داند. [[بهاءالله]] تأکید می‌کند که فرد باید دنیا را با چشم خود ببیند و نه از نگاه دیگران.&lt;ref&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=The Baha'i Faith: A Beginner's Guide|نام خانوادگی=Momen|نام=Moojan|ناشر=Oneworld Publications|سال=2012|شابک=|مکان=|صفحات=}}&lt;/ref&gt; [[آموزه های بهایی|تعالیم بهائی]] بیان می‌کنند که فرد به جای تقلید کورکورانه از دیگران یا از سنت‌های جامعه خود باید به جستجوی حقیقت بپردازد. آثار بهائی بیان می‌کنند که نوع بشر از توانایی تشخیص حقیقیت برخوردار است و فرد با استفاده از قوهٔ عقل و خرد که خداوند به انسان داده می‌تواند مسائل را بررسی کند و به حقیقت دست یابد.&lt;ref&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=A Concise Encyclopedia of the Bahá'í Faith|نام خانوادگی=Smith|نام=Peter|ناشر=One World Publications|سال=2013|شابک=|مکان=|صفحات=}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=":9"&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=Understanding the Bahaʼı́ Faith|نام خانوادگی=Momen|نام=Wendi|ناشر=Dunedin Academic Pres|سال=2006|شابک=|مکان=|صفحات=}}&lt;/ref&gt; این اصل در انتخاب دین توسط فرد نیز مصداق دارد و آثار بهائی بیان می‌کنند که هر فرد در نحوهٔ تعیین اعتقاد خود باید آزاد باشد و هیچ‌کس هرگز نباید برای قبول عقاید دینی تحت فشار یا اجبار قرار گیرد.&lt;ref name=":7"&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=The Baha'i Faith: A Guide For The Perplexed.|نام خانوادگی=Stockman|نام=Robert|ناشر=Bloomsbury Academic|سال=2013|شابک=|مکان=|صفحات=}}&lt;/ref&gt; کودکانی که در خانوادهٔ بهائی متولد یا بزرگ می‌شوند خود باید در هنگام بلوغ (حداقل سن ۱۵ سال برای دختر و پسر) در مورد اعتقاد دینی خود تصمیم بگیرند.&lt;ref name=":7" /&gt;

===لزوم ترک تعصب===

دیانت بهائی پذیرش فرهنگی و دینی را ترویج می‌دهد.&lt;ref name=":2" /&gt; بهائیان معتقدند پذیرش اصل یگانگی انسان ایجاب می‌کند که هر نوع تعصبی از جمله تعصب نژادی، طبقاتی، قومی، زبانی، دینی، جنسیتی و … از میان برداشته شود. منابع بهائی بیان می‌کنند تعصب تصویری نادرست دربارهٔ دیگران است که به افراد اجازه نمی‌دهد که همه انسان‌ها را برابر و شریف ببیند.&lt;ref&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=The Baha'is|نام خانوادگی=|نام=|ناشر=Baha'i International Community|سال=2017|شابک=|مکان=|صفحات=}}&lt;/ref&gt; بهائیان احساس برتری را دلیل اصلی ایجاد تعصب می‌دانند.&lt;ref&gt;خطابات مبارکه، [[عبدالبهاء|حضرت عبدالبهاء]]، صفحهٔ ۱۶۱&lt;/ref&gt; در آثار بهائی انواع تعصب از جمله تعصبات سیاسی، نژادی، دینی، قومی، اقتصادی و مایهٔ ویرانی جامعهٔ انسان معرفی شده‌ است.&lt;ref&gt;پیام ملکوت، عبد الحمید اشراق خاوری، صفحهٔ ۵۹&lt;/ref&gt; و رفع تعصبات وسیلهٔ رسیدن به وحدت و پیشرفت جامعهٔ بشری در نظر گرفته می‌شود.&lt;ref name=":2" /&gt;

===برابری زنان و مردان===

[[بهاءالله]] در آثار خود بیان می‌کند که نزد خدا زن و مرد برابر هستند و هیچ‌یک بر دیگری برتری ندارد.&lt;ref name=":2" /&gt; آثار بهائی تعلیم می‌دهند که انسانیت جنسیت ندارد. زن و مرد هر دو انسانند و هیچ‌یک به دلیل جنسیت امتیاز یا برتری بر دیگری ندارند.&lt;ref name=":1" /&gt; آثار بهائی برابری میان زنان و مردان و مشارکت آن‌ها در عرصه‌های مختلف را پیش نیازی برای دستیابی به وحدت و صلح جهانی و پیشرفت اجتماع می‌دانند.&lt;ref name=":1" /&gt; در دیدگاه بهائی نابرابری میان زنان و مردان نه تنها مانع ترقی زنان بلکه مانع پیشرفت کل اجتماع می‌شود و همین‌طور به پیشرفت مردان نیز لطمه می‌زند.&lt;ref name=":2" /&gt;&lt;ref name=":1" /&gt; [[عبدالبهاء]] در آثار خود زن و مرد را به دو بال پرنده تشبیه می‌کند و توضیح می‌دهد همان‌طور که تنها هنگامی که هر دو بال قوی باشند پرنده می‌تواند پرواز کند، به همین نسبت موفقیت و رفاه بشریت نیز تنها وقتی اتفاق می‌افتد که زنان همپای مردان پیشرفت کرده باشند.&lt;ref name=":2" /&gt; برای بهائیان اصل برابری زن و مرد صرفاً به معنای فراهم کردن ترتیباتی برای مشارکت زنان در ساختارهای فعلی جهان نیست و بهائیان تلاش برای ارتقای مقام زنان به سطح مردان را به تنهایی کافی نمی دانند بلکه بهائیان معتقدند تغییر اساسی تر در ساختارهای اجتماع لازم است و زنان و مردان باید با همکاری یکدیگر برای ساختن نظم اجتماعی جدیدی تلاش کنند که در آن خصوصیاتی چون سلطه‌جویی، قدرت‌طلبی، رقابت خصومت‌آمیز جای خود را به عشق و خدمت بدهد، خصوصیاتی که آثار بهائی زنان را در آن‌ها قوی می‌بیند.&lt;ref name=":2" /&gt;&lt;ref name=":1" /&gt;

===دین باید سبب الفت و محبت باشد===

بهائیان معتقدند که پیغمبران اصولاً برای برطرف کردن اختلافات بشر و به وجود آوردن الفت بین مردم ظاهر شده‌اند، لذا اگر دین هم که خود باید علاج اختلافات باشد سبب اختلاف و جنگ و جدائی شود، به گفته [[عبدالبهاء]] بی‌دینی بهتر از آن است.&lt;ref&gt;مبادی روحانی و تعالیم اجتماعی بهائی صفحهٔ ۱۴&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://reference.bahai.org/fa/t/o/KBAS1/kbas1-216.html#pg216 بدایع‌الآثار جلد اول صفحه ۲۱۶]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://reference.bahai.org/fa/t/c/PM2/pm2-124.html#pg124 پیام ملکوت صفحه ۱۲۴]&lt;/ref&gt;

===هماهنگی علم و دین===

هماهنگی علم و دین یکی از اصول اساسی بهائیت است. آثار بهائی علم و دین را در تضاد با یکدیگر نمی‌دانند بلکه بر هماهنگی بنیادین آن دو تأکید می‌کنند.&lt;ref name=":8" /&gt;

آثار بهائی توضیح می‌دهد که حقیقت یکی است و علم و دین دو وسیله برای شناخت و درک حقیقت هستند.&lt;ref name=":8" /&gt; در دیدگاه بهائی برای درک واقعیت، هم باید به علم و هم به دین رجوع کرد.&lt;ref name=":9" /&gt; برای بهائیان، علم و دین دو نظام دانش هستند که نقش مکملی دارند و هر دو با هم پیشرفت تمدن را امکان‌پذیر می‌سازند.&lt;ref name=":9" /&gt; بهائیان معتقدند دین بدون علم عقلگرایی و خرد به خرافات و تعصبات فروکاسته می شود و علم بدون دین و اخلاق به ابزاری در خدمت ماده گرایی خشک تبدیل می‌شود.&lt;ref name=":9" /&gt;&lt;ref&gt;{{یادکرد وب|نویسنده=بیت العدل اعظم|کد زبان=|تاریخ=۱۲ ا سفند ۱۳۹۱|وب‌گاه=|نشانی=http://www.payamha-iran.org/node/78 پیام ۱۲ اسفند ۱۳۹۱)|عنوان=پیام ۱۲ اسفند ۱۳۹۱}}&lt;/ref&gt;

===صلح عمومی===

دستیابی به صلح جهانی یکی از اهداف بهائیت است.&lt;ref name=":10"&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=Encyclopedia of Peace Education|نام خانوادگی=Gervais|نام=Marie|ناشر=Columbia University|سال=2008|شابک=|مکان=|صفحات=}}&lt;/ref&gt; این آئین بشر را دعوت می‌کند تا یگانگی بنیادین نوع انسان را بپذیرد و برای دستیابی به صلح جهانی از طریق اقدامات مشترک و مبتنی بر پذیرش وحدت در عین تنوع، برابری، عدالت، رهبری اخلاقی، برابری جنسیتی و… در سطح محلی و بین‌المللی تلاش کند.&lt;ref name=":10" /&gt; سایر اصولی که بهائیان با دستیابی به صلح عمومی مرتبط می بینند عبارتند از: عدالت اقتصادی و رفع درجات افراطی فقر و ثروت، رفع هر گونه تعصب، آموزش همگانی که جنبه‌های مادی، انسانی و معنوی زندگی انسان را دربر گیرد و بر هماهنگی علم و دین تأکید داشته باشد، گزینش یک زبان و خط واحد جهانی که افراد علاوه بر زبان مادری خود جهت تسهیل ارتباطات بین‌المللی آن زبان را یاد بگیرند.&lt;ref name=":10" /&gt;

تعالیم بهائی تحول فردی و اجتماعی بر اساس مطالعه و کاربست اصول اخلاقی و معنوی را ترویج می‌کند.&lt;ref name=":10" /&gt; بهائیان برای یادگیری در مورد اصول زیربنایی یک اجتماع صلح آمیز و چگونگی به کار بستن این اصول و به اشتراک گذاشتن آن‌ها با دیگران فعالیت می‌کنند.&lt;ref name=":10" /&gt;

===از میان بردن فقر مفرط و ثروت بی اندازه===

آثار بهائی به ارتباط و بهم پیوستگی افراد به عنوان اجزای اجتماع تأکید دارند و تعالیم بهائی از میان بردن فقر مفرط و ثروت بی‌اندازه را برای وحدت خانوادهٔ بشری و بنای یک جامعهٔ جهانی برپایهٔ صلح و عدل لازم می‌دانند.&lt;ref name=":2" /&gt; البته آثار بهائی معتقد به یکسان‌سازی ثروت و ایجاد برابری کامل اقتصادی میان مردم آن طور که ایدئولوژی کمونیسم ترویج می‌دهد نیستند و معتقدند چنین یکسان‌سازی‌هایی غیرممکن است و به اجتماع صدمه می‌زند.&lt;ref name=":2" /&gt;&lt;ref name=":9" /&gt; [[بهاءالله]] و [[عبدالبهاء]] برای از میان بردن فقر فاحش و ثروت مفرط هم تمهیدات ساختاری را لازم می‌دانند و هم تقویت حس مسئولیت و دغدغه اجتماعی میان افراد را.&lt;ref name=":2" /&gt;

منابع مادی و انسانیِ جامعه بشری باید در راه رفاه درازمدت عموم انسانها نه منافع کوتاه مدت یک اقلیت خاص صرف شود و فرهنگ مشارکت، همکاری و خدمت جای خود را به رقابت، مصرف گرایی و حرص بدهد.  بهائیت بر اشتغال با روحیه خدمت به دیگران&lt;ref&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=در جستجوی عدالت اجتماعی|نام خانوادگی=هادلستون|نام=جان|ناشر=Century Press|سال=|شابک=|مکان=|صفحات=}}&lt;/ref&gt;، عدم تأثیر پذیری از مادی گرایی &lt;ref&gt;{{یادکرد وب|نویسنده=بیت العدل اعظم|کد زبان=|تاریخ=۱ مارس ۲۰۱۷|وب‌گاه=|نشانی=http://www.payamha-iran.org/node/240|عنوان=پیام اول مارس ۲۰۱۷ خطاب به بهاییان عالم}}&lt;/ref&gt; و ابراز خصائل اخلاقی همچون درستکاری، صداقت و امانت در فعالیت‌های اقتصادی تأکید می‌کند.  از جمله احکامی که به فرد بهائی کمک می‌کند تا اولویتهای مادی و ضروری اش را متعادل کند حکم حقوقُ الله است که در آن فردِ بهائی بصورت داوطلبانه نوزده درصد درآمد خود را بعد از خرجهای ضروری به تشکیلات بهائی اعطاء می‌کند تا در راه خیر عموم خرج شود.&lt;ref&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=An introduction to the Baha'i Faith|نام خانوادگی=Smith|نام=Peter|ناشر=Cambridge: Cambridge University Press|سال=2008|شابک=|مکان=|صفحات=163-164}}&lt;/ref&gt; در سال ۱۳۹۷ [[بیت العدل اعظم]]، بهائیان را تشویق کرد که در فعالیت‌های جامعه سازی با مشارکت در گفتمانهای مربوط به درک علل ریشه ای فقر یادگیری، دانش و تجربه خود را در این زمینه مستمراً افزایش دهند و در فرآیندهای جامعه سازی بکار گیرند&lt;ref&gt;{{یادکرد وب|نویسنده=بیت العدل اعظم|کد زبان=|تاریخ=اوّل مارس ۲۰۱۷|وب‌گاه=|نشانی=http://www.payamha-iran.org/node/240|عنوان=پیام اوّل مارس خطاب به بهاییان عالم}}&lt;/ref&gt;

===تعلیم و تربیت عمومی و اجباری===
در بهائیت تاکید شدیدی بر اهمیت تعلیم و تربیت وجود دارد و تعلیم و تربیت به عنوان یکی از عوامل اصلی پیشرفت معنوی و مادی فرد و اجتماع در نظر گرفته میشود.&lt;ref name=":2" /&gt; آثار بهائی بیان می کنند که با تعلیم و تربیت است که استعدادهای و توانمندی های بالقوه افراد پرورش می یابد.&lt;ref name=":2" /&gt; آثار بهائی یکی از وظایف اصلی والدین را تعلیم و تربیت فرزندان خود می داند و به خصوص تاکید ویژه ای بر تعلیم و تربیت فرزندان دختر قرار می دهد زیرا در آینده به عنوان مادر نسل بعد را پرورش می دهند.&lt;ref name=":2" /&gt; [[تعالیم بهائیت|تعالیم بهائی]] هم به لزوم تربیت معنوی و اخلاقی فرد و هم به تعلیم و آموزش انسانی از جمله کسب علم و یادگیری هنر و فن و حرفه تاکید دارند.&lt;ref name=":2" /&gt;

این آموزه بر تعلیم علم و تربیت اخلاقی همگانی تأکید می‌کند&lt;ref&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=مدارس فراموش شده: بهاییان و آموزش نوین در ایران|نام خانوادگی=شاهوار|نام=سلی|ناشر=باران|سال=۲۰۱۳|شابک=|مکان=|صفحات=}}&lt;/ref&gt; و هدف از تعلیم و تربیت توانمندسازی افراد برای خدمت به جامعه است.&lt;ref&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=مدارس فراموش شده: بهائيان و آموزش و پرورش نوين در ايران|نام خانوادگی=شاهوار|نام=سلی|ناشر=باران|سال=۲۰۱۳|شابک=|مکان=|صفحات=}}&lt;/ref&gt; بهائیان فعالیت‌های گسترده ای در ایجاد مدارس نوینِ دخترانه و پسرانه در ایران داشتند. آنان در اواخر قرن نوزدهم با تشویقها و راهنماییهای [[عبدالبهاء]] در بسیاری از نقاط ایران، از روستاهای کوچک گرفته تا شهرهای بزرگ مدارس نوینی برپا کردند که پذیرای همه افراد فارغ از دین و جنسیت بود. در این مدارس دانش آموزان با علوم و هنرهای مدرن آشنا می شدند.&lt;ref&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=مدارس فراموش شده: بهائيان و آموزش و پرورش نوين در ايران|نام خانوادگی=شاهوار|نام=سلی|ناشر=باران|سال=۲۰۱۳|شابک=|مکان=|صفحات=}}&lt;/ref&gt; از دیگر نمونه‌های تلاشهای جامعه بهائی ایران برای امر آموزش تأسیس دانشگاه علمی آزاد است که در سال ۱۳۶۶ به منظور فراهم کردن امکان تحصیلات عالیه برای بهائیان محروم از تحصیل ایجاد شد.&lt;ref&gt;Mina, Yazdani, (2015). "Higher Education under the Islamic Republic: the Case of the Baha'is". Journal of Educationa. ISSN 1935-7699&lt;/ref&gt;

==[[احکام بهائی]]==
در بهائیت، [[احکام بهائی|احکام]] به صورت مجموعه‌ای از باید و نبایدها که از روی ترس و هراس از عذاب الهی باید رعایت شوند مطرح نمی‌شود.&lt;ref name=":1"&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=Baha'i Faith: A Short Introduction.|نام خانوادگی=Momen|نام=Moojan|ناشر=OneWorld Publication|سال=1999|شابک=|مکان=|صفحات=}}&lt;/ref&gt; [[بهاءالله]] احکام را بخش جدایی‌ناپذیر ترقّی معنوی انسان می‌داند.&lt;ref name=":1" /&gt; بهائیان معتقدند همان‌طور که اگر فردی از بام ساختمان بلندی به پایین بپرد به دلیل نادیده گرفتن قوانین فیزیکی عالم دچار صدمه می‌شود، زیرپا گذاشتن قوانین معنوی که بر عالم وجود حکمفرماست نیز به انسان از نظر معنوی لطمه وارد می‌سازد.&lt;ref name=":1" /&gt; در این دیدگاه، احکام دینی به انسان کمک می‌کند که زندگی خود را با قوانین معنوی که بر عالم حکمفرماست هماهنگ سازند.&lt;ref name=":1" /&gt;

به اعتقاد بهائی، [[احکام بهائی|احکام]] شامل دو بعد مکمّل هستند. یک بُعد، شامل [[احکام بهائی|احکام]] اخلاقی می‌شود که در گذر زمان تغییرناپذیرند و در ادیان مختلف مشترک هستند؛ مانند دعوت به صداقت و درستکاری. بُعد دیگر شامل [[احکام بهائی|احکامی]] است که هدف نظم‌بخشی به زندگی اجتماعی را دارند و که بعضی از آن‌ها در بستر زمان قابلیت تغییر دارد.&lt;ref name=":2"&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=An Introduction to the Baha'i Faith|نام خانوادگی=Smith|نام=Peter|ناشر=Cambridge University Press|سال=2008|شابک=|مکان=|صفحات=}}&lt;/ref&gt; بسیاری از احکام مربوط به زندگی معنوی و اجتماعی فرد در بهائیت در «[[کتاب اقدس]]» از آثار [[بهاءالله]] ذکر شده‌اند. در مقدمه این کتاب آمده اگر چه بسیاری از قوانین موجود در [[کتاب اقدس]] در جامعه امروزی قابل استفاده هستند، بهاءالله امکان استفاده از قوانین جدید با توجه به مقتضیات جامعه بهائی را فراهم آورده و این قوانین اندک اندک در این آئین ظهور یا تغییر می‌کنند.&lt;ref name="aqdas" /&gt; رعایت قوانین شخصی مانند روزه و نماز در عین حالی که به عهده همگان گذاشته شده از وظایف شخصی و فردی محسوب می‌شوند.&lt;ref name="log_233"&gt;{{یادکرد
|نویسنده=[[شوقی افندی]]
|coauthors= بیت العدل اعظم
|چاپ= Hornby, Helen (Ed.)
|سال=۱۹۸۳
|کتاب=انوار هدایت
|ناشر=انتشارات بهائی، دهلی نو، هندوستان
|شابک=81-85091-46-3
|صفحه=۲۳۳
}} [http://bahai-library.com/?file=hornby_lights_guidance پیوند به کتاب]&lt;/ref&gt;&lt;ref name="walbridge"&gt;{{یادکرد وب
|نشانی=http://bahai-library.org/encyclopedia/prayer.html
|عنوان=دعا و نیایش
|نویسنده=Walbridge, John
|تاریخ=۲۰۰۶–۰۳–۲۳
|تاریخ بازدید=۲۰۰۶–۰۷–۱۱
|ناشر=bahai-library.org
}}&lt;/ref&gt; [[بهاءالله]] احکام را به عنوان یک چارچوب کیفری به هدف اجرای حکم یا مجازات در نظر نمی‌گیرد، بلکه احکام را عامل ترقّی معنوی انسان‌ها مطرح می‌کند.&lt;ref name=":2" /&gt;

در بهائیت احکام غالباً نه به  صورت دستورالعمل‌های جزئی برای موقعیت‌های متفاوت بلکه به به شکل اصول کلی ارائه شده‌است که در بسیاری موارد فرد به شکلی که در زندگی خود و در هر موقعیت مناسب می‌بیند این اصول را به کار می‌گیرد.&lt;ref name=":2" /&gt; [[آموزه های بهایی|تعالیم بهائی]] دربارهٔ بسیاری از جنبه‌های زندگی اظهارنظری نمی‌کنند.&lt;ref name=":2" /&gt; در برخی موارد، به صراحت ذکر شده که یک موضوع خاص مسئلهٔ انتخاب فردی است و نه [[احکام بهائی|حکم]] الهی. همچنین در مورد برخی از  اجتماعی بهائیت که هم‌اکنون به اجرا گذاشته می‌شوند نیز تأکید کلّی شدیدی بر آگاهی، درک و عقلانیت فرد است.&lt;ref name=":2" /&gt; بر طبق بیانات [[بهاءالله]]، بهائیان [[احکام بهائی]] را باید با سرور و از روی عشق اجرا نمایند.&lt;ref name=":1" /&gt; در بهائیت هیچ فردی مسئول نظارت بر رعایت احکام توسط دیگران نیست&lt;ref name=":2" /&gt;. در نظر بهائیان فرد فقط پاسخگوی خداست و هر شخص مسئولیت بهبود و به انضباط درآوردن رفتار و اعمال خود را دارد.&lt;ref name=":2" /&gt; در دیانت بهائی طبقهٔ روحانیون و علمای دینی که بتوانند احکام الهی را وضع یا تفسیر کنند وجود ندارد.&lt;ref name=":2" /&gt;

مبنای احکام بهائی آثار مکتوب و رسمی بهاءالله مانند [[کتاب اقدس]] و ضمائم آن به همراه تبیینات و توضیحات [[عبدالبهاء]] و [[شوقی افندی]] و قوانین وضع شده توسط [[بیت العدل اعظم]] است.&lt;ref name=":2" /&gt; حکایت‌های شخصی و روایت‌های شفاهی از زندگی [[بهاءالله]] یا دیگر بزرگان این آئین، نمی‌توانند به هیچ وجه مبنایی برای تعیین احکام باشند.&lt;ref name=":2" /&gt;

در ادامه قسمتی از احکام «[[کتاب اقدس]]» که توسط [[شوقی افندی]]، تأکید شده آورده می‌شود:

*پس از رسیدن به سن بلوغ در ۱۵ سالگی خواندن نماز بر هر بهائی واجب است. سه نماز اصلی وجود دارد که فرد حق انتخاب از میان آن‌ها را دارد.
*غیبت و افتراء حرام است.
*بهائیان بالغ که از سلامت برخوردارند هر سال در آخرین ماه از تقویم بهائی، روزه می‌گیرند.
*بهائیان از نوشیدن مشروبات الکلی و استفاده از داروهای روانگردان منع شده‌اند مگر آنکه دکتر استفاده از آن‌ها را تجویز نماید.&lt;ref name="aqdas" /&gt;&lt;ref&gt;{{یادکرد
|نویسنده=ج. ای. اسلمنت
|کتاب=بهاءالله و عصر جدید
|ناشر=دارالنشر البهائیة فی البرازیل
|شهر=برزیل
|صفحه=۱۲۱
}} [http://reference.bahai.org/fa/t/je/BNE/index.html پیوند به کتاب]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{یادکرد
|نویسنده=ویلیام هاچر و دوگلاس مارتین
|کتاب=دین بهائی آئین فراگیر جهانی
|ناشر=مؤسسه معارف بهائی
|صفحه=۲۰۵
}} [http://reference.bahai.org/fa/t/o/BF/index.html پیوند به کتاب]&lt;/ref&gt;
*رابطه جنسی فقط بین زن و شوهر مشروع است و همجنسگرایی حرام است.&lt;ref name="aqdas" /&gt;&lt;ref&gt;{{یادکرد
|نویسنده=داریوش و گریس شاهرخ
|کتاب=اصول دین بهائی
|ناشر=انتشارات ایمجز اینترنشنال
|صفحه=۳۷
}}[http://reference.bahai.org/fa/t/o/UDB/index.html متن کتاب]&lt;/ref&gt;
*قمار و استفاده از مواد مخدر مانند تریاک به شدت نهی شده و حرام است.&lt;ref name="aqdas" /&gt;&lt;ref&gt;{{یادکرد
|نویسنده=عبد الحمید اشراق خاوری
|کتاب=تقریرات دربارهٔ کتاب مستطاب اقدس
|ناشر=مؤسسه مطبوعات امری آلمان
|صفحه=۳۳۰
}} [http://reference.bahai.org/fa/t/o/TDKA/index.html پیوند به کتاب]&lt;/ref&gt;

==تاریخچه بهائیت==
تاریخ بهائیت با رسالت دو پیامبر ایرانی، [[سید علی‌محمد باب|باب]] و [[بهاءالله]] آغاز می‌شود. باب شارع [[بابیت|آئین بابی]] است که بشارت به ظهور آئینی جهانی بعد از خود داد. با گذشت کمی بیش از یک دهه از تیرباران [[سید علی‌محمد باب|باب،]] پیروان باب به [[بهاءالله]] به عنوان پیام‌آوری که باب به ظهورش مژده داده بود ایمان آورند. بهائیت با اعلان رسالت [[بهاءالله]] و آموزه‌های او و جانشینانش شکل گرفت. [[بهاءالله]] برای تضمین این که بعد از درگذشتش و در گذر زمان جامعهٔ بهائی بتواند به صورت هماهنگ و متحد در مسیر به اجرا درآوردن تعالیمش پیش رود اساسی را تأسیس نمود که به عنوان «عهد و میثاق» شناخته می‌شود. به این ترتیب او چگونگی تداوم جریان هدایت، مسئلهٔ جانشینی و نیز توضیح و تبیین آثارش را با دستورالعمل‌های روشن، واضح و کتبی مشخص نمود.&lt;ref name=":822"&gt;{{یادکرد کتاب|نشانی=https://www.worldcat.org/title/introduction-to-the-bahai-faith/oclc/181072578|عنوان=An introduction to the Baha'i faith|نام خانوادگی=Smith|نام=Peter|تاریخ=2008|ناشر=Cambridge University Press|سال=|شابک=9780521862516|مکان=Cambridge; New York|صفحات=110|زبان=English}}&lt;/ref&gt; بر اساس این عهد و میثاق، مسئولیت هدایت و رهبری جامعه پس از [[بهاءالله]]، به پسر ارشدش، [[عبدالبهاء]]، سپس به شوقی ربانی، نوهٔ [[عبدالبهاء]]، و در نهایت همان‌گونه که [[بهاءالله]] تعیین نموده بود به [[بیت العدل اعظم]] مُحوّل شده‌است.&lt;ref name=":822" /&gt; اصل عهد و میثاق وحدت جامعه را تضمین می‌کند و آنرا از اختلاف و تفرقه حفظ می‌کند.&lt;ref name=":822" /&gt; به گفته [[عبدالبهاء]] عهد و میثاق مهمترین ویژگی بهائیت است.&lt;ref name=":822" /&gt; او «محور وحدت عالم انسانی» را «قوّه میثاق» می‌داند.&lt;ref&gt;{{یادکرد کتاب|نشانی=https://www.worldcat.org/oclc/2215097|عنوان=God passes by|نام خانوادگی=Effendi|نام=Shoghi|تاریخ=1970, ©1974|ناشر=Baháʼí Pub. Trust|سال=1970|شابک=0877430209|مکان=Wilmette, Ill|صفحات=238|زبان=English|oclc=2215097}}&lt;/ref&gt; بعضی تلاش‌ها در راستای به چالش کشیدن مسئله جانشینی و رهبری جامعه بهائی در دوره‌های مختلف وجود داشته که طرفدارانی پیدا نکرده و همگی ناموفق بوده‌اند. &lt;ref name=":9022"&gt;{{یادکرد ژورنال|عنوان=Marginality and Apostasy in the Bahá'í Community
|ژورنال=Religion|تاریخ=2007|زبان=English|صفحات=187-209|پیوند=https://bahai-library.com/momen_marginality_apostasy}}&lt;/ref&gt;

===[[سید علی محمد باب]]===
[[پرونده:Bahai center Haifa 2.jpg|220px|بندانگشتی|مقام اعلی؛ آرامگاه باب در دامنه کوه کرمل در حیفا.&lt;ref name="Iranica22"&gt;*{{cite encyclopedia
  |author=D. M. MacEoin|title=BĀB, ʿAli Moḥammad Širāzi|encyclopedia=Encyclopædia Iranica|page=|publisher=|location=|year=۱۹۸۸|url=http://www.iranicaonline.org/articles/bab-ali-mohammad-sirazi|accessdate=۲۰۱۰-۰۵-۰۱}}&lt;/ref&gt;|پیوند=https://fa.bahaipedia.org/%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:Bahai_center_Haifa_2.jpg]][[سید علی محمد باب]]، (۱۱۹۸-۱۲۲۹ هجری شمسی، ۱۸۱۹- ۱۸۵۰ میلادی) پیامبر ایرانی و شارع آئین بابی است که پیروان بیشماری در دوره شش ساله رسالت خود - از ۲۵ سالگی تا ۳۱ سالگی - از اقشار، اقوام و اصناف مختلف ایران به خود جذب کرد.&lt;ref name=":8000"&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=Iran: A Modern History|نام خانوادگی=Amanat|نام=Abbas|ناشر=Yale University Press|سال=2017|شابک=0300112548|صفحات=240|زبان=English}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=":14000"&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=Resurrection and Renewal: The Making of the Babi Movement in Iran|نام خانوادگی=Amanat|نام=Abbas|ناشر=Cornell University Press|سال=1989|شابک=0-8014-2098-9|مکان=Ithaca|صفحات=332-368|زبان=English}}&lt;/ref&gt; او خود را مهدی موعود، پیامبری جدید و بشارت دهندهٔ آئینی جهانی که قرار است پس از او توسط «[[من یظهره الله|من یُظهِره‌الله]]» (آنکه خداوند او را ظاهر خواهد ساخت)، ظاهر شود خواند و بارها در آثار خود به ظهور او اشاره کرد.&lt;ref name="Iranica2"&gt;{{یادکرد|فصل=|کتاب=|ناشر=|چاپ=|شهر=|کوشش=|ویرایش=|سال=|شابک=|نویسنده=MacEoin, {{چر}}D. M.|نویسندگان سایر بخش‌ها=|ترجمه=|صفحه=|زبان=en|مقاله=[http://www.iranicaonline.org/newsite/index.isc?Article=http://www.iranicaonline.org/newsite/articles/unicode/v3f8/v3f8a073.html BAYĀN](English)|ژورنال=|نشریه=Encyclopedia of Iranica|تاریخ=|دوره=|شماره=|شاپا=}} Retrieved on 2009-09-05.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=":63000"&gt;BÁBISM, By Edward G. Browne.p338&lt;/ref&gt; از آموزه‌های باب می‌توان از پایان دوران اسلام و سنت‌های کهن، آغاز دوره‌ای جدید، تکامل و ظهور تدریجی ظهور وحی در تاریخ بشریت، اهمیت حقوق زنان و تعلیم و تربیت نام برد. حکومت قاجار باب را به دورترین نقاط ایران در آذربایجان تبعید کرد، و به تحریک روحانیون به اذیت و آزار، شکنجه وقتل پیروان باب در سراسر ایران پرداخت و در نهایت شش سال بعد از آغاز جنبش بابی، باب را در سن ۳۱ سالگی به همراه یکی از پیروانش در تبریز تیرباران کرد.&lt;ref name=":15000"&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=Resurrection and Renewal: The Making of the Babi Movement in Iran|نام خانوادگی=Amanat|نام=Abbas|ناشر=Cornell University Press|سال=1989|شابک=0-8014-2098-9|مکان=Ithaca|صفحات=400-404|زبان=English}}&lt;/ref&gt; کمی بیش از یک دهه از اعدام [[سید علی‌محمد باب|باب]] و کشتار بسیاری از بابیان در ایران، اکثر قریب به اتفاق پیروان او به [[بهاءالله]] به عنوان موعود آئین بابی ([[من یظهره الله|من یُظهِره‌الله]]) ایمان آوردند و از آن پس بهائی نام گرفتند. [[بهاءالله]] پیامبر و موسس بهائیت است.&lt;ref name=":74000"&gt;«دین بهایی آیین فراگیر جهانی»، نوشتهٔ ویلیام هاچر و دوگلاس مارتین، ص ۴۵&lt;/ref&gt;

===[[بهاءالله]]===
میرزا حسین‌ علی نوری، ملقب به [[بهاءالله]]، (۱۱۹۶-۱۲۷۱ هجری شمسی، ۱۸۱۷-۱۸۹۲ میلادی) در بیست و هفت سالگی، با مطالعۀ برخی از آثار [[سید علی‌محمد باب|باب]] که از طریق مُلاحسین بشرویه‌ای (اولین مؤمن به [[سید علی‌محمد باب|باب]]) بدست او رسیده بود به او ایمان آورد و به ترویح آئین [[سید علی‌محمد باب|باب]] پرداخت. بابیان برجسته چهار سال پس از آغاز آئین بابی، استقلال آئین جدید را از اسلام در «گردهمایی بدشت» اعلان می‌کنند. میرزا حسین علی نوری در این گردهمایی نقشی محوری ایفا می‌نماید و از آن پس با نام «[[بهاءالله]]» (به معنای شکوه خداوند)‌ شناخته میشود. چند سال بعد از این گردهمایی باب که طی این چند سال در آذربایجان زندانی بود به همراه یکی از پیروانش در تبریز تیرباران می‌شود و حکومت به تحریک روحانیون به آزار و اذیت و کشتار بابیان می‌پردازد. پس از آن  دو جوان بابی به جان ناصرالدین شاه سوء قصد می‌کنند که در جریان آن شاه  فقط جراحاتی سطحی برمی‌دارد.&lt;ref name=":17"&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=An Introduction to the Bahai Faith|نام خانوادگی=Smith|نام=Peter|ناشر=Cambridge University Press|سال=۲۰۰۸|شابک=|مکان=|صفحات=}}&lt;/ref&gt; بلافاصله بعد از سوءقصد نافرجام به جان شاه، همه بابیان برجسته که نقشی در این توطئه نداشتند از جمله بهاءالله دستگیر می‌شوند و به دستور شاه کشتار عظیمی از بابیان به دست تمام اقشار و اصناف صورت می‌گیرد. &lt;ref name=":24"&gt;{{یادکرد|فصل= |کتاب=A Concise Encyclopedia of the Bahá'í Faith|ناشر= Oneworld Publications|چاپ= |شهر= Oxford, UK|کوشش= |ویرایش= |سال= ۱۹۹۹ |شابک=1-85168-184-1 |نویسنده= Smith, Peter|نویسندگان سایر بخش‌ها=|ترجمه=|صفحه= |زبان=en |مقاله= |ژورنال= |نشریه= |تاریخ= |دوره= |شماره= |شاپا=}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;حقایق الاخبار ناصری، محمد جعفر خورموجی نشر نی ۱۳۶۳، ص ۱۱۶&lt;/ref&gt; بهاءالله به زندان سیاه‌چال تهران برده می‌شود و مدت چندین ماه در غل و زنجیر نگه داشته می‌شود.&lt;ref&gt;حقایق الاخبار ناصری، محمد جعفر خورموجی نشر نی ۱۳۶۳، صفحهٔ ۱۱۹&lt;/ref&gt; زنجیر سنگینی که بر گردن [[بهاءالله]] در این زندان می‌اندازند آثارش آن تا آخر عمر بر گردن او دیده می‌شود.&lt;ref name=":6"&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=The Baha'i Faith: A Guide For The Perplexed|نام خانوادگی=Stockman|نام=Robert|ناشر=Bloomsbury|سال=2013|شابک=|مکان=|صفحات=}}&lt;/ref&gt; در این سیاهچال بود که بهاءالله ظهور وحی را تجربه می‌کند به مقام رسالت خود آگاه می‌شود.&lt;ref name=":24" /&gt;&lt;ref name=":6" /&gt; این واقعه را می‌توان شروع دورۀ رسالت او در نظر گرفت هر چند او در آن هنگام این موضوع را آشکار نمی‌سازد.&lt;ref name=":6" /&gt; بعد از اثبات بیگناهی بهاءاللله او از زندان آزاد می‌شود و به یک ماه فرصت داده می‌شود تا از ایران خارج شود. او پس از آزادی از سیاه‌چال بسیار بیمار بود و قدرت جسمی کافی برای سفر طولانی را نداشت. خانهٔ او غارت و ویران شده بود و خانوادهٔ او در نقطهٔ دورافتاده‌ای از پایتخت به سر می بردند.&lt;ref name=":03"&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=بهاءالله: شمس حقیقت|نام خانوادگی=موقر بالیوزی|نام=حسن|ناشر=George Ronald Oxford|سال=|شابک=|مکان=|صفحات=}}&lt;/ref&gt; بهاءالله برای ترک ایران عراق را انتخاب می‌کند. بهاءالله در ۱۲ ژانویۀ سال ۱۸۵۳ به همراه خانواده و دو برادرش میرزا موسی و میرزا محمد قلی ایران را به قصد عراق ترک میکند.&lt;ref name=":03" /&gt; در آن دوران عراق جزو متصرفات دولت عثمانی بود. آن‌ها پس از یک سفر سخت و عبور از مناطق کوهستانی در سرمای زمستان در اوایل آوریل ۱۸۵۳ وارد بغداد شدند.&lt;ref name=":17" /&gt;[[پرونده:AkkaPrison.jpg|بندانگشتی|زندانی که بهاءالله دو سال در آن در عکا زندانی بود.|پیوند=https://fa.bahaipedia.org/%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:AkkaPrison.jpg]]در بغداد بهاءالله به تدریج به عنوان رهبر جامعۀ بازماندۀ بابیان شناخته می‌شود&lt;ref name=":17" /&gt; و به احیای جامعه به شدت سرکوب شده، نابسامان و ناماید بابی می‌پردازد.&lt;ref name=":17" /&gt; او در آثار خود درکی جدید از دین بابی را در اختیار بابیان قرار داد. تعداد پیروان او به شکل فزاینده‌ای رشد کرد و ظرف مدت کوتاهی هم بابی‌ها و هم مقامات ایرانی و عثمانی او را به عنوان رهبر برجسته بابیان شناختند.&lt;ref name=":17" /&gt; وی در خارج جامعۀ بابی نیز از همراهی و تایید ساکنان بغداد و مسافرانی که به این شهر می‌آمدند برخوردار بود از جمله مقامات عثمانی، افراد برجسته ایرانی و حتی روحانیون سنی که او را به عنوان شخصیتی مهم می شناختند.&lt;ref name=":17" /&gt; از مهم‌ترین آثاری که بهاءالله که در دوران اقامت در بغداد نگاشت می‌توان به کلمات مکنونه و [[کتاب ایقان]] و&lt;ref name=":24" /&gt; اثری عرفانی به نام هفت وادی اشاره کرد.&lt;ref name=":6" /&gt;

حکومت ایران که از احیای جامعۀ بابی تحت رهبری بهاءالله نگران بود مقامات عثمانی را مورد فشار قرار داد تا بهاءالله و یاران در حال فزونی او را به محلی دورتر از مرزهای ایران تبعید کند.&lt;ref name=":33"&gt;{{یادکرد ژورنال|عنوان=The Bahá'í Faith|ژورنال=Britannica Book of the Year|ناشر=Encyclopædia Britannica|تاریخ=1988|فصل=|زبان=|شاپا=|doi=|پیوند=|تاریخ دسترسی=}}&lt;/ref&gt; مقامات عثمانی این موضوع را قبول کرده و بهاءالله را در ۱۸۶۳ به استانبول فراخواندند.&lt;ref name="iranica_bahaullah"&gt;{{پک|Cole|1989|ک=BAHĀʾ-ALLĀH|ص=422-429}}&lt;/ref&gt;

در ۲۱ آوریل ۱۸۶۳ قبل از حرکت به استانبول بهاءالله و همراهانش برای دوازده روز در باغ نجیب پاشا در حومه بغداد اقامت کردند. در این مکان بود که بهاءالله به بابیان حاضر اعلان کرد که او پیام‌آور الهی و همان موعودی است که [[سید علی‌محمد باب|باب]] به آمدنش وعده داده.&lt;ref name=":24" /&gt;&lt;ref name=":33" /&gt; این مناسبت در بین بهائیان به عید رضوان شناخته می‌شود.&lt;ref&gt;{{یادکرد|ژورنال=Encyclopedia of Religion|تاریخ=۲۰۰۵|صفحه=۷۳۷–۷۴۰|نویسنده=Manfred Hutter|مقاله=Bahā'īs|نشریه=Macmillan Reference USA, Detroit|دوره=2nd ed|شماره={{شابک|0-02-865733-0}}}}&lt;/ref&gt;

پس از چهار ماه سفر زمینی بهاءالله و همراهانش به استانبول وارد شدند.&lt;ref name="iranica_bahaullah" /&gt; پس از حدود سه و ماه نیم اقامت در استانبول، مسئولین حکومت عثمانی دستور تبعید بهاءالله به ادرنه را دادند. احتمال می‌رود این تبعید به دلیل فشار از سوی سفیر ایران بوده باشد.&lt;ref name=":17" /&gt; بهاءالله چهار سال و نیم در ادرنه اقامت داشت.&lt;ref name=":24" /&gt; در دوران اقامتش در ادرنه بود که رسالت خود را به صورت عمومی اعلان نمود. این اعلان عمومی در قالب صدور نامه‌هایی به پادشاهان و سران ممالک صورت گرفت.&lt;ref name=":33" /&gt; که می‌توان از آن جمله نامه‌هایی به ناپلئون سوم در فرانسه، پاپ، ناصرالدین شاه پادشاه ایران و سلطان عبدالعزیز ترکیه اشاره نمود.&lt;ref name=":33" /&gt; وی در این نامه‌ها به مقام رسالت خود اشاره کرده&lt;ref&gt;{{Cite book
 |last=Taherzadeh|first=Adib|year=1977|title=The Revelation of Bahá'u'lláh, Volume 2: Adrianople 1863-68|publisher=George Ronald|place=Oxford, UK|isbn=0853980713|url=http://www.peyman.info/cl/Baha%27i/Others/ROB/V2/Cover.html}}&lt;/ref&gt; و آن‌ها را دعوت به کناره‌گیری از جنگ و برقراری صلح و آشتی می‌کند.&lt;ref name=":4"&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=The Baha'i Faith: A Beginner's Guide|نام خانوادگی=Momen|نام=Moojan|ناشر=One World Publication|سال=2012|شابک=|مکان=|صفحات=}}&lt;/ref&gt;

در سال ۱۸۶۸ حکومت عثمانی بار دیگر دستور تبعید بهاءالله را صادر کرد و او و گروهی از پیروانش در ۳۱ اوت ۱۸۶۸ وارد زندان-شهر عکا شدند.&lt;ref name="iranica_bahaullah" /&gt; عکا در آن زمان به دلیل شرایط نامساعد و نامطلوبی که داشت شهری بود که به عنوان تبعیدگاه و محل حبس زندانیان سیاسی حکومت عثمانی مورد استفاده قرار می گرفت.&lt;ref name=":5"&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=Baha'u'llah: A Short Biography|نام خانوادگی=Momen|نام=Moojan|ناشر=OneWorld  Publications|سال=2014|شابک=|مکان=|صفحات=}}&lt;/ref&gt; برای دو سال بهاءالله و همراهانش در شرایط بسیار دشوار و نامناسبی در قلعه‌ای محبوس بودند و چندین نفر از همراهان بهاءالله به دلیل بیماری و سختی شرایط جان دادند.&lt;ref name=":17" /&gt;&lt;ref name="iranica_bahaullah" /&gt;&lt;ref name=":5" /&gt; در این دوران بهاءالله به صدور نامه به پادشاهان و سران ممالک ادامه داد و از این زندان بود که ملکه ویکتوریای انگلستان، سراز الکساندر دوم روسیه و پاپ پی چهارم را مورد خطاب قرار داد.&lt;ref name="iranica_bahaullah" /&gt; بهاءالله و همراهانش در ۱۸۷۰ اجازه یافتند زندان را ترک کنند ولی همچنان زندانی به شمار می رفتند و اجازه نداشتند شهر عکا را ترک کنند.&lt;ref name=":24" /&gt; بهاءالله به مدت هفت سال از ۱۸۷۰ تا ۱۸۷۷ در خانه‌های مختلفی در عکا زندگی کرد از جمله بیت عبود و بیت عبدالله پاشا.&lt;ref name=":24" /&gt;

در ۱۸۷۷ بهاءالله اگرچه همچنان یک زندانی بود اجازه یافت که از شهر عکا خارج شود. او ابتدا برای حدود دو سال در عمارتی در شمال عکا به نام مزرعه ساکن شد&lt;ref name=":24" /&gt; و سپس از ۱۸۷۹ تا هنگام درگذشت در ۱۸۹۲ در بهجی ساکن بود.&lt;ref name=":5" /&gt; او در نوزده سال آخر زندگی خود آثار مهمی نگاشت از جمله لوح اشراقات، لوح تجلیات، لوح طرازات که در آن‌ها اصول اخلاقی و معنوی یک نظم جهانی را تشریح کرد از جمله قانون مداری و اطاعت از حکومت، جدایی دین از سیاست، انتخاب یک زبان و خط مشترک جهانی، ممنوعیت جهاد، لزوم تعلیم و تربیت کودکان، گسترش وحدت و یگانگی نوع انسان و دستیابی به صلح عمومی.&lt;ref name=":6" /&gt;

او در ۲۹ ماه مه سال ۱۸۹۲ میلادی به دنبال تب خفیفی در سن ۷۵ سالگی در بهجی درگذشت و در محوطه عمارت بهجی به خاک سپرده شد.&lt;ref name=":24" /&gt; آرامگاه او که به «[[آرامگاه بهاءالله|روضه مبارکه]]» برای بهائیان شهرت دارد قبله بهائیان و محلی است که هر روز بهائیان در هنگام نماز و نیایش به آن رو می‌کنند.

بهاءالله کتاب‌ها، نامه‌ها ( الواح) و دعا و مناجات‌های بسیاری نگاشته است.&lt;ref name=":16"&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=An Introduction to the Bahai Faith|نام خانوادگی=Smith|نام=Peter|ناشر=Cambridge University Press|سال=۲۰۰۸|شابک=|مکان=|صفحات=}}&lt;/ref&gt; حدود پانزده هزار نامه و متن نوشته شده توسط او شناسایی شده‌است. از آثار بزرگ و مهم او می‌توان به [[کتاب ایقان]]، [[کتاب اقدس]]، کلمات مکنونه، هفت وادی، چهار وادی، جواهر الاسرار و الواح خطاب به سلاطین اشاره کرد.&lt;ref&gt;گفتاری کوتاه در مورد بهائیت، موژان مؤمن&lt;/ref&gt; بهائیان مجموعه آثار بهاءالله را وحی الهی و شالودهٔ بهائیت در نظر می‌گیرند.&lt;ref&gt;{{یادکرد وب|نویسنده=|کد زبان=|تاریخ=|وب‌گاه=|نشانی=http://www.bahai.org/fa/bahaullah/quotations|عنوان=گزیده‌ای از آثار حضرت بهاءالله}}&lt;/ref&gt; آثار بهاءالله هم‌اکنون به بیش از ۸۰۰ زبان ترجمه شده و در بیش از ۲۰۰ کشور منتشر شده‌اند.&lt;ref&gt;{{یادکرد وب|نویسنده=|کد زبان=|تاریخ=12/11/2014|وب‌گاه=Huffington Post|نشانی=https://www.huffingtonpost.co.uk/entry/birth-of-bahaullah-2014_n_6145016?guccounter=1|عنوان=Birth Of Baha'u'llah 2014: 5 Facts To Know About The Baha'i Holiday}}&lt;/ref&gt;

===[[عبدالبهاء]]===
[[عبدالبهاء|عباس افندی]] ( ۱۲۲۳ - ۱۳۰۰ هجری شمسی، ۱۸۴۴ - ۱۹۲۱ میلادی) فرزند ارشد [[بهاءالله]] که به نام [[عبدالبهاء]] شناخته می‌شود، سومین شخصیت محوری آیین بهائی است که پدرش [[بهاءالله]] آنچنانکه در کتاب اقدس و نیز در کتاب عهدی اشاره کرده‌است، وی را به مقام جانشین، مبیّن و مفسر متون بهائی برگزید.&lt;ref name=":03" /&gt;&lt;ref name="Iranica"&gt;{{cite encyclopedia
  |author=A. Bausani, D. MacEoin|title=ABD-AL-BAHĀ|encyclopedia=Encyclopædia Iranica|page=|publisher=|location=|year=۱۹۸۲|url=http://www.iranicaonline.org/articles/abd-al-baha|accessdate=۲۰۱۰-۰۸-۱۰}}&lt;/ref&gt; او در فاصلهٔ سال‌های ۱۸۹۲ تا ۱۹۲۱ میلادی مسئولیّت ادارهٔ جامعهٔ بهائی را برعهده داشت.&lt;ref name="smith215"&gt;{{پک|1=Smith|2=2000|ک=A Concise Encyclopedia of the Bahai Faith|ص=ص ۱۵}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name="Smith 43"&gt;{{پک|1=Smith |2=2008|ک=An Introduction to the Baha'i Faith|ص=ص ۴۳}}&lt;/ref&gt; بهائیان عبدالبهاء را مفسّر و تبیین کنندهٔ رسمی آثار بهائی، جلوهٔ تمامی آرمان‌ها و ایده‌آل‌های بهائی و معمار نظم جهانی [[بهاءالله]] می‌دانند.&lt;ref&gt;{{یادکرد وب |نویسنده=|نشانی=http://www.bahai.org/fa/abdul-baha/|عنوان=حضرت عبدالبهاء-مثل اعلای امر بهائی|ناشر=جامعهٔ جهانی بهائی|تاریخ=|تاریخ بازبینی=4.7.2016}}&lt;/ref&gt; عبدالبهاء همیشه اصرار داشت که مقام او فقط بندگی و خدمت به پدرش است و همواره بهائیان را از تجلیل و تحسین مقام خود بازمی‌داشت.&lt;ref name="smith219"&gt;{{پک|1=Smith|2=2000|ک=A Concise Encyclopedia of the Bahai Faith|ص=ص ۱۹}}&lt;/ref&gt; او در دورانی که ادارهٔ جامعهٔ بهائی را بر عهده داشت لقب عبدالبهاء (به معنی بنده بهاء) را برای خود برگزیده بود و امروزه نیز اغلب با این نام شناخته می‌شود.&lt;ref name="smith 2"&gt;{{پک|1=Smith|2=2000|ک=A Concise Encyclopedia of the Bahai Faith|ص=ص ۱۴}}&lt;/ref&gt;[[پرونده:AbdulBaha1868.jpg|بندانگشتی|عبدالبهاء در جوانی|پیوند=https://fa.bahaipedia.org/%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:Abbaseffendi1868.jpg]]در زمان حیات بهاءالله، او منشی و نماینده پدرش بود. عبدالبهاء اکثر عمر خود را در زندان و تبعید به سر برد. ۹ ساله بود که به همراه پدر به عراق تبعید شد و در نهایت در ۶۴ سالگی (در سال ۱۹۰۸ میلادی) با آزادی تمامی زندانیان عقیدتی امپراطوری عثمانی در نتیجۀ انقلاب جوانان تُرک، بعد از بیش از پنج دهه از تبعید و زندان رهایی یافت. او بعد از آزادی برای انتشار بهائیت و ترویج آموزه‌های پدر به مصر، اروپا و آمریکای شمالی سفر کرد.&lt;ref name="smith219" /&gt; سفرهای سه ساله او در غرب نقش به‌ سزایی در ایجاد جوامع بهائی در آنجا و انتشار بهائیت در سایر نقاط دنیا ایفا نمود. در آمریکای شمالی به حدود ۴۵ شهر در ایالات متحده و کانادا سفر کرد.&lt;ref name="Mottahedeh"&gt;{{پک|Mottahedeh|۲۰۱۳|ک=Abdu’l-Bahá's Journey West: The Course of Human Solidarity|ص=ص ۵}}&lt;/ref&gt; در این سفر حدود ۳۷۳ سخنرانی داشت و جمعاً حدود ۹۳ هزار نفر مخاطب وی قرار گرفتند.&lt;ref name="Mottahedeh" /&gt; عبدالبهاء در اروپا و آمریکا به نام پیامبر صلح معروف شد. مطبوعات آن زمان، اغلب او را «پیامبر ایرانی» می‌نامیدند.&lt;ref name="momen"&gt;{{پک|Momen|2011|ک=World Religions: Belief, Culture, and Controversy|ص=}}&lt;/ref&gt; عده‌ای از صاحب‌نامان غرب چون الکساندر گراهام بل مخترع تلفن، پرزیدنت روزولت رئیس‌جمهور سابق ایالات متحده آمریکا و آدمیرال پری کاشف قطب جنوب در این اسفار با وی دیدار کردند.&lt;ref name="Smith 53"&gt;{{پک|Smith |2008|ک=An Introduction to the Baha'i Faith|ص= ص ۵۳}}&lt;/ref&gt;

عبدالبهاء اغلب در سخنرانی‌های خود در غرب، اعتقادات اساسی و اصول بهائیت را شرح می‌داد،&lt;ref name="Smith 52"&gt;{{پک|Smith |2008|ک=An Introduction to the Baha'i Faith|ص= ص ۵۲}}&lt;/ref&gt; از جمله اینکه: هر فرد باید خود به‌طور مستقل و به دور از تعصّب به جستجوی حقیقت بپردازد،&lt;ref name="Smith 52" /&gt; تمام ادیان الهی جلوه‌های مختلف یک حقیقت واحد هستند،&lt;ref name="Smith 52" /&gt; دین باید در هماهنگی با علم و عقل باشد،&lt;ref name="Smith 52" /&gt; نوع انسان یکی است و در مقابل خداوند همهٔ انسان‌ها یکسان هستند،&lt;ref name="Smith 52" /&gt; تعصّبات دینی، سیاسی، ملیّتی و … مخرّب و مبتنی بر جهل هستند،&lt;ref name="Smith 53" /&gt; فقر شدید و ثروت مفرط باید از میان برداشته شود،&lt;ref name="Smith 53" /&gt; همهٔ افراد باید در مقابل قانون یکسان باشند و عدالت در اجتماع برقرار باشد،&lt;ref name="Smith 53" /&gt; زنان و مردان با هم برابرند و باید از حقوق برابر برخوردار باشند،&lt;ref name="Smith 53" /&gt; همهٔ کودکان باید آموزش دریافت کنند.&lt;ref name="Smith 53" /&gt; عبدالبهاء همچنین به موضوع صلح بسیار در سخنرانی‌های خود توّجه می‌کرد و هشدار می‌داد که ناآرامی‌ها در منطقهٔ بالکان می‌تواند به جنگی تبدیل شود که سراسر اروپا را بگیرد.&lt;ref name="Smith 53" /&gt; همچنین در آمریکا، برای مسئلهٔ روابط نژادی اهمیّت ویژه‌ای قائل بود و افراد از نژادهای مختلف را تشویق می‌کرد که به دنبال یافتن نقاط مشترک و همکاری باشند.&lt;ref name="Smith 53" /&gt; وی هم در آمریکا و هم در اروپا با فقرا ملاقات می‌کرد و بر وظیفهٔ اجتماعی ثروتمندان در قبال فقرا تأکید می‌نمود.

عبدالبهاء در ماه ژوئن ۱۹۱۳ بعد از سه سال سفر در غرب از طریق مصر به حیفا بازگشت.&lt;ref name="Smith 45"&gt;{{پک|Smith |2008|ک=An Introduction to the Baha'i Faith|ص= ص ۴۵}}&lt;/ref&gt; در مدّتی کمتر از یک سال با آغازجنگ جهانی اول در اوت ۱۹۱۴ دیگر امکان سفرهای بیشتر برای وی وجود نداشت.&lt;ref name="Smith 46"&gt;{{پک|Smith |2008|ک=An Introduction to the Baha'i Faith|ص= ص ۴۶}}&lt;/ref&gt; آن روزها دوران خطرناکی برای وی و اطرافیان‌اش بود&lt;ref name="Iranica3"&gt;{{cite encyclopedia
  |author=A. Bausani, D. MacEoin|title=ABD-AL-BAHĀ|encyclopedia=Encyclopædia Iranica|page=|publisher=|location=|year=۱۹۸۲|url=http://www.iranicaonline.org/articles/abd-al-baha|accessdate=۲۰۱۰-۰۸-۱۰}}&lt;/ref&gt; و عبدالبهاء از طرف جمال پاشا، فرماندار جدید سوریه مورد تهدید قرار گرفته بود.&lt;ref name="Smith 46" /&gt; سال‌های جنگ باعث وقوع قحطی در منطقه شد که عبدالبهاء با تأمین غلات از مزارع بهائی در درّهٔ اردن توانست از وقوع فاجعهٔ محلّی جلوگیری کند.&lt;ref name="Smith 46" /&gt; با آغاز حکومت قیمومت بریتانیا بر فلسطین، دولت جدید در تاریخ ۲۷ آوریل ۱۹۲۰ میلادی به دلیل «تلاش‌های انسان‌دوستانه در طول جنگ جهانی اول» لقب سلطنتی «سِر» به او داد.&lt;ref name="Smith 46" /&gt;&lt;ref&gt;[http://www.bbc.co.uk/persian/iran/2009/02/090223_ag_iranian_bahaeis_foreign_gov.shtml بهائیانِ ایران و ارتباط با دولت‌های خارجی]، بی‌بی‌سی فارسی&lt;/ref&gt; عبدالبهاء سال‌های بعد از جنگ را به رسیدگی به امور جامعهٔ بهائی پرداخت.&lt;ref name="Smith 46" /&gt; وی علاوه بر اینکه در این دوران یک چهرهٔ برجستهٔ محلّی بود، به عنوان رهبر یک آئین بین‌المللی نیز شناخته می‌شد.&lt;ref name="Smith 46" /&gt; عبدالبهاء در سال ۱۹۲۱ درگذشت.&lt;ref name=":03" /&gt;

===[[شوقی افندی|شوقی‌افندی]]===
[[شوقی افندی|شوقی افندی ربّانی]] (۱۲۷۶- ۱۳۳۶ هجری شمسی، ۱۸۹۷-۱۹۵۷ میلادی) که به شوقی افندی هم شناخته می‌شود، به مدت ۳۶ سرپرست جامعه بهائی در سراسر عالم بود و نظم اداری جهانی بهائی را توسعه بخشید. او که نتیجه (فرزند نوه) [[بهاءالله]] شارع دین بهائی و نوه دختری [[عبدالبهاء]] بود، طبق وصیت نامه [[عبدالبهاء]] ([https://www.bahai.org/fa/library/authoritative-texts/abdul-baha/will-testament-abdul-baha/1#474149947 الواح وصایا]) پس از وی، مسئولیّت ولایت امر در جامعه بهائی را از ۲۸ نوامبر ۱۹۲۱ میلادی تا زمان مرگش در نوامبر ۱۹۵۷ میلادی، به عهده گرفت و در بین پیروان بهائیت به ولیِ امرالله ملقّب گردید.&lt;ref&gt;{{یادکرد کتاب |نام خانوادگی=جانسون|نام=لووِل|کتاب=ولی محبوب امرالله|ناشر=محفل روحانی بهائیان آفریقای جنوبی - ژوهانسبورگ|سال=۲۰۰۷|شابک=}}&lt;/ref&gt;[[پرونده:Shoghi-Effendi-Guardian.jpg|جایگزین=شوقی افندی|بندانگشتی|شوقی افندی|340x340پیکسل]]

ولی امر جوان مأموریّت خود را در شرایط آشفتهٔ پس از جنگ جهانی اوّل آغاز نمود.&lt;ref&gt;{{یادکرد وب |نویسنده=گلنفورد اِ میچل|نشانی=www.bahai.org|عنوان=شوقی ربّانی، راهنمای هزاره جدید|ناشر=|تاریخ=|تاریخ بازبینی=۲۴ بهمن ۱۳۹۴}}&lt;/ref&gt; او با تکیه بر الواح وصایای [[عبدالبهاء]] که به تعبیر خود او «منشور نظم اداری بهائی» است، این نظم اداری را بنا ساخت و پس از مطالعهٔ دقیق آثار [[بهاءالله]] و [[عبدالبهاء]] دربارهٔ تأسیس مؤسّسات بهائی، روش‌هائی ابداع کرد تا بتوان مؤسّسات و تشکیلات بهائی را ایجاد نمود.&lt;ref&gt;{{یادکرد کتاب |نام خانوادگی=|نام=|کتاب=قرن انوار|ناشر=مرکز جهانی بهائی|سال=۲۰۰۲|شابک=}}&lt;/ref&gt;

به موازات همهٔ این اقدامات، به ترجمهٔ آثار بهائی از زبان‌های فارسی و عربی به زبان انگلیسی پرداخت و الگویی برای ترجمهٔ این آثار برای دیگران و برای آیندگان ایجاد کرد. کتاب «تاریخ نبیل»، نوشتهٔ نبیل زرندی که مربوط به تاریخ سال‌های اوّلیّهٔ بهائیت است را تلخیص و ترجمه نموده، به نام «مطالع الانوار» منتشر کرد. او همچنین به‌طور مستقل تاریخ امر بهائی را به شکلی دقیق و روش مند در چهار جلد به نام «God Passes By» (ترجمه شده به اسم «قرن بدیع») مدوّن نمود.&lt;ref&gt;{{یادکرد کتاب |نام خانوادگی=اشرف|نام=فؤاد|کتاب=شوقی ربّانی، حصن حصین شریعت الله|ناشر=هوفهایم|سال=۱۹۹۷|شابک=}}&lt;/ref&gt;

او به اجراء برنامه‌هایی برای انتشار بهائیت در سطح جهان اقدام نمود و خود شخصاً نامه‌های بی شماری به جوامع بهائی در سراسر عالم ارسال کرد و آنان را به انجام وظائف و خدماتشان دعوت و ترغیب نمود. همچنین برنامه‌ریزی امور مهاجرین و نقاط مهاجرتی آنها را در سراسر عالم انجام داد. در این سالها شمار کشورهایی که بهائیت در آنها معرفی و ارائه گردید، از ۳۵ به ۲۱۹ کشور رسید.&lt;ref&gt;{{یادکرد کتاب |نام خانوادگی=|نام=Smith, Peter|کتاب=Shoghi Effendi|ناشر=. Oxford: Oneworld Publications.|سال=2000|شابک=}}&lt;/ref&gt; شوقی افندی به رشد و توسعهٔ مرکز جهانی بهائی در شهر حیفا مبادرت ورزید و املاک بهائی را توسعه داد و باغ‌های باشکوهی در آن اراضی طرّاحی و اجراء نمود. بر مزار باب، معروف به مقام اعلی، گنبد زیبائی بنا نمود و همچنین در اطراف [[آرامگاه بهاءالله]] معروف به روضهٔ مبارکه در خارج شهر عکّا باغ‌های بی نظیری ترتیب داد. بنای «دارالآثار» را تدارک دید که در آن، آثار بهائی و اشیاء متبرکّه مربوط به [[سید علی‌محمد باب|باب]] و [[بهاءالله]] نگهداری می‌شود. این همه اقدامات برای آن صورت گرفت تا فضایی مناسب و روحانی برای مرکز اداری و روحانی بهائیت مهیّا گردد.&lt;ref&gt;{{یادکرد کتاب |نام خانوادگی=ربّانی|نام=شوقی|کتاب=The Dispensation of Bahá'u'lláh|ناشر=|سال=|شابک=}}&lt;/ref&gt; شوقی افندی، در این سال‌ها، نهایت توجه خود را به بنای مؤسّسات محلی و ملّی معطوف داشت و اصول انتخابات بهائی را برای جوامع بهائی سراسر عالم تشریح نمود. برای جامعه‌ای که کشیش و روحانی ندارد، این هیئت‌های منتخب دموکراتیک، اساس همهٔ پیشرفت‌های دیگر محسوب می‌شدند. او تلاش کرد جامعه‌های نو پای بهائی را به مرتبه‌ای برساند که مؤسّسات و تشکیلات بهائی قابلیت و توانائی تشکیل [[بیت العدل|بیت العدل اعظم]] را داشته باشند. بیت العدل اعظم همان مؤسّسه‌ای است که از چند سال پس از درگذشت شوقی ربّانی تا کنون، رهبری و قیادت جامعهٔ بهائی در سراسر عالم را به عهده دارد و در آینده نیز این مسئولیّت را به عهده خواهد داشت.&lt;ref&gt;{{یادکرد کتاب |نام خانوادگی=فتح اعظم|نام=هوشمند|کتاب=نظم جهانی بهائی|ناشر=|سال=۱۹۵۵|شابک=}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{یادکرد کتاب |نام خانوادگی=ربّانی|نام=شوقی|کتاب=نظامات بهائی (بهائی پروسیجر)|ناشر=محفل روحانی ملّی بهائیان ایران|سال=|شابک=}}&lt;/ref&gt;

===[[بیت العدل اعظم]]===
در بهائیت طبقه روحانی و مجتهد دینی وجود ندارد و در ساختار جامعه بهائی اقتدار و مرجعیت به شوراهای انتخابی که در راس آنها [[بیت العدل اعظم]] قرار دارد سپرده شده‌است نه به افراد.&lt;ref name=":93"&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=Understanding the Bahaʼı́ Faith|نام خانوادگی=Momen|نام=Wendi|ناشر=Dunedin Academic Pres|سال=2006|شابک=|مکان=|صفحات=}}&lt;/ref&gt; [[بیت العدل اعظم|بیت‌العدل اعظم]] شورای بین‌المللی بهائیت و بالاترین مقام تصمیم‌گیری این آئین است. این مجمع ۹ عضو دارد که هر ۵ سال یک بار توسط اعضای محفل‌های ملی بهائی - شوراهای انتخابی بهائی کشورهای جهان - انتخاب می‌شوند.&lt;ref name="Smith2"&gt;{{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=Smith|نام=Peter|ناشر=Cambridge University Press|سال=۲۰۰۸|کتاب=An Introduction to the Baha'i Faith|شابک=0-521-86251-5}}&lt;/ref&gt; نخستین انتخابات بیت العدل اعظم در سال ۱۹۶۳ میلادی (۱۳۴۲ هجری شمسی) برگزار شد.&lt;ref name="Smith2" /&gt;&lt;ref&gt;[http://www.bbc.co.uk/persian/arts/2010/02/100203_l11_aa_book_crackdown_bahais.shtml بررسی کتاب: ''سرکوب و کشتار دگراندیشان مذهبی در ایران'']، بی‌بی‌سی فارسی&lt;/ref&gt; مقر [[بیت العدل اعظم]] در دامنه کوه کرمل در بندر حیفا قرار دارد که در سال ۱۸۹۰ میلادی توسط [[بهاءالله]] در لوح کرمل برای این منظور برگزیده شده بود.&lt;ref&gt;Shoghi Effendi, ''The World Order of Bahá’u’lláh''. Wilmette, Illinois, Bahá'í Publishing Trust&lt;/ref&gt;&lt;ref name="iranica3"&gt;{{cite encyclopedia |encyclopedia=Encyclopædia Iranica|year=1989|article=Bayt-al-`Adl (House of Justice)|first=Moojan|last=Momen}}&lt;/ref&gt; [[بیت العدل اعظم]] در سال ۱۹۷۲ میلادی اساس نامه خود را تنظیم کرد و در آن جنبه‌های مختلف نحوۀ عملکرد و اختیارات و وظایف را خود مشخص نمود.&lt;ref name="Smith3"&gt;{{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=Smith|نام=Peter|ناشر=Cambridge University Press|سال=۲۰۰۸|کتاب=An Introduction to the Baha'i Faith|شابک=0-521-86251-5}}&lt;/ref&gt; بر مبنای این اساس‌نامه این وظایف و اختیارات را می‌توان به صورت زیر خلاصه کرد: اداره امور جامعه بهائی در سطح جهانی، هدایت، سازمان دهی و هماهنگ سازی فعالیت‌های بهائی در سطح جهانی، محافظت از متون بهائی، محافظت از جامعهٔ بهائی در برابر آزار و اذیت و سرکوب؛ انتشار بهائیت، گسترش و تقویت [[نظم اداری|نظم اداری بهائی]]؛ ترویج خصلت‌های معنوی در جامعهٔ بهائی و دوستی و صلح میان ملت‌ها؛ پیاده‌سازی، لغو یا تغییر آن دسته دستورها و احکام که به وضوح در متون بهائی مطرح نشده‌است؛ تضمین حقوق، آزادی و اقدامات افراد؛ بکار بستن اصول و احکام بهائی؛ هدایت و هماهنگی فعالیت‌های بهائیان در سراسر جهان. &lt;ref name="iranica3" /&gt;
==[[نظم اداری|نحوه اداره جامعه بهائی]]==
[[پرونده:Seat of the Universal House of Justice.JPG|بندانگشتی|250px|مقر [[بیت العدل اعظم]]، حیفا، اسرائیل]]

===[[نظم اداری|نظم اداری بهائی]]===
نحوهٔ سازمان دهی و اداره امور جامعه بهائی [[نظم اداری]] نامیده می‌شود.&lt;ref name=":2" /&gt; طرح کلی این نظام توسط [[بهاءالله]] در [[کتاب اقدس]] و سایر آثارش مشخص شده‌است.&lt;ref name=":9" /&gt; در بهائیت طبقه روحانی و مجتهد دینی وجود ندارد و در ساختار این جامعه اقتدار و مرجعیت به افراد داده نشده بلکه به شوراهای انتخابی سپرده شده‌است.&lt;ref name=":9" /&gt; این شوراهای انتخابی در سطح محلی، ملی و بین‌المللی فعالیت دارند. در سطح محلی، این شوراها محفل روحانی محلی و در سطح ملی، محفل روحانی ملی و در سطح بین الملی [[بیت العدل اعظم]] نامیده می‌شوند.&lt;ref name=":12"&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=Baha'u'llah: A Short Biography|نام خانوادگی=Momen|نام=Moojan|ناشر=Oneworld Publications|سال=2014|شابک=|مکان=|صفحات=}}&lt;/ref&gt; علاوه بر شوراهای انتخابی، موسساتی نیز هستند که به صورت انتصابی فعالیت می‌کنند و عمدتاً نقش مشاوره و تشویق جامعه بهائی را بر عهده دارند.&lt;ref name=":9" /&gt;&lt;ref name=":12" /&gt; بیت العدل اعظم، هئیت بین‌المللی بهائیت که اعضایش هر ۵ سال یک بار انتخاب می‌شوند، در رأس ساختار اداری بهائی قرار دارد و بالاترین مقام تصمیم‌گیری در جامعه جهانی بهائی است.&lt;ref name=":2" /&gt; 

به گفته شوقی افندی کتاب اقدس، لوح کرمل و کتاب عهدی از آثار [[بهاءالله]] و الواح وصایا، وصیت نامه [[عبدالبهاء]]، منشور نظم اداری بهائی را تشکیل می‌دهند.&lt;ref name=":92"&gt;{{یادکرد ژورنال|عنوان=Baha'i Administration|ژورنال=Bahá’í Encyclopedia Project|تاریخ=2019|زبان=English|پیوند=http://www.bahai-encyclopedia-project.org/index.php?option=com_content&amp;view=article&amp;id=67:administration&amp;catid=36:administrationinstitutions}}&lt;/ref&gt; [[بهاءالله]] در [[کتاب اقدس]] اصول و قوانین نظم اداری را بیان می‌کند، در لوح کرمل، کوه کرمل را در حیفا مرکز اداری و روحانی بهائیت قرار می‌دهد و در کتاب عهدی اصل «عهد و میثاق» را برای حفظ وحدت جامعه بهائی و هدایت و مساعدت بهائیان برای بنای نظم اداری تأسیس می‌کند، و پسر ارشد خود [[عبدالبهاء]] را به عنوان مرکز عهد و میثاق و جانشین خود برمی‌گزیند.&lt;ref name=":92" /&gt; [[عبدالبهاء]] در الواح وصایا ویژگی‌های نظم اداری بهائی، وظایف ایادی امرالله و همچنین مقام ولی امر را مشخص می‌کند و شوقی افندی|شوقی ربانی را به عنوان جانشین خویش در مقام ولی امرالله برمی‌گزیند&lt;ref&gt;Rabbani, Ruhiyyih (Ed.) (1992). The Ministry of the Custodians 1957-1963. Bahá'í World Centre, p 13.0-85398-350-X&lt;/ref&gt; و نظامی برای انتخابات بیت‌العدل اعظم مشخص می‌نماید.&lt;ref name="SMITH2"&gt;{{Cite book|last=Smith|first=Peter|year=2008|title=An Introduction to the Baha'i Faith|publisher=Cambridge University Press|place=Cambridge|page=55|url=http://books.google.com/?id=z7zdDFTzNr0C|isbn=0-521-86251-5|ref=harv}}&lt;/ref&gt; نوشته‌های شوقی افندی، به ویژه دو اثر '''Baha'i Administration''' (نظم اداری بهائی) و '''World Order of Baha'u'llah''' (نظم جهانی بهائی) جزئیاتِ اجرائی نظم اداری بهائی را مفصلاً شرح و بسط می‌دهند.&lt;ref name=":22"&gt;نظر اجمالی در دیانت بهائی، احمد یزدانی، صفحه 53&lt;/ref&gt;&lt;span dir="RTL"&gt;&lt;/span&gt;
===موسسات انتخابی===
موسسات انتخابی آن دسته از موسساتی هستند که اعضاء آن توسط انتخاب افراد جامعه بهائی تعیین می‌گردند. محفل روحانی ملی و محفل روحانی محلی و بیت‌العدل اعظم از این دسته از تشکیلات بهائی موسسات بهائی است.&lt;ref name="Smith22"&gt;{{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=Smith|نام=Peter|ناشر=Cambridge University Press|سال=2008|کتاب=An Introduction to the Baha'i Faith}}&lt;/ref&gt; موسسات انتخابی در حوزه عملکرد خود اختیارات تقنینی، اجرایی و قضایی دارند.&lt;ref name=":32"&gt;{{یادکرد کتاب|نشانی=https://www.worldcat.org/title/introduction-to-the-bahai-faith/oclc/181072578|عنوان=An introduction to the Baha'i faith|نام خانوادگی=Smith|نام=Peter|تاریخ=2008|ناشر=Cambridge University Press|سال=|شابک=9780521862516|مکان=Cambridge; New York|صفحات=178-180|زبان=English}}&lt;/ref&gt;
===موازین انتخابات بهائی===
انتخابات بهائی به شیوه ای دور از رقابت و تفرقه برگزار می‌شود.&lt;ref&gt;{{یادکرد کتاب|نشانی=http://public.eblib.com/choice/publicfullrecord.aspx?p=1771099|عنوان=Understanding the Bahaʼı́ faith|نام خانوادگی=Momen|نام=Wendi|نام خانوادگی۲=Momen|نام۲=Moojan|تاریخ=2006|ناشر=Dunedin Academic Press|شابک=9781906716868|مکان=Edinburgh|زبان=English}}&lt;/ref&gt; طبق احکام منصوص بهائیت، در انتخاب موسسات بهائی از جمله انتخابات بیت العدل اعظم هرگونه تبلیغات، کاندیداتوری، نامزد شدن و نامزد کردن، حزب‌گرایی، و مبارزات و کمپین‌های انتخاباتی مطلقاً ممنوع است.&lt;ref name=":62"&gt;{{یادکرد کتاب|نشانی=https://www.worldcat.org/title/introduction-to-the-bahai-faith/oclc/181072578|عنوان=An introduction to the Baha'i faith|نام خانوادگی=Smith|نام=Peter|تاریخ=2008|ناشر=Cambridge University Press|سال=|شابک=9780521862516|مکان=Cambridge; New York|صفحات=183-185|زبان=English}}&lt;/ref&gt; هر کدام از راِی دهندگان در حالت دعا و توجه و با در نظر گرفتن معیارهای اخلاقی و معنوی مطرح در آثار بهائی، به حکم وجدان خود شایسته‌ترین افراد را برای عضویت در این مؤسسه انتخاب می‌کنند.&lt;ref name=":62" /&gt; در تمامی انتخابات بهائی، در سطح محلی، ملی و بین‌المللی، رأی دهندگان نام افراد مورد نظر خود را روی برگه رأی می‌نویسند.&lt;ref name=":522"&gt;{{یادکرد ژورنال|نویسنده=Arash Abizadeh|عنوان=How Bahá’í Voters Should Vote|ژورنال=Journal of Baha’i Studies|دوره=18|شماره=1-4|ناشر=The Journal of Baha'i Studies|تاریخ=2008|زبان=English|شاپا=|doi=|پیوند=https://bahai-studies.ca/wp-content/uploads/2014/05/18.14-Abizadeh.pdf|تاریخ دسترسی=}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=":62" /&gt; رأی‌گیری در سطح محلی امور جامعهٔ بهائی توسط محفل روحانی محلی اداره می‌شود. در هر شهر و روستایی که تعداد بهائیان ۲۱ سال به بالای آن حداقل ۹ نفر باشد هر سال انتخاباتی برگزار می‌گردد که در جریان آن ۹ فرد مستقیماً از جانب بهائیان آن محل با رعایت موازین انتخابات بهائی به عضویت محفل محلی در می‌آیند.&lt;ref name=":32" /&gt; رأی‌گیری از طریق برگه رأی مخفی است یعنی کسی ار رأی دیگران اطلاع ندارد. این موضوع باعث می‌شود که رای‌دهندگان بتوانند آزادانه و فارغ از فشارهای بیرونی به هر آن که خود صلاح می‌دانند رأی دهند.&lt;ref name=":522" /&gt;
===محفل روحانی محلی===
در سطح محلی امور جامعهٔ بهائی توسط محفل روحانی محلی اداره می‌شود. در هر شهر و روستایی که تعداد بهائیان ۲۱ سال به بالای آن حداقل ۹ نفر باشد هر سال انتخاباتی برگزار می‌گردد که در جریان آن ۹ فرد مستقیماً از جانب بهائیان آن محل با رعایت موازین انتخابات بهائی به عضویت محفل محلی در می‌آیند.&lt;ref name=":32" /&gt;
===محفل روحانی ملی===
اعضای محفل روحانی ملی که امور جامعه بهائی را در سطح کشور اداره می‌کند سالانه از طریق نمایندگان منتخب محافل روحانی محلیِ سراسر کشور انتخاب می‌شوند.&lt;ref name=":02"&gt;کتاب نظم اداری بهایی. هوشنگ محمودی. لجنه ملی نشر معارف امری&lt;/ref&gt; نمایندگان محافل محلی، اعضای محفل روحانی ملی را از بین کلیه اعضای جامعه بهائی آن کشور با رعایت موازین انتخابات بهائی انتخاب می‌کنند.&lt;ref name=":32" /&gt; نه نفری که از دیگران بیشتر رأی بیاورند به عضویت محفل ملی در می‌آیند.&lt;ref name=":02" /&gt;&lt;ref name=":32" /&gt; جوامع بهائی در حدود ۲۳۲ کشور پراکنده‌اند و بسیاری از این کشورها دارای محفل ملی روحانی می‌باشند.&lt;ref name=":0" /&gt; [https://www.bahai.org/fa/national-communities/ سایت رسمی جامعه جهانی بهائی] پیوندهایی از وبسایت‌های ملّی بسیاری از این جوامع را منتشر کرده‌است. &lt;ref&gt;[https://www.bahai.org/fa/national-communities/ جامعه‌ای جهانی، وبسایت رسمی جامعه جهانی بهائی]&lt;/ref&gt;
===[[بیت العدل اعظم]]===
[[بیت العدل اعظم|بیت‌العدل اعظم]]، بالاترین مقام تصمیم‌گیری در جامعه جهانی بهائی، متشکل از ۹ عضو است که اعضای آن هر ۵ سال یک بار توسط اعضای تمامی محفل‌های ملی بهائی سراسر جهان انتخاب می‌شوند.&lt;ref name=":72"&gt;{{یادکرد کتاب|نشانی=https://www.worldcat.org/title/introduction-to-the-bahai-faith/oclc/181072578|عنوان=An introduction to the Baha'i faith|نام خانوادگی=Smith|نام=Peter|تاریخ=2008|ناشر=Cambridge University Press|سال=|شابک=9780521862516|مکان=Cambridge; New York|صفحات=177|زبان=English}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;http://news.bahai.org/archive/ Baha'is elect Universal House of Justice&lt;/ref&gt; نخستین انتخابات [[بیت العدل اعظم]] در سال ۱۹۶۳ برگزار شد.&lt;ref name=":72" /&gt;&lt;ref&gt;http://www.bbc.co.uk/persian/arts/2010/02/100203_l11_aa_book_crackdown_bahais.shtml بررسی کتاب: ''سرکوب و کشتار دگراندیشان مذهبی در ایران''، بی‌بی‌سی فارسی&lt;/ref&gt; مقر [[بیت العدل اعظم|بیت‌العدل اعظم]] بر دامنه کوه کرمل در بندر حیفا است که بهاءالله این مکان را در سال ۱۸۹۰ میلادی و در لوح کرمل انتخاب کرده بود.&lt;ref&gt;Shoghi Effendi, ''The World Order of Bahá’u’lláh''. Wilmette, Illinois, Bahá'í Publishing Trust&lt;/ref&gt;&lt;ref name="iranica"&gt;{{cite encyclopedia|year=1989|title=Bayt-al-`Adl, House of Justice|encyclopedia=Encyclopædia Iranica|url=http://www.iranicaonline.org/articles/bayt-al-adl-house-of-justice-a-bahai-administrative-institution|last=Momen|first=Moojan|date=1989}}&lt;/ref&gt; وظایف اصلی و کلی این جمع صیانت بهائیت و ادارهٔ امور است. شایان ذکر است که مرجع اصلی کلیه امور در بهائیت، [[کتاب اقدس]] ام‌الکتاب این آئین است. هر موضوعی که در آثار بهائی به صراحت به آن پرداخته نشده باشد، [[بیت العدل اعظم]] این اختیار را دارد که راجع به آن تصمیم‌گیری و قانون‌گذاری کند.&lt;ref name="PSmith"&gt;{{cite encyclopedia|year=2000|title=Universal House of Justice|encyclopedia=A concise encyclopedia of the Bahá'í Faith|publisher=Oneworld Publications|location=Oxford|last=Smith|first=Peter|pages=346–350|isbn=1-85168-184-1}}&lt;/ref&gt; [[بهاءالله]] شارع بهائیت، در این مورد می‌گوید: «چونکه هر روز را امری و هر حین را حکمی مقتضی، امور به وزراء [[بیت العدل اعظم|بیت العدل]] راجع تا آنچه مصلحت وقت دانند معمول دارند».&lt;ref name=":23"&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=Tablets of Baha'u'llah Revealed After the Kitab-i-Aqdas|نام خانوادگی=|نام=Baha'u'llah|ناشر=Bahai Publishing Trust|سال=1988|شابک=|مکان=|صفحات=}}&lt;/ref&gt; در آثار بهائی اعضای [[بیت العدل اعظم]] که از طریق انتخابات تعیین می‌شوند با عباراتی چون امینان خداوند در میان بندگانش&lt;ref name=":23" /&gt; و مردان عدالت&lt;ref&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=کتاب اقدس|نام خانوادگی=|نام=بهاءالله|ناشر=مرکز جهانی بهائی|سال=1992|شابک=|مکان=|صفحات=}}&lt;/ref&gt; توصیف می‌شوند. در متون بهائی ذکر شده آن‌ها باید مظهر تقوا&lt;ref name=":3"&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=الواح وصایای حضرت عبدالبهاء|نام خانوادگی=|نام=عبدالبهاء|ناشر=محفل روحانی ملی بهائیان پاکستان|سال=1960|شابک=|مکان=|صفحات=}}&lt;/ref&gt; و سرچشمه علم و دانایی&lt;ref name=":3" /&gt; و خیرخواه تمامی نوع بشر&lt;ref name=":3" /&gt; باشند.

در میان برخی از وظایفی که [[بهاءالله]] برای [[بیت العدل اعظم]] تعیین کرده می‌توان به مواردی همچون تعلیم و تربیت معنوی انسان‌ها، ایجاد رفاه، آموزش کودکان، مراقبت از ضعیفان و فقرا اشاره کرد.&lt;ref name="iranica2"&gt;{{cite encyclopedia |encyclopedia=Encyclopædia Iranica|year=1989|article=Bayt-al-`Adl (House of Justice)|first=Moojan|last=Momen}}&lt;/ref&gt; از دیگر وظایف بیت العدل اعظم ترویج صلح جهانی است.&lt;ref name="iranica2" /&gt; بر اساس آثار بهائی، این هیئت باید برای پایداری و حفاظت از مقام دین تلاش کند &lt;ref name=":23" /&gt; و در راه تعلیم و تربیت مردم، توسعه و آبادی ملت‌ها و حفاظت از شرافت انسان‌ها بکوشد.&lt;ref name=":23" /&gt;

[[بیت العدل اعظم]] در سال ۱۹۷۲ میلادی اساس نامه خود را تنظیم کرد و در آن جنبه‌های مختلف نحوۀ عملکرد و اختیارات و وظایف را خود مشخص نمود.&lt;ref name="Smith"&gt;{{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=Smith|نام=Peter|ناشر=Cambridge University Press|سال=۲۰۰۸|کتاب=An Introduction to the Baha'i Faith|شابک=0-521-86251-5}}&lt;/ref&gt; بر مبنای این اساس‌نامه این وظایف و اختیارات را می‌توان به صورت زیر خلاصه کرد: اداره امور جامعه بهائی در سطح جهانی، هدایت، سازمان دهی و هماهنگ سازی فعالیت‌های بهائی در سطح جهانی، محافظت از متون بهائی، محافظت از جامعهٔ بهائی در برابر آزار و اذیت و سرکوب؛ انتشار بهائیت، گسترش و تقویت [[نظم اداری|نظم اداری بهائی]]؛ ترویج خصلت‌های معنوی در جامعهٔ بهائی و دوستی و صلح میان ملت‌ها؛ پیاده‌سازی، لغو یا تغییر آن دسته دستورها و احکام که به وضوح در متون بهائی مطرح نشده‌است؛ تضمین حقوق، آزادی و اقدامات افراد؛ بکار بستن اصول و [[احکام بهائی]]؛ هدایت و هماهنگی فعالیت‌های بهائیان در سراسر جهان.&lt;ref name="Smith" /&gt;&lt;ref name="iranica2" /&gt;

[[بهاءالله]] و [[عبدالبهاء]] در آثار و متون بهائی تأکید کرده‌اند که بیت العدل اعظم تحت حمایت و مراقبت [[بهاءالله]] خواهد بود و [[بیت العدل اعظم]] با الهام و تأیید الهی تصمیم‌گیری و وضع حکم می‌کند و تصمیمات آن عاری از خطا هستند و منشأ خیر خواهند بود.&lt;ref name="Smith" /&gt;&lt;ref name=":14"&gt;{{یادکرد وب|نویسنده=|کد زبان=|تاریخ=|وبگاه=Iranica|نشانی=http://www.iranicaonline.org/articles/bayt-al-adl-house-of-justice-a-bahai-administrative-institution|عنوان=Bayt-Al-Adl}}&lt;/ref&gt; برای بهائیان پیروی از تصمیمات بیت العدل اعظم ضروری است.&lt;ref name="Smith" /&gt; در بهائیت طبقهٔ روحانیون و مجتهدان دینی وجود ندارد و هیچ‌کدام از اعضای بیت العدل اعظم به تنهایی دارای مقام ویژه یا مرجعیت و اقتدار نیستند. مرجعیت و اقتدار در بهائیت منحصراً در اختیار موسسات و شوراهایی است که به صورت جمعی تصمیم‌گیری می‌کنند ولی تک تک افراد عضو این شوراها مرجعیت و امتیازی ندارند.&lt;ref name=":14" /&gt;&lt;ref&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=Baha'i Faith|نام خانوادگی=Hartz|نام=Paula|ناشر=Infobase Publishing|سال=2009|شابک=|مکان=|صفحات=}}&lt;/ref&gt;
===موسسات انتصابی===
موسسات انتصابی عمدتاً نقش مشاوره و تشویق جامعه بهائی را بر عهده دارند.&lt;ref name=":9" /&gt;&lt;ref name=":12" /&gt; مشاورین قاره ای هیئتی متشکل از ۸۱ نفر است که اعضای آن هر پنج سال توسط [[بیت العدل اعظم|بیت‌العدل اعظم]] منصوب می‌شوند.&lt;ref name=":02" /&gt; مشاورین به محافل روحانی مشاوره می‌دهند، مشوق اقدامات و ابتکارات فردی هستند و به رشد و سرزندگی جوامع بهائی کمک می‌کنند.&lt;ref name=":02" /&gt; برخلاف موسسات انتخابی، هیئت مشاورین قاره‌ای اختیارات تقنینی، اجرایی و قضایی ندارد.&lt;ref name=":02" /&gt; مشاورین قاره‌ای افرادی را برای کمک با عنوان هیئت معاونین منصوب می‌کنند و معاونین نیز دستیارانی برای خود از جامعه بهائی برمی‌گزینند.&lt;ref name=":42"&gt;{{یادکرد کتاب|نشانی=https://www.worldcat.org/title/introduction-to-the-bahai-faith/oclc/181072578|عنوان=An introduction to the Baha'i faith|نام خانوادگی=Smith|نام=Peter|تاریخ=2008|ناشر=Cambridge University Press|سال=|شابک=9780521862516|مکان=Cambridge; New York|صفحات=180-182|زبان=English}}&lt;/ref&gt; در حالی که مشاورین قاره‌ای در هر دو سطح قاره‌ای و کشوری فعال هستند، معاونین و دستیاران ایشان در سطوح منطقه‌ای و محلی فعالیت می‌کنند.&lt;ref name=":42" /&gt; برای هماهنگی و هدایت فعالیت‌های مشاورین قاره‌ای، [[بیت العدل اعظم|بیت‌العدل اعظم]] هیئتی تحت عنوان دارالتبلیغ بین‌المللی برای ۵ سال منصوب می‌کند که متشکل از ۹ نفر است.&lt;ref name=":42" /&gt;&lt;ref name=":02" /&gt;&lt;span dir="RTL"&gt;&lt;/span&gt;
==معابد بهائی==
[[پرونده:Bahai how frankfurt.jpg|بندانگشتی|250px|مشرق‌الاذکار فرانکفورت آلمان]]
در بهائیت مفاهیم عبادت، کار و خدمت، در قالب مؤسسه مشرق الاذکار تلفیق می‌شوند و آثار بهائی مشرق‌الاذکار را نمادی از پیوند عبادت و خدمت می‌دانند.&lt;ref name=":7" /&gt; مجموعه مشرق الاذکار از یک ساختمان مرکزی به عنوان محل نیایش (معبد) تشکیل شده‌است و در اطراف آن موسسات عام‌المنفعه ای قرار خواهند گرفت که هدفشان فراهم آوردن امکانات آموزشی، بهداشتی و سایر خدمات در راستای پیشرفت اجتماعی و اقتصادی جامعه است.&lt;ref name=":2" /&gt;&lt;ref name=":7" /&gt;

در حال حاضر هشت معبد بهائی قاره ای یا منطقه‌ای بهائی در جهان وجود دارند که واقع در استرالیا، ساموآ، اوگاندا، شیلی، آلمان، هندوستان، پاناما و ایالات متحده آمریکا هستند.&lt;ref&gt;{{یادکرد وب|نویسنده=|کد زبان=|تاریخ=11 November 2018|وبگاه=CNN|نشانی=https://edition.cnn.com/style/article/bahai-temple-chile/index.html|عنوان=The temple that welcomes all religions, or none at all}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{یادکرد وب|نویسنده=|کد زبان=|تاریخ=22 مهر 1395|وبگاه=رادیو فردا|نشانی=https://www.radiofarda.com/a/f14-bahai-house-of-worship-in-chile/28051467.html|عنوان=نخستین معبد آیین بهایی در آمریکای جنوبی در کشور شیلی افتتاح شد}}&lt;/ref&gt;

هر یک از این معابد معماری خاص خود را دارند که با تأثیر از فرهنگ محلی و در همخوانی با عناصر زیست‌محیطی، اجتماعی و فرهنگی بومی هر منطقه طراحی شده‌است.&lt;ref name=":11"&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان="Bahai temples"|نام خانوادگی=Rafati|نام=V|نام خانوادگی۲=Sahba|نام۲=F|ناشر=|سال=|شابک=|سری=Encyclopædia Iranica|مکان=|صفحات=}}&lt;/ref&gt; از جمله خصوصیات مشترک در طراحی این معابد این است که همه طرحی دایره‌وار، ۹ ضلع، ۹ در ورودی و گنبد دارند و پیرامون آنها را باغ و فضای سبز فرا گرفته‌است.&lt;ref name=":7" /&gt;&lt;ref name=":11" /&gt;

در معابد بهائی موعظه یا آداب و آئین خاصی انجام نمی‌پذیرد.&lt;ref name=":11" /&gt; برنامه دعا و نیایش در این معابد شامل قرائت آثار بهائی و متون دینی سایر ادیان است که می‌تواند به زبان‌های مختلف و به شکل قرائت ساده یا همراه با آواز صورت گیرد.&lt;ref name=":7" /&gt;&lt;ref name=":11" /&gt; معابد بهائی به روی همگان از هر دین، نژاد، ملیت، قوم و جنسیت باز هستند.&lt;ref name=":11" /&gt;

در اردیبهشت سال۱۳۹۱ (آوریل ۲۰۱۲) شورای حاکمهٔ بین‌المللی دیانت بهائی، بیت‌العدل اعظم، برنامهٔ ساخت دو معبد ملی (در جمهوری دموکراتیک کنگو و پاپوآ گینه نو) و ۵ معبد محلی (باتامبانگ در کامبوج، بیهار شریف در هندوستان، ماتوندا سوی در کنیا، نورته دل کائوکا در کلمبیا و تانا در وانواتو) را اعلام کرد.&lt;ref&gt;{{یادکرد وب|نویسنده=|کد زبان=|تاریخ=3 اردیبهشت 1393|وبگاه=سرویس خبری جامعه بهائی|نشانی=https://news.persian-bahai.org/story/354|عنوان=اعلام برنامهٔ ساخت مشرق‌الاذکارهای تازه}}&lt;/ref&gt; معبد بهائی باتامبانگ در کامبوج در سپتامبر ۲۰۱۷ (شهریور ۱۳۹۶) بازگشایی شد&lt;ref&gt;{{یادکرد وب|نویسنده=Vandy Muang|کد زبان=|تاریخ=7 September 2017|وبگاه=The Phnom Penh Post|نشانی=https://www.phnompenhpost.com/post-property/bahai-house-worship-emerges-battambang|عنوان=Baha’i House of Worship emerges in Battambang}}&lt;/ref&gt; و معبد بهائی محلی نورته دل کائوکا در کلمبیا در ژوئیه ۲۰۱۸ (مرداد ۱۳۹۷) افتتاح شد.&lt;ref&gt;{{یادکرد وب|نویسنده=|کد زبان=|تاریخ=1 مرداد 1397|وبگاه=سرویس خبری جامعه بهائی|نشانی=https://news.persian-bahai.org/1275|عنوان=گشایش معبد کلمبیا طی مراسمی پرنشاط و سرورانگیز}}&lt;/ref&gt;

==تقویم بهائی==
تقویم بهائی یک تقویم خورشیدی است که از نوزده ماه نوزده روزه به علاوه چهار روز (یا در سال‌های کبیسه ۵ روز) که ایام هاء نامیده می‌شوند تشکیل شده‌است.&lt;ref&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=Encyclopedia of Religion. 2 (2nd ed.)|نام خانوادگی=Hutter|نام=Manfred|ناشر=Macmillan Reference US|سال=2005|شابک=|مکان=Detroit, Michigan|صفحات=}}&lt;/ref&gt; دوران چهار (یا ۵ روزه) ایام هاء زمانی برای جشن و شادی، نیکوکاری و امور خیریه و مهمان نوازی است و دقیقاً قبل از شروع ماه آخر در تقویم بهائی که ماه روزه داری است قرار دارد.&lt;ref name=":2" /&gt; شروع سال نو در تقویم بهائی مطابق با نوروز و اعتدال بهاری در نیمکره شمالی است.&lt;ref name=":2" /&gt; در تقویم بهائی هر ماه نامی دارد که برگرفته از یکی از صفات الهی است.&lt;ref name=":2" /&gt;

==اماکن مقدس بهائیان==
&lt;span dir="RTL"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span dir="RTL"&gt;&lt;/span&gt;حیفا و عکا برای بهاییان شهرهایی مقدس‌اند. آرامگاه بهاءالله در عکا و آرامگاه سیدعلی‌محمد باب در حیفا واقع شده‌است.&lt;ref&gt;{{یادکرد وب|نام خانوادگی=صلح‌جو|نام=حسن|کد زبان=fa|تاریخ=۲۵ مهر ۱۳۹۱|اثر=بی‌بی‌سی فارسی|نشانی بایگانی=|نشانی=http://www.bbc.com/persian/arts/2012/10/121008_l44_makhmalbaf_gardner_movie|تاریخ بایگانی=|عنوان='باغبان' محسن مخملباف، جرم‌های تازه یک فیلم‌ساز|ناشر=|بازبینی=16-10-2012}}&lt;/ref&gt;
==متون بهائی==
کتاب‌ها و نامه‌های بسیاری توسط [[بهاءالله]]، [[عبدالبهاء]] و شوقی افندی نوشته شده‌است که همگی جزو آثار بهائی دسته بندی می‌شوند.&lt;ref name=":13"&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=The Development of Babi and Baha'i Communities|نام خانوادگی=Ioannesyan|نام=Youli|ناشر=Routledge|سال=2013|شابک=978–0–415–66136–2|مکان=|صفحات=3}}&lt;/ref&gt; در بهائیت آثار باب و بهاءالله به عنوان وحی یا کلام الهی، متون و سخنرانی های عبدالبهاء و آثار شوقی افندی به عنوان تفسیر و تبیین رسمی و آثار بیت العدل اعظم به عنوان تشریع و توضیحات رسمی در نظر گرفته می‌شود.&lt;ref name=":2" /&gt; آثار [[بهاءالله]] در اصل به زبان فارسی و عربی نگاشته شده است و امروز به بیش از هشتصد زبان ترجمه شده است.&lt;ref name=":13" /&gt;
{| class="wikitable sortable" style="text-align:right"
|-
![[بهاءالله]]
|[https://www.bahai.org/fa/library/authoritative-texts/bahaullah/kitab-i-aqdas/ کتاب اقدس]، [https://www.bahai.org/fa/library/authoritative-texts/bahaullah/kitab-i-iqan/ کتاب ایقان]، [https://www.bahai.org/fa/library/authoritative-texts/bahaullah/hidden-words/3#828027125 کلمات مکنونه فارسی]، [https://www.bahai.org/fa/library/authoritative-texts/bahaullah/hidden-words/2#072133754 کلمات مکنونه عربی]، [https://www.bahai.org/fa/library/authoritative-texts/bahaullah/tablets-bahaullah/ اشراقات]، [https://www.bahai.org/fa/library/authoritative-texts/bahaullah/tablets-bahaullah/ اقتدارات]، [https://www.bahai.org/fa/library/authoritative-texts/bahaullah/seven-valleys-four-valleys/1#019727131 هفت وادی]، [https://www.bahai.org/fa/library/authoritative-texts/bahaullah/seven-valleys-four-valleys/1#019727131 چهار وادی]، [http://aeenebahai.org/fa/node/2375/%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8-%D8%AF%D8%B1%DB%8C%D8%A7%DB%8C-%D8%AF%D8%A7%D9%86%D8%B4 دریای دانش]، [https://www.bahai.org/fa/library/authoritative-texts/bahaullah/gems-divine-mysteries/ جواهر الاسرار]
|-
![[عبدالبهاء]]
|[https://www.bahai.org/fa/library/authoritative-texts/abdul-baha/secret-divine-civilization/ رساله مدنیه]، [http://reference.bahai.org/fa/t/ab/RST/ رساله سیاسیه]، [http://reference.bahai.org/fa/t/ab/ خطابات (سه جلد)]، [http://reference.bahai.org/fa/t/ab/ مکاتیب (نه جلد)]، [http://reference.bahai.org/fa/t/ab/SAQ/ مفاوضات]، [https://www.bahai.org/fa/library/authoritative-texts/abdul-baha/travelers-narrative/ مقاله شخصی سیاح]، [https://www.bahai.org/fa/library/authoritative-texts/abdul-baha/memorials-faithful/ تذکرة الوفا]، [http://reference.bahai.org/fa/t/ab/MABP/ مجموعه الواح به افتخار بهائیان پارسی]، [https://www.bahai.org/fa/library/authoritative-texts/abdul-baha/will-testament-abdul-baha/ الواح وصایا]
|-
![[شوقی افندی]]
|[http://reference.bahai.org/download/adj1-fa-pdf.zip ظهور عدل الهی] ([https://www.bahai.org/library/authoritative-texts/shoghi-effendi/advent-divine-justice/ انگلیسی])، [http://reference.bahai.org/download/dob-fa-pdf.zip دور بهائی] ([https://www.bahai.org/beliefs/essential-relationships/administrative-order/articles-resources/from-dispensation-bahaullah انگلیسی])،  [http://reference.bahai.org/download/gpb-fa-pdf.zip کتاب قرن بدیع] ( [https://www.bahai.org/library/authoritative-texts/shoghi-effendi/god-passes-by/ انگلیسی])، [http://reference.bahai.org/download/ctn-fa-pdf.zip ندا باهل عالم]، [http://reference.bahai.org/download/cf-fa-pdf.zip حصن حصین شریعت الله] ([https://www.bahai.org/library/authoritative-texts/shoghi-effendi/citadel-faith/ انگلیسی])، [http://reference.bahai.org/fa/t/se/JMJ/ جلوه مدنیت الهی] ([https://www.bahai.org/beliefs/universal-peace/articles-resources/from-unfoldment-world-civilization انگلیسی])، [http://reference.bahai.org/fa/t/se/HB3/ حیات بهائی]، [http://reference.bahai.org/fa/t/se/PSE/ مجموعه مناجات]
|- 
![[بیت العدل اعظم|بیت‌العدل‌اعظم]]
|[http://reference.bahai.org/download/pwp-fa-pdf.zip وعده صلح جهانی]، [https://www.bahaisofiran.org/assets/Baha'u'llah.pdf حضرت بهاءالله]،  [http://reference.bahai.org/download/col-fa-pdf.zip قرن انوار]، [http://reference.bahai.org/download/col-fa-pdf.zip رفاه عالم انسانی]، [https://www.payamha-iran.org/ مجموعه پیام‌ها]
|}

==پیوند به بیرون==

*[http://info.bahai.org/persian سایت رسمی جامعه جهانی بهائی]
*[https://www.bahaisofiran.org/ سایت رسمی جامعه بهائیان ایران]
*[http://www.reference.bahai.org/fa کتابخانه آثار بهائی]
*[https://www.bahaisofiran.org/%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%87 کتابخانه سایت بهائیان ایران]
*[https://www.bahaisofiran.org/assets/%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%D8%A8%D9%87%D8%A7%D8%A1%20%D9%88%20%D8%AA%D9%88%D9%84%D9%91%D8%AF%20%D8%A7%D9%86%D8%B3%D8%A7%D9%86%20-%20Nader%20Saiedi.pdf عبدالبهاء و تولد انسان]
*[https://www.bahaisofiran.org/assets/%D8%B7%D9%84%D9%88%D8%B9%DB%8C%20%D8%AF%DB%8C%DA%AF%D8%B1.pdf طلوعی دیگر، کتابی در معرفی بهائیت]
*[https://www.bahaisofiran.org/assets/%DA%AF%D9%88%D9%87%D8%B1%D9%87%D8%A7%DB%8C%20%D9%BE%D9%86%D9%87%D8%A7%D9%86.pdf گوهرهای پنهان، کتابی در معرفی بهائیت]
*[https://www.bahaisofiran.org/%D8%A7%D8%B9%D8%AA%D9%82%D8%A7%D8%AF%D8%A7%D8%AA_%D8%A7%D8%B3%D8%A7%D8%B3%DB%8C_%D8%A8%D9%87%D8%A7%DB%8C%DB%8C%D8%A7%D9%86 عقاید اساسی بهائیت]
*[https://www.bahaisofiran.org/assets/Persian%20Baha'i%20Magazine%20LQ.pdf نشریه بهائیان]

==جستارهای وابسته==

*[[بهاءالله]]
*[[عبدالبهاء]]
*[[شوقی افندی]]
*[[بیت العدل اعظم]]
*[[آموزه های بهائی|آموزه‌های بهائی]]
*[[احکام بهائی]]
*[[ازدواج بهائی]]
*[[سید علی‌محمد باب]]
*[[من یظهره‌الله]]
*[[آثار سید علی‌محمد باب|آثار سید علی محمد باب]]
*[[نظم اداری]]

==منابع==
&lt;references /&gt;

[[de:Bahá'í-Religion]]
[[en:Bahá’í Faith]]
[[fr:Foi bahá’íe]]
[[pt:Fé Bahá'í]]
[[ru:Вера Бахаи]]
[[vi:Tôn giáo Baha'i]]
[[zh:巴哈伊信仰]]</text>
      <sha1>0f7ub1hxqn38raf50idv4q15e9l69b9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>بهاییت</title>
    <ns>0</ns>
    <id>144</id>
    <redirect title="آئین بهائی" />
    <revision>
      <id>225</id>
      <timestamp>2019-03-31T18:53:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Peyman9</username>
        <id>4</id>
      </contributor>
      <comment>تغییرمسیر به [[آئین بهائی]]</comment>
      <origin>225</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="33" sha1="fwy8jhz18f712x8zro03eoghxtf3wcv" xml:space="preserve">#REDIRECT [[آئین بهائی]]</text>
      <sha1>fwy8jhz18f712x8zro03eoghxtf3wcv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>احکام بهائیت</title>
    <ns>0</ns>
    <id>145</id>
    <redirect title="احکام بهائی" />
    <revision>
      <id>226</id>
      <timestamp>2019-03-31T18:53:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Peyman9</username>
        <id>4</id>
      </contributor>
      <comment>تغییرمسیر به [[احکام بهائی]]</comment>
      <origin>226</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="35" sha1="3ul8522al7g3x7rsazv4k9bhpvp0uni" xml:space="preserve">#REDIRECT [[احکام بهائی]]</text>
      <sha1>3ul8522al7g3x7rsazv4k9bhpvp0uni</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>احکام بهاییت</title>
    <ns>0</ns>
    <id>146</id>
    <redirect title="احکام بهائی" />
    <revision>
      <id>227</id>
      <timestamp>2019-03-31T18:53:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Peyman9</username>
        <id>4</id>
      </contributor>
      <comment>تغییرمسیر به [[احکام بهائی]]</comment>
      <origin>227</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="35" sha1="3ul8522al7g3x7rsazv4k9bhpvp0uni" xml:space="preserve">#REDIRECT [[احکام بهائی]]</text>
      <sha1>3ul8522al7g3x7rsazv4k9bhpvp0uni</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ازدواج بهائیت</title>
    <ns>0</ns>
    <id>147</id>
    <redirect title="ازدواج بهائی" />
    <revision>
      <id>228</id>
      <timestamp>2019-03-31T18:53:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Peyman9</username>
        <id>4</id>
      </contributor>
      <comment>تغییرمسیر به [[ازدواج بهائی]]</comment>
      <origin>228</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="37" sha1="dp2pd6jseq7a0c56ppme8j6kqjk99ns" xml:space="preserve">#REDIRECT [[ازدواج بهائی]]</text>
      <sha1>dp2pd6jseq7a0c56ppme8j6kqjk99ns</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>پودمان:Citation/CS1/en/styles.css</title>
    <ns>828</ns>
    <id>149</id>
    <revision>
      <id>291</id>
      <parentid>290</parentid>
      <timestamp>2019-03-31T23:18:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sarah</username>
        <id>1</id>
      </contributor>
      <comment>نمونه محتوای صفحهٔ [[پودمان:Citation/CS1/en/styles.css]] از "سی‌اس‌اس" به "شیوه‌نامه آبشاری تمیز" توسط David تغییر داده شد</comment>
      <origin>291</origin>
      <model>sanitized-css</model>
      <format>text/css</format>
      <text bytes="2810" sha1="cbacocq60nehx0zumc9oaqw4kaxpc0i" xml:space="preserve">/*-------------------------&lt; O V E R R I D E S &gt;-----------------------------

cs1|2 references are wrapped in &lt;cite&gt;...&lt;/cite&gt; tags.  Some wikis have not
chosen to override the generic user agent italic styling as en.wiki has.  This
(untested) styling should override the user agent default when cs1|2 templates
are rendered.

Similarly, some languages use different quotation punctuation so that setting
is also made available here.
*/
cite.citation {
	/* Reset italic styling set by user agent (only for cs1|2 templates; the
	reason for the .citation qualifier) */
	font-style: inherit;
}

q { /* Straight quote marks for &lt;q&gt; */
	quotes: '"' '"' "'" "'";
}

/*------------&lt; C O M M O N   P R E S E N T A T I O N &gt;----------------------

&lt;code&gt;...&lt;/code&gt; style override: mediawiki's css definition is specified here:
	https://git.wikimedia.org/blob/mediawiki%2Fcore.git/69cd73811f7aadd093050dbf20ed70ef0b42a713/skins%2Fcommon%2FcommonElements.css#L199
*/
code.cs1-code {
	/* preserve font but remove other &lt;code&gt; styling; used in error messages */
	color: inherit;
	background: inherit;
	border: inherit;	/* code editor doesn't like inherit with border?
						https://www.w3.org/wiki/CSS/Properties/border
						suggests that inherit is ok */
	padding: inherit;
}

/*-----------------&lt; A C C E S S   I C O N   S T Y L E &gt;--------------------*/
.cs1-lock-free a {
	background: url(https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/65/Lock-green.svg/9px-Lock-green.svg.png) no-repeat;
	background-position: right .1em center;
}

.cs1-lock-limited a,
.cs1-lock-registration a {
	background: url(https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/d6/Lock-gray-alt-2.svg/9px-Lock-gray-alt-2.svg.png) no-repeat;
	background-position: right .1em center;
}

.cs1-lock-subscription a {
	background: url(https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/aa/Lock-red-alt-2.svg/9px-Lock-red-alt-2.svg.png) no-repeat;
	background-position: right .1em center;
}

/*------------------&lt; C S 1 / C O N F I G U R A T I O N &gt;-------------------*/
.cs1-subscription,
.cs1-registration {
	color: #555;
}

.cs1-subscription span,
.cs1-registration span {
	border-bottom: 1px dotted;
	cursor: help;
}

.cs1-hidden-error {
	display: none;
	font-size: 100%; 
}

.cs1-visible-error {
	font-size: 100%;
}

/* Set small text size in one place. 0.95 (here) * 0.9 (from references list) is
~0.85, which is the lower bound for size for accessibility. Old styling for this
was just 0.85. We could write the rule so that when this template is inside
references/reflist, only then does it multiply by 0.95; else multiply by 0.85 */
.cs1-subscription,
.cs1-registration,
.cs1-format {
	font-size: 95%; 
}

.cs1-kern-left,
.cs1-kern-wl-left {
	padding-left: 0.2em;
}

.cs1-kern-right,
.cs1-kern-wl-right {
	padding-right: 0.2em;
}</text>
      <sha1>cbacocq60nehx0zumc9oaqw4kaxpc0i</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>پودمان:Citation/CS1/fa/styles.css</title>
    <ns>828</ns>
    <id>150</id>
    <revision>
      <id>287</id>
      <parentid>286</parentid>
      <timestamp>2019-03-31T23:11:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sarah</username>
        <id>1</id>
      </contributor>
      <origin>287</origin>
      <model>sanitized-css</model>
      <format>text/css</format>
      <text bytes="2810" sha1="cbacocq60nehx0zumc9oaqw4kaxpc0i" xml:space="preserve">/*-------------------------&lt; O V E R R I D E S &gt;-----------------------------

cs1|2 references are wrapped in &lt;cite&gt;...&lt;/cite&gt; tags.  Some wikis have not
chosen to override the generic user agent italic styling as en.wiki has.  This
(untested) styling should override the user agent default when cs1|2 templates
are rendered.

Similarly, some languages use different quotation punctuation so that setting
is also made available here.
*/
cite.citation {
	/* Reset italic styling set by user agent (only for cs1|2 templates; the
	reason for the .citation qualifier) */
	font-style: inherit;
}

q { /* Straight quote marks for &lt;q&gt; */
	quotes: '"' '"' "'" "'";
}

/*------------&lt; C O M M O N   P R E S E N T A T I O N &gt;----------------------

&lt;code&gt;...&lt;/code&gt; style override: mediawiki's css definition is specified here:
	https://git.wikimedia.org/blob/mediawiki%2Fcore.git/69cd73811f7aadd093050dbf20ed70ef0b42a713/skins%2Fcommon%2FcommonElements.css#L199
*/
code.cs1-code {
	/* preserve font but remove other &lt;code&gt; styling; used in error messages */
	color: inherit;
	background: inherit;
	border: inherit;	/* code editor doesn't like inherit with border?
						https://www.w3.org/wiki/CSS/Properties/border
						suggests that inherit is ok */
	padding: inherit;
}

/*-----------------&lt; A C C E S S   I C O N   S T Y L E &gt;--------------------*/
.cs1-lock-free a {
	background: url(https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/65/Lock-green.svg/9px-Lock-green.svg.png) no-repeat;
	background-position: right .1em center;
}

.cs1-lock-limited a,
.cs1-lock-registration a {
	background: url(https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/d6/Lock-gray-alt-2.svg/9px-Lock-gray-alt-2.svg.png) no-repeat;
	background-position: right .1em center;
}

.cs1-lock-subscription a {
	background: url(https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/aa/Lock-red-alt-2.svg/9px-Lock-red-alt-2.svg.png) no-repeat;
	background-position: right .1em center;
}

/*------------------&lt; C S 1 / C O N F I G U R A T I O N &gt;-------------------*/
.cs1-subscription,
.cs1-registration {
	color: #555;
}

.cs1-subscription span,
.cs1-registration span {
	border-bottom: 1px dotted;
	cursor: help;
}

.cs1-hidden-error {
	display: none;
	font-size: 100%; 
}

.cs1-visible-error {
	font-size: 100%;
}

/* Set small text size in one place. 0.95 (here) * 0.9 (from references list) is
~0.85, which is the lower bound for size for accessibility. Old styling for this
was just 0.85. We could write the rule so that when this template is inside
references/reflist, only then does it multiply by 0.95; else multiply by 0.85 */
.cs1-subscription,
.cs1-registration,
.cs1-format {
	font-size: 95%; 
}

.cs1-kern-left,
.cs1-kern-wl-left {
	padding-left: 0.2em;
}

.cs1-kern-right,
.cs1-kern-wl-right {
	padding-right: 0.2em;
}</text>
      <sha1>cbacocq60nehx0zumc9oaqw4kaxpc0i</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>الگو:یادکرد-ویکی</title>
    <ns>10</ns>
    <id>151</id>
    <revision>
      <id>238</id>
      <timestamp>2019-03-31T19:41:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Peyman9</username>
        <id>4</id>
      </contributor>
      <comment>صفحه‌ای تازه حاوی «&lt;includeonly&gt;مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا{{#اگر: {{{نشانی|{{{پیوند|}}}}}} |. «&lt;bdi&gt;{{plainlinks|{{{نش...» ایجاد کرد</comment>
      <origin>238</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="669" sha1="t7w14mf1ol3d4yw7w1hbu3cmgx87r1i" xml:space="preserve">&lt;includeonly&gt;مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا{{#اگر: {{{نشانی|{{{پیوند|}}}}}} |. «&lt;bdi&gt;{{plainlinks|{{{نشانی|{{{پیوند|}}}}}}|{{{عنوان|}}}}}&lt;/bdi&gt;» | {{#اگر: {{{عنوان|}}} |، «{{{عنوان}}}»}} }}. در ''[[ویکی‌پدیای {{یادکرد-ویکی/زبان|{{{زبان|انگلیسی}}}}}|دانشنامهٔ ویکی‌پدیای {{یادکرد-ویکی/زبان|{{{زبان|انگلیسی}}}}}]]''{{#اگر: {{{بازیابی|{{{بازبینی|}}}}}} |، بازبینی‌شده در {{عدد به|fa|{{{بازیابی|{{{بازبینی|}}}}}}}}}}.&lt;/includeonly&gt;&lt;noinclude&gt;
{{توضیحات}}
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>t7w14mf1ol3d4yw7w1hbu3cmgx87r1i</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>الگو:Plainlinks</title>
    <ns>10</ns>
    <id>152</id>
    <revision>
      <id>240</id>
      <timestamp>2019-03-31T19:42:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Peyman9</username>
        <id>4</id>
      </contributor>
      <comment>صفحه‌ای تازه حاوی «&lt;span class="plainlinks"&gt;[{{{1|{{{URL|{{{url}}}}}}}}} {{{2|{{{NAME|{{{name|{{{عنوان|}}}}}}}}}}}}]&lt;/span&gt;&lt;noinclude&gt; {{توضیحات}}...» ایجاد کرد</comment>
      <origin>240</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="152" sha1="rj024dylbzftx6qtd47af9c3nkbky4g" xml:space="preserve">&lt;span class="plainlinks"&gt;[{{{1|{{{URL|{{{url}}}}}}}}} {{{2|{{{NAME|{{{name|{{{عنوان|}}}}}}}}}}}}]&lt;/span&gt;&lt;noinclude&gt;
{{توضیحات}}
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>rj024dylbzftx6qtd47af9c3nkbky4g</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>الگو:یادکرد-ویکی/زبان</title>
    <ns>10</ns>
    <id>153</id>
    <revision>
      <id>241</id>
      <timestamp>2019-03-31T19:43:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Peyman9</username>
        <id>4</id>
      </contributor>
      <comment>صفحه‌ای تازه حاوی «{{#if:{{{1|}}} | {{#ifexist:Template:ISO 639 name {{{1}}}|{{ISO 639 name {{{1}}}}}| {{{1|}}}}} | }}» ایجاد کرد</comment>
      <origin>241</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="99" sha1="phb19ut6umvon86w00jetmfbmyalmq0" xml:space="preserve">{{#if:{{{1|}}} | {{#ifexist:Template:ISO 639 name {{{1}}}|{{ISO 639 name {{{1}}}}}| {{{1|}}}}} | }}</text>
      <sha1>phb19ut6umvon86w00jetmfbmyalmq0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>الگو:شابک</title>
    <ns>10</ns>
    <id>154</id>
    <revision>
      <id>242</id>
      <timestamp>2019-03-31T19:44:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Peyman9</username>
        <id>4</id>
      </contributor>
      <comment>صفحه‌ای تازه حاوی «{{#اگر:{{{2|}}}|[[شماره استاندارد بین‌المللی کتاب|ISBN]]|شماره استاندارد بین‌المل...» ایجاد کرد</comment>
      <origin>242</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="454" sha1="c6jnq9335tsykwwmvsds16y6b2wlgp5" xml:space="preserve">{{#اگر:{{{2|}}}|[[شماره استاندارد بین‌المللی کتاب|ISBN]]|[[شماره استاندارد بین‌المللی کتاب|شابک]]}} [[ویژه:منابع کتاب/{{formatnum:{{{1|&lt;noinclude&gt;0-12345-678-9&lt;/noinclude&gt;}}}|R}}|{{#اگر:{{{2|}}}|{{formatnum:{{{1|&lt;noinclude&gt;0-12345-678-9&lt;/noinclude&gt;}}}|R}}|{{چر}}{{formatnum:{{{1|&lt;noinclude&gt;0-12345-678-9&lt;/noinclude&gt;}}}|NOSEP}}}}]]&lt;noinclude&gt;{{توضیحات}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>c6jnq9335tsykwwmvsds16y6b2wlgp5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>کاربر:Sarah</title>
    <ns>2</ns>
    <id>155</id>
    <revision>
      <id>826</id>
      <parentid>816</parentid>
      <timestamp>2025-08-14T02:05:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sarah</username>
        <id>1</id>
      </contributor>
      <origin>826</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="80" sha1="cwcqb73jb7pgwmgtqu55i5jmgf9n124" xml:space="preserve">.For assistance see [[:en:User:Sarah|User:Sarah]] which link to the English Wiki</text>
      <sha1>cwcqb73jb7pgwmgtqu55i5jmgf9n124</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>راهنما:خطاهای الگوی یادکرد</title>
    <ns>12</ns>
    <id>156</id>
    <revision>
      <id>251</id>
      <timestamp>2019-03-31T20:18:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sarah</username>
        <id>1</id>
      </contributor>
      <comment>صفحه‌ای تازه حاوی «{{چگونه‌های ویکی‌پدیا}}  این صفحه دربردارنده توضیحاتی پیرامون خطاهای تولیدش...» ایجاد کرد</comment>
      <origin>251</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6889" sha1="1p3hx6g7f4fel76rt7qg8umpzd4lqgf" xml:space="preserve">{{چگونه‌های ویکی‌پدیا}}

این صفحه دربردارنده توضیحاتی پیرامون خطاهای تولیدشده توسط الگوهای یادکرد و چگونگی رفع آن‌ها توسط کاربران است.

== کنترل نمایش پیام‌های خطاها ==
پیام‌های خطا به صورت پیش‌فرض برای همه کاربران نمایش می‌یابند، اما پیام‌های نگهداری پنهان هستند. در صورتی که مایل به مشاهده همه پیام‌ها هستید صفحه‌ی [[Special:MyPage/common.css|common.css]] یا [[Special:MyPage/skin.css|skin.css]] را ویرایش و کد زیر را در آن قرار دهید:

&lt;syntaxhighlight lang=css&gt;.citation-comment {display: inline !important;} /* show all Citation Style 1 error and maintenance messages */&lt;/syntaxhighlight&gt;

همچنین، برای پنهان کردن تمامی پیام‌های الگوهای یادکرد می‌توانید از کد زیر استفاده کنید:
&lt;syntaxhighlight lang=css&gt;.citation-comment {display: none;} /* hide all Citation Style 1 error and maintenance messages */&lt;/syntaxhighlight&gt;&lt;section end=hide_error_messages_help_text /&gt;&lt;section end=control_error_messages_help_text /&gt;

== مقادیر تاریخ ==
{| class="wikitable"
|+ نمونه‌های غیرقابل قبول تاریخ و چگونگی اصلاح
|-
! ایراد !! نادرست !! درست
|-
| Hyphen in date range (use en dash) || {{پارا|plain=y|تاریخ|2002{{قرمز|-}}2003}} || {{پارا|plain=y|تاریخ|2002{{سبز|–}}2003}}
|-
| Slash  in date range (use en dash) || {{پارا|plain=y|تاریخ|2002{{قرمز|/}}2003}} or {{پارا|plain=y|تاریخ|July{{قرمز|/}}August, 2003}}||{{پارا|plain=y|تاریخ|2002{{سبز|–}}2003}} or {{پارا|plain=y|تاریخ|July{{سبز|–}}August 2003}}
|-
| Hyphen  in date range (use en dash) || {{پارا|plain=y|تاریخ|April{{قرمز|-}}May 2004}} || {{پارا|plain=y|تاریخ|April{{سبز|–}}May 2004}}
|-
| Missing space around en dash for range of full dates || {{پارا|plain=y|تاریخ|April 2003{{قرمز|–}}May 2004}} || {{پارا|plain=y|تاریخ|April 2003 {{سبز|–}} May 2004}}
|-
| Month capitalization  || {{پارا|plain=y|تاریخ|28 {{قرمز|f}}ebruary 1900}} || {{پارا|plain=y|تاریخ|28 {{سبز|F}}ebruary 1900}}
|-
| Month capitalization  || {{پارا|plain=y|تاریخ|28 F{{قرمز|EBRUARY}} 1900}} || {{پارا|plain=y|تاریخ|28 F{{سبز|ebruary}} 1900}}
|-
| Season capitalization || {{پارا|plain=y|تاریخ|{{قرمز|s}}pring 2011}} || {{پارا|plain=y|تاریخ|{{سبز|S}}pring 2011}}
|-
| تاریخ آینده (اشتباه تایپی) || {{پارا|plain=y|تاریخ|2{{قرمز|10}}2}} || {{پارا|plain=y|تاریخ|2{{سبز|01}}2}}
|-
| تاریخ بازیابی آینده (مورد بالا را ببینید) || {{پارا|plain=y|accessdate|{{قرمز|{{day+1|{{Day+1}}}}, {{CURRENTYEAR}}}}}} || {{پارا|plain=y|accessdate|{{Currentmonthday}}, {{CURRENTYEAR}}}}
|-
| تاریخ بازیابی در گذشته‌های دور || {{پارا|plain=y|access-date|1 January 20{{قرمز|01}}}} || {{پارا|plain=y|access-date|1 January 20{{سبز|10}}}}
|-
| Access date only specifies month || {{پارا|plain=y|access-date|{{قرمز|January}} 2015}} || {{پارا|plain=y|access-date|{{سبز|12 January}} 2015}}
|-
| Ambiguous date range or year and month || {{پارا|plain=y|تاریخ|2002-{{قرمز|03}}}} || {{فهرست ساده|
*{{پارا|plain=y|تاریخ|2002–{{سبز|20}}03}}
*{{پارا|plain=y|تاریخ|{{سبز|March}} 2002}}}}
|-
| مخفف‌های نادرست || {{پارا|plain=y|تاریخ|{{قرمز|Febr.}} 28, 1900}} || {{فهرست ساده|
*{{پارا|plain=y|تاریخ|{{سبز|Feb}} 28, 1900}}
*{{پارا|plain=y|تاریخ|{{سبز|February}} 28, 1900}}}}
|-
| Nonexistent date || {{پارا|plain=y|تاریخ|{{قرمز|February 29, 1900}}}} ||
|-
| Undated || {{پارا|plain=y|تاریخ|{{قرمز|Undated}}}} || {{پارا|plain=y|تاریخ|{{سبز|n.d.}}}}
|-
| Comma in month and year || {{پارا|plain=y|تاریخ|February{{قرمز|,}} 1900}} || {{پارا|plain=y|تاریخ|February 1900}}
|-
| Comma in season || {{پارا|plain=y|تاریخ|Winter{{قرمز|,}} 1900–1901}} || {{پارا|plain=y|تاریخ|Winter 1900–1901}}
|-
| Missing comma in format which requires it || {{پارا|plain=y|تاریخ|{{قرمز|February 28 1900}}}} || {{پارا|plain=y|تاریخ|February 28{{سبز|,}} 1900}} or {{پارا|plain=y|تاریخ|28 February 1900}}
|-
| Non-date text  || {{پارا|plain=y|تاریخ|2008{{قرمز|, originally 2000}}}} || {{پارا|plain=y|تاریخ|2008}} {{سبز|{{para|plain=y|orig-year|2000}}}}
|-
| صفر سمت چپ روز  || {{پارا|plain=y|تاریخ|January {{قرمز|04}}, 1987}} || {{پارا|plain=y|تاریخ|January {{سبز|4}}, 1987}}
|-
| وارد کردن تاریخ یا /  || {{پارا|plain=y|تاریخ|12{{قرمز|/}}6{{قرمز|/}}87}} || {{فهرست ساده|
*{{پارا|plain=y|تاریخ|{{سبز|December 6, 19}}87}}
*{{پارا|plain=y|تاریخ|{{سبز|12 June 19}}87}}}}
|-
| سال دو رقمی  || {{پارا|plain=y|تاریخ|{{قرمز|87}}-12-06}} || {{پارا|plain=y|تاریخ|{{سبز|19}}87-12-06}}
|-
| ماه یا روز یک رقمی || {{پارا|plain=y|تاریخ|2007-{{قرمز|3}}-{{قرمز|6}}}} || {{پارا|plain=y|تاریخ|2007-{{سبز|03}}-{{سبز|06}}}}
|-
| تاریخ ویکی‌شده || {{پارا|plain=y|تاریخ|{{قرمز|&lt;nowiki&gt;[[&lt;/nowiki&gt;}}April 1{{قرمز|&lt;nowiki&gt;]]&lt;/nowiki&gt;}}, {{قرمز|&lt;nowiki&gt;[[&lt;/nowiki&gt;}}1999{{قرمز|&lt;nowiki&gt;]]&lt;/nowiki&gt;}} }} || {{پارا|plain=y|تاریخ|{{سبز|April 1, 1999}}}}
|-
|فرمت "mm-dd-yyyy" یا "dd-mm-yyyy" برای تاریخ (یعنی سال اول نیاید)|| {{پارا|plain=y|تاریخ|{{قرمز|07-12-}}2009}} || {{پارا|plain=y|تاریخ|{{سبز|7 December}} 2009}} or {{پارا|plain=y|تاریخ|{{سبز|12 July}} 2009}}&lt;br&gt;or&lt;br&gt;{{پارا|plain=y|تاریخ|{{سبز|July 12,}} 2009}} or {{پارا|plain=y|تاریخ|{{سبز|December 7,}} 2009}}
|-
|تاریخ تقریبی || {{پارا|plain=y|تاریخ|{{قرمز|circa}} 1970}} or {{پارا|plain=y|تاریخ|{{قرمز|&lt;nowiki&gt;{{Circa}}&lt;/nowiki&gt;}} 1970}} ||{{پارا|plain=y|تاریخ|{{سبز|c.}} 1970}}
|-
|}

* توجه: در الگوهای یادکرد فارسی، در صورت استفاده از فرمت {{پارا|plain=y|تاریخ|yyy-mm-dd}}، اگر سال در بازه‌ی ۱۲۵۰ تا ۱۴۵۰ باشد درستی‌سنجی تاریخ (نظیر بررسی تعداد روزهای مجاز ماه‌ها) مطابق با قواعد تقویم هجری شمسی صورت می‌گیرد.</text>
      <sha1>1p3hx6g7f4fel76rt7qg8umpzd4lqgf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>الگو:چگونه‌های ویکی‌پدیا</title>
    <ns>10</ns>
    <id>157</id>
    <revision>
      <id>252</id>
      <timestamp>2019-03-31T20:18:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sarah</username>
        <id>1</id>
      </contributor>
      <comment>صفحه‌ای تازه حاوی «{{ombox | type       = notice | style = {{#if:{{{style|}}} |margin:0 auto;width:80%;{{{style}}} }} | image      = File:Twemoji 1f527.svg|...» ایجاد کرد</comment>
      <origin>252</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1982" sha1="8utfknnsmkqqpxj624dp0bx5mlwbjri" xml:space="preserve">{{ombox
| type       = notice
| style = {{#if:{{{style|}}} |margin:0 auto;width:80%;{{{style}}} }}
| image      = [[File:Twemoji 1f527.svg|30x30px]]
| imageright = {{#if:{{{shortcut|{{{shortcut1|{{{sc1|{{{1&lt;includeonly&gt;|&lt;/includeonly&gt;}}}}}}}}}}}} |{{Shortcut|{{{shortcut|{{{shortcut1|{{{sc1|{{{1}}}}}}}}}}}}|{{{shortcut2|{{{sc2|{{{2|}}}}}}}}}||{{{shortcut3|{{{sc3|{{{3|}}}}}}}}}|{{{shortcut4|{{{sc4|{{{4|}}}}}}}}}||{{{shortcut5|{{{sc5|{{{5|}}}}}}}}}&lt;noinclude&gt;|category=no&lt;/noinclude&gt;}} }}
| text       = &lt;div style="padding-top: 6px; padding-bottom: 5px;"&gt;'''این صفحه یک  [[:en:WP:HOWTOPAGES|راهنمای چگونه انجام دادن]] است.'''&lt;br&gt;&lt;div style="font-size: 90%;"&gt;که یک کار یا فرایند را &lt;!--
  --&gt;{{#if:{{{page|{{{pages|{{{interprets|}}}}}}}}}
      | &lt;!--doesn't handle multiple items--&gt; {{#ifexist:{{{page|{{{pages|{{{interprets}}}}}}}}} |[[{{{page|{{{pages|{{{interprets}}}}}}}}}]] |{{{page|{{{pages|{{{interprets}}}}}}}}}}}
      |در ویکی‌پدیای فارسی شرح می‌دهد
     }}. این صفحه یکی از [[ویکی‌پدیا:سیاست‌ها و رهنمودها|سیاست‌ها یا رهنمودهای ویکی‌پدیا]] نیست، زیرا هنوز [[ویکی‌پدیا:اجماع|توسط اجتماع مورد بررسی و تأیید قرار نگرفته است]].&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;
}}{{#if: {{{nocat|{{{demo|}}}}}}||&lt;includeonly&gt;{{Namespace detect
                | wikipedia = {{{category|[[رده:چگونه‌های ویکی‌پدیا|{{#if:{{{sort-by|}}}|{{{sort-by}}}|{{PAGENAME}}}}]]}}}
                | help      = {{{category|[[رده:چگونه‌های ویکی‌پدیا|{{#if:{{{sort-by|}}}|{{{sort-by}}}|{{PAGENAME}}}}]]}}}
                | user      = [[رده:انشاهای کاربری]]{{{category|}}}
                }}
               &lt;/includeonly&gt;}}&lt;noinclude&gt;

{{Documentation}}
&lt;!-- Add categories to the /doc subpage (and interwikis in Wikidata), not here! --&gt;
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>8utfknnsmkqqpxj624dp0bx5mlwbjri</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>الگو:Shortcut</title>
    <ns>10</ns>
    <id>158</id>
    <redirect title="الگو:میانبر" />
    <revision>
      <id>253</id>
      <timestamp>2019-03-31T20:18:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sarah</username>
        <id>1</id>
      </contributor>
      <comment>تغییرمسیر به [[الگو:میانبر]]</comment>
      <origin>253</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="45" sha1="m9tfoa7bah2cqadl1u8n2v3hlin8ojc" xml:space="preserve">#تغییرمسیر [[الگو:میانبر]]</text>
      <sha1>m9tfoa7bah2cqadl1u8n2v3hlin8ojc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>الگو:میانبر</title>
    <ns>10</ns>
    <id>159</id>
    <revision>
      <id>254</id>
      <timestamp>2019-03-31T20:19:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sarah</username>
        <id>1</id>
      </contributor>
      <comment>صفحه‌ای تازه حاوی «&lt;includeonly&gt;{{#invoke:Shortcut|main}}&lt;/includeonly&gt;&lt;noinclude&gt; {{توضیحات}} &lt;!-- Categories go on the /doc subpage, and interwikis g...» ایجاد کرد</comment>
      <origin>254</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="170" sha1="3lauh7wjy9arekzbuyetvl1130ai6g3" xml:space="preserve">&lt;includeonly&gt;{{#invoke:Shortcut|main}}&lt;/includeonly&gt;&lt;noinclude&gt;
{{توضیحات}}
&lt;!-- Categories go on the /doc subpage, and interwikis go on Wikidata. --&gt;
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>3lauh7wjy9arekzbuyetvl1130ai6g3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>پودمان:Shortcut</title>
    <ns>828</ns>
    <id>160</id>
    <revision>
      <id>255</id>
      <timestamp>2019-03-31T20:19:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sarah</username>
        <id>1</id>
      </contributor>
      <comment>صفحه‌ای تازه حاوی «-- This module implements {{shortcut}}.  -- Set constants local CONFIG_MODULE = 'Module:Shortcut/config'  -- Load required modules local ch...» ایجاد کرد</comment>
      <origin>255</origin>
      <model>Scribunto</model>
      <format>text/plain</format>
      <text bytes="3518" sha1="4jlwoac8a9y48k0gyf92i1ze8nmkuh6" xml:space="preserve">-- This module implements {{shortcut}}.

-- Set constants
local CONFIG_MODULE = 'Module:Shortcut/config'

-- Load required modules
local checkType = require('libraryUtil').checkType
local yesno = require('Module:Yesno')

local p = {}

local function message(msg, ...)
	return mw.message.newRawMessage(msg, ...):plain()
end

local function makeCategoryLink(cat)
	return string.format('[[%s:%s]]', mw.site.namespaces[14].name, cat)
end

function p._main(shortcuts, options, frame, cfg)
	checkType('_main', 1, shortcuts, 'table')
	checkType('_main', 2, options, 'table', true)
	options = options or {}
	frame = frame or mw.getCurrentFrame()
	cfg = cfg or mw.loadData(CONFIG_MODULE)
	local isCategorized = yesno(options.category) ~= false

	-- Validate shortcuts
	for i, shortcut in ipairs(shortcuts) do
		if type(shortcut) ~= 'string' or #shortcut &lt; 1 then
			error(message(cfg['invalid-shortcut-error'], i), 2)
		end
	end

	-- Make the list items. These are the shortcuts plus any extra lines such
	-- as options.msg.
	local listItems = {}
	for i, shortcut in ipairs(shortcuts) do
		listItems[i] = string.format('[[%s]]', shortcut)
	end
	table.insert(listItems, options.msg)

	-- Return an error if we have nothing to display
	-- Edit : Don't return Error even if there's nothing to display. This is used to fix errors in boxes that don't require this parameter and template to work. 
	if #listItems &lt; 1 then
		local msg = cfg['no-content-error']
		msg = string.format('&lt;strong class="error"&gt;%s&lt;/strong&gt;', msg)
		if isCategorized and cfg['no-content-error-category'] then
			msg = msg .. makeCategoryLink(cfg['no-content-error-category'])
		end
		return
	end

	local root = mw.html.create()

	-- Anchors
	local anchorDiv = root
		:tag('div')
			:css('position', 'relative')
			:css('top', '-3em')
	for i, shortcut in ipairs(shortcuts) do
		local anchor = mw.uri.anchorEncode(shortcut)
		anchorDiv:tag('span'):attr('id', anchor)
	end

	root:newline() -- To match the old [[Template:Shortcut]]

	-- Shortcut heading
	local shortcutHeading
	do
		local nShortcuts = #shortcuts
		if nShortcuts &gt; 0 then
			shortcutHeading = message(cfg['shortcut-heading'], nShortcuts)
			shortcutHeading = frame:preprocess(shortcutHeading)
			shortcutHeading = shortcutHeading .. '\n'
		end
	end

	-- Shortcut box
	local shortcutList = root
		:tag('div')
			:addClass('shortcutbox plainlist noprint')
			:attr('role', 'note')
			:css('float', 'left')
			:css('border', '1px solid #a2a9b1')
			:css('background', '#fff')
			:css('margin', '.3em 1em .3em .3em')
			:css('padding', '.4em .6em')
			:css('text-align', 'center')
			:css('font-size', 'smaller')
			:css('line-height', '2em')
			:css('font-weight', 'bold')
			:wikitext(shortcutHeading)
				:tag('ul')
	for i, item in ipairs(listItems) do
		shortcutList:tag('li'):wikitext(item)
	end

	return tostring(root)
end

function p.main(frame)
	local args = require('Module:Arguments').getArgs(frame, {
		wrappers = 'الگو:میانبر'
	})

	-- Separate shortcuts from options
	local shortcuts, options = {}, {}
	for k, v in pairs(args) do
		if type(k) == 'number' then
			shortcuts[k] = v
		else
			options[k] = v
		end
	end

	-- Compress the shortcut array, which may contain nils.
	local function compressArray(t)
		local nums, ret = {}, {}
		for k in pairs(t) do
			nums[#nums + 1] = k
		end
		table.sort(nums)
		for i, num in ipairs(nums) do
			ret[i] = t[num]
		end
		return ret
	end
	shortcuts = compressArray(shortcuts)

	return p._main(shortcuts, options, frame)
end

return p</text>
      <sha1>4jlwoac8a9y48k0gyf92i1ze8nmkuh6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>پودمان:Shortcut/config</title>
    <ns>828</ns>
    <id>161</id>
    <revision>
      <id>256</id>
      <timestamp>2019-03-31T20:20:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sarah</username>
        <id>1</id>
      </contributor>
      <comment>صفحه‌ای تازه حاوی «-- This module holds configuration data for [[Module:Shortcut]].  return {  -- The heading at the top of the shortcut box. It accepts the f...» ایجاد کرد</comment>
      <origin>256</origin>
      <model>Scribunto</model>
      <format>text/plain</format>
      <text bytes="1368" sha1="1u3tqusljj7ozbht6edd7bj3o0tj2h4" xml:space="preserve">-- This module holds configuration data for [[Module:Shortcut]].

return {

-- The heading at the top of the shortcut box. It accepts the following parameter:
-- $1 - the total number of shortcuts. (required)
['shortcut-heading'] = '[[ویکی‌پدیا:میانبر|{{PLURAL:$1|میانبر|میانبرها}}]]:',

-- The error message to display when a shortcut is invalid (is not a string, or
-- is the blank string). It accepts the following parameter:
-- $1 - the number of the shortcut in the argument list. (required)
['invalid-shortcut-error'] = 'میانبر #$1 نامعتبر است (میانبرها باید ' ..
	'رشته‌هایی از دست کم یک نویسه باشند)',

-- The error message to display when no shortcuts or other displayable content
-- were specified. (required)
['no-content-error'] = 'خطا: میانبری مشخص نشده‌است و پارامتر ' ..
	mw.text.nowiki('|msg=') ..
	' تنظیم نشده‌است.',

-- A category to add when the no-content-error message is displayed. (optional)
['no-content-error-category'] = 'الگو:میانبر بدون پارامتر',

-- The error category to add if the shortcut listed in the first parameter
-- doesn't exist. (optional)
['first-parameter-error-category'] = 'پارامتر نخست نیازمند اصلاح جعبه میانبر ویکی‌پدیا',

}</text>
      <sha1>1u3tqusljj7ozbht6edd7bj3o0tj2h4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>الگو:Str index</title>
    <ns>10</ns>
    <id>163</id>
    <revision>
      <id>258</id>
      <timestamp>2019-03-31T20:30:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sarah</username>
        <id>1</id>
      </contributor>
      <comment>صفحه‌ای تازه حاوی «&lt;includeonly&gt;{{{{{|safesubst:}}}#Invoke:String | pos | target={{{1|}}} | pos={{{2|0}}} | no_category={{{nocategory|}}} }}&lt;/includeonly&gt;&lt;noi...» ایجاد کرد</comment>
      <origin>258</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="177" sha1="5dbelmmiji35wel9hbdvtgr7bjw7ezk" xml:space="preserve">&lt;includeonly&gt;{{{{{|safesubst:}}}#Invoke:String | pos | target={{{1|}}} | pos={{{2|0}}} | no_category={{{nocategory|}}} }}&lt;/includeonly&gt;&lt;noinclude&gt;
{{documentation}}
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>5dbelmmiji35wel9hbdvtgr7bjw7ezk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>پودمان:Citation/CS1/fa/sandbox/styles.css</title>
    <ns>828</ns>
    <id>164</id>
    <revision>
      <id>289</id>
      <parentid>288</parentid>
      <timestamp>2019-03-31T23:12:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sarah</username>
        <id>1</id>
      </contributor>
      <comment>نمونه محتوای صفحهٔ [[پودمان:Citation/CS1/fa/sandbox/styles.css]] از "سی‌اس‌اس" به "شیوه‌نامه آبشاری تمیز" توسط David تغییر داده شد</comment>
      <origin>289</origin>
      <model>sanitized-css</model>
      <format>text/css</format>
      <text bytes="2810" sha1="cbacocq60nehx0zumc9oaqw4kaxpc0i" xml:space="preserve">/*-------------------------&lt; O V E R R I D E S &gt;-----------------------------

cs1|2 references are wrapped in &lt;cite&gt;...&lt;/cite&gt; tags.  Some wikis have not
chosen to override the generic user agent italic styling as en.wiki has.  This
(untested) styling should override the user agent default when cs1|2 templates
are rendered.

Similarly, some languages use different quotation punctuation so that setting
is also made available here.
*/
cite.citation {
	/* Reset italic styling set by user agent (only for cs1|2 templates; the
	reason for the .citation qualifier) */
	font-style: inherit;
}

q { /* Straight quote marks for &lt;q&gt; */
	quotes: '"' '"' "'" "'";
}

/*------------&lt; C O M M O N   P R E S E N T A T I O N &gt;----------------------

&lt;code&gt;...&lt;/code&gt; style override: mediawiki's css definition is specified here:
	https://git.wikimedia.org/blob/mediawiki%2Fcore.git/69cd73811f7aadd093050dbf20ed70ef0b42a713/skins%2Fcommon%2FcommonElements.css#L199
*/
code.cs1-code {
	/* preserve font but remove other &lt;code&gt; styling; used in error messages */
	color: inherit;
	background: inherit;
	border: inherit;	/* code editor doesn't like inherit with border?
						https://www.w3.org/wiki/CSS/Properties/border
						suggests that inherit is ok */
	padding: inherit;
}

/*-----------------&lt; A C C E S S   I C O N   S T Y L E &gt;--------------------*/
.cs1-lock-free a {
	background: url(https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/65/Lock-green.svg/9px-Lock-green.svg.png) no-repeat;
	background-position: right .1em center;
}

.cs1-lock-limited a,
.cs1-lock-registration a {
	background: url(https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/d6/Lock-gray-alt-2.svg/9px-Lock-gray-alt-2.svg.png) no-repeat;
	background-position: right .1em center;
}

.cs1-lock-subscription a {
	background: url(https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/aa/Lock-red-alt-2.svg/9px-Lock-red-alt-2.svg.png) no-repeat;
	background-position: right .1em center;
}

/*------------------&lt; C S 1 / C O N F I G U R A T I O N &gt;-------------------*/
.cs1-subscription,
.cs1-registration {
	color: #555;
}

.cs1-subscription span,
.cs1-registration span {
	border-bottom: 1px dotted;
	cursor: help;
}

.cs1-hidden-error {
	display: none;
	font-size: 100%; 
}

.cs1-visible-error {
	font-size: 100%;
}

/* Set small text size in one place. 0.95 (here) * 0.9 (from references list) is
~0.85, which is the lower bound for size for accessibility. Old styling for this
was just 0.85. We could write the rule so that when this template is inside
references/reflist, only then does it multiply by 0.95; else multiply by 0.85 */
.cs1-subscription,
.cs1-registration,
.cs1-format {
	font-size: 95%; 
}

.cs1-kern-left,
.cs1-kern-wl-left {
	padding-left: 0.2em;
}

.cs1-kern-right,
.cs1-kern-wl-right {
	padding-right: 0.2em;
}</text>
      <sha1>cbacocq60nehx0zumc9oaqw4kaxpc0i</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>سید علی‌محمد باب</title>
    <ns>0</ns>
    <id>165</id>
    <revision>
      <id>810</id>
      <parentid>802</parentid>
      <timestamp>2023-12-12T13:25:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sarah</username>
        <id>1</id>
      </contributor>
      <comment>moved to https://bahaidata.org/Q8</comment>
      <origin>810</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="274587" sha1="56j3xy0olzr1lmz9t0sznaf5g85tl1w" xml:space="preserve">[[پرونده:Bahai center Haifa 2.jpg|220px|بندانگشتی|مقام اعلی؛ مقبره باب در حیفا.&lt;ref name="Iranica2" /&gt;]]'''سیّد علی‌محمد شیرازی''' ملقب به '''باب'''، (۱ محرم ۱۲۳۵ هـ ق در شیراز - ۲۷ شعبان ۱۲۶۶ ـ هـ ق در تبریز) پیامبر ایرانی و شارع آئین بابی یا آئین بیان بود. با اتمام هزاره اول پس از درگذشت حسن عسکری امام یازدهم شیعیان در سال ۲۶۰ هـ ق،&lt;ref name=":29"&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=Resurrection and Renewal: The Making of the Babi Movement in Iran|نام خانوادگی=Amanat|نام=Abbas|ناشر=Cornell University Press|سال=1989|شابک=0-8014-2098-9|مکان=Ithaca|صفحات=153-166|زبان=English}}&lt;/ref&gt; وی جنبش بابی را در ایران بنیان گذاشت و پیروانی از قشرها و اصناف جامعه از مناطق مختلف ایران را به خود جذب کرد.&lt;ref name=":8000"&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=Iran: A Modern History|نام خانوادگی=Amanat|نام=Abbas|ناشر=Yale University Press|سال=2017|شابک=0300112548|صفحات=240|زبان=English}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=":14000"&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=Resurrection and Renewal: The Making of the Babi Movement in Iran|نام خانوادگی=Amanat|نام=Abbas|ناشر=Cornell University Press|سال=1989|شابک=0-8014-2098-9|مکان=Ithaca|صفحات=332-368|زبان=English}}&lt;/ref&gt;

او خود را مهدی موعود، پیامبری جدید و بشارت دهندهٔ دینی که قرار است پس از او توسط «من یُظهِره‌الله» (آنکه خداوند او را ظاهر خواهد ساخت)، ظاهر شود می‌خواند و بارها در آثار خود به ظهور او اشاره می‌کند.&lt;ref name="Iranica"&gt;{{یادکرد|فصل=|کتاب=|ناشر= |چاپ= |شهر= |کوشش= |ویرایش= |سال=|شابک=|نویسنده=MacEoin, {{چر}}D. M. |نویسندگان سایر بخش‌ها=|ترجمه=|صفحه= |زبان=en |مقاله= [http://www.iranicaonline.org/newsite/index.isc?Article=http://www.iranicaonline.org/newsite/articles/unicode/v3f8/v3f8a073.html BAYĀN](English) |ژورنال= |نشریه=Encyclopedia of Iranica |تاریخ= |دوره= |شماره= |شاپا=}} Retrieved on 2009-09-05.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=":63000"&gt;BÁBISM, By Edward G. Browne.p338&lt;/ref&gt; پس از او افراد بسیاری ادعا کردند «مَن یُظهِرُه‌الله» اند.&lt;ref name="autogenerated2"&gt;محمود صدری، استاد دانشگاه تگزاس، به نقل از دانشنامه جهان اسلام، مدخل بهائیت&lt;/ref&gt;&lt;ref name="IranicaDivisions"&gt;Denis MacEoin, "Divisions and Authority Claims in Babism (1850-1866)," Studia Iranica 18:1 (1989), p. 94-101&lt;/ref&gt; به اعتقاد بهاییان، او مبشّر [[آئین بهائی|آیین بهائی]] است و «مَن یُظهِرُه‌الله» همان میرزا حسینعلی نوری است که او را [[بهاءالله]] می‌خوانند.&lt;ref name=":74000"&gt;«دین بهایی آیین فراگیر جهانی»، نوشتهٔ ویلیام هاچر و دوگلاس مارتین، ص ۴۵&lt;/ref&gt; باب شش سال بعد از آغاز جنبش بابی، در سن ۳۱ سالگی در تبریز به فرمان امیرکبیر تیرباران شد.&lt;ref name=":15000"&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=Resurrection and Renewal: The Making of the Babi Movement in Iran|نام خانوادگی=Amanat|نام=Abbas|ناشر=Cornell University Press|سال=1989|شابک=0-8014-2098-9|مکان=Ithaca|صفحات=400-404|زبان=English}}&lt;/ref&gt; از القاب وی می‌توان به «نقطه اولی» و «مبشر امرالله» و «سید ذکر» اشاره کرد.&lt;ref name=":37000"&gt;«دین بهایی آیین فراگیر جهانی»، نوشتهٔ ویلیام هاچر و دوگلاس مارتین، ص ۳۳&lt;/ref&gt;

==بخش یک: زندگی باب==
===دوران کودکی و جوانی===
{{بهائی}}
باب پیش از سحر اول محرم ۱۲۳۵ در محله بازار مرغ، شیراز به دنیا آمد. پدرش محمدرضا پسر میرزا ابوالفتح و مادرش فاطمه بیگم بودند. پدر باب که بزاز بود و در محله بازار وکیل شیراز حجره داشت، در نخستین سال‌های زندگی باب درگذشت و او در خانه دایی‌اش علی محمد که وصی پدرش نیز بود بزرگ شد.&lt;ref name="Iranica" /&gt;&lt;ref name="Hoseini"&gt;نصرت‌الله حسینی، حضرت باب، مؤسسه معارف بهایی، صفحه ۱۳۴–۱۴۴&lt;/ref&gt;&lt;ref name=":57000"&gt;{{cite book|title=The Báb: The Herald of the Day of Days|last=Balyuzi|first=Hasan|authorlink=|publisher=George Ronald|year=1973|isbn=978-0-85398-054-4|location=Oxford, UK|pages=32|language=English}},Page 32&lt;/ref&gt; علی محمد او را در ۵ یا ۶ سالگی برای یادگیری مقدمات فارسی به مکتب‌خانه فرستاد. معلم مکتب مشهور به «شیخ عابد» و شیخی بود.&lt;ref name="Hoseini" /&gt;&lt;ref name=":48000"&gt;{{cite book|title=The Báb: The Herald of the Day of Days|last=Balyuzi|first=Hasan|publisher=George Ronald|year=1973|isbn=978-0-85398-054-4|location=Oxford, UK|pages=34|language=English}}Page34,&lt;/ref&gt;&lt;ref name=":29000"&gt;JUAN R. I. COLE, Mideast &amp; N. Africa Encyclopedia, "Al-Bab"&lt;/ref&gt; باب بعد از ۶ یا ۷ سالی تحصیل در یک مکتب خانه محلی، در سن پانزده سالگی تجارت خانوادگی را پی گرفت. او در این زمان به همراه دایی اش به بوشهر رفت.&lt;ref name="Iranica" /&gt; او مدتی در بوشهر شاگرد تجارتخانه دایی‌اش بود. تقریباً ۲۰ ساله بود که جهت زیارت به عراق سفر کرد و نزدیک یک سال (۱۸۳۹–۱۸۴۰) را در آنجا و اکثراً در کربلا گذراند و در آن مدت در کلاسهای سید کاظم رشتی -پیشوای مکتب شیخیه- شرکت کرد. وی کمی بعد به اصرار خانواده‌اش به شیراز بازگشت.&lt;ref name="Iranica" /&gt; باب دست کم در دو جا در آثارش از او با عنوان معلمی  (معلم من) یاد می‌کند.&lt;ref name="Lawson"&gt;[https://bahai-studies.ca/wp-content/uploads/2014/05/2.4-Lawson.pdf Interpretation as Revelation: The Quran Commentary of the Bab, Todd Lawson. Published in the Journal of Bahai Studies, vol.2, number4(1990).]&lt;/ref&gt; باب در سن بیست و دو سالگی ازدواج کرد و به واسطه ی این ازدواج فرزندی به نام احمد داشت که در نوزادی درگذشت.&lt;ref name=":56000"&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=THE COMPLETE CALL TO THE HEAVEN OF THE BAYAN|نام خانوادگی=Stenstrand'S|نام=August J|نام خانوادگی۲=Browne|نام۲=Edward G|ناشر=Magribine Press|سال=۲۰۰۶|شابک=1-56316-953-3|نام خانوادگی ویراستار=al-Ahari|نام ویراستار=Muhammad Abdullah|پیوند ویراستار=محمدعبدالله الاهری|مکان=Chicago|صفحه=۲۰|صفحات=۲۰۰|زبان=en|فصل=BABISM|پیوند نویسنده=آگوست استنسترندز|پیوند نویسنده۲=ادوارد براون|نویسندگان سایر بخش‌ها=Daltaban Peyrevi}}&lt;/ref&gt;
&lt;nowiki/&gt;[[پرونده:Houseofthebab2008.jpg|بندانگشتی|220px|چپ|مسجد بیت المهدی که در محل قبلی منزل سید علی محمد شیرازی در شیراز ساخته شده‌است]]

===شروع جنبش بابی===
در سال ۱۷۹۰ میلادی در ایران، احمد احسایی مکتب جدیدی را بنیان نهاد که به شیخیه معروف است. پیروان او که شیخی نامیده می‌شدند، مثل اکثر شیعیان منتظر قیام مهدی یا امام دوازدهم بودند. بعد از مرگ احمد احسایی، رهبری شیخیه به یکی از شاگردان او به نام سید کاظم رشتی (۱۷۹۳ میلادی - ۱۸۴۳ میلادی) واگذار شد.&lt;ref name=":10000"&gt;*{{cite encyclopedia|year=1890|title=Babism|encyclopedia=Religious Systems of the World: A Contribution to the Study of Comparative Religion|publisher=Swann Sonnenschein|location=London|url=http://www.h-net.org/~bahai/diglib/articles/A-E/browne/brbabism.htm|date=|page=336|language=English|author=Browne, E.G}}&lt;/ref&gt; سید کاظم رشتی قبل از مرگ، به شاگردانش سفارش کرده بود که به دنبال «حق» بگردند. او به شاگردانش گفته بود که قائم به زودی ظهور خواهد کرد. وی برای خود جانشینی تعیین نکرده بود و کمی قبل از فوتش به شاگردانش گفته بود «آیا نمی‌خواهید من بروم تا «حق» ظاهر شود؟»&lt;ref name=":37" /&gt; در میان شاگردانش فردی بود به نام ملا حسین بشرویه ای.&lt;ref name=":37"&gt;*{{cite encyclopedia|year=1890|title=Babism|encyclopedia=Religious Systems of the World: A Contribution to the Study of Comparative Religion|publisher=Swann Sonnenschein|location=London|url=http://www.h-net.org/~bahai/diglib/articles/A-E/browne/brbabism.htm|date=1890|pages=334-336|language=English|author=Browne, E.G}}&lt;/ref&gt; سید کاظم او را مأمور کرده‌بود که برای مذاکره با سید شفتی و میرزا عسکری (از روحانیون برجسته آن روزگار) به اصفهان و خراسان برود بعد از برگشت او از ایران، استاد او دیگر در قید حیات نبود. از نظر ملا حسین بشرویه‌ای نه میرزا محیط کرمانی و نه میرزا حسن گوهر، هیچ‌کدام نمی‌توانستند پیشوائی باشند که او انتظار داشته‌است. بدین جهت مطابق شریعت اسلام به مدت ۴۰ روز به حال اعتکاف در مسجد کوفه به سر برد. در این زمان یکی دیگر از علمای شیخی به نام ملا علی بسطامی با عده‌ای دیگر به مسجد وارد می‌شوند و آن‌ها هم در اعتکاف شرکت می‌کنند. بعد از خاتمه ۴۰ روز ملاحسین که زودتر اعتکاف را شروع کرده بود با دوستان خود عازم ایران می‌شود. ملا حسین بشرویه ای در تاریخ ۲۳ مه ۱۸۴۴ به شیراز می‌رسد&lt;ref name=":6000"&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=The Bab Herald of the Day of Days|نام خانوادگی=BALYUZI|نام=HASAN|ناشر=George Ronald|سال=1973|شابک=9780853980483|مکان=46 High Street, Kidlington, Oxford, OX5 2DN|صفحات=15}}&lt;/ref&gt; و در آن جا با باب دیدار می‌کند.&lt;ref name=":21000"&gt;بالیوزی، ص. ۱۳&lt;/ref&gt;

ملاحسین به مانند سایر شیخیه ها بدنبال جانشین احتمالی سید کاظم رشتی بود و در دیدار با سید علی محمد شیرازی به او می‌گوید که طبق دستورات و راهنمایی‌های استاد فقید خود به دنبال قائم موعود است و علائم قائم را طبق گفته‌های استادش برای سید علی محمد شیرازی بازگو می‌کند.&lt;ref name=":38"&gt;{{یادکرد وب|نام خانوادگی=A.|نام=Bausani,|کد زبان=en|وبگاه=Encyclopaedia of Islam, Second Edition|نشانی=http://dx.doi.org/10.1163/1573-3912_islam_COM_0079|عنوان=BĀB|doi=10.1163/1573-3912_islam_com_0079|بازبینی=2018-12-01}}&lt;/ref&gt; سید علی محمد شیرازی در پاسخ می‌گوید که این نشانه‌ها در او هویداست.&lt;ref name=":38" /&gt; باب موفق می‌شود تا بشرویه ای را متقاعد نماید که او قائم موعود است. بعد از چند سؤال و جواب و نزول سریع کتابِ «قَیّوم الاسماء» (تفسیر سوره یوسف) توسط سید علی محمد شیرازی، ملاحسین بشرویه‌ای به او&lt;ref name=":42000"&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=Zarandi|نام خانوادگی=Zarandi|نام=Nabil|ناشر=Bahá'í Publishing Trust|سال=1932|مکان=Wilmette, Illinois|صفحات=p. 63|عنوان ترجمه=The Dawn-Breakers|مترجم=Effendi, Shoghi}}&lt;/ref&gt; ایمان می‌آورد.&lt;ref name=":38" /&gt; به دنبال او عده ای دیگر از شیخیان به شیراز می‌آیند، به باب ایمان آورده و از حروف حی (حواریون باب) محسوب می‌شوند.&lt;ref name="Iranica" /&gt;

===حروف حی===
'''حروف حَی'''، لقبی است که به ۱۸ نفر از اولین ایمان آورندگان به سید علی محمد باب اطلاق می‌شود. حرف در آثار باب، در معنای وجود انسانی به کار رفته‌است.&lt;ref name=":45000"&gt;{{یادکرد ژورنال|نام خانوادگی=Afnan|نام=Muhammad|عنوان="Point" and "Letter" in the Writings of the Báb|ژورنال=Lights of Irfan|سری=Book 2|مکان=Wilmette, IL|ناشر=Irfan Colloquia|تاریخ=2001|سال=2001|صفحه=149-150|زبان=English|شاپا=|doi=|پیوند=|تاریخ دسترسی=}}&lt;/ref&gt; برای مثال، منظور از حروف انجیل و حروف فرقان در آثار او، مؤمنین به ظهور مسیح و محمد هستند.

لفظ «حی» بدون احتساب تشدید از لحاظ ارزش عددی در حساب ابجد برابر با هجده‌است و لذا عبارت «حروف حی» بمعنای هجده تن مؤمنین اولیه‌ می‌باشد. همچنین ''باب''، خود و هجده نفر ''حروف حی'' را «واحد اول شریعت بیان» نامیده‌است؛ واحد به حساب ابجد برابر با عدد ۱۹ است و معنی یگانگی و وحدت می‌دهد.&lt;ref name=":91000"&gt;کتاب حضرت باب، نصرت‌الله محمدحسینی، ناشر: مؤسسه معارف بهائی، صفحه ۱۹۰ [http://reference.bahai.org/fa/t/o/HB/hb-203.html.utf8 پیوند به صفحه کتاب]&lt;/ref&gt;&lt;ref name="Balyuzi 1973"&gt;*{{cite book|title=The Báb: The Herald of the Day of Days|last=Balyuzi|first=Hasan|publisher=George Ronald|year=1973|isbn=978-0-85398-054-4|location=Oxford, UK|pages=|language=English}}&lt;/ref&gt; حروف حی مأمور بودند که پیام آئین بابی&lt;ref name=":94000"&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=Zarandi|سال=1932|شابک=|صفحات=p. 25|نام=Nabil|ناشر=|مکان=|نام خانوادگی=Zarandi}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=":53000"&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=The Dawn-Breakers|ناشر=Bahá'í Publishing Trust|مکان=Wilmette, Illinois|نام خانوادگی=Effendi|نام=Shoghi|سال=|شابک=|صفحات=}}&lt;/ref&gt; را تبلیغ و منتشر کنند.&lt;ref name=":100000"&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=مطالع الانوار|نام خانوادگی=زرندی|نام=نبیل|ناشر=مرآت|سال=۱۹۹۱ میلادی|شابک=|مکان=|صفحات=۶۸}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=":32"&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=Resurrection and Renewal: The Making of the Babi Movement in Iran|نام خانوادگی=Amanat|نام=Abbas|ناشر=Cornell University Press|سال=1989|شابک=0-8014-2098-9|مکان=Ithaca|صفحات=176|زبان=English}}&lt;/ref&gt; [[پرونده:DB Frontispiece img10.jpg|بندانگشتی|220px|چپ|لوح حروف حی به خط سید علی‌محمد باب]]
حروف حی عبارتند از:

*ملاحسین بشرویه‌ای، اولین کسی که به باب ایمان آورد.&lt;ref name=":29" /&gt; پس از ایمان آوردن او تا مدت ۵ ماه، ۱۷ نفر دیگر نیز به باب ایمان آوردند. این ۱۸ نفر از پیروان اولیهٔ او حروف حی نامیده می‌شوند.&lt;ref name=":9"&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=مطالع الانوار|نام خانوادگی=زرندی|نام=نبیل|ناشر=مرآت|سال=۱۹۹۱ میلادی|شابک=|مکان=دهلی نو، هندوستان|صفحات=۶۶}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=":32" /&gt;
*میرزا محمد حسن بشرویه ای، برادر کوچک ملاحسین بشرویه ای&lt;ref name=":9" /&gt;&lt;ref name=":32" /&gt;
*میرزا محمد باقر بشرویه ای، خواهرزاده ملاحسین بشرویه ای&lt;ref name=":9" /&gt;&lt;ref name=":32" /&gt;
*ملا علی بسطامی (دوم من آمن) عالم مشهوری که برای تبلیغ به دو قطب عالم شیعه یعنی کربلا و نجف فرستاده شد.&lt;ref name=":12" /&gt; مطابق تواریخ بابیه، ملا علی بسطامی اولین شخصی بوده است که بواسطه اعتقاد به سید علی محمد شیرازی کشته شده‌است.&lt;ref name=":105000"&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=مطالع الانوار|نام خانوادگی=زرندی|نام=نبیل|ناشر=مرآت|سال=۱۹۹۱ میلادی|شابک=|مکان=دهلی نو، هندوستان|صفحات=۷۳}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=":12" /&gt;
*ملا خدابخش قوچانی ملقب به ملا علی&lt;ref name=":9" /&gt;&lt;ref name=":32" /&gt;
*ملا حسن بجستانی&lt;ref name=":9" /&gt;&lt;ref name=":32" /&gt;
*سید حسین یزدی&lt;ref name=":9" /&gt;&lt;ref name=":32" /&gt;
*میرزا محمد روضه خوان یزدی&lt;ref name=":9" /&gt;&lt;ref name=":32" /&gt;
*شیخ سعید هندی&lt;ref name=":9" /&gt;&lt;ref name=":32" /&gt;
*ملا محمود خوئی&lt;ref name=":9" /&gt;&lt;ref name=":32" /&gt;
*ملا جلیل ارومی&lt;ref name=":9" /&gt;&lt;ref name=":32" /&gt;
*ملا احمد ابدال مراغه ای&lt;ref name=":9" /&gt;&lt;ref name=":32" /&gt;
*ملا باقر تبریزی&lt;ref name=":9" /&gt;&lt;ref name=":32" /&gt;
*ملا یوسف اردبیلی&lt;ref name=":9" /&gt;&lt;ref name=":32" /&gt;
*میرزا هادی قزوینی، برادر بزرگتر ملا محمدعلی قزوینی&lt;ref name=":9" /&gt;&lt;ref name=":32" /&gt;
*میرزا محمّد علی قزوینی، شوهر خواهر طاهره قرّةالعین&lt;ref name=":9" /&gt;&lt;ref name=":32" /&gt;
*زرین تاج برغانی (طاهره قرةالعین)، که تنها زن در میان حروف حی بود و بعداً به او لقب «طاهره» داده شد.&lt;ref name=":101000"&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=حروف حیّ|نام خانوادگی=گهرریز|نام=هوشنگ|ناشر=مرآت|سال=۱۹۹۳ میلادی|شابک=|مکان=دهلی نو، هندوستان|صفحات=۱۰۲}}&lt;/ref&gt; وی همچنین هیچگاه نتوانست باب را حضوری ملاقات کند.&lt;ref name=":10"&gt;{{یادکرد وب|عنوان=حروف حیّ|نشانی=http://reference.bahai.org/fa/t/o/HH1/hh1-101.html.utf8|وبگاه=مرجع کتب وآثار بهائی|بازبینی=2019-03-25|نویسنده=|کد زبان=fa|تاریخ=|ص=صفحه ۹۹}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=":88000"&gt;{{یادکرد وب|نام خانوادگی=Administrator|کد زبان=en-gb|نشانی=http://www.bahai-encyclopedia-project.org/index.php?option=com_content&amp;view=article&amp;id=65:letters-of-the-living&amp;catid=38:history|عنوان=Letters of the Living|بازبینی=2018-07-29|وبگاه=www.bahai-encyclopedia-project.org}}&lt;/ref&gt;
*ملامحمدعلی بارفروشی (ملقب به قدوس)، زاده ۱۲۳۸ هجری قمری و از شاگردان سیدکاظم رشتی، که آخرین فرد از حروف حی بود. بارفروشی در ماجرای بدشت، نقش مخالف قرةالعین را داشت. سرانجام، بارفروشی در سن ۲۷ سالگی در سبزه‌میدان بابل اعدام شد.&lt;ref name=":92000"&gt;{{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=محمدحسینی|سال=۱۳۹۰|جلد=|صفحه=۴۶۱–۴۶۵|زبان=|فصل=|کتاب=}}&lt;/ref&gt; پیروان کتاب بیان اعتقاد دارند که وی در واقعه ی بدشت به صورت مصلحتی در زمان سخنرانی قرةالعین حضور نداشته و بعداً با یکدیگر مباحثه نموده و صحّت گفتار قرةالعین را تأیید نمودند.&lt;ref name=":10" /&gt;

بعد از اینکه تعداد حروف حی به ۱۸ نفر رسید، سید علی محمّد شیرازی به همراه محمدعلی بارفروشی (هجدهمین حرف حی) برای زیارت خانهٔ کعبه عازم شد و پس از ۹ ماه دوباره به بوشهر بازگشت.&lt;ref name=":13"&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=مطالع الانوار|نام خانوادگی=زرندی|نام=نبیل|ناشر=مرآت|سال=۱۹۹۱ میلادی|شابک=|مکان=دهلی نو، هندوستان|صفحات=۱۰۹}}&lt;/ref&gt;

====اهمیت معنایی====
در مورد واژه حروف حی باید توجه نمود که این واژه از دوقسمت تشکیل شده است، حروف و حی. واژه حرف در آثار باب هم به معنای افراد مؤمن آمده و هم بمعنای افراد منکر. اصولاً باب یکی از معانی شهادت توحید (لا اله الا الله) را که از حروف نفی (لا اله) و حروف اثبات (الّا الله) تشکیل می‌شود را به این ترتیب بیان می‌کند که با ظهور هر پیامبری آنان که به او ایمان می‌یابند از حروف علّیین و آنان که منکر او می‌شوند از حروف دون علّیین به حساب می‌آیند. علت اینکه این افراد حروف نامیده می‌شوند اینستکه آنان افرادی متعلق به مدنیت نوین می‌شوند که از طریق کلام الهی و کتاب پیامبر بوجود آمده اند. در مورد حروف حی آنان به معنای اخص حروف هستند به این معنا که وجود باب عبارت از نقطه است یعنی آن حقیقتی است که خود قابل تعریف نیست اما سرچشمه همه کلمات و نوشته هاست، یعنی تمدن نوین روحانی از طریق ظهور نقطه بوجود می‌آید. اما اولین تجلی نقطه به شکل حروف الفبا نمودار می‌گردد و آنگاه از ترکیب این حروف کلمات و مدنیت نوین به شکل یک کتاب آشکار می‌شود. این مدنیت نوین که از کتاب و نوشته های نقطه منشاء می‌یابد بعنوان کل شیئ یاد می‌گردد. کل شیئ در حروف ابجد برابر با ۳۶۱ است که آنهم برابر با نوزده ضربدر نوزده است. یعنی همه چیز از نوزده یا واحد اول (واحد در حروف ابجد برابر نوزده است) می‌آید و آن نوزده هم از باب یا واحد حقیقی یا نقطه بوجود می‌آید.&lt;ref name=":15" /&gt;

اما اینکه اولین هجده مؤمن به باب حروف حی نامیده می‌شود (باید توجه کرد که حی در حروف ابجد برابر هجده است) سمبل حقائقی ژرف است. در اینجا به دو معنا اشاره می‌شود:

اولین مفهوم حی اشاره به اسم خداست. در قرآن چند بار خدا بعنوان هو الحیِّ القیّوم توصیف شده است. یعنی خدا حی و قیوم است. از نظر باب مقام نقطه، یا حقیقت هر پیامبری، مظهر اسم قیوم خداست. قیوم مبالغه قائم است. در الهیات فلسفی، قیام به معنای وجود یافتن آمده است و قائم در واقع به معنای هستنده می‌گردد. اما قیوم آن وجودی است که قیامش از خودش است و قیام دیگر اشیاء از اوست. &lt;ref name=":15" /&gt;

پس مدنیت نوین از طریق حقیقت پیامبر بعنوان قیوم بوجود می‌آید و همه پیامبران در زمان خود مظهر اسم قیوم هستند. در کتاب تفسیر سوره یوسف، باب یوسف راستین را همان قیوم می‌شمارد چرا که در حروف ابجد هردو برابر با ۱۵۶ هستند. پس باب مظهر قیوم است و اولین هجده نفری که بتوسط باب حیات یافته اند حروف حی بوده و جمعاً مظهر اسم حی می‌گردند. این افراد نسبت به دیگر بابیان سبقت در ایمان داشته اند و از طریق تبلیغ آنان است که دیگران به حیات روحانی نائل می‌شوند.

دومین مفهوم حی اشاره با این است که با ظهور باب روز قیامت تحقق یافته است و مردگان زنده شده اند و اولین کسانی که در این قیامت نوین از طریق ایمان به پیامبر، زندگی روحانی می‌یابند حروف حی هستند و از طریق آنان است که دیگران به حیات ایمانی دست می‌یابند. &lt;ref name=":15" /&gt;

اما اگر چه پس از باب حروف حی دارای بزرگترین مقام روحانی هستند ولی باب مکرراً تأکید می‌کند که حروف حی تقدس و اهمیتشان از خودشان نیست بلکه آنان صرفاً آینه های باب هستند. باب آینه خداست و حروف حی آینه های باب هستند. حقیقت حروف حی نه خصوصیات خودشان بلکه تنها تجلی باب در آینه وجود آنان است. تا زمانی که آنان رو به باب دارند و تجلی باب را منعکس می‌سازند مظهر «اسماء حسنی» هستند ولی همه این اسماء در حقیقت توصیف اولاً باب و آنگاه توصیف موعود بیان یعنی من یظهره الله است و همه بابیان تنها شبحی از مقام نقطه بوده و قائم به او هستند. این مطلب در دور باب اهمیت مخصوصی می‌یابد و باب تأکید می‌کند که تنها نوشته ای که در دوران آئین باب مطاع و لازم الاجرا است تنها و تنها نوشته های خود باب است و نه هیچکس دیگر از جمله نوشته های حروف حی. این مطلب با دور اسلام تفاوت دارد. حروف حی بازگشت افراد مقدس اسلام می‌باشند. اما در دور اسلام علاوه بر قرآن که کلام نقطه فرقان بود، کلمات رسول و کلمات ائمه هم فرضیت و مرجعیت داشت. اما با اینکه حروف حی بازگشت آنان بشمار می‌روند باب تأکید می‌نماید که برخلاف اسلام که در آن مناجات از قلم رسول، و تفسیر از قلم ائمه و صور علمیه از قلم ابواب صادر می‌شد، در ظهور باب همه این آثار مستقیماً و تنها توسط خود باب نازل می‌گردد. در نتیجه نوشته های حروف حی هیچگونه مرجعیتی نداشته و فرضیتی ندارند. آنگاه باب تأکید می‌کند که از زمان شهادت باب تا زمان ظهور من یظهره الله دیگر آثار فرضیه دیگری بوجود نخواهد آمد. به عبارت دیگر نه حروف حی و نه هیچکس دیگر از جمله میرزا یحیی ازل دارای نوشته های مرجع و مطاع نخواهند بود. عین بیان باب اینست:&lt;blockquote&gt;ملخص این باب آنکه جائز نیست عمل الا به آثار نقطه بیان زیرا که در این ظهور از برای حروف حی آثار ایشان از شمس حقیقت ظاهر می‌گردد زیرا که آیات مخصوص نقطه است و مناجات مخصوص رسول الله و تفاسیر مخصوص ائمه هدی و صور علمیه مخصوص بابواب. ولی کل از این بحر مشرق می‌گردد تا اینکه کل این آثار را در حقیقت اولیه بنحو اشرف مشاهده کنند و هیچ عزی از برای ایشان غیر از سبق ایمان که اعز از کل شیئ است عندالله و عند اولی العلم نبوده و نیست و کل فضل در ظل همین فضل مستظل است. واز حین غروب الی طلوع من یظهره الله آثار فرضیه مرتفع و حروف حی و کل من آمن بالله و بالبیان در ظل آنها مستظل. &lt;ref name=":87000"&gt; بیان فارسی ۳:۱۶&lt;/ref&gt;&lt;/blockquote&gt;به همین جهت نه این سخن درست است که باب با تأکید بر مفهوم توحید، حروف حی را شریک در رهبری خود دانست (بالعکس معنای این توحید آنستکه در همگان از جمله حروف حی جز مقام نقطه را نباید دید، هیچکس شریک در مرجعیت باب نیست، کلام هیچکس جز باب فرضیت ندارد، و هیچکس نباید در خود وجودی ببیند مگر فاعلیت باب را) و نه اینکه پس از شهادت یا وفات حروف حی، باب دیگران را بجای آنان منصوب می‌کرد تا از حروف حی بحساب آیند. چنین مطلبی نه تنها در نوشته های باب مطلقاً وجود ندارد بلکه او به صراحت بر اینکه حروف حی قابل تکرار نیستند تأکید می‌کند و در نوشته هایش مکرراً خود و حروف حی را با نوزده سال اول ظهور خود یکی می‌گیرد و تأکید می‌کند که هر یک از این نوزده نفر سمبل یک سال می‌شوند و پس از این نوزده سال دیگر هیچکس نمی تواند اظهار ایمان به باب یا حروف حی کند مگر در ظهور بعد. &lt;ref name=":55000"&gt;بیان فارسی ۶:۳، لوح حروفات درپنچ شأن، توقیع ملا احمد ازغندی&lt;/ref&gt; در ضمن باید توجه کرد که در اثری کمتر معروف، باب اسامی حروف حی را بدست می‌دهد و این اسامی با اسامی متداول در میان بهائیان انطباق دارد. در ضمن در همان اثر در ذکر اسامی هجده حروف حی، باب طاهره را به تنهایی با هفده حروف حی دیگر معادل می‌گیرد و از اینجا مقام یگانه طاهره در آئین بابی و در اندیشه باب مشخص می‌گردد. این توقیع که تفسیر بسم الله الرحمن الرحیم بخش دوم است یکسال پس از تبعید به چهریق و ماهها پس از واقعه بدشت نوشته شده است. (آرشیو مرکز جهانی بهائی)  به همین سان بسیاری از آیات قرآنی در ارتباط با مفهوم واحد اول و حروف حی تعبیر نوین می‌گردند. بعنوان مثال باب آیه قرآنی «کل شیئ هالک الا وجهه» (همه چیز نابود است مگر وجه او) را به  معانی گوناگونی تعبیر می‌کند. از جمله آنکه حقیقت هر چیزی تنها تجلی اسماء و صفات الهی است و غیر آن نیستی محض است. دیگر آنکه با ظهور باب کل شیئ یعنی مدنیت نوینی خلق می‌شود که این کل شیئ (در حروف ابجد مساوی ۳۶۱) مخلوق واحد اول یا نوزده نفر اول بابی است که باب و هجده حروف حی می‌باشند. عدد ابجدی کلمه «وجهه» برابر با نوزده است. پس وجه او (وجهه) اشاره بظهور خدا از طریق باب می‌کند و همگان با ایمان به او حیات روحانی می‌یابند. &lt;ref name=":19000"&gt;بیان فارسی ۸:۳، توقیع سید محمد خال&lt;/ref&gt;

===دستگیری===
حکومت و روحانیون ابتدا توجه زیادی به حرکت بابی نکردند اما در اواخر تابستان ۱۸۴۵ میلادی وقتی از گسترش سریع آن آگاه شدند، تصمیم به کنترل آن گرفتند؛ لذا باب که تازه از مکه به بوشهر آمده بود به شیراز برده شده و محبوس گردید.&lt;ref name="ReferenceA"&gt;{{یادکرد کتاب | نام خانوادگی = Stenstrand'S| نام =August J | پیوند نویسنده =آگوست استنسترندز | نام خانوادگی۲ = Browne| نام۲ = Edward G| پیوند نویسنده۲ =ادوارد براون | نام ویراستار =Muhammad Abdullah | نام خانوادگی ویراستار = al-Ahari| پیوند ویراستار =محمدعبدالله الاهری | فصل = BABISM| نویسندگان سایر بخش‌ها = Daltaban Peyrevi | عنوان = THE COMPLETE CALL TO THE HEAVEN OF THE BAYAN| سال =۲۰۰۶| ناشر = Magribine Press| مکان =Chicago | زبان = en| شابک =1-56316-953-3| صفحه = ۲۴| صفحات =۲۰۰}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=":71000"&gt;A YEAR AMONGST THE PERSIANS by EDWARD GRANVILLE BROWNE CAMBRIDGE AT THE UNIVERSITY PRESS MCMXXVII ,CHAPTER II FROM ENGLAND TO THE PERSIAN FRONTIER, p. 66.&lt;/ref&gt;

به همین خاطر حاکم فارس عده‌ای از مأموران خود را از شیراز عازم کرد تا هرکجا که می‌توانند او را بیابند و توقیفش کنند. هنگامی که باب از تصمیم حسین خان آگاه شد، بوشهر را به قصد شیراز ترک گفت. در بین راه به مأموران رسید و گفت من همان کسی هستم که برای یافتنش تلاش می‌کنید.&lt;ref name=":77000"&gt;تاریخ نبیل زرندی، صفحهٔ ۱۲۴&lt;/ref&gt; او را نزد حاکم فارس بردند و حاکم نیز بسیار با او بدرفتاری کرد.&lt;ref name=":66000"&gt;تاریخ نبیل زرندی، صفحهٔ ۱۲۹&lt;/ref&gt; او در برابر حاکم توسط سر دسته روحانیون مورد بازپرسی قرار گرفت و توسط وی مرتد اعلام شد و دستور داده شد که او باید با فلک تنبیه شود و در خانه عبد الحمید خان داروغه محبوس شود.&lt;ref name="ReferenceA" /&gt; بعد از آن، سید علی محمد شیرازی به ضمانت دایی خود به منزل او رفت. قدوس که به دستور سید علی محمد شیرازی به شیراز رفته بود و یکی دیگر از بابیان را در آن شهر به دستور حاکم فارس دستگیر شدند و از شیراز تبعید شدند.&lt;ref name=":78000"&gt;تاریخ نبیل زرندی، صفحهٔ ۱۲۲&lt;/ref&gt;

===تبعید به اصفهان===
پس از مدتی، بیماری وبا در شهر شیراز مُسری شد و در همین حین باب را آزاد کردند به شرط آنکه از شیراز خارج شد.&lt;ref name="Iranica" /&gt; وی در تاریخ سپتامبر ۱۸۴۶ به اصفهان تبعید شد. در ابتدا در اصفهان در منزل امام جمعهٔ آن شهر ساکن شد.&lt;ref name="Iranica" /&gt; حاکم اصفهان در آن موقع منوچهرخان معتمدالدوله بود و او علی‌محمد باب را با احترام پذیرفت و مدت یک سال از او مهمانداری و حمایت کرد.&lt;ref name="Brown" /&gt; ادوارد براون در این خصوص می‌نویسد: داروغه شیراز در این امر همراهی کرد در غیر اینصورت انتقال زندانیش به همراه دو تن از پیروانش به شهر ثانی (اصفهان) محال بود. این واقعه حدوداً در ماه مه ۱۸۴۶ رخ داد. به مدت تقریباً یک سال باب در اصفهان ماند. او تحت حمایت قویترین اشراف آن زمان بود که هم قادر و هم خواهان پشتیبانی و حمایت او از کینه‌ورزی‌های دشمنانش بودند که در بین آن‌ها روحانیون خطرناک‌ترین بودند. اما در اوایل سال ۱۸۴۷ حامی او فوت کرد و گرگین خان که جانشین دولت اصفهان شد حس مشابهی با حاکم قبلی نداشت و فوراً باب را تحت یک همراهی مسلحانه به تهران که در آن زمان تحت حکومت محمد شاه و وزیرش میرزا آقاسی بود فرستاد.&lt;ref name=":21"&gt;{{یادکرد کتاب | نام خانوادگی = Stenstrand'S| نام =August J | پیوند نویسنده =آگوست استنسترندز | نام خانوادگی۲ = Browne| نام۲ = Edward G| پیوند نویسنده۲ =ادوارد براون | نام ویراستار =Muhammad Abdullah | نام خانوادگی ویراستار = al-Ahari| پیوند ویراستار =محمدعبدالله الاهری | فصل = BABISM| نویسندگان سایر بخش‌ها = Daltaban Peyrevi | عنوان = THE COMPLETE CALL TO THE HEAVEN OF THE BAYAN| سال =۲۰۰۶| ناشر = Magribine Press| مکان =Chicago | زبان = en| شابک =1-56316-953-3| صفحه = ۲۴–۲۵| صفحات =۲۰۰}}&lt;/ref&gt;

===تبعید به ماکو===
[[پرونده:Mahku2008.jpg|بندانگشتی|220px|چپ|بازمانده‌های قلعه ماکو در سال ۱۳۸۷]]
باب پس از مدتی و در ژانویه ۱۸۴۷ به دستور محمّد شاه قاجار به سمت تهران حرکت کرد. اما صدر اعظم او حاجی میرزا آقاسی از حضور [[سید علی‌محمد باب]] در تهران نگران شد و با شاه تصمیم گرفتند بدون این که باب وارد تهران شود او را به ماکو، واقع در شمال غربی ایران بفرستند.&lt;ref name="Brown" /&gt;

به همین دلیل سید علی محمد شیرازی بعد از گذراندن مدت زمانی در خارج از شهر تهران و بدون آنکه بتواند با شاه ملاقات داشته باشد، بنا بر نامه‌ای از طرف شاه به تبریز تبعید شد و سپس در قلعهٔ ماکو در منطقه‌ای به همین نام زندانی شد. آن مکان به گمان حاج میرزا آغاسی از این جهت مناسب بود که اکثر مردم آنجا سنی مذهب و ترک‌زبان بودند و محصور میان دول روس و عثمانی و بعید از همه جا بود و در نتیجه کسی به سوی باب جذب نمی‌شد؛ ولی حتی در ماکو هم نتوانستند مانع تماس باب با طرفدارانش شوند و در آنجا نیز نامه هائی به باب می‌رسید یا طرفدارانش به ملاقات او می‌آمدند.&lt;ref name="Brown"&gt;یکسال در میان ایرانیان، ادوارد براون، ترجمه ذبیح‌الله منصوری، صفحه ۷۸–۷۶&lt;/ref&gt; علی خان که در آن زمان فرماندار ماکو بود. بزودی بعد از رسیدن او به ماکو، باب به تبریز احضار شد و دوباره در ارتباط با تعالیمش توسط برخی از روحانیون ارشد مورد بازجویی قرار گرفت. باب حدود شش ماه در ماکو ماند و سپس دولت که فهمید پیروانش هنوز در دستیابی به او موفق هستند، او را برای حبسی شدیدتر به قلعه چهریق فرستاد.&lt;ref name=":21" /&gt;

===انتقال به تبریز و عودت به چهریق===
[[پرونده:مسجد صاحب الامر.jpg|جایگزین=مجلس محاکمه سید علی محمد باب در تبریز در مسجد صاحب الامر رخ داد|بندانگشتی|مجلس محاکمه سید علی محمد باب در تبریز در مسجد صاحب الامر رخ داد]]
&lt;br /&gt;[[پرونده:قلعه چهریق.jpg|چپ|بندانگشتی|بازمانده‌های قلعه چهریق در سال ۲۰۰۸ میلادی که در کنار رودخانه زولا در شهرستان سلماس قرار دارد]]
باب را مجدّداً به تبریز فرستادند و به علما دستور داده شد تا حکم نهایی را در مورد او صادر نمایند. علما هم مجلسی با حضور ناصرالدین میرزا ولیعهد محمد شاه تشکیل دادند و در آن مجلس از باب سوالاتی در مورد ادعای او پرسیدند. ادوارد براون می‌نویسد:اقدام قانونی علیه باب تماماً با شرم آورترین بی انصافی‌ها و بی‌احترامی‌ها همراه بود. آن‌ها به او گفتند: «اگر تو دروازه دانش هستی البته باید قادر باشی به هر سؤالی که ما انتخاب می‌کنیم و می‌پرسیم جواب دهی». و بی‌درنگ شروع به پرسش دربارهٔ اصطلاحات و ریزه کاری‌های فنی طب، دستور زبان، فلسفه و منطق و امثال آن کردند.&lt;ref name=":21" /&gt; بگفته عباس امانت، استاد تاریخ دانشگاه ییل، ناصرالدین میرزا، ولیعهد آن زمان پس از محاکمه تبریز حس کرد یا می‌باید در برابر روحانیون قدرتمند تبریز بایستد یا از آن خطرناک‌تر منتظر ناآرامی از طرف پیروان باب باشد. در این بین مشاوران وی تدبیری پیشنهاد کردند که پزشکان خود را بفرستد تا باب را معاینه کنند. تشخیص آن‌ها قابل پیش‌بینی بود و به گفته ویلیام کورمیک، یکی از پزشکان مخصوص وی، تدبیری مصلحت‌آمیز برای نجات جان باب بود. آن‌ها با نظری دایر بر جنون باب، خواستند جان باب را نجات دهند. کورمیک سال‌ها بعد نوشت: «گزارش ما در آن موقع به شاه به گونه‌ای بود که جان او [یعنی باب] را نجات دهد.»&lt;ref name="Amanat"&gt;{{یادکرد
|نویسنده=عباس امانت
|سال=۱۳۸۳
|کتاب=قبله عالم
|فصل=اندرزی برای شاهزادگان
|ناشر=نشر کارنامه
|صفحه=۱۴۳
}}&lt;/ref&gt; بگفته مک ایون باب به صورت غیررسمی در مجلس علما از سوی بسیاری از علمای حاضر محکوم به مرگ شد. اما رای بر جنون در این زمان مطرح شد تا مانع اعدام باب شوند.&lt;ref name="Iranica" /&gt; محمد ترابیان در کتاب حالات و مقالات استاد شهاب فردوسی در این خصوص می‌نویسد:اینکه در برخی کتاب‌ها نوشته‌اند سید باب مخبط و مجنون بوده‌است از انصاف و عدالت دور است زیرا همهٔ آثار او حکایت از یک مجذوب فریفته به افکار خود دارد و در همه موارد به مقدسات اسلامی جداٌ احترام می‌گذارد و به اصول و نوامیس اخلاقی و اجتماعی کاملاً متوجه‌است و مطلقاً علایم جنون در آثار وی دیده نمی‌شود.&lt;ref name=":108000"&gt;{{یادکرد کتاب | نام خانوادگی = ترابیان فردوسی| نام =محمد | پیوند نویسنده =محمد ترابیان فردوسی | عنوان = حالات و مقالات استاد شهاب فردوسی| سال =۱۳۸۳| ناشر = صحیفه خرد| مکان =ایران | زبان = پارسی| شابک =۵-۵-۹۵۴۱۴-۹۴۶| صفحه = ۴۱۳| صفحات =۵۰۵}}&lt;/ref&gt;

ادوارد براون می‌نویسد:&lt;ref name=":21" /&gt; {{نقل قول|به همین دلیل ''باب'' به زور از قلعه چهریق به تبریز برده شد و یک بار دیگر در برابر قضاتی که حکمشان نتیجه قطعی بود مورد بازخواست قرار گرفت. محکمه‌ای که او اکنون به آن تن درداده بود چیزی جز یک سری اهانت‌ها و بی‌احترامی‌های مکرر نبود. به هر حال شکنجه گران او نگران گرفتن یک نتیجه بودند و آن اینکه رسماً ''باب'' را وادار کنند از تعالیمی که می‌آموزد صرف نظر کند. اما آن‌ها قادر به انجام آن نشدند.}}
مسیو نیکلا منشی اول سفارت فرانسه در ایران می‌نویسد:&lt;ref name=":36000"&gt;{{یادکرد کتاب | نام خانوادگی = Nicolas| نام =Al M | پیوند نویسنده =مسیو نیکلا | نام مترجم =ع. م. | نام خانوادگی مترجم = فره وشی| پیوند مترجم =ع. م. فره وشی | فصل = هفتم- باب در ماکو، قتل| عنوان = مذاهب ملل متمدنه - تاریخ -سیدعلی محمد معروف به باب| سال =۱۳۲۲| زبان = پارسی| صفحه = ۴۰۳| صفحات =۵۳۶}}&lt;/ref&gt;{{نقل قول|بنابر این معلوم می‌شود که '''باب''' بسختی در محبس می‌گذراند و شکایت دارد و نسبتاً مدت آنهم طولانی بوده‌است زیرا که برحسب مدارکی که ما شرح دادیم در سال ۱۲۶۴ به ماکو رفت و اجرای قتلش در ۲۷ شعبان ۱۲۶۶ واقع شد مطابق با ۸ ژوئیه ۱۸۵۰. ولی قبل از اجرای قتل محبس او را تغییر دادند و از ماکو به قلعه چهریق بردند.}}
در صفحه بعد از ۱۳۲کتاب نقطةالکاف که به همت ادوارد براون منتشر گردیده‌است در ذیل تصویر این قلعه و رودخانه نوشته شده‌است.&lt;ref name=":16000"&gt;{{یادکرد کتاب | نام خانوادگی = کاشانی| نام = میرزاجانی | پیوند نویسنده =میرزاجانی کاشانی | نام نویسنده سرمقاله = Browne| نام۲ = Edward G| پیوند نویسنده۲ =ادوارد براون | نام ویراستار =MS. SUPPL. | نام خانوادگی ویراستار = PERSAN | پیوند ویراستار = MS. SUPPL. PERSAN |فصل = حرکت دادن آنجنابرا از قلعه ماکو بقلعه چهریق | عنوان = نقطةالکاف| سال =۱۹۱۰| ناشر = E.J. BRILL| مکان = لیدن هلند | زبان = پارسی| صفحه = ۱۳۲| صفحات =۲۹۷}}&lt;/ref&gt;
{{نقل قول|قلعه چهریق در نزدیک ارومیه در آذربایجان که میرزا علی محمد باب قبل از اعدام درآنجا محبوس بوده و به جبل شدید از آن تعبیر می‌کند}}
در اینجا فقط با نامه‌ای مخفی شده در گردو یا نوشته‌هایی که به صورت ضدآب دوخته شده بودند و در شیر غوطه ور شده بودند و امثال اینها ارتباط بین ''باب'' و پیروانش ممکن بود. ''باب'' که اکنون محکوم به بیش از سه سال حبس شدید شده بود، عملاً نمی‌توانست به‌طور مستقیم مسئول گرایش پیروانش به دفاع مسلحانه باشد. با این وجود دولت او را سرچشمه آن تعالیمی می‌دانست که کل امپراتوری ایران را دچار تشنج کرده بود و تصمیم به مرگ او گرفت. آنان تصور می‌کردند که با مرگ او کل جنبش باید از هم بپاشد.&lt;ref name=":21" /&gt;

===مرگ محمد شاه===
در اکتبر سال ۱۸۴۷ میلادی محمد شاه، پادشاه ایران درگذشت. پس از به سلطنت رسیدن ناصرالدین شاه، علماء که از سوء مدیریت و عدم قاطعیت آقاسی در سال‌های پایانی حکومت محمد شاه جسور شده&lt;ref name=":0"&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=قرن بدیع|نام خانوادگی=ربانی|نام=شوقی|ناشر=موسسه معارف بهائی به لسان فارسی|سال=۱۹۹۲|شابک=|مکان=|صفحات=۱۰۳–۱۰۵}}&lt;/ref&gt; بودند اینک با همراهی وزیر جدید به قلع و قمع بابیان پرداختند.&lt;ref name=":84000"&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=Amir Kabir, Mirza Taqi Khan|نام خانوادگی=Smith|نام=Peter|ناشر=Oxford: One World Publications|سال=2000|شابک=1-85168-184-1|صفحات=38|زبان=English}}&lt;/ref&gt;

در شهرهای دور افتاده جمیع طعمه شمشیر شدند و از قتل و غارت جان سالم بدر نبردند&lt;ref name=":0" /&gt; ولی در شهرهایی که جمعیت بابیان بالنسبه زیاد بود مثل یزد، نیریز، زنجان و ولایت مازندران بابیان اقدام به دفاع کردند.&lt;ref name=":35"&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=Religious Celebrations: L-Z|نام خانوادگی=Melton|نام=J. Gordon|تاریخ=2011|ناشر=ABC-CLIO|سال=|شابک=9781598842050|مکان=|صفحات=74|زبان=English}}&lt;/ref&gt; در واقعه زنجان، چیزی نمانده بود که تمام قوای دولتی ایران از بابیان شکست بخورند.&lt;ref name="Brown" /&gt;&lt;ref name=":102000"&gt;تاریخ نبیل زرندی، (صفحه ۳۱۴ تا ۵۳۶)&lt;/ref&gt; ادوارد براون زمان مرگ شاه را سپتامبر ۱۸۴۸ می‌داند.&lt;ref name=":21" /&gt;

===واقعه بدشت===
ادوارد براون می‌نویسد:ملاحسین بشرویه‌ای به سرعت به سمت روستای بدشت پیشرفت که در نزدیکی مرز استان مازندران قرار داشت و در آنجا با گروه دیگری از هم دینان خویش به رهبری ملا محمدعلی بارفروشی متحد شد. اصلاحات اجتماعی باب که زنان را در رتبه برابری با مردان بالا برد موجب گردید که زرین تاج دختر حاج ملا محمد صالح قزوینی که به نام قرةالعین معروف بود نیز به سمت تعالیم و آموزشهای باب جذب شود. اکنون در میان بابی‌ها در انجمن بدشت ظاهر شد. تصمیم گرفته شد و معین گردید که این زن خوش بیان، شجاع و زیبا متعهد به تشویق و ترغیب وفاداران شود.&lt;ref name=":21" /&gt; به گفته ریچارد فولتز، این طاهره بود که در تهران به فکر تشکیل جلسه‌ای با حضور همه بابی‌های سرشناس افتاد. برجستگان بابی دعوت او را پذیرفتند و در ربیع‌الثانی سال ۱۲۶۴ هجری قمری و هم‌زمان با محاکمه سیدعلی‌محمد باب در آذربایجان، این اجتماع در روستای بَدَشت از توابع شاهرود&lt;ref name=":20000"&gt;{{یادکرد کتاب |نام خانوادگی=Fathi Asghar|کتاب=|سال=۱۹۸۵|فصل=|صفحه=۸۱|جلد=|زبان=}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name="ReferenceC"&gt;{{پک|Richard Foltz|۲۰۰۴|ک=Spirituality in the land of the noble}}&lt;/ref&gt; که روستایی در تقاطع راه تهران-مشهد و راه مازندران-هزارجریب-شاهرود بود تشکیل شد.&lt;ref name=":30000"&gt;{{یادکرد کتاب |نام خانوادگی=Kazembeyki|کتاب=|سال=۲۰۰۳|فصل=|صفحه=۴۳۲|جلد=|زبان=}}&lt;/ref&gt; دربارهٔ اهداف تجمع بابیان در بدشت، افسانه نجم‌آبادی گفته‌است که بدنبال شدت گرفتن سرکوب بابیان، رهبران بابی در بدشت جمع شدند تا در مورد سمت و سوی آینده آئین جدید تصمیم بگیرند.&lt;ref name=":39000"&gt;{{یادکرد کتاب |نام خانوادگی=Najmabadi|کتاب=|سال=۲۰۰۳|فصل=|صفحه=۱۵–۱۶|جلد=|زبان=}}&lt;/ref&gt; از دیدگاه ئوآن کول، هدف از گردهم‌آیی بدشت آزادسازی سیدعلی‌محمد باب بود که در آن زمان در قلعه ماکو در زندان بود.&lt;ref name=":99000"&gt;{{یادکرد کتاب |نام خانوادگی=Juan Cole|کتاب=|سال=۱۹۹۹|فصل=|صفحه=|جلد=|زبان=}}&lt;/ref&gt; ماریون وودمن هدف کنفرانس را اعلام جدایی و استقلال کامل آئین باب از اسلام دانسته‌است.&lt;ref name=":17000"&gt;{{یادکرد کتاب |نام خانوادگی=Woodman Marion|کتاب=|سال=۱۹۸۹|فصل=|صفحه=۲|جلد=|زبان=}}&lt;/ref&gt; طاهره در اجتماع بدشت سخنرانی نمود و با حاضر شدن بدون نقاب روبنده حاضرین را شوکه نمود. او همچنین ''جدائی دین بابی از دین اسلام و نسخ احکام و سنن قدیم'' را اعلام نمود.&lt;ref name="ReferenceC" /&gt; این اتفاق باعث افزایش نگرانی‌های دولتیان و علما در آن زمان شد.&lt;ref name="ReferenceC" /&gt;

===مرگ===
[[پرونده:DB ch23pg511img1.jpg|بندانگشتی|250px|محل تیرباران باب در سربازخانه تبریز.]]

====فرمان اعدام====
میرزا تقی‌خان امیرکبیر که در زمان ناصرالدین شاه، صدر اعظم دولت ایران بود نتوانسته بود از گسترش آئین بابی جلوگیری کند و تبعید باب را در کوه‌های آذربایجان بی‌نتیجه و اثر می‌دید،&lt;ref name=":79000"&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=A Most Noble Pattern: Collected Essays on the Writings of the Báb|نام خانوادگی=Terry|نام=Peter|ناشر=George Ronald|سال=2012|شابک=0853985561|مکان=Oxford|صفحات=248|زبان=English}}&lt;/ref&gt; به شاه پیشنهاد اعدام باب را داد.&lt;ref name="Brown" /&gt; بدین ترتیب از سوی شاه به تبریز دستور داده شد که باب را از زندان خارج کنند و او را حسب الظاهر محاکمه کنند و سپس به قتل برسانند. بنا به این دستور ناصرالدین شاه، باب را از چهریق به تبریز آورده، چند ساعت در کوچه و بازار تبریز گرداندند و قبل از غروب آفتاب او را به محل اعدام بردند&lt;ref name=":54000"&gt;یکسال در میان ایرانیان، ادوارد براون، ترجمه ذبیح‌الله منصوری، صفحهٔ ۷۷&lt;/ref&gt; و باب همراه محمدعلی زنوزی، یکی از مریدانش، تیرباران شد.&lt;ref name="Brown" /&gt;

====محل دفن====
[[پرونده:Bahai center Haifa 2.jpg|220px|بندانگشتی|مقام اعلی؛ مقبره باب در حیفا.&lt;ref name="Iranica2"&gt;*{{cite encyclopedia
  | author = D. M. MacEoin
  | title = BĀB, ʿAli Moḥammad Širāzi
  | encyclopedia = Encyclopædia Iranica
  | page =
  | publisher =
  | location =
  | year = ۱۹۸۸
  | url = http://www.iranicaonline.org/articles/bab-ali-mohammad-sirazi
  | accessdate = ۲۰۱۰-۰۵-۰۱
}}&lt;/ref&gt;]]

جسد باب و انیس که با او تیرباران شده‌بود در خندقی انداخته شد. این کار جاستین شیل نماینده وقت انگلیس در ایران را بر این داشت که در نامه‌ای به نخست‌وزیر انگلستان این عمل را وحشیانه بنامد. در عین حال منابع بابی می‌گویند که جسد باب با تلاش سلیمان‌خان میلانی به تهران منتقل شده و در مکانی مخفی در امامزاده حسن دفن شد. ازلیان معتقدند جسدش در همان‌جا مانده‌است. از سوی دیگر منابع [[آئین بهائی|بهائی]] معتقدند باقی‌مانده‌های جسد با دستور [[بهاءالله]] از امامزاده حسن خارج شده و برای ۵۰ سال مخفیانه از جایی به جای دیگر برده شده و سرانجام در دامنه کوه کرمل مشرف به شهر حیفا در مقام اعلی دفن شده‌است.&lt;ref name="Iranica" /&gt;&lt;ref name=":97000"&gt;{{یادکرد وب|عنوان="دین ایرانی" در کوه کَرمَل|نشانی=http://www.bbc.com/persian/iran/story/2007/05/070521_of_mp_bahai.shtml|وبگاه=بی‌بی‌سی فارسی|بازبینی=2019-03-25|نویسنده=مهدی پرپنچی|کد زبان=|تاریخ=31 اردیبهشت 1386}}&lt;/ref&gt;

معتقدین به کتاب بیان (بیانی‌ها) محل دفن پیکر سید علی محمد شیرازی و محمدعلی زنوزی را در امامزاده معصوم تهران می‌دانند و این مکان را یکی از اماکن زیارتی خویش می‌دانند.

ادوارد براون معتقد است که  و چند نفر از بابیان اجساد را از بیرون شهر برداشته و به تهران فرستادند. اجساد در تهران به دستور میرزا یحیی، جوانی بیست ساله که جانشین باب بوده، به امامزاده معصوم واقع در سر راه همدان، نزدیک رباط کریم منتقل شدند. بعد از ۱۷ یا ۱۸ سال بهائیان اجساد را به جایی دیگر منتقل کردند.&lt;ref name=":5000"&gt;{{یادکرد کتاب | نام خانوادگی =Browne | نام =Edward G | پیوند نویسنده =Edward G Browne | نام مترجم =ذبیح‌الله | نام خانوادگی مترجم = منصوری| پیوند مترجم =ذبیح‌الله منصوری | فصل = سوم| عنوان = یک سال در میان ایرانیان| سال =۱۸۸۸| ناشر = کانون معرفت| مکان =ایران | زبان = پارسی| صفحه = ۷۹| صفحات =۷۹}}&lt;/ref&gt;

[[پرونده:سلیمان_خان.jpg|چپ|بندانگشتی| سلیمان خان یکی از پیروان سید علی محمد باب که در تهران شمع آجین و به قتل رسید]]

==بخش دو: آموزه‌های باب==
===دعاوی===
باب دعاوی خود را طی چند مرحله ظاهر می‌کند. او در سه سال آغازین رسالتش خود را باب یا واسطه امام غائب می‌خواند،&lt;ref name=":2" /&gt; اما از هنگام ورود به ماکو،  یعنی از آغاز سه سال دوم رسالتش، اعلام می‌کند که مهدی موعود و پیامبری جدید است، پیامبری که از جانب خداوند دیانتی تازه آورده تا مردم را برای ظهور موعودی جهانی که از او با عنوان «[[من یظهره‌الله|مَن یُظهرُه الله]]» (کسی که خداوند او را ظاهر خواهد ساخت) یاد می‌کند، آماده کند.&lt;ref name=":72000"&gt;{{یادکرد ژورنال|عنوان=Gate of the Heart: Understanding the Writings of the Báb|ژورنال=Nova Religio|ناشر=Waterloo, Ont. : Wilfrid Laurier Press|زبان=English|شاپا=|پیوند=}}&lt;/ref&gt; دلیل اینکه او از ابتدا ادعای نهائی خود را آشکار نکرد به گفته وی آماده کردن مردم برای پذیرش دعوتش بوده‌است تا مردم به تدریج  با آموزه‌ها و دیانت جدید آشنا شوند و آن را بپذیرند،&lt;ref name=":1"&gt;{{یادکرد ژورنال|نام خانوادگی=Momen|نام=Moojan|عنوان=Momen Messianic Concealment and Theophanic Disclosure|ژورنال=OJBS|تاریخ=2007|زبان=English|پیوند=http://www.ojbs.org}}&lt;/ref&gt; چه که گسست ناگهانی آئین جدید از اسلام می‌توانست منجر به اضطراب شدید مردم و روی گرداندن از آن شود.&lt;ref name=":1" /&gt;  


باب در آثار اولیه‌اش خود را باب (وسیله ارتباط) و نائب (نماینده) امام غایب شیعیان دوازده امامی می‌خواند.&lt;ref name=":2"&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=Gate of the Heart: Understanding the Writings of the Báb|نام خانوادگی=Saiedi|نام=Nader|ناشر=Wilfrid Laurier University Press|سال=2008|شابک=978-1-55458-035-4|مکان=Canada|صفحات=83-110|زبان=English}}&lt;/ref&gt; لقب دیگری که به کار می‌برد، ذکر یا ذکرالله الاعظم بود.&lt;ref name=":1" /&gt; در ابتدا ظاهر ادعایش این بود که از طرف امام غایب فرستاده شده تا فرارسیدن ظهورش را اعلان کند.&lt;ref name=":2" /&gt; باب بعدتر در دوران زندانی بودنش در ماکو با صراحتی بیشتر ادعایش را فراتر از نیابت یا جانشینی امام اعلام می‌کند و خود را شخص مهدی موعود می‌خواند.&lt;ref name=":2" /&gt; در دادگاهی که کمی بعد از ورودش به چهریق در تبریز برگزار شد، همین ادعا را علنی می‌کند و از سوی شماری از علمای حاضر محکوم به مرگ می‌شود.&lt;ref name="Iranica" /&gt; در سال ۱۸۴۷ میلادی در مهم‌ترین اثر خود به نام بیان فارسی به پایان دوره اسلام اشاره می‌کند، خود را «مظهر الهی» و پیامبری جدید می‌خواند که احکام و تعالیم تازه ای به نام آئین بیان آورده‌است. در همین اثر به کرّات سخن از موعودی جهانی می‌راند که نتیجه و ثمره آئین جدیدِ بیان باید ایمان به وی باشد، وی از این موعود با عنوان «[[من یظهره‌الله|مَن یُظهرُه الله]]» یاد می‌کند.&lt;ref name=":96000"&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=Gate of the Heart: Understanding the Writings of the Báb|نام خانوادگی=Saiedi|نام=Nader|ناشر=Wilfrid Laurier University Press|سال=2008|شابک=978-1-55458-035-4|مکان=Canada|صفحات=241-242|زبان=English}}&lt;/ref&gt;

با اینکه باب دعوتش را به تدریج ظاهر کرد اما در عین حال از همان ابتدا می‌توان از آثارش دعوی رسالت و وحی را استنتاج کرد. وی آثار خود را وحی از سوی خداوند و مترادف با قرآن می‌داند. در آثار محمد کریم خان کرمانی پیشوای مکتب شیخیه (شعبه رکنیه) که با باب مخالفت شدید می‌کرده، به این دعوی باب اشاره شده‌است.&lt;ref name=":3"&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=ازهاق الباطل|نام خانوادگی=کرمانی|نام=محمد کریم|ناشر=مکتبة السعادة|سال=1845 میلادی|شابک=|مکان=کرمان، ایران|صفحات=}}&lt;/ref&gt; به نظر کریم خان از همان اثر نخستین باب به نام قیوم الاسماء برمی آید که باب ادعای رسالت داشته‌است.&lt;ref name=":3" /&gt; در همان زمان نیز در کربلا عده ای از علمای شیعی و سنی و شماری از پیشوایان شیخیه و اهل تصوف در فتوایی دست جمعی به همین نتیجه رسیده بودند.&lt;ref name=":12"&gt;{{یادکرد ژورنال|نویسنده=Moojan Momen|عنوان=The Trial of Mullá 'Alí Bastámí: A Combined Sunní-Shí'í Fatwá against The Báb|ژورنال=Iran: Journal of the British Institute for Persian Studies, 20, pages 113-143|ناشر=|تاریخ=1982|زبان=English|شاپا=|doi=|پیوند=|تاریخ دسترسی=}}&lt;/ref&gt;

====مرحله اول (سه سال نخست)====

در سه سال اول باب در ظاهر دعوی بابیت داشت&lt;ref name=":2" /&gt; ولی از آغاز سه سال بعد در آنِ واحد (و نه بتدریج) مدعی قائمیت، نبوت و مظهریت خدا بود. اما با اینکه از آغاز سه سال دوم ادعای او چنین بود ولی بخاطر عدم توزیع کتاب بیان فارسی و عربی بمدت یک سال، اکثر بابیان و مردم از این ادعا خبری نداشتند. یعنی در تمامی سه سال دوم باب خود را پیامبر نوین می‌دانست اما بتدریج آن را آشکار نمود. به همین ترتیب در سه سال اول نیز باب خود را قائم و پیامبر می‌دانسته است اما بخاطر آماده نبودن مردم بتدریج مقام خود را آشکار نموده است.&lt;ref name=":1" /&gt; برای درک این مطلب به چهار نکته اشاره می‌شود:

اول اینکه خود باب بارها و به صراحت بیان کرده است که چون مردم آماده نبودند مقام خود را با حکمت ظاهر کرده است تا مرم مضطرب نشوند از امر جدید و کتاب جدید:&lt;blockquote&gt;نظر کن در فضل حضرت منتظر که چقدر رحمت خود را در حق مسلمین واسع فرموده تا آنکه آنها را نجات دهد. مقامی که اول خلق است و مظهر انّنی انا الله چگونه خود را باسم بابیت قائم آل محمد (ص) ظاهر فرمود و به احکام قرآن در کتاب اول حکم  فرموده تا آنکه مردم مضطرب نشوند از کتاب جدید و امر جدید. &lt;ref name=":86000"&gt;باب دلائل السبعه ص. ۲۹&lt;/ref&gt;&lt;/blockquote&gt;از این لحاظ باب بعینه مانند پیامبران دیگر رفتار کرده است. تنها در اواخر ایام مسیح بود که مسیح از پطرس سؤال کرد که مردم دعوی او را چه می‌دانند و او در جواب دعاوی گوناگونی را مطرح کرد که هیچیک حقیقت نداشت. (مرقس ۸:۲۷-۲۹) یعنی مسیح نیز بتدریج دعوی راستین خود را مطرح کرد و حتی پس از شهادتش نیز اکثر مسیحیان مسیح را بانی شعبه ای از یهود می‌دیدند و این پولس بود که بر استقلال مسیحیت از آئین یهود تأکید کرد و مثلاً لزوم ختنه را نفی کرد که در ابتدا با مخالفتهای جدی دیگر مسیحیان روبرو شد. بر طبق قرآن نیز ابراهیم برای آماده ساختن مردم اول خود را بنده ستارگان و آنگاه ماه و سپس خورشید و بالاخره خدا معرفی نمود. &lt;ref name=":47000"&gt;انعام ۷۶-۷۹&lt;/ref&gt; نگاهی به آیه های قرآن در دوران مکه و مدینه نیز تحول ماهیت اسلام را بخوبی نشان می‌دهد. بعلاوه بر طبق احادیث اسلامی از بزرگترین مشخصات قائم کاربرد تقیه است و بنابراین قائم راستین هر که باشد در اظهار مقام راستین خود باید که دست به تقیه بزند. &lt;ref name=":69000"&gt;بحارالانوار ۵۱:۲۱۸&lt;/ref&gt;

دوم اینکه اگر چه در سرتاسر آثار سه سال اولش، باب خود را ظاهراً بعنوان باب امام معرفی می‌کند اما از همه آن آثار کاملاً آشکار است که دعوی راستین او این است که وی پیامبری نوین است. این مطلب آنچنان واضح است که در همان زمان نیز برخی از دشمنان باب در کتابهای ردیه خود مانند ازهاق الباطل نوشته حاجی کریمخان کرمانی بر همین نکته یعنی اینکه باب دعوی رسالت و نبوت دارد تأکید کردند.&lt;ref name=":3" /&gt; در همان زمان نیز در کربلا عده ای از علمای شیعی و سنی و شماری از پیشوایان شیخیه و اهل تصوف در فتوایی دست جمعی به همین نتیجه رسیده بودند.&lt;ref name=":12" /&gt; علت این موضوع ساده است. مثلاً از روز اول ظهورش باب دلیل حقانیت خود را نزول آیات از زبان و قلمش اعلان نمود. اولین اثر باب پس از اعلان دعویش در سال ۱۲۶۰ هجری قمری یعنی کتاب تفسیر یوسف از ابتدا تا انتها به شأن آیات نوشته شده است. اما به باور قرآن و اسلام تنها پیامبر است که با دریافت وحی توسط جبرئیل می‌تواند آیات بیاورد و هیچ انسان دیگری نه امام، نه باب امام، و نه حتی خود پیامبر در حالت عادی نمی تواند آیات نازل کند. آیات کلام خداست و تنها توسط وحی الهی بر پیامبر نازل می‌شود و سخنان دیگر پیامبر آیات نیست اگر چه مقدس و محترم است	. بنابراین اینکه باب در آن زمان عین حال خود را باب امام هم معرفی می‌کرد تنها یک معنا داشت و آن این بود که همه این مقامها در وجود خود باب نهفته است. یعنی همه مقامات روحانی که در دوران اسلام توسط افراد گوناگون ظاهر شده است در ظهور باب همگی در وجود او تحقق می‌یابد. به همین دلیل هم بود که بعداً باب بیان کرد که اگر چه حروف حی بازگشت امامان و دیگر افراد مقدس اسلامند ولی آن نوع نوشته هائی که با مقامشان انطباق دارد و طبعاً باید توسط آن حروف حی ظاهر شود در این دور همگی و بدون استثناء از خودش و تنها توسط خودش نازل می‌گردد. &lt;ref name=":65000"&gt;بیان فارسی  ۳:۱۶&lt;/ref&gt;

سوم اینکه خود باب در آثار بعدیش حقیقت بالا را صریحاً توضیح داده است. مختصر آنکه باب انسان را دارای چهار رتبه می‌داند: فؤاد، روح یا عقل، نفس و جسد. در عوالم روحانی چهار مرتبه نقطه، نبوت، امامت، و بابیت هم معادل این چهار رتبه بشمار می‌آیند. در نتیجه باب بیان می‌کند که در واقع فؤاد پیامبر همان مقام نقطه و الوهیت نقطه است، روح یا خرد پیامبر همان مرحله نبوت یا عبودیت پیامبر است، نفس او مقام امامت است و جسد او مقام بابیت است. در دور اسلام از طریق تجلی حقیقت محمد این مقامات به شکل افراد متعددی ظاهر شدند. اما در ظهور باب وی در آن واحد باب امام است که جسد خودش است، خود امام است که نفس خودش است، پیامبر است که روح خودش است، و مظهر خداست که فؤاد خودش است. بنابراین باب اگر چه بگونه ای سخن گفت که «مردم مضطرب نشوند از کتاب جدید و امر جدید» اما در واقع نیز از روز اول بر رسالت و نبوت خود تصریح می‌کرد. بعوان مثال همین مطلب را باب اینچنین توضیح می‌دهد:&lt;blockquote&gt;لا یری فی مقام فؤادی الّا الله وحده فانه ظهور الربوبیة من الله ربی و خالقی ولا فی مقام روحی ای عقل البسیط الجوهری والعناصر العفیف الالهی الّا محمد رسول الله... ، ثم اشهد فی مقام نفسی مظاهر الثلاثة والعشر کلهن...، ولا فی مقام جسدی الذی هو مقام التراب لاثبات مراتب الثلاثة الماء والهواء والنار. &lt;ref name=":24000"&gt; تفسیر آیه نور شماره ۲&lt;/ref&gt;&lt;/blockquote&gt;چهارم اینکه حتی القاب باب در آثار اولیه اش نیز بر دعوی راستینش دلالت می‌کند. مثلاً از اولین صفحه تفسیر سوره یوسف باب خود را ذکر نامید. اما ذکر در همان سوره یوسف قرآن که کتاب باب تفسیر آن سوره است به معنای خود قرآن و خود سوره یوسف آمده است: «ان هو الا ذکر للعالمین». &lt;ref name=":7000"&gt;یوسف آیه ۱۰۴&lt;/ref&gt; همینطور بارها در قرآن خود قرآن ذکر نامیده شده است  مثل «انّا نحن نزّلنا الذکر و انّا له لحافظون». &lt;ref name=":46000"&gt;سوره حجر آیه ۹&lt;/ref&gt; خود این مطلب به این معناست که باب از روز اول حقیقت خود را کلمه الهی و قرآن و مسیح می‌داند.

====مرحله دوم (سه سال پایانی)====
در سه سال اول رسالت خود باب خویشتن را در ظاهر بعنوان باب قائم معرفی می‌کرد اگر چه در همان سه سال هم سخنانش نشان می‌داد که او در واقع مدعی است که پیامبر نوینی است. اما ظاهر نوشته هایش بر مقام بابیت امام دلالت می‌کرد.&lt;ref name=":2" /&gt; اما با ورود به ماکو یعنی در سر آغاز سه سال دوم رسالتش، از همان اول در دو کتاب بیان فارسی و بیان عربی باب دعوی راستین خود را صدها بار تصریح کرد یعنی از همان صفحه اول توضیح داد که دوران اسلام به پایان رسیده، روز قیامت فرارسیده و او هم پیامبری نوین است هم قائم موعود است و هم آنکه بعنوان نقطه دارای دوجنبه الوهیت و عبودیت است که معمولاً کسانی که با باب و نوشته های او آشنائی ندارند یا به غرض و یا از ناآگاهی این کلمات را حمل بر ادعای خدائی کردند.&lt;ref name=":15" /&gt; در هرحال همه این ادعاها از اولین روز نوشتن بیان در اوائل دوران ماکو تصریح شده است و نه آنکه بتدریج و بعدها مطرح شود. بعنوان مثال در باب اول از واحد اول یعنی در آغاز بیان فارسی، باب می‌گوید که اولین چیزی که خدا فرض کرد اقرار به توحید خداست ولی معرفت کلمه توحید منوط است بمعرفت نقطه بیان که او کسی است که خدا او را «ذات حروف سبع» قرار داده (یعنی علی محمد که اسمش از هفت حرف تشکیل می‌شود) و هر کس که یقین کند که او همان ظهور بعدی نقطه قرآن (حقیقت پیامبر اسلام)، ظهور اول نقطه بیان، و همان مقام مشیت اولیه ای است که قائم بنفس خود بوده ولی کل شئی به امر او خلق می‌شوند چنین شخصی کینونتش براستی بر توحید خدا شهادت داده است:&lt;blockquote&gt;و در باب اول از عدد کل شیئ (کتاب بیان) امری که خداوند عز و جل فرض نموده کلمه لا اله الا الله حقاً حقاً، اذ کل بیان راجع باین کلمه خواهد شد و نشر آخر از این کلمه خواهد شد. و معرفت این کلمه منوط است بمعرفت نقطه بیان الذی قد جعله الله ذات حروف السبع و من یوقن انها نقطة القرآن فی اخریها و نقطة البیان فی اولیها و انها هی مشیة الاولیة التی انها قائمة بنفسها و کل شیئ یخلق بامره و قائم بها فاذاً قد شهدت کینونته علی توحید ربه. &lt;ref name=":104000"&gt;بیان فارسی ۱:۱&lt;/ref&gt;&lt;/blockquote&gt;آنگاه در باب پانزدهم یعنی چهارده باب بعد، باب خود را قائم هم معر فی می‌کند: «حضرت حجت ظاهر شد بآیات و بینات بظهور نقطه بیان که بعینها ظهور نقطه فرقان است.» &lt;ref name=":89000"&gt;بیان فارسی ۱:۱۵&lt;/ref&gt; و البته در سرتاسر بیان فارسی باب توضیح می‌دهد که همه پیامبران مانند آینه‌ای می‌باشند که در آنها اسماء خدا تجلی می‌کند و در نتیجه علاوه بر مقام عبودیتشان دارای مقلم الوهیت هم هستند درست همانگونه که آینه دارای مقام خورشیدی است یعنی وقتی خود آینه دیده نشود بلکه صرف تصویر خورشید در آن دیده شود آنوقت در پیامبر جز خدا دیده نمی‌شود: &lt;blockquote&gt;خداوند از برای شمس حقیقت دو مقام خلق فرموده یکی مقام غیب ذات او که مظهر الوهیت است...و این آیتی است که در او آیتیت دیده نمی شود بل نفس ظهور الله و ذات بطون الله و علوّ علوّ الله و سموّ سموّ الله و کینونیت ازل و ذاتیت قدم و طلعت صرفه بحته لم یزل ذکر می‌شود...چنانچه ناظر در حین نظر در مرات نمی بیند الا مثال خود را در او و قصد نمی کند نفس مرات را. &lt;ref name=":44000"&gt;بیان فارسی ۴:۱&lt;/ref&gt;&lt;/blockquote&gt;

===آموزه‌ها===
یکی از آموزه‌های اساسی باب تداوم و تکامل ادیان است.&lt;ref name=":93000"&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=Resurrection and Renewal: The Making of the Babi Movement in Iran|نام خانوادگی=Amanat|نام=Abbas|ناشر=Cornell University Press|سال=1989|شابک=|مکان=Ithaca|صفحات=245|زبان=English}}&lt;/ref&gt; با پیشرفت انسان در طول تاریخ، تجلی الهی به تدریج در ادیان ظاهر می‌شود و جلوه ای کاملتر و جامعتر از خود به منصّه ظهور می‌گذارد.&lt;ref name=":19"&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=Gate of the Heart Understanding the Writings of the Bab|نام خانوادگی=Saiedi|نام=Nader|ناشر=Wilfrid Laurier University Press|سال=2008|شابک=978-1-55458-056-9|مکان=Canada|صفحات=243-245|زبان=English}}&lt;/ref&gt; هر دینی در زمان خود و به نسبت به گذشته کامل است و در عین حال کمالِ بالقوه اش ظهور دیانتِ بعد است که شکوفایی کمالات بالقوه دیانت و مدنیت قبل در آن ممکن می‌شود.&lt;ref name=":20"&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=Gate of the Heart: Understanding the Writings of the Bab|نام خانوادگی=Saieidi|نام=Nader|ناشر=Wilfrid Laurier University Press|سال=2008|شابک=978-1-55458-056-9|مکان=Canada|صفحات=256|زبان=English}}&lt;/ref&gt; مثلاً کمالِ تورات، انجیل و کمالِ انجیل، قرآن است و اکنون کمالِ قرآن بصورت بیان و در آئینی که باب آورده، ظاهر شده‌است.&lt;ref name=":20" /&gt; بر اساس همین منطق، هیچ دینی به گفته باب آخرین دین نیست،&lt;ref name=":21" /&gt;&lt;ref name=":19" /&gt; بلکه برای نیازهای دوره ای محدود از تاریخ بشر ظهور یافته‌است.&lt;ref name=":21" /&gt;&lt;ref name=":19" /&gt; بر اساس همین اصلِ تکامل و شکوفایی ادیان، باب نتیجه می‌گیرد که نتیجه و ثمره آیین او باید شناخت و ایمان به «مَن یُظهره الله» موعود آئین بیان باشد.&lt;ref&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=Gate of the Heart: Understanding the Writings of the Báb|نام خانوادگی=Saiedi|نام=Nader|ناشر=Wilfrid Laurier University Press|سال=2008|شابک=978-1-55458-035-4|مکان=Canada|صفحات=241-242|زبان=English}}&lt;/ref&gt; به باور باب، آثار وی برای اولین بار حقایق نهفته و باطنی مفاهیم اسلامی و آیات قرآنی را آشکار می‌کند، حقایقی که به عقیده او با باور رایج میان مسلمانان تفاوت بسیار دارد.&lt;ref name=":26"&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=Gate of the Heart: Understanding the Writings of the Bab|نام خانوادگی=Saiedi|نام=Nader|ناشر=Wilfrid Laurier University Press|سال=2008|شابک=978-1-55458-056-9|مکان=Canada|صفحات=227|زبان=English}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=":4" /&gt;

مفهوم قیامت و معاد از نظر باب نه پایان تاریخ بلکه پایان یک مرحله از تکامل بشر یعنی پایان دوران یک دین و آغاز ظهور دین بعدی است.&lt;ref name=":23"&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=Saiedi, Nader. Gate of the Heart: Understanding the Writings of the Bab|نام خانوادگی=Saiedi|نام=Nader|ناشر=Wilfrid Laurier University Press|سال=2008|شابک=978-1-55458-056-9.|مکان=. Canada|صفحات=254-255|زبان=English}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=":24"&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=Logos and Civilization: Spirit, History, and Order in the Writings of Baha'u'llah|نام خانوادگی=Saiedi|نام=Nader|ناشر=University Press of Maryland|سال=2000|شابک=1-883053-63-3|مکان=|صفحات=68-69|زبان=English}}&lt;/ref&gt; پس قیامت مسیحیت با ظهور پیامبر اسلام به وقوع پیوست و قیامت اسلام در سال ۱۲۶۰ هجری قمری با ظهور باب اتفاق افتاد.&lt;ref name=":23" /&gt; دوزخ و بهشت نیز نه محلی برای شکنجه ابدی برخی مردم یا محلی برای تمتّع جسمی و جنسی برخی دیگر است بلکه معانی روحانی دارد. بهشت شناخت و رضای خدا از طریق ایمان به فرستاده خداوند و عمل به ارزشهای نوین او برای شکوفایی کمالات روحانی است و دوزخ محرومیت از این تکامل.&lt;ref name=":24" /&gt; باب، عدل الهی را مستلزم اختیار بشر و نیز استمرار فیض هدایت الهی بر طبق تکامل وقفه ناپذیر انسان و جامعه می‌داند و در نتیجه اعتقاد به انتهای نبوت و رسالت نفی کامل عدل الهی است.&lt;ref name=":43000"&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=Gate of the Heart: Understanding the Writings of the Bab|نام خانوادگی=Saiedi|نام=Nader|ناشر=Wilfrid Laurier University Press|سال=2008|شابک=978-1-55458-056-9|مکان=Canada|صفحات=220-221|زبان=English}}&lt;/ref&gt; بعلاوه عدل الهی اقتضاء می‌کند که دلیل حقانیت یک پیامبر قابل دسترسی و تحقیق برای همگان باشد و در نتیجه تصور اینکه دلیل حقانیت پیامبران معجزات باشد با عدل الهی تضاد دارد چرا که در آن صورت دلیل پیامبر تنها برای کسانی قابل دسترسی می‌شود که در همان‌جا و همان زمان حاضر بوده باشند. پس عدل الهی مستلزم باور به حجیت کلام پیامبر است.&lt;ref name=":26" /&gt;

====مَن یُظهره الله====
از اساسی‌ترین آموزه‌های سید علی محمد باب این نکته است که نتیجه و ثمره آیین او باید شناخت و ایمان به «مَن یُظهره الله» باشد.&lt;ref name=":162"&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=Gate of the Heart: Understanding the Writings of the Bab|نام خانوادگی=Saiedi|نام=Nader|ناشر=Wilfrid Laurier University Press|سال=2008|شابک=978-1-55458-056-9|مکان=Canada|صفحات=344-351|زبان=English}}&lt;/ref&gt; باب به کرّات در آثار خود به ظهور «مَن یُظهره الله» اشاره می‌کند&lt;ref name=":11"&gt;BÁBISM By Edward G. Browne.p۳۳۸&lt;/ref&gt; و از پیروان خود می‌خواهد که شناخت و ایمان خود را به تصدیق هیچ‌کس حتی خود باب و هیجده حوّاری اولیه وی (حروف حی) مشروط نکنند و موعود را از آثار و صفات خود او بشناسند و نه از اشاره و دلالت دیگران.&lt;ref name=":30"&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=Gate of the Heart: Understanding the Writings of the Báb|نام خانوادگی=Saiedi|نام=Nader|ناشر=Wilfrid Laurier University|سال=2008|شابک=978-1-55458-056-9|مکان=Canada|صفحات=290-291|زبان=English}}&lt;/ref&gt; باب حتی پیروانش را برحذر می‌دارد که مبادا مانند ادیان قبل که با استدلال به کتاب آسمانی خود از پیامبر بعدی محروم شدند با استدلال به آثار باب از ایمان به «مَن یُظهره الله» محروم شوند،&lt;ref name=":02"&gt;{{یادکرد کتاب|نشانی=http://reference.bahai.org/fa/t/se/GPB/gpb-106.html|عنوان=قرن بدیع|نام خانوادگی=ربانی|نام=شوقی|ناشر=موسسه معارف بهائی|سال=۱۱۹۲|شابک=|مکان=کانادا|صفحات=۹۱}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=":30" /&gt; مقام موعود به گفته باب بالاتر از آنست که حتی آثار خود باب لیاقت اشاره به وی را داشته باشد.&lt;ref name=":30" /&gt; باب در آثارش از نزدیکی ظهور موعود می‌گوید و برای زمان ظهور او به سال نه و سال نوزده اشاره می‌کند.&lt;ref name=":17"&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=Gate of the Heart Understanding the Writings of the Bab|نام خانوادگی=Saiedi|نام=Nader|ناشر=Wilfrid Laurier University Press|سال=2008|شابک=978-1-55458-056-9|مکان=Canada|صفحات=۳۴۸–۳۵۷|زبان=English}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name="IranicaDivisions" /&gt; نوزده سال بعد از دعوت باب، [[بهاءالله]] در سال ۱۸۶۳ در جمع یارانش و بعدتر در سال ۱۸۶۶ بصورت عمومی تر ادعای من یظهره اللهی کرد&lt;ref name="autogenerated3"&gt;Smith, Peter (2000). "He whom God shall make Manifest". A concise encyclopedia of the Bahá'í Faith. Oxford: Oneworld Publications. pp. 180–181. ISBN 1-85168-184-1.&lt;/ref&gt; و عموم بابیان به وی ایمان آوردند.&lt;ref name="Balyuzi 1973" /&gt;&lt;ref name=":14"&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=Iran: A Modern History|نام خانوادگی=Amanat|نام=Abbas|ناشر=Yale University Press|سال=2017|شابک=0300112548, 9780300112542|مکان=|صفحات=246|زبان=English}}&lt;/ref&gt; 

====جهان بینی: بازسازی مفهوم خدا، پیامبر، دین، تاریخ و رستاخیز====
آثار باب از جمله بیان فارسی همه مفاهیم سنتی مذهبی را بازسازی می‌کند و اندیشه ای که در آن عرفان با زمانمندی تمدن (هشیاری تاریخی) و آزادی انسان پیوند می‌یابد را ارائه می‌کند.&lt;ref name=":15"&gt;{{یادکرد وب|عنوان=باب و آئین بابی|نشانی=https://user-hrqc9mo.cld.bz/Persian-Publications/bb-w-ay-yn-bby|بازبینی=2019-04-28|نویسنده=نادر سعیدی|کد زبان=fa|تاریخ=2018-74-78}}&lt;/ref&gt;

=====مفهوم خدا=====
مفهوم خدا در اندیشه باب کاملاً استعلائی است یعنی خدا منزه و مقدس از هر تعریف و وصف است. این اندیشه درست نقطه مقابل تعریف خدای انسان گونه است که در ان خدا همان صفات انسان را دارد منتها بنحو بی نهایت. مثلاً انسان دارای علم و قدرت است و به همین ترتیب خدا هم می‌شود عالم و قادر منتهی در حد نهایت. اندیشه سنتی مذهبی در باره انسان بیشتر خدائی انسان گونه بوده است. اما همانگونه که فوئرباخ و مارکس در غرب نشان دادند خدای انسان گونه محصول خود بیگانگی انسان است یعنی آدمی صفات و طبیعت خود را از خود بیگانه ساخته و آن را به ابرها فرافکنی نموده و خدا را خلق کرده است.  از نظر باب خداوند را نمی توان شناخت چه که او برتر از مفاهیم زبانی ماست. این مفاهیم مخلوق آدمی است که خود مخلوق خداست. چگونه می‌تواند خدا به توسط مخلوق مخلوقش محدود و شناخته شود. ذات و صفات خدا یکی است و بنابراین وقتی می‌گوئیم خدا عالم است مفهوم علم خدا را مطلقاً نمی دانیم چیست چرا که این علم با قدرت و کرم و زیبائی و نور یکی می‌باشد و البته ما از چنین نوع علمی هیچگونه  تصوری نداشته و نداریم.&lt;ref name=":15" /&gt; بعنوان مثال در صحیفه عدلیه باب می‌نویسد:&lt;blockquote&gt;و ذات معروف نزد احدی نیست زیرا که معرفت فرع وجود و اقتران است و ماسوای آن وجودی در رتبه آن ندارند چه حد آنکه به اقتران محتاج شوند و احدی نشناخته است خداوند را غیر از ذات مقدس او و احدی توحید نکرده خداوند را غبر از ذات مقدس او. و هر کس ادعای معرفت او را نماید کافر است به شهادت نفس خودش که ممکن و حادث است. &lt;ref name=":1000"&gt;صحیفه عدلیه ص ۱۵&lt;/ref&gt;&lt;/blockquote&gt;کتاب بیان فارسی نیز با تأکید بر همین تنزیه خدا آغاز می‌شود:&lt;blockquote&gt;تسبیح و تقدیس بساط قدس عز مجد سلطانی را لائق که...متعالی از ادراک کلشیئ بوده وهست. خلق نفرموده آیه عرفان خود را در هیچ شیئ الا بعحز کلشیئ از عرفان او و تجلی نفرموده بشیئ الا بنفس او اذ لم یزل متعالی بوده از اقتران بشیئ. &lt;ref name=":104000" /&gt;&lt;/blockquote&gt;اما از طرف دیگر بالاترین هدف و غایت خلقت شناسائی و عشق به خداست. از انجا که خدا را در حقیقت او نمی توان شناخت در نتیجه باب می‌گوید که خدا محض فضلش خود را برای خلق توصیف می‌کند تا آنکه آدمیان بر اساس توصیف خدا از خودش او را بشناسند و توصیف نمایند. اما این توصیف خدا از خود دیگر توصیف ذات خدا نیست بلکه این توصیف، حقیقتی است مخلوق خدا که عبارت از تجلی خدا در جهان است و در نتیجه صفات  خدا که با آن خدا را توصیف می‌کنیم توصیف خدا در سطح خدا نیست بلکه محصول تجلی خدا در ظرفیت محدود جهان است چنانکه در گفته بالا باب می‌گوید که تجلی خدا به هر چیز «بنفس» آن چیز است. مثلاً تصویر آفتاب در آینه اگر چه از آفتاب حکایت می‌کند اما این تصویر در چارچوب ویژگیهای آینه ظاهر می‌شود و هرگز با خود خورشید یکی نیست.&lt;ref name=":15" /&gt; باب در تفسیر حدیث حقیقت می‌گوید که  این وصف خدا از خود، که نه خود خدا بلکه مخلوق خداست، در وهله اول حقیقت پیامبران و در وهله دوم حقیقت هر چیز است و بنابراین شناسائی حقیقت خود و شناسائی پیامبر عبارت از شناسائی خدا در رتبه انسان می‌گردد:&lt;blockquote&gt;فاعلم انٌ الحق قديم و الممكن حادث و الحق اجلٌ من ان ينزل الی الامكان, و الامكان ممتنع فيه الصعود الی الازل. فوجب فی الحكمة علی الحقٌ القديم ان يصف نفسه للخلق حتٌی يعرف الخلق بارئهم و يبلغ الممكن غايته من فيضه القديم. و هذا الوصف مخلوق لا يشبه بوصف و هو اية ليس كمثله شيئ. و هذا الوصف حقيقة العبد من عرفه عرف ربّه... و ذلك الوصف المعبٌر فی بعض المقامات بالفؤاد, و هذا الوصف الربوبية التی هی كنه العبودية، و الاية التی اراها الله فی الافاق و الانفس حتٌی يتبيّن للخلق انٌه الحقٌ. &lt;ref name=":52000"&gt;تفسیر حدیث حقیقت&lt;/ref&gt;&lt;/blockquote&gt;

=====مفهوم پیامبر=====
بنابراین شناسائی خداوند از طریق شناسائی تجلی خدا در این دنیا و خصوصاً به شکل تجلی خدا به یک پیامبر صورت می‌پذیرد که در هر زمان او را برای تکامل بشر بر گزیده است. اما مفهوم پیامبر و دین در کتاب بیان فارسی دستخوش نوآوری همه جانبه می‌گردد و در واقع نظریه باب در باره حقیقت و هویت پیامبران، هم از اندیشه مسیحی و هم از اندیشه اسلامی فراتر می‌رود در عین حال که آن دو مفهوم متناقض را با یکدیگر آشتی می‌دهد.&lt;ref name=":15" /&gt; کلید درک این نطریه نوین باب در تعبیر او از پیامبران بعنوان نقطه و تشریح وی از مقام نقطه آشکار می‌گردد. در بیان فارسی چنین آمده است:&lt;blockquote&gt;فی انّ للنقطة مقامين  مقام ينطق عن اللّه و مقام ينطق عمّا دون اللّه ذلك مقام عبوديته لذلك المقام الذی به يعبد اللّه بالليل و النهار و يسبح له بالغدو و الاصال  ملخص اين باب انكه خداوند از برای شمس حقيقت دو مقام خلق فرموده يكی مقام غيب ذات او كه مظهر الوهيت است كه آنچه آيات نازل ميفرمايد از قبل او ميكند...و دون اين آيت كه در او است خلق او است &lt;ref name=":44000" /&gt;&lt;/blockquote&gt;پس نقطه دارای دو رتبه است رتبه الوهیت و رتبه عبودیت. یعنی هر پیامبر مانند آینه پاکی است که از دو رتبه تشکیل می‌شود یکی جنبه عبودیت و ماهیت آن است یعنی ویژگیهای شیشه آن آینه. پیامبران از لحاط جنبه عبودیتشان با هم فرق دارند یعنی جنبه های بدنی و انسانی و تاریخی آنان با یکدیگر تفاوت دارند. اما حقیقت آینه نه شیشه آن بلکه تصویری است که از خورشید یعنی از خدا در صفحه آن شیشه نقش می‌بندد. این تصویر، خود خدا نیست اما از خدا حکایت می‌کند یعنی در این آینه جز خورشید را نمی توان دید و این همان بالاترین توصیف خدا از خود برای دنیاست. این تجلی خدا در وجود پیامبر عبارت از الوهیت پیامبر است. از این لحاظ همه پیامبران با یکدیگر یکی هستند و این رتبه مشتر ک، یعنی الوهیت نقطه، حقیقت راستین پیامبر است.&lt;ref name=":15" /&gt; 

نظریه باب مفهومی نوین از پیامبر شناسی را بدست می‌دهد. نظریه یهود که در اسلام نیز تأکید می‌گردد پیامبر را صرفاً دارای جنبه عبودیت می‌داند. در آیه شهادت هر مسلمانی بر اینکه محمد رسول و عبد خداست اقرار می‌کند. در این نظریه پیامبر انسانی است که با الوهیت از طریق فرشته خدا که در خواب یا بیداری بر او ظاهر می‌شود تماس می‌یابد و تنها آن پیامی را که جبرئیل به او یاد می‌دهد به مردم می‌رساند و معنای رسول بودن هم همین رساندن پیامی است که او از خدا دریافت می‌کند. اما انجیل یوحنا و نوشته های پولس قدیس، مسیج را بعنوان «کلمه» خدا که مخلوق نیست و بر هستی سبقت و قدمت دارد و در واقع خود خداست معرفی نمود و در نتیجه مسیج را نه بعنوان عبودیت بلکه بعنوان الوهیت معرفی نمود. از این رو مسیجیان مقام مسیح را برتر از هر پیامبری می‌شمارند چرا که بر خلاف مسیح آنان صرفاً جنبه عبودیت دارند. با آنکه قرآن این نظریه مسیجی را نقد می‌نماید ولی بسیاری از مسلمانان در عین آنکه بر عبودیت پیامبر اسلام تأکید می‌نمایند برای او قدمت بر جهان (مقام لولاک) قائل شده و در داستان معراج او را فراتر از هر پیامبری توصیف می‌کنند. اما نظریه باب بر آنست که اولاً همه پیامبران دارای دوجنبه عبودیت و الوهیت هستند. دوم آنکه این جنبه الوهیت عبارت از تحلی خدا در دل آنان است و نه خود خدا. بنابراین وحی و فرشته و کلام خدا امری خارجی نیست بلکه حقیقت وجود همه پیامبران یعنی جنبه الوهیت آنان است. سوم آنکه همه پیامبران یکی هستند و هیچیک بر دیگری برتری ندارند. چهارم آنکه اگر چه حقیقت پیامبران نسبت به دنیای مادی قدمت و سبفت دارد اما آن حقیقت نیز مخلوق خداست و به نسبت به ذات خدا نیستی محض است. پنجم آنکه حقیقت پیامبر عبارت از کلمه یا کتاب ناطق است در حالیکه آیاتی که وحی الهی است و از قلم و زبان او جاری می‌شود کلمه و کتاب صامت است. پیامبر نه تنها کلام خدا را به مردم می‌آورد بلکه خود او حقیقت همان کلام است. اما این امر منحصر به یک پیامبر نیست بلکه همه پیامبران چنینند. ششم آنکه بزرگترین دلیل و حجت یک پیامبر اول خود پیامبر و آنگاه کلمات و کتاب اوست.&lt;ref name=":15" /&gt;

=====مفهوم دین و تاریخ=====
منطق پیامبر شناسی در آثار باب ضرورتاً مفهوم دین را دستخوش انقلابی بنیادی می‌کند. بیدین ترتیب که دین پدیداری پویا و زمانمند و تاریخی می‌گردد و بدین ترتیب هیچ دین و هیچ پیامبری آخرین دین و آخرین پیامبر نمی شود.&lt;ref name=":21" /&gt;&lt;ref name=":19" /&gt;  دیدیم که حقیقت پیامبران که جنبه الوهیت آنان است یکی است و آنان تنها در جنبه ظاهری و تاریخی خویش با هم تفاوت دارند. بیان فارسی به همین علت همه پیامبران را رجعت یکریگر می‌شمارد یعنی صفات مشترک روحانی آنان یکی است و در نتیجه آن حقیقت مشترک در زمانه و فرهنگهای متفاوت و بر حسب اقتضاء و نیاز بشر در هر مرحله از تکامل خویش به شکل پیامبر جدیدی ظاهر می‌شود که در واقع همان پیامبر گذشته است اما پیام و کلامش با زمان انطباق یافته است.&lt;ref name=":21" /&gt;&lt;ref name=":19" /&gt;  نوزده باب واحد اول بیان فارسی در واقع بیان این اصل می‌شود که باب بعنوان نقطه بیان رجعت محمد بعنوان نقطه فرقان است و همینگونه هجده حروف حی نیز رجعت صفات هجده نفس مقدس در باور شیعه دوازده امامی هستند (چهارده معصوم و ابواب اربعه). همه پیامبران اولین و آخرین پیامبرند چرا که همه یکی هستند اما هریک به اقتضاء زمان و تکامل بشر بصورت نوینی ظاهر می‌گردند. اما این تکامل روحانی بشر پایان و نهایتی ندارد و در نتیجه برای بزرگترین فیض خدا یعنی نبوت و رسالت الهی انقطاع و پایانی در کار نیست. پس بر طبق باب هم یهودیان و هم مسیجیان و هم مسلمانان درست می‌گویند که پیامبرشان آخرین پیامبر است منتهی نه فقط یکی از آنان بلکه همه شان درست می‌گویند چرا که همه پیامبران هم اولین پیامبرند و هم آخرین پیامبر اما برای تجدید دین و پیامری هرگز پایانی نیست. پیام پیان فارسی آشتی همه ادیان است چرا که اعلان می‌نماید که حقیقت همه ادیان یکی است.&lt;ref name=":15" /&gt;

بیان فارسی مفهوم دین را بکلی عوض می‌کند. در این نظریه دین نه آنستکه سنت پرستان مذهبی می‌گویند و نه آنکه جامعه شناسی ماده گرا می‌گوید. در مفهم اول دین صرفاً اراده خداست که مطلق است و ربطی به تاریخ ندارد و برای همین ایستا است یعنی مجموعه ای از احکام است که تا روز قیامت تغییر ناپذیرند. به باور بابی و [[آئین بهائی|بهائی]] چنیین تصوری  از دین باعث می‌شود که احکام دینی از بزرگترین موانع در راه تکامل بشر و تمدن بشمار آیند. اما جامعه شناسی مادی گرا نیز اگرچه تحول ادیان و دگر گونی آنرا می‌پذیرد ولی دین را اساساً پدیداری اجتماعی شمرده و از منشاء روحانی و الهی آن غفلت می‌کند و در نتیجه ادیان در تضاد با یکدیگر قرار گرفته و تنها بازتابی از ساختار و فرهنگ جامعه خویش می‌شوند. اما بیان فارسی بر آنستکه همه ادیان هم یکی هستند و هم متفاوت چرا که همه آنها از خدا می‌آیند و حقیقت همه ادیان یکی است چنانکه حقیقت همه پیامبران یکی است. اما دین صرفاً اراده الهی که بر بشر و جامعه تحمیل شود نیست. بر عکی دین محصول تعامل اراده الهی و درجه خاص تکامل انسان و تاریخ است. در نتیجه اگر چه دین حاصل وحی الهی است اما این وحی بر طبق نیاز بشر، تکامل انسان و جامعه است که شکل می‌گیرد. به عبارت دیگز دین هم امری است الهی و هم امری است تاریخی/اجتماعی. به زبان دیگر دین محصول ارتباط متقابل اراده الهی با نیازها و تکامل انسان و جامعه است. یعنی انسان و خدا هر دو در تحقق دین به نوعی مشارکت دارند.&lt;ref name=":21" /&gt;&lt;ref name=":19" /&gt;  از این روست که کتاب بیان فارسی آغاز دین بابی را نه زمان بعثت باب بلکه زمان آماده شدن اولین مؤمن به باب برای پذیرش پیام الهی تعریف می‌نماید. بیان فارسی سر آغاز آئین بابی را در مکالمه میان باب و ملا حسین بشرویه اعلان می‌کند و زمان دقیق آنرا بدست می‌دهد. («دوساعت و یازده دقیقه از شب پنجم جمادی الاولی سنه هزار و دویست و شصت» بیان فارسی ۲:۷)

=====مفهوم رستاخیز، بهشت و جهنم=====
بیان فارسی مفهوم قیامت را کاملاً تعبیری نوین می‌کند. مفهوم قیامت و معاد از نظر باب نه پایان تاریخ بلکه پایان یک مرحله از تکامل بشر یعنی پایان دوران یک دین و آغاز ظهور بعد است. پس قیامت مسیحیت با ظهور پیامبر اسلام صورت گرفت و قیامت اسلام در سال ۱۲۶۰ هجری قمری با ظهور باب اتفاق افتاد.&lt;ref name=":23" /&gt;&lt;ref name=":24" /&gt; برداشت متداول دنیای اسلام از روز قیامت و دوزخ و بهشت بر اساس ظاهر آیات قرآن قرار دارد. اما این مفهوم، جامعه و تاریخ را ایستا و غیر تاریخی می‌بیند، با مقتضیات خرد در ستیز است و با عدالت خدا که آدمی را که مدت کوتاهی خطا نموده تا به ابدیت در دوزخ مورد شکنجه قرار می‌دهد تضاد می‌یابد. این مفهوم عدالت سرمشق آدمیان هم می‌گردد و به همین دلیل سلطه فقهاء بر دولت معمولاً با اصول حقوق بشر منافات می‌یابد. همینطور بهشت اساساً بعنوان پدیداری مادی و جنسی و بعنوان فرافکنی آرزوهای جسمانی و انحطاط به ورطه مادی تصویر می‌گردد. بدین جهت باب بیان می‌کند که «مشاهده نمی شود که احدی از شیعه یوم قیامت را فهمیده باشد بلکه موهوماً امری را توهم نموده». &lt;ref name=":83000"&gt;بیان فارسی ۲:۷&lt;/ref&gt; از این روست که باب تعبیر نوینی از این مفاهیم بدست می‌دهد.&lt;ref name=":15" /&gt;

اولین مطلب این است که از نظر باب دوزخ و بهشت تنها متعلق به انسان نیست. به عبارت دیگر همه چیز در هستی دارای دوزخ و بهشت خود می‌باشد. بهشت عبارت است از شکوفائی کمالات بالقوه هر چیز. دوزخ عبارت است از محرومیت آن چیز از رسیدن به کمال خود. بیان فارسی بر این باور است که نه تنها آدمی بلکه طبیعت نیز مقدس است و دارای حق می‌باشد و وظیفه آدمی است که تا آنجا که در توان اوست بکوشد تا اشیاء به بهشت خود نائل شوند. به عبارت دیگر باب همه هستی را مظاهر خدا می‌بیند و انسان را موظف به حفظ محیط زیست می‌بیند. بعنوان مثال دو گفته بیان فارسی نقل می‌شود:&lt;blockquote&gt;بلكه از برای هر شيئ حكم فرموده كه مقتدرين بر هر شيئ آن شيئ را بعلوٌ كمال برسانند كه از جنّت خود ممنوع نگردد... و موآخذه از آن نفس خواهد شد كه با وجود قدرت چرا منع فيض نمودی. &lt;ref name=":28000"&gt;بیان فارسی ۴:۱۱&lt;/ref&gt;&lt;/blockquote&gt;&lt;blockquote&gt;و نهی شده كه كسی شيئ را با نقص ظاهر فرمايد با آنكه اقتدار بر كمال اون داشته باشد. مثلأ اگر كسی بنای عمارتی گذارد و آنرا بكمال آنچه در آن ممكن است نرساند هيچ آنی بر آن شيئ نميگذرد مگر انكه ملائكه طلب نقمت ميكنند بر خداوند بر او بلكه ذرّات آن بنا هم طلب ميكنند. زيرا كه هر شيئ در حدّ خود وصول الی ما ينتهی در حدّ خود را تمنّا دارد و همينقدر كه كسی مقتدر شد و در حقّ اون ظاهر نكرد از او سؤال ميشود. &lt;ref name=":11000"&gt;بیان فارسی ۶:۳&lt;/ref&gt;&lt;/blockquote&gt;دومین نکته در این است که در مورد آدمی و تکامل اجتماعی نیز همین مفهوم صدق می‌کند. بهشت راستین شکوفائی کمالات نهفته انسان است و چون حقیقت انسان جوهر روحانی اوست بنابراین بهشت و دوزخ نیز امری تاریخی می‌گردند. روز قیامت نه پایان تاریخ بلکه زمان ظهور یک پیامبر جدید با ارزشهای روحانی نوین است. هر کس که این ارزشهای نوین را بپذیرد و دل خود را به تجلی خدا در صورت پیامبر نوین و آیات او بازکند در واقع از گورستان غفلت و نادانی برخاسته و زندگی روحانی جیدی می‌یابد و این عرفان و تکامل روحانی رسیدن او به بهشت است.&lt;ref name=":15" /&gt; آنان که در مقابل خدا و پیامبر او حاضر شده اما پیام او را نمی پذیرند خود را از تکامل روحانی ممنوع ساخته اند و این محرومیت همان دوزخ است. بیان فارسی می‌نویسد:&lt;blockquote&gt;مراد از یوم قیامت یوم ظهور شجره حقیقت است...مثلاً از یوم بعثت عیسی (ع) تا یوم عروج آن، قیامت موسی بود که ظهور الله آن زمان ظاهر بود...و بعد، از یوم بعثت رسول الله (ص) تا یوم عروج آن قیامت عیسی (ع) بود که شجره حقیقت ظاهر شده در هیکل محمدیه...و از حین ظهور شجره بیان الی ما یغرب قیامت رسول الله (ص ) است که در قرآن خداوند وعده فرموده. &lt;ref name=":83000" /&gt;&lt;/blockquote&gt;اما چون تکامل انسان پایان ناپذیر است در نتیجه توقف در یک مرحله و عدم پیشرفت روحانی بموازات تجدید و تکامل ادیان چیزی نیست جز دوزخ. بنابراین مفهوم قیامت بجای آنکه بیانگر پایان تاریخ باشد بر عکس بیانگر این نکته است که تکامل جوامع بشری پایان ناپذیر است و هر مرحله جدیدی از این تکامل رستاخیز مدنیت گذشته است و تکرار این رستاخیز را نیز پایانی نیست چرا که هیچ دین و پیامبری آخرین دین، آخرین پیامبر، و آخرین مرحله تکامل انسان نیست.&lt;ref name=":15" /&gt;

=====اصل وحدت و یگانگی=====
همانگونه که نادر سعیدی خاطر نشان کرده است نوشته های باب را می‌توان به سه دسته تفسیم کرد.  دسته اول بیشتر به تفسیر آیات گذشته خصوصاً قرآن می‌پردازد. دسته دوم بیشتر فلسفه و مابعد الطبیعه را مورد بحث قرار می‌دهد. اما دسته سوم که با بیان فارسی و عربی آغاز می‌شود به قوانین و احکام آئین بابی بعنوان هم یک دین مستقل و هم وسیله ای برای آماده سازی مردم به ظهور موعود بیان یعنی من یظهره الله اقدام می‌کند. اما در هر سه مرحله و هر سه نوع نوشته های خویش باب بر اصل یگانگی هستی تأکید می‌نماید. منطق تفسیر باب بصورتی است که در تفسیر هر چیزی به حقیقت آن چیز نگاه می‌کند و چون حقیقت هر چیز تجلی خدا است پس در همه چیز جوهر روحانی آن یعنی جلوه حقیقت مشترک پیامبران را می‌بیند. در مباحث فلسفی خود باب همه هستی را مخلوق مراتب هفتگانه خلقت می‌بیند و در همه چیز اسماء و صفات و تجلی حق را می‌بیند. اینستکه احکام بیان فارسی هم نمادی از جوهر عرفانی انسان است و هدفش حصر توجه آدمیان به حقیقت خویش می‌باشد. اینستکه بیان فارسی مفهوم نوینی از هویت را بدست می‌دهد.&lt;ref name=":15" /&gt; 

در تعریف سنتی انسان، آدمیان بر اساس ویژگیهای گوناگونی که ایشان را از یکدیگر متمایز می‌کند معرفی می‌شوند.  علوم اجتماعی و فلسفۀ معاصر از جمله فلسفۀ پسا مدرن نیز اصولا مفهومی بعنوان انسان را نپذیرفته و بالعکس هویت آدمها را بر اساس قومیت، زبان، وطن، جنسیت، نژاد، مذهب و طبقه اجتماعی تعریف می‌نمایند.  نتیجه این طرز فکر آن است که آدمیان از طریق تفاوت و تضادشان با دیگر آدمیان شناسایی گردیده و در نتیجه امکان یگانگی و وداد در جهان بشری از میان می‌رود.  اما باب تعریف نوینی از انسان بدست می‌دهند.  در این تعریف، آدمی که جلوه ای از مقام نقطه یا مشیت است (که آنهم جلوه ای از خداست) همانند پیامبر دارای دو جنبه یا دو مقام است یکی جنبۀ الوهیت و دیگر جنبۀ عبودیت.  آدمی در بیان فارسی همانند یک آینه است که این آینه از دو قسمت تشکیل شده است یکی شیشۀ آینه است که این شیشه ها با یکدیگر تفاوت دارند، و دیگر تصویری است که از خورشید در این آینه ترسیم می‌گردد.  این خورشید چیزی جز صفات و اسماء خدا نیست.  به عبارت دیگرحقیقت آدمی آیه ونشان خداست که درشیشۀ ماهیت او متجلی و آشکار می‌گردد.&lt;ref name=":15" /&gt;  به عبارت دیگر آدمی از دو جنبه تشکیل شده است یکی وجودش که فیض تجلی الهی و صفات الهی است و دیگری ماهیتش که ویژگیهای خاص آن آدم است که او را از دیگرموجودات جدا می‌سازد.  فرهنگ بشر تاکنون اساسأ انسان را بعنوان خصوصیتهای شیشه یا ماهیت این آینه تعریف نموده است در حالیکه باب بشریت را دعوت می‌کند که به حقیقت و هویت راستین آدمیان یعنی صورت و مثال خدا که در آینۀ انسان تصویر شده است توجه کنند.  بدین ترتیب هویت راستین آدمیان همان حقیقت انسانیت آنان می‌شود که آنهم آیۀ خداست و از این جهت است که حقیقت آدمیان وحدت و یگانگی و عشق و وداد است:بیان فارسی چنین می‌گوید:&lt;blockquote&gt;خداوند از برای شمس حقیقت دو مقام خلق فرموده یکی مقام غیب ذات او که مظهر الوهیت است که آنچه آیات نازل می‌کند از قبل او می‌کند...و دون این آیت که در اوست خلق اوست...و در کینونت هر شیئی آیتی عن الله بوده و هست که به او توحید او را تواند کرد...و همین قسم هر شیئ به آیت خلقیت عبادت می‌کند محبوب خود را ولی نرسیده و نمی رسد الا به آیتی که عن الله در اوست که مدل بر اوست. &lt;ref name=":44000" /&gt;&lt;/blockquote&gt;نتیجه این مفهوم هویت اینستکه همگان مقدس و عزیز می‌گردند. از جمله بازتابهای این اندیشه بحث باب در کتاب الاسماء در مورد نام خداوند بعنوان «زارع» است. در کتاب الاسماء باب در باره ۳۶۱ اسم خدا بحث می‌نماید.  یکی از این اسم های خدا اسم زارع یا کشاورز است.  معمولاً زارع و کشاورز در رده بندی اجتماعی مقامی بسیار پائین داشته است.  اما باب زارع را بعنوان یک اسم خدا معرفی می‌کند و توضیح می‌دهد که خداوند بهترین زارع است.  چرا که دانه های آیات خودرا در دل و جان آدمیان می‌کارد و این دانه ها درزمینهای پاک بلافاصله رشد کرده ومیوه می‌بخشند.&lt;ref name=":15" /&gt;  ازاینجاست که این کشاورز الهی مردم را به تطهیر دل فرا می‌خواند.  درسرآغاز بحث خود باب بزبان آیات واز زبان خدا می‌گوید که نه مردم بلکه خدا کشاورز راستین است و ازاینجا نتیجه می‌گیرند که بنابراین چون کشاورزان جلوۀ اسم خدا هستند باید همانگونه با آنان رفتار شود که با شاهان وامراء رفتارمی شود چراکه هردو یکی هستند و هردو مظاهر خدا می‌باشند وهردوقائم بامر الهی هستند.  یعنی تعریف روحانی انسان به شکل دعوت به برابری حقوق همگان در جامعه جلوه می‌یابد:&lt;blockquote&gt;قل ان الله لیزرعن فی الارض کیف یشاء بامره افلا تنظرون. اتحسبون انکم تزرعون قل سبحان الله انا کنا زارعین.  قل فلا تنظرن الی احد الا بمثل ما انتم تنظرون الی اعلی علوکم فان ما نقلت فی الذینهم اولی الامر منکم والذینهم اولی الزرع  امر واحد کل بامرالله قائمون.&lt;/blockquote&gt;ساختار بیان فارسی و عربی خود سمبلی از همین اصل یگانگی است. تنظیم ساختار بیان بر اساس واحد و باب و کلشیئ بیانگر فلسفه روحانی باب است. باید دانست که در حروف ابجد کلشیئ مساوی ۳۶۱ است. بنابراین کتاب بیان هم در حقیقت کلشیئ است چرا که مدنیت نوین توسط کلمه الهی خلق می‌شود و در نتیجه بیان سرچشمه همه چیز می‌گردد و مانند قرآن دارای هر تر و خشکی است یعنی که مدنیت روحانی نوین از طریق آن بظهور می‌رسد. اینستکه کلشیئ سمبل پنج مفهوم می‌گردد: کلشیئ گاهی بمعنای همه هستی است و گاهی بمعنای جامعه بشر است و گاهی بمعنای مدنیت و جامعه بابی است و گاهی بمعنای کتاب بیان است و گاهی بمعنای تمامیت یک سال (۱۹ ماه که هر مه ۱۹ روز دارد) است. نکته اصلی این است که همه این معانی کلشیئ بهم ارتباط یافته و در واقع وحدت و یگانگی راستین همه چیز و همه کس بعنوان بازتاب اسماء و صفات خدا تأکید می‌گردد. باب مکرراً توضیح می‌دهد که کلشیئ یا ۳۶۱ از ۱۹ سرچشمه می‌گیرد (۱۹×۱۹=۳۶۱). اما این نوزده اشاره به باب و هجده حروف حی او دارد. به همین دلیل باب واژه واحد را به دو معنی می‌گیرد. واحد هم یک است و هم نوزده. یک است چون واحد بمعنای یک می‌باشد. اما مجموع عددی کلمه واحد معادل نوزده است یعنی واو ۶ است و الف ۱ است و ح ۸ است و دال ۴ است که در مجموع می‌شود نوزده. پس باب و ۱۸ حروف حی می‌شوند واحد اول ولی این نوزده نفر از حقیقت باب سرجشمه می‌گیرند که واحدی است بلا عدد یعنی یکی که سرچشمه اعداد است ولی خودش مستعلی از تعدد است. اکنون می‌توان مفهوم فلسفی این ساختار را دریافت: همه چیز در حقیقت خود بازتابی از وحدت اصیه یعنی حقیقت پیامبران و تجلی صفات خداست. پس در هر چیز و هر کس تنها باید تجلی خدا را دید و هر کس و هر چیز را مقدس و زیبا شمرد.&lt;ref name=":15" /&gt;

=====انسان=====
آدمی در نوشته های باب دارای مقامی بزرگ است چرا که حقیقت انسان تجلی اسماء و صفات الهی است. باب مکرراً دعای پیامبر اسلام را که از خدا میخواست که حقائق اشیاء را به او بنماید (اللهم ارنی حقائق الاشیاء) ذکر کرده و نوشنه های خود را تحقق این دعا می‌شمارد (مثلاً در پنج شأن، فصل نام خدا اقرب). یعنی باید به حقیقت روحانی وجود و جهت وحدت هستی توجه نمود و این نوع نگرش را ورود به مشعر فؤاد می‌نامد و بر آنست که مردم را بگونه ای تربیت کند که در دل آنان چنین فرهنگی جایگزین گردد.&lt;ref name=":15" /&gt;

از مهمترین اصول اندیشه باب در باره انسان تأکید بر آزادی اوست. برخلاف پندار متداول در مسیحیت و اسلام که در اکثر موارد آزادی انسان را نفی کرده و به جبر الهی باور دارند (مسیحیت توسط نظریه گناه اولیه و اشاعره که در میان اهل سنت چیره اند به جبر گرایش دارند) باب، همانند زرتشت،  بر آزادی و اختیار آدمی تاکید می‌نماید.  آزادی انسان جزئی ناگسستنی از تمامی الهیات وعرفان بابی است.  چنانکه دیدیم آدمی از دو جنبه الوهیت و عبودیت تشکیل می‌گردد.  این دو جنبه یکی اشاره به فیض و تجلی خدا یعنی «وجود» دارد و دیگری به «ماهیت» و اختیار و پذیرش آدمی تاکید می‌نماید. بدین ترتیب همه چیز به عبارتی بیان این واقعیت است که آدمی از طرفی مختار و آزاد است و از طرف دیگر نیز بدون فیض و ارادۀ الهی هیچ چیز وجودی نخواهد داشت.   این مفهوم به شکل مراتب هفتگانۀ خلقت هم مورد بحث قرار می‌گیرد.  نام باب یعنی علی محمد هم نشانه ای از این مراتب سبعه می‌شود که از  ۳ حرف و آنگاه 4 حرف تشکیل شده است.  بر طبق آثار باب شرط تحقق و هستی هرچیز ۳ عامل است و ظهور آن حقیقت در دنیای مادی و عینی بشکل تنزل آن سه مرحله درچهار مرحلۀ بعد صورت می‌گیرد.  در نتیجه مهمترین پیش فرض هستی هرشیئی  ۳ عامل یا سه مرحله است که از آن به مشیت، اراده و قدر تعبیر شده است.  مشیت فیض وجود است که از خداست.  اراده عبارت از اختیار و آزادی و قبول وجود توسط ماهیت است.  قدر عبارت از پیوند مشیت و اراده یعنی جمع وجود و اختیار است.  هیچ چیز محقق نمی شود مگر آنکه وجود و ماهیتی خاص با هم پیوند یابند والا وجود محض یا ماهیت محض کافی نیست. در آثار باب حتی واژۀ باب نیز نشانه ای از همین اصل می‌شود یعنی باء اول به وجود یا مشیت یا الوهیت و باء دوم به ماهیت یا اراده یا عبودیت اشاره می‌کند و الف واسطه عبارت از پیوند و جمع و وحدت آن دو می‌شود.&lt;ref name=":15" /&gt;

در اینجا لازم است که به تفسیر خارق العادۀ باب از حدیثی اسلامی که بسیار مشهور و متداول و پرنفوذ بوده و ظاهراً اثبات اندیشه جبر و عدم آزادی است اشاره ای شود.  این حدیث بیان می‌کند که آدم ظالم در شکم مادرش هم ظالم است و آدم نیک در شکم مادر نیک می‌باشد (الشقی شقی فی بطن امه والسعید سعید فی بطن امه).  اما باب این حدیث را بگونه ای تفسیر می‌نماید که بر عکس، حدیث مزبور به اثبات آزادی انسان دلالت میکند.  به تفسیر باب، مشیت یا وجود پدر است و اراده یا ماهیت مادر و در نتیجه فعل خلقت مانند پیوند پدر و مادر است که این پیوند بشکل ظهور کودک در شکم مادر یعنی باردار شدن مادر صورت می‌پذیرد.  بنابراین «بطن ام» عبارت از مرحله قدر است که پیوند مشیت و اراده یعنی جمع میان فیض الهی و آزادی و اختیار آدمی است.&lt;ref name=":15" /&gt; پس تفکیک میان ستمکار و نیکو کار اول بار در مرحله قدر یعنی پس از تحقق انتخاب و اختیار صورت می‌گیرد. بعنوان مثال باب می‌نویسد:&lt;blockquote&gt;و ان فی ذلک المقام [ قدر] تظهر الکثرات و تمیز السبحات عن الشبحیات و الذوات عن الصفات و یشقی من یشقی فی هذه الرتبة بقبول اختیارها و یسعد من یسعد فی هذه الرتبة بما فضل الله علیها من جهة اختیارها و هی بطن الامکان و عمق الاکبر الذی اشار الامام (ع ) بان  الشقی شقی فی بطن امه و السعید سعید فی بطن امه.  لان جهة قبول الخیر و الشر هی جهة  الثالثة التی تظهر بعد اقتران الامرین. &lt;ref name=":106000"&gt;تفسیرحدیث علمنی اخی رسول الله علم ماکان&lt;/ref&gt;&lt;/blockquote&gt;آدمی بر طبق بیان نباید خوار و ذلیل شود. از جمله جلوه های مقام انسان در کتاب بیان عربی تأکید بر لزوم ریشه کن ساختن فقر، حرام کردن گدائی، و وجوب اشتغال به کارو کسب می‌باشد.  بیان عربی در گفته زیرهم وظیفۀ جامعه و دولت و ثروتمندان را درغنی ساختن فقرا تصریح می‌کند و هم گدائی یعنی کار نکردن و از مردم طلب کردن را حرام می‌کند چه که گدایی و فقر هر دو عزت آدمی را به پستی و خواری تنزل می‌دهد و در عین حال گدایی حرام است چه که همه باید کارکنند و اگر کسی توانایی جسمانی یا ذهنی برای کار کردن نداشته باشد باید جامعه به او کمک کند:&lt;blockquote&gt;ان یا اولی الغناء انتم وکلاء من عندالله فلتنظرن فی ملک الله ثم المساکین من ربهم لتغنون و لا یحل السؤال فی الاسواق و من سئل حرم علیه العطاء و ان علی کل ان یکسب بامر و من لا یقدر انتم یا مظاهرالغناء منی الیهم لتبلغون.  &lt;ref name=":25000"&gt;بیان عربی ۸:۱۷ &lt;/ref&gt;&lt;/blockquote&gt;یکی از دیگر جلوه های مقام انسان در اندیشه باب تأکید وی بر لزوم بازسازی روحانی عرصۀ اقتصاد و صنعت است.  در آثار گوناگون، ازجمله بیان فارسی و کتاب الاسماء، تأکید می‌شود که آدمی باید در حیطۀ کار و صنعت کارش را در کاملترین شکل ممکن درسطح خود عملی نماید.   معمولاً از واژۀ اتقان (کمال جوئی) در این بحث استفاده می‌گردد و آدمی همانند خدا باید صنع و ساخته اش درنهایت کمال و اتقان باشد.  به گفته باب وقتی که آدمی در فعالیت اقتصادی و صنعتی خود بر اساس این اصل رفتار نماید آنگاه بعنوان صورت و مثال  خدا عمل کرده است و در نتیجه در چنین زمانی مثل آنست که کار او در واقع کاری است که توسط خدا انجام شده است. بدین ترتیب این تقدس انسان باید در سطح فعالیت مادی و اقتصادی نیز خودش را آشکار نماید و بنابراین عرصه اقتصاد یعنی مادی ترین عرصه زندگی اجتماعی عرصه ای روحانی و معنوی و اخلاقی می‌شود.&lt;ref name=":15" /&gt; بحث درباره اتقان  نتیجۀ منطقی مفهوم نوین بهشت در آثارباب است. بدین ترتیب که بهشت نه فقط  برای انسان بلکه برای هر شیئی مطرح می‌شود. گفته زیر نمونه ای از این تأکید بر اتقان در کار و صنعت و عمران و توسعه جامعه است: &lt;blockquote&gt;لم تزل كان ياالهی صنعك تاما كاملا متقنا محكما ولا تزال لتكون صنعك متقنا محكما تاما كاملا ... وامرت عبادك من اول الذی لا اول له الی اخر الذی لا اخر له ان يتقنون صنع الذی يظهر با يديهم علی علو ما يمكن ان يظهر من الكمال فان هذا من اتقان صنعك يا ذا الجلال ... فلتربين اللهم خلق البيان ان لا يوجد فيهم من شيی ء مصنوع الا وقد ظهر فيه صفه الصنع علی منتهی الكمال ... فانك قد احببت بذلك ان تعمرن الارض بصنايعك البهيه من ايدی عبادك وصنعك العليه من ايدی خلقك. &lt;ref name=":73000"&gt;کتاب الاسماء، محفظه ملی بهائی ایران ۲۹:۶۲۶&lt;/ref&gt;&lt;/blockquote&gt;یکی دیگر از چشمگیرترین احکام بیان فارسی نفی دستگاه آخوند و کشیش و تأکید بر برابری افراد است. ناگفته نماند که بیان فارسی نه تنها باب را ظهور قائم موعود بلکه ظهور پیامبری جدید می‌شمارد و بدین ترتیب ادعای علمای شیعه در مورد اقتدار روحانی و یا سیاسی ایشان بعنوان نمایندگان قائم در زمان غیبت امام دوازدهم را باطل می‌سازد چرا که اکنون قائم و علم راستین ظاهر شده است. به همین ترتیب باب بالا رفتن بر منبر را حرام می‌سازد &lt;ref name=":76000"&gt;بیان فارسی ۷:۱۱&lt;/ref&gt; چرا که تفکیک میان فقیه دانا و مردم نادان را توهین به مقام انسان می‌شمارد. به همین ترتیب بیان فارسی نماز دسته جمعی را تحریم می‌کند چرا که جز خدا هیچکس نمی داند که ایمان چه کسی بر تر از دیگران است تا آنکه رهبر نماز باشد. &lt;ref name=":85000"&gt;بیان فارسی ۹:۹&lt;/ref&gt;

برای رعایت اختصار از تفصیل این بحث خود داری می‌شود و فقط به ذکر فهرست وار برخی دیگر از تعالیم باب که عزت و حرمت انسان را ارج می‌نهد اکتفاء می‌شود: دستور به امراء و حاکمان و همینطور همه مردم که آنچه را که بر خود نمی پسندند بر احدی نپسندند – وظیفه امراء در عمران شهرها و خیابانها و در توسعه پست و در تشویق علم  و صنعت و نظافت و زیبایی –– تحریم اندوهگین ساختن هر انسان و حتی تعیین مجازات  برای آن، حرام ساختن توبه از گناهان نزد هر انسانی، تحریم حمل اسلحه، تحریم پرخاشگری حتی بالا بردن صدا و خروج از حد ادب و وقار، لزوم بنای حمام در همه جا و استحمام بدن هر چهار روز یکبار، حرام ساختن استهزاء دیگران چه به زبان و چه به اشاره، حرام ساختن تنبیه بدنی ، کتک و ضرب ، کشتن انسان یا قطع کردن اعضاء بدن، تحریم خوار و ذلیل ساختن یک انسان.&lt;ref name=":15" /&gt;

=====فلسفه اخلاق=====
آثار باب از جمله بیان فارسی آکنده از مباحث و احکام در باره فلسفه اخلاق است. بطورکلی فعل آدمی باید سلوکی روحانی باشد و این سلوک باید به شکل نوع ویژه ای از رفتار خود را در زندگی فردی و اجتماعی ظاهر کند. باب دو اثر بنام «فی السلوک» دارد که در آن سلوک بمعنای سفر روحانی در جهت حقیقت هستی با سلوک بمعنی نحوه رفتار یکی می‌گردد و یکی بدون دیگری کامل نیست.&lt;ref name=":15" /&gt; بنابراین عرفان و فلسفه اخلاق از یکدیگر ناگسستنی می‌شوند. در اینجا به ذکر مهمترین اصول اخلاق در بیان فارسی اکتفاء می‌گردد:

======لله======
کمتر واژه ای مانند لله در بیان فارسی تأکید می‌گردد. آدمی باید همه کارهایش لله باشد یعنی بخاطر خدا و رضای او باشد. به عبارت دیگر فعل آدمی نباید ابزاری برای دنبال کردن منافع خصوصی و خودخواهانه باشد. به همین دلیل بیان فارسی حکم می‌کند که هر کس هرگاه که می‌خواهد کاری انجام دهد باید یا به زبان و یا دردلش بگوید که او این کار را لله انجام می‌دهد. بگفته باب «هیچ عملی عمل نمی گردد الا آنکه لله واقع شود.» &lt;ref name=":70000"&gt;بیان فارسی ۷:۲&lt;/ref&gt;  یعنی بیان فارسی می‌خواهد که انگیزه اخلاقی فعل همواره در مد نظر آدمی باشد. به همین دلیل است که بسیاری از احکام باب به عدد ۹۵ مرتذط می‌گردد مثل ذکر اسمهای خدا هر روز ۹۵ مرتبه و یا عدم تجاوز مهریه از ۹۵ مثقال طلا. سبب این مطلب را بیان فارسی خود توضیح می‌دهد &lt;ref name=":49000"&gt;بیان فارسی ۶:۷&lt;/ref&gt; که چون همه کار باید لله انجام شود و چون در حروف ابجد لله برابر ۹۵ می‌باشد در نتیجه این نوع احکام در واقع فرد را یادآور می‌شود که کارش در زمانی درست است که با انگیزه اخلاقی همراه باشد. 

======اتقان======
چنانکه قبلاً ذکر شد، آدمی باید در هر کاری از فعل خدا سرمشق بگیرد. فعل خدا نه تنها بمنظور غرض خودخواهانه و بخاطر رفع یک نیاز نفسانی انجام نمی شود بلکه بعلاوه صنع و خلقت خدا در نهایت اتقان و کمال است. بنابراین آدمی باید در کار و صنعت خود نیز کار خود را در اوج اتقان که در توانائی اوست انجام دهد.&lt;ref name=":15" /&gt; این اصل حتی از مفهوم «اخلاق کار» مسیحی فراتر رفته و مفهومی کاملاً عرفانی/اجتماعی می‌گردد یعنی آنکه در چنین فعلی مثل آنستکه این خداست که از طریق آدمی دست به فعل می‌زند. در بیان فارسی آمده است:&lt;blockquote&gt;و نهی شده كه كسی شيئ را با نقص ظاهر فرمايد با انكه اقتدار بر كمال اون داشته باشد. مثلأ اگر كسی بنای عمارتی گذارد و آنرا بكمال آنچه در آن ممكن است نرساند هيچ آنی بر آن شيئ نميگذرد مگر انكه ملائكه طلب نقمت ميكنند بر خداوند بر او بلكه ذرّات آن بنا هم طلب ميكنند. زيرا كه هر شيئ در حدّ خود وصول الی ما ينتهی در حدّ خود را تمنّا دارد و همينقدر كه كسی مقتدر شد و در حقّ اون ظاهر نكرد از او سؤال ميشود. &lt;ref name=":11000" /&gt;&lt;/blockquote&gt;

======لطافت و زیبائی======
از مهمترین احکام بیان فارسی ضرورت رعایت لطافت و زیبا سازی زندگی و جامعه است و هماگونه که در بیان آمده است کمتر امری بقدر لطافت در آن تأکید شده است: «زيرا كه در آن بقدری كه امر شده در تلطيف در اوامر ديگر نشده.» &lt;ref name=":11000" /&gt; این لطافت از مفهوم نظافت ظاهری گرفته تا لطافت قلب، زیبا سازی هستی، و هنر را در بر می‌گیرد. در واقع توسط لطافت، دنیای مادی جلوه گر ملکوت خدا می‌شود.&lt;ref name=":15" /&gt; در بسیاری از موارد دو حکم اتقان و لطافت با یکدیگر یکی می‌شوند.

======حزن و شادی======

باید گفت که شاید مهمترین اصل اخلاقی بیان فارسی تحریم محزون کردن هر انسانی است و بر عکس بالاترین فضیلت شاد ساختن دلهاست. بیان فارسی اساس اخلاق و علم اخلاق را هم در جلوگیری از حزن برای خود و دیگران می‌یابد:&lt;blockquote&gt;كلّ علم علم اخلاق و صفات است كه انسان بان عامل باشد كه بواسطه آن علم بر نفس خود حزنی مشاهده نكند و بر نفسی حزنی وارد نياورد. اينكه امر بتقوی و ورع يا شئون ديگر شده كل راجع باين ميگردد. &lt;ref name=":33000"&gt;بیان فارسی ۹:۴&lt;/ref&gt;&lt;/blockquote&gt;از چشمگیرترین جلوه های این حکم در بیان فارسی لزوم «اجابت» به پرسش و خواسته دیگران است. هرکس باید پاسخ پرسش دیگران را به سودمندترین شکل بدهد و اگر نامه ای دریافت می‌کند به آن پاسخ دهد. اما باید از این هم فراتر رفت و باید دید که اگر کسی نیازی دارد حتی اگر به زبانش چیزی نمی گوید باید به ندای وضعیت او و شرایط زندگی او پاسخ داد یعنی باید نسبت به همگان احساس مسئولیت کرد و در بهبود حال دیگران کوشش کرد. بیان فارسی می‌نویسد:&lt;blockquote&gt;واجب گشته در اين ظهور كه اگر كسی بسوی كسی خطّی نويسد بر اينكه او را جواب دهد, و فصل محبوب نبوده, بخطّ خود يا بخطّی كه امر كند. و همين قسم اگر كسی سؤال كند بر مستمع واجب است جواب بانچه دلالت كند... و همچنين اگر كسی لسان حالش ناطق باشد  بر متفرسٌين لازم است اجابت او, و همچنين اگر مقاعد آن محلّ اجابت باشد يا ظهورات ديگر كه نفس بصير خود ادراك ميكند واجب است اجابت او, تا آنكه هيچ نفسی در هيچ موقع سبب حزنی مشاهده ننمايد. &lt;ref name=":98000"&gt;بیان فارسی ۶:۱۹&lt;/ref&gt;&lt;/blockquote&gt;این مطلب بقدری اهمییت دارد که باب به عبارتی خانه خدا را دل مردم می‌شمارد و در نتیجه به باور اوحج راستین نیازمند آوردن شادی به دلهاست: &lt;blockquote&gt;مراقب خود باشيد كه در هيچ حال بر هيچ نفسی حزن وارد نياوريد كه قلوب مؤمنين اقرب است بخداوند از بيت طين... ولی هيچ شيئ در سبل حجّ اهم از آن نيست كه تكسّب اخلاق نموده كه اگر با نفسی باشد نه خود محزون گردد و نه او را محزون كند. چه در سبيل مكّه امری كه اقبح از هر امری بود نزد حق و هبط عمل ايشان ميشد نزاع حجّاج بود با يكديگر چه اين امر در هر حال حرام بوده و هست و سنّت مومنين غير از حلم و صبر و حياء و سكون نبوده و نيست بلكه بيت بيزار است از مثل اين مردم كه در حول او طواف كنند. &lt;ref name=":75000"&gt;بیان فارسی ۴:۱۶&lt;/ref&gt;&lt;/blockquote&gt;باب تأکید می‌کند که حرمت محزوت ساختن مردم و لزوم شادساختن آنان در مورد زنان حتی اهمیت بیشتری دارد:&lt;blockquote&gt;هيچ طاعتی در بيان اقرب از ادخال بهجت در قلوب مؤمنين نبوده و هم چنين ابعد از حزن بر آنها نبوده و در اولوالدوائر (زنان) حكم مضاعف ميگردد چه در بهجت و چه در حزن و انسان در هر حال بايد مراقب باشد كه اگر بابتهاج نياورد نفسی را هم محزون نگرداند نفسی را. &lt;ref name=":50000"&gt;بیان فارسی ۷:۱۸&lt;/ref&gt;&lt;/blockquote&gt;

======زبان شناسی معنوی======
یکی از احکام نمادین بیان فارسی اینستکه برخورد ما با اسم افراد و اشیاء دگرگون گردد یعنی در اسم هر چیز نامهای خدا را ببینیم و بدین ترتیب هرچیزی را در حقیقت و کمال آن که تجلی خداست بنظر آوریم و با آن به احترام برخورد کنیم. در گفته زیر ذکر می‌شود که حتی در سنگ که ظاهراً بی ارزش ترین چیز است هم باید اسماء خدا را که در قرآن آمده است دید.&lt;ref name=":15" /&gt; یعنی در سین آن سبوح، در نون آن نور و در گاف آن (و در این مورد کاف چون در قرآن و زبان عربی حرف گاف وجود ندارد) کریم را دید. در نتیجه همه چیز می‌شود تبلور نامهای خدا، یعنی همه چیز را باید عزیز و مقدس و بزرگ دید و با همه چیز بدینسان رفتار کرد:&lt;blockquote&gt;از آنجائی كه اهل بيان را خداوند امر فرموده كه كلّ شيئ را بمنتهی اليه كمال خود ظاهر گردانند اذن فرموده ايشان را كه هر شيئ را بحروف اسم او باسماء اللّه جلّ و عزٌ خونده شود كه هيچ نفسی در هيچ شيئ نبيند الّا طلعت ظهور مشيّت را كه در او ديده نميشود الّا اللّه. مثلاً منتهی اليه رتبه جماد سنگ است در سين او نبيند الّا سبّوح و در نون او الّا نور را و در كاف او الّا كريم را چه ذكر كند بقول يا چه خطور كند بقلب او &lt;ref name=":27000"&gt;بیان فارسی ۵:۹&lt;/ref&gt;&lt;/blockquote&gt;

===نظر باب راجع به اسلام===
باب اسلام را آئینی الهی، قرآن را کلام خدا، و محمد را رسول خدا می داند. شماری از نوشته های باب بصورت تفسیر سوره های قرآنی نوشته شده است و معانی باطنی و عرفانی آن آیات را آشکار می سازد.&lt;ref name=":4" /&gt; در زمان اقامت باب در اصفهان، منوچهر خان معتمدالدوله حاکم مقتدر آنجا، که از زمینه مسیحی آمده و قلباً هنوز در باره پیامبر اسلام اطمینان نداشت، در حضور علماء از باب خواهش نمود که در اثبات نبوت پیامبر اسلام  رساله ای بنویسد.&lt;ref name=":31"&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=Iran: A Modern History|نام خانوادگی=Amanat|نام=Abbas|ناشر=Yale University Press|سال=2017|شابک=0300112548|صفحات=238|زبان=English}}&lt;/ref&gt; باب بلافاصله و بدون درنگ رساله مفصلی در همان جمع و به خط خویش با مرکب آبی رنگ بنگاشت.&lt;ref name=":25"&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=Gate of the Heart: Understanding the Writings of the Bab|نام خانوادگی=Saiedi|نام=Nader|ناشر=Wilfird Laurier University Press|سال=2008|شابک=978-1-55458-056-9|مکان=Canada|صفحات=34|زبان=English}}&lt;/ref&gt; نام این نوشته رساله اثبات نبوت خاصه است.&lt;ref name=":25" /&gt; در این اثر بصورتی حیرت انگیز باب نشان می دهد که هیچ چیز در مورد زندگی پیامبر اتفاقی نبوده بلکه همه چیز در مورد او، مانند نام پدر و مادر یا تاریخ تولد و نظائر آن، بیانگر مفاهیمی نمادین از حقائق الهی است. در عین حال باب در این اثر مانند همه آثارش بزرکترین دلیل حقانیت پیامبر اسلام را نزول آیات بر می شمارد و مصداق همین امر را در مورد خودش تأکید می نماید. این اثر چنان منوچهر خان را متأثر نمود که نه تنها به پیامبر اسلام بلکه به باب نیز ایمان یافت و در جرگه پیروان او در آمد.&lt;ref name="Brown" /&gt;

====تکامل ادیان، پایان دوره اسلام====

از نظر باب حقیقت همه پیامبران و همه ادیان یکی است. کلمه الهی خود را بدو صورت متجلی می سازد: یکی حقیقت پیامبر است و دیگر آیاتی که به وحی الهی از او صادر می شود. اما این کلمه الهی حقیقتی است زنده و به همین دلیل پویا. به همین جهت است که کلام الهی اگر چه یکی است ولی در زمانهای گوناگون بر اساس تکامل استعداد بشر بصورت جامعتری خود را ظاهر می کند. پس هر دینی در زمان خود و به نسبت به گذشته کامل است و در عین حال کمال بالقوه هر دینی ظهور پس از آنست یعنی در دیانت بعدی است که شکوفائی کمالات بالقوه دیانت و مدنیت قبل ممکن می شود. مثلاً تورات و انجیل و قرآن همه کلمه واحدی هستند که در زمانهای مختلف به شکل نوین و کاملتری خود را ظاهر کرده اند. پس کمال تورات، انجیل و کمال انجیل، قرآن است و اکنون کمال قرآن بصورت بیان ظاهر شده است. از این روست که بیان فارسی قرآن را هم اکنون محزون ترین پدیدار در دنیا می داند چرا که کسانی که مدعی ایمان و عشق به آن هستند مانع می شوند که قرآن و پیروانش به کمال و بهشت خود یعنی بیان و مؤمنانش نائل شوند:&lt;blockquote&gt;قرآن و ارواح متعلقه به آن مشتاق بودند بظهور منزل خود و غیر اورا منظور نظر نداشته و نمی دانند... و امروز فرقان صلوات می فرستد بر حروفی که او را عروج داده و داخل بیان نموده...چنانچه امروز هیچ شیئ محزونتر از فرقان نیست و کل او را تلاوت می نمایند و از رحمت او هیچ ندارند الا نقمت را بمثل آنهائیکه در حین نزول فرقان، کتاب الف (انجیل) را تلاوت می نموده. ای اهل بیان نکرده مثل آنچه اهل فرقان نموده و از محبوب خود به هیچ شیئ محتجب نگشته که ارتفاع بیان عروج بسوی او است. &lt;ref name=":90000"&gt;بیان فارسی ۳:۳&lt;/ref&gt;&lt;/blockquote&gt;باب دوره اسلام را هزار سال می‌داند که با ظهور او به پایان رسیده‌است.&lt;ref name=":232"&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=Saiedi, Nader. Gate of the Heart: Understanding the Writings of the Bab|نام خانوادگی=Saiedi|نام=Nader|ناشر=Wilfrid Laurier University Press|سال=2008|شابک=978-1-55458-056-9.|مکان=. Canada|صفحات=254-255|زبان=English}}&lt;/ref&gt;

====برداشتهای نوین روحانی====
به باور باب، آثار وی برای اول بار حقیقت نهفته و باطنی مفاهیم اسلامی و آیات قرآنی را آشکار می کند. به عنوان مثال به باور باب آنچه که شیعیان بعنوان اصول دین به آن باور دارند دارای معانی نهفته ای است که با برداشتهای ظاهری متداول میان مسلمانان تفاوت بسیار دارد. برداشتهای متداول از روز قیامت و بهشت و دوزخ، و با خاتمیت و تغییر ناپذیر بودن فقه اسلامی برای تعیین قوانین جامعه، و یا زنده بودن امام دوازدهم و انتظار عدل او که خشونت و نابردباری افراطی به نظر می آید همه نه تنها با خرد در ستیزند بلکه با لطافت عرفان، مقام انسان، و رحمت الهی نیز ناسازگار بنظر می آیند. از این رو باب همه این مفاهیم را حائز معانی باطنی می داند. 

=====توحید و نبوت=====
توحید اگر چه حقیقت محض است اما معنای توحید در رتبه ذات خدا برای هیچ مخلوقی قابل درک نیست و بنابراین اوج عرفان بشر شناسائی تجلی و ظهور توحید حق در آینه موجودات است یعنی توحید خدا را صرفاً از طریق توحید حقیقت مشترک پیامبران می توان ایجاب نمود. 

اصل نبوت به باور باب بیانگر این واقعیت است که حقیقت همه پیامبران یکی است و آن هم چیزی جز تجلی اسماء و صفات خدا در آینه پیامبران نیست. پس وحی الهی از فؤاد پیامبر یا حقیقت پیامبر ناشی می شود و نه از ذات خدا. بعبارت دیگر کلام الهی کلام ذات خدا نیست چه که در ذات حق تکلمی در کار نیست چرا که در آن رتبه اصلاً خلقی وجود ندارد که کلامی برای او مطرح شود. بلکه کلام حق عبارت از کلام تجلی حق در حقیقت پیامبر است. پس پیامبر بعنوان نقطه دارای دو مقام است مقام عبودیت که مخلوق خداست و مقام الوهیت یعنی آنکه در آینه وجود پیامبر جز تجلی اسماء و صفات الهی را نمی توان دید. از آنجا که پیامبران حقیقتشان یکی است پس همه پیامبران هم اولین پیامبرند و هم آخرین پیامبر، در عین حال که با هیچ پیامبر و دینی وحی و کلام الهی به انتها نمی رسد و تکامل وقفه ناپذیر بشر و جامعه مستلزم استمرار و تکامل ابدی ادیان  است.

=====قیامت، بهشت و دوزخ=====
مفهوم قیامت و معاد از نظر باب نه پایان تاریخ بلکه پایان یک مرحله از تکامل بشر یعنی پایان دوران یک دین و آغاز ظهور بعد است. پس قیامت مسیحیت با ظهور پیامبر اسلام صورت گرفت و قیامت اسلام در سال ۱۲۶۰ هجری قمری با ظهور باب اتفاق افتاد..&lt;ref name=":23" /&gt;&lt;ref name=":24" /&gt; دوزخ و بهشت نیز نه محلی برای شکنجه ابدی برخی مردم و یا محلی برای تمتع جسمی و جنسی سیراب ناپذیر برخی دیگر است بلکه معنای روحانی دارد. بهشت شکوفائی کمالات روحانی است و دوزخ محرومیت از این تکامل است. بهشت نزدیکی به خداست و توسط مدنیت و ارزشهای نوین یک پیامبر تحقق می یابد. چهار نهر بهشت که در قرآن &lt;ref name=":13000"&gt;محمد آیه ۱۵&lt;/ref&gt; یاد شده است (آب، شیر، عسل، و شراب) عبارت از اولاً چهار سبک کلام الهی است که از قلم پیامبر جاری می شود (آیات، مناجات، تفاسیر، و صور علمیه) و ثانیاً چهار مرحله خلقت روحانی مدنیت نوین است (مشیت، اراده، قدر و قضاء).  

=====عدل الهی=====
عدل الهی مستلزم اختیار بشرو نیز استمرار فیض هدایت الهی بر طبق تکامل وقفه ناپذیر انسان و جامعه است و در نتیجه اعتقاد به انتهای نبوت و رسالت نفی کامل عدل الهی است. بعلاوه عدل الهی اقتضاء می کند که دلیل حقانیت یک پیامبر قابل دسترسی و تحقیق برای همگان باشد و در نتیجه تصور اینکه دلیل حقانیت پیامبران معجزات باشد با عدل الهی تضاد دارد چرا که  در آنصورت دلیل پیامبر تنها برای کسانی قابل دسترسی می شود که در همانجا و همان زمان حاضر بوده باشند. پس عدل الهی مستلزن باور به حجیت کلام پیامبر است. 

=====تفسیری نوین از غیبت امام=====

باب به امامت هم باور دارد و ائمه را جانشینان بر حق پیامبر اسلام می داند اما از نظر باب امامها همه مخلوق کلمه پیامبر هستند و بنابراین هرگز نباید آنان را با پیامبر برابر دانست. بگفته باب:&lt;blockquote&gt;قول شجره حقیقت مشابه نمی شود بقول او قول احدی از ممکنات زیرا که بقول او کینونیت شیئ خلق می گردد مثلاً اگر تکلم نفرموده بود آن شجره در ظهور قرآن بولایت امیرالمؤمنین (ع)، خلق آن ولایت نمی شد. &lt;ref name=":2000"&gt;بیان فارسی ۳:۲&lt;/ref&gt; &lt;/blockquote&gt;بهمچنین باب اگرچه خود را ظهور قائم یا امام دوازدهم نیز بر شمرد اما مراد او از قائم حقیقت امامان است. اگر چه بمنظور آماده ساختن مردم برای درک حقائق روحانی، باب به گونه‌های متفاوتی در مورد مفهوم غیبت امام سخن گفته است اما در نهایت آن را معنایی عرفانی و نه تاریخی داده است. صریحترین شکل این بحث در اثری بنام شرح دعاء غیبت که در دوران شیراز نوشته شده یافت می‌شود.  این اثر تفسیری است بر دعاء غیبت که دعائی است که به امام صادق منسوب است.  شیعیان باید این دعاء را در زمان غیبت امام دوازدهم بخوانند تا آنکه ظهور و بازگشت امام تسریع شود.  این دعاء بسیار کوتاه است و تنها از سه جمله تشکیل می‌شود.  در تفسیر این دعاء، باب ابتدا به گونه ای فلسفی حقیقت نهفتۀ مفهوم قائم، غیبت و بازگشت را بیان می‌کند.  بر طبق وی، این مفاهیم مفاهیمی تاریخی نبوده و اشاره به حوادثی تاریخی نمی‌باشند. برعکس این مفاهیم اشاره و تعبیری است لطیف وسمبلیک از حقیقت وجود آدمی و شرایط مربوط به بزرگی و یا خواری انسان.

در تعبیر باب خداوند انسان را کامل و والا خلق می‌کند و به این جهت است که در این فطرت اولیۀ، آدمی نقصی ندارد که نیاز داشته باشد که از خدا چیزی برای رفع نقص خود بخواهد.  این مفهوم یعنی اینکه آدمی بزرگ و کامل خلق شده است به عنوان تولد امام دوازدهم و کودکی وی تعبیر می‌شود.  اما آدمی اگرچه بالقوه کامل و بزرگوار آفریده شده است به دنبال زندگی عادی خویش در خواهشهای مادی و دنیای جسمانی غرق می شود و در نتیجه حقیقت روحانی و والای خود را فراموش می کند و از خود بیگانه می‌گردد.  این خود بیگانگی و غرق شدن در دنیای مادی و خواهشهای ظاهری بعنوان غیبت امام تعبیر می‌گردد. در اینجاست که ظلم و ستم حاکم می شود چرا که ظلم چیزی جز محصول نفی حقائق روحانی  و انحطاط به رتبۀ حیوانی و درندگی نیست. در اینجاست که نجات بشرو تحقق عدالت و آزادی نیازمند آن است که آدمی دوباره به حقیقت روحانی وجود خود بازگردد و این بار این قوای روحانی بالفعل در جهان ظاهر شود. این بازگشت انسانیت انسان و کشف و ظهور جنبۀ روحانی و قدسی وجود آدمی بعنوان بازگشت امام تعبیر می گردد. اما برای آنکه امام بازگردد یعنی برای آنکه آدمی فراموشی روحانی خود را کنار بگذارد و از جنبۀ الهی و معنوی خود آگاه گردد لازم است که به دعاء و مناجات روی آورد چرا که دعاء چیزی نیست جز حالتی که در آن موجود محدود در درون خود حقیقت نامحدود را کشف می‌کند، و آدمی از زندگی ظاهری خود فراتر رفته به حقائق روحانی و خداوند ارتباط می‌یابد و از حقیقت روحانی و والای وجود خود آگاه می‌گردد.  بگفته باب:&lt;blockquote&gt;فیا ایهاالناظر الی اثار الجلال فایقن اولاً ان الله سبحانه لم یخلق شیئاً الا و قد تمّ علیه کل مایقدر به من قدرته و لولا الامر کذلک ما کان صنع الله تاماٌ و لا یلیق ان ینسبه الی نفسه. فاذا عرفت هذا الامر و شاهدت سره بحقیقتک تعرف بان الشیئ  لم یک محتاجاٌ بشیئ فی بدء وجوده لیدعوا الله ربه لاجله بل خلقه الله کما مایلیق بجلاله. فاذا اعرض عن مقامه بقسم کذّب انیته یحتاج بکل شیئ و فی هذاالمقام فرض الله علیه لخلاصه حکم الدعاء. &lt;ref name=":9000"&gt;شرح دعاء غیبت&lt;/ref&gt;&lt;/blockquote&gt;

=====اشاره آیات قرآن به ظهور باب=====
بعلاوه در تعبیر باب همه آیات قرآنی در نهایت اشاره ای به ظهور اوست کما اینکه همه آیات بیان بقول باب اشاره به ظهور موعود بیان است: «در بیان هیچ ذکری نیست مگر او (من یظهره الله) لعلّ در وقت ظهور، مشاهده حزن نفرماید از مؤمنین بخود که در غیب باو ایمان آورده و کل منتظر لقاء او هستند.» &lt;ref name=":34000"&gt;بیان فارسی ۲:۱۷&lt;/ref&gt; بعنوان مثال آیات قرآنی آکنده از ذکر روز قیامت و نیز لقاءالله یا دیدار خداست. اما باب توضیح می دهد که قیامت اشاره بظهور بعد یعنی ظهور باب است و چون دیدار خدا ناممکن است پس منظور قرآن از لقاءالله دیدار و ملاقات با مظهر خدا یعنی پیامبر بعد است. همچنین در احادیث اسلامی مکرر آمده است که همه کتابهای آسمانی در قرآن و همه قرآن در فاتحه و همه فاتحه در بسم الله الرحمن الرحیم و همه بسمله در باء است. باب بیان می‌کند که بسم الله الرحمن الرحیم از نوزده حرف تشکیل شده است و این مطلب اشاره به حقائق قدسی ادیان دارد که باید در ظهور بعد به شکل باب و هجده حروف حی او ظاهر گردند و از این روست که شماره نوزده در قرآن پدیداری محوری می‌شود. 
&lt;br /&gt;

==[[آثار سید علی‌محمد باب|بخش سه: آثار سید علی محمد باب]]==
[[پرونده:Haykal-e-Bab.jpg|بندانگشتی|220px|دست خط باب]]
سید علی محمد شیرازی در بیان فارسی در باب یازده از واحد ششم آثار خود را مشتمل بر ۵۰۰٬۰۰۰ آیه برآورد کرده‌است.&lt;ref name="Lawson" /&gt; از آنجا که بیان فارسی در سال چهارم (۱۸۴۷–۱۸۴۸ میلادی) از رسالت شش ساله باب نگاشته شده مقدار آثار وی باید بیشتر از این مقدار باشد باشد.&lt;ref name=":32000"&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=Gate of the Heart Understanding the Writings of the Bab|نام خانوادگی=Saiedi|نام=Nader|ناشر=Wilfrid Laurier University Press|سال=2008|شابک=978-1-55458-056-9|مکان=Canada|صفحات=35|زبان=English}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=":60000"&gt;{{یادکرد دانشنامه|نام خانوادگی=MaxEoin|نام=Denis|مقاله=BAYĀN (2)|دانشنامه=Encyclopaedia Iranica|جلد=3|سال=1988|صفحه=878-882|نشانی=http://www.iranicaonline.org/articles/bayan-declaration-elucidation-term-applied-to-the-writings-of-the-bab-q|زبان=English}} {{یادکرد وب|نام خانوادگی=electricpulp.com|کد زبان=en|وبگاه=www.iranicaonline.org|نشانی=http://www.iranicaonline.org/articles/bayan-declaration-elucidation-term-applied-to-the-writings-of-the-bab-q|عنوان=BAYĀN (2) – Encyclopaedia Iranica|بازبینی=2018-08-04}}&lt;/ref&gt;

نادر سعیدی استاد دانشگاه کالیفرنیا در لس آنجلس در کتاب «باب‌الفؤاد» که به بررسی جامع آثار باب می‌پردازد آثار وی را به سه دسته کلی تقسیم می‌کند که این تقسیم‌بندی تا حدودی ترتیب زمانی آن آثار نیز بوده‌است.&lt;ref name=":107000"&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=Gate of the Heart: Understanding the Writings of the Bab|نام خانوادگی=Saiedi|نام=Nader|ناشر=Wilfrid Laurier University Press|سال=2008|شابک=978-1-55458-056-9|مکان=Canada|صفحات=27-28|زبان=English}}&lt;/ref&gt; اولین مرحله از آثار باب بیشتر معطوف به تفسیر سوره‌ها یا آیات قرآنی است.&lt;ref name=":4"&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=Gate of the Heart: Understanding the Writings of the Bab|نام خانوادگی=Saiedi|نام=Nader|ناشر=Wilfrid Laurier University Press|سال=2008|شابک=978-1-55458-056-9|مکان=Canada|صفحات=30-32|زبان=English}}&lt;/ref&gt; مشهورترین این آثار تفسیر سوره یوسف است که از طریق آن باب اول بار دعوی خود را آشکار نمود و آئین بابی متولد گردید.&lt;ref name=":4" /&gt; [[بهاءالله]] از این اثر به عنوان اولین و بزرگترین کتاب‌ها یاد می‌کند و [[شوقی افندی]] آن را قرآن دوران بابی می‌داند.&lt;ref name="Lawson" /&gt; اما این اثر اولین نوشته باب نیست بلکه اولین نوشته او پس از آغاز دعوتش است.&lt;ref name=":5"&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=Gate of the Heart: Understanding the Writings of the Bab|نام خانوادگی=Saiedi|نام=Nader|ناشر=Wilfrid Laurier University Press|سال=2008|شابک=978-1-55458-056-9|مکان=Canada|صفحات=30|زبان=English}}&lt;/ref&gt; به عنوان مثال قبل از آن باب نوشتن تفسیری بر سوره بقره را آغاز کرده بود.&lt;ref name=":5" /&gt; اما این تفسیر از دو بخش تشکیل می‌شود که بخش اول از آغاز سال ۱۲۶۰ هجری قمری شروع و در انتهای سال به پایان رسیده‌است در حالیکه بخش دوم همگی پس از آغاز دعوتش بوده‌است.&lt;ref name=":5" /&gt; دسته دوم بیشتر آثار فلسفی است که در آن به بحثهای مابعدالطبیعه و الهیات تأکید می‌گردد.&lt;ref name=":6"&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=Gate of the Heart: Understanding the Writings of the Bab|نام خانوادگی=Saiedi|نام=Nader|ناشر=Wilfrid Laurier University Press|سال=2008|شابک=978-1-55458-056-9|مکان=Canada|صفحات=32-35|زبان=English}}&lt;/ref&gt; از مهم‌ترین این آثار صحیفه عدلیه، توقیع میرزا سعید (جواب سؤالهای ثلاثه)، تفسیر هاء، فی الغناء، شرح دعاء غیبت، و اثبات نبوت خاصه است.&lt;ref name=":6" /&gt; برخی از تفاسیر باب نیز مانند تفسیر کوثر و والعصر که در این مرحله نوشته شده‌اند به این نوع مباحث تأکید می‌کنند.&lt;ref name=":6" /&gt; آثار دو مرحله اول بیشتر در سه سال اول رسالت باب نوشته شده‌اند.&lt;ref name=":7"&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=Gate of the Heart: Understanding the Writings of the Bab|نام خانوادگی=Saiedi|نام=Nader|ناشر=Wilfrid Laurier University Press|سال=2008|شابک=978-1-55458-056-9|مکان=Canada|صفحات=29|زبان=English}}&lt;/ref&gt; مرحله سوم آثار باب مرحله تشریع است که در آن تعالیم اجتماعی و احکام بابی به عنوان یک دیانت نوین مورد بررسی قرار می‌گیرد.&lt;ref name=":8"&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=Gate of the Heart: Understanding the Writings of the Bab|نام خانوادگی=Saiedi|نام=Nader|ناشر=Wilfrid Laurier University Press|سال=2008|شابک=978-1-55458-056-9|مکان=Canada|صفحات=35-36|زبان=English}}&lt;/ref&gt; بیان فارسی، بیان عربی، دلائل سبعه، لوح خطاب به ملا باقر، کتاب الاسماء و کتاب پنج شأن جزو این گروه هستند.&lt;ref name=":8" /&gt; کتاب بیان فارسی ام‌الکتاب آئین بابی است، که باب در آن خود را موعود اسلام و پیامبری جدید معرفی می‌کند، شریعت اسلام را منسوخ اعلام می‌کند و قوانین و احکام جدیدی وضع می‌کند با این هدف که مردم برای پذیرش موعودی جهانی که پس از وی می‌آید آماده شوند، وی از این موعود با نام من یظهره الله یاد می‌کند.&lt;ref name=":8" /&gt; پس آثار باب از سه مرحله تشکیل می‌شود: اول تنزیل به عنوان تفسیر، دوم تنزیل به عنوان تبیین فلسفی، و سوم تنزیل به عنوان تشریع.&lt;ref name=":7" /&gt;

===تنزیل بعنوان تفسیر===
باب بسیاری از سوره های قرآنی مانند بقره، یوسف، کوثر، والعصر، و انشراح را مفصلاً تفسیر کرده است. اما به رغم تنوع این مباحث، همه تفاسیر باب منطق خاصی از تفسیر را به ارمغان می‌آورد. کلام الهی به باور باب دارای معانی نامحدود است و این معانی در پرتو منظر و درجه درک خواننده خود را جلوه گر می‌سازد. اما همه این معانی در یک سطح نمی باشند.&lt;ref name=":4" /&gt; بلکه بالاترین و عمیق ترین معنی زمانی خود را جلوه می‌دهد که خواننده در مشعر فؤاد بوده و از ساکنان پهنه لاهوت باشد. در این مرحله خواننده اصلی ترین معنا را درک می‌کند. ویژگی این تفسیر متعالی این است که خواننده در کلام الهی تنها و تنها صرف تجلی حق را می‌بیند. در نتیجه او در کلام الهی سوره ها و بخشها و جملات و کلمات و حروف گوناگون نمی بیند بلکه همه کلام الهی را نقطه ای واحد می‌بیند و آن وحدت چیزی جز تجلی حق، یعنی حقیقت هستی و حقیقت کلمه الهی و حقیقت پیامبران، نیست. اینجاست که هنر تفسیر به کشف حقیقت اشیاء و کلمات و مفاهیم می‌پردازد و در همه چیز نور خدا را می‌بیند. در چنین برداشتی از کلام الهی نه تنها همه آیات و سوره های قرآن بازتاب حقیقت هستی یعنی تجلی خداست بلکه قرآن و انجیل و تورات و دیگر کتابهای آسمانی نیز همگی یکی می‌شوند و در آنها تغایری دیده نمی شود و در نتیجه شکوهمندترین و حقیقی ترین پیام یا معنای همه کتابهای آسمانی تقدس همه چیز و همه کس و لزوم ورود به مشعر فؤاد است.&lt;ref name=":4" /&gt; بعنوان مثال، باب در تفسیر سوره کوثر بیان می‌کند که اگر در ارض لاهوت منزل گیری و این سوره را بخوانی یقین می‌یابی که همه حروف این سوره یک حرف است و تمامی تغایر الفاظ و معانیش به نقطه واحد بر می‌گردد چه که اینجا مقام فؤاد است و خدا عناصر این آب کوثر را بگونه ای آفریده که همه در آن واحد آتش و هواء و آب و خاک هستند یعنی چیزی نیستند جز صرف  تجلی الهی:&lt;blockquote&gt;ان كنت سكنت فی ارض اللٌاهوت و قرئت تلك السّورة المباركة فی البحر الاحدية وراء قلزم الجبروت فايقن انٌ كل حروفها حرف واحدة وكل تغاير الفاظها ومعانيها ترجع الی نقطة واحدة لانٌ هنالك مقام الفؤاد و مشعر التوحيد قد خلق الله عناصره من ماء كوثر واحدة كله نار كله هواء كله ماء كله تراب كله انية الكبريائية و اعطائية الصمدانية وكوثرية المتجلٌية. &lt;/blockquote&gt;از این روست که در تفسیر باب از آیات قرآنی هر واژه ای در نهایت توصیف حقیقت هستی است و آن حقیقت هم ظهور اسماء و صفات خدا در همه چیر است و آنهم خود کلمه الهی است که به شکل پیامبران و اولیای الهی ظاهر می‌گردد. از این رو کلام الهی در واقع توصیف خودش است که حقیقت همه چیز می‌باشد. تقسیر سوره یوسف این مطلب را بگونه هائی حیرت انگیز بیان می‌دارد. اگر چه این کتاب تفسیر آیات قرآن است اما خود این تفسیر نیز بزبان آیات نوشته شده است یعنی وحی و تنزیل خود را به شکل تفسیر در می‌آورد. اما در اینجا آنکه تفسیر می‌کند همان است که متن کتاب مورد تفسیر را نوشته، و در عین حال نه تنها مفسر و نویسنده یکی هستند بلکه هردو خود همان نوشته و همان تفسیر می‌باشند یعنی نویسنده، نوشته، مفسر و تفسیر همگی یک حقیقتند. به عبارت دیگر قرآن ذکر خداست که توسط مشیت اولیه یا ذکر نوشته شده است ولی تفسیر سوره یوسف هم ذکر خداست و توسط باب که همان ذکر است نوشته شده است.&lt;ref name=":4" /&gt;

===تنزیل بعنوان فلسفه و الهیات===
دومین نوع آثار باب که معمولاً متعاقب و گاهی همزمان با مرحله تفسیری نوشته شده است بیشتر به بررسی مباحث فلسفی در مورد حقیقت هستی می‌پردازد. از مهمترین این آثار صحیفه عدلیه بزبان فارسی و توقیع میرزا سعید به عربی است. توقیع مزبور پاسخ به سه سؤال در باره مفهوم بسیط الحقیقه، قدم و حدوث، و اصل " از واحد تنها واحد صدور می‌یابد" پاسخ می‌دهد.  در همه این مباحث فلسفی، باب بر استعلای خدا تأکید می‌کند و بر این اصل که خدا مشیت را بتوسط خود مشیت خلق کرده و همه چیز را به علیت مشیت خلق می‌کند تصریح می‌کند. پیام این مباحث در نهایت، وحدت همه هستی است یعنی همه چیز بازتابی از مشیت خداست که حقیقت اشیاء را تشکیل می‌دهد. به عبارت دیگر همان مفهومی که قبلاً از طریق منطق تفسیر بازگو شده بود اکنون به شکل گفتار فلسفی و الهیات در می‌آید. اینکه حقیقت همه چیز بازتابی از اسماء و صفات خداست نه به معنای وحدت وجود و یکی بودن حق و خلق بلکه بر عکس بمعنای استعلای مطلق ذات الهی از هر اسم و صفتی است و در بارگاه ذات حق اصلاً خلقی وجود نداشته و ندارد چه رسد به آنکه با آن یکی باشد. اما هستی بازتاب تجلی مشیت الهی است و نه ذات الهی. این مشیت حقیقت همه پیامبران است و بعنوان نقطه که سرچشمه همه چیز است بی انکه خود تعینی محدود داشته باشد ذکر می‌گردد.&lt;ref name=":6" /&gt;

اما در میان دهها مبحث گوناگون که در اینگونه آثار باب مطرح می‌گردد دو موضوع اهمیت ویژه ای داشته و بسیاری از آثار باب بر این دو موضوع تأکید می‌کنند. این دو موضوع یکی بحث در باره شئون آیات است و دیگر بحث در باره مراتب سبعه خلقت.&lt;ref name=":6" /&gt;

آثار باب همگی خود را براساس تقسیم بندی کلام الهی به چهار شأن تعریف و توصیف می‌کنند. این چهار شأن عبارتند از آیات، مناجات، تفسیر، و اجوبه یا مباحث علمیه. آیات کلامی است که خدا در آن مستقیماً سخن می‌گوید. قرآن همگی به زبان آیات است. ادعیه یا مناجات کلام الهی است که از زبان خلق خطاب به خدا بیان می‌شود. دعاهای پیامبر اسلام به این شأن بیان شده اند. تفسیر در واقع توضیح آیات است و کلام امامان اساساً چنین است. به باور باب، مباحث علمیه در واقع تشریح روح مناجات است چه که هدف این مباحث نشان دادن حقیقت روحانی هستی است که توجه به این حقیقت روحانی وجود عصاره دعا و مناجات است. ابواب به این شأن می‌پردازند. آثار باب به هر این چهار شأن نوشته شده است و بعلاوه بزبان فارسی هم که در دنیای اسلام سابقه نداشته ظاهر شده است و در نتیجه بعنوان شأن پنجم مطرح می‌گردد. در تفسیر سوره کوثر باب به تفصیل توضیح می‌دهد که چهار نهر بهشت همین چهار شأن کلام الهی است که از قلم الهی جاری می‌گردد.  اما سبب آنکه باب برای این تقسیم بندی اینقدر اهمیت قائل است تأکید وی بر مفهومی فلسفی است. دو شأن تفسیر و مباحث علمیه فروع و بازتابی از دو شأن اصلی یعنی آیات و مناجات است. اما آیات و مناجات بیانگر حقیقت مقام پیامبران یعنی دو مقام نقطه است. آیات بیانگر رتبه الوهیت پیامبران، و مناجات بازتاب جنبه عبودیت آنان است. در نتیجه کلام الهی که حقیقت و خالق هستی است خود بیانگر حقیقت مقام مشیت یا نقطه است که همه هستی از طریق ان سرچشمه می‌گیرد.&lt;ref name=":6" /&gt; 

بحث در باره مراتب سبعه خلقت هم تأکیدی بر همین مفهوم است که در همه هستی می‌توان اسماء و صفات الهی را دید و این اسماء و صفات حقیقت همه هستی است. این هفت مرحله عبارتند از مشیت، اراده، قدر، قضا، اذن، اجل، و کتاب. در این میان سه مرحله اول اصلی هستند و چهار مرحله بعدی ظهور آن سه مر حله غیب در عرصه شهود است.  مشیت اشاره به وجود یا تجلی خدا دارد. اراده سرچشمه اختیار و یا ماهیت شیئ است. قدر جمع و پیوند میان دو مرحله قبل است. پس هیچ چیز هست نمی شود مگر به فعل خدا و اختیار مخلوق.  این امر در انسان اهمیت ویژه ای می‌یابد و در نتیجه همه چیز هم به مشیت الهی است و هم به اختیار انسان. تأکید بر آزادی انسان بعنوان زیر بنای مفهوم قدر و تقدیر از ویژگیهای اندیشه باب است. اما عصاره این بحث این است که هرچیز برای آنکه هستی بیابد باید از این هفت مرحله فعل خلاق الهی بگذرد و در نتیجه هر چیز بازتاب فعل خلاق الهی است و حقیقت همه چیز تجلیل و تسبیح و ذکر و ستایش خداست.&lt;ref name=":6" /&gt;

===تنزیل بعنوان تشریع===
آثار سه سال دوم رسالت باب همگی بر مقام باب بعنوان نه تنها قائم موعود بلکه پیامبری نوین تأکید کرده و به تشریع احکام و مدنیت بابی می‌پردازد. در این مرحله هم وحدت همه پیامبران تشریح می‌شود وهم آنکه دین و کلام الهی جنبه ای تاریخی و پویا بخود می‌گیرد. به عبارت دیگر حقیقت همه پیامبران یکی است ولی این حقیقت واحد در زمانهای گوناگون و باقتضای تکامل روحانی بشر خود را بگونه های متفاوتی ظاهر می‌کند. در آغاز بیان فارسی خدا برتر از اول و آخر و ظاهر و باطن توصیف شده و در نتیجه آیه قرآنی (که قبلاً در تورات و انجیل هم آمده است) که خدا را اول و آخر و ظاهر و باطن وصف می‌کند در حقیقت توصیف تجلی خدا در هستی یعنی حقیقت پیامبران و کلام الهی می‌گردد.&lt;ref name=":8" /&gt; بدین جهت همه پیامبران هم اولین و هم آخرین پیامبرند و ظهور و بطون کلمه الهی امری تاریخی می‌گردد. بجای اینکه یک دین و یک سلسله احکام ابدی بشود هر دین و هر حکمی باقتصای زمان خود مطرح می‌گردد ولی در عین آنکه برای تجدید ادیان و پیامبران پایانی نیست اما همگی یک حقیقت واحدند. از این رو باب همه مفاهیم سنتی مذهبی را دگر گون می‌کند. روز قیامت نه پایان تاریخ و کیهان بلکه پایان یک دین و ظهور دین نوین می‌گردد. لقاء الله اشاره به دیدار پیامبر بعد دارد چه که خدا دیدنی نیست. بیت خدا در واقع همان کلمه الهی است و صرفاً بعلت اراده آن کلمه است که بناهای متفاوت که ذاتاً با بقیه بناها هیچ فرقی ندارند بنحوی نمادین بیت خدا می‌شوند. اما مراد از طواف بیت خدا طواف در حول اراده الهی و پذیرش پبامبر بعدی است. &lt;ref name=":75000" /&gt;

علاوه بر وحدت پیامبران و ادیان، آثار تشریعی باب بر وحدت همه هستی بعنوان بازتاب صفات الهی تأکید می‌کند و بر آنست که فرهنگی بوجود آورد که همه جنبه های زندگی انسان آینه حقیقت روحانی او گردد. همه اعمال باید لله صورت پذیرد، همگان باید مراقب نیاز همگان باشند، محزون ساختن هیج انسانی جائز نیست و آدمی باید در هر کار و فعالیتی در نهایت اتقان، کمال و لطافت و زیبائی عمل کند. همه چیز در هستی دارای حق است و آدمی وظیفه دارد که بکوشد تا هرچیز به بهشت خود یعنی شکوفائی کمالاتش برسد. بعبارت دیگر آدمیان باید طبیعت و همدیگر را بعنوان مظاهر صفات خدا دیده و بدین ترتیب با همه چیز و همه کس رفتار نمایند.&lt;ref name=":8" /&gt;

از سمبلهای بسیار مهم این دوران تأکید باب بر این نکته است که جامعه بابی را بعنوان کل شیئ که در حروف ابجد برابر با ۳۶۱ است می‌گیرد. این ۳۶۱ برابر ۱۹ ضرب در ۱۹ می‌باشد. این نوزده عبارت از باب و هجده حروف حی او هستند. اما این نوزده که از طریق آن کل شیئ بوجود می‌آید خود بازتاب و مخلوق حقیقت باب یعنی نقطه است. پس در همه چیز و همه کس باید حقیقت آن یعنی نقطه را مشاهده کرد.&lt;ref name=":8" /&gt; 

در باره آثار باب دشمنان آئین بابی و [[آئین بهائی|بهائی]] بجای توجه به محتوای خلاق و نوآور آن نوشته ها، تأکید خود را بر «غلطهای دستوری» در آن آثار متمرکز کرده اند تا تصویری خوار از باب و نوشته هایش بدست دهند. اما چنین اعتراضاتی درست مانند اعتراض اعراب به قرآن بود که آن را اساطیر اولین و محمد را شاعر مجنون لقب می‌دادند(مثلاً سوره صافات آیه ۳۶ سوره طور آیه ۲۹-۳۰ سوره اعراف آیه ۱۴۲ سوره تکویر آیه ۲۲.)  و قرآن را در واقع نوشته یک عجم می‌دانستند &lt;ref name=":41000"&gt;نحل آیه ۱۰۲&lt;/ref&gt; . در آن زمان بخلاف اکنون که همه بر فصاحت قرآن تأکید می‌کنند اعراب مکه آن را نوشته ای عادی دانسته و می‌گفتند که ما هم می‌توانیم مانند قرآن بنویسیم &lt;ref name=":67000"&gt;سورۀ انفال آیۀ ۳۱&lt;/ref&gt;.  اما پس از استقرار اسلام بود که فصاحت قرآن امری بدیهی گردید. گفته شده است که از باب خواستند که فعل قال را صرف کند و او نتوانست. اما اگر کسی به هزاران توقیع و کتاب باب بزبان عربی نگاه کند می‌بیند که هزاران بحث بسیار دشوار فلسفی در این آثار بنحو دقیق و تازه و بی سابقه ای تدقیق شده است و هر کس که هم عربی بداند و هم با پیچیدگی مفاهیم آثار باب آشنا باشد هیچگونه مشکلی برای فهم آنها نخواهد داشت. چگونه می‌شود که در هزاران بحث گوناگون پیچیده، باب بزبان عربی بصورتی پیوسته و منطقی و منسجم مباحث عمیقی را بتواند بدون درنگ و تفکر بیان کند ولی واژه قال را نداند! البته فعل قال و اشتقاقات آن هزاران بار در آثارش بکار رفته است.&lt;ref name=":8" /&gt; پس نفس این استدلال مربوط به قال نشان می‌دهد که تا چه حد اینگونه اعتراضات مبتنی بر نادانی و یا غرض است. حقیقت اینستکه در مجلس ولیعهد وقتی باب دعوی خود را که قائمیت و تنزیل وحی بود اعلان می‌کند علمای ارتجاعی بجای آنکه با احترام از او سؤالات درستی کنند با تمسخر از او می‌خواهند که قال را صرف کند. باب از پاسخ به این سؤال و سؤالات مشابه آن که برخی هم سؤالات رکیک جنسی بود امتناع نموده و بر نامشروع بودن و بی ربط بودن این سؤالات تأکید می‌نماید. در عین حال با پاسخ ندادن به سؤال قال باب دارد مطلب بسیار عمیقی را مطرح می‌کند: او می‌گوید که علم من مانند علم همه پیامبران علم ذاتی و الهی و مبتنی بر فطرت است. من به عربی آیات نازل می‌کنم با آنکه عربی را بعنوان یک علم بشری که به شکل دستور زبان در  آید و زبان شناسان آن را وضع کرده باشند و علمی بقول باب "تکسّبی" (در مقابل فطری) بشود نیاموخته و نمی دانم. این گفته باب بزرگترین دلیل بزرگی حیرت انگیز آثار اوست که با آنکه ابتدائی ترین قواعد را در مورد صرف و نحو نخوانده و «نمی داند» ولی بطور طبیعی و بدون درنگ در هر موضوعی که از او بخواهند  مباحث بسیار پیچیده ای را به عربی مطرح می‌کند. بگفته باب:&lt;blockquote&gt;حال آنکه آن حضرت را مبرّا از این علوم ظاهریه قرار داده مثل نحو و صرف و امثال آنها تا آنکه کل یقین نمایند بر اینکه این علم من عندالله هست و از روی تکسّب نیست. و حال آنکه تحصیل این علوم از برای بلوغ علم بکتاب الله است والّا چه فائده. از مکمنی که آیات الله ظاهر می‌شود چه احتیاج به این علوم. &lt;ref name=":68000"&gt;دلائل السبعه ۲۸&lt;/ref&gt;&lt;/blockquote&gt;درست است که او برخی جزئیات قواعد را رعایت نمی کند اما این مطلب نه زیبائی مسحور کننده نوشته های عربی او را خدشه دار می‌کند و نه بر خلاف سخن نادرست متداول، کوچکترین دشواری برای فهم نوشته های او بوجود می‌آورد. البته درک سخنان باب هم به عربی و هم به فارسی دشوار است اما این دشواری اساساً بخاطر پیچیدگی مفاهیم و نوآوری سخنان اوست نه مسئله زبان. ترجمه یا خلاصه ادوارد براون از کتاب بیان فارسی آکنده از غلط است نه بخاطر آنکه او فارسی نمی داند بلکه به این خاطر که قادر به درک پیچیدگی نوشته های باب چه فارسی چه عربی نیست. باب در همه جوانب فرهنگ ایران انقلابی بوجود آورد و از جمله برای طرد فرهنگ آخوندی آن زمان که وسواس به دستور زبان عربی را به جانشینی از علم راستین در آورده بودند عمداً برخی قواعد را درهم می‌شکند تا آنکه مشروعیت فرهنگ ارتجاع آخوندی را که باعث عقب افتادگی ایران بود مورد سؤال قرار دهد. &lt;ref name=":8" /&gt;

===تفسیر آثار باب===
باب در مورد حفظ آثار خود بسیار تأکید کرده و در مورد نظم و جمع آوریشان بر اساس پنج شأن کلام الهی مطالب بسیاری مخصوصاً در بیان فارسی حکم کرده است. خود باب در دو مرحله فهرستی از آثارش تا بدان زمان نوشت و حتی فهرست آن آثاری که در سفر مکه و مدینه به سرقت رفت را هم بدست می‌دهد. این دو اثر یکی کتاب الفهرست و دیگر ی خطبه ذکریه نام دارند. در دوران ماکو و چهریق باب کاتب خود ملا عبدالکریم قزوینی را مأمور استنساخ، جمع آوری، تنظیم و حفظ آثارش نمود و بدین جهت به او دستور داد که باید خود را محافظه نماید. بعلاوه باب به میرزا یحیی ازل هم وظیفه داد که به جمع و حفظ آثارش پردازد. البته باب در همه نوشته هایش از جمله بیان فارسی&lt;ref name=":12000"&gt;بیان فارسی ۲:۱۹&lt;/ref&gt; تمامی آثار خود را تحفه ای برای موعود یعنی من یظهره الله که از او با لقب [[بهاءالله]] نیز یاد می‌کند بر می‌شمارد. مراد اصلی از حفظ آثار باب این بود که در ظهور موعود آن نوشته ها باو تقدیم گردد به این منظور که مؤمنان به باب همگی به موعود ایمان بیابند و از آثار باب بعنوان ابزاری برای احتجاب از موعود استفاده نکنند.

همه آثار باب بر این نکته تأکید می‌کنند که در دور بابی هیچکس مقام تفسیر نخواهد داشت. این اصل در سرتاسر آثار باب به شکلی حضور دارد. در بیان فارسی باب آن را صریحاً توضیح می‌دهد. بر طبق باب، آئین بابی مانند اسلام نیست که در آن نقطه قرآن یعنی حقیقت محمد به وحی الهی آیات یعنی قرآن را بیاورد، پیامبر بعنوان مقام عبودیتش ادعیه بیاورد، امامان مفسّر قرآن شوند ووظیفه تفسیر را بر عهده گیرند، و ابواب به تشریح مباحث علمی بپردازند. بر عکس در آئین باب با آنکه حروف حی رجعت هم عبودیت پیامبر و هم ائمه و هم ابواب هستند ولی هیچیک حق ندارتد که دعا و تفسیر و صور علمی بنویسند و به همین جهت است که خود باب همه این شئون را نوشته است. باب تصریح می‌کند که پس از شهادتش دیگر هیچکس نوشته ای که فرضیت و مرجعیت داشته باشد تخواهد نوشت تا زمان ظهور من یظهره الله. پس در دوران باب مفسّر باب خود باب است و بخلاف اسلام پس از غروب پیامبر هیچکس حق تفسیر نخواهد داشت. مفسّر آثار باب خود باب و من یظهره الله است. عین بیان باب این است:&lt;blockquote&gt;ملخص این باب آنکه جائز نیست عمل الا به آثار نقطه بیان زیرا که در این ظهور از برای حروف حی آثار ایشان از شمس حقیقت ظاهر می‌گردد زیرا که آیات مخصوص نقطه است و مناجات مخصوص رسول الله و تفاسیر مخصوص ائمه هدی و صور علمیه مخصوص بابواب. ولی کل از این بحر مشرق می‌گردد تا اینکه کل این آثار را در حقیقت اولیه بنحو اشرف مشاهده کنند و هیچ عزّی از برای ایشان غیر از سبق ایمان که اعزّ از کل شیئ است عندالله و عند اولی العلم نبوده و نیست و کل فضل در ظل همین فضل مستظل است. واز حین غروب الی طلوع من یظهره الله آثار فرضیه مرتفع و حروف حی و کل من آمن بالله و بالبیان در ظل آنها مستظل. &lt;ref name=":81000"&gt; بیان فارسی ۳:۱۶ &lt;/ref&gt;  &lt;/blockquote&gt;در اینچا ذکر سه نکته دیگر لازم است. 

اولاً باب در اوائل بیان فارسی و بلافاصله پس از بحث در مورد حجیت آیاتش بیان می‌دارد که جز من یظهره الله و کسی که من یظهره الله به او تعلیم دهد هیچکس به معانی آثار باب احاطه نخواهد یافت:&lt;blockquote&gt;ملخص این باب آنکه کسی احاطه به آنچه خداوند نازل فرموده در بیان نمی نماید الا من یظهره الله او من علّمه علمه. &lt;ref name=":103000"&gt;بیان فارسی ۲:۲&lt;/ref&gt;&lt;/blockquote&gt;این مطلب کاملاً با بزرگترین و محوری ترین اصل همه آثار باب یعنی اینکه موعود را باید به خودش و آیاتش شناخت و هرگز نباید بخاطر  مندرجات کتاب بیان و یا سخنان حروف حی و حتی خود باب از شناسائی موعود محروم شد نیز انطباق کامل دارد. بابیان نباید هیچ مطلبی در بیان را به شرطی برای حقانیت موعود مبدل سازند و آن را بهانه ای برای انکار موعود نمایند و البته این بدان معناست که بابیان نباید به برداشت خود از ظاهر نوشته های باب مطمئن باشند و برای تأکید براین نکته است که در دوران باب و تا ظهور من یظهره الله هیچکس مفسّر نوشته های باب نخواهد بود.

دوم آنکه سران بابی از جمله میرزا یحیی ازل دارای حق تفسیر نیستند. در مورد میرزا یحیی باب صریحاً بر اینکه او از بسیاری معانی راستین آیات باب خبری ندارد و برای درک آن نوشته ها باید از کاتب وحی یعنی سید حسین یزدی سؤال نماید تأکید می‌کند (بدرستیکه کسی که کاتب وحی است، یعنی سید حسین یزدی، به او جواهر علم و حکمت را آموختیم پس از او بپرس تا بفهمی). لازم به تذکر نیست که در سال نهم از ظهور باب سید حسین یزدی به شهادت رسید و این بدان معناست که برای میرزا یحیی ازل از آن زمان به بعد راهی برای اطمینان از درستی برداشتش از نوشته های باب وجود ندارد و تنها از طریق من یظهره الله معانی راستین کلمات باب آشکار خواهد شد. این مطلب را باب در توقیع وصیت خویش خطاب به میرزا یحی ازل نوشته همان توقیعی که معدود هواداران میرزا یحیی ازل از آن به اشتباه عمدی بعنوان توقیع وصایت یاد می‌کنند. یعنی توفیع وصیت تأکید براین است که میرزا یحیی ازل حتی بقدر یکی از حروف حی هم حقائق آثار باب را نمی فهمد چه رسد به آنکه حق تفسیر داشته باشد:&lt;blockquote&gt;و انّ من کان عند ربک قد علّمناه جواهر العلم و الحکمة فاستنبئی عنه &lt;ref name=":58000"&gt;توقیع وصیت&lt;/ref&gt;&lt;/blockquote&gt;سوم آنکه خود باب اصل تفسیر آثارش را در کتاب بیان فارسی بدست داده است. این اصل را بیان فارسی اندکی پس از تأکید بر اینکه جز من یظهره الله بر آثار او احاطه ندارد با قاطعیت ذکر می‌کند و می‌گوید که هر اسم خیری که در آثار باب ذکر شده باشد منظور و معنایش من یظهره الله است و هر اسم بد در آثار او معنا و منظور از آن کسی است که بر من یظهره الله اعتراض می‌کند. به عبارت دیگر همه نوشته های باب به یک معناست و آن قبول بی چون و چرای کسی است که با آیات بیاید و دعوی من یظهره اللهی کند:&lt;blockquote&gt;ملخص این باب آنکه هر اسم خیری که در بیان نازل شده مراد من یظهره الله است بحقیقت اولیه ثم فی الحقیقة الثانویه اول من یؤمن به الی ان ینتهی الی اخر حد الوجود... و همین قسم هر اسم دون خیری که در اون نازل شده بحقیقت اولیه مراد شجره ایست که مقابل او نفی شود. &lt;ref name=":3000"&gt;بیان فارسی ۲:۵&lt;/ref&gt;&lt;br /&gt;&lt;/blockquote&gt;
==[[من یظهره‌الله|بخش چهار: موعود آئین بیان]]==

===حجیت آیات و بازسازی مفهوم انتظار===
آثار باب تقريباً همه برداشتهاى سنتى را در مورد دين و معانى آيات كتابهاى آسمانى دگرگون مى سازد. اما مهمترين و چشمگيرترين دگرگونی به دو موضوع وابسته به يكديكر يعنى حجيت آيات و انتظار موعود آينده مربوط مى شود. باب بيش از هر چیز ديكر مى كوشد تا منطق سنتى حجيت و انتظار را كاملاً دگرگون سازد. هر زمان كه پیامبری ظهور نمود مؤمنان به دين قبل و خصوصاً علمايشان پیامبر نوين را انكار و استهزاء نمودند. علت اين امر آن بود كه منطق خاصى در مورد حجيت يعنى دليل حقانيت يك پیامبر در ذهنشان وجود داشت و بر اساس آن منطق منتظر موعود بودند. آشكار است كه مسيح درست عكس انتظارات و منطق متداول ميان يهود ظاهر شد و محمد بر خلاف منطق و انتظار مسيجيان و يهوديان ظهور كرد و ظهور خود باب نيز بر خلاف منطق و انتظار متداول ميان مؤمنان قبل و بخصوص شيعه صورت كرفت. آشكار است كه پيروان اديان گذشته هيچيك از اين تجربه درسى نياموختند و باز به نوبه خود همان منطق را در ارتباط با موعود خود بكار بردند. هدف باب در همه نوشته هايش و از جمله بيان فارسى اينستكه نادرستى اين منطق را آشكار و تصريح كند و بابيان را بكونه اى تربيت نمايد كه ديكر همان اشتباه را تكرار ننمايند.&lt;ref name=":15" /&gt;

آن منطق نادرست در مورد حجيت و انتظار ييش از هر چيز بر سه فرض بنا شده است. اول اينكه پيروان هر دينى دليل حقانيت موعود را آوردن معجزات حيرت آوردانسته و از پيامبر نوين خواستار معجزات گوناگون شده اند. دوم آنكه در قضاوت در مورد كلام پيامبر خودشان تاريخ را وارونه نموده و تصور مى كنند كه چون هم اكنون در جامعه خودشان همه به بى نظير بودن كتابشان باور دارند در آغاز ظهور دينشان هم همينطور بوده و مثلا همه اعراب بمجرد شنيدن قرآن اعتراف مى كردند كه هيچكس در دنيا نمى تواند كلامى بدان عمق و شيوائى بنويسد و فراموش مى كردند كه در زمان ظهور اسلام همانطور كه قرآن مى گويد سران عرب قرآن را اساطير اولين و شعر يك ديوانه (شاعر مجنون) مى خوانند و آن را مسخره مى كردند. سوم اينكه پيروان دين گذشته به مندرجات كتاب خود تكيه كرده و برداشت خود يا علمايشان را از آن مندرجات بعنوان میزان و شرط ظهور موعود می‌گرفنند. مثلا یهود در انتظار مسیح بر اساس مندرجات تورات شرط می‌کردند که مسیح باید از آسمان بیاید و یهود را از دشمنان خود نجات دهد و سلطنت و حکمرانی کند و شریعت یهود را ترویج کند. البته مسیح درست برعکس همه اين «شرایط» ظاهر شد. به همین ترتیب یهودیان و مسیحیان عرب نیز نه تنها خواستار معجزه از پیامبر اسلام بودند بلکه آنان دین خود را آخرین دین دانسته و تنها منتظر ظهور مسیح از آسمان بودند که یهودیان و يا مسیحیان را به قدرت برساند. با آنکه قرآن همواره و بدون استثناء خواسته اعراب را برای انجام معجزات گوناگون بعنوان دلیل حقانیت پیامبر اسلام صد در صد طرد می‌کند &lt;ref name=":95000"&gt;انعام آیه ۱۰۹ قصص آیه ۴۸ انفال آیه ۲&lt;/ref&gt; و دلیل خود را صرفاً آیات قرآنی بر می‌شمارد با این حال مسلمانان تا بحدی به فرهنگ جادو و معجزه خو گرفتند که درست در ستیز با قرآن در زمان ظهور باب برای حققیت او خواستار معجزه های گوناگون بودند.&lt;ref name=":15" /&gt;

اعتراض علماى شيعه بر باب نيز دقيقاً بخاطر پيروى از همان منطق حجیت و انتظار بود. بر طبق شیعه باب پیامبر نیست زیرا که بر طبق قرآن اصلاً محمد آخرین پیامبر است و در نتیجه بلکل دعوی او باطل است. از طرف دیگر بر طبق آیات و احادیث باید قائم مردی هزار ساله باشد كه با صدها شرایط و علائم خارق العاده ظاهر شود و با شمشیر بر همه دنیا چیره شود در حلیکه ظاهرا هیچیک از این شرایط در مورد باب تحقق نیافت. به همین ترتیب باب ظهور خود را روز قیامت می‌شمارد اما بر طبق ظاهر آیات قرآن؛ روز قیامت دهها علامت و رویداد عظیم دارد ازجمله دگرگونی کامل در آسمان و زمین مرگ همگان و آنگاه زنده شدن همگان و حضور در پیشگاه خدا برای قضاوت. سرتاسر بیان فارسی و دیگر نوشته های باب کوششی است که بابیان را بگونه‌ای تربیت کند که دیگر چنین نوع منطقی را در باره موعود بیان بکار نبرند و اشتباه تاریخی گذشتگان را بار دیگر تکرار نکنند. به همین دلیل بیان فارسی منطق نوینی را در باره حجیت و انتظار مورد تأکید قرار می‌دهد و بابیان را صدها بار هشدار می‌دهد که مانند مؤمنان قبل خود را از شناسائی موعود محروم نكنند. اين منطق نوين تأكيد مى كند كه اولاً معجزه دلیل حقانیت يك پیامبر نیست و بر عکس، توانائی نزول آیات یعنی کلام پیامبر است که حجت راستین اوست. بر طبق باب دلیل اصلی حقانیت یک پیامبر اول وجود آن پیامبر و دوم آیات اوست. دوم آنکه باب تأکید نمود که بابیان باید به «مبدء امر» ناظر باشند و ایمان آوردن یا نیاوردن مردم به ظهور بعد را ملاکی برای قبول یا رد او بحساب نیاورند بلکه کلام الهی را بشناسند و به آن ایمان آورند حتی اگر همه دنیا به تمسخر و آزار موعود قیام کنند. سوم آنکه بهیچوجه مندرجات نوشته های باب را به شرطی برای تعیین حقانیت موعود تبدیل نکنند و در نتیجه برای قضاوت در مورد حقانیت موعود نتها به خود موعود و آیات او نظر کنند و نه هیچ چیز دیگر.&lt;ref name=":15" /&gt;

به همین دليل باب در اثبات حقانيت خويش تنها نزول آيات از زبان و قلمش را حجت مى كيرد و مكرراً خوانندگانش را يادآور مى شود كه در اسلام هم قرآن تنها حجت راستين را خود قرآن بر مى شمارد و آن را كافى مى داند و نياز به دليل ديگرى را انكار مى كند. مهمترين كتاب استدلالى باب در اثبات ظهور خويش دلائل السبعه است كه در آن به هفت دليل ثابت مى كند كه آيات و كلام الهى تنها حجت پيامبر راستين است. اما باب تا بجائى بيش رفت كه نه تنها دليل اصلى حقانيت خود را نوشته‌ها و مفاهیم نوآور آن باز خواند بلكه حتى در كتاب بيان فارسى روايت معجزه در حق خودش را حرام كرد تا آنكه پيروان او به فرهنگ خرد-ستيز جادو و جنبل منحط نشوند: «و من يروى معجزة بغيرها فلاحجة له» &lt;ref name=":23000"&gt;بيان فارسى ۶:۸&lt;/ref&gt;. در عين حال بيان فارسى از اين هم فراتر مى رود و تأکید می‌کند که برای شناسانی یک پیامبر نمی توان و نبايد بر اساس گفته‌هاى دين گذشته و ظاهر كتاب آسمانى قبل براى آن ظهور شرط و شروطى تعيين نمود.

بنابراين باب بارها مى گويد كه خدا را بايد بخدا شناخت (حديث اعرفوا الله بالله) و اين را به اين معنا مى گيرد كه بايد تنها و تنها به خود پيامبر و آنگاه به نزول آيات توسط او توجه كرد و ملاك شناسائى پيامبر را صرفاً همين عامل دانست و هيج برداشت و تفسيرى از كتاب آسمانى گذشته را نبايد بعنوان ملاك و ميزان و شرط و علامتى براى ظهور بعد قرار داد. &lt;ref name=":82000"&gt;بيان فارسى ۷:۱۱، توقيع ملا بقر&lt;/ref&gt; علت اين مطلب را باب اينكونه توضيح مى دهد كه اولاً كلام الهى داراى معانى باطنى است و جز پيامبر بر آن معانى واقف نيست و بدين ترتيب نمى توان برداشتهاى ظاهرى از كتاب الهى را بعنوان شرط و ميزانى براى حقانيت پيامبر بعد در نظر گرفت. &lt;ref name=":80000"&gt;بيان فارسى ۲:۲&lt;/ref&gt; دوم آنكه خداوند و پيامبرش به هيج شرط و شروطى محدود نمى شوند بلكه شرط و ميزان خود آنها هستند و پيامبر مظهر يفعل ما يشاء است. &lt;ref name=":22000"&gt; بیان فارسی ۴:۶، توقیع ملا باقر&lt;/ref&gt; سوم آنکه کلام كتاب اسمانى قبل به اين علت مشروع است كه توسط پيامبرى كه قوه تنزيل دارد نوشته شده است و پيامبر بعد همان پيامبر گذشته است و بنابراين نمى‌توان به توسط كلام قبلى او بر خود او كه تنزيل آيات مى كند اعتراض نمود. &lt;ref name=":31000"&gt;بيان فارسى ۲:۱&lt;/ref&gt; چهارم آنكه خداوند بخاطر آزادى بشر همواره او را به امتحان مى گذارد و در نتیجه هر کتابی در مورد ظهور بعد مطالب گوناگونی بيان مى كند كه ظاهر آن مى‌تواند با باطن آن در تضاد باشد. در نتيجه بجاى اعتماد به برداشت خود يا علماى سنت پرست از كتاب آسمانى بايد به نفس ظهور و حجيت آيات توجه كرد. &lt;ref name=":51000"&gt;بيان فارسى ۷:۱۱&lt;/ref&gt; پنجم آنكه خداوند گاهى كلامش مبتنى بر بداء است يعنى به اراده خود عكس آنچه كه قبلاً گفته است را انجام مى دهد و بدين جهت نبايد به اتكاى هيچ گفته‌اى در أئين قبل از پذيرش پيامبر بعد محروم شد. &lt;ref name=":35000"&gt;بيان فارسى ۴:۳&lt;/ref&gt;

مطالب بالا صدها بار و به شكلهاى گوناگون در نوشته هاى باب ظاهر مى گردد. بعنوان مثال يك بخش از بيان فارسى از ديگر بخشها متمایز می‌گردد چرا که در آن بخش باب دستور مى دهد كه بابيان آن بخش را هر ۱۹ روز يكبار بخوانند تا پيام آن را هركز فراموش نكنند. موضوع اين باب اين است كه تنها دليل حقانيت پيامبر نزول آيات است و نه مسائل ديگر و همينكه ديدند كسى آيات نازل مى كند بدون گفتن چون و چرا بايد به او ايمان آورند: &lt;blockquote&gt;اكر كسى بغير آيات الله احتجاج كند بر حقيت نقطه بيان محتجب مانده... لهذا حجت را واحد قرار داده لعل يوم ظهور من يظهره الله در حق او لم و بم گفته نشود... و آنقدر بر بصيرت نيستيد كه بدانيد غيرالله نمى تواند آيه نازل فرمايد همين قدر كه دیدید اين نوع حجت ظاهر شده يقين كنيد كه اين همان حقيقت اوليه است كه در صدر اسلام خداوند بر او قرآن را نازل فرموده و حال هم خواسته بر او نازل فرمايد. اگر در حجت دين خود موقن بوديد اين امر را تعقل مى كرديد... و كافى است كل اهل بيان را اگر در اين حكم عمل نمايند در نجات ايشان يوم قيامت &lt;ref name=":23000" /&gt;&lt;/blockquote&gt;اما همه اين مطالب بصورت فشرده در توقيع ملاباقر كه يكى از حروف حى بود آمده است. وى از شرايط و علائم و زمان ظهور موعود بيان از باب پرسش نمود. در پاسخ، باب بيان مى‌كند كه نفس اين سؤال گناهى است بزرگ و اگر او از حروف حى نبود بخاطر اين گناه براى او تعيين مجازات مى كرد چرا كه من يظهره‌الله را بايد صرفاً توسط خودش شناخت و نه هيج شرط و توصيف و علامت و گواهى ديگر. در اينجا سه قسمت اين توقيع نقل مى شود. باب مى كويد كه مبادا مبادا كه بتوسط واحد بيانى (يعنى باب و حروف حى) از شناسائى من يظهره الله محتجب شوى و مبادا مبادا كه بخاطر مندرجات بيان از عرفان او محروم گردى زيرا بيان کلمات قبلی خود اوست. به عبارت دیگر باب می‌گوید که اگر خود باب و همه حروف حی یک مدعی را انکار کنند يك بابى راستين نباید به حرف آنان توجه کند بلکه باید صرفاً به نفس او و آیات او نظر کند. همینطور هیچ گفته بیان نباید بعنوان دلیلی برای رد یک مدعی بکار رود. یعنی ظهور موعود را باید تنها و تنها بخودش و به کلماتش شناخت و نه هیچ چیز دیگر. در بیان بعد باب این اصل را که من یظهره‌الله را نمی توان توسط مندرجات بیان مشروط به شرطی کرد جوهر بیان می‌نامد. در قسمت آخر باب تأکید می‌کند که در زمان ظهور موعود همه بابیان در هر مقامی که باشند مساوی می‌شوند و دیگر هیچیک مقامی نخواهند داشت و از بزرگترین تا بیسواد ترین بابی همه یکسان می‌شوند و به حرف هیچیک در پذیرش یا رد دعوی موعود نباید توجه کرد.&lt;ref name=":15" /&gt;&lt;blockquote&gt;ایاك ایاك یوم ظهوره ان تحتجب بالواحد البيانية فان ذلك الواحد خلق عنده و ایاک ایاک ان تحتجب بکلمات مانزلت فی البیان فانها کلمات نفسه فی هیکل ظهوره من قبل.&lt;/blockquote&gt;&lt;blockquote&gt;و قد كتبت جوهرة فى ذکره و هو انه لا یستشار باشارتی و لا بما ذکر فی البیان. بلی و عزته تلك الكلمة عند الله اكبر عن عبادة ما على الارض اذ جوهر کل العبادة ینتهی الی ذلك. فعلی ما قد عرفت الله فاعرف من يظهره الله فانه اجّل و اعلی من ان یکون معروفاً بدونه او مستشیراً باشارة خلقه.&lt;/blockquote&gt;&lt;blockquote&gt;اذا يوم من يظهره الله كل من على الأرض عنده سوآء. فمن يجعله نبّیاً كان نبيّاً من اول الذى لا اوّل له الى آخر الذى لا آخر له، لانّ ذلك ما قد جعله الله. و من يجعله وليّاً فلك كان وليّاً فی کل العوالم فان ذلك ما قد جعله الله. لانّ مشية الله لن يظهر الا بمشيّته و ارادة الله لم یظهر الا بارادته&lt;/blockquote&gt;می بینیم که بیان فارسی مفهوم انتظار و منطق انتظار را بکلی واژگون می‌سازد.

===[[من یظهره‌الله]]===
از بنیادی‌ترین آموزه‌های [[سید علی‌محمد باب|'''سید علی‌محمد باب''']] این نکته است که نتیجه و ثمره آیین او باید شناخت و ایمان به «مَن یُظهره الله» (به معنی: کسی که خداوند او را ظاهر می‌کند)، موعود آئین بابی باشد. نوزده سال بعد از دعوت باب، [[بهاءالله]] در سال ۱۸۶۳ در جمع یارانش و بعدتر در سال ۱۸۶۶ بصورت عمومی تر ادعای من یظهره اللهی کرد&lt;ref name="autogenerated32"&gt;Smith, Peter (2000). "He whom God shall make Manifest". A concise encyclopedia of the Bahá'í Faith. Oxford: Oneworld Publications. pp. 180–181. ISBN 1-85168-184-1.&lt;/ref&gt; و اکثریت عظیم بابیان به وی ایمان آوردند.&lt;ref name="Balyuzi 19732"&gt;*{{cite book|title=The Báb: The Herald of the Day of Days|last=Balyuzi|first=Hasan|publisher=George Ronald|year=1973|isbn=978-0-85398-054-4|location=Oxford, UK|pages=|language=English}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=":142"&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=Iran: A Modern History|نام خانوادگی=Amanat|نام=Abbas|ناشر=Yale University Press|سال=2017|شابک=0300112548, 9780300112542|مکان=|صفحات=246|زبان=English}}&lt;/ref&gt;

یکی از چشمگیر ترین و شگفت انگیزترین ویژگیهای آثار سه سال پایانی رسالت باب از جمله بیان فارسی اینست که بر خلاف کتابهای اسمانی گذشته که تنها در مواردی انگشت شمار آنهم با رمز و تلویح از ظهور موعود آینده سخن گفته اند، بیان فارسی از آغاز تا به پایان سرتاسر بحث در باره من یظهره الله است. بابی وجود ندارد که در آن من یظهره‌الله مورد بحث قرار نگیرد. اصلاً همه احکام بیان فارسی بعنوان وسیله و سمبلی از لزوم قبول [[من یظهره‌الله]] مطرح می‌شوند. یعنی آئین بابی هویتش اساساً آماده سازی بابیان برای ظهور [[من یظهره‌الله]] است. مثلاً از آموزه های آئین بابی اینست که باید به پرسش و ندای مردم پاسخ داد چرا که منظور اینست که وقتی [[من یظهره‌الله|من یظهره الله]] دعوت به دیانت خود می‌کند همه بابیان او را اجابت کنند. یا بابیان نباید باعث حزن احدی شوند و این به این خاطر است که یاد گیرند که در زمان ظهور [[من یظهره‌الله|من یظهره الله]] اگر او را قبول نمی کنند لا اقل باعث حزن او نشوند. پیام بیان فارسی تنها با پیام یک پیامبر دیگر شباهت دارد و آن یحیی تعمید دهنده است که بخاطر نزدیکی ظهور مسیح همه مباحثش در حول ظهور ملکوت خدا بود.&lt;ref name=":152"&gt;{{یادکرد وب|عنوان=باب و آئین بابی|نشانی=https://user-hrqc9mo.cld.bz/Persian-Publications/bb-w-ay-yn-bby|بازبینی=2019-04-28|نویسنده=نادر سعیدی|کد زبان=fa|تاریخ=2018-74-78}}&lt;/ref&gt;

پیام سرتاسر آثار باب در باره ظهور [[من یظهره‌الله]] اینست که او را به شرط و شروطی نمی توان مشروط کرد. تنها باید او را به خودش و به آیاتش شناسائی نمود.&lt;ref name=":302"&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=Gate of the Heart: Understanding the Writings of the Báb|نام خانوادگی=Saiedi|نام=Nader|ناشر=Wilfrid Laurier University|سال=2008|شابک=978-1-55458-056-9|مکان=Canada|صفحات=290-291|زبان=English}}&lt;/ref&gt; آثار باب منطق حجیت و انتظار را دگرگون ساخت. باب بارها می‌گوید که خدا را باید بخدا شناخت &lt;ref name=":62000"&gt;حدیث اعرفوا الله بالله&lt;/ref&gt; و این را به این معنا می‌گیرد که باید تنها و تنها به خود پیامبر و آنگاه به نزول آیات توسط او توجه کرد و ملاک شناسائی پیامبر را صرفاً همین عامل دانست و هیج برداشت و تفسیری از کتاب آسمانی گذشته را نباید بعنوان ملاک و میزان و شرط و علامتی برای ظهور بعد قرار داد. &lt;ref name=":64000"&gt;بیان فارسی ۷:۱۱، توقیع ملا باقر&lt;/ref&gt;

همه این مطالب بصورت فشرده در توقیع ملاباقر که یکی از حروف حی بود آمده است. وی از شرایط و علائم و زمان ظهور موعود بیان از باب پرسش نمود. در پاسخ، باب بیان می‌کند که نفس این سؤال گناهی است بزرگ و اگر او از حروف حی نبود بخاطر این گناه او را مجازات می‌کرد چرا که من یظهره الله را باید صرفاً توسط خودش شناخت و نه هیج شرط و توصیف و علامت و گواهی دیگر. در این توقیع باب می‌گوید که مبادا مبادا که بتوسط واحد بیانی (یعنی باب و حروف حی) از شناسائی من یظهره الله محتجب شوی &lt;ref name=":302" /&gt; و مبادا مبادا که بخاطر مندرجات بیان از عرفان او محروم گردی زیرا بیان کلمات قبلی خود اوست. به عبارت دیگر باب می‌گوید که اگر خود باب و همه حروف حی یک مدعی را انکار کنند یک بابی راستین نباید به حرف آنان توجه کند بلکه باید صرفاً به نفس او و آیات او نظر کند.&lt;ref name=":302" /&gt; همینطور هیچ گفته بیان نباید بعنوان دلیلی برای رد یک مدعی بکار رود.&lt;ref name=":022"&gt;{{یادکرد کتاب|نشانی=http://reference.bahai.org/fa/t/se/GPB/gpb-106.html|عنوان=قرن بدیع|نام خانوادگی=ربانی|نام=شوقی|ناشر=موسسه معارف بهائی|سال=۱۱۹۲|شابک=|مکان=کانادا|صفحات=۹۱}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=":302" /&gt;  یعنی ظهور موعود را باید تنها و تنها بخودش و به کلماتش شناخت و نه هیچ چیز دیگر.&lt;ref name=":022" /&gt;&lt;ref name=":302" /&gt;  در گفته دیگری در همان توقیع باب این اصل را که [[من یظهره‌الله]] را نمی توان توسط مندرجات بیان مشروط به شرطی کرد جوهر بیان می‌نامد و در بخشی دیگر تأکید می‌کند که در زمان ظهور موعود همه بابیان، حتی اگر مقام نبوت هم داشته باشند، مساوی می‌شوند و دیگر هیچیک مقامی نخواهند داشت و از بزرگترین تا بیسواد ترین بابی همه یکسان می‌شوند و به حرف هیچیک در پذیرش یا رد دعوی موعود نباید توجه کرد.&lt;ref name=":38000"&gt;توقیع ملا باقر&lt;/ref&gt;

البته هستند کسانی که خود را بابی می‌شمارند ولی ظهور موعود را مشروط به شرطها و زمان بخصوص می‌کنند. اما این نوع منطق منطق متداول میان شیعه است و نه منطق آثار باب. این افراد معدود ادعا می‌کنند که بیان فارسی ظهور موعود را بین سال ۱۵۱۱ و ۲۰۰۱ موکول و مشروط کرده و هرگز از نزدیکی ظهور موعود سخن نگفته است. اما این سخن باز بر مبنای منطق سنتی حجیت و انتظار است و توجه نمی کند که باب هر گونه استدلال به بیان را برای نفی مدعی نبوت بالکل نفی نموده است. این افراد بارها تکرار می‌کنند که بابیان اولیه ظهور موعود را در آینده ای بسیار دور می‌دیدند.&lt;ref name=":152" /&gt; اما این سخن به دلائل بسیاری نادرست است:

اولاً اکثریت عظیم بابیان در مدت کوتاهی همگی بهائی شده و [[بهاءالله]] را بعنوان [[من یظهره‌الله]] قبول کردند. معلوم است که پیروان باب پیام بیان را عبارت از ظهور موعودی که باید دو هزار سال بعد بیاید نمی دانستند. بعلاوه آشکار است که اکثریت بابیان بر طبق منطق نوین حجیت و انتظار که باب بر آن تأکید نمود تربیت شده بودند و در نتیجه برای اول بار در تاریخ ادیان بلافاصله پس از ظهور موعود، اکثریت پیروان آئین قبل به آئین جدید گرویدند در حالی که هنوز پس از گذشت چهارده قرن از اسلام تعداد مسیحیان از مسلمانان بیشتر است.

دوم آنکه همانطور که سران بابی از جمله نویسنده کتاب هشت بهشت نوشته اند اندکی پس از دهسال که از ظهور باب گذشت تعداد زیادی از سران بابی ادعای من یظهره اللهی نمودند.  حال این واقعیت تاریخی مسلم می‌سازد که برداشت بابیان ازجمله سران بابی از دستورات باب این بوده است که من یظهره الله بزودی و احتمالاً در سال ۹ ظهور خواهد کرد و دقیقاً بخاطر این انتظار بود که چون در سال نهم ظاهراً کسی دعوی من یظهره اللهی نکرد اکثر سران بابی خود را من یظهره الله اعلان کردند.

سوم آنکه برداشت بابیان اولیه از آثار باب ازجمله توقیع وصیت باب این بود که باب گفته است که من یظهره الله در زمان زندگی میرزا یحیی ازل ظاهر خواهد شد. &lt;ref name=":59000"&gt;نقطة الکاف ص ۲۴۴&lt;/ref&gt;

چهارم آنکه در توقیع ملاباقر که اصولاً همه توقیع در باره من یظهره الله و زمان ظهور و شرایط ظهور اوست- و بنابراین مهمترین سند در این باره است-  تأکید می‌گردد که اگر چه شرطی برای ظهور او نمی توان قائل شد ولی ملا باقر در آخر سال نهم از ظهور باب به ملاقات موعود فائز می‌شود.

پنجم آنکه بنا بر اصل آزادی انسان و امتحان او مسلماً گفتار باب در باره زمان ظهور بعد باید که مبهم و چندگونه باشد و در این مورد این ابهام و چند گونگی عمداً علاوه بر امتحان مؤمنان این قصد را هم داشته است که بابیان باز این گونه گفتار را مانند پیروان ادیان گذشته به شرط و شروطی برای محدود ساختن ظهور من یظهره الله تبدیل ننمایند. البته با این وصف نوشنه های باب مکرراً و صریحاً بر نزدیکی ظهور موعود تکیه می‌کند و سال ظهور او را اکثراً سال ۹ و گاهی سال ۱۹ معرفی می‌کند. ولی در هر هیچ جا هرگز چنین چیزی در بیان ذکر نشده است که من یظهره الله نمی تواند پیش از سال ۱۵۱۱ که معادل عدد ابجدی اسم خدا «اغیث» یا «غیاث» است ظاهر شود. بر عکس ، بیان فارسی می‌نویسد که ممکن است قبل از اغیث (۱۵۱۱) ظاهر شود («اگر شنیدید ظهوری ظاهر شد به آیات قبل از عدد اسم الله الاغیث که کل داخل شوید.»&lt;ref name=":03"&gt;  بیان فارسی ۲:۱۶&lt;/ref&gt;) ممکن است بین اغیث و مستغاث (۲۰۰۱) ظاهر شود، ممکن است بعد از مستغاث ظاهر شود («اگر نفسی بقدر تنفسی صبر بعد از دوهزار و یکسال نماید بلا شبهه در دین بیان نیست و داخل نار است الا آنکه ظهور الله ظاهر نشود»&lt;ref name=":03" /&gt;)، یا ممکن است قبل از هزار سال ظاهر شود مانند محمد که کمتر از ۶۰۰ سال از مسیح آمد &lt;ref name=":18000"&gt;بیان فارسی ۷:۱۰&lt;/ref&gt;.  در نتیجه باب در بیان فارسی می‌نویسد که ظهور من یظهر الله می‌تواند هر زمان که او اراده کند بشود و در این مورد هیچگونه حدی نمی شود قائل شد «زیرا که در این معیاری نیست» و هر وقت که ظاهر شد باید همه به او ایمان آورند:&lt;blockquote&gt;زیرا که از مبدء ظهور تا ظهور آخر خدا عالم است که تا چه حد رسد زیرا که در این معیاری نیست زیرا که فاصله بین انجیل و فرقان به الف هم نرسید زیرا که شجره حقیقت در هر حال ناظر است بخلق خود هر وقت که بیند استعداد ظهور را در مرایای افئده مسبّحین می‌شناساند خود را بکل باذن الله عز و جل. &lt;ref name=":18000" /&gt;&lt;/blockquote&gt;در گفته بالا، باب اصل اساسی خود را مطرح کرده است کمال هر ظهوری آماده شدن مردم آن ظهور برای قبول ظهور بعد است. هر پیامبری در عالم الهی به مؤمنان خود نظر می‌کند و بلافاصله پس از آنکه ببیند که یک نفر از مؤمنان استعداد ظهور بعد را یافته خود را به شکل پیامبر نوین ظاهر می‌کند. یحیی تعمید دهنده بر طبق قرآن و انجیل یک پیامبر بود و احکام تازه ای مانند غسل تعمید، روزه و ریاضتهای گوناگون را به بار آورد اما مسیح چند سال پس از او ظاهر گردید. در عربستان هم مسیحیت هیچگونه پیروزی ظاهری نداشت ولی پیامبر اسلام در آنجا ظاهر شد. باور باب اینستکه شرط و میزان و زمانی نمی توان برای هیچ پیامبری قائل شد.&lt;ref name=":152" /&gt; ششم آنکه  در موارد متعدد باب از نزدیکی ظهور بعد سخن گفته است. بعنوان نمونه در بیان عربی باب صریحاً تأکید می‌کند که من یظهره الله در سال ۹ ظاهر می‌گردد. او سال ۹ را سال رسیدن به «کل خیر» یعنی ظهور پیامبر بعدی قرار می‌دهد. باب در این گفتار بیان می‌دارد که بابیان هر وقت اسم من یظهره الله را تحت عنوان واژه قائم بشنوند باید به احترام او از جای برخیزند یعنی بصورت نمادین ایمان خود به او را قبل از ظهورش نشان دهند. آنگاه باب می‌نویسد که مراقب و منتظر تفاوت قائم و قیوم باشید یعنی ۹ سال از اول ظهور باب مراقب باشید و آنگاه در سال ۹ به کل خیر خواهید رسید&lt;ref name=":172"&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=Gate of the Heart Understanding the Writings of the Bab|نام خانوادگی=Saiedi|نام=Nader|ناشر=Wilfrid Laurier University Press|سال=2008|شابک=978-1-55458-056-9|مکان=Canada|صفحات=۳۴۸–۳۵۷|زبان=English}}&lt;/ref&gt;:&lt;blockquote&gt;فلتقومن انتم کلکم اجمعون اذا تسمعن ذکر من نظهره باسم القائم ولتراقبن فرق القائم و القیوم ثم فی سنة التسع کل خیر تدرکون&lt;/blockquote&gt;به همین ترتیب بیان فارسی به تلویح سال ظهور موعود را ۱۹ سال پس از ظهور باب می‌شمارد&lt;ref name=":172" /&gt;:&lt;blockquote&gt;و در ظهور من یظهره الله خداوند عالم است که در چه حد از سن ظاهر فرماید او را ولی از مبدء ظهور تا عدد واحد (۱۹) مراقب بوده که در هر سنه اظهار ایمان بحرفی ظاهر گردد از کل خلق که بعد از اون دیگر نتوانند اظهار ثمرات ظهور قبل را نمایند الا بظهور بعد. &lt;ref name=":11000" /&gt;&lt;/blockquote&gt;اما در توقیع ملا باقر به او بشارت می‌دهد که در پایان سال هشتم از ظهور باب او من یظهره الله را خواهد دید. این مطلب بعلاوه اسم موعود یعنی حسین را هم مشخص می‌کند:

عدّد حروف الأثبات مع تشدّد اللّام لعلّك فی ثمانية سنة يوم ظهوره تدرك لقاء اللّه ان لم تدرك اوّلاً تدرك آخره. ولكن ايقن بانّ الامر اعظم فوق كل عظيم و انٌ الذكر اكبر فوق كل كبير.

در بیان بالا باب می‌گوید که حروف اثبات را با تشدید لام بشمار (یعنی الّا الله که با تشدید لام می‌شود متشکل از ۸ حرف) که شاید در سال هشتم که زمان ظهور اوست به لقاء خداوند فائز شوی. اگر این امر در اول آن سال نشود حتماً در آخر آن سال خواهد شد.  ولی بدان که امر اعظم از هر عظیمی و اکبر از هر کبیری است. باید دانست که تفاوت عددی اعظم و عظیم و نیز اکبر و کبیر هم ۹ می‌باشد. بعلاوه الّا الله با احتساب تشدید از نظر حروف ابجد می‌شود ۱۲۸ که آنهم معادل حسین است که نام بهاء الله بود. در هر حال آشکار است که به ملا باقر مژده داده شده که او در زمان زندگی خود به دیدار من یظهره الله خواهد رسید و آنهم در انتهای سال هشتم و آغاز سال نهم. در کتاب پنج شأن نیز باب به پیرو برجسته خود عظیم بشارت می‌دهد که در سال ۹ ظهور ظاهر خواهد شد.&lt;ref name=":152" /&gt;

هفتم آنکه اگر چه باب از سال مستغاث در رابطه با ظهور موعود سخن گفته اما این مطلب هم رمزی از این است که مستغاث یا ۲۰۰۱ در عرض ۱۹ سال تحقق می‌یابد. این مطلب عصاره نوشته باب در مورد هیاکل واحد در کتاب پنج شأن است که در آن اسم مستغاث در هیکل نوزدهم بظهور می‌پیوندد. بعلاوه در توقیع احمد ازغندی باب صراحتاً هر یک از این ۱۹ هیکل را معادل یک سال می‌گیرد.  اما اینکه چرا باب ظهور موعود را با نام مستغاث و مشتقات آن مانند غیاث ارتباط می‌دهد علتش آن است که ظهور من یظهر ه الله اعظم ظهور و تجلی خدا بر عالم است و چون مستغاث بگفته باب از نظر عددی در حروف ابجد بزرگترین اسم خداست («و هیچ اسمی اعلی عدداً از اسم مستغاث نیست در رتبه اسماء») &lt;ref name=":18000" /&gt; در نتیجه ظهور موعود بخاطر بزرگیش بصورت سمبلیک با مستغاث همانند می‌شود که بقول باب آن زمان زمان زمان فریادرسی (الغوث) است. ولی البته باید به یاد داشت که از نظر باب ۵۰ هزار سال قیامت (بر طبق قرآن) در مدت کوتاهی در زمان او از جمله در عرض پنج سال اولیه ظهور او طی شد. پس طی ۲۰۰۰ سال در نه یا نوزده سال هم آسان است.&lt;ref name=":152" /&gt;

هشتم آنکه حتی اگر تصور کنیم نوشته های باب برای ظهور موعود شرط و شروطی قائل شده است (که همه آثار باب طرد مطلق این فرض است) باز این مطلب کوچکترین ستیزی با دعوی [[بهاءالله]] ندارد. عین این اعتراص بر خود باب توسط شیعیان وارد شد که می‌گفتند ظهور او خلاف با احادیث صورت گرفته است. یکی از پاسخهای باب به این اعتراض را می‌توان کلمه به کلمه در باره ستیز ظاهری برخی گفته هاب باب با ظهور بهاء الله تکرار کرد یعنی آنکه اولاً معنا را تنها موعود می‌داند و دوم آنکه بداء شد. باب می‌نویسد:&lt;blockquote&gt;اگر خواهی نظر در بحار نموده و آنچه احادیث بر خلاف می‌بینی بچند طرز جواب خود را داده. اول آنکه عرض کن بر حجت که مراد را غیر از حجت نمی داند... و ثالث آنکه از برای خداوند بداء بوده و حق است چه بسا بداء واقع شده. &lt;ref name=":61000"&gt;دلائل السبعه ۵۱&lt;/ref&gt;&lt;/blockquote&gt;
===جانشینی باب و مناقشه بر سر مسئله وصایت===
در باره جانشینی باب میان بابیان ازلی و بهائیان اختلاف نظر وجود دارد. از نظر آن دسته از بابیه که [[آئین بهائی|بهائی]] نشدند و میرزا یحیی ازل را جانشین او دانستند آئین بابی مانند اسلام است یعنی مدتی طولانی و نزدیک دوهزار سال دور بابی طول می کشد و در نتیجه پس از باب دوران وصایت می آید که میرزا یحیی ازل اولین وصی باب است.  به باور بهائیان برعکس، آئین باب بالکل با روال اسلام تفاوت دارد، برای مدت کوتاهی آمده است و بدین علت اگر چه میرزا یحیی ازل پس از باب رهبر جامعه بابی است اما هیچکس از بابیان دارای مقاماتی مانند وصایت و نبوت نبوده‌اند و به همین علت میرزا یحیی ازل اگر چه مقام وصایت ندارد و در نتیجه جانشین بمعنای متعارف آن نیست، اما بعنوان یک رهبر بابی برای مدت نه سال و یا نوزده سال به شکلهای مشروط رهبر مشروع جامعه بابی بوده است. در این باره مطالب گوناگون گفته شده است اما در اکثر موارد این مباحث به نوشته‌های خود باب تکیه ندارد. با نگاهی به نوشته های باب معلوم می گردد که نظر بهائیان با نوشته های باب انطباق دارد و البته به همین سبب بود که برغم آنکه رهبر جامعه بابی یعنی میرزا یحیی ازل در انکار دعوی [[بهاءالله]] اصرار ورزید اما در مدت کوتاهی اکثریت قاطع بابیان به [[بهاءالله]] گرویدند. این مطلب واقعه ای معجزه آساست و نشان می دهد که برداشت بابیان اولیه کوچکترین شباهتی با برداشت بعدی ازلیه نداشته است. پیش از بررسی نوشته های باب در این مورد نیز لازم است که به یاد بیاوریم که از نظر تاریخی هم ادعای بابیه ازلیه با دشواری عمده روبروست چرا که بجای آنکه جامعه بابی/ازلی روبه گسترش باشد تا بتواند به مدت دوهزار سال دوام کند و بر همه دنیا چیره شود و سلاطین بابی بوجود آیند اتفاقی که افتاد این بود که اکثریت بابیان بهائی شدند و اقلیتی که بابی ماندند آنچنان در تقیه به افراط رفتند که در واقع به تشیع بازگشتند و جانشین میرزا یحیی ازل بر فراز منابر اسلامی خود را شیعه معرفی کرده و بر باب سب و لعن کرد. روشنفکر بابی میرزا اقاخان کرمانی هم در نوشته های گوناگونش با آنکه از سران عمده بابی و داماد ازل بود در کتابهاب متعدد خود به تمسخر باب و نوشته های او پرداخت بگونه‌ای که از هر مفهوم متعارف تقیه نیز فراتر رفت. به همین سان شمار اندکی از ازلیه که باقی مانده اند هم عملاً چنان به شیعه بازگشته اند که جمهوری اسلامی لزومی برای مبارزه با آنان نمی‌بیند و وقتی بر باب ردیه می نویسند این بهائیان هستند که به آن اعتراضات پاسخ می دهند. بر عکس آئین بهائی در سرتاسر جهان زنده و پویاست و مدافع باب و نوشته های اوست.

اما همانطور که در هیچیک از آثار باب به میرزا یحیی ازل لقب «صبح ازل» داده نشده و در واقع باب صبح ازل را تنها برای خود و من یظهره الله بکار می برد، و همانگونه که به صریح بیان فارسی پس از باب هیچکس مفسّر آثار او نحواهد بود در حالیکه ازلیه باشتباه ازل را مفسّر آثار باب می دانند، به همین ترتیب هم ازلیان توقیع وصیت باب خطاب به میرزا یحیی ازل را عمداً و به اشتباه توقیع وصایت می نامند تا برای وی مقام وصایت قائل شوند. نه تنها هرگز باب توقیع خود را توقیع وصایت ننامیده و نه تنها هر گز و در هیچ جا میررا یحیی ازل را وصی خویش نخوانده بلکه باب به صراحت بر برابری مؤمنان در آئین خود تأکید کرده و عناوین ظاهری وصایت و نبوت را از آنان نفی کرده است. در بحث از ۳۶۱ روز سال که معادل کل شیئ است، باب می گوید که ۱۹ روز اول سال به باب و حروف حی منسوب است ولی پس از آن چون نبی و یا وصی در این دیانت نیست روزهای دیگر به "مؤمنان" منسوب می شود و تنها پس از ظهور من یظهره الله است که او می تواند هر کس را که بخواهد وصی و نبی بخواند و غیر از او هیچکس نمی تواند چنین کند:&lt;blockquote&gt;و آن یوم (نوروز) یوم نقطه است و هیجده روز بعد از آن ایام حروف حی است که اشرف است از ایام هیجده شهر که هر یومی منسوب به یکی از احکام کل شیئ است که کینونات کل ادلاء بر توحید حقند. و در ظواهر چونکه ذکر نبی و وصی در این کور نمی گردد، به مؤمنین اطلاق می شود، الّا یوم قیامت که هرکس را شجره حقیقت به هر اسم که خواهد ذکر می کند و غیر از آن کسی نمی شناسد تا آنکه حکم کند. &lt;ref name=":40000"&gt;بیان فارسی ۶:۱۴&lt;/ref&gt;&lt;/blockquote&gt;باب در بیان بالا تصریح می کند که در دور او ذکر نبی و وصی نخواهد بود و تنها با ظهور من یظهره الله است که چنین القابی به اراده او جائز می شود. پس همینکه ازلیه به وصایت ازل باور دارند خود ثابت می کند که من یظهر الله قبلاً ظهور کرده که در آنصورت همه از جمله ازل باید به او ایمان آورند و آنوقت آئین باب به انتها رسیده است چه رسد به آنکه وصی داشته باشد. نادرستی ادعای بابیه ازلیه بر اینکه مبرزا یحیی ازل مفسّر آثار باب است هم قبلاً بحث شده است. این بحث نشان می دهد که آئین باب مانند اسلام نیست که پس از پیامبر، امامان جانشین و وصی پیامبر شوند و وظیفه تفسیر را بر عهده گیرند. بر عکس هیچکس از جمله میررا یحیی ازل حق تفسیر ندارد و اصولاً پس از شهادت باب نوشته های مرجع و مطاع یعنی آثار فرضیه مرتفع می گردد تا زمان ظهور من یظهره الله که اوست مفسّر راستین آثار باب. پس اگر چه میرزا یحیی ازل رهبر بابی مقرر شد اما او نه وصایت داشت و نه حق تفسیر و نه نوشته هایش دارای فرضیت و مرجعیت بوده است. می بینیم که او جانشین باب بود ولی نه بمعنای متعارف جانشینی پیامبر. بر طبق باب، آئین بابی مانند اسلام نیست که در آن نقطه قران یعنی حقیقت محمد به وحی الهی آیات یعنی قران را بیاورد، پیامبر بعنوان مقام عبودیتش دعا و مناجات بیاورد، امامان مفسّر قران شوند و وظیفه تفسیر را بر عهده گیرند، و ابواب به تشریح مباحث علمی بپردازند. بر عکس در آئین باب با آنکه حروف حی بترتیب رجعت عبودیت پیامبر، ائمه، و ابواب هستند ولی هیچیک حق ندارتد که مناجات، تفسیر، و یا صور علمی بنویسد و به همین جهت است که خود باب همه این شئون را نوشته است. باب تصریح می کند که پس از شهادتش دیگر هیچکس نوشته ای که فرضیت و مرجعیت داشته باشد تخواهد نوشت تا زمان ظهور من یظهره الله. عین بیان باب این است:&lt;blockquote&gt;ملخص این باب آنکه جائز نیست عمل الا به آثار نقطه بیان زیرا که در این ظهور از برای حروف حی آثار ایشان از شمس حقیقت ظاهر می گردد زیرا که آیات مخصوص نقطه است و مناجات مخصوص رسول الله و تفاسیر مخصوص ائمه هدی و صور علمیه مخصوص بابواب. ولی کل از این بحر مشرق می گردد تا اینکه کل این آثار را در حقیقت اولیه بنحو اشرف مشاهده کنند و هیچ عزی از برای ایشان غیر از سبق ایمان که اعز از کل شیئ است عندالله و عند اولی العلم نبوده و نیست و کل فضل در ظل همین فضل مستظل است. واز حین غروب الی طلوع من یظهره الله آثار فرضیه مرتفع و حروف حی و کل من آمن بالله و بالبیان در ظل آنها مستظل. &lt;ref name=":81000" /&gt;&lt;/blockquote&gt;جانشینی یا رهبری میرزا یحیی ازل با همه محدودیتهای خود در توقیع وصیت مورد بحث قرار گرفته است اما پیام این توقیع  درست عکس برداشت ازلیه و در واقع منطبق با برداشت [[آئین بهائی|بهائی]] است: اولاً در این توقیع باب به میرزا یحیی ازل دستور می دهد که برای فهم مفاهیم دینی و مقصود و معنای نوشته های باب از سید حسین یزدی کاتب وحی  پرسش و استفسار کند و بیاموزد. بدین ترتیب باب به میرزا یحیی ازل تأکید می نماید که وی به تنهایی قادر به درک مراد الهی نیست. با شهادت سید حسین یزدی در سال نهم (۱۲۶۹) نیز این مطلب جاودانه می شود. همه این مطالب تذکری است به میرزا یحیی ازل که نباید به فهم خود از آثار باب مطمئن و یا مغرور شود. عین بیان این است:&lt;blockquote&gt;و انّ من کان عند ربک قد علّمناه جواهر العلم و الحکمة فاستنبئی عنه. &lt;ref name=":58000" /&gt;&lt;/blockquote&gt;دوم آنکه در آن توقیع، باب به میرزا یحیی ازل دستور می دهد که در غیبت عنصری باب آنچه را که از آثار باب که خداوند بر قلب وی القاء می کند تلاوت نماید و آنگاه بلا فاصله مؤکد می سازد که باب پس از شهادتش، در «افق ابهی» به زندگی ادامه خواهد داد و در نتیجه میرزا یحیی باید به افق ابهی توجه نماید. بر طبق بهائیان این مطلب به این معناست که باب به شکلی باطنی در وجود بهاء حضور می یابد:&lt;blockquote&gt;اذا انقطع عن ذلک العرش تتلون ایات ربک ما یلقی الله علی فؤادک... و اشهد بانّنی انا حی فی الافق الابهی. &lt;ref name=":58000" /&gt;&lt;/blockquote&gt;سوم آنکه باب خطاب به میرزا یحیی ازل می نویسد که اگر خداوند در ایام تو «مثل» خودت را آشکار فرمود در آنصورت آن شخص دیگر است که از نزد خداوند وارث امر می گردد. ولی اگر خداوند او را آشکار نفرمود بدان که خدا نخواسته است که خودش را بتو بشناساند. در آنصورت باید همه بابیان امر را بخدا تفویض نمایند و میرزا یحیی نیز باید همه بابیان را به مرجعیت شهداء فرا بخواند، شهدایی که از امر پروردگار پیروی کنند. این گفتار باب بسیار حیرت انگیز است چرا که باب بصراحت اعلان می کنند که رهبری میزا یحیی صرفاً یک رهبری اسمی است و در واقع در هر حال او باید رهبری را به دیگران بسپارد بدون آنکه در عمل مرجعیتی داشته باشد. به عبارت دیگر بحث توقیع وصیت در واقع نفی وصایت اوست. عین بیان باب این است:&lt;blockquote&gt;فان یظهر الله فی ایامک بمثلک، هذا ما یورثن الامر من عند الله الواحد الوحید. فان لم یظهر فایقن بان الله ما اراد ان یعرف نفسه فلتفوضن الامر الی الله ربکم و رب العالمین جمیعاً و أمر بالشهداء اللذین هم یتبعون فی امر ربهم و هم عن حدود الله لا یتجاوزون. &lt;ref name=":58000" /&gt;&lt;/blockquote&gt;در این گفته، باب سخن از کسی مثل یحیی ازل می کند که غایب و پنهان است، کسی که شاید خود را به میرزا یحیی ازل بشناساند و شاید هم اراده کند که پنهان بماند. در صورت اول، رهبری جامعه بابی بر عهده آن فرد دیگر است، و در صورت دوم باید میرزا یحیی امر را بخدا تفویض کرده و رهبری بابیان را به عهده شهدای بابی بسپارد. اما این مطلب در واقع اشاره ای است به بیان باب در مورد ظهور دو آیت الهی در سال ششم آئین بابی که یکی ظاهر و دیگری غایب و پنهان خواهد بود. اولی را یحیای نبی و دومی را حسین ابن علی می خواند. این بیان چند بار در آثار باب تکرار شده است. در کتاب پنج شأن که آخرین اثر عمده باب است خطاب به عظیم چنین می نویسد که در سال ششم و قبل از بلوغ نطفه بیان در سال تسع (سال نهم)، دو آیت و نشانه  از طرف خدا ظاهر میگردد، یکی یحیای نبی و دیگر حسین ابن علی. در همین اثر مکرراً  ذکر میرزا یحیی ازل شده و از او تجلیل شده است. آنگاه باب به عظیم دستور می دهند که چون آیت دیگر یعنی حسین ابن علی  پنهان است باید که عظیم بکوشد تا او را کشف و شناسایی نماید. از این جهت معلوم می شود که در توقیع وصیت، منظور از «مثل» یحیی همان حسین ابن علی است. باب می گوید که اگر خداوند در ایام میرزا یحیی ازل مثل او را آشکار فرمود در انصورت این  شخص دیگر یعنی حسین ابن علی است که وارث امر و رهبر جامعه خواهد بود، یعنی همان آیت دیگر که در سال ششم بزرگترین  نشانه خداست اما به اراده الهی خود را حتی به میرزا یحیی ازل نیز آشکار نمی کند. این آیت دیگر به باور بهائیان ب است که اسمش حسین است و در واقع رهبر راستین آیین بابی است و اگر خودش را معرفی کند باید اسماً هم جانشین باب باشد و اگر خودش را پنهان نگاهداشت در آنصورت اگر چه وی رهبر راستین است اما او ناشناخته باقی می ماند و باید که بابیان از شهدای بابی پیروی کنند. ولی با توجه به بیان قبل معلوم می شود که در هر حال رهبر راستین در دست  همان «افق ابهی» است:&lt;blockquote&gt;هذا ما وعدناک من قبل حین الذی قد اجبناک اصبر حتی تقضی عن البیان تسعه فاذا قل تبارک الله احسن المبدعین و اجبناک من قبل، قبل الطاء ینبغی ان یظهر فی الواو اثنین ایة من عند الله فی الکتاب عن الاولین قل احدهما یحیی النبی ثم الاخر ابن علی امام حق رفیع. فقد اطلعناک علی احد منهما و استیسر فی الارض حتی یطلعک الله ربک علی ما تستجلین عن الله ربک و رب العالمین. &lt;ref name=":26000"&gt;پنج شأن صص ۲۵۴-۲۵۵&lt;/ref&gt;&lt;/blockquote&gt;چهارم انکه از گفته بالا آشکار می شود که رهبری آئین بابی توسط هر که رهبر باشد صرفا تا سال ۹ که سال بلوغ بیان و تولد ظهور دیگر است مطرح می باشد و در واقع در سال ۹ با ظهور موعود یعنی من یظهره الله همه بابیان در هر رتبه و مقامی که باشند در ظل  موعود در خواهند آمد. این موعود به باور بهائیان [[بهاءالله]] است که در سال نه بگونه ای پنهان و در سال نوزده بگونه ای آشکار ظاهر گردید. این مطلب به شکل دیگر در آثار باب بصورت سال نوزده مطرح می شود. بعنوان مثال در دور اسلام اظهار ایمان باید با اظهار ایمان به خدا و پیامبر اسلام و امامان و ابواب همراه گردد. بنابراین تا سال ۱۲۶۰ که سال وفات آخرین باب یعنی سید کاظم رشتی بود تحقق ایمان نیازمند پذیرش افراد جدیدی بود که بتدریج و در مدت ۱۲۶۰ سال ظاهر شدند. اما باب در بیانات متعددی نشان می دهد که در دور او اظهار ایمان تنها تا سال نوزده امکان پذیر است و پس از آن تنها با قبول من یظهره الله امکان اظهار ایمان وجود خواهد داشت. یعنی مدت اسلام ۱۲۶۰ سال و مدت آئین بابی ۱۹ سال خواهد بود و دیگر پس از آن هیچکس جانشین باب نخواهد بود:&lt;blockquote&gt;و در ظهور من یظهره الله خداوند عالم است که در چه حد از سن ظاهر فرماید او را ولی از مبدء ظهور تا عدد واحد (۱۹) مراقب بوده که در هر سنه اظهار ایمان بحرفی ظاهر گردد از کل خلق که بعد از اون دیگر نتوانند اظهار ثمرات ظهور قبل را نمایند الا بظهور بعد. &lt;ref name=":11000" /&gt;&lt;/blockquote&gt;در گفته بالا معلوم می شود که باب از من یظهر الله بعنوان کسی که همان زمان زنده بوده سخن می گوید چرا که مسئله نوزده سال دوران بابی را در پاسخ به سؤال سن ظهور من یظهر الله مطرح می کند. آنچه که این دو موضوع را به هم پیوند می دهد اینستکه موعود همان موقع زنده و جوان بوده و پس از نوزده سال هم زنده خواهد بود و ظهور خواهد کرد. پنچم آنکه باب در توقیع وصیت سخن از من یظهره الله و ظهور او می کند و خطاب به میرزا یحیی ازل بیان می دارد که باید وی همگان را به اطاعت از من یظهره الله امر نماید چرا که او در قیامت بعد قطعاً با عزت خواهد آمد.  باب تأکید می کند که ما همگی عباد او و ساجد اوهستیم. مقام او آنچنان متعالی است که او باجازه خداوند، مختار است تا هر چه که بخواهد انجام  دهد و هیچکس حق سؤال یا اعتراض به آنچه که او انجام دهد را ندارد در عین حال که بالعکس همگان در همه چیز  پاسخگو و جوابگو هستند. این بیان در توقیع وصیت بسیار مهم است چرا که باب بصورت مستقیم رهبری میرزا یحیی ازل را نیز صرفا معطوف به آمادگی برای ظهور من یظهره الله مطرح می کند و می گوید که من یظهره الله هر کار که بخواهد می کند و هیچکس از جمله میرزا یحیی ازل حق بازخواست و اعتراض به او را ندارد در حالیکه همگان در نزد او مسئول هستند. البته این مطلبی است که در سرتاسر آثار باب همواره تأکید می شود که من یظهره الله را نمی توان به هیچ قید و شرطی مشروط و محدود کرد و با هیچ تعبیر و تفسیری از هیچیک از آثار باب  نمی توان برای او محدودیت بوجود آورد:&lt;blockquote&gt;ولتأمرن بمن یظهره الله فانه لیأتین ذلک الخلق فی القیمة الاخری بسلطان عز رفیع انا کل عباد له و انا کل له ساجدون یفعل ما یشاء باذن ربه و لا یسئل عما یفعل و کل عن کل شيئ  یسئلون. &lt;ref name=":58000" /&gt;&lt;/blockquote&gt;آنگاه باب سخن از ظهور عزت در زمان میرزا یحیی و اظهار مناهج ثمانیه می کند. این مطلب با توجه به جمله قبل به این معناست که من یظهره الله در زمان میرزا یحیی ظهور خواهد کرد. البته بابیان اولیه نیز این گفته باب را (که شاید قدری هم در نسخه موجود نزد آنان صریحتر به این موضوع دلالت می کرده است) دقیقاً به همین معنا برداشت می کردند. به عنوان مثال میرزا جانی کاشانی مؤلف کتاب نقطة الکاف با آنکه شدیداً به مرجعیت و وصایت میرزا یحیی ازل باور دارد در باره توقیع وصیت چنین می نویسد:&lt;blockquote&gt;و نص به وصایت و ولایت ایشان (میرزا یحیی) فرموده و فرمایش کرده بودند که هشت واحد بیان را بنویس و هر گاه من یظهره الله در زمان تو به اقتدار ظاهر گردید بیان را نسخ نما و آنچه که الهام می نمایم بر قلب تو عمل نما. &lt;ref name=":59000" /&gt;&lt;/blockquote&gt;بنابراین باب میرزا یحیی ازل را رهبر جامعه بابی منصوب کرد اما نه به او مقام وصایت داد و نه به او حق تفسیر داد و نه نوشته های او را فرض و مطاع دانست و نه رهبری او را رهبری راستین دانست و نه او را عالم بر جواهر علم و حکمت قلمداد کرد و نه آنکه آن رهبری را زماناً نامحدود تعریف نمود. اینکه گفته شده است چگونه باب کسی را که بعدا در شمار منکران آئین الهی قرار گیرد به رهبری می گزیند و چگونه است که کسی که از حروف اثبات بوده است مبدل به حرف نفی گردد بر طبق آثار باب نادرست است. اولاً رهبری یحیی ازل رهبری از نوع وصایت و تفسیر و نزول آثار فرصیه نیست که نیازمند عصمت باشد. دوم آنکه در توقیع وصیت باب عملاً بیان می کند که میرزا یحیی رهبر ظاهری است ولی آیت دیگر یعنی حسین حتی اگر خود را نشتاساند رهبر واقعی اوست و از پشت، امر خدا را حفظ می کند و این دقیقاً همان کاریست که در دوران بغداد بهاء الله انجام داد. سوم آنکه این رهبری تا سال نهم و یا حداکثر نوزدهم اعتبار دارد و پس از آن همه بابیان مساوی می شوند و هیچکس دارای مقام خاصی نیست مگر آنکه من یظهر الله او را بعنوان نبی یا وصی بر گزیند. میرزا یحیی ازل در این مدت رهبر مشروع و مورد احترام همگان بود. تنها پس از سال نوزدهم است که با انکار موعود، او از نور به نار تبدیل می شود. پس در زمانی که دوران آئین بابی است او رهبر مورد احترام است اما با پایان دور بابی و ظهور [[آئین بهائی|آئین]] بهائی همانطور که باب پیش بینی کرده است همه برابر می شوند و در صورت نپذیرفتن موعود به حروف نفی می پیوندند. تبدیل نور به نار و بر عکس صدها بار در آثار باب بعنوان اصلی بنیادی مورد تأکید قرار گرفته است. باب حتی بارها می گوید که موعود می تواند صفت الوهیت را از هر که بخواهد بر دارد چه رسد به دیگر مقامات. اما باید توجه کرد که باب در مورد مبرزا یحیی ازل اگر چه از او با القاب بزرگی یاد می کند (که البته بگفته باب معنای هر اسم خیری در نوشته های باب اصلاً من یظهره الله است و در مورد دیگران مفهومی ثانویه است) اما در شماری از توقیعاتش در باره او می نویسد که او کسی است که به آسانی می تواند بر آینه قلبش غبار بنشیند و آتش دلش بآسانی می تواند خاموش شود و از این رو به سران بابی سفارش محبت، رعایت و ملاطفت با او را میکند. یعنی باب از ابتدا آمادگی  میرزا یحیی به خاموشی و تاریکی رامتذکر شده است. به باور بهائیان اگر او به من یظهره الله ایمان می یافت نورش به نور بزرگتری تبدیل می شد ولی او انکار موعود را بر گزید و از نار به نور مبدل شد. بگفته باب:&lt;blockquote&gt;و اذاً يوم من يظهره اللّه كل من علی الأرض عنده سوآء. فمن يجعله نبيٌاً كان نبيٌاً من اول الذی لا اوّل له الی آخر الذی لا آخر له, لانّ ذلك ما قد جعله اللّه. و من يجعله وليٌاً فذلک کان وليٌاً فی كلّ العوالم فانّ ذلك ما قد جعله اللّه. لانّ مشية اللّه لن يظهر الّا بمشيّته و ارادة اللّه لم يظهر الّا بارادته. &lt;ref name=":38000" /&gt;&lt;/blockquote&gt;
===بهائیان و بابیان===
پس از تیرباران باب، پیروانش که به «بابی» مشهور بودند بر طبق بیانات باب در کتاب بیان به دنبال موعود آئین بابی که در کتاب بیان با عنوان «من یظهره الله» از آن یاد شده، می‌گشتند.&lt;ref name="Iranica3"&gt;{{یادکرد|فصل=|کتاب=|ناشر= |چاپ= |شهر= |کوشش= |ویرایش= |سال=|شابک=|نویسنده=MacEoin, {{چر}}D. M. |نویسندگان سایر بخش‌ها=|ترجمه=|صفحه= |زبان=en |مقاله= [http://www.iranicaonline.org/newsite/index.isc?Article=http://www.iranicaonline.org/newsite/articles/unicode/v3f8/v3f8a073.html BAYĀN](English) |ژورنال= |نشریه=Encyclopedia of Iranica |تاریخ= |دوره= |شماره= |شاپا=}} Retrieved on 2009-09-05.&lt;/ref&gt; در سال ۱۸۶۳ میلادی [[بهاءالله]] خود را «من یظهره الله» یا همان موعود کتاب بیان خواند. اکثر بابیان به او ایمان آورده و [[آئین بهائی|بهائی]] نامیده شدند.&lt;ref name=":142" /&gt;&lt;ref name="Balyuzi 19732" /&gt; گروه کوچکی از بابیان با پیروی از نابرادری کوچک [[بهاءالله]]، موسوم به میرزا یحیی صبح ازل، ازلی یا بیانی نام گرفتند. ازلیان با تقیه و پنهان کردن هویت دینی خود عملاً در جامعه اسلامی حل شدند.&lt;ref name=":4000"&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=The New Believers|نام خانوادگی=Barrett|نام=David|ناشر=Cassell &amp; Co|سال=2001|شابک=0304355925|مکان=London, UK|صفحات=246|زبان=English}}&lt;/ref&gt;&lt;br /&gt;

==پیوند به بیرون==

*[http://www.bahai.org/fa/the-bab/life-the-bab زندگی باب] (پیوندی دیگر از زندگی [https://www.bahaisofiran.org/a-worldwide-faith-from-iran/a-brief-history-of-the-faith/the-bab سید علی محمد باب])
*[http://www.bahai.org/fa/the-bab/ سید علی محمد باب] (پیوندی دیگر از [https://www.bahaisofiran.org/a-worldwide-faith-from-iran/a-brief-history-of-the-faith/the-bab سید علی محمد باب])
*[http://www.bahai.org/fa/the-bab/shrine آرامگاه باب]
*[http://www.bahai.org/fa/the-bab/quotations گزیده‌ای از آثار باب]
*[https://www.oceanoflights.org/fa/The-Bab-Introduction-Bahai-Writings.htm مقدمه ای بر آثار حضرت باب]
*[http://www.bahai.org/fa/the-bab/babi-movement جنبش بابی] (پیوندی دیگر از [https://www.bahaisofiran.org/دوران_بابی جنبش بابی])
*[http://reference.bahai.org/fa/t/o/HB/ کتابی جامع از زندگی، آثار و آموزه‌های باب]
*[https://user-hrqc9mo.cld.bz/Persian-Publications/bb-w-ay-yn-bby باب و آئین بابی، مقاله‌ای از دکتر نادر سعیدی]
*[https://persianbahaimedia.org/33832/%D8%A2%D8%A6%D9%8A%D9%86-%D8%A8%D9%87%D8%A7%D8%A6%D9%89-17-%D8%B3%DB%8C%D8%AF-%D8%B9%D9%84%DB%8C-%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF-%D8%A8%D8%A7%D8%A8%D8%8C-%D8%A8%D9%86%D9%8A%D8%A7%D9%86-%DA%AF%D8%B0%D8%A7/ سید علی محمد باب، بنیان گذار آئین بابى]
*[https://www.youtube.com/watch?v=-0IAoDA8vg0 بامداد تابان] (فیلمی به مناسبت [http://bicentenary.bahai.org/fa/ دویستمین سالگرد تولد] باب)
*[https://www.aasoo.org/fa/monthly/2418 باب؛ دویست سال بعد] ([https://www.aasoo.org/fa/file/10332/download?token=HO0vsGpe مجموعه‌ای از مقالات] از سایت آسو به مناسبت دویستمین سالگرد تولد باب)
*[https://www.bahaisofiran.org/%D8%AF%D9%88%DB%8C%D8%B3%D8%AA%D9%85%DB%8C%D9%86_%D8%B3%D8%A7%D9%84_%D8%AA%D9%88%D9%84%D8%AF_%D8%AD%D8%B6%D8%B1%D8%AA_%D8%A8%D8%A7%D8%A8 دویستمین سال تولد باب]
* [https://persianbahaimedia.org/%D8%B3%DB%8C%D8%AF_%D8%B9%D9%84%DB%8C%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF_%D8%A8%D8%A7%D8%A8/ سید علی محمد باب]

==جستارهای وابسته==

*[[من یظهره‌الله]]
*[[آثار سید علی‌محمد باب|آثار سید علی محمد باب]]
*[[آئین بهائی]]
*[[بهاءالله]]

==منابع==
&lt;references /&gt;</text>
      <sha1>56j3xy0olzr1lmz9t0sznaf5g85tl1w</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>پرونده:سلیمانخان.jpg</title>
    <ns>6</ns>
    <id>166</id>
    <revision>
      <id>279</id>
      <timestamp>2019-03-31T22:42:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Peyman9</username>
        <id>4</id>
      </contributor>
      <comment>سلیمانخان یکی از پیروان سید علی محمد باب که بعد از تیرباران باب در تهران شمع آجین شد.</comment>
      <origin>279</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="169" sha1="k2fhx4hexky5xta98aswkzzd63aqdwf" xml:space="preserve">== خلاصه ==
سلیمانخان یکی از پیروان سید علی محمد باب که بعد از تیرباران باب در تهران شمع آجین شد.</text>
      <sha1>k2fhx4hexky5xta98aswkzzd63aqdwf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>پرونده:مسجد صاحب الامر تبریز.jpg</title>
    <ns>6</ns>
    <id>167</id>
    <revision>
      <id>280</id>
      <timestamp>2019-03-31T22:43:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Peyman9</username>
        <id>4</id>
      </contributor>
      <comment>مجلس محاکمه سید علی محمد باب در تبریز در مسجد صاحب الامر رخ داد</comment>
      <origin>280</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="130" sha1="13dzc1j1w2v8a39ciqtux8r78hj4g1f" xml:space="preserve">== خلاصه ==
مجلس محاکمه سید علی محمد باب در تبریز در مسجد صاحب الامر رخ داد</text>
      <sha1>13dzc1j1w2v8a39ciqtux8r78hj4g1f</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>الگو:یادکرد دانشنامه</title>
    <ns>10</ns>
    <id>168</id>
    <revision>
      <id>295</id>
      <timestamp>2019-04-01T02:30:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Peyman9</username>
        <id>4</id>
      </contributor>
      <comment>صفحه‌ای تازه حاوی «{{یادکرد/هسته  |Citation class=book  |AuthorMask = {{#اگرمساوی:{{{همان|}}}|بله|3|{{عدد به انگلیسی|{{{...» ایجاد کرد</comment>
      <origin>295</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7579" sha1="aofcbw1l1e196474i4kkxystp276x3r" xml:space="preserve">{{یادکرد/هسته
 |Citation class=book
 |AuthorMask = {{#اگرمساوی:{{{همان|}}}|بله|3|{{عدد به انگلیسی|{{{همان|}}}}}}}
  |نام خانوادگی۱ = {{{نام خانوادگی۱|{{{نام خانوادگی|{{{نویسنده۱|{{{نویسنده|{{{نویسندگان|}}}}}}}}}}}}}}}
  |نام خانوادگی۲ = {{{نام خانوادگی۲|{{{نویسنده۲|}}}}}}
  |نام خانوادگی۳ = {{{نام خانوادگی۳|{{{نویسنده۳|}}}}}}
  |نام خانوادگی۴ = {{{نام خانوادگی۴|{{{نویسنده۴|}}}}}}
  |نام خانوادگی۵ = {{{نام خانوادگی۵|{{{نویسنده۵|}}}}}}
  |نام خانوادگی۶ = {{{نام خانوادگی۶|{{{نویسنده۶|}}}}}}
  |نام خانوادگی۷ = {{{نام خانوادگی۷|{{{نویسنده۷|}}}}}}
  |نام خانوادگی۸ = {{{نام خانوادگی۸|{{{نویسنده۸|}}}}}}
  |نام خانوادگی۹ = {{{نام خانوادگی۹|{{{نویسنده۹|}}}}}}
  |نام۱ = {{{نام۱|{{{نام|}}}}}}
  |نام۲ = {{{نام۲|}}}
  |نام۳ = {{{نام۳|}}}
  |نام۴ = {{{نام۴|}}}
  |نام۵ = {{{نام۵|}}}
  |نام۶ = {{{نام۶|}}}
  |نام۷ = {{{نام۷|}}}
  |نام۸ = {{{نام۸|}}}
  |نام۹ = {{{نام۹|}}}
  |پیوند نویسنده۱ = {{{پیوند نویسنده۱|{{{پیوند نویسنده|}}}}}}
  |پیوند نویسنده۲ = {{{پیوند نویسنده۲|}}}
  |پیوند نویسنده۳ = {{{پیوند نویسنده۳|}}}
  |پیوند نویسنده۴ = {{{پیوند نویسنده۴|}}}
  |پیوند نویسنده۵ = {{{پیوند نویسنده۵|}}}
  |پیوند نویسنده۶ = {{{پیوند نویسنده۶|}}}
  |پیوند نویسنده۷ = {{{پیوند نویسنده۷|}}}
  |پیوند نویسنده۸ = {{{پیوند نویسنده۸|}}}
  |پیوند نویسنده۹ = {{{پیوند نویسنده۹|}}}
  |سال={{ عدد به | {{{زبان|}}} | {{{سال|{{    &lt;!-- یافتن سال از روی {{{تاریخ}}} --&gt;
             #اگر: {{{تاریخ|}}}
             |{{
                #اگرخطا: {{#زمان:Y|{{{تاریخ|}}}}}
                |{{#اگرخطا:{{#زمان:Y|{{{تاریخ انتشار|einval}}}}}||{{#زمان:Y|{{{تاریخ انتشار|}}}}}}}
                |{{#زمان:Y|{{{تاریخ|}}}}}
              }}
             |{{{تاریخ انتشار|}}}
           }}
         }}}
       }}
  |یادداشت سال = {{{سال اصلی|}}}
  |تاریخ = {{عدد به|{{{زبان|}}}|{{#اگر:{{{تاریخ|}}}|{{{تاریخ}}}|{{{روز|}}} {{{ماه|}}} {{{سال|{{{تاریخ انتشار|}}}}}}}}}}
  |عنوان={{{دانشنامه|{{{کتاب|{{{عنوان|}}}}}}}}}
  |عنوان۲={{{عنوان۲|}}}
  |ترجمه عنوان={{{ترجمه عنوان|}}}
  |ترجمه ایتالیک={{{ترجمه عنوان|}}}
  |URL= {{#اگر: {{{نشانی بایگانی|{{{پیوند بایگانی|}}}}}}
          | {{#اگرمساوی: {{yesno|{{{پیوند مرده|}}}}} | no | {{{نشانی|{{{پیوند|}}}}}} | {{{نشانی بایگانی|{{{پیوند بایگانی|}}}}}} }}
          | {{{پیوند|{{{نشانی|}}}}}}
        }}
  |پیوند بایگانی = {{{نشانی بایگانی|{{{پیوند بایگانی|}}}}}}
  |پیوند اصلی = {{{نشانی|{{{پیوند|}}}}}}
  |تاریخ بایگانی = {{{تاریخ بایگانی|}}}
  |نوع عنوان = {{{نوع عنوان|{{{نوع|}}}}}}
  |سری = {{{سری|}}}
  |جلد = {{عدد به|{{{زبان|}}}|{{{جلد|}}}}}
  |عنوان جلد = {{{عنوان جلد|}}}
  |جلدها = {{عدد به|{{{زبان|}}}|{{{جلدها|}}}}}
  |شماره = {{عدد به|{{{زبان|}}}|{{{شماره|}}}}}
  |در = {{عدد به|{{{زبان|}}}|{{{صفحات|{{{صفحه|{{{صص|{{{ص|{{{در|}}}}}}}}}}}}}}}}}
  |عنوان فصل = {{{مقاله|{{{مدخل|{{{عنوان|}}}}}}}}}
  |پیوند فصل = {{{پیوند مقاله|{{{پیوند مشارکت|}}}}}}
  |نویسندگان سایر بخش‌ها={{{نویسندگان سایر بخش‌ها|}}}
  |کوشش = {{{کوشش|}}}
  |ترجمه = {{{ترجمه|{{{مترجم|}}}}}}
  |دیگران = {{{دیگران|}}}
  |ویرایش = {{عدد به|{{{زبان|}}}|{{{ویرایش|}}}}}
  |چاپ={{{چاپ|}}}
  |مکان = {{{مکان|{{{شهر|}}}}}}
  |مکان انتشارات = {{{مکان ناشر|{{{مکان انتشارات|{{{شهر|{{{مکان|}}}}}}}}}}}}
  |ناشر = {{{ناشر|{{{انتشارات|}}}}}}
  |تاریخ انتشار = {{{تاریخ انتشار|}}}
  |نام خانوادگی ویراستار۱ = {{{نام خانوادگی ویراستار۱|{{{نام خانوادگی ویراستار|{{{ویراستار۱|{{{ویراستار|{{{ویراستاران|}}}}}}}}}}}}}}}
  |نام خانوادگی ویراستار۲ = {{{نام خانوادگی ویراستار۲|{{{ویراستار۲|}}}}}}
  |نام خانوادگی ویراستار۳ = {{{نام خانوادگی ویراستار۳|{{{ویراستار۳|}}}}}}
  |نام خانوادگی ویراستار۴ = {{{نام خانوادگی ویراستار۴|{{{ویراستار۴|}}}}}}
  |نام ویراستار۱ = {{{نام ویراستار۱|{{{نام ویراستار|}}}}}}
  |نام ویراستار۲ = {{{نام ویراستار۲|}}}
  |نام ویراستار۳ = {{{نام ویراستار۳|}}}
  |نام ویراستار۴ = {{{نام ویراستار۴|}}}
  |پیوند ویراستار۱ = {{{پیوند ویراستار۱|{{{پیوند ویراستار|}}}}}}
  |پیوند ویراستار۲ = {{{پیوند ویراستار۲|}}}
  |پیوند ویراستار۳ = {{{پیوند ویراستار۳|}}}
  |پیوند ویراستار۴ = {{{پیوند ویراستار۴|}}}
  |زبان = {{{زبان|{{{به|fa}}}}}}
  |فرمت = {{{فرمت|}}}
  |ARXIV={{{arxiv|}}}
  |ASIN={{{asin|{{{ASIN|}}}}}}
  |BIBCODE={{{bibcode|}}}
  |DOI={{{doi|{{{DOI|}}}}}}
  |DoiBroken={{{doi_inactivedate|{{{doi_brokendate|}}}}}}
  |ISBN={{{شابک|{{{isbn|{{{ISBN|}}}}}}}}}
  |ISSN={{{شاپا|{{{issn|{{{ISSN|}}}}}}}}}
  |JFM={{{jfm|{{{JFM|}}}}}}
  |JSTOR={{{jstor|{{{JSTOR|}}}}}}
  |LCCN={{{lccn|{{{LCCN|}}}}}}
  |MR={{{mr|{{{MR|}}}}}}
  |OCLC={{{oclc|{{{OCLC|}}}}}}
  |OL={{{ol|{{{OL|}}}}}}
  |OSTI={{{osti|{{{OSTI|}}}}}}
  |PMC={{{pmc|{{{PMC|}}}}}}
  |Embargo={{{pmc-embargo-date|1010-10-10}}}
  |PMID={{{pmid|{{{PMID|}}}}}}
  |RFC={{{rfc|{{{RFC|}}}}}}
  |SSRN={{{ssrn|{{{SSRN|}}}}}}
  |ZBL={{{zbl|}}}
  |ID={{{id|{{{ID|}}}}}}
  |تاریخ بازبینی={{{تاریخ بازبینی|{{{بازبینی|}}}}}}
  |فرمت تاریخ={{{فرمت تاریخ|none}}}
  |گفتاورد = {{{گفتاورد|}}}
  |laysummary = {{{laysummary|}}}
  |laydate = {{{laydate|}}}
  |Ref={{{ref|harv}}}
  |ویرگول = {{ویرگول خط|{{{زبان|}}}}}
  |جداکننده = {{{جداکننده|.}}}
  |پی‌نوشت = {{#اگر:{{{گفتاورد|}}}||{{{پی‌نوشت|.}}}}}
  |جداکننده نویسندگان = {{{جداکننده نویسندگان|{{ویرگول خط|{{{زبان|}}}}}}}}&amp;#32;
  |جداکننده نام = {{ویرگول خط|{{{زبان|}}}}}&amp;#32;
  |Trunc = {{عدد به انگلیسی|{{{display-authors|7}}}}}
  |و = بله
  |ش={{{ش|}}}
}}{{#if:{{{accessdaymonth|}}}{{{accessmonthday|}}}{{{accessday|}}}{{{accessmonth|}}}{{{accessyear|}}}{{{day|}}}{{{access-date|}}}{{{dateformat|}}}|[[Category:Pages containing cite templates with deprecated parameters|{{NAMESPACE}} {{PAGENAME}}]]}}&lt;noinclude&gt;
{{توضیحات}}
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>aofcbw1l1e196474i4kkxystp276x3r</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>الگو:یادکرد/شماره</title>
    <ns>10</ns>
    <id>169</id>
    <revision>
      <id>296</id>
      <timestamp>2019-04-01T02:31:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Peyman9</username>
        <id>4</id>
      </contributor>
      <comment>صفحه‌ای تازه حاوی «{{#گزینه:{{{1|}}} |fa=ش.&amp;#32;{{{2|}}} |ar=ش.&amp;#32;{{{2|}}} |az=Sayı&amp;#32;{{{2|}}} |en=no.&amp;#32;{{{2|}}} |tr=Sayı&amp;#32;{{{2|}}} |#پی...» ایجاد کرد</comment>
      <origin>296</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="169" sha1="39qx3gg7zrmng2munhdhhghaabizftj" xml:space="preserve">{{#گزینه:{{{1|}}}
|fa=ش.&amp;#32;{{{2|}}}
|ar=ش.&amp;#32;{{{2|}}}
|az=Sayı&amp;#32;{{{2|}}}
|en=no.&amp;#32;{{{2|}}}
|tr=Sayı&amp;#32;{{{2|}}}
|#پیش‌فرض=no.&amp;#32;{{{2|}}}
}}</text>
      <sha1>39qx3gg7zrmng2munhdhhghaabizftj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>آرامگاه بهاءالله</title>
    <ns>0</ns>
    <id>170</id>
    <revision>
      <id>681</id>
      <parentid>662</parentid>
      <timestamp>2020-07-31T00:04:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Peyman9</username>
        <id>4</id>
      </contributor>
      <origin>681</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2098" sha1="d8mvnqdug3la4r4tp93h1xg40u13b11" xml:space="preserve">[[پرونده:Shrine_of_Bahá’u’lláh.jpg|بندانگشتی|500px|روضه مبارکه، آرامگاه بهاءالله]]
'''آرامگاه بهاءالله''' در اصطلاح بهاییان '''روضه مبارکه'''، محل دفن [[بهاءالله]]، بنیانگذار [[آئین بهائی]] است.
روضه مبارکه متبرک‌ترین و مقدس‌ترین مکان برای بهائیان جهان است. این محل قبله بهائیان است و آن‌ها هنگام خواندن نماز، به این محل متوجه هستند و به این سمت نماز می‌خوانند.

==تاریخچه==

این محل در بهجی در شمال عکا قرار دارد.این آرامگاه در واقع یکی از اتاق‌های مجاور قصر بهجی می‌باشد  که بهاءالله پس از آزادی از زندان عکا سال‌های پایانی عمر خویش را در آن سپری کرد. هنگام درگذشت، پسر او [[عبدالبهاء]] تصمیم گرفت او را در این محل دفن نمایند.

==معماری==

[[عبدالبهاء]] این محل گلکاری کرد و سقف شیشه ای توسط غلامعلی نجار کاشی بر روی محوطه حیاط مانند آن نسب گردید. [[شوقی افندی]] به شخصه با طراحی و اجرا باغ و باغچه‌هایی الهام گرفته شده از فرشهای ایرانی در اطراف این مکان آن را به ظاهر امروزیش تبدیل نمود. &lt;ref&gt;Baha'u'llah, King Of Glory&lt;/ref&gt;

این محل در تاریخ [[۸ ژوئیه]] [[۲۰۰۸ (میلادی)|۲۰۰۸]] میلادی به همراه [[مقام اعلی]] و ساختمان‌های اطراف آن و سایر اماکن زیارتی بهائی در اسرائیل، به عنوان [[میراث جهانی یونسکو|میراث جهانی]] در فهرست [[یونسکو]] ثبت شد.&lt;ref&gt;[http://whc.unesco.org/en/list/1220/ Bahá’i Holy Places in Haifa and the Western Galilee]&lt;/ref&gt;

==منابع==
&lt;references /&gt;</text>
      <sha1>d8mvnqdug3la4r4tp93h1xg40u13b11</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>الگو:جعبه اطلاعات میراث جهانی یونسکو</title>
    <ns>10</ns>
    <id>171</id>
    <revision>
      <id>307</id>
      <timestamp>2019-04-03T00:27:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Peyman9</username>
        <id>4</id>
      </contributor>
      <comment>صفحه‌ای تازه حاوی «{{Infobox | bodyclass  = vcard | bodystyle  = {{#اگر:{{{عرض جعبه|{{{پهنای جعیه|}}}}}}|width: {{px|{{{عرض جعبه|{{{...» ایجاد کرد</comment>
      <origin>307</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6592" sha1="gb6q4m196pn235gp5q0bcxbpwiax75o" xml:space="preserve">{{Infobox
| bodyclass  = vcard
| bodystyle  = {{#اگر:{{{عرض جعبه|{{{پهنای جعیه|}}}}}}|width: {{px|{{{عرض جعبه|{{{پهنای جعبه}}}}}}}}}}
| subheaderclass = category
| subheader  = &lt;includeonly&gt;&lt;div style="padding-bottom:0.4em; text-align:center; font-size:110%;"&gt;'''[[میراث جهانی یونسکو]]'''&lt;/div&gt;&lt;/includeonly&gt;
| aboveclass = fn org
| abovestyle = background:#B0C4DE
| above      = {{{نام|}}}

| image   = {{#اگر:{{{تصویر|}}}| {{گروه تصویر| {{{تصویر}}} }} [[پرونده:{{{تصویر}}}|{{#اگرمساوی:{{lc:{{{دورنما|}}}}}|بلی|{{min|280|{{#اگر:{{#ifexpr:{{{اندازه_تصویر}}}}}|280|{{{اندازه_تصویر}}}}}}}x180|{{min|280|{{#اگر:{{#ifexpr:{{{اندازه_تصویر}}}}}|280|{{{اندازه_تصویر}}}}}}}}}px|{{{توضیح_تصویر|{{{توضیح تصویر|}}}}}}]] }}
| caption = {{{توضیح_تصویر|{{{توضیح تصویر|}}}}}}

|| image2        = {{
#اگر: {{{عرض‌جغرافیایی|}}}
| {{#اگر: {{{طول‌جغرافیایی|}}}
|  {{#اگر:{{{عنوان نقشه|}}}
| {{روی نقشه|{{{عنوان نقشه|}}}|label={{{نام|{{{نام‌رسمی|{{نام‌صفحه}}}}}}}}|position=center|width={{formatnum:{{{اندازه‌تصویر|250}}}|R}}|lat={{formatnum:{{{عرض‌جغرافیایی}}}|R}}|long={{formatnum:{{{طول‌جغرافیایی}}}|R}}|caption={{coord|{{{عرض‌جغرافیایی}}}|N|{{{طول‌جغرافیایی}}}|E|display=inline}}|float=center}}
}}}}}}
{{
#اگر: {{{latm|}}} | {{coord|{{{latd}}}|{{{latm}}}|{{{lats}}}|{{{latNS}}}|{{{longd}}}|{{{longm}}}|{{{longs}}}|{{{longEW}}}|display=inline,intilte}} 
}}
{{
#اگر: {{{lat_m|}}} | {{coord|{{{lat_d }}}|{{{lat_m}}}|{{{lat_s}}}|{{{lat_NS}}}|{{{long_d}}}|{{{long_m}}}|{{{long_s}}}|{{{long_EW}}}|display=inline,intitle}} 
}}
| headerstyle = background:#F0EDED
| labelstyle  = 
| datastyle   = 

| header1 = {{#اگر:{{{مکان|}}}{{{نوع|}}}{{{معیارها|}}}{{{شماره ثبت|}}}{{{منطقه|}}}|اطلاعات اثر}}

| label2  = [[جدول مکانی میراث جهانی بر پایه منطقه|مکان]]
| class2  = county-name
| data2   = {{{کشورمعرف|{{{کشور|}}}}}}

| label3  = نوع
| class3  = category
| data3   = {{{نوع|{{{گونه|}}}}}}

| label4  = [[میراث جهانی یونسکو#معیارهای گزینش|معیار ثبت]]
| class4  = category
| data4   = {{{معیارها|{{{معیار|}}}}}}

| label5  = شمارهٔ ثبت
| data5   = {{#اگر:{{{پیوند|}}}
   | [{{{پیوند}}} {{{ID|}}}]
   | {{#اگر:{{{ID|}}}
      | [http://whc.unesco.org/en/list/{{عدد به انگلیسی|{{{ID}}}}} {{عدد به فارسی|{{{ID}}}}}]
      | {{{شماره ثبت|}}}
     }}

 }}

| label6  = منطقه
| class6  = adr
| data6   = {{{منطقه|}}}

| label7  = [[دستگاه مختصات جغرافیایی|مختصات]]
| data7   = {{{مختصات|}}}

| label8 = میراث در خطر؟
| data8  = {{{میراث در خطر؟|{{{وضعیت|}}}}}}

| header9 = {{#اگر:{{{تاریخ ثبت|}}}{{{میراث در خطر؟|}}}|تاریخچه}}

| label10  = تاریخچهٔ ثبت
| data10   = {{{سال|{{{تاریخ ثبت|}}}}}} &lt;small&gt;([[کمیته میراث جهانی یونسکو|طی نشست]] {{#اگر:{{{طی‌نشست|{{{طی نشست|}}}}}}
    |{{{طی‌نشست|{{{طی نشست}}}}}}
    |{{#گزینه: {{عدد به انگلیسی|{{{سال|{{{تاریخ ثبت|}}}}}}}}
                | 1977=اولین  | 1978=دومین  | 1979=سومین  | 1980=چهارمین  | 1981=پنجمین
                | 1982=ششمین  | 1983=هفتمین  | 1984=هشتمین  | 1985=نهمین  | 1986=دهمین
                | 1987=یازدهمین | 1988=دوازدهمین | 1989=سیزدهمین | 1990=چهاردهمین | 1991=پانزدهمین
                | 1992=شانزدهمین | 1993=هفدهمین | 1994=هجدهمین | 1995=نوزدهمین | 1996=بیستمین
                | 1997=بیست‌ویکمین | 1998=بیست‌ودومین | 1999=بیست‌وسومین | 2000=بیست‌وچهارمین | 2001=بیست‌وپنجمین
                | 2002=بیست‌وششمین | 2003=بیست‌وهفتمین | 2004=بیست‌وهشتمین | 2005=بیست‌ونهمین | 2006=سی‌امین
                | 2007=سی‌ویکمین | 2008=سی‌ودومین | 2009=سی‌وسومین | 2010=سی‌وچهارمین | 2011=سی‌وپنجمین
                | 2012=سی‌وششمین | 2013=سی‌وهفتمین | 2014=سی‌وهشتمین | 2015=سی‌ونهمین | 2016=چهلمین 
                | #default = نامشخص
                }}
    }})&lt;/small&gt;

| label11 = تمدید ثبت
| data11  = {{{تمدید ثبت|{{{تمدیدثبت|}}}}}}


| label12 = میراث در خطر؟
| data12  = {{{میراث در خطر؟|{{{وضعیت|}}}}}}

| label13 = وبگاه
| data13  = {{#اگر:{{{وبگاه|}}}|{{وبگاه رسمی|{{{وبگاه}}}|{{{وبگاه}}}}}}}

 | header14 = {{#اگر: {{{شماره ثبت ملی|{{{شماره‌ثبت ملی|}}}}}} {{{تاریخ ثبت ملی|}}} {{{دیرینگی|}}} | اطلاعات ثبت ملی }}

 | label15 = شماره ثبت ملی
 | data15  = {{{شماره ثبت ملی|{{{شماره‌ثبت ملی|}}}}}}

 | label16 = تاریخ ثبت ملی
 | data16 = {{{تاریخ ثبت ملی|}}}

 | label17 = دیرینگی
 | data17  = {{{دیرینگی|}}}

| data18  = {{#if:{{{locmapin|}}}|{{#if:{{{lat_degrees|{{{latitude|}}}}}}{{{long_degrees|{{{longitude|}}}}}}|{{Location map|{{{locmapin|Earth}}}|lat={{{latitude|}}}|lat_deg={{{lat_degrees|}}}|lat_min={{{lat_minutes|0}}}|lat_sec={{{lat_seconds|0}}}|lat_dir={{{lat_direction|}}}|long={{{longitude|}}}|lon_deg={{{long_degrees|}}}|lon_min={{{long_minutes|0}}}|lon_sec={{{long_seconds|0}}}|lon_dir={{{long_direction|}}}|float=center|relief={{{relief}}}|width={{{map_width|220}}}|border=none|caption={{#if:{{{map_caption|}}}|{{{map_caption}}}|Location of {{{name|{{PAGENAME}}}}} in {{{locmapin}}} }} }} }} }}

| below      = &lt;includeonly&gt;* [http://whc.unesco.org/en/list نام اظهارشده در فهرست میراث جهانی یونسکو]{{سخ}}
† [http://whc.unesco.org/en/list/?search=&amp;search_by_country=&amp;type=&amp;media=&amp;region=&amp;order=region منطقهٔ بر پایهٔ دسته‌بندی یونسکو]
&lt;/includeonly&gt;
| belowstyle = line-height:150%; padding-top:0.8em; border-top: 1px #a2a9b1 solid; text-align:right; font-size:80%; font-weight:lighter;

}}&lt;noinclude&gt;{{توضیحات}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>gb6q4m196pn235gp5q0bcxbpwiax75o</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>الگو:گروه تصویر</title>
    <ns>10</ns>
    <id>172</id>
    <revision>
      <id>308</id>
      <timestamp>2019-04-03T00:28:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Peyman9</username>
        <id>4</id>
      </contributor>
      <comment>صفحه‌ای تازه حاوی «&lt;noinclude&gt;{{pp-template}} {{توضیحات}}&lt;/noinclude&gt;{{#switch:{{ucfirst:{{{1}}}}}|Replace this image male.svg|Replace this image femal...» ایجاد کرد</comment>
      <origin>308</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="257" sha1="d8ux2ptbvbp8g7m4eabtn2z60zwef1r" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;{{pp-template}}
{{توضیحات}}&lt;/noinclude&gt;{{#switch:{{ucfirst:{{{1}}}}}|Replace this image male.svg|Replace this image female.svg|Replace this image1.svg|Replace this imageb.svg|[[Image:Replace this imageb.svg|150px]]=class="metadata dummy"}}</text>
      <sha1>d8ux2ptbvbp8g7m4eabtn2z60zwef1r</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>مدیاویکی:Recentchangestext</title>
    <ns>8</ns>
    <id>173</id>
    <revision>
      <id>323</id>
      <timestamp>2019-04-06T20:17:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sarah</username>
        <id>1</id>
      </contributor>
      <comment>صفحه‌ای تازه حاوی «[[de:Special:Recentchanges]] [[en:Special:Recentchanges]] [[fr:Special:Recentchanges]] [[pt:Special:Recentchanges]] ru:Special:Recentchan...» ایجاد کرد</comment>
      <origin>323</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="202" sha1="pqwruekbe6r7fcp2k3vqryh1nq7w2do" xml:space="preserve">[[de:Special:Recentchanges]]
[[en:Special:Recentchanges]]
[[fr:Special:Recentchanges]]
[[pt:Special:Recentchanges]]
[[ru:Special:Recentchanges]]
[[vi:Special:Recentchanges]]
[[zh:Special:Recentchanges]]</text>
      <sha1>pqwruekbe6r7fcp2k3vqryh1nq7w2do</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>الگو:یادکرد/ترجمهٔ</title>
    <ns>10</ns>
    <id>175</id>
    <redirect title="الگو:یادکرد/ترجمه" />
    <revision>
      <id>344</id>
      <timestamp>2019-04-28T23:53:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sarah</username>
        <id>1</id>
      </contributor>
      <comment>تغییرمسیر به [[الگو:یادکرد/ترجمه]]</comment>
      <origin>344</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="73" sha1="0v4nl1tjzak5wqssiulc5hn23vkj6tl" xml:space="preserve">#تغییر_مسیر [[الگو:یادکرد/ترجمه]]
{{R from move}}</text>
      <sha1>0v4nl1tjzak5wqssiulc5hn23vkj6tl</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>الگو:یادکرد/ترجمه</title>
    <ns>10</ns>
    <id>176</id>
    <revision>
      <id>345</id>
      <timestamp>2019-04-28T23:53:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sarah</username>
        <id>1</id>
      </contributor>
      <comment>صفحه‌ای تازه حاوی «{{#گزینه:{{{1|}}} |ar=ترجمة |az=Tərcüməçi |azb=کؤچورن |en=Translated by |tr=Çevirmen |#پیش‌فرض=ترجمهٔ }}» ایجاد کرد</comment>
      <origin>345</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="139" sha1="s8k6dudu2mb10wd5px2v0bckwnedwwm" xml:space="preserve">{{#گزینه:{{{1|}}}
|ar=ترجمة
|az=Tərcüməçi
|azb=کؤچورن
|en=Translated by
|tr=Çevirmen
|#پیش‌فرض=ترجمهٔ
}}</text>
      <sha1>s8k6dudu2mb10wd5px2v0bckwnedwwm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>من یظهره‌الله</title>
    <ns>0</ns>
    <id>177</id>
    <redirect title="من یظهره الله" />
    <revision>
      <id>469</id>
      <parentid>467</parentid>
      <timestamp>2019-06-02T20:57:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Peyman9</username>
        <id>4</id>
      </contributor>
      <comment>تغییر هدف تغییرمسیر از [[من یظهره‌ الله]] به [[من یظهره الله]]</comment>
      <origin>469</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="38" sha1="n7od2hled9qclo8jm2e9oc3c2pqtl25" xml:space="preserve">#REDIRECT [[من یظهره الله]]</text>
      <sha1>n7od2hled9qclo8jm2e9oc3c2pqtl25</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>بابیه</title>
    <ns>0</ns>
    <id>179</id>
    <redirect title="سید علی‌محمد باب" />
    <revision>
      <id>378</id>
      <timestamp>2019-05-03T20:42:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Peyman9</username>
        <id>4</id>
      </contributor>
      <comment>تغییرمسیر به [[سید علی‌محمد باب]]</comment>
      <origin>378</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="45" sha1="3j4nsh12297380igjth3gp095rh2gr7" xml:space="preserve">#REDIRECT [[سید علی‌محمد باب]]</text>
      <sha1>3j4nsh12297380igjth3gp095rh2gr7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>بابیت</title>
    <ns>0</ns>
    <id>180</id>
    <revision>
      <id>797</id>
      <parentid>668</parentid>
      <timestamp>2023-10-22T22:56:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sarah</username>
        <id>1</id>
      </contributor>
      <comment>fixing empty citations</comment>
      <origin>797</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="170425" sha1="8bnfw7752oe0d92vpvwdmrg465cx00h" xml:space="preserve">{{بهائی}}
'''بابیت، بابیه، آئین بابی''' یا '''آئین بیان''' دیانتی است که توسط  پیامبر ایرانی [[سید علی‌محمد باب|سیّد علی‌محمد شیرازی]] ملقب به باب (۱ محرم ۱۲۳۵ هـ ق در شیراز - ۲۷ شعبان ۱۲۶۶ ـ هـ ق در تبریز) در سال تاسیس گشت.&lt;ref name=":8000"&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=Iran: A Modern History|نام خانوادگی=Amanat|نام=Abbas|ناشر=Yale University Press|سال=2017|شابک=0300112548|صفحات=240|زبان=English}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=":14000"&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=Resurrection and Renewal: The Making of the Babi Movement in Iran|نام خانوادگی=Amanat|نام=Abbas|ناشر=Cornell University Press|سال=1989|شابک=0-8014-2098-9|مکان=Ithaca|صفحات=332-368|زبان=English}}&lt;/ref&gt; باب خود را مهدی موعود، پیامبری جدید و بشارت دهندهٔ دینی که قرار است پس از او توسط «من یُظهِره‌الله» (آنکه خداوند او را ظاهر خواهد ساخت)، ظاهر شود می‌خواند و بارها در آثار خود به ظهور او اشاره می‌کند.&lt;ref name="Iranica"&gt;{{یادکرد|فصل=|کتاب=|ناشر= |چاپ= |شهر= |کوشش= |ویرایش= |سال=|شابک=|نویسنده=MacEoin, {{چر}}D. M. |نویسندگان سایر بخش‌ها=|ترجمه=|صفحه= |زبان=en |مقاله= [http://www.iranicaonline.org/newsite/index.isc?Article=http://www.iranicaonline.org/newsite/articles/unicode/v3f8/v3f8a073.html BAYĀN](English) |ژورنال= |نشریه=Encyclopedia of Iranica |تاریخ= |دوره= |شماره= |شاپا=}} Retrieved on 2009-09-05.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=":63000"&gt;BÁBISM, By Edward G. Browne.p338&lt;/ref&gt; پس از او افراد بسیاری ادعا کردند «مَن یُظهِرُه‌الله» اند.&lt;ref name="autogenerated2"&gt;محمود صدری، استاد دانشگاه تگزاس، به نقل از دانشنامه جهان اسلام، مدخل بهائیت&lt;/ref&gt;&lt;ref name="IranicaDivisions2"&gt;Denis MacEoin, "Divisions and Authority Claims in Babism (1850-1866)," Studia Iranica 18:1 (1989), p. 94-101&lt;/ref&gt; به اعتقاد بهاییان، او مبشّر [[آئین بهائی|آیین بهائی]] است و «مَن یُظهِرُه‌الله» همان میرزا حسینعلی نوری است که او را [[بهاءالله]] می‌خوانند.&lt;ref name=":74000"&gt;«دین بهایی آیین فراگیر جهانی»، نوشتهٔ ویلیام هاچر و دوگلاس مارتین، ص ۴۵&lt;/ref&gt; باب شش سال بعد از آغاز جنبش بابی، در سن ۳۱ سالگی در تبریز به فرمان امیرکبیر تیرباران شد.&lt;ref name=":15000"&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=Resurrection and Renewal: The Making of the Babi Movement in Iran|نام خانوادگی=Amanat|نام=Abbas|ناشر=Cornell University Press|سال=1989|شابک=0-8014-2098-9|مکان=Ithaca|صفحات=400-404|زبان=English}}&lt;/ref&gt; از القاب وی می‌توان به «نقطه اولی» و «مبشر امرالله» و «سید ذکر» اشاره کرد.&lt;ref name=":37000"&gt;«دین بهایی آیین فراگیر جهانی»، نوشتهٔ ویلیام هاچر و دوگلاس مارتین، ص ۳۳&lt;/ref&gt;

==آموزه‌های آئین بابی==

===تداوم و تکامل ادیان===
یکی از آموزه‌های اساسی باب تداوم و تکامل ادیان است.&lt;ref name=":93000"&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=Resurrection and Renewal: The Making of the Babi Movement in Iran|نام خانوادگی=Amanat|نام=Abbas|ناشر=Cornell University Press|سال=1989|شابک=|مکان=Ithaca|صفحات=245|زبان=English}}&lt;/ref&gt; با پیشرفت انسان در طول تاریخ، تجلی الهی به تدریج در ادیان ظاهر می‌شود و جلوه ای کاملتر و جامعتر از خود به منصّه ظهور می‌گذارد.&lt;ref name=":19"&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=Gate of the Heart Understanding the Writings of the Bab|نام خانوادگی=Saiedi|نام=Nader|ناشر=Wilfrid Laurier University Press|سال=2008|شابک=978-1-55458-056-9|مکان=Canada|صفحات=243-245|زبان=English}}&lt;/ref&gt; هر دینی در زمان خود و به نسبت به گذشته کامل است و در عین حال کمالِ بالقوه اش ظهور دیانتِ بعد است که شکوفایی کمالات بالقوه دیانت و مدنیت قبل در آن ممکن می‌شود.&lt;ref name=":20"&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=Gate of the Heart: Understanding the Writings of the Bab|نام خانوادگی=Saieidi|نام=Nader|ناشر=Wilfrid Laurier University Press|سال=2008|شابک=978-1-55458-056-9|مکان=Canada|صفحات=256|زبان=English}}&lt;/ref&gt; مثلاً کمالِ تورات، انجیل و کمالِ انجیل، قرآن است و اکنون کمالِ قرآن بصورت بیان و در آئینی که باب آورده، ظاهر شده‌است.&lt;ref name=":20" /&gt; بر اساس همین منطق، هیچ دینی به گفته باب آخرین دین نیست،&lt;ref name=":21"&gt;{{یادکرد کتاب | نام خانوادگی = Stenstrand'S| نام =August J | پیوند نویسنده =آگوست استنسترندز | نام خانوادگی۲ = Browne| نام۲ = Edward G| پیوند نویسنده۲ =ادوارد براون | نام ویراستار =Muhammad Abdullah | نام خانوادگی ویراستار = al-Ahari| پیوند ویراستار =محمدعبدالله الاهری | فصل = BABISM| نویسندگان سایر بخش‌ها = Daltaban Peyrevi | عنوان = THE COMPLETE CALL TO THE HEAVEN OF THE BAYAN| سال =۲۰۰۶| ناشر = Magribine Press| مکان =Chicago | زبان = en| شابک =1-56316-953-3| صفحه = ۲۴–۲۵| صفحات =۲۰۰}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=":19" /&gt; بلکه برای نیازهای دوره ای محدود از تاریخ بشر ظهور یافته‌است.&lt;ref name=":21" /&gt;&lt;ref name=":19" /&gt; بر اساس همین اصلِ تکامل و شکوفایی ادیان، باب نتیجه می‌گیرد که نتیجه و ثمره آیین او باید شناخت و ایمان به «مَن یُظهره الله» موعود آئین بیان باشد.&lt;ref&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=Gate of the Heart: Understanding the Writings of the Báb|نام خانوادگی=Saiedi|نام=Nader|ناشر=Wilfrid Laurier University Press|سال=2008|شابک=978-1-55458-035-4|مکان=Canada|صفحات=241-242|زبان=English}}&lt;/ref&gt; به باور باب، آثار وی برای اولین بار حقایق نهفته و باطنی مفاهیم اسلامی و آیات قرآنی را آشکار می‌کند، حقایقی که به عقیده او با باور رایج میان مسلمانان تفاوت بسیار دارد.&lt;ref name=":26"&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=Gate of the Heart: Understanding the Writings of the Bab|نام خانوادگی=Saiedi|نام=Nader|ناشر=Wilfrid Laurier University Press|سال=2008|شابک=978-1-55458-056-9|مکان=Canada|صفحات=227|زبان=English}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=":4"&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=Gate of the Heart: Understanding the Writings of the Bab|نام خانوادگی=Saiedi|نام=Nader|ناشر=Wilfrid Laurier University Press|سال=2008|شابک=978-1-55458-056-9|مکان=Canada|صفحات=30-32|زبان=English}}&lt;/ref&gt;

مفهوم قیامت و معاد از نظر باب نه پایان تاریخ بلکه پایان یک مرحله از تکامل بشر یعنی پایان دوران یک دین و آغاز ظهور دین بعدی است.&lt;ref name=":23"&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=Saiedi, Nader. Gate of the Heart: Understanding the Writings of the Bab|نام خانوادگی=Saiedi|نام=Nader|ناشر=Wilfrid Laurier University Press|سال=2008|شابک=978-1-55458-056-9.|مکان=. Canada|صفحات=254-255|زبان=English}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=":24"&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=Logos and Civilization: Spirit, History, and Order in the Writings of Baha'u'llah|نام خانوادگی=Saiedi|نام=Nader|ناشر=University Press of Maryland|سال=2000|شابک=1-883053-63-3|مکان=|صفحات=68-69|زبان=English}}&lt;/ref&gt; پس قیامت مسیحیت با ظهور پیامبر اسلام به وقوع پیوست و قیامت اسلام در سال ۱۲۶۰ هجری قمری با ظهور باب اتفاق افتاد.&lt;ref name=":23" /&gt; دوزخ و بهشت نیز نه محلی برای شکنجه ابدی برخی مردم یا محلی برای تمتّع جسمی و جنسی برخی دیگر است بلکه معانی روحانی دارد. بهشت شناخت و رضای خدا از طریق ایمان به فرستاده خداوند و عمل به ارزشهای نوین او برای شکوفایی کمالات روحانی است و دوزخ محرومیت از این تکامل.&lt;ref name=":24" /&gt; باب، عدل الهی را مستلزم اختیار بشر و نیز استمرار فیض هدایت الهی بر طبق تکامل وقفه ناپذیر انسان و جامعه می‌داند و در نتیجه اعتقاد به انتهای نبوت و رسالت نفی کامل عدل الهی است.&lt;ref name=":43000"&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=Gate of the Heart: Understanding the Writings of the Bab|نام خانوادگی=Saiedi|نام=Nader|ناشر=Wilfrid Laurier University Press|سال=2008|شابک=978-1-55458-056-9|مکان=Canada|صفحات=220-221|زبان=English}}&lt;/ref&gt; بعلاوه عدل الهی اقتضاء می‌کند که دلیل حقانیت یک پیامبر قابل دسترسی و تحقیق برای همگان باشد و در نتیجه تصور اینکه دلیل حقانیت پیامبران معجزات باشد با عدل الهی تضاد دارد چرا که در آن صورت دلیل پیامبر تنها برای کسانی قابل دسترسی می‌شود که در همان‌جا و همان زمان حاضر بوده باشند. پس عدل الهی مستلزم باور به حجیت کلام پیامبر است.&lt;ref name=":26" /&gt;
===مَن یُظهره الله===
از اساسی‌ترین آموزه‌های سید علی محمد باب این نکته است که نتیجه و ثمره آیین او باید شناخت و ایمان به «مَن یُظهره الله» باشد.&lt;ref name=":162"&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=Gate of the Heart: Understanding the Writings of the Bab|نام خانوادگی=Saiedi|نام=Nader|ناشر=Wilfrid Laurier University Press|سال=2008|شابک=978-1-55458-056-9|مکان=Canada|صفحات=344-351|زبان=English}}&lt;/ref&gt; باب به کرّات در آثار خود به ظهور «مَن یُظهره الله» اشاره می‌کند&lt;ref name=":11"&gt;BÁBISM By Edward G. Browne.p۳۳۸&lt;/ref&gt; و از پیروان خود می‌خواهد که شناخت و ایمان خود را به تصدیق هیچ‌کس حتی خود باب و هیجده حوّاری اولیه وی (حروف حی) مشروط نکنند و موعود را از آثار و صفات خود او بشناسند و نه از اشاره و دلالت دیگران.&lt;ref name=":30"&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=Gate of the Heart: Understanding the Writings of the Báb|نام خانوادگی=Saiedi|نام=Nader|ناشر=Wilfrid Laurier University|سال=2008|شابک=978-1-55458-056-9|مکان=Canada|صفحات=290-291|زبان=English}}&lt;/ref&gt; باب حتی پیروانش را برحذر می‌دارد که مبادا مانند ادیان قبل که با استدلال به کتاب آسمانی خود از پیامبر بعدی محروم شدند با استدلال به آثار باب از ایمان به «مَن یُظهره الله» محروم شوند،&lt;ref name=":02"&gt;{{یادکرد کتاب|نشانی=http://reference.bahai.org/fa/t/se/GPB/gpb-106.html|عنوان=قرن بدیع|نام خانوادگی=ربانی|نام=شوقی|ناشر=موسسه معارف بهائی|سال=۱۱۹۲|شابک=|مکان=کانادا|صفحات=۹۱}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=":30" /&gt; مقام موعود به گفته باب بالاتر از آنست که حتی آثار خود باب لیاقت اشاره به وی را داشته باشد.&lt;ref name=":30" /&gt; باب در آثارش از نزدیکی ظهور موعود می‌گوید و برای زمان ظهور او به سال نه و سال نوزده اشاره می‌کند.&lt;ref name=":17"&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=Gate of the Heart Understanding the Writings of the Bab|نام خانوادگی=Saiedi|نام=Nader|ناشر=Wilfrid Laurier University Press|سال=2008|شابک=978-1-55458-056-9|مکان=Canada|صفحات=۳۴۸–۳۵۷|زبان=English}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name="IranicaDivisions"&gt;Denis MacEoin, "Divisions and Authority Claims in Babism (1850-1866)," Studia Iranica 18:1 (1989), p. 94-101&lt;/ref&gt; نوزده سال بعد از دعوت باب، [[بهاءالله]] در سال ۱۸۶۳ در جمع یارانش و بعدتر در سال ۱۸۶۶ بصورت عمومی تر ادعای من یظهره اللهی کرد&lt;ref name="autogenerated3"&gt;Smith, Peter (2000). "He whom God shall make Manifest". A concise encyclopedia of the Bahá'í Faith. Oxford: Oneworld Publications. pp. 180–181. ISBN 1-85168-184-1.&lt;/ref&gt; و عموم بابیان به وی ایمان آوردند.&lt;ref name="Balyuzi 1973"&gt;*{{cite book|title=The Báb: The Herald of the Day of Days|last=Balyuzi|first=Hasan|publisher=George Ronald|year=1973|isbn=978-0-85398-054-4|location=Oxford, UK|pages=|language=English}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=":14"&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=Iran: A Modern History|نام خانوادگی=Amanat|نام=Abbas|ناشر=Yale University Press|سال=2017|شابک=0300112548, 9780300112542|مکان=|صفحات=246|زبان=English}}&lt;/ref&gt;
===جهان بینی: بازسازی مفهوم خدا، پیامبر، دین، تاریخ و رستاخیز===
آثار باب از جمله بیان فارسی همه مفاهیم سنتی مذهبی را بازسازی می‌کند و اندیشه ای که در آن عرفان با زمانمندی تمدن (هشیاری تاریخی) و آزادی انسان پیوند می‌یابد را ارائه می‌کند.&lt;ref name=":15"&gt;{{یادکرد وب|عنوان=باب و آئین بابی|نشانی=https://user-hrqc9mo.cld.bz/Persian-Publications/bb-w-ay-yn-bby|بازبینی=2019-04-28|نویسنده=نادر سعیدی|کد زبان=fa|تاریخ=2018-74-78}}&lt;/ref&gt;
====مفهوم خدا====
مفهوم خدا در اندیشه باب کاملاً استعلائی است یعنی خدا منزه و مقدس از هر تعریف و وصف است. این اندیشه درست نقطه مقابل تعریف خدای انسان گونه است که در ان خدا همان صفات انسان را دارد منتها بنحو بی نهایت. مثلاً انسان دارای علم و قدرت است و به همین ترتیب خدا هم می‌شود عالم و قادر منتهی در حد نهایت. اندیشه سنتی مذهبی در باره انسان بیشتر خدائی انسان گونه بوده است. اما همانگونه که فوئرباخ و مارکس در غرب نشان دادند خدای انسان گونه محصول خود بیگانگی انسان است یعنی آدمی صفات و طبیعت خود را از خود بیگانه ساخته و آن را به ابرها فرافکنی نموده و خدا را خلق کرده است.  از نظر باب خداوند را نمی توان شناخت چه که او برتر از مفاهیم زبانی ماست. این مفاهیم مخلوق آدمی است که خود مخلوق خداست. چگونه می‌تواند خدا به توسط مخلوق مخلوقش محدود و شناخته شود. ذات و صفات خدا یکی است و بنابراین وقتی می‌گوئیم خدا عالم است مفهوم علم خدا را مطلقاً نمی دانیم چیست چرا که این علم با قدرت و کرم و زیبائی و نور یکی می‌باشد و البته ما از چنین نوع علمی هیچگونه  تصوری نداشته و نداریم.&lt;ref name=":15" /&gt; بعنوان مثال در صحیفه عدلیه باب می‌نویسد:&lt;blockquote&gt;و ذات معروف نزد احدی نیست زیرا که معرفت فرع وجود و اقتران است و ماسوای آن وجودی در رتبه آن ندارند چه حد آنکه به اقتران محتاج شوند و احدی نشناخته است خداوند را غیر از ذات مقدس او و احدی توحید نکرده خداوند را غبر از ذات مقدس او. و هر کس ادعای معرفت او را نماید کافر است به شهادت نفس خودش که ممکن و حادث است. &lt;ref name=":1000"&gt;صحیفه عدلیه ص ۱۵&lt;/ref&gt;&lt;/blockquote&gt;کتاب بیان فارسی نیز با تأکید بر همین تنزیه خدا آغاز می‌شود:&lt;blockquote&gt;تسبیح و تقدیس بساط قدس عز مجد سلطانی را لائق که...متعالی از ادراک کلشیئ بوده وهست. خلق نفرموده آیه عرفان خود را در هیچ شیئ الا بعحز کلشیئ از عرفان او و تجلی نفرموده بشیئ الا بنفس او اذ لم یزل متعالی بوده از اقتران بشیئ. &lt;ref name=":104000"&gt;بیان فارسی ۱:۱&lt;/ref&gt;&lt;/blockquote&gt;اما از طرف دیگر بالاترین هدف و غایت خلقت شناسائی و عشق به خداست. از انجا که خدا را در حقیقت او نمی توان شناخت در نتیجه باب می‌گوید که خدا محض فضلش خود را برای خلق توصیف می‌کند تا آنکه آدمیان بر اساس توصیف خدا از خودش او را بشناسند و توصیف نمایند. اما این توصیف خدا از خود دیگر توصیف ذات خدا نیست بلکه این توصیف، حقیقتی است مخلوق خدا که عبارت از تجلی خدا در جهان است و در نتیجه صفات  خدا که با آن خدا را توصیف می‌کنیم توصیف خدا در سطح خدا نیست بلکه محصول تجلی خدا در ظرفیت محدود جهان است چنانکه در گفته بالا باب می‌گوید که تجلی خدا به هر چیز «بنفس» آن چیز است. مثلاً تصویر آفتاب در آینه اگر چه از آفتاب حکایت می‌کند اما این تصویر در چارچوب ویژگیهای آینه ظاهر می‌شود و هرگز با خود خورشید یکی نیست.&lt;ref name=":15" /&gt; باب در تفسیر حدیث حقیقت می‌گوید که  این وصف خدا از خود، که نه خود خدا بلکه مخلوق خداست، در وهله اول حقیقت پیامبران و در وهله دوم حقیقت هر چیز است و بنابراین شناسائی حقیقت خود و شناسائی پیامبر عبارت از شناسائی خدا در رتبه انسان می‌گردد:&lt;blockquote&gt;فاعلم انٌ الحق قديم و الممكن حادث و الحق اجلٌ من ان ينزل الی الامكان, و الامكان ممتنع فيه الصعود الی الازل. فوجب فی الحكمة علی الحقٌ القديم ان يصف نفسه للخلق حتٌی يعرف الخلق بارئهم و يبلغ الممكن غايته من فيضه القديم. و هذا الوصف مخلوق لا يشبه بوصف و هو اية ليس كمثله شيئ. و هذا الوصف حقيقة العبد من عرفه عرف ربّه... و ذلك الوصف المعبٌر فی بعض المقامات بالفؤاد, و هذا الوصف الربوبية التی هی كنه العبودية، و الاية التی اراها الله فی الافاق و الانفس حتٌی يتبيّن للخلق انٌه الحقٌ. &lt;ref name=":52000"&gt;تفسیر حدیث حقیقت&lt;/ref&gt;&lt;/blockquote&gt;
====مفهوم پیامبر====
بنابراین شناسائی خداوند از طریق شناسائی تجلی خدا در این دنیا و خصوصاً به شکل تجلی خدا به یک پیامبر صورت می‌پذیرد که در هر زمان او را برای تکامل بشر بر گزیده است. اما مفهوم پیامبر و دین در کتاب بیان فارسی دستخوش نوآوری همه جانبه می‌گردد و در واقع نظریه باب در باره حقیقت و هویت پیامبران، هم از اندیشه مسیحی و هم از اندیشه اسلامی فراتر می‌رود در عین حال که آن دو مفهوم متناقض را با یکدیگر آشتی می‌دهد.&lt;ref name=":15" /&gt; کلید درک این نطریه نوین باب در تعبیر او از پیامبران بعنوان نقطه و تشریح وی از مقام نقطه آشکار می‌گردد. در بیان فارسی چنین آمده است:&lt;blockquote&gt;فی انّ للنقطة مقامين  مقام ينطق عن اللّه و مقام ينطق عمّا دون اللّه ذلك مقام عبوديته لذلك المقام الذی به يعبد اللّه بالليل و النهار و يسبح له بالغدو و الاصال  ملخص اين باب انكه خداوند از برای شمس حقيقت دو مقام خلق فرموده يكی مقام غيب ذات او كه مظهر الوهيت است كه آنچه آيات نازل ميفرمايد از قبل او ميكند...و دون اين آيت كه در او است خلق او است &lt;ref name=":44000"&gt;بیان فارسی ۴:۱&lt;/ref&gt;&lt;/blockquote&gt;پس نقطه دارای دو رتبه است رتبه الوهیت و رتبه عبودیت. یعنی هر پیامبر مانند آینه پاکی است که از دو رتبه تشکیل می‌شود یکی جنبه عبودیت و ماهیت آن است یعنی ویژگیهای شیشه آن آینه. پیامبران از لحاط جنبه عبودیتشان با هم فرق دارند یعنی جنبه های بدنی و انسانی و تاریخی آنان با یکدیگر تفاوت دارند. اما حقیقت آینه نه شیشه آن بلکه تصویری است که از خورشید یعنی از خدا در صفحه آن شیشه نقش می‌بندد. این تصویر، خود خدا نیست اما از خدا حکایت می‌کند یعنی در این آینه جز خورشید را نمی توان دید و این همان بالاترین توصیف خدا از خود برای دنیاست. این تجلی خدا در وجود پیامبر عبارت از الوهیت پیامبر است. از این لحاظ همه پیامبران با یکدیگر یکی هستند و این رتبه مشتر ک، یعنی الوهیت نقطه، حقیقت راستین پیامبر است.&lt;ref name=":15" /&gt;

نظریه باب مفهومی نوین از پیامبر شناسی را بدست می‌دهد. نظریه یهود که در اسلام نیز تأکید می‌گردد پیامبر را صرفاً دارای جنبه عبودیت می‌داند. در آیه شهادت هر مسلمانی بر اینکه محمد رسول و عبد خداست اقرار می‌کند. در این نظریه پیامبر انسانی است که با الوهیت از طریق فرشته خدا که در خواب یا بیداری بر او ظاهر می‌شود تماس می‌یابد و تنها آن پیامی را که جبرئیل به او یاد می‌دهد به مردم می‌رساند و معنای رسول بودن هم همین رساندن پیامی است که او از خدا دریافت می‌کند. اما انجیل یوحنا و نوشته های پولس قدیس، مسیج را بعنوان «کلمه» خدا که مخلوق نیست و بر هستی سبقت و قدمت دارد و در واقع خود خداست معرفی نمود و در نتیجه مسیج را نه بعنوان عبودیت بلکه بعنوان الوهیت معرفی نمود. از این رو مسیجیان مقام مسیح را برتر از هر پیامبری می‌شمارند چرا که بر خلاف مسیح آنان صرفاً جنبه عبودیت دارند. با آنکه قرآن این نظریه مسیجی را نقد می‌نماید ولی بسیاری از مسلمانان در عین آنکه بر عبودیت پیامبر اسلام تأکید می‌نمایند برای او قدمت بر جهان (مقام لولاک) قائل شده و در داستان معراج او را فراتر از هر پیامبری توصیف می‌کنند. اما نظریه باب بر آنست که اولاً همه پیامبران دارای دوجنبه عبودیت و الوهیت هستند. دوم آنکه این جنبه الوهیت عبارت از تحلی خدا در دل آنان است و نه خود خدا. بنابراین وحی و فرشته و کلام خدا امری خارجی نیست بلکه حقیقت وجود همه پیامبران یعنی جنبه الوهیت آنان است. سوم آنکه همه پیامبران یکی هستند و هیچیک بر دیگری برتری ندارند. چهارم آنکه اگر چه حقیقت پیامبران نسبت به دنیای مادی قدمت و سبفت دارد اما آن حقیقت نیز مخلوق خداست و به نسبت به ذات خدا نیستی محض است. پنجم آنکه حقیقت پیامبر عبارت از کلمه یا کتاب ناطق است در حالیکه آیاتی که وحی الهی است و از قلم و زبان او جاری می‌شود کلمه و کتاب صامت است. پیامبر نه تنها کلام خدا را به مردم می‌آورد بلکه خود او حقیقت همان کلام است. اما این امر منحصر به یک پیامبر نیست بلکه همه پیامبران چنینند. ششم آنکه بزرگترین دلیل و حجت یک پیامبر اول خود پیامبر و آنگاه کلمات و کتاب اوست.&lt;ref name=":15" /&gt;
====مفهوم دین و تاریخ====
منطق پیامبر شناسی در آثار باب ضرورتاً مفهوم دین را دستخوش انقلابی بنیادی می‌کند. بیدین ترتیب که دین پدیداری پویا و زمانمند و تاریخی می‌گردد و بدین ترتیب هیچ دین و هیچ پیامبری آخرین دین و آخرین پیامبر نمی شود.&lt;ref name=":21" /&gt;&lt;ref name=":19" /&gt;  دیدیم که حقیقت پیامبران که جنبه الوهیت آنان است یکی است و آنان تنها در جنبه ظاهری و تاریخی خویش با هم تفاوت دارند. بیان فارسی به همین علت همه پیامبران را رجعت یکریگر می‌شمارد یعنی صفات مشترک روحانی آنان یکی است و در نتیجه آن حقیقت مشترک در زمانه و فرهنگهای متفاوت و بر حسب اقتضاء و نیاز بشر در هر مرحله از تکامل خویش به شکل پیامبر جدیدی ظاهر می‌شود که در واقع همان پیامبر گذشته است اما پیام و کلامش با زمان انطباق یافته است.&lt;ref name=":21" /&gt;&lt;ref name=":19" /&gt;  نوزده باب واحد اول بیان فارسی در واقع بیان این اصل می‌شود که باب بعنوان نقطه بیان رجعت محمد بعنوان نقطه فرقان است و همینگونه هجده حروف حی نیز رجعت صفات هجده نفس مقدس در باور شیعه دوازده امامی هستند (چهارده معصوم و ابواب اربعه). همه پیامبران اولین و آخرین پیامبرند چرا که همه یکی هستند اما هریک به اقتضاء زمان و تکامل بشر بصورت نوینی ظاهر می‌گردند. اما این تکامل روحانی بشر پایان و نهایتی ندارد و در نتیجه برای بزرگترین فیض خدا یعنی نبوت و رسالت الهی انقطاع و پایانی در کار نیست. پس بر طبق باب هم یهودیان و هم مسیجیان و هم مسلمانان درست می‌گویند که پیامبرشان آخرین پیامبر است منتهی نه فقط یکی از آنان بلکه همه شان درست می‌گویند چرا که همه پیامبران هم اولین پیامبرند و هم آخرین پیامبر اما برای تجدید دین و پیامری هرگز پایانی نیست. پیام پیان فارسی آشتی همه ادیان است چرا که اعلان می‌نماید که حقیقت همه ادیان یکی است.&lt;ref name=":15" /&gt;

بیان فارسی مفهوم دین را بکلی عوض می‌کند. در این نظریه دین نه آنستکه سنت پرستان مذهبی می‌گویند و نه آنکه جامعه شناسی ماده گرا می‌گوید. در مفهم اول دین صرفاً اراده خداست که مطلق است و ربطی به تاریخ ندارد و برای همین ایستا است یعنی مجموعه ای از احکام است که تا روز قیامت تغییر ناپذیرند. به باور بابی و [[آئین بهائی|بهائی]] چنیین تصوری  از دین باعث می‌شود که احکام دینی از بزرگترین موانع در راه تکامل بشر و تمدن بشمار آیند. اما جامعه شناسی مادی گرا نیز اگرچه تحول ادیان و دگر گونی آنرا می‌پذیرد ولی دین را اساساً پدیداری اجتماعی شمرده و از منشاء روحانی و الهی آن غفلت می‌کند و در نتیجه ادیان در تضاد با یکدیگر قرار گرفته و تنها بازتابی از ساختار و فرهنگ جامعه خویش می‌شوند. اما بیان فارسی بر آنستکه همه ادیان هم یکی هستند و هم متفاوت چرا که همه آنها از خدا می‌آیند و حقیقت همه ادیان یکی است چنانکه حقیقت همه پیامبران یکی است. اما دین صرفاً اراده الهی که بر بشر و جامعه تحمیل شود نیست. بر عکی دین محصول تعامل اراده الهی و درجه خاص تکامل انسان و تاریخ است. در نتیجه اگر چه دین حاصل وحی الهی است اما این وحی بر طبق نیاز بشر، تکامل انسان و جامعه است که شکل می‌گیرد. به عبارت دیگز دین هم امری است الهی و هم امری است تاریخی/اجتماعی. به زبان دیگر دین محصول ارتباط متقابل اراده الهی با نیازها و تکامل انسان و جامعه است. یعنی انسان و خدا هر دو در تحقق دین به نوعی مشارکت دارند.&lt;ref name=":21" /&gt;&lt;ref name=":19" /&gt;  از این روست که کتاب بیان فارسی آغاز دین بابی را نه زمان بعثت باب بلکه زمان آماده شدن اولین مؤمن به باب برای پذیرش پیام الهی تعریف می‌نماید. بیان فارسی سر آغاز آئین بابی را در مکالمه میان باب و ملا حسین بشرویه اعلان می‌کند و زمان دقیق آنرا بدست می‌دهد. («دوساعت و یازده دقیقه از شب پنجم جمادی الاولی سنه هزار و دویست و شصت» بیان فارسی ۲:۷)
====مفهوم رستاخیز، بهشت و جهنم====
بیان فارسی مفهوم قیامت را کاملاً تعبیری نوین می‌کند. مفهوم قیامت و معاد از نظر باب نه پایان تاریخ بلکه پایان یک مرحله از تکامل بشر یعنی پایان دوران یک دین و آغاز ظهور بعد است. پس قیامت مسیحیت با ظهور پیامبر اسلام صورت گرفت و قیامت اسلام در سال ۱۲۶۰ هجری قمری با ظهور باب اتفاق افتاد.&lt;ref name=":23" /&gt;&lt;ref name=":24" /&gt; برداشت متداول دنیای اسلام از روز قیامت و دوزخ و بهشت بر اساس ظاهر آیات قرآن قرار دارد. اما این مفهوم، جامعه و تاریخ را ایستا و غیر تاریخی می‌بیند، با مقتضیات خرد در ستیز است و با عدالت خدا که آدمی را که مدت کوتاهی خطا نموده تا به ابدیت در دوزخ مورد شکنجه قرار می‌دهد تضاد می‌یابد. این مفهوم عدالت سرمشق آدمیان هم می‌گردد و به همین دلیل سلطه فقهاء بر دولت معمولاً با اصول حقوق بشر منافات می‌یابد. همینطور بهشت اساساً بعنوان پدیداری مادی و جنسی و بعنوان فرافکنی آرزوهای جسمانی و انحطاط به ورطه مادی تصویر می‌گردد. بدین جهت باب بیان می‌کند که «مشاهده نمی شود که احدی از شیعه یوم قیامت را فهمیده باشد بلکه موهوماً امری را توهم نموده». &lt;ref name=":83000"&gt;بیان فارسی ۲:۷&lt;/ref&gt; از این روست که باب تعبیر نوینی از این مفاهیم بدست می‌دهد.&lt;ref name=":15" /&gt;

اولین مطلب این است که از نظر باب دوزخ و بهشت تنها متعلق به انسان نیست. به عبارت دیگر همه چیز در هستی دارای دوزخ و بهشت خود می‌باشد. بهشت عبارت است از شکوفائی کمالات بالقوه هر چیز. دوزخ عبارت است از محرومیت آن چیز از رسیدن به کمال خود. بیان فارسی بر این باور است که نه تنها آدمی بلکه طبیعت نیز مقدس است و دارای حق می‌باشد و وظیفه آدمی است که تا آنجا که در توان اوست بکوشد تا اشیاء به بهشت خود نائل شوند. به عبارت دیگر باب همه هستی را مظاهر خدا می‌بیند و انسان را موظف به حفظ محیط زیست می‌بیند. بعنوان مثال دو گفته بیان فارسی نقل می‌شود:&lt;blockquote&gt;بلكه از برای هر شيئ حكم فرموده كه مقتدرين بر هر شيئ آن شيئ را بعلوٌ كمال برسانند كه از جنّت خود ممنوع نگردد... و موآخذه از آن نفس خواهد شد كه با وجود قدرت چرا منع فيض نمودی. &lt;ref name=":28000"&gt;بیان فارسی ۴:۱۱&lt;/ref&gt;&lt;/blockquote&gt;&lt;blockquote&gt;و نهی شده كه كسی شيئ را با نقص ظاهر فرمايد با آنكه اقتدار بر كمال اون داشته باشد. مثلأ اگر كسی بنای عمارتی گذارد و آنرا بكمال آنچه در آن ممكن است نرساند هيچ آنی بر آن شيئ نميگذرد مگر انكه ملائكه طلب نقمت ميكنند بر خداوند بر او بلكه ذرّات آن بنا هم طلب ميكنند. زيرا كه هر شيئ در حدّ خود وصول الی ما ينتهی در حدّ خود را تمنّا دارد و همينقدر كه كسی مقتدر شد و در حقّ اون ظاهر نكرد از او سؤال ميشود. &lt;ref name=":11000"&gt;بیان فارسی ۶:۳&lt;/ref&gt;&lt;/blockquote&gt;دومین نکته در این است که در مورد آدمی و تکامل اجتماعی نیز همین مفهوم صدق می‌کند. بهشت راستین شکوفائی کمالات نهفته انسان است و چون حقیقت انسان جوهر روحانی اوست بنابراین بهشت و دوزخ نیز امری تاریخی می‌گردند. روز قیامت نه پایان تاریخ بلکه زمان ظهور یک پیامبر جدید با ارزشهای روحانی نوین است. هر کس که این ارزشهای نوین را بپذیرد و دل خود را به تجلی خدا در صورت پیامبر نوین و آیات او بازکند در واقع از گورستان غفلت و نادانی برخاسته و زندگی روحانی جیدی می‌یابد و این عرفان و تکامل روحانی رسیدن او به بهشت است.&lt;ref name=":15" /&gt; آنان که در مقابل خدا و پیامبر او حاضر شده اما پیام او را نمی پذیرند خود را از تکامل روحانی ممنوع ساخته اند و این محرومیت همان دوزخ است. بیان فارسی می‌نویسد:&lt;blockquote&gt;مراد از یوم قیامت یوم ظهور شجره حقیقت است...مثلاً از یوم بعثت عیسی (ع) تا یوم عروج آن، قیامت موسی بود که ظهور الله آن زمان ظاهر بود...و بعد، از یوم بعثت رسول الله (ص) تا یوم عروج آن قیامت عیسی (ع) بود که شجره حقیقت ظاهر شده در هیکل محمدیه...و از حین ظهور شجره بیان الی ما یغرب قیامت رسول الله (ص ) است که در قرآن خداوند وعده فرموده. &lt;ref name=":83000" /&gt;&lt;/blockquote&gt;اما چون تکامل انسان پایان ناپذیر است در نتیجه توقف در یک مرحله و عدم پیشرفت روحانی بموازات تجدید و تکامل ادیان چیزی نیست جز دوزخ. بنابراین مفهوم قیامت بجای آنکه بیانگر پایان تاریخ باشد بر عکس بیانگر این نکته است که تکامل جوامع بشری پایان ناپذیر است و هر مرحله جدیدی از این تکامل رستاخیز مدنیت گذشته است و تکرار این رستاخیز را نیز پایانی نیست چرا که هیچ دین و پیامبری آخرین دین، آخرین پیامبر، و آخرین مرحله تکامل انسان نیست.&lt;ref name=":15" /&gt;
====اصل وحدت و یگانگی====
همانگونه که نادر سعیدی خاطر نشان کرده است نوشته های باب را می‌توان به سه دسته تفسیم کرد.  دسته اول بیشتر به تفسیر آیات گذشته خصوصاً قرآن می‌پردازد. دسته دوم بیشتر فلسفه و مابعد الطبیعه را مورد بحث قرار می‌دهد. اما دسته سوم که با بیان فارسی و عربی آغاز می‌شود به قوانین و احکام آئین بابی بعنوان هم یک دین مستقل و هم وسیله ای برای آماده سازی مردم به ظهور موعود بیان یعنی من یظهره الله اقدام می‌کند. اما در هر سه مرحله و هر سه نوع نوشته های خویش باب بر اصل یگانگی هستی تأکید می‌نماید. منطق تفسیر باب بصورتی است که در تفسیر هر چیزی به حقیقت آن چیز نگاه می‌کند و چون حقیقت هر چیز تجلی خدا است پس در همه چیز جوهر روحانی آن یعنی جلوه حقیقت مشترک پیامبران را می‌بیند. در مباحث فلسفی خود باب همه هستی را مخلوق مراتب هفتگانه خلقت می‌بیند و در همه چیز اسماء و صفات و تجلی حق را می‌بیند. اینستکه احکام بیان فارسی هم نمادی از جوهر عرفانی انسان است و هدفش حصر توجه آدمیان به حقیقت خویش می‌باشد. اینستکه بیان فارسی مفهوم نوینی از هویت را بدست می‌دهد.&lt;ref name=":15" /&gt;

در تعریف سنتی انسان، آدمیان بر اساس ویژگیهای گوناگونی که ایشان را از یکدیگر متمایز می‌کند معرفی می‌شوند.  علوم اجتماعی و فلسفۀ معاصر از جمله فلسفۀ پسا مدرن نیز اصولا مفهومی بعنوان انسان را نپذیرفته و بالعکس هویت آدمها را بر اساس قومیت، زبان، وطن، جنسیت، نژاد، مذهب و طبقه اجتماعی تعریف می‌نمایند.  نتیجه این طرز فکر آن است که آدمیان از طریق تفاوت و تضادشان با دیگر آدمیان شناسایی گردیده و در نتیجه امکان یگانگی و وداد در جهان بشری از میان می‌رود.  اما باب تعریف نوینی از انسان بدست می‌دهند.  در این تعریف، آدمی که جلوه ای از مقام نقطه یا مشیت است (که آنهم جلوه ای از خداست) همانند پیامبر دارای دو جنبه یا دو مقام است یکی جنبۀ الوهیت و دیگر جنبۀ عبودیت.  آدمی در بیان فارسی همانند یک آینه است که این آینه از دو قسمت تشکیل شده است یکی شیشۀ آینه است که این شیشه ها با یکدیگر تفاوت دارند، و دیگر تصویری است که از خورشید در این آینه ترسیم می‌گردد.  این خورشید چیزی جز صفات و اسماء خدا نیست.  به عبارت دیگرحقیقت آدمی آیه ونشان خداست که درشیشۀ ماهیت او متجلی و آشکار می‌گردد.&lt;ref name=":15" /&gt;  به عبارت دیگر آدمی از دو جنبه تشکیل شده است یکی وجودش که فیض تجلی الهی و صفات الهی است و دیگری ماهیتش که ویژگیهای خاص آن آدم است که او را از دیگرموجودات جدا می‌سازد.  فرهنگ بشر تاکنون اساسأ انسان را بعنوان خصوصیتهای شیشه یا ماهیت این آینه تعریف نموده است در حالیکه باب بشریت را دعوت می‌کند که به حقیقت و هویت راستین آدمیان یعنی صورت و مثال خدا که در آینۀ انسان تصویر شده است توجه کنند.  بدین ترتیب هویت راستین آدمیان همان حقیقت انسانیت آنان می‌شود که آنهم آیۀ خداست و از این جهت است که حقیقت آدمیان وحدت و یگانگی و عشق و وداد است:بیان فارسی چنین می‌گوید:&lt;blockquote&gt;خداوند از برای شمس حقیقت دو مقام خلق فرموده یکی مقام غیب ذات او که مظهر الوهیت است که آنچه آیات نازل می‌کند از قبل او می‌کند...و دون این آیت که در اوست خلق اوست...و در کینونت هر شیئی آیتی عن الله بوده و هست که به او توحید او را تواند کرد...و همین قسم هر شیئ به آیت خلقیت عبادت می‌کند محبوب خود را ولی نرسیده و نمی رسد الا به آیتی که عن الله در اوست که مدل بر اوست. &lt;ref name=":44000" /&gt;&lt;/blockquote&gt;نتیجه این مفهوم هویت اینستکه همگان مقدس و عزیز می‌گردند. از جمله بازتابهای این اندیشه بحث باب در کتاب الاسماء در مورد نام خداوند بعنوان «زارع» است. در کتاب الاسماء باب در باره ۳۶۱ اسم خدا بحث می‌نماید.  یکی از این اسم های خدا اسم زارع یا کشاورز است.  معمولاً زارع و کشاورز در رده بندی اجتماعی مقامی بسیار پائین داشته است.  اما باب زارع را بعنوان یک اسم خدا معرفی می‌کند و توضیح می‌دهد که خداوند بهترین زارع است.  چرا که دانه های آیات خودرا در دل و جان آدمیان می‌کارد و این دانه ها درزمینهای پاک بلافاصله رشد کرده ومیوه می‌بخشند.&lt;ref name=":15" /&gt;  ازاینجاست که این کشاورز الهی مردم را به تطهیر دل فرا می‌خواند.  درسرآغاز بحث خود باب بزبان آیات واز زبان خدا می‌گوید که نه مردم بلکه خدا کشاورز راستین است و ازاینجا نتیجه می‌گیرند که بنابراین چون کشاورزان جلوۀ اسم خدا هستند باید همانگونه با آنان رفتار شود که با شاهان وامراء رفتارمی شود چراکه هردو یکی هستند و هردو مظاهر خدا می‌باشند وهردوقائم بامر الهی هستند.  یعنی تعریف روحانی انسان به شکل دعوت به برابری حقوق همگان در جامعه جلوه می‌یابد:&lt;blockquote&gt;قل ان الله لیزرعن فی الارض کیف یشاء بامره افلا تنظرون. اتحسبون انکم تزرعون قل سبحان الله انا کنا زارعین.  قل فلا تنظرن الی احد الا بمثل ما انتم تنظرون الی اعلی علوکم فان ما نقلت فی الذینهم اولی الامر منکم والذینهم اولی الزرع  امر واحد کل بامرالله قائمون.&lt;/blockquote&gt;ساختار بیان فارسی و عربی خود سمبلی از همین اصل یگانگی است. تنظیم ساختار بیان بر اساس واحد و باب و کلشیئ بیانگر فلسفه روحانی باب است. باید دانست که در حروف ابجد کلشیئ مساوی ۳۶۱ است. بنابراین کتاب بیان هم در حقیقت کلشیئ است چرا که مدنیت نوین توسط کلمه الهی خلق می‌شود و در نتیجه بیان سرچشمه همه چیز می‌گردد و مانند قرآن دارای هر تر و خشکی است یعنی که مدنیت روحانی نوین از طریق آن بظهور می‌رسد. اینستکه کلشیئ سمبل پنج مفهوم می‌گردد: کلشیئ گاهی بمعنای همه هستی است و گاهی بمعنای جامعه بشر است و گاهی بمعنای مدنیت و جامعه بابی است و گاهی بمعنای کتاب بیان است و گاهی بمعنای تمامیت یک سال (۱۹ ماه که هر مه ۱۹ روز دارد) است. نکته اصلی این است که همه این معانی کلشیئ بهم ارتباط یافته و در واقع وحدت و یگانگی راستین همه چیز و همه کس بعنوان بازتاب اسماء و صفات خدا تأکید می‌گردد. باب مکرراً توضیح می‌دهد که کلشیئ یا ۳۶۱ از ۱۹ سرچشمه می‌گیرد (۱۹×۱۹=۳۶۱). اما این نوزده اشاره به باب و هجده حروف حی او دارد. به همین دلیل باب واژه واحد را به دو معنی می‌گیرد. واحد هم یک است و هم نوزده. یک است چون واحد بمعنای یک می‌باشد. اما مجموع عددی کلمه واحد معادل نوزده است یعنی واو ۶ است و الف ۱ است و ح ۸ است و دال ۴ است که در مجموع می‌شود نوزده. پس باب و ۱۸ حروف حی می‌شوند واحد اول ولی این نوزده نفر از حقیقت باب سرجشمه می‌گیرند که واحدی است بلا عدد یعنی یکی که سرچشمه اعداد است ولی خودش مستعلی از تعدد است. اکنون می‌توان مفهوم فلسفی این ساختار را دریافت: همه چیز در حقیقت خود بازتابی از وحدت اصیه یعنی حقیقت پیامبران و تجلی صفات خداست. پس در هر چیز و هر کس تنها باید تجلی خدا را دید و هر کس و هر چیز را مقدس و زیبا شمرد.&lt;ref name=":15" /&gt;
=====انسان=====
آدمی در نوشته های باب دارای مقامی بزرگ است چرا که حقیقت انسان تجلی اسماء و صفات الهی است. باب مکرراً دعای پیامبر اسلام را که از خدا میخواست که حقائق اشیاء را به او بنماید (اللهم ارنی حقائق الاشیاء) ذکر کرده و نوشنه های خود را تحقق این دعا می‌شمارد (مثلاً در پنج شأن، فصل نام خدا اقرب). یعنی باید به حقیقت روحانی وجود و جهت وحدت هستی توجه نمود و این نوع نگرش را ورود به مشعر فؤاد می‌نامد و بر آنست که مردم را بگونه ای تربیت کند که در دل آنان چنین فرهنگی جایگزین گردد.&lt;ref name=":15" /&gt;

از مهمترین اصول اندیشه باب در باره انسان تأکید بر آزادی اوست. برخلاف پندار متداول در مسیحیت و اسلام که در اکثر موارد آزادی انسان را نفی کرده و به جبر الهی باور دارند (مسیحیت توسط نظریه گناه اولیه و اشاعره که در میان اهل سنت چیره اند به جبر گرایش دارند) باب، همانند زرتشت،  بر آزادی و اختیار آدمی تاکید می‌نماید.  آزادی انسان جزئی ناگسستنی از تمامی الهیات وعرفان بابی است.  چنانکه دیدیم آدمی از دو جنبه الوهیت و عبودیت تشکیل می‌گردد.  این دو جنبه یکی اشاره به فیض و تجلی خدا یعنی «وجود» دارد و دیگری به «ماهیت» و اختیار و پذیرش آدمی تاکید می‌نماید. بدین ترتیب همه چیز به عبارتی بیان این واقعیت است که آدمی از طرفی مختار و آزاد است و از طرف دیگر نیز بدون فیض و ارادۀ الهی هیچ چیز وجودی نخواهد داشت.   این مفهوم به شکل مراتب هفتگانۀ خلقت هم مورد بحث قرار می‌گیرد.  نام باب یعنی علی محمد هم نشانه ای از این مراتب سبعه می‌شود که از  ۳ حرف و آنگاه 4 حرف تشکیل شده است.  بر طبق آثار باب شرط تحقق و هستی هرچیز ۳ عامل است و ظهور آن حقیقت در دنیای مادی و عینی بشکل تنزل آن سه مرحله درچهار مرحلۀ بعد صورت می‌گیرد.  در نتیجه مهمترین پیش فرض هستی هرشیئی  ۳ عامل یا سه مرحله است که از آن به مشیت، اراده و قدر تعبیر شده است.  مشیت فیض وجود است که از خداست.  اراده عبارت از اختیار و آزادی و قبول وجود توسط ماهیت است.  قدر عبارت از پیوند مشیت و اراده یعنی جمع وجود و اختیار است.  هیچ چیز محقق نمی شود مگر آنکه وجود و ماهیتی خاص با هم پیوند یابند والا وجود محض یا ماهیت محض کافی نیست. در آثار باب حتی واژۀ باب نیز نشانه ای از همین اصل می‌شود یعنی باء اول به وجود یا مشیت یا الوهیت و باء دوم به ماهیت یا اراده یا عبودیت اشاره می‌کند و الف واسطه عبارت از پیوند و جمع و وحدت آن دو می‌شود.&lt;ref name=":15" /&gt;

در اینجا لازم است که به تفسیر خارق العادۀ باب از حدیثی اسلامی که بسیار مشهور و متداول و پرنفوذ بوده و ظاهراً اثبات اندیشه جبر و عدم آزادی است اشاره ای شود.  این حدیث بیان می‌کند که آدم ظالم در شکم مادرش هم ظالم است و آدم نیک در شکم مادر نیک می‌باشد (الشقی شقی فی بطن امه والسعید سعید فی بطن امه).  اما باب این حدیث را بگونه ای تفسیر می‌نماید که بر عکس، حدیث مزبور به اثبات آزادی انسان دلالت میکند.  به تفسیر باب، مشیت یا وجود پدر است و اراده یا ماهیت مادر و در نتیجه فعل خلقت مانند پیوند پدر و مادر است که این پیوند بشکل ظهور کودک در شکم مادر یعنی باردار شدن مادر صورت می‌پذیرد.  بنابراین «بطن ام» عبارت از مرحله قدر است که پیوند مشیت و اراده یعنی جمع میان فیض الهی و آزادی و اختیار آدمی است.&lt;ref name=":15" /&gt; پس تفکیک میان ستمکار و نیکو کار اول بار در مرحله قدر یعنی پس از تحقق انتخاب و اختیار صورت می‌گیرد. بعنوان مثال باب می‌نویسد:&lt;blockquote&gt;و ان فی ذلک المقام [ قدر] تظهر الکثرات و تمیز السبحات عن الشبحیات و الذوات عن الصفات و یشقی من یشقی فی هذه الرتبة بقبول اختیارها و یسعد من یسعد فی هذه الرتبة بما فضل الله علیها من جهة اختیارها و هی بطن الامکان و عمق الاکبر الذی اشار الامام (ع ) بان  الشقی شقی فی بطن امه و السعید سعید فی بطن امه.  لان جهة قبول الخیر و الشر هی جهة  الثالثة التی تظهر بعد اقتران الامرین. &lt;ref name=":106000"&gt;تفسیرحدیث علمنی اخی رسول الله علم ماکان&lt;/ref&gt;&lt;/blockquote&gt;آدمی بر طبق بیان نباید خوار و ذلیل شود. از جمله جلوه های مقام انسان در کتاب بیان عربی تأکید بر لزوم ریشه کن ساختن فقر، حرام کردن گدائی، و وجوب اشتغال به کارو کسب می‌باشد.  بیان عربی در گفته زیرهم وظیفۀ جامعه و دولت و ثروتمندان را درغنی ساختن فقرا تصریح می‌کند و هم گدائی یعنی کار نکردن و از مردم طلب کردن را حرام می‌کند چه که گدایی و فقر هر دو عزت آدمی را به پستی و خواری تنزل می‌دهد و در عین حال گدایی حرام است چه که همه باید کارکنند و اگر کسی توانایی جسمانی یا ذهنی برای کار کردن نداشته باشد باید جامعه به او کمک کند:&lt;blockquote&gt;ان یا اولی الغناء انتم وکلاء من عندالله فلتنظرن فی ملک الله ثم المساکین من ربهم لتغنون و لا یحل السؤال فی الاسواق و من سئل حرم علیه العطاء و ان علی کل ان یکسب بامر و من لا یقدر انتم یا مظاهرالغناء منی الیهم لتبلغون.  &lt;ref name=":25000"&gt;بیان عربی ۸:۱۷&lt;/ref&gt;&lt;/blockquote&gt;یکی از دیگر جلوه های مقام انسان در اندیشه باب تأکید وی بر لزوم بازسازی روحانی عرصۀ اقتصاد و صنعت است.  در آثار گوناگون، ازجمله بیان فارسی و کتاب الاسماء، تأکید می‌شود که آدمی باید در حیطۀ کار و صنعت کارش را در کاملترین شکل ممکن درسطح خود عملی نماید.   معمولاً از واژۀ اتقان (کمال جوئی) در این بحث استفاده می‌گردد و آدمی همانند خدا باید صنع و ساخته اش درنهایت کمال و اتقان باشد.  به گفته باب وقتی که آدمی در فعالیت اقتصادی و صنعتی خود بر اساس این اصل رفتار نماید آنگاه بعنوان صورت و مثال  خدا عمل کرده است و در نتیجه در چنین زمانی مثل آنست که کار او در واقع کاری است که توسط خدا انجام شده است. بدین ترتیب این تقدس انسان باید در سطح فعالیت مادی و اقتصادی نیز خودش را آشکار نماید و بنابراین عرصه اقتصاد یعنی مادی ترین عرصه زندگی اجتماعی عرصه ای روحانی و معنوی و اخلاقی می‌شود.&lt;ref name=":15" /&gt; بحث درباره اتقان  نتیجۀ منطقی مفهوم نوین بهشت در آثارباب است. بدین ترتیب که بهشت نه فقط  برای انسان بلکه برای هر شیئی مطرح می‌شود. گفته زیر نمونه ای از این تأکید بر اتقان در کار و صنعت و عمران و توسعه جامعه است:&lt;blockquote&gt;لم تزل كان ياالهی صنعك تاما كاملا متقنا محكما ولا تزال لتكون صنعك متقنا محكما تاما كاملا ... وامرت عبادك من اول الذی لا اول له الی اخر الذی لا اخر له ان يتقنون صنع الذی يظهر با يديهم علی علو ما يمكن ان يظهر من الكمال فان هذا من اتقان صنعك يا ذا الجلال ... فلتربين اللهم خلق البيان ان لا يوجد فيهم من شيی ء مصنوع الا وقد ظهر فيه صفه الصنع علی منتهی الكمال ... فانك قد احببت بذلك ان تعمرن الارض بصنايعك البهيه من ايدی عبادك وصنعك العليه من ايدی خلقك. &lt;ref name=":73000"&gt;کتاب الاسماء، محفظه ملی بهائی ایران ۲۹:۶۲۶&lt;/ref&gt;&lt;/blockquote&gt;یکی دیگر از چشمگیرترین احکام بیان فارسی نفی دستگاه آخوند و کشیش و تأکید بر برابری افراد است. ناگفته نماند که بیان فارسی نه تنها باب را ظهور قائم موعود بلکه ظهور پیامبری جدید می‌شمارد و بدین ترتیب ادعای علمای شیعه در مورد اقتدار روحانی و یا سیاسی ایشان بعنوان نمایندگان قائم در زمان غیبت امام دوازدهم را باطل می‌سازد چرا که اکنون قائم و علم راستین ظاهر شده است. به همین ترتیب باب بالا رفتن بر منبر را حرام می‌سازد &lt;ref name=":76000"&gt;بیان فارسی ۷:۱۱&lt;/ref&gt; چرا که تفکیک میان فقیه دانا و مردم نادان را توهین به مقام انسان می‌شمارد. به همین ترتیب بیان فارسی نماز دسته جمعی را تحریم می‌کند چرا که جز خدا هیچکس نمی داند که ایمان چه کسی بر تر از دیگران است تا آنکه رهبر نماز باشد. &lt;ref name=":85000"&gt;بیان فارسی ۹:۹&lt;/ref&gt;

برای رعایت اختصار از تفصیل این بحث خود داری می‌شود و فقط به ذکر فهرست وار برخی دیگر از تعالیم باب که عزت و حرمت انسان را ارج می‌نهد اکتفاء می‌شود: دستور به امراء و حاکمان و همینطور همه مردم که آنچه را که بر خود نمی پسندند بر احدی نپسندند – وظیفه امراء در عمران شهرها و خیابانها و در توسعه پست و در تشویق علم  و صنعت و نظافت و زیبایی –– تحریم اندوهگین ساختن هر انسان و حتی تعیین مجازات  برای آن، حرام ساختن توبه از گناهان نزد هر انسانی، تحریم حمل اسلحه، تحریم پرخاشگری حتی بالا بردن صدا و خروج از حد ادب و وقار، لزوم بنای حمام در همه جا و استحمام بدن هر چهار روز یکبار، حرام ساختن استهزاء دیگران چه به زبان و چه به اشاره، حرام ساختن تنبیه بدنی ، کتک و ضرب ، کشتن انسان یا قطع کردن اعضاء بدن، تحریم خوار و ذلیل ساختن یک انسان.&lt;ref name=":15" /&gt;
====فلسفه اخلاق====
آثار باب از جمله بیان فارسی آکنده از مباحث و احکام در باره فلسفه اخلاق است. بطورکلی فعل آدمی باید سلوکی روحانی باشد و این سلوک باید به شکل نوع ویژه ای از رفتار خود را در زندگی فردی و اجتماعی ظاهر کند. باب دو اثر بنام «فی السلوک» دارد که در آن سلوک بمعنای سفر روحانی در جهت حقیقت هستی با سلوک بمعنی نحوه رفتار یکی می‌گردد و یکی بدون دیگری کامل نیست.&lt;ref name=":15" /&gt; بنابراین عرفان و فلسفه اخلاق از یکدیگر ناگسستنی می‌شوند. در اینجا به ذکر مهمترین اصول اخلاق در بیان فارسی اکتفاء می‌گردد:
=====لله=====
کمتر واژه ای مانند لله در بیان فارسی تأکید می‌گردد. آدمی باید همه کارهایش لله باشد یعنی بخاطر خدا و رضای او باشد. به عبارت دیگر فعل آدمی نباید ابزاری برای دنبال کردن منافع خصوصی و خودخواهانه باشد. به همین دلیل بیان فارسی حکم می‌کند که هر کس هرگاه که می‌خواهد کاری انجام دهد باید یا به زبان و یا دردلش بگوید که او این کار را لله انجام می‌دهد. بگفته باب «هیچ عملی عمل نمی گردد الا آنکه لله واقع شود.» &lt;ref name=":70000"&gt;بیان فارسی ۷:۲&lt;/ref&gt;  یعنی بیان فارسی می‌خواهد که انگیزه اخلاقی فعل همواره در مد نظر آدمی باشد. به همین دلیل است که بسیاری از احکام باب به عدد ۹۵ مرتذط می‌گردد مثل ذکر اسمهای خدا هر روز ۹۵ مرتبه و یا عدم تجاوز مهریه از ۹۵ مثقال طلا. سبب این مطلب را بیان فارسی خود توضیح می‌دهد &lt;ref name=":49000"&gt;بیان فارسی ۶:۷&lt;/ref&gt; که چون همه کار باید لله انجام شود و چون در حروف ابجد لله برابر ۹۵ می‌باشد در نتیجه این نوع احکام در واقع فرد را یادآور می‌شود که کارش در زمانی درست است که با انگیزه اخلاقی همراه باشد.
=====اتقان=====
چنانکه قبلاً ذکر شد، آدمی باید در هر کاری از فعل خدا سرمشق بگیرد. فعل خدا نه تنها بمنظور غرض خودخواهانه و بخاطر رفع یک نیاز نفسانی انجام نمی شود بلکه بعلاوه صنع و خلقت خدا در نهایت اتقان و کمال است. بنابراین آدمی باید در کار و صنعت خود نیز کار خود را در اوج اتقان که در توانائی اوست انجام دهد.&lt;ref name=":15" /&gt; این اصل حتی از مفهوم «اخلاق کار» مسیحی فراتر رفته و مفهومی کاملاً عرفانی/اجتماعی می‌گردد یعنی آنکه در چنین فعلی مثل آنستکه این خداست که از طریق آدمی دست به فعل می‌زند. در بیان فارسی آمده است:&lt;blockquote&gt;و نهی شده كه كسی شيئ را با نقص ظاهر فرمايد با انكه اقتدار بر كمال اون داشته باشد. مثلأ اگر كسی بنای عمارتی گذارد و آنرا بكمال آنچه در آن ممكن است نرساند هيچ آنی بر آن شيئ نميگذرد مگر انكه ملائكه طلب نقمت ميكنند بر خداوند بر او بلكه ذرّات آن بنا هم طلب ميكنند. زيرا كه هر شيئ در حدّ خود وصول الی ما ينتهی در حدّ خود را تمنّا دارد و همينقدر كه كسی مقتدر شد و در حقّ اون ظاهر نكرد از او سؤال ميشود. &lt;ref name=":11000" /&gt;&lt;/blockquote&gt;
=====لطافت و زیبائی=====
از مهمترین احکام بیان فارسی ضرورت رعایت لطافت و زیبا سازی زندگی و جامعه است و هماگونه که در بیان آمده است کمتر امری بقدر لطافت در آن تأکید شده است: «زيرا كه در آن بقدری كه امر شده در تلطيف در اوامر ديگر نشده.» &lt;ref name=":11000" /&gt; این لطافت از مفهوم نظافت ظاهری گرفته تا لطافت قلب، زیبا سازی هستی، و هنر را در بر می‌گیرد. در واقع توسط لطافت، دنیای مادی جلوه گر ملکوت خدا می‌شود.&lt;ref name=":15" /&gt; در بسیاری از موارد دو حکم اتقان و لطافت با یکدیگر یکی می‌شوند.
=====حزن و شادی=====
باید گفت که شاید مهمترین اصل اخلاقی بیان فارسی تحریم محزون کردن هر انسانی است و بر عکس بالاترین فضیلت شاد ساختن دلهاست. بیان فارسی اساس اخلاق و علم اخلاق را هم در جلوگیری از حزن برای خود و دیگران می‌یابد:&lt;blockquote&gt;كلّ علم علم اخلاق و صفات است كه انسان بان عامل باشد كه بواسطه آن علم بر نفس خود حزنی مشاهده نكند و بر نفسی حزنی وارد نياورد. اينكه امر بتقوی و ورع يا شئون ديگر شده كل راجع باين ميگردد. &lt;ref name=":33000"&gt;بیان فارسی ۹:۴&lt;/ref&gt;&lt;/blockquote&gt;از چشمگیرترین جلوه های این حکم در بیان فارسی لزوم «اجابت» به پرسش و خواسته دیگران است. هرکس باید پاسخ پرسش دیگران را به سودمندترین شکل بدهد و اگر نامه ای دریافت می‌کند به آن پاسخ دهد. اما باید از این هم فراتر رفت و باید دید که اگر کسی نیازی دارد حتی اگر به زبانش چیزی نمی گوید باید به ندای وضعیت او و شرایط زندگی او پاسخ داد یعنی باید نسبت به همگان احساس مسئولیت کرد و در بهبود حال دیگران کوشش کرد. بیان فارسی می‌نویسد:&lt;blockquote&gt;واجب گشته در اين ظهور كه اگر كسی بسوی كسی خطّی نويسد بر اينكه او را جواب دهد, و فصل محبوب نبوده, بخطّ خود يا بخطّی كه امر كند. و همين قسم اگر كسی سؤال كند بر مستمع واجب است جواب بانچه دلالت كند... و همچنين اگر كسی لسان حالش ناطق باشد  بر متفرسٌين لازم است اجابت او, و همچنين اگر مقاعد آن محلّ اجابت باشد يا ظهورات ديگر كه نفس بصير خود ادراك ميكند واجب است اجابت او, تا آنكه هيچ نفسی در هيچ موقع سبب حزنی مشاهده ننمايد. &lt;ref name=":98000"&gt;بیان فارسی ۶:۱۹&lt;/ref&gt;&lt;/blockquote&gt;این مطلب بقدری اهمییت دارد که باب به عبارتی خانه خدا را دل مردم می‌شمارد و در نتیجه به باور اوحج راستین نیازمند آوردن شادی به دلهاست:&lt;blockquote&gt;مراقب خود باشيد كه در هيچ حال بر هيچ نفسی حزن وارد نياوريد كه قلوب مؤمنين اقرب است بخداوند از بيت طين... ولی هيچ شيئ در سبل حجّ اهم از آن نيست كه تكسّب اخلاق نموده كه اگر با نفسی باشد نه خود محزون گردد و نه او را محزون كند. چه در سبيل مكّه امری كه اقبح از هر امری بود نزد حق و هبط عمل ايشان ميشد نزاع حجّاج بود با يكديگر چه اين امر در هر حال حرام بوده و هست و سنّت مومنين غير از حلم و صبر و حياء و سكون نبوده و نيست بلكه بيت بيزار است از مثل اين مردم كه در حول او طواف كنند. &lt;ref name=":75000"&gt;بیان فارسی ۴:۱۶&lt;/ref&gt;&lt;/blockquote&gt;باب تأکید می‌کند که حرمت محزوت ساختن مردم و لزوم شادساختن آنان در مورد زنان حتی اهمیت بیشتری دارد:&lt;blockquote&gt;هيچ طاعتی در بيان اقرب از ادخال بهجت در قلوب مؤمنين نبوده و هم چنين ابعد از حزن بر آنها نبوده و در اولوالدوائر (زنان) حكم مضاعف ميگردد چه در بهجت و چه در حزن و انسان در هر حال بايد مراقب باشد كه اگر بابتهاج نياورد نفسی را هم محزون نگرداند نفسی را. &lt;ref name=":50000"&gt;بیان فارسی ۷:۱۸&lt;/ref&gt;&lt;/blockquote&gt;
=====زبان شناسی معنوی=====
یکی از احکام نمادین بیان فارسی اینستکه برخورد ما با اسم افراد و اشیاء دگرگون گردد یعنی در اسم هر چیز نامهای خدا را ببینیم و بدین ترتیب هرچیزی را در حقیقت و کمال آن که تجلی خداست بنظر آوریم و با آن به احترام برخورد کنیم. در گفته زیر ذکر می‌شود که حتی در سنگ که ظاهراً بی ارزش ترین چیز است هم باید اسماء خدا را که در قرآن آمده است دید.&lt;ref name=":15" /&gt; یعنی در سین آن سبوح، در نون آن نور و در گاف آن (و در این مورد کاف چون در قرآن و زبان عربی حرف گاف وجود ندارد) کریم را دید. در نتیجه همه چیز می‌شود تبلور نامهای خدا، یعنی همه چیز را باید عزیز و مقدس و بزرگ دید و با همه چیز بدینسان رفتار کرد:&lt;blockquote&gt;از آنجائی كه اهل بيان را خداوند امر فرموده كه كلّ شيئ را بمنتهی اليه كمال خود ظاهر گردانند اذن فرموده ايشان را كه هر شيئ را بحروف اسم او باسماء اللّه جلّ و عزٌ خونده شود كه هيچ نفسی در هيچ شيئ نبيند الّا طلعت ظهور مشيّت را كه در او ديده نميشود الّا اللّه. مثلاً منتهی اليه رتبه جماد سنگ است در سين او نبيند الّا سبّوح و در نون او الّا نور را و در كاف او الّا كريم را چه ذكر كند بقول يا چه خطور كند بقلب او &lt;ref name=":27000"&gt;بیان فارسی ۵:۹&lt;/ref&gt;&lt;/blockquote&gt;
===نظر باب راجع به اسلام===
باب اسلام را آئینی الهی، قرآن را کلام خدا، و محمد را رسول خدا می داند. شماری از نوشته های باب بصورت تفسیر سوره های قرآنی نوشته شده است و معانی باطنی و عرفانی آن آیات را آشکار می سازد.&lt;ref name=":4" /&gt; در زمان اقامت باب در اصفهان، منوچهر خان معتمدالدوله حاکم مقتدر آنجا، که از زمینه مسیحی آمده و قلباً هنوز در باره پیامبر اسلام اطمینان نداشت، در حضور علماء از باب خواهش نمود که در اثبات نبوت پیامبر اسلام  رساله ای بنویسد.&lt;ref name=":31"&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=Iran: A Modern History|نام خانوادگی=Amanat|نام=Abbas|ناشر=Yale University Press|سال=2017|شابک=0300112548|صفحات=238|زبان=English}}&lt;/ref&gt; باب بلافاصله و بدون درنگ رساله مفصلی در همان جمع و به خط خویش با مرکب آبی رنگ بنگاشت.&lt;ref name=":25"&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=Gate of the Heart: Understanding the Writings of the Bab|نام خانوادگی=Saiedi|نام=Nader|ناشر=Wilfird Laurier University Press|سال=2008|شابک=978-1-55458-056-9|مکان=Canada|صفحات=34|زبان=English}}&lt;/ref&gt; نام این نوشته رساله اثبات نبوت خاصه است.&lt;ref name=":25" /&gt; در این اثر بصورتی حیرت انگیز باب نشان می دهد که هیچ چیز در مورد زندگی پیامبر اتفاقی نبوده بلکه همه چیز در مورد او، مانند نام پدر و مادر یا تاریخ تولد و نظائر آن، بیانگر مفاهیمی نمادین از حقائق الهی است. در عین حال باب در این اثر مانند همه آثارش بزرکترین دلیل حقانیت پیامبر اسلام را نزول آیات بر می شمارد و مصداق همین امر را در مورد خودش تأکید می نماید. این اثر چنان منوچهر خان را متأثر نمود که نه تنها به پیامبر اسلام بلکه به باب نیز ایمان یافت و در جرگه پیروان او در آمد.&lt;ref name="Brown"&gt;یکسال در میان ایرانیان، ادوارد براون، ترجمه ذبیح‌الله منصوری، صفحه ۷۸–۷۶&lt;/ref&gt;
====تکامل ادیان، پایان دوره اسلام====
از نظر باب حقیقت همه پیامبران و همه ادیان یکی است. کلمه الهی خود را بدو صورت متجلی می سازد: یکی حقیقت پیامبر است و دیگر آیاتی که به وحی الهی از او صادر می شود. اما این کلمه الهی حقیقتی است زنده و به همین دلیل پویا. به همین جهت است که کلام الهی اگر چه یکی است ولی در زمانهای گوناگون بر اساس تکامل استعداد بشر بصورت جامعتری خود را ظاهر می کند. پس هر دینی در زمان خود و به نسبت به گذشته کامل است و در عین حال کمال بالقوه هر دینی ظهور پس از آنست یعنی در دیانت بعدی است که شکوفائی کمالات بالقوه دیانت و مدنیت قبل ممکن می شود. مثلاً تورات و انجیل و قرآن همه کلمه واحدی هستند که در زمانهای مختلف به شکل نوین و کاملتری خود را ظاهر کرده اند. پس کمال تورات، انجیل و کمال انجیل، قرآن است و اکنون کمال قرآن بصورت بیان ظاهر شده است. از این روست که بیان فارسی قرآن را هم اکنون محزون ترین پدیدار در دنیا می داند چرا که کسانی که مدعی ایمان و عشق به آن هستند مانع می شوند که قرآن و پیروانش به کمال و بهشت خود یعنی بیان و مؤمنانش نائل شوند:&lt;blockquote&gt;قرآن و ارواح متعلقه به آن مشتاق بودند بظهور منزل خود و غیر اورا منظور نظر نداشته و نمی دانند... و امروز فرقان صلوات می فرستد بر حروفی که او را عروج داده و داخل بیان نموده...چنانچه امروز هیچ شیئ محزونتر از فرقان نیست و کل او را تلاوت می نمایند و از رحمت او هیچ ندارند الا نقمت را بمثل آنهائیکه در حین نزول فرقان، کتاب الف (انجیل) را تلاوت می نموده. ای اهل بیان نکرده مثل آنچه اهل فرقان نموده و از محبوب خود به هیچ شیئ محتجب نگشته که ارتفاع بیان عروج بسوی او است. &lt;ref name=":90000"&gt;بیان فارسی ۳:۳&lt;/ref&gt;&lt;/blockquote&gt;باب دوره اسلام را هزار سال می‌داند که با ظهور او به پایان رسیده‌است.&lt;ref name=":232"&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=Saiedi, Nader. Gate of the Heart: Understanding the Writings of the Bab|نام خانوادگی=Saiedi|نام=Nader|ناشر=Wilfrid Laurier University Press|سال=2008|شابک=978-1-55458-056-9.|مکان=. Canada|صفحات=254-255|زبان=English}}&lt;/ref&gt;
====برداشتهای نوین روحانی====
به باور باب، آثار وی برای اول بار حقیقت نهفته و باطنی مفاهیم اسلامی و آیات قرآنی را آشکار می کند. به عنوان مثال به باور باب آنچه که شیعیان بعنوان اصول دین به آن باور دارند دارای معانی نهفته ای است که با برداشتهای ظاهری متداول میان مسلمانان تفاوت بسیار دارد. برداشتهای متداول از روز قیامت و بهشت و دوزخ، و با خاتمیت و تغییر ناپذیر بودن فقه اسلامی برای تعیین قوانین جامعه، و یا زنده بودن امام دوازدهم و انتظار عدل او که خشونت و نابردباری افراطی به نظر می آید همه نه تنها با خرد در ستیزند بلکه با لطافت عرفان، مقام انسان، و رحمت الهی نیز ناسازگار بنظر می آیند. از این رو باب همه این مفاهیم را حائز معانی باطنی می داند.
=====توحید و نبوت=====
توحید اگر چه حقیقت محض است اما معنای توحید در رتبه ذات خدا برای هیچ مخلوقی قابل درک نیست و بنابراین اوج عرفان بشر شناسائی تجلی و ظهور توحید حق در آینه موجودات است یعنی توحید خدا را صرفاً از طریق توحید حقیقت مشترک پیامبران می توان ایجاب نمود.

اصل نبوت به باور باب بیانگر این واقعیت است که حقیقت همه پیامبران یکی است و آن هم چیزی جز تجلی اسماء و صفات خدا در آینه پیامبران نیست. پس وحی الهی از فؤاد پیامبر یا حقیقت پیامبر ناشی می شود و نه از ذات خدا. بعبارت دیگر کلام الهی کلام ذات خدا نیست چه که در ذات حق تکلمی در کار نیست چرا که در آن رتبه اصلاً خلقی وجود ندارد که کلامی برای او مطرح شود. بلکه کلام حق عبارت از کلام تجلی حق در حقیقت پیامبر است. پس پیامبر بعنوان نقطه دارای دو مقام است مقام عبودیت که مخلوق خداست و مقام الوهیت یعنی آنکه در آینه وجود پیامبر جز تجلی اسماء و صفات الهی را نمی توان دید. از آنجا که پیامبران حقیقتشان یکی است پس همه پیامبران هم اولین پیامبرند و هم آخرین پیامبر، در عین حال که با هیچ پیامبر و دینی وحی و کلام الهی به انتها نمی رسد و تکامل وقفه ناپذیر بشر و جامعه مستلزم استمرار و تکامل ابدی ادیان  است.
=====قیامت، بهشت و دوزخ=====
مفهوم قیامت و معاد از نظر باب نه پایان تاریخ بلکه پایان یک مرحله از تکامل بشر یعنی پایان دوران یک دین و آغاز ظهور بعد است. پس قیامت مسیحیت با ظهور پیامبر اسلام صورت گرفت و قیامت اسلام در سال ۱۲۶۰ هجری قمری با ظهور باب اتفاق افتاد..&lt;ref name=":23" /&gt;&lt;ref name=":24" /&gt; دوزخ و بهشت نیز نه محلی برای شکنجه ابدی برخی مردم و یا محلی برای تمتع جسمی و جنسی سیراب ناپذیر برخی دیگر است بلکه معنای روحانی دارد. بهشت شکوفائی کمالات روحانی است و دوزخ محرومیت از این تکامل است. بهشت نزدیکی به خداست و توسط مدنیت و ارزشهای نوین یک پیامبر تحقق می یابد. چهار نهر بهشت که در قرآن &lt;ref name=":13000"&gt;محمد آیه ۱۵&lt;/ref&gt; یاد شده است (آب، شیر، عسل، و شراب) عبارت از اولاً چهار سبک کلام الهی است که از قلم پیامبر جاری می شود (آیات، مناجات، تفاسیر، و صور علمیه) و ثانیاً چهار مرحله خلقت روحانی مدنیت نوین است (مشیت، اراده، قدر و قضاء).
=====عدل الهی=====
عدل الهی مستلزم اختیار بشرو نیز استمرار فیض هدایت الهی بر طبق تکامل وقفه ناپذیر انسان و جامعه است و در نتیجه اعتقاد به انتهای نبوت و رسالت نفی کامل عدل الهی است. بعلاوه عدل الهی اقتضاء می کند که دلیل حقانیت یک پیامبر قابل دسترسی و تحقیق برای همگان باشد و در نتیجه تصور اینکه دلیل حقانیت پیامبران معجزات باشد با عدل الهی تضاد دارد چرا که  در آنصورت دلیل پیامبر تنها برای کسانی قابل دسترسی می شود که در همانجا و همان زمان حاضر بوده باشند. پس عدل الهی مستلزن باور به حجیت کلام پیامبر است.
=====تفسیری نوین از غیبت امام=====
باب به امامت هم باور دارد و ائمه را جانشینان بر حق پیامبر اسلام می داند اما از نظر باب امامها همه مخلوق کلمه پیامبر هستند و بنابراین هرگز نباید آنان را با پیامبر برابر دانست. بگفته باب:&lt;blockquote&gt;قول شجره حقیقت مشابه نمی شود بقول او قول احدی از ممکنات زیرا که بقول او کینونیت شیئ خلق می گردد مثلاً اگر تکلم نفرموده بود آن شجره در ظهور قرآن بولایت امیرالمؤمنین (ع)، خلق آن ولایت نمی شد. &lt;ref name=":2000"&gt;بیان فارسی ۳:۲&lt;/ref&gt;&lt;/blockquote&gt;بهمچنین باب اگرچه خود را ظهور قائم یا امام دوازدهم نیز بر شمرد اما مراد او از قائم حقیقت امامان است. اگر چه بمنظور آماده ساختن مردم برای درک حقائق روحانی، باب به گونه‌های متفاوتی در مورد مفهوم غیبت امام سخن گفته است اما در نهایت آن را معنایی عرفانی و نه تاریخی داده است. صریحترین شکل این بحث در اثری بنام شرح دعاء غیبت که در دوران شیراز نوشته شده یافت می‌شود.  این اثر تفسیری است بر دعاء غیبت که دعائی است که به امام صادق منسوب است.  شیعیان باید این دعاء را در زمان غیبت امام دوازدهم بخوانند تا آنکه ظهور و بازگشت امام تسریع شود.  این دعاء بسیار کوتاه است و تنها از سه جمله تشکیل می‌شود.  در تفسیر این دعاء، باب ابتدا به گونه ای فلسفی حقیقت نهفتۀ مفهوم قائم، غیبت و بازگشت را بیان می‌کند.  بر طبق وی، این مفاهیم مفاهیمی تاریخی نبوده و اشاره به حوادثی تاریخی نمی‌باشند. برعکس این مفاهیم اشاره و تعبیری است لطیف وسمبلیک از حقیقت وجود آدمی و شرایط مربوط به بزرگی و یا خواری انسان. در تعبیر باب خداوند انسان را کامل و والا خلق می‌کند و به این جهت است که در این فطرت اولیۀ، آدمی نقصی ندارد که نیاز داشته باشد که از خدا چیزی برای رفع نقص خود بخواهد.  این مفهوم یعنی اینکه آدمی بزرگ و کامل خلق شده است به عنوان تولد امام دوازدهم و کودکی وی تعبیر می‌شود.  اما آدمی اگرچه بالقوه کامل و بزرگوار آفریده شده است به دنبال زندگی عادی خویش در خواهشهای مادی و دنیای جسمانی غرق می شود و در نتیجه حقیقت روحانی و والای خود را فراموش می کند و از خود بیگانه می‌گردد.  این خود بیگانگی و غرق شدن در دنیای مادی و خواهشهای ظاهری بعنوان غیبت امام تعبیر می‌گردد. در اینجاست که ظلم و ستم حاکم می شود چرا که ظلم چیزی جز محصول نفی حقائق روحانی  و انحطاط به رتبۀ حیوانی و درندگی نیست. در اینجاست که نجات بشرو تحقق عدالت و آزادی نیازمند آن است که آدمی دوباره به حقیقت روحانی وجود خود بازگردد و این بار این قوای روحانی بالفعل در جهان ظاهر شود. این بازگشت انسانیت انسان و کشف و ظهور جنبۀ روحانی و قدسی وجود آدمی بعنوان بازگشت امام تعبیر می گردد. اما برای آنکه امام بازگردد یعنی برای آنکه آدمی فراموشی روحانی خود را کنار بگذارد و از جنبۀ الهی و معنوی خود آگاه گردد لازم است که به دعاء و مناجات روی آورد چرا که دعاء چیزی نیست جز حالتی که در آن موجود محدود در درون خود حقیقت نامحدود را کشف می‌کند، و آدمی از زندگی ظاهری خود فراتر رفته به حقائق روحانی و خداوند ارتباط می‌یابد و از حقیقت روحانی و والای وجود خود آگاه می‌گردد.  بگفته باب:&lt;blockquote&gt;فیا ایهاالناظر الی اثار الجلال فایقن اولاً ان الله سبحانه لم یخلق شیئاً الا و قد تمّ علیه کل مایقدر به من قدرته و لولا الامر کذلک ما کان صنع الله تاماٌ و لا یلیق ان ینسبه الی نفسه. فاذا عرفت هذا الامر و شاهدت سره بحقیقتک تعرف بان الشیئ  لم یک محتاجاٌ بشیئ فی بدء وجوده لیدعوا الله ربه لاجله بل خلقه الله کما مایلیق بجلاله. فاذا اعرض عن مقامه بقسم کذّب انیته یحتاج بکل شیئ و فی هذاالمقام فرض الله علیه لخلاصه حکم الدعاء. &lt;ref name=":9000"&gt;شرح دعاء غیبت&lt;/ref&gt;&lt;/blockquote&gt;
=====اشاره آیات قرآن به ظهور باب=====
بعلاوه در تعبیر باب همه آیات قرآنی در نهایت اشاره ای به ظهور اوست کما اینکه همه آیات بیان بقول باب اشاره به ظهور موعود بیان است: «در بیان هیچ ذکری نیست مگر او (من یظهره الله) لعلّ در وقت ظهور، مشاهده حزن نفرماید از مؤمنین بخود که در غیب باو ایمان آورده و کل منتظر لقاء او هستند.» &lt;ref name=":34000"&gt;بیان فارسی ۲:۱۷&lt;/ref&gt; بعنوان مثال آیات قرآنی آکنده از ذکر روز قیامت و نیز لقاءالله یا دیدار خداست. اما باب توضیح می دهد که قیامت اشاره بظهور بعد یعنی ظهور باب است و چون دیدار خدا ناممکن است پس منظور قرآن از لقاءالله دیدار و ملاقات با مظهر خدا یعنی پیامبر بعد است. همچنین در احادیث اسلامی مکرر آمده است که همه کتابهای آسمانی در قرآن و همه قرآن در فاتحه و همه فاتحه در بسم الله الرحمن الرحیم و همه بسمله در باء است. باب بیان می‌کند که بسم الله الرحمن الرحیم از نوزده حرف تشکیل شده است و این مطلب اشاره به حقائق قدسی ادیان دارد که باید در ظهور بعد به شکل باب و هجده حروف حی او ظاهر گردند و از این روست که شماره نوزده در قرآن پدیداری محوری می‌شود. 
==[[آثار سید علی‌محمد باب|آثار سید علی محمد باب]]==
[[پرونده:Haykal-e-Bab.jpg|بندانگشتی|220px|دست خط باب|پیوند=https://fa.bahaipedia.org/%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:Haykal-e-Bab.jpg]]سید علی محمد شیرازی در بیان فارسی در باب یازده از واحد ششم آثار خود را مشتمل بر ۵۰۰٬۰۰۰ آیه برآورد کرده‌است.&lt;ref name="Lawson"&gt;[https://bahai-studies.ca/wp-content/uploads/2014/05/2.4-Lawson.pdf Interpretation as Revelation: The Quran Commentary of the Bab, Todd Lawson. Published in the Journal of Bahai Studies, vol.2, number4(1990).]&lt;/ref&gt; از آنجا که بیان فارسی در سال چهارم (۱۸۴۷–۱۸۴۸ میلادی) از رسالت شش ساله باب نگاشته شده مقدار آثار وی باید بیشتر از این مقدار باشد باشد.&lt;ref name=":32000"&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=Gate of the Heart Understanding the Writings of the Bab|نام خانوادگی=Saiedi|نام=Nader|ناشر=Wilfrid Laurier University Press|سال=2008|شابک=978-1-55458-056-9|مکان=Canada|صفحات=35|زبان=English}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=":60000"&gt;{{یادکرد دانشنامه|نام خانوادگی=MaxEoin|نام=Denis|مقاله=BAYĀN (2)|دانشنامه=Encyclopaedia Iranica|جلد=3|سال=1988|صفحه=878-882|نشانی=http://www.iranicaonline.org/articles/bayan-declaration-elucidation-term-applied-to-the-writings-of-the-bab-q|زبان=English}} {{یادکرد وب|نام خانوادگی=electricpulp.com|کد زبان=en|وبگاه=www.iranicaonline.org|نشانی=http://www.iranicaonline.org/articles/bayan-declaration-elucidation-term-applied-to-the-writings-of-the-bab-q|عنوان=BAYĀN (2) – Encyclopaedia Iranica|بازبینی=2018-08-04}}&lt;/ref&gt;

نادر سعیدی استاد دانشگاه کالیفرنیا در لس آنجلس در کتاب «باب‌الفؤاد» که به بررسی جامع آثار باب می‌پردازد آثار وی را به سه دسته کلی تقسیم می‌کند که این تقسیم‌بندی تا حدودی ترتیب زمانی آن آثار نیز بوده‌است.&lt;ref name=":107000"&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=Gate of the Heart: Understanding the Writings of the Bab|نام خانوادگی=Saiedi|نام=Nader|ناشر=Wilfrid Laurier University Press|سال=2008|شابک=978-1-55458-056-9|مکان=Canada|صفحات=27-28|زبان=English}}&lt;/ref&gt; اولین مرحله از آثار باب بیشتر معطوف به تفسیر سوره‌ها یا آیات قرآنی است.&lt;ref name=":4" /&gt; مشهورترین این آثار تفسیر سوره یوسف است که از طریق آن باب اول بار دعوی خود را آشکار نمود و آئین بابی متولد گردید.&lt;ref name=":4" /&gt; [[بهاءالله]] از این اثر به عنوان اولین و بزرگترین کتاب‌ها یاد می‌کند و [[شوقی افندی]] آن را قرآن دوران بابی می‌داند.&lt;ref name="Lawson" /&gt; اما این اثر اولین نوشته باب نیست بلکه اولین نوشته او پس از آغاز دعوتش است.&lt;ref name=":5"&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=Gate of the Heart: Understanding the Writings of the Bab|نام خانوادگی=Saiedi|نام=Nader|ناشر=Wilfrid Laurier University Press|سال=2008|شابک=978-1-55458-056-9|مکان=Canada|صفحات=30|زبان=English}}&lt;/ref&gt; به عنوان مثال قبل از آن باب نوشتن تفسیری بر سوره بقره را آغاز کرده بود.&lt;ref name=":5" /&gt; اما این تفسیر از دو بخش تشکیل می‌شود که بخش اول از آغاز سال ۱۲۶۰ هجری قمری شروع و در انتهای سال به پایان رسیده‌است در حالیکه بخش دوم همگی پس از آغاز دعوتش بوده‌است.&lt;ref name=":5" /&gt; دسته دوم بیشتر آثار فلسفی است که در آن به بحثهای مابعدالطبیعه و الهیات تأکید می‌گردد.&lt;ref name=":6"&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=Gate of the Heart: Understanding the Writings of the Bab|نام خانوادگی=Saiedi|نام=Nader|ناشر=Wilfrid Laurier University Press|سال=2008|شابک=978-1-55458-056-9|مکان=Canada|صفحات=32-35|زبان=English}}&lt;/ref&gt; از مهم‌ترین این آثار صحیفه عدلیه، توقیع میرزا سعید (جواب سؤالهای ثلاثه)، تفسیر هاء، فی الغناء، شرح دعاء غیبت، و اثبات نبوت خاصه است.&lt;ref name=":6" /&gt; برخی از تفاسیر باب نیز مانند تفسیر کوثر و والعصر که در این مرحله نوشته شده‌اند به این نوع مباحث تأکید می‌کنند.&lt;ref name=":6" /&gt; آثار دو مرحله اول بیشتر در سه سال اول رسالت باب نوشته شده‌اند.&lt;ref name=":7"&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=Gate of the Heart: Understanding the Writings of the Bab|نام خانوادگی=Saiedi|نام=Nader|ناشر=Wilfrid Laurier University Press|سال=2008|شابک=978-1-55458-056-9|مکان=Canada|صفحات=29|زبان=English}}&lt;/ref&gt; مرحله سوم آثار باب مرحله تشریع است که در آن تعالیم اجتماعی و احکام بابی به عنوان یک دیانت نوین مورد بررسی قرار می‌گیرد.&lt;ref name=":8"&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=Gate of the Heart: Understanding the Writings of the Bab|نام خانوادگی=Saiedi|نام=Nader|ناشر=Wilfrid Laurier University Press|سال=2008|شابک=978-1-55458-056-9|مکان=Canada|صفحات=35-36|زبان=English}}&lt;/ref&gt; بیان فارسی، بیان عربی، دلائل سبعه، لوح خطاب به ملا باقر، کتاب الاسماء و کتاب پنج شأن جزو این گروه هستند.&lt;ref name=":8" /&gt; کتاب بیان فارسی ام‌الکتاب آئین بابی است، که باب در آن خود را موعود اسلام و پیامبری جدید معرفی می‌کند، شریعت اسلام را منسوخ اعلام می‌کند و قوانین و احکام جدیدی وضع می‌کند با این هدف که مردم برای پذیرش موعودی جهانی که پس از وی می‌آید آماده شوند، وی از این موعود با نام من یظهره الله یاد می‌کند.&lt;ref name=":8" /&gt; پس آثار باب از سه مرحله تشکیل می‌شود: اول تنزیل به عنوان تفسیر، دوم تنزیل به عنوان تبیین فلسفی، و سوم تنزیل به عنوان تشریع.&lt;ref name=":7" /&gt;
===تنزیل بعنوان تفسیر===
باب بسیاری از سوره های قرآنی مانند بقره، یوسف، کوثر، والعصر، و انشراح را مفصلاً تفسیر کرده است. اما به رغم تنوع این مباحث، همه تفاسیر باب منطق خاصی از تفسیر را به ارمغان می‌آورد. کلام الهی به باور باب دارای معانی نامحدود است و این معانی در پرتو منظر و درجه درک خواننده خود را جلوه گر می‌سازد. اما همه این معانی در یک سطح نمی باشند.&lt;ref name=":4" /&gt; بلکه بالاترین و عمیق ترین معنی زمانی خود را جلوه می‌دهد که خواننده در مشعر فؤاد بوده و از ساکنان پهنه لاهوت باشد. در این مرحله خواننده اصلی ترین معنا را درک می‌کند. ویژگی این تفسیر متعالی این است که خواننده در کلام الهی تنها و تنها صرف تجلی حق را می‌بیند. در نتیجه او در کلام الهی سوره ها و بخشها و جملات و کلمات و حروف گوناگون نمی بیند بلکه همه کلام الهی را نقطه ای واحد می‌بیند و آن وحدت چیزی جز تجلی حق، یعنی حقیقت هستی و حقیقت کلمه الهی و حقیقت پیامبران، نیست. اینجاست که هنر تفسیر به کشف حقیقت اشیاء و کلمات و مفاهیم می‌پردازد و در همه چیز نور خدا را می‌بیند. در چنین برداشتی از کلام الهی نه تنها همه آیات و سوره های قرآن بازتاب حقیقت هستی یعنی تجلی خداست بلکه قرآن و انجیل و تورات و دیگر کتابهای آسمانی نیز همگی یکی می‌شوند و در آنها تغایری دیده نمی شود و در نتیجه شکوهمندترین و حقیقی ترین پیام یا معنای همه کتابهای آسمانی تقدس همه چیز و همه کس و لزوم ورود به مشعر فؤاد است.&lt;ref name=":4" /&gt; بعنوان مثال، باب در تفسیر سوره کوثر بیان می‌کند که اگر در ارض لاهوت منزل گیری و این سوره را بخوانی یقین می‌یابی که همه حروف این سوره یک حرف است و تمامی تغایر الفاظ و معانیش به نقطه واحد بر می‌گردد چه که اینجا مقام فؤاد است و خدا عناصر این آب کوثر را بگونه ای آفریده که همه در آن واحد آتش و هواء و آب و خاک هستند یعنی چیزی نیستند جز صرف  تجلی الهی:&lt;blockquote&gt;ان كنت سكنت فی ارض اللٌاهوت و قرئت تلك السّورة المباركة فی البحر الاحدية وراء قلزم الجبروت فايقن انٌ كل حروفها حرف واحدة وكل تغاير الفاظها ومعانيها ترجع الی نقطة واحدة لانٌ هنالك مقام الفؤاد و مشعر التوحيد قد خلق الله عناصره من ماء كوثر واحدة كله نار كله هواء كله ماء كله تراب كله انية الكبريائية و اعطائية الصمدانية وكوثرية المتجلٌية.&lt;/blockquote&gt;از این روست که در تفسیر باب از آیات قرآنی هر واژه ای در نهایت توصیف حقیقت هستی است و آن حقیقت هم ظهور اسماء و صفات خدا در همه چیر است و آنهم خود کلمه الهی است که به شکل پیامبران و اولیای الهی ظاهر می‌گردد. از این رو کلام الهی در واقع توصیف خودش است که حقیقت همه چیز می‌باشد. تقسیر سوره یوسف این مطلب را بگونه هائی حیرت انگیز بیان می‌دارد. اگر چه این کتاب تفسیر آیات قرآن است اما خود این تفسیر نیز بزبان آیات نوشته شده است یعنی وحی و تنزیل خود را به شکل تفسیر در می‌آورد. اما در اینجا آنکه تفسیر می‌کند همان است که متن کتاب مورد تفسیر را نوشته، و در عین حال نه تنها مفسر و نویسنده یکی هستند بلکه هردو خود همان نوشته و همان تفسیر می‌باشند یعنی نویسنده، نوشته، مفسر و تفسیر همگی یک حقیقتند. به عبارت دیگر قرآن ذکر خداست که توسط مشیت اولیه یا ذکر نوشته شده است ولی تفسیر سوره یوسف هم ذکر خداست و توسط باب که همان ذکر است نوشته شده است.&lt;ref name=":4" /&gt;
===تنزیل بعنوان فلسفه و الهیات===
دومین نوع آثار باب که معمولاً متعاقب و گاهی همزمان با مرحله تفسیری نوشته شده است بیشتر به بررسی مباحث فلسفی در مورد حقیقت هستی می‌پردازد. از مهمترین این آثار صحیفه عدلیه بزبان فارسی و توقیع میرزا سعید به عربی است. توقیع مزبور پاسخ به سه سؤال در باره مفهوم بسیط الحقیقه، قدم و حدوث، و اصل " از واحد تنها واحد صدور می‌یابد" پاسخ می‌دهد.  در همه این مباحث فلسفی، باب بر استعلای خدا تأکید می‌کند و بر این اصل که خدا مشیت را بتوسط خود مشیت خلق کرده و همه چیز را به علیت مشیت خلق می‌کند تصریح می‌کند. پیام این مباحث در نهایت، وحدت همه هستی است یعنی همه چیز بازتابی از مشیت خداست که حقیقت اشیاء را تشکیل می‌دهد. به عبارت دیگر همان مفهومی که قبلاً از طریق منطق تفسیر بازگو شده بود اکنون به شکل گفتار فلسفی و الهیات در می‌آید. اینکه حقیقت همه چیز بازتابی از اسماء و صفات خداست نه به معنای وحدت وجود و یکی بودن حق و خلق بلکه بر عکس بمعنای استعلای مطلق ذات الهی از هر اسم و صفتی است و در بارگاه ذات حق اصلاً خلقی وجود نداشته و ندارد چه رسد به آنکه با آن یکی باشد. اما هستی بازتاب تجلی مشیت الهی است و نه ذات الهی. این مشیت حقیقت همه پیامبران است و بعنوان نقطه که سرچشمه همه چیز است بی انکه خود تعینی محدود داشته باشد ذکر می‌گردد.&lt;ref name=":6" /&gt;

اما در میان دهها مبحث گوناگون که در اینگونه آثار باب مطرح می‌گردد دو موضوع اهمیت ویژه ای داشته و بسیاری از آثار باب بر این دو موضوع تأکید می‌کنند. این دو موضوع یکی بحث در باره شئون آیات است و دیگر بحث در باره مراتب سبعه خلقت.&lt;ref name=":6" /&gt;

آثار باب همگی خود را براساس تقسیم بندی کلام الهی به چهار شأن تعریف و توصیف می‌کنند. این چهار شأن عبارتند از آیات، مناجات، تفسیر، و اجوبه یا مباحث علمیه. آیات کلامی است که خدا در آن مستقیماً سخن می‌گوید. قرآن همگی به زبان آیات است. ادعیه یا مناجات کلام الهی است که از زبان خلق خطاب به خدا بیان می‌شود. دعاهای پیامبر اسلام به این شأن بیان شده اند. تفسیر در واقع توضیح آیات است و کلام امامان اساساً چنین است. به باور باب، مباحث علمیه در واقع تشریح روح مناجات است چه که هدف این مباحث نشان دادن حقیقت روحانی هستی است که توجه به این حقیقت روحانی وجود عصاره دعا و مناجات است. ابواب به این شأن می‌پردازند. آثار باب به هر این چهار شأن نوشته شده است و بعلاوه بزبان فارسی هم که در دنیای اسلام سابقه نداشته ظاهر شده است و در نتیجه بعنوان شأن پنجم مطرح می‌گردد. در تفسیر سوره کوثر باب به تفصیل توضیح می‌دهد که چهار نهر بهشت همین چهار شأن کلام الهی است که از قلم الهی جاری می‌گردد.  اما سبب آنکه باب برای این تقسیم بندی اینقدر اهمیت قائل است تأکید وی بر مفهومی فلسفی است. دو شأن تفسیر و مباحث علمیه فروع و بازتابی از دو شأن اصلی یعنی آیات و مناجات است. اما آیات و مناجات بیانگر حقیقت مقام پیامبران یعنی دو مقام نقطه است. آیات بیانگر رتبه الوهیت پیامبران، و مناجات بازتاب جنبه عبودیت آنان است. در نتیجه کلام الهی که حقیقت و خالق هستی است خود بیانگر حقیقت مقام مشیت یا نقطه است که همه هستی از طریق ان سرچشمه می‌گیرد.&lt;ref name=":6" /&gt;

بحث در باره مراتب سبعه خلقت هم تأکیدی بر همین مفهوم است که در همه هستی می‌توان اسماء و صفات الهی را دید و این اسماء و صفات حقیقت همه هستی است. این هفت مرحله عبارتند از مشیت، اراده، قدر، قضا، اذن، اجل، و کتاب. در این میان سه مرحله اول اصلی هستند و چهار مرحله بعدی ظهور آن سه مر حله غیب در عرصه شهود است.  مشیت اشاره به وجود یا تجلی خدا دارد. اراده سرچشمه اختیار و یا ماهیت شیئ است. قدر جمع و پیوند میان دو مرحله قبل است. پس هیچ چیز هست نمی شود مگر به فعل خدا و اختیار مخلوق.  این امر در انسان اهمیت ویژه ای می‌یابد و در نتیجه همه چیز هم به مشیت الهی است و هم به اختیار انسان. تأکید بر آزادی انسان بعنوان زیر بنای مفهوم قدر و تقدیر از ویژگیهای اندیشه باب است. اما عصاره این بحث این است که هرچیز برای آنکه هستی بیابد باید از این هفت مرحله فعل خلاق الهی بگذرد و در نتیجه هر چیز بازتاب فعل خلاق الهی است و حقیقت همه چیز تجلیل و تسبیح و ذکر و ستایش خداست.&lt;ref name=":6" /&gt;
===تنزیل بعنوان تشریع===
آثار سه سال دوم رسالت باب همگی بر مقام باب بعنوان نه تنها قائم موعود بلکه پیامبری نوین تأکید کرده و به تشریع احکام و مدنیت بابی می‌پردازد. در این مرحله هم وحدت همه پیامبران تشریح می‌شود وهم آنکه دین و کلام الهی جنبه ای تاریخی و پویا بخود می‌گیرد. به عبارت دیگر حقیقت همه پیامبران یکی است ولی این حقیقت واحد در زمانهای گوناگون و باقتضای تکامل روحانی بشر خود را بگونه های متفاوتی ظاهر می‌کند. در آغاز بیان فارسی خدا برتر از اول و آخر و ظاهر و باطن توصیف شده و در نتیجه آیه قرآنی (که قبلاً در تورات و انجیل هم آمده است) که خدا را اول و آخر و ظاهر و باطن وصف می‌کند در حقیقت توصیف تجلی خدا در هستی یعنی حقیقت پیامبران و کلام الهی می‌گردد.&lt;ref name=":8" /&gt; بدین جهت همه پیامبران هم اولین و هم آخرین پیامبرند و ظهور و بطون کلمه الهی امری تاریخی می‌گردد. بجای اینکه یک دین و یک سلسله احکام ابدی بشود هر دین و هر حکمی باقتصای زمان خود مطرح می‌گردد ولی در عین آنکه برای تجدید ادیان و پیامبران پایانی نیست اما همگی یک حقیقت واحدند. از این رو باب همه مفاهیم سنتی مذهبی را دگر گون می‌کند. روز قیامت نه پایان تاریخ و کیهان بلکه پایان یک دین و ظهور دین نوین می‌گردد. لقاء الله اشاره به دیدار پیامبر بعد دارد چه که خدا دیدنی نیست. بیت خدا در واقع همان کلمه الهی است و صرفاً بعلت اراده آن کلمه است که بناهای متفاوت که ذاتاً با بقیه بناها هیچ فرقی ندارند بنحوی نمادین بیت خدا می‌شوند. اما مراد از طواف بیت خدا طواف در حول اراده الهی و پذیرش پبامبر بعدی است. &lt;ref name=":75000" /&gt;

علاوه بر وحدت پیامبران و ادیان، آثار تشریعی باب بر وحدت همه هستی بعنوان بازتاب صفات الهی تأکید می‌کند و بر آنست که فرهنگی بوجود آورد که همه جنبه های زندگی انسان آینه حقیقت روحانی او گردد. همه اعمال باید لله صورت پذیرد، همگان باید مراقب نیاز همگان باشند، محزون ساختن هیج انسانی جائز نیست و آدمی باید در هر کار و فعالیتی در نهایت اتقان، کمال و لطافت و زیبائی عمل کند. همه چیز در هستی دارای حق است و آدمی وظیفه دارد که بکوشد تا هرچیز به بهشت خود یعنی شکوفائی کمالاتش برسد. بعبارت دیگر آدمیان باید طبیعت و همدیگر را بعنوان مظاهر صفات خدا دیده و بدین ترتیب با همه چیز و همه کس رفتار نمایند.&lt;ref name=":8" /&gt;

از سمبلهای بسیار مهم این دوران تأکید باب بر این نکته است که جامعه بابی را بعنوان کل شیئ که در حروف ابجد برابر با ۳۶۱ است می‌گیرد. این ۳۶۱ برابر ۱۹ ضرب در ۱۹ می‌باشد. این نوزده عبارت از باب و هجده حروف حی او هستند. اما این نوزده که از طریق آن کل شیئ بوجود می‌آید خود بازتاب و مخلوق حقیقت باب یعنی نقطه است. پس در همه چیز و همه کس باید حقیقت آن یعنی نقطه را مشاهده کرد.&lt;ref name=":8" /&gt;

در باره آثار باب دشمنان آئین بابی و [[آئین بهائی|بهائی]] بجای توجه به محتوای خلاق و نوآور آن نوشته ها، تأکید خود را بر «غلطهای دستوری» در آن آثار متمرکز کرده اند تا تصویری خوار از باب و نوشته هایش بدست دهند. اما چنین اعتراضاتی درست مانند اعتراض اعراب به قرآن بود که آن را اساطیر اولین و محمد را شاعر مجنون لقب می‌دادند(مثلاً سوره صافات آیه ۳۶ سوره طور آیه ۲۹-۳۰ سوره اعراف آیه ۱۴۲ سوره تکویر آیه ۲۲.)  و قرآن را در واقع نوشته یک عجم می‌دانستند &lt;ref name=":41000"&gt;نحل آیه ۱۰۲&lt;/ref&gt; . در آن زمان بخلاف اکنون که همه بر فصاحت قرآن تأکید می‌کنند اعراب مکه آن را نوشته ای عادی دانسته و می‌گفتند که ما هم می‌توانیم مانند قرآن بنویسیم &lt;ref name=":67000"&gt;سورۀ انفال آیۀ ۳۱&lt;/ref&gt;.  اما پس از استقرار اسلام بود که فصاحت قرآن امری بدیهی گردید. گفته شده است که از باب خواستند که فعل قال را صرف کند و او نتوانست. اما اگر کسی به هزاران توقیع و کتاب باب بزبان عربی نگاه کند می‌بیند که هزاران بحث بسیار دشوار فلسفی در این آثار بنحو دقیق و تازه و بی سابقه ای تدقیق شده است و هر کس که هم عربی بداند و هم با پیچیدگی مفاهیم آثار باب آشنا باشد هیچگونه مشکلی برای فهم آنها نخواهد داشت. چگونه می‌شود که در هزاران بحث گوناگون پیچیده، باب بزبان عربی بصورتی پیوسته و منطقی و منسجم مباحث عمیقی را بتواند بدون درنگ و تفکر بیان کند ولی واژه قال را نداند! البته فعل قال و اشتقاقات آن هزاران بار در آثارش بکار رفته است.&lt;ref name=":8" /&gt; پس نفس این استدلال مربوط به قال نشان می‌دهد که تا چه حد اینگونه اعتراضات مبتنی بر نادانی و یا غرض است. حقیقت اینستکه در مجلس ولیعهد وقتی باب دعوی خود را که قائمیت و تنزیل وحی بود اعلان می‌کند علمای ارتجاعی بجای آنکه با احترام از او سؤالات درستی کنند با تمسخر از او می‌خواهند که قال را صرف کند. باب از پاسخ به این سؤال و سؤالات مشابه آن که برخی هم سؤالات رکیک جنسی بود امتناع نموده و بر نامشروع بودن و بی ربط بودن این سؤالات تأکید می‌نماید. در عین حال با پاسخ ندادن به سؤال قال باب دارد مطلب بسیار عمیقی را مطرح می‌کند: او می‌گوید که علم من مانند علم همه پیامبران علم ذاتی و الهی و مبتنی بر فطرت است. من به عربی آیات نازل می‌کنم با آنکه عربی را بعنوان یک علم بشری که به شکل دستور زبان در  آید و زبان شناسان آن را وضع کرده باشند و علمی بقول باب "تکسّبی" (در مقابل فطری) بشود نیاموخته و نمی دانم. این گفته باب بزرگترین دلیل بزرگی حیرت انگیز آثار اوست که با آنکه ابتدائی ترین قواعد را در مورد صرف و نحو نخوانده و «نمی داند» ولی بطور طبیعی و بدون درنگ در هر موضوعی که از او بخواهند  مباحث بسیار پیچیده ای را به عربی مطرح می‌کند. بگفته باب:&lt;blockquote&gt;حال آنکه آن حضرت را مبرّا از این علوم ظاهریه قرار داده مثل نحو و صرف و امثال آنها تا آنکه کل یقین نمایند بر اینکه این علم من عندالله هست و از روی تکسّب نیست. و حال آنکه تحصیل این علوم از برای بلوغ علم بکتاب الله است والّا چه فائده. از مکمنی که آیات الله ظاهر می‌شود چه احتیاج به این علوم. &lt;ref name=":68000"&gt;دلائل السبعه ۲۸&lt;/ref&gt;&lt;/blockquote&gt;درست است که او برخی جزئیات قواعد را رعایت نمی کند اما این مطلب نه زیبائی مسحور کننده نوشته های عربی او را خدشه دار می‌کند و نه بر خلاف سخن نادرست متداول، کوچکترین دشواری برای فهم نوشته های او بوجود می‌آورد. البته درک سخنان باب هم به عربی و هم به فارسی دشوار است اما این دشواری اساساً بخاطر پیچیدگی مفاهیم و نوآوری سخنان اوست نه مسئله زبان. ترجمه یا خلاصه ادوارد براون از کتاب بیان فارسی آکنده از غلط است نه بخاطر آنکه او فارسی نمی داند بلکه به این خاطر که قادر به درک پیچیدگی نوشته های باب چه فارسی چه عربی نیست. باب در همه جوانب فرهنگ ایران انقلابی بوجود آورد و از جمله برای طرد فرهنگ آخوندی آن زمان که وسواس به دستور زبان عربی را به جانشینی از علم راستین در آورده بودند عمداً برخی قواعد را درهم می‌شکند تا آنکه مشروعیت فرهنگ ارتجاع آخوندی را که باعث عقب افتادگی ایران بود مورد سؤال قرار دهد. &lt;ref name=":8" /&gt;
===تفسیر آثار باب===
باب در مورد حفظ آثار خود بسیار تأکید کرده و در مورد نظم و جمع آوریشان بر اساس پنج شأن کلام الهی مطالب بسیاری مخصوصاً در بیان فارسی حکم کرده است. خود باب در دو مرحله فهرستی از آثارش تا بدان زمان نوشت و حتی فهرست آن آثاری که در سفر مکه و مدینه به سرقت رفت را هم بدست می‌دهد. این دو اثر یکی کتاب الفهرست و دیگر ی خطبه ذکریه نام دارند. در دوران ماکو و چهریق باب کاتب خود ملا عبدالکریم قزوینی را مأمور استنساخ، جمع آوری، تنظیم و حفظ آثارش نمود و بدین جهت به او دستور داد که باید خود را محافظه نماید. بعلاوه باب به میرزا یحیی ازل هم وظیفه داد که به جمع و حفظ آثارش پردازد. البته باب در همه نوشته هایش از جمله بیان فارسی&lt;ref name=":12000"&gt;بیان فارسی ۲:۱۹&lt;/ref&gt; تمامی آثار خود را تحفه ای برای موعود یعنی من یظهره الله که از او با لقب [[بهاءالله]] نیز یاد می‌کند بر می‌شمارد. مراد اصلی از حفظ آثار باب این بود که در ظهور موعود آن نوشته ها باو تقدیم گردد به این منظور که مؤمنان به باب همگی به موعود ایمان بیابند و از آثار باب بعنوان ابزاری برای احتجاب از موعود استفاده نکنند.

همه آثار باب بر این نکته تأکید می‌کنند که در دور بابی هیچکس مقام تفسیر نخواهد داشت. این اصل در سرتاسر آثار باب به شکلی حضور دارد. در بیان فارسی باب آن را صریحاً توضیح می‌دهد. بر طبق باب، آئین بابی مانند اسلام نیست که در آن نقطه قرآن یعنی حقیقت محمد به وحی الهی آیات یعنی قرآن را بیاورد، پیامبر بعنوان مقام عبودیتش ادعیه بیاورد، امامان مفسّر قرآن شوند ووظیفه تفسیر را بر عهده گیرند، و ابواب به تشریح مباحث علمی بپردازند. بر عکس در آئین باب با آنکه حروف حی رجعت هم عبودیت پیامبر و هم ائمه و هم ابواب هستند ولی هیچیک حق ندارتد که دعا و تفسیر و صور علمی بنویسند و به همین جهت است که خود باب همه این شئون را نوشته است. باب تصریح می‌کند که پس از شهادتش دیگر هیچکس نوشته ای که فرضیت و مرجعیت داشته باشد تخواهد نوشت تا زمان ظهور من یظهره الله. پس در دوران باب مفسّر باب خود باب است و بخلاف اسلام پس از غروب پیامبر هیچکس حق تفسیر نخواهد داشت. مفسّر آثار باب خود باب و من یظهره الله است. عین بیان باب این است:&lt;blockquote&gt;ملخص این باب آنکه جائز نیست عمل الا به آثار نقطه بیان زیرا که در این ظهور از برای حروف حی آثار ایشان از شمس حقیقت ظاهر می‌گردد زیرا که آیات مخصوص نقطه است و مناجات مخصوص رسول الله و تفاسیر مخصوص ائمه هدی و صور علمیه مخصوص بابواب. ولی کل از این بحر مشرق می‌گردد تا اینکه کل این آثار را در حقیقت اولیه بنحو اشرف مشاهده کنند و هیچ عزّی از برای ایشان غیر از سبق ایمان که اعزّ از کل شیئ است عندالله و عند اولی العلم نبوده و نیست و کل فضل در ظل همین فضل مستظل است. واز حین غروب الی طلوع من یظهره الله آثار فرضیه مرتفع و حروف حی و کل من آمن بالله و بالبیان در ظل آنها مستظل. &lt;ref name=":81000"&gt;بیان فارسی ۳:۱۶&lt;/ref&gt;&lt;/blockquote&gt;در اینچا ذکر سه نکته دیگر لازم است. اولاً باب در اوائل بیان فارسی و بلافاصله پس از بحث در مورد حجیت آیاتش بیان می‌دارد که جز من یظهره الله و کسی که من یظهره الله به او تعلیم دهد هیچکس به معانی آثار باب احاطه نخواهد یافت:&lt;blockquote&gt;ملخص این باب آنکه کسی احاطه به آنچه خداوند نازل فرموده در بیان نمی نماید الا من یظهره الله او من علّمه علمه. &lt;ref name=":103000"&gt;بیان فارسی ۲:۲&lt;/ref&gt;&lt;/blockquote&gt;این مطلب کاملاً با بزرگترین و محوری ترین اصل همه آثار باب یعنی اینکه موعود را باید به خودش و آیاتش شناخت و هرگز نباید بخاطر  مندرجات کتاب بیان و یا سخنان حروف حی و حتی خود باب از شناسائی موعود محروم شد نیز انطباق کامل دارد. بابیان نباید هیچ مطلبی در بیان را به شرطی برای حقانیت موعود مبدل سازند و آن را بهانه ای برای انکار موعود نمایند و البته این بدان معناست که بابیان نباید به برداشت خود از ظاهر نوشته های باب مطمئن باشند و برای تأکید براین نکته است که در دوران باب و تا ظهور من یظهره الله هیچکس مفسّر نوشته های باب نخواهد بود. دوم آنکه سران بابی از جمله میرزا یحیی ازل دارای حق تفسیر نیستند. در مورد میرزا یحیی باب صریحاً بر اینکه او از بسیاری معانی راستین آیات باب خبری ندارد و برای درک آن نوشته ها باید از کاتب وحی یعنی سید حسین یزدی سؤال نماید تأکید می‌کند (بدرستیکه کسی که کاتب وحی است، یعنی سید حسین یزدی، به او جواهر علم و حکمت را آموختیم پس از او بپرس تا بفهمی). لازم به تذکر نیست که در سال نهم از ظهور باب سید حسین یزدی به شهادت رسید و این بدان معناست که برای میرزا یحیی ازل از آن زمان به بعد راهی برای اطمینان از درستی برداشتش از نوشته های باب وجود ندارد و تنها از طریق من یظهره الله معانی راستین کلمات باب آشکار خواهد شد. این مطلب را باب در توقیع وصیت خویش خطاب به میرزا یحی ازل نوشته همان توقیعی که معدود هواداران میرزا یحیی ازل از آن به اشتباه عمدی بعنوان توقیع وصایت یاد می‌کنند. یعنی توفیع وصیت تأکید براین است که میرزا یحیی ازل حتی بقدر یکی از حروف حی هم حقائق آثار باب را نمی فهمد چه رسد به آنکه حق تفسیر داشته باشد:&lt;blockquote&gt;و انّ من کان عند ربک قد علّمناه جواهر العلم و الحکمة فاستنبئی عنه &lt;ref name=":58000"&gt;توقیع وصیت&lt;/ref&gt;&lt;/blockquote&gt;سوم آنکه خود باب اصل تفسیر آثارش را در کتاب بیان فارسی بدست داده است. این اصل را بیان فارسی اندکی پس از تأکید بر اینکه جز من یظهره الله بر آثار او احاطه ندارد با قاطعیت ذکر می‌کند و می‌گوید که هر اسم خیری که در آثار باب ذکر شده باشد منظور و معنایش من یظهره الله است و هر اسم بد در آثار او معنا و منظور از آن کسی است که بر من یظهره الله اعتراض می‌کند. به عبارت دیگر همه نوشته های باب به یک معناست و آن قبول بی چون و چرای کسی است که با آیات بیاید و دعوی من یظهره اللهی کند:&lt;blockquote&gt;ملخص این باب آنکه هر اسم خیری که در بیان نازل شده مراد من یظهره الله است بحقیقت اولیه ثم فی الحقیقة الثانویه اول من یؤمن به الی ان ینتهی الی اخر حد الوجود... و همین قسم هر اسم دون خیری که در اون نازل شده بحقیقت اولیه مراد شجره ایست که مقابل او نفی شود. &lt;ref name=":3000"&gt;بیان فارسی ۲:۵&lt;/ref&gt;&lt;/blockquote&gt;
==[[من یظهره‌الله|من یظهره‌الله، موعود آئین بابی]]==
===حجیت آیات و بازسازی مفهوم انتظار===
آثار باب تقريباً همه برداشتهاى سنتى را در مورد دين و معانى آيات كتابهاى آسمانى دگرگون مى سازد. اما مهمترين و چشمگيرترين دگرگونی به دو موضوع وابسته به يكديكر يعنى حجيت آيات و انتظار موعود آينده مربوط مى شود. باب بيش از هر چیز ديكر مى كوشد تا منطق سنتى حجيت و انتظار را كاملاً دگرگون سازد. هر زمان كه پیامبری ظهور نمود مؤمنان به دين قبل و خصوصاً علمايشان پیامبر نوين را انكار و استهزاء نمودند. علت اين امر آن بود كه منطق خاصى در مورد حجيت يعنى دليل حقانيت يك پیامبر در ذهنشان وجود داشت و بر اساس آن منطق منتظر موعود بودند. آشكار است كه مسيح درست عكس انتظارات و منطق متداول ميان يهود ظاهر شد و محمد بر خلاف منطق و انتظار مسيجيان و يهوديان ظهور كرد و ظهور خود باب نيز بر خلاف منطق و انتظار متداول ميان مؤمنان قبل و بخصوص شيعه صورت كرفت. آشكار است كه پيروان اديان گذشته هيچيك از اين تجربه درسى نياموختند و باز به نوبه خود همان منطق را در ارتباط با موعود خود بكار بردند. هدف باب در همه نوشته هايش و از جمله بيان فارسى اينستكه نادرستى اين منطق را آشكار و تصريح كند و بابيان را بكونه اى تربيت نمايد كه ديكر همان اشتباه را تكرار ننمايند.&lt;ref name=":15" /&gt;

آن منطق نادرست در مورد حجيت و انتظار ييش از هر چيز بر سه فرض بنا شده است. اول اينكه پيروان هر دينى دليل حقانيت موعود را آوردن معجزات حيرت آوردانسته و از پيامبر نوين خواستار معجزات گوناگون شده اند. دوم آنكه در قضاوت در مورد كلام پيامبر خودشان تاريخ را وارونه نموده و تصور مى كنند كه چون هم اكنون در جامعه خودشان همه به بى نظير بودن كتابشان باور دارند در آغاز ظهور دينشان هم همينطور بوده و مثلا همه اعراب بمجرد شنيدن قرآن اعتراف مى كردند كه هيچكس در دنيا نمى تواند كلامى بدان عمق و شيوائى بنويسد و فراموش مى كردند كه در زمان ظهور اسلام همانطور كه قرآن مى گويد سران عرب قرآن را اساطير اولين و شعر يك ديوانه (شاعر مجنون) مى خوانند و آن را مسخره مى كردند. سوم اينكه پيروان دين گذشته به مندرجات كتاب خود تكيه كرده و برداشت خود يا علمايشان را از آن مندرجات بعنوان میزان و شرط ظهور موعود می‌گرفنند. مثلا یهود در انتظار مسیح بر اساس مندرجات تورات شرط می‌کردند که مسیح باید از آسمان بیاید و یهود را از دشمنان خود نجات دهد و سلطنت و حکمرانی کند و شریعت یهود را ترویج کند. البته مسیح درست برعکس همه اين «شرایط» ظاهر شد. به همین ترتیب یهودیان و مسیحیان عرب نیز نه تنها خواستار معجزه از پیامبر اسلام بودند بلکه آنان دین خود را آخرین دین دانسته و تنها منتظر ظهور مسیح از آسمان بودند که یهودیان و يا مسیحیان را به قدرت برساند. با آنکه قرآن همواره و بدون استثناء خواسته اعراب را برای انجام معجزات گوناگون بعنوان دلیل حقانیت پیامبر اسلام صد در صد طرد می‌کند &lt;ref name=":95000"&gt;انعام آیه ۱۰۹ قصص آیه ۴۸ انفال آیه ۲&lt;/ref&gt; و دلیل خود را صرفاً آیات قرآنی بر می‌شمارد با این حال مسلمانان تا بحدی به فرهنگ جادو و معجزه خو گرفتند که درست در ستیز با قرآن در زمان ظهور باب برای حققیت او خواستار معجزه های گوناگون بودند.&lt;ref name=":15" /&gt;

اعتراض علماى شيعه بر باب نيز دقيقاً بخاطر پيروى از همان منطق حجیت و انتظار بود. بر طبق شیعه باب پیامبر نیست زیرا که بر طبق قرآن اصلاً محمد آخرین پیامبر است و در نتیجه بلکل دعوی او باطل است. از طرف دیگر بر طبق آیات و احادیث باید قائم مردی هزار ساله باشد كه با صدها شرایط و علائم خارق العاده ظاهر شود و با شمشیر بر همه دنیا چیره شود در حلیکه ظاهرا هیچیک از این شرایط در مورد باب تحقق نیافت. به همین ترتیب باب ظهور خود را روز قیامت می‌شمارد اما بر طبق ظاهر آیات قرآن؛ روز قیامت دهها علامت و رویداد عظیم دارد ازجمله دگرگونی کامل در آسمان و زمین مرگ همگان و آنگاه زنده شدن همگان و حضور در پیشگاه خدا برای قضاوت. سرتاسر بیان فارسی و دیگر نوشته های باب کوششی است که بابیان را بگونه‌ای تربیت کند که دیگر چنین نوع منطقی را در باره موعود بیان بکار نبرند و اشتباه تاریخی گذشتگان را بار دیگر تکرار نکنند. به همین دلیل بیان فارسی منطق نوینی را در باره حجیت و انتظار مورد تأکید قرار می‌دهد و بابیان را صدها بار هشدار می‌دهد که مانند مؤمنان قبل خود را از شناسائی موعود محروم نكنند. اين منطق نوين تأكيد مى كند كه اولاً معجزه دلیل حقانیت يك پیامبر نیست و بر عکس، توانائی نزول آیات یعنی کلام پیامبر است که حجت راستین اوست. بر طبق باب دلیل اصلی حقانیت یک پیامبر اول وجود آن پیامبر و دوم آیات اوست. دوم آنکه باب تأکید نمود که بابیان باید به «مبدء امر» ناظر باشند و ایمان آوردن یا نیاوردن مردم به ظهور بعد را ملاکی برای قبول یا رد او بحساب نیاورند بلکه کلام الهی را بشناسند و به آن ایمان آورند حتی اگر همه دنیا به تمسخر و آزار موعود قیام کنند. سوم آنکه بهیچوجه مندرجات نوشته های باب را به شرطی برای تعیین حقانیت موعود تبدیل نکنند و در نتیجه برای قضاوت در مورد حقانیت موعود نتها به خود موعود و آیات او نظر کنند و نه هیچ چیز دیگر.&lt;ref name=":15" /&gt;

به همین دليل باب در اثبات حقانيت خويش تنها نزول آيات از زبان و قلمش را حجت مى كيرد و مكرراً خوانندگانش را يادآور مى شود كه در اسلام هم قرآن تنها حجت راستين را خود قرآن بر مى شمارد و آن را كافى مى داند و نياز به دليل ديگرى را انكار مى كند. مهمترين كتاب استدلالى باب در اثبات ظهور خويش دلائل السبعه است كه در آن به هفت دليل ثابت مى كند كه آيات و كلام الهى تنها حجت پيامبر راستين است. اما باب تا بجائى بيش رفت كه نه تنها دليل اصلى حقانيت خود را نوشته‌ها و مفاهیم نوآور آن باز خواند بلكه حتى در كتاب بيان فارسى روايت معجزه در حق خودش را حرام كرد تا آنكه پيروان او به فرهنگ خرد-ستيز جادو و جنبل منحط نشوند: «و من يروى معجزة بغيرها فلاحجة له» &lt;ref name=":23000"&gt;بيان فارسى ۶:۸&lt;/ref&gt;. در عين حال بيان فارسى از اين هم فراتر مى رود و تأکید می‌کند که برای شناسانی یک پیامبر نمی توان و نبايد بر اساس گفته‌هاى دين گذشته و ظاهر كتاب آسمانى قبل براى آن ظهور شرط و شروطى تعيين نمود.

بنابراين باب بارها مى گويد كه خدا را بايد بخدا شناخت (حديث اعرفوا الله بالله) و اين را به اين معنا مى گيرد كه بايد تنها و تنها به خود پيامبر و آنگاه به نزول آيات توسط او توجه كرد و ملاك شناسائى پيامبر را صرفاً همين عامل دانست و هيج برداشت و تفسيرى از كتاب آسمانى گذشته را نبايد بعنوان ملاك و ميزان و شرط و علامتى براى ظهور بعد قرار داد. &lt;ref name=":82000"&gt;بيان فارسى ۷:۱۱، توقيع ملا بقر&lt;/ref&gt; علت اين مطلب را باب اينكونه توضيح مى دهد كه اولاً كلام الهى داراى معانى باطنى است و جز پيامبر بر آن معانى واقف نيست و بدين ترتيب نمى توان برداشتهاى ظاهرى از كتاب الهى را بعنوان شرط و ميزانى براى حقانيت پيامبر بعد در نظر گرفت. &lt;ref name=":80000"&gt;بيان فارسى ۲:۲&lt;/ref&gt; دوم آنكه خداوند و پيامبرش به هيج شرط و شروطى محدود نمى شوند بلكه شرط و ميزان خود آنها هستند و پيامبر مظهر يفعل ما يشاء است. &lt;ref name=":22000"&gt;بیان فارسی ۴:۶، توقیع ملا باقر&lt;/ref&gt; سوم آنکه کلام كتاب اسمانى قبل به اين علت مشروع است كه توسط پيامبرى كه قوه تنزيل دارد نوشته شده است و پيامبر بعد همان پيامبر گذشته است و بنابراين نمى‌توان به توسط كلام قبلى او بر خود او كه تنزيل آيات مى كند اعتراض نمود. &lt;ref name=":31000"&gt;بيان فارسى ۲:۱&lt;/ref&gt; چهارم آنكه خداوند بخاطر آزادى بشر همواره او را به امتحان مى گذارد و در نتیجه هر کتابی در مورد ظهور بعد مطالب گوناگونی بيان مى كند كه ظاهر آن مى‌تواند با باطن آن در تضاد باشد. در نتيجه بجاى اعتماد به برداشت خود يا علماى سنت پرست از كتاب آسمانى بايد به نفس ظهور و حجيت آيات توجه كرد. &lt;ref name=":51000"&gt;بيان فارسى ۷:۱۱&lt;/ref&gt; پنجم آنكه خداوند گاهى كلامش مبتنى بر بداء است يعنى به اراده خود عكس آنچه كه قبلاً گفته است را انجام مى دهد و بدين جهت نبايد به اتكاى هيچ گفته‌اى در أئين قبل از پذيرش پيامبر بعد محروم شد. &lt;ref name=":35000"&gt;بيان فارسى ۴:۳&lt;/ref&gt;

مطالب بالا صدها بار و به شكلهاى گوناگون در نوشته هاى باب ظاهر مى گردد. بعنوان مثال يك بخش از بيان فارسى از ديگر بخشها متمایز می‌گردد چرا که در آن بخش باب دستور مى دهد كه بابيان آن بخش را هر ۱۹ روز يكبار بخوانند تا پيام آن را هركز فراموش نكنند. موضوع اين باب اين است كه تنها دليل حقانيت پيامبر نزول آيات است و نه مسائل ديگر و همينكه ديدند كسى آيات نازل مى كند بدون گفتن چون و چرا بايد به او ايمان آورند:&lt;blockquote&gt;اكر كسى بغير آيات الله احتجاج كند بر حقيت نقطه بيان محتجب مانده... لهذا حجت را واحد قرار داده لعل يوم ظهور من يظهره الله در حق او لم و بم گفته نشود... و آنقدر بر بصيرت نيستيد كه بدانيد غيرالله نمى تواند آيه نازل فرمايد همين قدر كه دیدید اين نوع حجت ظاهر شده يقين كنيد كه اين همان حقيقت اوليه است كه در صدر اسلام خداوند بر او قرآن را نازل فرموده و حال هم خواسته بر او نازل فرمايد. اگر در حجت دين خود موقن بوديد اين امر را تعقل مى كرديد... و كافى است كل اهل بيان را اگر در اين حكم عمل نمايند در نجات ايشان يوم قيامت &lt;ref name=":23000" /&gt;&lt;/blockquote&gt;اما همه اين مطالب بصورت فشرده در توقيع ملاباقر كه يكى از حروف حى بود آمده است. وى از شرايط و علائم و زمان ظهور موعود بيان از باب پرسش نمود. در پاسخ، باب بيان مى‌كند كه نفس اين سؤال گناهى است بزرگ و اگر او از حروف حى نبود بخاطر اين گناه براى او تعيين مجازات مى كرد چرا كه من يظهره‌الله را بايد صرفاً توسط خودش شناخت و نه هيج شرط و توصيف و علامت و گواهى ديگر. در اينجا سه قسمت اين توقيع نقل مى شود. باب مى كويد كه مبادا مبادا كه بتوسط واحد بيانى (يعنى باب و حروف حى) از شناسائى من يظهره الله محتجب شوى و مبادا مبادا كه بخاطر مندرجات بيان از عرفان او محروم گردى زيرا بيان کلمات قبلی خود اوست. به عبارت دیگر باب می‌گوید که اگر خود باب و همه حروف حی یک مدعی را انکار کنند يك بابى راستين نباید به حرف آنان توجه کند بلکه باید صرفاً به نفس او و آیات او نظر کند. همینطور هیچ گفته بیان نباید بعنوان دلیلی برای رد یک مدعی بکار رود. یعنی ظهور موعود را باید تنها و تنها بخودش و به کلماتش شناخت و نه هیچ چیز دیگر. در بیان بعد باب این اصل را که من یظهره‌الله را نمی توان توسط مندرجات بیان مشروط به شرطی کرد جوهر بیان می‌نامد. در قسمت آخر باب تأکید می‌کند که در زمان ظهور موعود همه بابیان در هر مقامی که باشند مساوی می‌شوند و دیگر هیچیک مقامی نخواهند داشت و از بزرگترین تا بیسواد ترین بابی همه یکسان می‌شوند و به حرف هیچیک در پذیرش یا رد دعوی موعود نباید توجه کرد.&lt;ref name=":15" /&gt;&lt;blockquote&gt;ایاك ایاك یوم ظهوره ان تحتجب بالواحد البيانية فان ذلك الواحد خلق عنده و ایاک ایاک ان تحتجب بکلمات مانزلت فی البیان فانها کلمات نفسه فی هیکل ظهوره من قبل.&lt;/blockquote&gt;&lt;blockquote&gt;و قد كتبت جوهرة فى ذکره و هو انه لا یستشار باشارتی و لا بما ذکر فی البیان. بلی و عزته تلك الكلمة عند الله اكبر عن عبادة ما على الارض اذ جوهر کل العبادة ینتهی الی ذلك. فعلی ما قد عرفت الله فاعرف من يظهره الله فانه اجّل و اعلی من ان یکون معروفاً بدونه او مستشیراً باشارة خلقه.&lt;/blockquote&gt;&lt;blockquote&gt;اذا يوم من يظهره الله كل من على الأرض عنده سوآء. فمن يجعله نبّیاً كان نبيّاً من اول الذى لا اوّل له الى آخر الذى لا آخر له، لانّ ذلك ما قد جعله الله. و من يجعله وليّاً فلك كان وليّاً فی کل العوالم فان ذلك ما قد جعله الله. لانّ مشية الله لن يظهر الا بمشيّته و ارادة الله لم یظهر الا بارادته&lt;/blockquote&gt;می بینیم که بیان فارسی مفهوم انتظار و منطق انتظار را بکلی واژگون می‌سازد.
===[[من یظهره‌الله]]===
از بنیادی‌ترین آموزه‌های [[سید علی‌محمد باب|سید علی‌محمد باب]] این نکته است که نتیجه و ثمره آیین او باید شناخت و ایمان به «مَن یُظهره الله» (به معنی: کسی که خداوند او را ظاهر می‌کند)، موعود آئین بابی باشد. نوزده سال بعد از دعوت باب، [[بهاءالله]] در سال ۱۸۶۳ در جمع یارانش و بعدتر در سال ۱۸۶۶ بصورت عمومی تر ادعای من یظهره اللهی کرد&lt;ref name="autogenerated32"&gt;Smith, Peter (2000). "He whom God shall make Manifest". A concise encyclopedia of the Bahá'í Faith. Oxford: Oneworld Publications. pp. 180–181. ISBN 1-85168-184-1.&lt;/ref&gt; و اکثریت عظیم بابیان به وی ایمان آوردند.&lt;ref name="Balyuzi 19732"&gt;*{{cite book|title=The Báb: The Herald of the Day of Days|last=Balyuzi|first=Hasan|publisher=George Ronald|year=1973|isbn=978-0-85398-054-4|location=Oxford, UK|pages=|language=English}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=":142"&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=Iran: A Modern History|نام خانوادگی=Amanat|نام=Abbas|ناشر=Yale University Press|سال=2017|شابک=0300112548, 9780300112542|مکان=|صفحات=246|زبان=English}}&lt;/ref&gt;

یکی از چشمگیر ترین و شگفت انگیزترین ویژگیهای آثار سه سال پایانی رسالت باب از جمله بیان فارسی اینست که بر خلاف کتابهای اسمانی گذشته که تنها در مواردی انگشت شمار آنهم با رمز و تلویح از ظهور موعود آینده سخن گفته اند، بیان فارسی از آغاز تا به پایان سرتاسر بحث در باره من یظهره الله است. بابی وجود ندارد که در آن من یظهره‌الله مورد بحث قرار نگیرد. اصلاً همه احکام بیان فارسی بعنوان وسیله و سمبلی از لزوم قبول [[من یظهره‌الله]] مطرح می‌شوند. یعنی آئین بابی هویتش اساساً آماده سازی بابیان برای ظهور [[من یظهره‌الله]] است. مثلاً از آموزه های آئین بابی اینست که باید به پرسش و ندای مردم پاسخ داد چرا که منظور اینست که وقتی [[من یظهره‌الله|من یظهره الله]] دعوت به دیانت خود می‌کند همه بابیان او را اجابت کنند. یا بابیان نباید باعث حزن احدی شوند و این به این خاطر است که یاد گیرند که در زمان ظهور [[من یظهره‌الله|من یظهره الله]] اگر او را قبول نمی کنند لا اقل باعث حزن او نشوند. پیام بیان فارسی تنها با پیام یک پیامبر دیگر شباهت دارد و آن یحیی تعمید دهنده است که بخاطر نزدیکی ظهور مسیح همه مباحثش در حول ظهور ملکوت خدا بود.&lt;ref name=":152"&gt;{{یادکرد وب|عنوان=باب و آئین بابی|نشانی=https://user-hrqc9mo.cld.bz/Persian-Publications/bb-w-ay-yn-bby|بازبینی=2019-04-28|نویسنده=نادر سعیدی|کد زبان=fa|تاریخ=2018-74-78}}&lt;/ref&gt;

پیام سرتاسر آثار باب در باره ظهور [[من یظهره‌الله]] اینست که او را به شرط و شروطی نمی توان مشروط کرد. تنها باید او را به خودش و به آیاتش شناسائی نمود.&lt;ref name=":302"&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=Gate of the Heart: Understanding the Writings of the Báb|نام خانوادگی=Saiedi|نام=Nader|ناشر=Wilfrid Laurier University|سال=2008|شابک=978-1-55458-056-9|مکان=Canada|صفحات=290-291|زبان=English}}&lt;/ref&gt; آثار باب منطق حجیت و انتظار را دگرگون ساخت. باب بارها می‌گوید که خدا را باید بخدا شناخت &lt;ref name=":62000"&gt;حدیث اعرفوا الله بالله&lt;/ref&gt; و این را به این معنا می‌گیرد که باید تنها و تنها به خود پیامبر و آنگاه به نزول آیات توسط او توجه کرد و ملاک شناسائی پیامبر را صرفاً همین عامل دانست و هیج برداشت و تفسیری از کتاب آسمانی گذشته را نباید بعنوان ملاک و میزان و شرط و علامتی برای ظهور بعد قرار داد. &lt;ref name=":64000"&gt;بیان فارسی ۷:۱۱، توقیع ملا باقر&lt;/ref&gt;

همه این مطالب بصورت فشرده در توقیع ملاباقر که یکی از حروف حی بود آمده است. وی از شرایط و علائم و زمان ظهور موعود بیان از باب پرسش نمود. در پاسخ، باب بیان می‌کند که نفس این سؤال گناهی است بزرگ و اگر او از حروف حی نبود بخاطر این گناه او را مجازات می‌کرد چرا که من یظهره الله را باید صرفاً توسط خودش شناخت و نه هیج شرط و توصیف و علامت و گواهی دیگر. در این توقیع باب می‌گوید که مبادا مبادا که بتوسط واحد بیانی (یعنی باب و حروف حی) از شناسائی من یظهره الله محتجب شوی &lt;ref name=":302" /&gt; و مبادا مبادا که بخاطر مندرجات بیان از عرفان او محروم گردی زیرا بیان کلمات قبلی خود اوست. به عبارت دیگر باب می‌گوید که اگر خود باب و همه حروف حی یک مدعی را انکار کنند یک بابی راستین نباید به حرف آنان توجه کند بلکه باید صرفاً به نفس او و آیات او نظر کند.&lt;ref name=":302" /&gt; همینطور هیچ گفته بیان نباید بعنوان دلیلی برای رد یک مدعی بکار رود.&lt;ref name=":022"&gt;{{یادکرد کتاب|نشانی=http://reference.bahai.org/fa/t/se/GPB/gpb-106.html|عنوان=قرن بدیع|نام خانوادگی=ربانی|نام=شوقی|ناشر=موسسه معارف بهائی|سال=۱۱۹۲|شابک=|مکان=کانادا|صفحات=۹۱}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=":302" /&gt;  یعنی ظهور موعود را باید تنها و تنها بخودش و به کلماتش شناخت و نه هیچ چیز دیگر.&lt;ref name=":022" /&gt;&lt;ref name=":302" /&gt;  در گفته دیگری در همان توقیع باب این اصل را که [[من یظهره‌الله]] را نمی توان توسط مندرجات بیان مشروط به شرطی کرد جوهر بیان می‌نامد و در بخشی دیگر تأکید می‌کند که در زمان ظهور موعود همه بابیان، حتی اگر مقام نبوت هم داشته باشند، مساوی می‌شوند و دیگر هیچیک مقامی نخواهند داشت و از بزرگترین تا بیسواد ترین بابی همه یکسان می‌شوند و به حرف هیچیک در پذیرش یا رد دعوی موعود نباید توجه کرد.&lt;ref name=":38000"&gt;توقیع ملا باقر&lt;/ref&gt;

البته هستند کسانی که خود را بابی می‌شمارند ولی ظهور موعود را مشروط به شرطها و زمان بخصوص می‌کنند. اما این نوع منطق منطق متداول میان شیعه است و نه منطق آثار باب. این افراد معدود ادعا می‌کنند که بیان فارسی ظهور موعود را بین سال ۱۵۱۱ و ۲۰۰۱ موکول و مشروط کرده و هرگز از نزدیکی ظهور موعود سخن نگفته است. اما این سخن باز بر مبنای منطق سنتی حجیت و انتظار است و توجه نمی کند که باب هر گونه استدلال به بیان را برای نفی مدعی نبوت بالکل نفی نموده است. این افراد بارها تکرار می‌کنند که بابیان اولیه ظهور موعود را در آینده ای بسیار دور می‌دیدند.&lt;ref name=":152" /&gt; اما این سخن به دلائل بسیاری نادرست است:

اولاً اکثریت عظیم بابیان در مدت کوتاهی همگی بهائی شده و [[بهاءالله]] را بعنوان [[من یظهره‌الله]] قبول کردند. معلوم است که پیروان باب پیام بیان را عبارت از ظهور موعودی که باید دو هزار سال بعد بیاید نمی دانستند. بعلاوه آشکار است که اکثریت بابیان بر طبق منطق نوین حجیت و انتظار که باب بر آن تأکید نمود تربیت شده بودند و در نتیجه برای اول بار در تاریخ ادیان بلافاصله پس از ظهور موعود، اکثریت پیروان آئین قبل به آئین جدید گرویدند در حالی که هنوز پس از گذشت چهارده قرن از اسلام تعداد مسیحیان از مسلمانان بیشتر است.

دوم آنکه همانطور که سران بابی از جمله نویسنده کتاب هشت بهشت نوشته اند اندکی پس از دهسال که از ظهور باب گذشت تعداد زیادی از سران بابی ادعای من یظهره اللهی نمودند.  حال این واقعیت تاریخی مسلم می‌سازد که برداشت بابیان ازجمله سران بابی از دستورات باب این بوده است که من یظهره الله بزودی و احتمالاً در سال ۹ ظهور خواهد کرد و دقیقاً بخاطر این انتظار بود که چون در سال نهم ظاهراً کسی دعوی من یظهره اللهی نکرد اکثر سران بابی خود را من یظهره الله اعلان کردند.

سوم آنکه برداشت بابیان اولیه از آثار باب ازجمله توقیع وصیت باب این بود که باب گفته است که من یظهره الله در زمان زندگی میرزا یحیی ازل ظاهر خواهد شد. &lt;ref name=":59000"&gt;نقطة الکاف ص ۲۴۴&lt;/ref&gt;

چهارم آنکه در توقیع ملاباقر که اصولاً همه توقیع در باره من یظهره الله و زمان ظهور و شرایط ظهور اوست- و بنابراین مهمترین سند در این باره است-  تأکید می‌گردد که اگر چه شرطی برای ظهور او نمی توان قائل شد ولی ملا باقر در آخر سال نهم از ظهور باب به ملاقات موعود فائز می‌شود.

پنجم آنکه بنا بر اصل آزادی انسان و امتحان او مسلماً گفتار باب در باره زمان ظهور بعد باید که مبهم و چندگونه باشد و در این مورد این ابهام و چند گونگی عمداً علاوه بر امتحان مؤمنان این قصد را هم داشته است که بابیان باز این گونه گفتار را مانند پیروان ادیان گذشته به شرط و شروطی برای محدود ساختن ظهور من یظهره الله تبدیل ننمایند. البته با این وصف نوشنه های باب مکرراً و صریحاً بر نزدیکی ظهور موعود تکیه می‌کند و سال ظهور او را اکثراً سال ۹ و گاهی سال ۱۹ معرفی می‌کند. ولی در هر هیچ جا هرگز چنین چیزی در بیان ذکر نشده است که من یظهره الله نمی تواند پیش از سال ۱۵۱۱ که معادل عدد ابجدی اسم خدا «اغیث» یا «غیاث» است ظاهر شود. بر عکس ، بیان فارسی می‌نویسد که ممکن است قبل از اغیث (۱۵۱۱) ظاهر شود («اگر شنیدید ظهوری ظاهر شد به آیات قبل از عدد اسم الله الاغیث که کل داخل شوید.»&lt;ref name=":03"&gt;  بیان فارسی ۲:۱۶&lt;/ref&gt;) ممکن است بین اغیث و مستغاث (۲۰۰۱) ظاهر شود، ممکن است بعد از مستغاث ظاهر شود («اگر نفسی بقدر تنفسی صبر بعد از دوهزار و یکسال نماید بلا شبهه در دین بیان نیست و داخل نار است الا آنکه ظهور الله ظاهر نشود»&lt;ref name=":03" /&gt;)، یا ممکن است قبل از هزار سال ظاهر شود مانند محمد که کمتر از ۶۰۰ سال از مسیح آمد &lt;ref name=":18000"&gt;بیان فارسی ۷:۱۰&lt;/ref&gt;.  در نتیجه باب در بیان فارسی می‌نویسد که ظهور من یظهر الله می‌تواند هر زمان که او اراده کند بشود و در این مورد هیچگونه حدی نمی شود قائل شد «زیرا که در این معیاری نیست» و هر وقت که ظاهر شد باید همه به او ایمان آورند:&lt;blockquote&gt;زیرا که از مبدء ظهور تا ظهور آخر خدا عالم است که تا چه حد رسد زیرا که در این معیاری نیست زیرا که فاصله بین انجیل و فرقان به الف هم نرسید زیرا که شجره حقیقت در هر حال ناظر است بخلق خود هر وقت که بیند استعداد ظهور را در مرایای افئده مسبّحین می‌شناساند خود را بکل باذن الله عز و جل. &lt;ref name=":18000" /&gt;&lt;/blockquote&gt;در گفته بالا، باب اصل اساسی خود را مطرح کرده است کمال هر ظهوری آماده شدن مردم آن ظهور برای قبول ظهور بعد است. هر پیامبری در عالم الهی به مؤمنان خود نظر می‌کند و بلافاصله پس از آنکه ببیند که یک نفر از مؤمنان استعداد ظهور بعد را یافته خود را به شکل پیامبر نوین ظاهر می‌کند. یحیی تعمید دهنده بر طبق قرآن و انجیل یک پیامبر بود و احکام تازه ای مانند غسل تعمید، روزه و ریاضتهای گوناگون را به بار آورد اما مسیح چند سال پس از او ظاهر گردید. در عربستان هم مسیحیت هیچگونه پیروزی ظاهری نداشت ولی پیامبر اسلام در آنجا ظاهر شد. باور باب اینستکه شرط و میزان و زمانی نمی توان برای هیچ پیامبری قائل شد.&lt;ref name=":152" /&gt; ششم آنکه  در موارد متعدد باب از نزدیکی ظهور بعد سخن گفته است. بعنوان نمونه در بیان عربی باب صریحاً تأکید می‌کند که من یظهره الله در سال ۹ ظاهر می‌گردد. او سال ۹ را سال رسیدن به «کل خیر» یعنی ظهور پیامبر بعدی قرار می‌دهد. باب در این گفتار بیان می‌دارد که بابیان هر وقت اسم من یظهره الله را تحت عنوان واژه قائم بشنوند باید به احترام او از جای برخیزند یعنی بصورت نمادین ایمان خود به او را قبل از ظهورش نشان دهند. آنگاه باب می‌نویسد که مراقب و منتظر تفاوت قائم و قیوم باشید یعنی ۹ سال از اول ظهور باب مراقب باشید و آنگاه در سال ۹ به کل خیر خواهید رسید&lt;ref name=":172"&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=Gate of the Heart Understanding the Writings of the Bab|نام خانوادگی=Saiedi|نام=Nader|ناشر=Wilfrid Laurier University Press|سال=2008|شابک=978-1-55458-056-9|مکان=Canada|صفحات=۳۴۸–۳۵۷|زبان=English}}&lt;/ref&gt;:&lt;blockquote&gt;فلتقومن انتم کلکم اجمعون اذا تسمعن ذکر من نظهره باسم القائم ولتراقبن فرق القائم و القیوم ثم فی سنة التسع کل خیر تدرکون&lt;/blockquote&gt;به همین ترتیب بیان فارسی به تلویح سال ظهور موعود را ۱۹ سال پس از ظهور باب می‌شمارد&lt;ref name=":172" /&gt;:&lt;blockquote&gt;و در ظهور من یظهره الله خداوند عالم است که در چه حد از سن ظاهر فرماید او را ولی از مبدء ظهور تا عدد واحد (۱۹) مراقب بوده که در هر سنه اظهار ایمان بحرفی ظاهر گردد از کل خلق که بعد از اون دیگر نتوانند اظهار ثمرات ظهور قبل را نمایند الا بظهور بعد. &lt;ref name=":11000" /&gt;&lt;/blockquote&gt;اما در توقیع ملا باقر به او بشارت می‌دهد که در پایان سال هشتم از ظهور باب او من یظهره الله را خواهد دید. این مطلب بعلاوه اسم موعود یعنی حسین را هم مشخص می‌کند:

عدّد حروف الأثبات مع تشدّد اللّام لعلّك فی ثمانية سنة يوم ظهوره تدرك لقاء اللّه ان لم تدرك اوّلاً تدرك آخره. ولكن ايقن بانّ الامر اعظم فوق كل عظيم و انٌ الذكر اكبر فوق كل كبير.

در بیان بالا باب می‌گوید که حروف اثبات را با تشدید لام بشمار (یعنی الّا الله که با تشدید لام می‌شود متشکل از ۸ حرف) که شاید در سال هشتم که زمان ظهور اوست به لقاء خداوند فائز شوی. اگر این امر در اول آن سال نشود حتماً در آخر آن سال خواهد شد.  ولی بدان که امر اعظم از هر عظیمی و اکبر از هر کبیری است. باید دانست که تفاوت عددی اعظم و عظیم و نیز اکبر و کبیر هم ۹ می‌باشد. بعلاوه الّا الله با احتساب تشدید از نظر حروف ابجد می‌شود ۱۲۸ که آنهم معادل حسین است که نام بهاء الله بود. در هر حال آشکار است که به ملا باقر مژده داده شده که او در زمان زندگی خود به دیدار من یظهره الله خواهد رسید و آنهم در انتهای سال هشتم و آغاز سال نهم. در کتاب پنج شأن نیز باب به پیرو برجسته خود عظیم بشارت می‌دهد که در سال ۹ ظهور ظاهر خواهد شد.&lt;ref name=":152" /&gt;

هفتم آنکه اگر چه باب از سال مستغاث در رابطه با ظهور موعود سخن گفته اما این مطلب هم رمزی از این است که مستغاث یا ۲۰۰۱ در عرض ۱۹ سال تحقق می‌یابد. این مطلب عصاره نوشته باب در مورد هیاکل واحد در کتاب پنج شأن است که در آن اسم مستغاث در هیکل نوزدهم بظهور می‌پیوندد. بعلاوه در توقیع احمد ازغندی باب صراحتاً هر یک از این ۱۹ هیکل را معادل یک سال می‌گیرد.  اما اینکه چرا باب ظهور موعود را با نام مستغاث و مشتقات آن مانند غیاث ارتباط می‌دهد علتش آن است که ظهور من یظهر ه الله اعظم ظهور و تجلی خدا بر عالم است و چون مستغاث بگفته باب از نظر عددی در حروف ابجد بزرگترین اسم خداست («و هیچ اسمی اعلی عدداً از اسم مستغاث نیست در رتبه اسماء») &lt;ref name=":18000" /&gt; در نتیجه ظهور موعود بخاطر بزرگیش بصورت سمبلیک با مستغاث همانند می‌شود که بقول باب آن زمان زمان زمان فریادرسی (الغوث) است. ولی البته باید به یاد داشت که از نظر باب ۵۰ هزار سال قیامت (بر طبق قرآن) در مدت کوتاهی در زمان او از جمله در عرض پنج سال اولیه ظهور او طی شد. پس طی ۲۰۰۰ سال در نه یا نوزده سال هم آسان است.&lt;ref name=":152" /&gt;

هشتم آنکه حتی اگر تصور کنیم نوشته های باب برای ظهور موعود شرط و شروطی قائل شده است (که همه آثار باب طرد مطلق این فرض است) باز این مطلب کوچکترین ستیزی با دعوی [[بهاءالله]] ندارد. عین این اعتراص بر خود باب توسط شیعیان وارد شد که می‌گفتند ظهور او خلاف با احادیث صورت گرفته است. یکی از پاسخهای باب به این اعتراض را می‌توان کلمه به کلمه در باره ستیز ظاهری برخی گفته هاب باب با ظهور بهاء الله تکرار کرد یعنی آنکه اولاً معنا را تنها موعود می‌داند و دوم آنکه بداء شد. باب می‌نویسد:&lt;blockquote&gt;اگر خواهی نظر در بحار نموده و آنچه احادیث بر خلاف می‌بینی بچند طرز جواب خود را داده. اول آنکه عرض کن بر حجت که مراد را غیر از حجت نمی داند... و ثالث آنکه از برای خداوند بداء بوده و حق است چه بسا بداء واقع شده. &lt;ref name=":61000"&gt;دلائل السبعه ۵۱&lt;/ref&gt;&lt;/blockquote&gt;
==پیوند به بیرون==

*[http://www.bahai.org/fa/the-bab/life-the-bab زندگی باب] (پیوندی دیگر از زندگی [https://www.bahaisofiran.org/a-worldwide-faith-from-iran/a-brief-history-of-the-faith/the-bab سید علی محمد باب])
*[http://www.bahai.org/fa/the-bab/ سید علی محمد باب] (پیوندی دیگر از [https://www.bahaisofiran.org/a-worldwide-faith-from-iran/a-brief-history-of-the-faith/the-bab سید علی محمد باب])
*[http://www.bahai.org/fa/the-bab/shrine آرامگاه باب]
*[http://www.bahai.org/fa/the-bab/quotations گزیده‌ای از آثار باب]
*[https://www.oceanoflights.org/fa/The-Bab-Introduction-Bahai-Writings.htm مقدمه ای بر آثار حضرت باب]
*[http://www.bahai.org/fa/the-bab/babi-movement جنبش بابی] (پیوندی دیگر از [https://www.bahaisofiran.org/%D8%AF%D9%88%D8%B1%D8%A7%D9%86_%D8%A8%D8%A7%D8%A8%DB%8C جنبش بابی])
*[http://reference.bahai.org/fa/t/o/HB/ کتابی جامع از زندگی، آثار و آموزه‌های باب]
*[https://user-hrqc9mo.cld.bz/Persian-Publications/bb-w-ay-yn-bby باب و آئین بابی، مقاله‌ای از دکتر نادر سعیدی]
*[https://persianbahaimedia.org/33832/%D8%A2%D8%A6%D9%8A%D9%86-%D8%A8%D9%87%D8%A7%D8%A6%D9%89-17-%D8%B3%DB%8C%D8%AF-%D8%B9%D9%84%DB%8C-%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF-%D8%A8%D8%A7%D8%A8%D8%8C-%D8%A8%D9%86%D9%8A%D8%A7%D9%86-%DA%AF%D8%B0%D8%A7/ سید علی محمد باب، بنیان گذار آئین بابى]
*[https://www.youtube.com/watch?v=-0IAoDA8vg0 بامداد تابان] (فیلمی به مناسبت [http://bicentenary.bahai.org/fa/ دویستمین سالگرد تولد] باب)
*[https://www.aasoo.org/fa/monthly/2418 باب؛ دویست سال بعد] ([https://www.aasoo.org/fa/file/10332/download?token=HO0vsGpe مجموعه‌ای از مقالات] از سایت آسو به مناسبت دویستمین سالگرد تولد باب)
*[https://www.bahaisofiran.org/%D8%AF%D9%88%DB%8C%D8%B3%D8%AA%D9%85%DB%8C%D9%86_%D8%B3%D8%A7%D9%84_%D8%AA%D9%88%D9%84%D8%AF_%D8%AD%D8%B6%D8%B1%D8%AA_%D8%A8%D8%A7%D8%A8 دویستمین سال تولد باب]

==جستارهای وابسته==
*[[سید علی محمد باب]]
*[[آثار سید علی‌محمد باب|آثار سید علی محمد باب]]
*[[من یظهره‌الله]]
*[[آئین بهائی]]
*[[بهاءالله]]

==منابع==
&lt;references /&gt;</text>
      <sha1>8bnfw7752oe0d92vpvwdmrg465cx00h</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>آثار سید علی‌محمد باب</title>
    <ns>0</ns>
    <id>181</id>
    <revision>
      <id>670</id>
      <parentid>433</parentid>
      <timestamp>2020-07-31T00:02:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Peyman9</username>
        <id>4</id>
      </contributor>
      <origin>670</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="48532" sha1="82rfa93k2sf3ciygzfbm2ipnr7ea1o8" xml:space="preserve">{{بهائی}}
[[سید علی‌محمد باب|سید علی محمد شیرازی]] در بیان فارسی در [[سید علی‌محمد باب|باب]] یازده از واحد ششم آثار خود را مشتمل بر ۵۰۰٬۰۰۰ آیه برآورد کرده‌است.&lt;ref name="Lawson"&gt;[https://bahai-studies.ca/wp-content/uploads/2014/05/2.4-Lawson.pdf Interpretation as Revelation: The Quran Commentary of the Bab, Todd Lawson. Published in the Journal of Bahai Studies, vol.2, number4(1990).]&lt;/ref&gt; از آنجا که بیان فارسی در سال چهارم (۱۸۴۷–۱۸۴۸ میلادی) از رسالت شش ساله [[سید علی‌محمد باب|باب]] نگاشته شده مقدار آثار وی باید بیشتر از این مقدار باشد باشد.&lt;ref&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=Gate of the Heart Understanding the Writings of the Bab|نام خانوادگی=Saiedi|نام=Nader|ناشر=Wilfrid Laurier University Press|سال=2008|شابک=978-1-55458-056-9|مکان=Canada|صفحات=35|زبان=English}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{یادکرد دانشنامه|نام خانوادگی=MaxEoin|نام=Denis|مقاله=BAYĀN (2)|دانشنامه=Encyclopaedia Iranica|جلد=3|سال=1988|صفحه=878-882|نشانی=http://www.iranicaonline.org/articles/bayan-declaration-elucidation-term-applied-to-the-writings-of-the-bab-q|زبان=English}} {{یادکرد وب|نام خانوادگی=electricpulp.com|کد زبان=en|وبگاه=www.iranicaonline.org|نشانی=http://www.iranicaonline.org/articles/bayan-declaration-elucidation-term-applied-to-the-writings-of-the-bab-q|عنوان=BAYĀN (2) – Encyclopaedia Iranica|بازبینی=2018-08-04}}&lt;/ref&gt;

==تقسیم بندی آثار سید علی‌محمد باب==
نادر سعیدی استاد دانشگاه کالیفرنیا در لس آنجلس در کتاب «باب‌الفؤاد» که به بررسی جامع آثار [[سید علی‌محمد باب|باب]] می‌پردازد آثار وی را به سه دسته کلی تقسیم می‌کند که این تقسیم‌بندی تا حدودی ترتیب زمانی آن آثار نیز بوده‌است.&lt;ref&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=Gate of the Heart: Understanding the Writings of the Bab|نام خانوادگی=Saiedi|نام=Nader|ناشر=Wilfrid Laurier University Press|سال=2008|شابک=978-1-55458-056-9|مکان=Canada|صفحات=27-28|زبان=English}}&lt;/ref&gt; اولین مرحله از آثار [[سید علی‌محمد باب|باب]] بیشتر معطوف به تفسیر سوره‌ها یا آیات قرآنی است.&lt;ref name=":4"&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=Gate of the Heart: Understanding the Writings of the Bab|نام خانوادگی=Saiedi|نام=Nader|ناشر=Wilfrid Laurier University Press|سال=2008|شابک=978-1-55458-056-9|مکان=Canada|صفحات=30-32|زبان=English}}&lt;/ref&gt; مشهورترین این آثار تفسیر سوره یوسف است که از طریق آن [[سید علی‌محمد باب|باب]] اول بار دعوی خود را آشکار نمود و آئین بابی متولد گردید.&lt;ref name=":4" /&gt; [[بهاءالله]] از این اثر به عنوان اولین و بزرگترین کتاب‌ها یاد می‌کند و [[شوقی افندی]] آن را قرآن دوران بابی می‌داند.&lt;ref name="Lawson" /&gt; اما این اثر اولین نوشته [[سید علی‌محمد باب|باب]] نیست بلکه اولین نوشته او پس از آغاز دعوتش است.&lt;ref name=":5"&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=Gate of the Heart: Understanding the Writings of the Bab|نام خانوادگی=Saiedi|نام=Nader|ناشر=Wilfrid Laurier University Press|سال=2008|شابک=978-1-55458-056-9|مکان=Canada|صفحات=30|زبان=English}}&lt;/ref&gt; به عنوان مثال قبل از آن [[سید علی‌محمد باب|باب]] نوشتن تفسیری بر سوره بقره را آغاز کرده بود.&lt;ref name=":5" /&gt; اما این تفسیر از دو بخش تشکیل می‌شود که بخش اول از آغاز سال ۱۲۶۰ هجری قمری شروع و در انتهای سال به پایان رسیده‌است در حالیکه بخش دوم همگی پس از آغاز دعوتش بوده‌است.&lt;ref name=":5" /&gt; دسته دوم بیشتر آثار فلسفی است که در آن به بحثهای مابعدالطبیعه و الهیات تأکید می‌گردد.&lt;ref name=":6"&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=Gate of the Heart: Understanding the Writings of the Bab|نام خانوادگی=Saiedi|نام=Nader|ناشر=Wilfrid Laurier University Press|سال=2008|شابک=978-1-55458-056-9|مکان=Canada|صفحات=32-35|زبان=English}}&lt;/ref&gt; از مهم‌ترین این آثار صحیفه عدلیه، توقیع میرزا سعید (جواب سؤالهای ثلاثه)، تفسیر هاء، فی الغناء، شرح دعاء غیبت، و اثبات نبوت خاصه است.&lt;ref name=":6" /&gt; برخی از تفاسیر [[سید علی‌محمد باب|باب]] نیز مانند تفسیر کوثر و والعصر که در این مرحله نوشته شده‌اند به این نوع مباحث تأکید می‌کنند.&lt;ref name=":6" /&gt; آثار دو مرحله اول بیشتر در سه سال اول رسالت [[سید علی‌محمد باب|باب]] نوشته شده‌اند.&lt;ref name=":7"&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=Gate of the Heart: Understanding the Writings of the Bab|نام خانوادگی=Saiedi|نام=Nader|ناشر=Wilfrid Laurier University Press|سال=2008|شابک=978-1-55458-056-9|مکان=Canada|صفحات=29|زبان=English}}&lt;/ref&gt; مرحله سوم آثار [[سید علی‌محمد باب|باب]] مرحله تشریع است که در آن تعالیم اجتماعی و احکام بابی به عنوان یک دیانت نوین مورد بررسی قرار می‌گیرد.&lt;ref name=":8"&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=Gate of the Heart: Understanding the Writings of the Bab|نام خانوادگی=Saiedi|نام=Nader|ناشر=Wilfrid Laurier University Press|سال=2008|شابک=978-1-55458-056-9|مکان=Canada|صفحات=35-36|زبان=English}}&lt;/ref&gt; بیان فارسی، بیان عربی، دلائل سبعه، لوح خطاب به ملا باقر، کتاب الاسماء و کتاب پنج شأن جزو این گروه هستند.&lt;ref name=":8" /&gt; کتاب بیان فارسی ام‌الکتاب آئین بابی است، که [[سید علی‌محمد باب|باب]] در آن خود را موعود اسلام و پیامبری جدید معرفی می‌کند، شریعت اسلام را منسوخ اعلام می‌کند و قوانین و احکام جدیدی وضع می‌کند با این هدف که مردم برای پذیرش موعودی جهانی که پس از وی می‌آید آماده شوند، وی از این موعود با نام من یظهره الله یاد می‌کند.&lt;ref name=":8" /&gt; پس آثار [[سید علی‌محمد باب|باب]] از سه مرحله تشکیل می‌شود: اول تنزیل به عنوان تفسیر، دوم تنزیل به عنوان تبیین فلسفی، و سوم تنزیل به عنوان تشریع.&lt;ref name=":7" /&gt;

===تنزیل بعنوان تفسیر===
باب بسیاری از سوره های قرآنی مانند بقره، یوسف، کوثر، والعصر، و انشراح را مفصلاً تفسیر کرده است. اما به رغم تنوع این مباحث، همه تفاسیر [[سید علی‌محمد باب|باب]] منطق خاصی از تفسیر را به ارمغان می‌آورد. کلام الهی به باور [[سید علی‌محمد باب|باب]] دارای معانی نامحدود است و این معانی در پرتو منظر و درجه درک خواننده خود را جلوه گر می‌سازد. اما همه این معانی در یک سطح نمی باشند.&lt;ref name=":42"&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=Gate of the Heart: Understanding the Writings of the Bab|نام خانوادگی=Saiedi|نام=Nader|ناشر=Wilfrid Laurier University Press|سال=2008|شابک=978-1-55458-056-9|مکان=Canada|صفحات=30-32|زبان=English}}&lt;/ref&gt; بلکه بالاترین و عمیق ترین معنی زمانی خود را جلوه می‌دهد که خواننده در مشعر فؤاد بوده و از ساکنان پهنه لاهوت باشد. در این مرحله خواننده اصلی ترین معنا را درک می‌کند. ویژگی این تفسیر متعالی این است که خواننده در کلام الهی تنها و تنها صرف تجلی حق را می‌بیند. در نتیجه او در کلام الهی سوره ها و بخشها و جملات و کلمات و حروف گوناگون نمی بیند بلکه همه کلام الهی را نقطه ای واحد می‌بیند و آن وحدت چیزی جز تجلی حق، یعنی حقیقت هستی و حقیقت کلمه الهی و حقیقت پیامبران، نیست. اینجاست که هنر تفسیر به کشف حقیقت اشیاء و کلمات و مفاهیم می‌پردازد و در همه چیز نور خدا را می‌بیند. در چنین برداشتی از کلام الهی نه تنها همه آیات و سوره های قرآن بازتاب حقیقت هستی یعنی تجلی خداست بلکه قرآن و انجیل و تورات و دیگر کتابهای آسمانی نیز همگی یکی می‌شوند و در آنها تغایری دیده نمی شود و در نتیجه شکوهمندترین و حقیقی ترین پیام یا معنای همه کتابهای آسمانی تقدس همه چیز و همه کس و لزوم ورود به مشعر فؤاد است.&lt;ref name=":42" /&gt; بعنوان مثال، [[سید علی‌محمد باب|باب]] در تفسیر سوره کوثر بیان می‌کند که اگر در ارض لاهوت منزل گیری و این سوره را بخوانی یقین می‌یابی که همه حروف این سوره یک حرف است و تمامی تغایر الفاظ و معانیش به نقطه واحد بر می‌گردد چه که اینجا مقام فؤاد است و خدا عناصر این آب کوثر را بگونه ای آفریده که همه در آن واحد آتش و هواء و آب و خاک هستند یعنی چیزی نیستند جز صرف  تجلی الهی:&lt;blockquote&gt;ان كنت سكنت فی ارض اللٌاهوت و قرئت تلك السّورة المباركة فی البحر الاحدية وراء قلزم الجبروت فايقن انٌ كل حروفها حرف واحدة وكل تغاير الفاظها ومعانيها ترجع الی نقطة واحدة لانٌ هنالك مقام الفؤاد و مشعر التوحيد قد خلق الله عناصره من ماء كوثر واحدة كله نار كله هواء كله ماء كله تراب كله انية الكبريائية و اعطائية الصمدانية وكوثرية المتجلٌية. &lt;/blockquote&gt;از این روست که در تفسیر [[سید علی‌محمد باب|باب]] از آیات قرآنی هر واژه ای در نهایت توصیف حقیقت هستی است و آن حقیقت هم ظهور اسماء و صفات خدا در همه چیر است و آنهم خود کلمه الهی است که به شکل پیامبران و اولیای الهی ظاهر می‌گردد. از این رو کلام الهی در واقع توصیف خودش است که حقیقت همه چیز می‌باشد. تقسیر سوره یوسف این مطلب را بگونه هائی حیرت انگیز بیان می‌دارد. اگر چه این کتاب تفسیر آیات قرآن است اما خود این تفسیر نیز بزبان آیات نوشته شده است یعنی وحی و تنزیل خود را به شکل تفسیر در می‌آورد. اما در اینجا آنکه تفسیر می‌کند همان است که متن کتاب مورد تفسیر را نوشته، و در عین حال نه تنها مفسر و نویسنده یکی هستند بلکه هردو خود همان نوشته و همان تفسیر می‌باشند یعنی نویسنده، نوشته، مفسر و تفسیر همگی یک حقیقتند. به عبارت دیگر قرآن ذکر خداست که توسط مشیت اولیه یا ذکر نوشته شده است ولی تفسیر سوره یوسف هم ذکر خداست و توسط [[سید علی‌محمد باب|باب]] که همان ذکر است نوشته شده است.&lt;ref name=":42" /&gt;
===تنزیل بعنوان فلسفه و الهیات===
دومین نوع آثار [[سید علی‌محمد باب|باب]] که معمولاً متعاقب و گاهی همزمان با مرحله تفسیری نوشته شده است بیشتر به بررسی مباحث فلسفی در مورد حقیقت هستی می‌پردازد. از مهمترین این آثار صحیفه عدلیه بزبان فارسی و توقیع میرزا سعید به عربی است. توقیع مزبور پاسخ به سه سؤال در باره مفهوم بسیط الحقیقه، قدم و حدوث، و اصل " از واحد تنها واحد صدور می‌یابد" پاسخ می‌دهد.  در همه این مباحث فلسفی، [[سید علی‌محمد باب|باب]] بر استعلای خدا تأکید می‌کند و بر این اصل که خدا مشیت را بتوسط خود مشیت خلق کرده و همه چیز را به علیت مشیت خلق می‌کند تصریح می‌کند. پیام این مباحث در نهایت، وحدت همه هستی است یعنی همه چیز بازتابی از مشیت خداست که حقیقت اشیاء را تشکیل می‌دهد. به عبارت دیگر همان مفهومی که قبلاً از طریق منطق تفسیر بازگو شده بود اکنون به شکل گفتار فلسفی و الهیات در می‌آید. اینکه حقیقت همه چیز بازتابی از اسماء و صفات خداست نه به معنای وحدت وجود و یکی بودن حق و خلق بلکه بر عکس بمعنای استعلای مطلق ذات الهی از هر اسم و صفتی است و در بارگاه ذات حق اصلاً خلقی وجود نداشته و ندارد چه رسد به آنکه با آن یکی باشد. اما هستی بازتاب تجلی مشیت الهی است و نه ذات الهی. این مشیت حقیقت همه پیامبران است و بعنوان نقطه که سرچشمه همه چیز است بی انکه خود تعینی محدود داشته باشد ذکر می‌گردد.&lt;ref name=":62"&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=Gate of the Heart: Understanding the Writings of the Bab|نام خانوادگی=Saiedi|نام=Nader|ناشر=Wilfrid Laurier University Press|سال=2008|شابک=978-1-55458-056-9|مکان=Canada|صفحات=32-35|زبان=English}}&lt;/ref&gt;

اما در میان دهها مبحث گوناگون که در اینگونه آثار [[سید علی‌محمد باب|باب]] مطرح می‌گردد دو موضوع اهمیت ویژه ای داشته و بسیاری از آثار [[سید علی‌محمد باب|باب]] بر این دو موضوع تأکید می‌کنند. این دو موضوع یکی بحث در باره شئون آیات است و دیگر بحث در باره مراتب سبعه خلقت.&lt;ref name=":62" /&gt;

آثار [[سید علی‌محمد باب|باب]] همگی خود را براساس تقسیم بندی کلام الهی به چهار شأن تعریف و توصیف می‌کنند. این چهار شأن عبارتند از آیات، مناجات، تفسیر، و اجوبه یا مباحث علمیه. آیات کلامی است که خدا در آن مستقیماً سخن می‌گوید. قرآن همگی به زبان آیات است. ادعیه یا مناجات کلام الهی است که از زبان خلق خطاب به خدا بیان می‌شود. دعاهای پیامبر اسلام به این شأن بیان شده اند. تفسیر در واقع توضیح آیات است و کلام امامان اساساً چنین است. به باور باب، مباحث علمیه در واقع تشریح روح مناجات است چه که هدف این مباحث نشان دادن حقیقت روحانی هستی است که توجه به این حقیقت روحانی وجود عصاره دعا و مناجات است. ابواب به این شأن می‌پردازند. آثار [[سید علی‌محمد باب|باب]] به هر این چهار شأن نوشته شده است و بعلاوه بزبان فارسی هم که در دنیای اسلام سابقه نداشته ظاهر شده است و در نتیجه بعنوان شأن پنجم مطرح می‌گردد. در تفسیر سوره کوثر [[سید علی‌محمد باب|باب]] به تفصیل توضیح می‌دهد که چهار نهر بهشت همین چهار شأن کلام الهی است که از قلم الهی جاری می‌گردد.  اما سبب آنکه [[سید علی‌محمد باب|باب]] برای این تقسیم بندی اینقدر اهمیت قائل است تأکید وی بر مفهومی فلسفی است. دو شأن تفسیر و مباحث علمیه فروع و بازتابی از دو شأن اصلی یعنی آیات و مناجات است. اما آیات و مناجات بیانگر حقیقت مقام پیامبران یعنی دو مقام نقطه است. آیات بیانگر رتبه الوهیت پیامبران، و مناجات بازتاب جنبه عبودیت آنان است. در نتیجه کلام الهی که حقیقت و خالق هستی است خود بیانگر حقیقت مقام مشیت یا نقطه است که همه هستی از طریق ان سرچشمه می‌گیرد.&lt;ref name=":62" /&gt;

بحث در باره مراتب سبعه خلقت هم تأکیدی بر همین مفهوم است که در همه هستی می‌توان اسماء و صفات الهی را دید و این اسماء و صفات حقیقت همه هستی است. این هفت مرحله عبارتند از مشیت، اراده، قدر، قضا، اذن، اجل، و کتاب. در این میان سه مرحله اول اصلی هستند و چهار مرحله بعدی ظهور آن سه مر حله غیب در عرصه شهود است.  مشیت اشاره به وجود یا تجلی خدا دارد. اراده سرچشمه اختیار و یا ماهیت شیئ است. قدر جمع و پیوند میان دو مرحله قبل است. پس هیچ چیز هست نمی شود مگر به فعل خدا و اختیار مخلوق.  این امر در انسان اهمیت ویژه ای می‌یابد و در نتیجه همه چیز هم به مشیت الهی است و هم به اختیار انسان. تأکید بر آزادی انسان بعنوان زیر بنای مفهوم قدر و تقدیر از ویژگیهای اندیشه [[سید علی‌محمد باب|باب]] است. اما عصاره این بحث این است که هرچیز برای آنکه هستی بیابد باید از این هفت مرحله فعل خلاق الهی بگذرد و در نتیجه هر چیز بازتاب فعل خلاق الهی است و حقیقت همه چیز تجلیل و تسبیح و ذکر و ستایش خداست.&lt;ref name=":62" /&gt;
===تنزیل بعنوان تشریع===
آثار سه سال دوم رسالت [[سید علی‌محمد باب|باب]] همگی بر مقام [[سید علی‌محمد باب|باب]] بعنوان نه تنها قائم موعود بلکه پیامبری نوین تأکید کرده و به تشریع احکام و مدنیت بابی می‌پردازد. در این مرحله هم وحدت همه پیامبران تشریح می‌شود وهم آنکه دین و کلام الهی جنبه ای تاریخی و پویا بخود می‌گیرد. به عبارت دیگر حقیقت همه پیامبران یکی است ولی این حقیقت واحد در زمانهای گوناگون و باقتضای تکامل روحانی بشر خود را بگونه های متفاوتی ظاهر می‌کند. در آغاز بیان فارسی خدا برتر از اول و آخر و ظاهر و باطن توصیف شده و در نتیجه آیه قرآنی (که قبلاً در تورات و انجیل هم آمده است) که خدا را اول و آخر و ظاهر و باطن وصف می‌کند در حقیقت توصیف تجلی خدا در هستی یعنی حقیقت پیامبران و کلام الهی می‌گردد.&lt;ref name=":82"&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=Gate of the Heart: Understanding the Writings of the Bab|نام خانوادگی=Saiedi|نام=Nader|ناشر=Wilfrid Laurier University Press|سال=2008|شابک=978-1-55458-056-9|مکان=Canada|صفحات=35-36|زبان=English}}&lt;/ref&gt; بدین جهت همه پیامبران هم اولین و هم آخرین پیامبرند و ظهور و بطون کلمه الهی امری تاریخی می‌گردد. بجای اینکه یک دین و یک سلسله احکام ابدی بشود هر دین و هر حکمی باقتصای زمان خود مطرح می‌گردد ولی در عین آنکه برای تجدید ادیان و پیامبران پایانی نیست اما همگی یک حقیقت واحدند. از این رو [[سید علی‌محمد باب|باب]] همه مفاهیم سنتی مذهبی را دگر گون می‌کند. روز قیامت نه پایان تاریخ و کیهان بلکه پایان یک دین و ظهور دین نوین می‌گردد. لقاء الله اشاره به دیدار پیامبر بعد دارد چه که خدا دیدنی نیست. بیت خدا در واقع همان کلمه الهی است و صرفاً بعلت اراده آن کلمه است که بناهای متفاوت که ذاتاً با بقیه بناها هیچ فرقی ندارند بنحوی نمادین بیت خدا می‌شوند. اما مراد از طواف بیت خدا طواف در حول اراده الهی و پذیرش پبامبر بعدی است. &lt;ref&gt;بیان فارسی ۴:۱۶&lt;/ref&gt;

علاوه بر وحدت پیامبران و ادیان، آثار تشریعی [[سید علی‌محمد باب|باب]] بر وحدت همه هستی بعنوان بازتاب صفات الهی تأکید می‌کند و بر آنست که فرهنگی بوجود آورد که همه جنبه های زندگی انسان آینه حقیقت روحانی او گردد. همه اعمال باید لله صورت پذیرد، همگان باید مراقب نیاز همگان باشند، محزون ساختن هیج انسانی جائز نیست و آدمی باید در هر کار و فعالیتی در نهایت اتقان، کمال و لطافت و زیبائی عمل کند. همه چیز در هستی دارای حق است و آدمی وظیفه دارد که بکوشد تا هرچیز به بهشت خود یعنی شکوفائی کمالاتش برسد. بعبارت دیگر آدمیان باید طبیعت و همدیگر را بعنوان مظاهر صفات خدا دیده و بدین ترتیب با همه چیز و همه کس رفتار نمایند.&lt;ref name=":82" /&gt;

از سمبلهای بسیار مهم این دوران تأکید [[سید علی‌محمد باب|باب]] بر این نکته است که جامعه بابی را بعنوان کل شیئ که در حروف ابجد برابر با ۳۶۱ است می‌گیرد. این ۳۶۱ برابر ۱۹ ضرب در ۱۹ می‌باشد. این نوزده عبارت از [[سید علی‌محمد باب|باب]] و هجده حروف حی او هستند. اما این نوزده که از طریق آن کل شیئ بوجود می‌آید خود بازتاب و مخلوق حقیقت [[سید علی‌محمد باب|باب]] یعنی نقطه است. پس در همه چیز و همه کس باید حقیقت آن یعنی نقطه را مشاهده کرد.&lt;ref name=":82" /&gt;

در باره آثار [[سید علی‌محمد باب|باب]] دشمنان آئین بابی و [[آئین بهائی|بهائی]] بجای توجه به محتوای خلاق و نوآور آن نوشته ها، تأکید خود را بر «غلطهای دستوری» در آن آثار متمرکز کرده اند تا تصویری خوار از [[سید علی‌محمد باب|باب]] و نوشته هایش بدست دهند. اما چنین اعتراضاتی درست مانند اعتراض اعراب به قرآن بود که آن را اساطیر اولین و محمد را شاعر مجنون لقب می‌دادند(مثلاً سوره صافات آیه ۳۶ سوره طور آیه ۲۹-۳۰ سوره اعراف آیه ۱۴۲ سوره تکویر آیه ۲۲.)  و قرآن را در واقع نوشته یک عجم می‌دانستند &lt;ref&gt;نحل آیه ۱۰۲&lt;/ref&gt; . در آن زمان بخلاف اکنون که همه بر فصاحت قرآن تأکید می‌کنند اعراب مکه آن را نوشته ای عادی دانسته و می‌گفتند که ما هم می‌توانیم مانند قرآن بنویسیم &lt;ref&gt;سورۀ انفال آیۀ ۳۱&lt;/ref&gt;.  اما پس از استقرار اسلام بود که فصاحت قرآن امری بدیهی گردید. گفته شده است که از [[سید علی‌محمد باب|باب]] خواستند که فعل قال را صرف کند و او نتوانست. اما اگر کسی به هزاران توقیع و کتاب [[سید علی‌محمد باب|باب]] بزبان عربی نگاه کند می‌بیند که هزاران بحث بسیار دشوار فلسفی در این آثار بنحو دقیق و تازه و بی سابقه ای تدقیق شده است و هر کس که هم عربی بداند و هم با پیچیدگی مفاهیم آثار [[سید علی‌محمد باب|باب]] آشنا باشد هیچگونه مشکلی برای فهم آنها نخواهد داشت. چگونه می‌شود که در هزاران بحث گوناگون پیچیده، [[سید علی‌محمد باب|باب]] بزبان عربی بصورتی پیوسته و منطقی و منسجم مباحث عمیقی را بتواند بدون درنگ و تفکر بیان کند ولی واژه قال را نداند! البته فعل قال و اشتقاقات آن هزاران بار در آثارش بکار رفته است.&lt;ref name=":82" /&gt; پس نفس این استدلال مربوط به قال نشان می‌دهد که تا چه حد اینگونه اعتراضات مبتنی بر نادانی و یا غرض است. حقیقت اینستکه در مجلس ولیعهد وقتی [[سید علی‌محمد باب|باب]] دعوی خود را که قائمیت و تنزیل وحی بود اعلان می‌کند علمای ارتجاعی بجای آنکه با احترام از او سؤالات درستی کنند با تمسخر از او می‌خواهند که قال را صرف کند. [[سید علی‌محمد باب|باب]] از پاسخ به این سؤال و سؤالات مشابه آن که برخی هم سؤالات رکیک جنسی بود امتناع نموده و بر نامشروع بودن و بی ربط بودن این سؤالات تأکید می‌نماید. در عین حال با پاسخ ندادن به سؤال قال [[سید علی‌محمد باب|باب]] دارد مطلب بسیار عمیقی را مطرح می‌کند: او می‌گوید که علم من مانند علم همه پیامبران علم ذاتی و الهی و مبتنی بر فطرت است. من به عربی آیات نازل می‌کنم با آنکه عربی را بعنوان یک علم بشری که به شکل دستور زبان در  آید و زبان شناسان آن را وضع کرده باشند و علمی بقول [[سید علی‌محمد باب|باب]] "تکسّبی" (در مقابل فطری) بشود نیاموخته و نمی دانم. این گفته [[سید علی‌محمد باب|باب]] بزرگترین دلیل بزرگی حیرت انگیز آثار اوست که با آنکه ابتدائی ترین قواعد را در مورد صرف و نحو نخوانده و «نمی داند» ولی بطور طبیعی و بدون درنگ در هر موضوعی که از او بخواهند  مباحث بسیار پیچیده ای را به عربی مطرح می‌کند. بگفته باب:&lt;blockquote&gt;حال آنکه آن حضرت را مبرّا از این علوم ظاهریه قرار داده مثل نحو و صرف و امثال آنها تا آنکه کل یقین نمایند بر اینکه این علم من عندالله هست و از روی تکسّب نیست. و حال آنکه تحصیل این علوم از برای بلوغ علم بکتاب الله است والّا چه فائده. از مکمنی که آیات الله ظاهر می‌شود چه احتیاج به این علوم. &lt;/blockquote&gt;درست است که او برخی جزئیات قواعد را رعایت نمی کند اما این مطلب نه زیبائی مسحور کننده نوشته های عربی او را خدشه دار می‌کند و نه بر خلاف سخن نادرست متداول، کوچکترین دشواری برای فهم نوشته های او بوجود می‌آورد. البته درک سخنان [[سید علی‌محمد باب|باب]] هم به عربی و هم به فارسی دشوار است اما این دشواری اساساً بخاطر پیچیدگی مفاهیم و نوآوری سخنان اوست نه مسئله زبان. ترجمه یا خلاصه ادوارد براون از کتاب بیان فارسی آکنده از غلط است نه بخاطر آنکه او فارسی نمی داند بلکه به این خاطر که قادر به درک پیچیدگی نوشته های [[سید علی‌محمد باب|باب]] چه فارسی چه عربی نیست. [[سید علی‌محمد باب|باب]] در همه جوانب فرهنگ ایران انقلابی بوجود آورد و از جمله برای طرد فرهنگ آخوندی آن زمان که وسواس به دستور زبان عربی را به جانشینی از علم راستین در آورده بودند عمداً برخی قواعد را درهم می‌شکند تا آنکه مشروعیت فرهنگ ارتجاع آخوندی را که باعث عقب افتادگی ایران بود مورد سؤال قرار دهد. &lt;ref name=":82" /&gt;
===تفسیر آثار باب===
باب در مورد حفظ آثار خود بسیار تأکید کرده و در مورد نظم و جمع آوریشان بر اساس پنج شأن کلام الهی مطالب بسیاری مخصوصاً در بیان فارسی حکم کرده است. خود [[سید علی‌محمد باب|باب]] در دو مرحله فهرستی از آثارش تا بدان زمان نوشت و حتی فهرست آن آثاری که در سفر مکه و مدینه به سرقت رفت را هم بدست می‌دهد. این دو اثر یکی کتاب الفهرست و دیگر ی خطبه ذکریه نام دارند. در دوران ماکو و چهریق [[سید علی‌محمد باب|باب]] کاتب خود ملا عبدالکریم قزوینی را مأمور استنساخ، جمع آوری، تنظیم و حفظ آثارش نمود و بدین جهت به او دستور داد که باید خود را محافظه نماید. بعلاوه [[سید علی‌محمد باب|باب]] به میرزا یحیی ازل هم وظیفه داد که به جمع و حفظ آثارش پردازد. البته [[سید علی‌محمد باب|باب]] در همه نوشته هایش از جمله بیان فارسی (۲:۱۹) تمامی آثار خود را تحفه ای برای موعود یعنی من یظهره الله که از او با لقب [[بهاءالله]] نیز یاد می‌کند بر می‌شمارد. مراد اصلی از حفظ آثار [[سید علی‌محمد باب|باب]] این بود که در ظهور موعود آن نوشته ها باو تقدیم گردد به این منظور که مؤمنان به [[سید علی‌محمد باب|باب]] همگی به موعود ایمان بیابند و از آثار [[سید علی‌محمد باب|باب]] بعنوان ابزاری برای احتجاب از موعود استفاده نکنند.

همه آثار [[سید علی‌محمد باب|باب]] بر این نکته تأکید می‌کنند که در دور بابی هیچکس مقام تفسیر نخواهد داشت. این اصل در سرتاسر آثار [[سید علی‌محمد باب|باب]] به شکلی حضور دارد. در بیان فارسی [[سید علی‌محمد باب|باب]] آن را صریحاً توضیح می‌دهد. بر طبق باب، آئین بابی مانند اسلام نیست که در آن نقطه قرآن یعنی حقیقت محمد به وحی الهی آیات یعنی قرآن را بیاورد، پیامبر بعنوان مقام عبودیتش ادعیه بیاورد، امامان مفسّر قرآن شوند ووظیفه تفسیر را بر عهده گیرند، و ابواب به تشریح مباحث علمی بپردازند. بر عکس در آئین [[سید علی‌محمد باب|باب]] با آنکه حروف حی رجعت هم عبودیت پیامبر و هم ائمه و هم ابواب هستند ولی هیچیک حق ندارتد که دعا و تفسیر و صور علمی بنویسند و به همین جهت است که خود [[سید علی‌محمد باب|باب]] همه این شئون را نوشته است. [[سید علی‌محمد باب|باب]] تصریح می‌کند که پس از شهادتش دیگر هیچکس نوشته ای که فرضیت و مرجعیت داشته باشد تخواهد نوشت تا زمان ظهور من یظهره الله. پس در دوران [[سید علی‌محمد باب|باب]] مفسّر [[سید علی‌محمد باب|باب]] خود [[سید علی‌محمد باب|باب]] است و بخلاف اسلام پس از غروب پیامبر هیچکس حق تفسیر نخواهد داشت. مفسّر آثار [[سید علی‌محمد باب|باب]] خود [[سید علی‌محمد باب|باب]] و من یظهره الله است. عین بیان [[سید علی‌محمد باب|باب]] این است:&lt;blockquote&gt;ملخص این [[سید علی‌محمد باب|باب]] آنکه جائز نیست عمل الا به آثار نقطه بیان زیرا که در این ظهور از برای حروف حی آثار ایشان از شمس حقیقت ظاهر می‌گردد زیرا که آیات مخصوص نقطه است و مناجات مخصوص رسول الله و تفاسیر مخصوص ائمه هدی و صور علمیه مخصوص بابواب. ولی کل از این بحر مشرق می‌گردد تا اینکه کل این آثار را در حقیقت اولیه بنحو اشرف مشاهده کنند و هیچ عزّی از برای ایشان غیر از سبق ایمان که اعزّ از کل شیئ است عندالله و عند اولی العلم نبوده و نیست و کل فضل در ظل همین فضل مستظل است. واز حین غروب الی طلوع من یظهره الله آثار فرضیه مرتفع و حروف حی و کل من آمن بالله و بالبیان در ظل آنها مستظل.   &lt;/blockquote&gt;در اینچا ذکر سه نکته دیگر لازم است. اولاً [[سید علی‌محمد باب|باب]] در اوائل بیان فارسی و بلافاصله پس از بحث در مورد حجیت آیاتش بیان می‌دارد که جز من یظهره الله و کسی که من یظهره الله به او تعلیم دهد هیچکس به معانی آثار [[سید علی‌محمد باب|باب]] احاطه نخواهد یافت:&lt;blockquote&gt;ملخص این [[سید علی‌محمد باب|باب]] آنکه کسی احاطه به آنچه خداوند نازل فرموده در بیان نمی نماید الا من یظهره الله او من علّمه علمه. &lt;/blockquote&gt;این مطلب کاملاً با بزرگترین و محوری ترین اصل همه آثار [[سید علی‌محمد باب|باب]] یعنی اینکه موعود را باید به خودش و آیاتش شناخت و هرگز نباید بخاطر  مندرجات کتاب بیان و یا سخنان حروف حی و حتی خود [[سید علی‌محمد باب|باب]] از شناسائی موعود محروم شد نیز انطباق کامل دارد. بابیان نباید هیچ مطلبی در بیان را به شرطی برای حقانیت موعود مبدل سازند و آن را بهانه ای برای انکار موعود نمایند و البته این بدان معناست که بابیان نباید به برداشت خود از ظاهر نوشته های [[سید علی‌محمد باب|باب]] مطمئن باشند و برای تأکید براین نکته است که در دوران [[سید علی‌محمد باب|باب]] و تا ظهور من یظهره الله هیچکس مفسّر نوشته های [[سید علی‌محمد باب|باب]] نخواهد بود. دوم آنکه سران بابی از جمله میرزا یحیی ازل دارای حق تفسیر نیستند. در مورد میرزا یحیی [[سید علی‌محمد باب|باب]] صریحاً بر اینکه او از بسیاری معانی راستین آیات [[سید علی‌محمد باب|باب]] خبری ندارد و برای درک آن نوشته ها باید از کاتب وحی یعنی سید حسین یزدی سؤال نماید تأکید می‌کند (بدرستیکه کسی که کاتب وحی است، یعنی سید حسین یزدی، به او جواهر علم و حکمت را آموختیم پس از او بپرس تا بفهمی). لازم به تذکر نیست که در سال نهم از ظهور [[سید علی‌محمد باب|باب]] سید حسین یزدی به شهادت رسید و این بدان معناست که برای میرزا یحیی ازل از آن زمان به بعد راهی برای اطمینان از درستی برداشتش از نوشته های [[سید علی‌محمد باب|باب]] وجود ندارد و تنها از طریق من یظهره الله معانی راستین کلمات [[سید علی‌محمد باب|باب]] آشکار خواهد شد. این مطلب را [[سید علی‌محمد باب|باب]] در توقیع وصیت خویش خطاب به میرزا یحی ازل نوشته همان توقیعی که معدود هواداران میرزا یحیی ازل از آن به اشتباه عمدی بعنوان توقیع وصایت یاد می‌کنند. یعنی توفیع وصیت تأکید براین است که میرزا یحیی ازل حتی بقدر یکی از حروف حی هم حقائق آثار [[سید علی‌محمد باب|باب]] را نمی فهمد چه رسد به آنکه حق تفسیر داشته باشد:&lt;blockquote&gt;و انّ من کان عند ربک قد علّمناه جواهر العلم و الحکمة فاستنبئی عنه &lt;/blockquote&gt;سوم آنکه خود [[سید علی‌محمد باب|باب]] اصل تفسیر آثارش را در کتاب بیان فارسی بدست داده است. این اصل را بیان فارسی اندکی پس از تأکید بر اینکه جز من یظهره الله بر آثار او احاطه ندارد با قاطعیت ذکر می‌کند و می‌گوید که هر اسم خیری که در آثار [[سید علی‌محمد باب|باب]] ذکر شده باشد منظور و معنایش من یظهره الله است و هر اسم بد در آثار او معنا و منظور از آن کسی است که بر من یظهره الله اعتراض می‌کند. به عبارت دیگر همه نوشته های [[سید علی‌محمد باب|باب]] به یک معناست و آن قبول بی چون و چرای کسی است که با آیات بیاید و دعوی من یظهره اللهی کند:&lt;blockquote&gt;ملخص این [[سید علی‌محمد باب|باب]] آنکه هر اسم خیری که در بیان نازل شده مراد من یظهره الله است بحقیقت اولیه ثم فی الحقیقة الثانویه اول من یؤمن به الی ان ینتهی الی اخر حد الوجود... و همین قسم هر اسم دون خیری که در اون نازل شده بحقیقت اولیه مراد شجره ایست که مقابل او نفی شود. &lt;/blockquote&gt;[[پرونده:Haykal-e-Bab.jpg|بندانگشتی|220px|دست خط باب|پیوند=https://fa.bahaipedia.org/%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:Haykal-e-Bab.jpg]]&lt;blockquote&gt;&lt;/blockquote&gt;

==فرازهایی از بیان فارسی==
&lt;br /&gt;&lt;blockquote&gt;در بیان هیچ عبادتی نزد خداوند محبوب تر نبوده از نفعِ نفسی بنفسی اگرچه بادخال سروری در قلبی باشد و هیچ عملی اَبعدتر نبوده بضُرّ نفسی نفسی را اگرچه بادخال حزنی درقلب او باشد...&lt;ref name=":0"&gt;{{یادکرد وب|وب‌گاه=www.bahai.org|نشانی=https://www.bahai.org/fa/library/authoritative-texts/the-bab/selections-writings-bab/3#366746586|عنوان=منتخبات آيات از آثار حضرت نقطۀ اولی {{!}} کتابخانهٔ مراجع بهائی|بازبینی=2018-12-08}}&lt;/ref&gt;&lt;/blockquote&gt;&lt;blockquote&gt;وعبادت كن خدا را بشأنى كه اگر جزاى عبادت تو را در نار برد تغييرى در پرستش تو او را بهم نرسد و اگر در جنّت برد همچنين زيرا كه اين است شأن استحقاق عبادت مر خدا را وحده. و اگر از خوف ‏عبادت كنى لايق بساط قدس الهى نبوده و نيست و حكم توحيد نميشود در حقّ تو و همچنين‏ اگر نظر در جنّت كنى و برجاء آن عبادت كنى شريك گردانيدهٔ خلق خدا را با او اگر چه خلق محبوب او است كه جنّت باشد زيرا كه نار وجنّت هر دو عابدند خدا را وساجدند از برای او و آنچه سزاوار است ذات او را عبادت او است باستحقاق بلا خوف از نار و رجاء در جنّت اگر چه بعد از تحقّق عبادت عابد محفوظ از نار و در جنّت رضاى او بوده و هست ولى سبب نفس عبادت نگردد ‏كه آن در مقام خود از فضل وجود حقّ بر آنچه حكمت الهيّه مقتضى شده جارى ميگردد...&lt;ref name=":0" /&gt;&lt;/blockquote&gt;&lt;blockquote&gt;واحبّ صلوة صلوتى است كه از روى روح و ريحان شود و تطويل محبوب نبوده ونيست وهر چه مجرّد و جوهرتر باشد عند الله محبوبتر بوده و هست...&lt;ref name=":0" /&gt;&lt;/blockquote&gt;&lt;blockquote&gt;هيچ جنّتى از نفس عمل باوامر الله اعلى‌تر نبوده نزد موحّدين و هيچ نارى اشدّ از تجاوز از حدودالله و تعدّى نفسى بر نفسى نبوده اگر چه بقدر خردلى باشد در نزد عالمين بالله و آيات او و الله يفصل يوم القيمة بين الكلّ بالحقّ و انّا كلّ من فضله سائلون...&lt;ref name=":0" /&gt;&lt;/blockquote&gt;&lt;blockquote&gt;وخداوند در بيان دوست نميدارد كه شاهد شود بر نفسى دون روح و ريحان را و دوست ميدارد كه كلّ با منتهاى طهارت معنوى وصورى در هر حال باشند كه نفوس ايشان از خود ايشان كره نداشته باشد چگونه وديگری...&lt;ref name=":0" /&gt;&lt;/blockquote&gt;&lt;blockquote&gt;و خداوند عالم هيچ نبيّ را مبعوث نفرموده و هيچ كتابى را نازل نفرموده مگر از كلّ اخذ عهد از ايمان بظهور بعد و كتاب بعد گرفته زيرا كه از براى فيض او تعطيل وحدّى نبوده...&lt;ref name=":0" /&gt;&lt;/blockquote&gt;&lt;blockquote&gt;قسم بذات اقدس الهى جلّ وعزّ كه در يوم ظهور من يظهره الله اگر كسى يك آيه از او شنود وتلاوت كند بهتر است از آنكه هزار مرتبه بيان را تلاوت كند...&lt;ref name=":0" /&gt;&lt;/blockquote&gt;&lt;blockquote&gt;قيامت بيان در ظهور من يظهره الله است زيرا كه امروز بيان در مقام نطفه است ودر اوّل ظهور من يظهره الله آخر كمال بيان است ظاهر ميشود كه ثمرات اشجارى كه غرس كرده بچيند...&lt;ref name=":0" /&gt;&lt;/blockquote&gt;

==پیوند به بیرون==

*[https://www.bahai.org/fa/library/authoritative-texts/the-bab/selections-writings-bab/1#580813572 منتخبات آيات از آثار سید علی‌محمد باب]
*[https://www.bahai.org/fa/library/authoritative-texts/the-bab/selections-writings-bab/2#665386216 مستخرجاتى از خطب وتوقيعات مبارکه]
*[https://www.bahai.org/fa/library/authoritative-texts/the-bab/selections-writings-bab/3#934398960 مستخرجاتی ‏از قيّوم الاسماء (تفسير سورهٔ يوسف)]
*[https://www.bahai.org/fa/library/authoritative-texts/the-bab/selections-writings-bab/4#819185911 مستخرجاتى از کتاب بيان فارسی]
*[https://www.bahai.org/fa/library/authoritative-texts/the-bab/selections-writings-bab/5#414079003 مستخرجاتى از دلائل السّبعه]
*[https://www.bahai.org/fa/library/authoritative-texts/the-bab/selections-writings-bab/6#209180313 مستخرجاتى از کتاب الاسماء]
*[https://www.bahai.org/fa/library/authoritative-texts/the-bab/selections-writings-bab/7#949455504 مستخرجاتى از تواقيع مختلفه]
*[https://www.bahai.org/fa/library/authoritative-texts/the-bab/selections-writings-bab/8#470122803 مستخرجاتى از ادعيه ومناجات]
*[http://www.bahai.org/fa/the-bab/life-the-bab زندگی باب] (پیوندی دیگر از زندگی [https://www.bahaisofiran.org/a-worldwide-faith-from-iran/a-brief-history-of-the-faith/the-bab سید علی محمد باب])
*[http://www.bahai.org/fa/the-bab/ سید علی محمد باب] (پیوندی دیگر از [https://www.bahaisofiran.org/a-worldwide-faith-from-iran/a-brief-history-of-the-faith/the-bab سید علی محمد باب])
*[http://www.bahai.org/fa/the-bab/shrine آرامگاه باب]
*[http://www.bahai.org/fa/the-bab/quotations گزیده‌ای از آثار باب]
*[https://www.oceanoflights.org/fa/The-Bab-Introduction-Bahai-Writings.htm مقدمه ای بر آثار حضرت باب]
*[http://www.bahai.org/fa/the-bab/babi-movement جنبش بابی] (پیوندی دیگر از [https://www.bahaisofiran.org/%D8%AF%D9%88%D8%B1%D8%A7%D9%86_%D8%A8%D8%A7%D8%A8%DB%8C جنبش بابی])
*[http://reference.bahai.org/fa/t/o/HB/ کتابی جامع از زندگی، آثار و آموزه‌های باب]
*[https://user-hrqc9mo.cld.bz/Persian-Publications/bb-w-ay-yn-bby باب و آئین بابی، مقاله‌ای از دکتر نادر سعیدی]

==جستارهای وابسته==

*[[سید علی‌محمد باب]]
*[[من یظهره‌الله]]
*[[بهاءالله]]
*[[عبدالبهاء]]
*[[شوقی افندی]]
*[[بیت العدل اعظم]]
*[[آموزه های بهائی|آموزه‌های بهائی]]
*[[احکام بهائی]]
*[[ازدواج بهائی]]

==منبع==
&lt;references /&gt;</text>
      <sha1>82rfa93k2sf3ciygzfbm2ipnr7ea1o8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>سید علی محمد باب</title>
    <ns>0</ns>
    <id>182</id>
    <redirect title="سید علی‌محمد باب" />
    <revision>
      <id>451</id>
      <parentid>447</parentid>
      <timestamp>2019-05-27T17:58:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Peyman9</username>
        <id>4</id>
      </contributor>
      <minor/>
      <comment>«[[سید علی محمد باب]]» را محافظت کرد ([ویرایش=تنها مدیران] (بی‌پایان) [انتقال=تنها مدیران] (بی‌پایان)) [آبشاری]</comment>
      <origin>451</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="45" sha1="3j4nsh12297380igjth3gp095rh2gr7" xml:space="preserve">#REDIRECT [[سید علی‌محمد باب]]</text>
      <sha1>3j4nsh12297380igjth3gp095rh2gr7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>سید علی محمد شیرازی</title>
    <ns>0</ns>
    <id>183</id>
    <redirect title="سید علی‌محمد باب" />
    <revision>
      <id>452</id>
      <parentid>448</parentid>
      <timestamp>2019-05-27T17:58:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Peyman9</username>
        <id>4</id>
      </contributor>
      <minor/>
      <comment>«[[سید علی محمد شیرازی]]» را محافظت کرد ([ویرایش=تنها مدیران] (بی‌پایان) [انتقال=تنها مدیران] (بی‌پایان))</comment>
      <origin>452</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="45" sha1="3j4nsh12297380igjth3gp095rh2gr7" xml:space="preserve">#REDIRECT [[سید علی‌محمد باب]]</text>
      <sha1>3j4nsh12297380igjth3gp095rh2gr7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ازدواج بهاییت</title>
    <ns>0</ns>
    <id>184</id>
    <redirect title="ازدواج بهائی" />
    <revision>
      <id>453</id>
      <parentid>449</parentid>
      <timestamp>2019-05-27T17:58:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Peyman9</username>
        <id>4</id>
      </contributor>
      <minor/>
      <comment>«[[ازدواج بهاییت]]» را محافظت کرد ([ویرایش=تنها مدیران] (بی‌پایان) [انتقال=تنها مدیران] (بی‌پایان))</comment>
      <origin>453</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="37" sha1="dp2pd6jseq7a0c56ppme8j6kqjk99ns" xml:space="preserve">#REDIRECT [[ازدواج بهائی]]</text>
      <sha1>dp2pd6jseq7a0c56ppme8j6kqjk99ns</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>من یظهره الله</title>
    <ns>0</ns>
    <id>185</id>
    <revision>
      <id>795</id>
      <parentid>669</parentid>
      <timestamp>2023-10-22T22:51:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sarah</username>
        <id>1</id>
      </contributor>
      <comment>fixing empty citation error</comment>
      <origin>795</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="48809" sha1="6vxeuyy3zn6bp4785mzwe48u6w160w5" xml:space="preserve">{{بهائی}}
مَن یُظهِرُهُ الله (به معنی: کسی که خداوند او را ظاهر می‌کند) به باور بابیان و بهائیان، فردی است که بنا به کتاب بیان فرستاده خدا است و خداوند بعد از [[سید علی‌محمد باب|باب]] او را به پیامبری برخواهد گزید تا راهنمای بشر و نجات گر عالم باشد. به اعتقاد بهائیان، مَن یُظهِرُهُ الله، همان [[بهاءالله]]، شارع [[آئین بهائی|دیانت]] بهائی است.&lt;ref name=":12000"&gt;«دین بهایی آیین فراگیر جهانی»، نوشتهٔ ویلیام هاچر و دوگلاس مارتین، صفحهٔ ۴۵&lt;/ref&gt;

از اساسی‌ترین آموزه‌های [[سید علی‌محمد باب|سید علی محمد]] [[سید علی‌محمد باب|باب]] این نکته است که نتیجه و ثمره آیین او باید شناخت و ایمان به «مَن یُظهره الله» باشد. [[سید علی‌محمد باب|باب]] به کرّات در آثار خود به ظهور «مَن یُظهره الله» اشاره می‌کند&lt;ref name=":11"&gt;BÁBISM By Edward G. Browne.p۳۳۸&lt;/ref&gt; و از پیروان خود می‌خواهد که شناخت و ایمان خود را به تصدیق هیچ‌کس حتی خود [[سید علی‌محمد باب|باب]] و هیجده حوّاری اولیه وی (حروف حی) مشروط نکنند و موعود را از آثار و صفات خود او بشناسند و نه از اشاره و دلالت دیگران.&lt;ref name=":303"&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=Gate of the Heart: Understanding the Writings of the Báb|نام خانوادگی=Saiedi|نام=Nader|ناشر=Wilfrid Laurier University|سال=2008|شابک=978-1-55458-056-9|مکان=Canada|صفحات=290-291|زبان=English}}&lt;/ref&gt; [[سید علی‌محمد باب|باب]] حتی پیروانش را برحذر می‌دارد که مبادا مانند ادیان قبل که با استدلال به کتاب آسمانی خود از پیامبر بعدی محروم شدند با استدلال به آثار [[سید علی‌محمد باب|باب]] از ایمان به «مَن یُظهره الله» محروم شوند،&lt;ref name=":02"&gt;{{یادکرد کتاب|نشانی=http://reference.bahai.org/fa/t/se/GPB/gpb-106.html|عنوان=قرن بدیع|نام خانوادگی=ربانی|نام=شوقی|ناشر=موسسه معارف بهائی|سال=۱۱۹۲|شابک=|مکان=کانادا|صفحات=۹۱}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=":303" /&gt; مقام موعود به گفته [[سید علی‌محمد باب|باب]] بالاتر از آنست که حتی آثار خود [[سید علی‌محمد باب|باب]] لیاقت اشاره به وی را داشته باشد.&lt;ref name=":303" /&gt; [[سید علی‌محمد باب|باب]] در آثارش از نزدیکی ظهور موعود می‌گوید و برای زمان ظهور او به سال نه و سال نوزده اشاره می‌کند.&lt;ref name=":17"&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=Gate of the Heart Understanding the Writings of the Bab|نام خانوادگی=Saiedi|نام=Nader|ناشر=Wilfrid Laurier University Press|سال=2008|شابک=978-1-55458-056-9|مکان=Canada|صفحات=۳۴۸–۳۵۷|زبان=English}}&lt;/ref&gt; نوزده سال بعد از دعوت باب، [[بهاءالله]] در سال ۱۸۶۳ در جمع یارانش و بعدتر در سال ۱۸۶۶ بصورت عمومی تر ادعای من یظهره اللهی کرد&lt;ref name="autogenerated3"&gt;Smith, Peter (2000). "He whom God shall make Manifest". A concise encyclopedia of the Bahá'í Faith. Oxford: Oneworld Publications. pp. 180–181. ISBN 1-85168-184-1.&lt;/ref&gt; و اکثریت عظیم بابیان به وی ایمان آوردند.&lt;ref name="Balyuzi 1973"&gt;*{{cite book|title=The Báb: The Herald of the Day of Days|last=Balyuzi|first=Hasan|publisher=George Ronald|year=1973|isbn=978-0-85398-054-4|location=Oxford, UK|pages=|language=English}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=":14"&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=Iran: A Modern History|نام خانوادگی=Amanat|نام=Abbas|ناشر=Yale University Press|سال=2017|شابک=0300112548, 9780300112542|مکان=|صفحات=246|زبان=English}}&lt;/ref&gt; گروه اندکی که به طرفداری از میرزا یحیی ازل بابی باقی ماندند ازلی نام گرفتند. ازلیان ظهور من یظهره الله را در فاصله ای خیلی دور پیش‌بینی می‌کردند و معتقد بودند ظهور موعود زودتر از دست کم ۲۰۰۰ سال از ظهور [[سید علی‌محمد باب|باب]] و قبل از مورد قبول گرفتن دین [[سید علی‌محمد باب|باب]] در بسیاری از کشورها رخ نخواهد داد.&lt;ref name=":112"&gt;Hierarchy, Authority and Eschatology in Early Bábí Thought by Denis MacEoin published in In Iran: Studies in Bábí and Bahá'í History vol. 3,p۱۲۹٬۱۳۰&lt;/ref&gt; با این وجود ازلیان در پی تبلیغ و جهانگیر کردن آئین بابی بر نیامدند و با تقیه و پنهان کردن هویت دینی خود عملاً در جامعه اسلامی حل شدند.&lt;ref name=":182"&gt;{{یادکرد کتاب|نشانی=https://books.google.com/books?id=omo3DwAAQBAJ&amp;printsec=frontcover&amp;dq=iran+a+modern+history&amp;hl=en&amp;sa=X&amp;ved=0ahUKEwjPoLu1rNHcAhUHjq0KHX4KB28Q6AEILzAB#v=onepage&amp;q=assimilated&amp;f=false|عنوان=Iran: A Modern History|نام خانوادگی=Amanat|نام=Abbas|ناشر=Yale University Press|سال=2017|شابک=0300112548|مکان=|صفحات=330|زبان=English}}&lt;/ref&gt;
===حجیت آیات و بازسازی مفهوم انتظار===
آثار [[سید علی‌محمد باب|باب]] تقريباً همه برداشتهاى سنتى را در مورد دين و معانى آيات كتابهاى آسمانى دگرگون مى‌سازد. اما مهمترين و چشمگيرترين دگرگونی به دو موضوع وابسته به يكديكر يعنى حجيت آيات و انتظار موعود آينده مربوط مى شود. [[سید علی‌محمد باب|باب]] بيش از هر چیز ديكر مى كوشد تا منطق سنتى حجيت و انتظار را كاملاً دگرگون سازد. هر زمان كه پیامبری ظهور نمود مؤمنان به دين قبل و خصوصاً علمايشان پیامبر نوين را انكار و استهزاء نمودند. علت اين امر آن بود كه منطق خاصى در مورد حجيت يعنى دليل حقانيت يك پیامبر در ذهنشان وجود داشت و بر اساس آن منطق منتظر موعود بودند. آشكار است كه مسيح درست عكس انتظارات و منطق متداول ميان يهود ظاهر شد و محمد بر خلاف منطق و انتظار مسيجيان و يهوديان ظهور كرد و ظهور خود [[سید علی‌محمد باب|باب]] نيز بر خلاف منطق و انتظار متداول ميان مؤمنان قبل و بخصوص شيعه صورت كرفت. آشكار است كه پيروان اديان گذشته هيچيك از اين تجربه درسى نياموختند و باز به نوبه خود همان منطق را در ارتباط با موعود خود بكار بردند. هدف [[سید علی‌محمد باب|باب]] در همه نوشته هايش و از جمله بيان فارسى اينستكه نادرستى اين منطق را آشكار و تصريح كند و بابيان را بكونه اى تربيت نمايد كه ديكر همان اشتباه را تكرار ننمايند.&lt;ref name=":15"&gt;{{یادکرد وب|عنوان=باب و آئین بابی|نشانی=https://user-hrqc9mo.cld.bz/Persian-Publications/bb-w-ay-yn-bby|بازبینی=2019-04-28|نویسنده=نادر سعیدی|کد زبان=fa|تاریخ=2018-74-78}}&lt;/ref&gt;

آن منطق نادرست در مورد حجيت و انتظار ييش از هر چيز بر سه فرض بنا شده است. اول اينكه پيروان هر دينى دليل حقانيت موعود را آوردن معجزات حيرت آوردانسته و از پيامبر نوين خواستار معجزات گوناگون شده اند. دوم آنكه در قضاوت در مورد كلام پيامبر خودشان تاريخ را وارونه نموده و تصور مى كنند كه چون هم اكنون در جامعه خودشان همه به بى نظير بودن كتابشان باور دارند در آغاز ظهور دينشان هم همينطور بوده و مثلا همه اعراب بمجرد شنيدن قرآن اعتراف مى كردند كه هيچكس در دنيا نمى تواند كلامى بدان عمق و شيوائى بنويسد و فراموش مى كردند كه در زمان ظهور اسلام همانطور كه قرآن مى گويد سران عرب قرآن را اساطير اولين و شعر يك ديوانه (شاعر مجنون) مى خوانند و آن را مسخره مى كردند. سوم اينكه پيروان دين گذشته به مندرجات كتاب خود تكيه كرده و برداشت خود يا علمايشان را از آن مندرجات بعنوان میزان و شرط ظهور موعود می‌گرفنند. مثلا یهود در انتظار مسیح بر اساس مندرجات تورات شرط می‌کردند که مسیح باید از آسمان بیاید و یهود را از دشمنان خود نجات دهد و سلطنت و حکمرانی کند و شریعت یهود را ترویج کند. البته مسیح درست برعکس همه اين «شرایط» ظاهر شد. به همین ترتیب یهودیان و مسیحیان عرب نیز نه تنها خواستار معجزه از پیامبر اسلام بودند بلکه آنان دین خود را آخرین دین دانسته و تنها منتظر ظهور مسیح از آسمان بودند که یهودیان و يا مسیحیان را به قدرت برساند. با آنکه قرآن همواره و بدون استثناء خواسته اعراب را برای انجام معجزات گوناگون بعنوان دلیل حقانیت پیامبر اسلام صد در صد طرد می‌کند &lt;ref name=":4000"&gt;انعام آیه ۱۰۹ قصص آیه ۴۸ انفال آیه ۲&lt;/ref&gt; و دلیل خود را صرفاً آیات قرآنی بر می‌شمارد با این حال مسلمانان تا بحدی به فرهنگ جادو و معجزه خو گرفتند که درست در ستیز با قرآن در زمان ظهور [[سید علی‌محمد باب|باب]] برای حققیت او خواستار معجزه های گوناگون بودند.&lt;ref name=":15" /&gt;

اعتراض علماى شيعه بر [[سید علی‌محمد باب|باب]] نيز دقيقاً بخاطر پيروى از همان منطق حجیت و انتظار بود. بر طبق شیعه [[سید علی‌محمد باب|باب]] پیامبر نیست زیرا که بر طبق قرآن اصلاً محمد آخرین پیامبر است و در نتیجه بلکل دعوی او باطل است. از طرف دیگر بر طبق آیات و احادیث باید قائم مردی هزار ساله باشد كه با صدها شرایط و علائم خارق العاده ظاهر شود و با شمشیر بر همه دنیا چیره شود در حلیکه ظاهرا هیچیک از این شرایط در مورد [[سید علی‌محمد باب|باب]] تحقق نیافت. به همین ترتیب [[سید علی‌محمد باب|باب]] ظهور خود را روز قیامت می‌شمارد اما بر طبق ظاهر آیات قرآن؛ روز قیامت دهها علامت و رویداد عظیم دارد ازجمله دگرگونی کامل در آسمان و زمین مرگ همگان و آنگاه زنده شدن همگان و حضور در پیشگاه خدا برای قضاوت. سرتاسر بیان فارسی و دیگر نوشته های [[سید علی‌محمد باب|باب]] کوششی است که بابیان را بگونه‌ای تربیت کند که دیگر چنین نوع منطقی را در باره موعود بیان بکار نبرند و اشتباه تاریخی گذشتگان را بار دیگر تکرار نکنند. به همین دلیل بیان فارسی منطق نوینی را در باره حجیت و انتظار مورد تأکید قرار می‌دهد و بابیان را صدها بار هشدار می‌دهد که مانند مؤمنان قبل خود را از شناسائی موعود محروم نكنند. اين منطق نوين تأكيد مى كند كه اولاً معجزه دلیل حقانیت يك پیامبر نیست و بر عکس، توانائی نزول آیات یعنی کلام پیامبر است که حجت راستین اوست. بر طبق [[سید علی‌محمد باب|باب]] دلیل اصلی حقانیت یک پیامبر اول وجود آن پیامبر و دوم آیات اوست. دوم آنکه [[سید علی‌محمد باب|باب]] تأکید نمود که بابیان باید به «مبدء امر» ناظر باشند و ایمان آوردن یا نیاوردن مردم به ظهور بعد را ملاکی برای قبول یا رد او بحساب نیاورند بلکه کلام الهی را بشناسند و به آن ایمان آورند حتی اگر همه دنیا به تمسخر و آزار موعود قیام کنند. سوم آنکه بهیچوجه مندرجات نوشته های [[سید علی‌محمد باب|باب]] را به شرطی برای تعیین حقانیت موعود تبدیل نکنند و در نتیجه برای قضاوت در مورد حقانیت موعود نتها به خود موعود و آیات او نظر کنند و نه هیچ چیز دیگر.&lt;ref name=":15" /&gt;

به همین ليل [[سید علی‌محمد باب|باب]] در اثبات حقانيت خويش تنها نزول آيات از زبان و قلمش را حجت مى كيرد و مكرراً خوانندگانش را يادآور مى شود كه در اسلام هم قرآن تنها حجت راستين را خود قرآن بر مى شمارد و آن را كافى مى داند و نياز به دليل ديگرى را انكار مى كند. مهمترين كتاب استدلالى [[سید علی‌محمد باب|باب]] در اثبات ظهور خويش دلائل السبعه است كه در آن به هفت دليل ثابت مى كند كه آيات و كلام الهى تنها حجت پيامبر راستين است. اما [[سید علی‌محمد باب|باب]] تا بجائى بيش رفت كه نه تنها دليل اصلى حقانيت خود را نوشته‌ها و مفاهیم نوآور آن باز خواند بلكه حتى در كتاب بيان فارسى روايت معجزه در حق خودش را حرام كرد تا آنكه پيروان او به فرهنگ خرد-ستيز جادو و جنبل منحط نشوند: «و من يروى معجزة بغيرها فلاحجة له» &lt;ref name=":11000"&gt;بيان فارسى ۶:۸&lt;/ref&gt;. در عين حال بيان فارسى از اين هم فراتر مى رود و تأکید می‌کند که برای شناسانی یک پیامبر نمی توان و نبايد بر اساس گفته‌هاى دين گذشته و ظاهر كتاب آسمانى قبل براى آن ظهور شرط و شروطى تعيين نمود.

بنابراين [[سید علی‌محمد باب|باب]] بارها مى گويد كه خدا را بايد بخدا شناخت (حديث اعرفوا الله بالله) و اين را به اين معنا مى گيرد كه بايد تنها و تنها به خود پيامبر و آنگاه به نزول آيات توسط او توجه كرد و ملاك شناسائى پيامبر را صرفاً همين عامل دانست و هيج برداشت و تفسيرى از كتاب آسمانى گذشته را نبايد بعنوان ملاك و ميزان و شرط و علامتى براى ظهور بعد قرار داد. &lt;ref name=":10000"&gt;بيان فارسى ۷:۱۱، توقيع ملا بقر&lt;/ref&gt; علت اين مطلب را [[سید علی‌محمد باب|باب]] اينكونه توضيح مى دهد كه اولاً كلام الهى داراى معانى باطنى است و جز پيامبر بر آن معانى واقف نيست و بدين ترتيب نمى توان برداشتهاى ظاهرى از كتاب الهى را بعنوان شرط و ميزانى براى حقانيت پيامبر بعد در نظر گرفت. &lt;ref name=":5000"&gt;بيان فارسى ۲:۲&lt;/ref&gt; دوم آنكه خداوند و پيامبرش به هيج شرط و شروطى محدود نمى شوند بلكه شرط و ميزان خود آنها هستند و پيامبر مظهر يفعل ما يشاء است. &lt;ref name=":14000"&gt;بیان فارسی ۴:۶، توقیع ملا باقر&lt;/ref&gt; سوم آنکه کلام كتاب اسمانى قبل به اين علت مشروع است كه توسط پيامبرى كه قوه تنزيل دارد نوشته شده است و پيامبر بعد همان پيامبر گذشته است و بنابراين نمى‌توان به توسط كلام قبلى او بر خود او كه تنزيل آيات مى كند اعتراض نمود. &lt;ref name=":6000"&gt;بيان فارسى ۲:۱&lt;/ref&gt; چهارم آنكه خداوند بخاطر آزادى بشر همواره او را به امتحان مى گذارد و در نتیجه هر کتابی در مورد ظهور بعد مطالب گوناگونی بيان مى كند كه ظاهر آن مى‌تواند با باطن آن در تضاد باشد. در نتيجه بجاى اعتماد به برداشت خود يا علماى سنت پرست از كتاب آسمانى بايد به نفس ظهور و حجيت آيات توجه كرد. &lt;ref name=":3000"&gt;بيان فارسى ۷:۱۱&lt;/ref&gt; پنجم آنكه خداوند گاهى كلامش مبتنى بر بداء است يعنى به اراده خود عكس آنچه كه قبلاً گفته است را انجام مى دهد و بدين جهت نبايد به اتكاى هيچ گفته‌اى در أئين قبل از پذيرش پيامبر بعد محروم شد. &lt;ref name=":13000"&gt;بيان فارسى ۴:۳&lt;/ref&gt;

مطالب بالا صدها بار و به شكلهاى گوناگون در نوشته هاى [[سید علی‌محمد باب|باب]] ظاهر مى گردد. بعنوان مثال يك بخش از بيان فارسى از ديگر بخشها متمایز می‌گردد چرا که در آن بخش [[سید علی‌محمد باب|باب]] دستور مى دهد كه بابيان آن بخش را هر ۱۹ روز يكبار بخوانند تا پيام آن را هركز فراموش نكنند. موضوع اين [[سید علی‌محمد باب|باب]] اين است كه تنها دليل حقانيت پيامبر نزول آيات است و نه مسائل ديگر و همينكه ديدند كسى آيات نازل مى كند بدون گفتن چون و چرا بايد به او ايمان آورند:&lt;blockquote&gt;اكر كسى بغير آيات الله احتجاج كند بر حقيت نقطه بيان محتجب مانده... لهذا حجت را واحد قرار داده لعل يوم ظهور من يظهره الله در حق او لم و بم گفته نشود... و آنقدر بر بصيرت نيستيد كه بدانيد غيرالله نمى تواند آيه نازل فرمايد همين قدر كه دیدید اين نوع حجت ظاهر شده يقين كنيد كه اين همان حقيقت اوليه است كه در صدر اسلام خداوند بر او قرآن را نازل فرموده و حال هم خواسته بر او نازل فرمايد. اگر در حجت دين خود موقن بوديد اين امر را تعقل مى كرديد... و كافى است كل اهل بيان را اگر در اين حكم عمل نمايند در نجات ايشان يوم قيامت &lt;/blockquote&gt;اما همه اين مطالب بصورت فشرده در توقيع ملاباقر كه يكى از حروف حى بود آمده است. وى از شرايط و علائم و زمان ظهور موعود بيان از [[سید علی‌محمد باب|باب]] پرسش نمود. در پاسخ، [[سید علی‌محمد باب|باب]] بيان مى‌كند كه نفس اين سؤال گناهى است بزرگ و اگر او از حروف حى نبود بخاطر اين گناه براى او تعيين مجازات مى كرد چرا كه من يظهره‌الله را بايد صرفاً توسط خودش شناخت و نه هيج شرط و توصيف و علامت و گواهى ديگر. در اينجا سه قسمت اين توقيع نقل مى شود. [[سید علی‌محمد باب|باب]] مى كويد كه مبادا مبادا كه بتوسط واحد بيانى (يعنى [[سید علی‌محمد باب|باب]] و حروف حى) از شناسائى من يظهره الله محتجب شوى و مبادا مبادا كه بخاطر مندرجات بيان از عرفان او محروم گردى زيرا بيان کلمات قبلی خود اوست. به عبارت دیگر [[سید علی‌محمد باب|باب]] می‌گوید که اگر خود [[سید علی‌محمد باب|باب]] و همه حروف حی یک مدعی را انکار کنند يك بابى راستين نباید به حرف آنان توجه کند بلکه باید صرفاً به نفس او و آیات او نظر کند. همینطور هیچ گفته بیان نباید بعنوان دلیلی برای رد یک مدعی بکار رود. یعنی ظهور موعود را باید تنها و تنها بخودش و به کلماتش شناخت و نه هیچ چیز دیگر. در بیان بعد [[سید علی‌محمد باب|باب]] این اصل را که من یظهره‌ الله را نمی توان توسط مندرجات بیان مشروط به شرطی کرد جوهر بیان می‌نامد. در قسمت آخر [[سید علی‌محمد باب|باب]] تأکید می‌کند که در زمان ظهور موعود همه بابیان در هر مقامی که باشند مساوی می‌شوند و دیگر هیچیک مقامی نخواهند داشت و از بزرگترین تا بیسواد ترین بابی همه یکسان می‌شوند و به حرف هیچیک در پذیرش یا رد دعوی موعود نباید توجه کرد.&lt;ref name=":15" /&gt;&lt;blockquote&gt;ایاك ایاك یوم ظهوره ان تحتجب بالواحد البيانية فان ذلك الواحد خلق عنده و ایاک ایاک ان تحتجب بکلمات مانزلت فی البیان فانها کلمات نفسه فی هیکل ظهوره من قبل.&lt;/blockquote&gt;&lt;blockquote&gt;و قد كتبت جوهرة فى ذکره و هو انه لا یستشار باشارتی و لا بما ذکر فی البیان. بلی و عزته تلك الكلمة عند الله اكبر عن عبادة ما على الارض اذ جوهر کل العبادة ینتهی الی ذلك. فعلی ما قد عرفت الله فاعرف من يظهره الله فانه اجّل و اعلی من ان یکون معروفاً بدونه او مستشیراً باشارة خلقه.&lt;/blockquote&gt;&lt;blockquote&gt;اذا يوم من يظهره الله كل من على الأرض عنده سوآء. فمن يجعله نبّیاً كان نبيّاً من اول الذى لا اوّل له الى آخر الذى لا آخر له، لانّ ذلك ما قد جعله الله. و من يجعله وليّاً فلك كان وليّاً فی کل العوالم فان ذلك ما قد جعله الله. لانّ مشية الله لن يظهر الا بمشيّته و ارادة الله لم یظهر الا بارادته&lt;/blockquote&gt;می بینیم که بیان فارسی مفهوم انتظار و منطق انتظار را بکلی واژگون می‌سازد.
===من یظهره‌ الله در آثار باب===

یکی از چشمگیر ترین و شگفت انگیزترین ویژگیهای آثار سه سال پایانی رسالت [[سید علی‌محمد باب|باب]] از جمله بیان فارسی اینست که بر خلاف کتابهای اسمانی گذشته که تنها در مواردی انگشت شمار آنهم با رمز و تلویح از ظهور موعود آینده سخن گفته اند، بیان فارسی از آغاز تا به پایان سرتاسر بحث در باره من یظهره الله است. بابی وجود ندارد که در آن من یظهره‌الله مورد بحث قرار نگیرد. اصلاً همه احکام بیان فارسی بعنوان وسیله و سمبلی از لزوم قبول من یظهره‌الله مطرح می‌شوند. یعنی آئین بابی هویتش اساساً آماده سازی بابیان برای ظهور من یظهره الله است. مثلاً باید به پرسش و ندای مردم پاسخ داد چرا که منظور اینست که وقتی من یظهره الله دعوت به دیانت خود می‌کند همه بابیان او را اجابت کنند. با اگر بابیان نباید باعث حزن احدی شوند این به این خاطر است که یاد گیرند که در زمان ظهور من یظهره الله اگر او را قبول نمی کنند لا اقل باعث حزن او نشوند. پیام بیان فارسی تنها با پیام یک پیامبر دیگر شباهت دارد و آن یحیی تعمید دهنده است که بخاطر نزدیکی ظهور مسیح همه مباحثش در حول ظهور ملکوت خدا بود.&lt;ref name=":152"&gt;{{یادکرد وب|عنوان=باب و آئین بابی|نشانی=https://user-hrqc9mo.cld.bz/Persian-Publications/bb-w-ay-yn-bby|بازبینی=2019-04-28|نویسنده=نادر سعیدی|کد زبان=fa|تاریخ=2018-74-78}}&lt;/ref&gt;

چانچه دیدم پیام سرتاسر آثار [[سید علی‌محمد باب|باب]] در باره ظهور [[من یظهره‌الله|من یظهره‌ الله]] اینستکه او را به شرط و شروطی نمی توان مشروط کرد. تنها باید او را به خودش و به آیاتش شناسائی نمود.&lt;ref name=":304"&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=Gate of the Heart: Understanding the Writings of the Báb|نام خانوادگی=Saiedi|نام=Nader|ناشر=Wilfrid Laurier University|سال=2008|شابک=978-1-55458-056-9|مکان=Canada|صفحات=290-291|زبان=English}}&lt;/ref&gt; آثار [[سید علی‌محمد باب|باب]] منطق حجیت و انتظار را دگرگون ساخت. [[سید علی‌محمد باب|باب]] بارها می‌گوید که خدا را باید بخدا شناخت &lt;ref name=":2000"&gt;حدیث اعرفوا الله بالله&lt;/ref&gt; و این را به این معنا می‌گیرد که باید تنها و تنها به خود پیامبر و آنگاه به نزول آیات توسط او توجه کرد و ملاک شناسائی پیامبر را صرفاً همین عامل دانست و هیج برداشت و تفسیری از کتاب آسمانی گذشته را نباید بعنوان ملاک و میزان و شرط و علامتی برای ظهور بعد قرار داد. &lt;ref name=":9000"&gt;بیان فارسی ۷:۱۱، توقیع ملا باقر&lt;/ref&gt;

همه این مطالب بصورت فشرده در توقیع ملاباقر که یکی از حروف حی بود آمده است. وی از شرایط و علائم و زمان ظهور موعود بیان از [[سید علی‌محمد باب|باب]] پرسش نمود. در پاسخ، [[سید علی‌محمد باب|باب]] بیان می‌کند که نفس این سؤال گناهی است بزرگ و اگر او از حروف حی نبود بخاطر این گناه او را مجازات می‌کرد چرا که من یظهره الله را باید صرفاً توسط خودش شناخت و نه هیج شرط و توصیف و علامت و گواهی دیگر. در این توقیع [[سید علی‌محمد باب|باب]] می‌گوید که مبادا مبادا که بتوسط واحد بیانی (یعنی [[سید علی‌محمد باب|باب]] و حروف حی) از شناسائی من یظهره الله محتجب شوی و مبادا مبادا که بخاطر مندرجات بیان از عرفان او محروم گردی زیرا بیان کلمات قبلی خود اوست. به عبارت دیگر [[سید علی‌محمد باب|باب]] می‌گوید که اگر خود [[سید علی‌محمد باب|باب]] و همه حروف حی یک مدعی را انکار کنند یک بابی راستین نباید به حرف آنان توجه کند بلکه باید صرفاً به نفس او و آیات او نظر کند. همینطور هیچ گفته بیان نباید بعنوان دلیلی برای رد یک مدعی بکار رود. یعنی ظهور موعود را باید تنها و تنها بخودش و به کلماتش شناخت و نه هیچ چیز دیگر. در گفته دیگری در همان توقیع [[سید علی‌محمد باب|باب]] این اصل را که من یظهر الله را نمی توان توسط مندرجات بیان مشروط به شرطی کرد جوهر بیان می‌نامد و در بخشی دیگر تأکید می‌کند که در زمان ظهور موعود همه بابیان، حتی اگر مقام نبوت هم داشته باشند، مساوی می‌شوند و دیگر هیچیک مقامی نخواهند داشت و از بزرگترین تا بیسواد ترین بابی همه یکسان می‌شوند و به حرف هیچیک در پذیرش یا رد دعوی موعود نباید توجه کرد. &lt;ref name=":7000"&gt;توقیع ملا باقر&lt;/ref&gt;

البته هستند کسانی که خود را بابی می‌شمارند ولی ظهور موعود را مشروط به شرطها و زمان بخصوص می‌کنند. اما این نوع منطق منطق متداول میان شیعه است و نه منطق آثار باب. این افراد معدود ادعا می‌کنند که بیان فارسی ظهور موعود را بین سال ۱۵۱۱ و ۲۰۰۱ موکول و مشروط کرده و هرگز از نزدیکی ظهور موعود سخن نگفته است. اما این سخن باز بر مبنای منطق سنتی حجیت و انتظار است و توجه نمی کند که [[سید علی‌محمد باب|باب]] هر گونه استدلال به بیان را برای نفی مدعی نبوت بالکل نفی نموده است. این افراد بارها تکرار می‌کنند که بابیان اولیه ظهور موعود را در آینده ای بسیار دور می‌دیدند.&lt;ref name=":152" /&gt; اما این سخن به دلائل بسیاری نادرست است:

اولاً اکثریت عظیم بابیان در مدت کوتاهی همگی بهائی شده و [[بهاءالله]] را بعنوان [[من یظهره‌الله|من یظهره‌ الله]] قبول کردند. معلوم است که پیروان [[سید علی‌محمد باب|باب]] پیام بیان را عبارت از ظهور موعودی که باید دو هزار سال بعد بیاید نمی دانستند. بعلاوه آشکار است که اکثریت بابیان بر طبق منطق نوین حجیت و انتظار که [[سید علی‌محمد باب|باب]] بر آن تأکید نمود تربیت شده بودند و در نتیجه برای اول بار در تاریخ ادیان بلافاصله پس از ظهور موعود، اکثریت پیروان آئین قبل به آئین جدید گرویدند در حالی که هنوز پس از گذشت چهارده قرن از اسلام تعداد مسیحیان از مسلمانان بیشتر است.

دوم آنکه همانطور که سران بابی از جمله نویسنده کتاب هشت بهشت نوشته اند اندکی پس از دهسال که از ظهور [[سید علی‌محمد باب|باب]] گذشت تعداد زیادی از سران بابی ادعای من یظهره اللهی نمودند.  حال این واقعیت تاریخی مسلم می‌سازد که برداشت بابیان ازجمله سران بابی از دستورات [[سید علی‌محمد باب|باب]] این بوده است که من یظهره الله بزودی و احتمالاً در سال ۹ ظهور خواهد کرد و دقیقاً بخاطر این انتظار بود که چون در سال نهم ظاهراً کسی دعوی من یظهره اللهی نکرد اکثر سران بابی خود را من یظهره الله اعلان کردند.

سوم آنکه برداشت بابیان اولیه از آثار [[سید علی‌محمد باب|باب]] ازجمله توقیع وصیت [[سید علی‌محمد باب|باب]] این بود که [[سید علی‌محمد باب|باب]] گفته است که من یظهره الله در زمان زندگی میرزا یحیی ازل ظاهر خواهد شد. &lt;ref name=":1000"&gt;نقطة الکاف ص ۲۴۴&lt;/ref&gt;

چهارم آنکه در توقیع ملاباقر که اصولاً همه توقیع در باره من یظهره الله و زمان ظهور و شرایط ظهور اوست- و بنابراین مهمترین سند در این باره است-  تأکید می‌گردد که اگر چه شرطی برای ظهور او نمی توان قائل شد ولی ملا باقر در آخر سال نهم از ظهور [[سید علی‌محمد باب|باب]] به ملاقات موعود فائز می‌شود.

پنجم آنکه بنا بر اصل آزادی انسان و امتحان او مسلماً گفتار [[سید علی‌محمد باب|باب]] در باره زمان ظهور بعد باید که مبهم و چندگونه باشد و در این مورد این ابهام و چند گونگی عمداً علاوه بر امتحان مؤمنان این قصد را هم داشته است که بابیان باز این گونه گفتار را مانند پیروان ادیان گذشته به شرط و شروطی برای محدود ساختن ظهور من یظهره الله تبدیل ننمایند. البته با این وصف نوشنه های [[سید علی‌محمد باب|باب]] مکرراً و صریحاً بر نزدیکی ظهور موعود تکیه می‌کند و سال ظهور او را اکثراً سال ۹ و گاهی سال ۱۹ معرفی می‌کند. ولی در هر هیچ جا هرگز چنین چیزی در بیان ذکر نشده است که من یظهره الله نمی تواند پیش از سال ۱۵۱۱ که معادل عدد ابجدی اسم خدا «اغیث» یا «غیاث» است ظاهر شود. بر عکس ، بیان فارسی می‌نویسد که ممکن است قبل از اغیث (۱۵۱۱) ظاهر شود («اگر شنیدید ظهوری ظاهر شد به آیات قبل از عدد اسم الله الاغیث که کل داخل شوید.» بیان فارسی ۲:۱۶) ممکن است بین اغیث و مستغاث (۲۰۰۱) ظاهر شود، ممکن است بعد از مستغاث ظاهر شود («اگر نفسی بقدر تنفسی صبر بعد از دوهزار و یکسال نماید بلا شبهه در دین بیان نیست و داخل نار است الا آنکه ظهور الله ظاهر نشود» بیان فارسی ۲:۱۶)، یا ممکن است قبل از هزار سال ظاهر شود مانند محمد که کمتر از ۶۰۰ سال از مسیح آمد &lt;ref name=":8000"&gt;بیان فارسی ۷:۱۰&lt;/ref&gt;.  در نتیجه [[سید علی‌محمد باب|باب]] در بیان فارسی می‌نویسد که ظهور من یظهر الله می‌تواند هر زمان که او اراده کند بشود و در این مورد هیچگونه حدی نمی شود قائل شد «زیرا که در این معیاری نیست» و هر وقت که ظاهر شد باید همه به او ایمان آورند:&lt;blockquote&gt;زیرا که از مبدء ظهور تا ظهور آخر خدا عالم است که تا چه حد رسد زیرا که در این معیاری نیست زیرا که فاصله بین انجیل و فرقان به الف هم نرسید زیرا که شجره حقیقت در هر حال ناظر است بخلق خود هر وقت که بیند استعداد ظهور را در مرایای افئده مسبّحین می‌شناساند خود را بکل باذن الله عز و جل. &lt;/blockquote&gt;در گفته بالا، [[سید علی‌محمد باب|باب]] اصل اساسی خود را مطرح کرده است کمال هر ظهوری آماده شدن مردم آن ظهور برای قبول ظهور بعد است. هر پیامبری در عالم الهی به مؤمنان خود نظر می‌کند و بلافاصله پس از آنکه ببیند که یک نفر از مؤمنان استعداد ظهور بعد را یافته خود را به شکل پیامبر نوین ظاهر می‌کند. یحیی تعمید دهنده بر طبق قرآن و انجیل یک پیامبر بود و احکام تازه ای مانند غسل تعمید، روزه و ریاضتهای گوناگون را به بار آورد اما مسیح چند سال پس از او ظاهر گردید. در عربستان هم مسیحیت هیچگونه پیروزی ظاهری نداشت ولی پیامبر اسلام در آنجا ظاهر شد. باور [[سید علی‌محمد باب|باب]] اینستکه شرط و میزان و زمانی نمی توان برای هیچ پیامبری قائل شد.&lt;ref name=":152" /&gt; ششم آنکه  در موارد متعدد [[سید علی‌محمد باب|باب]] از نزدیکی ظهور بعد سخن گفته است. بعنوان نمونه در بیان عربی [[سید علی‌محمد باب|باب]] صریحاً تأکید می‌کند که من یظهره الله در سال ۹ ظاهر می‌گردد. او سال ۹ را سال رسیدن به "کل خیر" یعنی ظهور پیامبر بعدی قرار می‌دهد. [[سید علی‌محمد باب|باب]] در این گفتار بیان می‌دارد که بابیان هر وقت اسم من یظهره الله را تحت عنوان واژه قائم بشنوند باید به احترام او از جای برخیزند یعنی بصورت نمادین ایمان خود به او را قبل از ظهورش نشان دهند. آنگاه [[سید علی‌محمد باب|باب]] می‌نویسد که مراقب و منتظر تفاوت قائم و قیوم باشید یعنی ۹ سال از اول ظهور [[سید علی‌محمد باب|باب]] مراقب باشید و آنگاه در سال ۹ به کل خیر خواهید رسید:&lt;blockquote&gt;فلتقومن انتم کلکم اجمعون اذا تسمعن ذکر من نظهره باسم القائم ولتراقبن فرق القائم و القیوم ثم فی سنة التسع کل خیر تدرکون&lt;/blockquote&gt;به همین ترتیب بیان فارسی به تلویح سال ظهور موعود را ۱۹ سال پس از ظهور [[سید علی‌محمد باب|باب]] می‌شمارد:&lt;blockquote&gt;و در ظهور من یظهره الله خداوند عالم است که در چه حد از سن ظاهر فرماید او را ولی از مبدء ظهور تا عدد واحد (۱۹) مراقب بوده که در هر سنه اظهار ایمان بحرفی ظاهر گردد از کل خلق که بعد از اون دیگر نتوانند اظهار ثمرات ظهور قبل را نمایند الا بظهور بعد. &lt;/blockquote&gt;اما در توقیع ملا باقر به او بشارت می‌دهد که در پایان سال هشتم از ظهور [[سید علی‌محمد باب|باب]] او من یظهره الله را خواهد دید. این مطلب بعلاوه اسم موعود یعنی حسین را هم مشخص می‌کند:

عدّد حروف الأثبات مع تشدّد اللّام لعلّك فی ثمانية سنة يوم ظهوره تدرك لقاء اللّه ان لم تدرك اوّلاً تدرك آخره. ولكن ايقن بانّ الامر اعظم فوق كل عظيم و انٌ الذكر اكبر فوق كل كبير.

در بیان بالا [[سید علی‌محمد باب|باب]] می‌گوید که حروف اثبات را با تشدید لام بشمار (یعنی الّا الله که با تشدید لام می‌شود متشکل از ۸ حرف) که شاید در سال هشتم که زمان ظهور اوست به لقاء خداوند فائز شوی. اگر این امر در اول آن سال نشود حتماً در آخر آن سال خواهد شد.  ولی بدان که امر اعظم از هر عظیمی و اکبر از هر کبیری است. باید دانست که تفاوت عددی اعظم و عظیم و نیز اکبر و کبیر هم ۹ می‌باشد. بعلاوه الّا الله با احتساب تشدید از نظر حروف ابجد می‌شود ۱۲۸ که آنهم معادل حسین است که نام بهاء الله بود. در هر حال آشکار است که به ملا باقر مژده داده شده که او در زمان زندگی خود به دیدار من یظهره الله خواهد رسید و آنهم در انتهای سال هشتم و آغاز سال نهم. در کتاب پنج شأن نیز [[سید علی‌محمد باب|باب]] به پیرو برجسته خود عظیم بشارت می‌دهد که در سال ۹ ظهور ظاهر خواهد شد.&lt;ref name=":152" /&gt;

هفتم آنکه اگر چه [[سید علی‌محمد باب|باب]] از سال مستغاث در رابطه با ظهور موعود سخن گفته اما این مطلب هم رمزی از این است که مستغاث یا ۲۰۰۱ در عرض ۱۹ سال تحقق می‌یابد. این مطلب عصاره نوشته [[سید علی‌محمد باب|باب]] در مورد هیاکل واحد در کتاب پنج شأن است که در آن اسم مستغاث در هیکل نوزدهم بظهور می‌پیوندد. بعلاوه در توقیع احمد ازغندی [[سید علی‌محمد باب|باب]] صراحتاً هر یک از این ۱۹ هیکل را معادل یک سال می‌گیرد.  اما اینکه چرا [[سید علی‌محمد باب|باب]] ظهور موعود را با نام مستغاث و مشتقات آن مانند غیاث ارتباط می‌دهد علتش آن است که ظهور من یظهر ه الله اعظم ظهور و تجلی خدا بر عالم است و چون مستغاث بگفته [[سید علی‌محمد باب|باب]] از نظر عددی در حروف ابجد بزرگترین اسم خداست («و هیچ اسمی اعلی عدداً از اسم مستغاث نیست در رتبه اسماء») &lt;ref name=":8000" /&gt; در نتیجه ظهور موعود بخاطر بزرگیش بصورت سمبلیک با مستغاث همانند می‌شود که بقول [[سید علی‌محمد باب|باب]] آن زمان زمان زمان فریادرسی (الغوث) است. ولی البته باید به یاد داشت که از نظر [[سید علی‌محمد باب|باب]] ۵۰ هزار سال قیامت (بر طبق قرآن) در مدت کوتاهی در زمان او از جمله در عرض پنج سال اولیه ظهور او طی شد. پس طی ۲۰۰۰ سال در نه یا نوزده سال هم آسان است.&lt;ref name=":152" /&gt;

هشتم آنکه حتی اگر تصور کنیم نوشته های [[سید علی‌محمد باب|باب]] برای ظهور موعود شرط و شروطی قائل شده است (که همه آثار [[سید علی‌محمد باب|باب]] طرد مطلق این فرض است) باز این مطلب کوچکترین ستیزی با دعوی [[بهاءالله]] ندارد. عین این اعتراص بر خود [[سید علی‌محمد باب|باب]] توسط شیعیان وارد شد که می‌گفتند ظهور او خلاف با احادیث صورت گرفته است. یکی از پاسخهای [[سید علی‌محمد باب|باب]] به این اعتراض را می‌توان کلمه به کلمه در باره ستیز ظاهری برخی گفته هاب [[سید علی‌محمد باب|باب]] با ظهور بهاء الله تکرار کرد یعنی آنکه اولاً معنا را تنها موعود می‌داند و دوم آنکه بداء شد. [[سید علی‌محمد باب|باب]] می‌نویسد:&lt;blockquote&gt;اگر خواهی نظر در بحار نموده و آنچه احادیث بر خلاف می‌بینی بچند طرز جواب خود را داده. اول آنکه عرض کن بر حجت که مراد را غیر از حجت نمی داند... و ثالث آنکه از برای خداوند بداء بوده و حق است چه بسا بداء واقع شده. &lt;/blockquote&gt;
==پیوند به بیرون==

*[https://www.bahai.org/fa/library/authoritative-texts/the-bab/selections-writings-bab/1#580813572 منتخبات آيات از آثار سید علی‌محمد باب]
*[https://www.bahai.org/fa/library/authoritative-texts/the-bab/selections-writings-bab/2#665386216 مستخرجاتى از خطب وتوقيعات مبارکه]
*[https://www.bahai.org/fa/library/authoritative-texts/the-bab/selections-writings-bab/3#934398960 مستخرجاتی ‏از قيّوم الاسماء (تفسير سورهٔ يوسف)]
*[https://www.bahai.org/fa/library/authoritative-texts/the-bab/selections-writings-bab/4#819185911 مستخرجاتى از کتاب بيان فارسی]
*[https://www.bahai.org/fa/library/authoritative-texts/the-bab/selections-writings-bab/5#414079003 مستخرجاتى از دلائل السّبعه]
*[https://www.bahai.org/fa/library/authoritative-texts/the-bab/selections-writings-bab/6#209180313 مستخرجاتى از کتاب الاسماء]
*[https://www.bahai.org/fa/library/authoritative-texts/the-bab/selections-writings-bab/7#949455504 مستخرجاتى از تواقيع مختلفه]
*[https://www.bahai.org/fa/library/authoritative-texts/the-bab/selections-writings-bab/8#470122803 مستخرجاتى از ادعيه ومناجات]
*[http://www.bahai.org/fa/the-bab/life-the-bab زندگی باب] (پیوندی دیگر از زندگی [https://www.bahaisofiran.org/a-worldwide-faith-from-iran/a-brief-history-of-the-faith/the-bab سید علی محمد باب])
*[http://www.bahai.org/fa/the-bab/ سید علی محمد باب] (پیوندی دیگر از [https://www.bahaisofiran.org/a-worldwide-faith-from-iran/a-brief-history-of-the-faith/the-bab سید علی محمد باب])
*[http://www.bahai.org/fa/the-bab/shrine آرامگاه باب]
*[http://www.bahai.org/fa/the-bab/quotations گزیده‌ای از آثار باب]
*[https://www.oceanoflights.org/fa/The-Bab-Introduction-Bahai-Writings.htm مقدمه ای بر آثار حضرت باب]
*[http://www.bahai.org/fa/the-bab/babi-movement جنبش بابی] (پیوندی دیگر از [https://www.bahaisofiran.org/%D8%AF%D9%88%D8%B1%D8%A7%D9%86_%D8%A8%D8%A7%D8%A8%DB%8C جنبش بابی])
*[http://reference.bahai.org/fa/t/o/HB/ کتابی جامع از زندگی، آثار و آموزه‌های باب]
*[https://user-hrqc9mo.cld.bz/Persian-Publications/bb-w-ay-yn-bby باب و آئین بابی، مقاله‌ای از دکتر نادر سعیدی]

==جستارهای وابسته==

*[[سید علی‌محمد باب]]
*[[آثار سید علی‌محمد باب]]
*[[بهاءالله]]
*[[عبدالبهاء]]
*[[شوقی افندی]]
*[[بیت العدل اعظم]]
*[[آموزه های بهائی|آموزه‌های بهائی]]
*[[احکام بهائی]]
*[[ازدواج بهائی]]

==منبع==
&lt;references /&gt;</text>
      <sha1>6vxeuyy3zn6bp4785mzwe48u6w160w5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>مدیاویکی:Pagetitle</title>
    <ns>8</ns>
    <id>186</id>
    <revision>
      <id>505</id>
      <timestamp>2019-06-12T02:53:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Peyman9</username>
        <id>4</id>
      </contributor>
      <comment>صفحه‌ای تازه حاوی «$1 - دانشنامه بهائی» ایجاد کرد</comment>
      <origin>505</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="32" sha1="22yrsgdf299elx9lzcqr6fb2usoem2z" xml:space="preserve">$1 - دانشنامه بهائی</text>
      <sha1>22yrsgdf299elx9lzcqr6fb2usoem2z</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>کتاب عهدی</title>
    <ns>0</ns>
    <id>187</id>
    <revision>
      <id>679</id>
      <parentid>508</parentid>
      <timestamp>2020-07-31T00:04:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Peyman9</username>
        <id>4</id>
      </contributor>
      <origin>679</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8658" sha1="66a8qfuza0pgso74x2royaro3sf3c0q" xml:space="preserve">{{بهائی}}
«کتابُ عهدی»، به معنای «کتابِ عهدِ من»، وصیت‌نامه [[بهاءالله]]، بنیانگذار [[آئین بهائی|آئین‌ بهائی]] است.&lt;ref name=":12"&gt;{{یادکرد کتاب|نشانی=https://d9263461.github.io/cl/Baha'i/Others/ROB/V4/p413-424Ch26.html|عنوان=The Revelation of Baháʼuʼlláh|نام خانوادگی=Taherzadeh|نام=Adib|تاریخ=1976|ناشر=G. Ronald|سال=1976|شابک=9780853982708|مکان=Oxford, UK|صفحات=419-420|زبان=English}}&lt;/ref&gt; او این اثر را حداقل یک سال قبل از وفاتش در سال ۱۸۹۲ میلادی به رشته تحریر درآورد.&lt;ref&gt;{{یادکرد کتاب|نشانی=https://books.google.com/books?id=32DYAAAAMAAJ&amp;focus=searchwithinvolume&amp;q=ahdi|عنوان=The Covenant of Bahá'u'lláh|نام خانوادگی=Taherzadeh|نام=Adib|تاریخ=1992|ناشر=G. Ronald|سال=|شابک=9780853983446|مکان=Oxford, UK|صفحات=142|زبان=English}}&lt;/ref&gt; [[بهاءالله]] برای تضمین این که بعد از درگذشتش و در گذر زمان جامعهٔ بهائی بتواند به صورت هماهنگ و متحد در مسیر به اجرا درآوردن تعالیمش پیش رود اساسی را تأسیس نمود که به عنوان «عهد و میثاق» شناخته می‌شود. به این ترتیب او چگونگی تداوم جریان هدایت، مسئلهٔ جانشینی و نیز توضیح و تبیین آثارش را با دستورالعمل‌های روشن، واضح و کتبی مشخص نمود.&lt;ref name=":82"&gt;{{یادکرد کتاب|نشانی=https://www.worldcat.org/title/introduction-to-the-bahai-faith/oclc/181072578|عنوان=An introduction to the Baha'i faith|نام خانوادگی=Smith|نام=Peter|تاریخ=2008|ناشر=Cambridge University Press|سال=|شابک=9780521862516|مکان=Cambridge; New York|صفحات=110|زبان=English}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=":0"&gt;{{یادکرد کتاب|نشانی=http://reference.bahai.org/fa/t/o/HB2/hb2-254.html|عنوان=حضرت بهاءالله|نام خانوادگی=فیضی|نام=محمد علی|تاریخ=۱۹۹۰|ناشر=Bahá'í-Verlag|سال=۱۹۹۰|شابک=3870379464|مکان=Hofheim-Langenhain|صفحات=۲۵۰}}&lt;/ref&gt; [[بهاءالله]] در این اثر [[عبدالبهاء]]، فرزند ارشد خود را به عنوان جانشین، مرکز عهد و میثاق الهی، [[عبدالبهاء|مرجع آئین بهائی]]، تبیین‌کننده و مُفسر رسمی آثار پس از خود معرفی می‌کند.&lt;ref name=":12" /&gt; 

صبح روز نهم از وفات [[بهاءالله]]، «کتابُ عهدی» بین نه شاهد که از میان اصحاب و خانواده [[بهاءالله]] انتخاب شده بودند خوانده می‌شود و عصر همان روز این اثر در جمع بزرگتری در روضه مبارکه مجدداً قرائت می‌شود.&lt;ref name=":12" /&gt;&lt;ref name=":0" /&gt; در «کتابُ عهدی» [[بهاءالله]] با اشاره به آیه‌ [[کتاب اقدس]] در مورد جانشینی خود، مشخص می‌کند که مقصود از آن آیه [[عبدالبهاء]] است.&lt;ref&gt;{{یادکرد کتاب|نشانی=https://books.google.com/books?id=32DYAAAAMAAJ&amp;focus=searchwithinvolume&amp;q=ahdi|عنوان=The Covenant of Bahá'u'lláh|نام خانوادگی=Taherzadeh|نام=Adib|تاریخ=1992|ناشر=G. Ronald|سال=1992|شابک=9780853983446|مکان=Oxford, UK|صفحات=440|زبان=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=":02"&gt;{{یادکرد ژورنال|نام خانوادگی=Hatcher|نام=John|عنوان=Unsealing the Choice Wine at the Family Reunion|ژورنال=Journal of Bahá’í Studies|سری=6|شماره=3|ناشر=Association for Bahá’í Studies|تاریخ=1994|زبان=English|شاپا=|doi=|پیوند=http://www.bahai-studies.ca/wp-content/uploads/2014/05/6.3-Hatcher.pdf}}&lt;/ref&gt; پیش ازین نیز [[بهاءالله]] در آثار دیگری مانند «سورة الغصن» که در دوران تبعیدش در ادرنه&lt;ref&gt;{{یادکرد کتاب|نشانی=https://d9263461.github.io/cl/Baha'i/Others/ROB/V2/p388-396Ch18.html|عنوان=The Revelation of Bahá'u'lláh: Adrianople, 1863-68|نام خانوادگی=Taherzadeh|نام=Adib|تاریخ=1987|ناشر=G. Ronald|سال=1987|شابک=978-0853980711|مکان=Oxford, UK|صفحات=338-396|زبان=English}}&lt;/ref&gt; یا «لوح ارض باء» که در زندان عکا نوشته بود به مقام [[عبدالبهاء]] اشاره کرده بود.&lt;ref&gt;{{یادکرد کتاب|نشانی=https://d9263461.github.io/cl/Baha'i/Others/ROB/V4/p239-256Ch17.html#p240|عنوان=The Revelation of Baháʼuʼlláh|نام خانوادگی=Taherzadeh|نام=Adib|تاریخ=1976|ناشر=G. Ronald|سال=1976|شابک=9780853982708|مکان=|صفحات=240|زبان=English}}&lt;/ref&gt;

[[بهاءالله]] علاوه بر مسئله جانشینی و عهد و میثاق الهی به مسائل دیگری نیز در «کتابُ عهدی» پرداخته‌است. وی مقصود از تحمل مصائب وارده بر خود و ظهور [[آئین بهائی]] را از میان بردن کینه و دشمنی و ایجاد اتحاد و اتفاق برای آسایش بشر اعلان می‌کند&lt;ref name=":1"&gt;{{یادکرد کتاب|نشانی=http://reference.bahai.org/fa/t/o/HB2|عنوان=حضرت بهاءالله|نام خانوادگی=فیضی|نام=محمد علی|ناشر=Bahá'í-Verlag|سال=۱۹۹۰|شابک=3870379464|مکان=Hofheim-Langenhain|صفحات=۲۵۲}}&lt;/ref&gt; و «نزاع و جدال» را شدیداً نهی می‌کند.&lt;ref name=":2"&gt;{{یادکرد ژورنال|نام خانوادگی=Buck|نام=Christopher|عنوان=The 1893 Russian Publication of Baha’u’llah’s Last Will and Testament: An Academic Attestation of ‘Abdu’l-Baha’s Successorship|ژورنال=Baha'i Studies Review|سری=|دوره=19|ناشر=Intellect|تاریخ=2013|صفحه=12-14|زبان=English|شاپا=|10.1386/bsr.19.1.3_1|پیوند=https://bahai-library.com/buck_buck_ioannesyan_russian|نام خانوادگی۲=Ioannesyan|نام۲=Youli A}}&lt;/ref&gt; وی هدف از ظهور «مذهب الهی» را ایجاد «محبت و اتحاد» در بین مردم می‌داند، از «اهل عالم» می‌خواهد آنرا سبب «عداوت و اختلاف» منمایند و از آن با عناوینی مانند «اسباب نظم» و «علت اتحاد» یاد می‌کند.&lt;ref name=":2" /&gt;&lt;ref name=":1" /&gt; [[بهاءالله]] همچنین در این کتاب بر کسب فضائل اخلاقی تأکید می‌کند، فضائلی همچون راستی، تقوی، اخلاق و اعمال پاک، تکثرگرایی دینی، احترام به پیروان همه ادیان، اتحاد و محبت.&lt;ref name=":2" /&gt; او همچنین مردمان را از گفتار زشت، «لعن و طعن»، آنچه سبب کدورت انسان می‌شود، نزاع، جدال، اختلاف و عداوت برحذر می‌دارد.&lt;ref name=":2" /&gt; [[بهاءالله]] در این اثر از «علماء و امراء» در [[آئین بهائی]] اسم می‌برد&lt;ref name=":1" /&gt; که به گفته شوقی ربانی اشاره او به ایادیان امرالله، مبلغین و موسسات انتخابی این آئین است یعنی محافل روحانی و [[بیت العدل اعظم]].&lt;ref name=":02" /&gt; در پایانِ «کتابُ عهدی»، [[بهاءالله]] از بهائیان می‌خواهد که به «خدمت اُمَم» و «اصلاح عالم» مشغول شوند.&lt;ref name=":2" /&gt;
==پیوند به بیرون==

*[http://reference.bahai.org/fa/t/b/TB/tb-15.html متن کامل «کتابُ عهدی»]
*[http://www.donyayebahai.org/content/%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87%D9%89-%D8%A8%D9%87-%D8%A2%D8%AB%D8%A7%D8%B1-%D8%AD%D8%B6%D8%B1%D8%AA-%D8%A8%D9%87%D8%A7%D8%A1%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87 نگاهی به آثار حضرت بهاءالله]
*[https://www.bahaisofiran.org/%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%D8%A8%D9%87%D8%A7%D8%A1 عبدالبهاء، جانشین بهاءالله]
*[https://www.bahai.org/fa/beliefs/bahaullah-covenant/ مفهوم عهد و میثاق در آئین بهائی]
*[https://www.bahai.org/fa/library/ کتابخانه مراجع آثار بهائی]
*[https://www.bahaisofiran.org/%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%87 کتابخانه بهائی]

==منابع==
&lt;references /&gt;</text>
      <sha1>66a8qfuza0pgso74x2royaro3sf3c0q</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>پرونده:مسجد صاحب الامر.jpg</title>
    <ns>6</ns>
    <id>188</id>
    <revision>
      <id>526</id>
      <timestamp>2019-12-16T19:30:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Peyman9</username>
        <id>4</id>
      </contributor>
      <origin>526</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="113" sha1="6tvnq1xdppbzm8vi136sfgbpvogn7yd" xml:space="preserve">مجلس محاکمه سید علی محمد باب در تبریز در مسجد صاحب الامر رخ داد</text>
      <sha1>6tvnq1xdppbzm8vi136sfgbpvogn7yd</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>پرونده:سلیمان خان.jpg</title>
    <ns>6</ns>
    <id>189</id>
    <revision>
      <id>527</id>
      <timestamp>2019-12-16T19:32:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Peyman9</username>
        <id>4</id>
      </contributor>
      <origin>527</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="135" sha1="83eezbmvtslqkhjlylmx57i814h9if2" xml:space="preserve">سلیمان خان یکی از پیروان سید علی محمد باب که در تهران شمع آجین و به قتل رسید</text>
      <sha1>83eezbmvtslqkhjlylmx57i814h9if2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>الگو:اصلی</title>
    <ns>10</ns>
    <id>190</id>
    <revision>
      <id>533</id>
      <timestamp>2019-12-26T22:37:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Peyman9</username>
        <id>4</id>
      </contributor>
      <comment>صفحه‌ای تازه حاوی «{{#invoke:main|main}}&lt;noinclude&gt; {{pp-template}} {{توضیحات}} &lt;!-- Categories go on the /doc subpage, and interwikis go on Wikidata....» ایجاد کرد</comment>
      <origin>533</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="155" sha1="017l2x0tfhn5mlnp184zdmc0jnuu2qa" xml:space="preserve">{{#invoke:main|main}}&lt;noinclude&gt;
{{pp-template}}
{{توضیحات}}
&lt;!-- Categories go on the /doc subpage, and interwikis go on Wikidata. --&gt;
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>017l2x0tfhn5mlnp184zdmc0jnuu2qa</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>پودمان:Main</title>
    <ns>828</ns>
    <id>191</id>
    <revision>
      <id>534</id>
      <timestamp>2019-12-26T22:38:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Peyman9</username>
        <id>4</id>
      </contributor>
      <comment>صفحه‌ای تازه حاوی «--[[ -- This module produces a link to a main article or articles. It implements the -- template {{main}}. --  -- If the module is used in...» ایجاد کرد</comment>
      <origin>534</origin>
      <model>Scribunto</model>
      <format>text/plain</format>
      <text bytes="2513" sha1="s4zu5oeg4eih3kjf4rkjpgeqfzeiqfe" xml:space="preserve">--[[
-- This module produces a link to a main article or articles. It implements the
-- template {{main}}.
-- 
-- If the module is used in category or category talk space, it produces "The
-- main article for this category is xxx". Otherwise, it produces
-- "Main article: xxx".
--]]

local mHatnote = require('Module:Hatnote')
local mTableTools -- lazily initialise
local mArguments -- lazily initialise

local p = {}

function p.main(frame)
	mTableTools = require('Module:TableTools')
	mArguments = require('Module:Arguments')
	local args = mArguments.getArgs(frame, {parentOnly = true})
	local pages = {}
	for k, v in pairs(args) do
		if type(k) == 'number' then
			local display = args['l' .. tostring(k)]
			local page = {v, display}
			pages[k] = page
		end
	end
	pages = mTableTools.compressSparseArray(pages)
	local options = {
		selfref = args.selfref
	}
	return p._main(options, unpack(pages))
end

function p._main(options, ...)
	-- Get the list of pages. If no first page was specified we use the current
	-- page name.
	local pages = {...}
	local currentTitle = mw.title.getCurrentTitle()
	local firstPageTable = pages[1]
	local firstPage
	if firstPageTable then
		firstPage = firstPageTable[1]
	else
		firstPage = currentTitle.text
		firstPageTable = {firstPage}
		pages[1] = firstPageTable
	end

	-- Find the pagetype.
	local firstPageNs = mHatnote.findNamespaceId(firstPage)
	local pagetype = firstPageNs == 0 and 'نوشتار' or 'صفحه'

	-- Make the formatted link text
	local links = mHatnote.formatPageTables(unpack(pages))
	links = mw.text.listToText(links)

	-- Build the text.
	local isPlural = #pages &gt; 1
	local currentNs = currentTitle.namespace
	local isCategoryNamespace = currentNs - currentNs % 2 == 14
	local stringToFormat
	if isCategoryNamespace then
		if isPlural then
			stringToFormat = '%s‌های اصلی این'
				.. ' [[ویکی‌پدیا:رده‌بندی|رده]] %s هستند'
		else
			stringToFormat = '%s اصلی این'
				.. ' [[ویکی‌پدیا:رده‌بندی|رده]] %s است'
		end
	else
		if isPlural then
			stringToFormat = '%s‌های اصلی: %s'
		else
			stringToFormat = '%s اصلی: %s'
		end
	end
	local text = string.format(stringToFormat, pagetype, links)

	-- Process the options and pass the text to the _rellink function in
	-- [[Module:Hatnote]].
	options = options or {}
	local hnOptions = {
		extraclasses = 'relarticle mainarticle',
		selfref = options.selfref
	}
	return mHatnote._hatnote(text, hnOptions)
end

return p</text>
      <sha1>s4zu5oeg4eih3kjf4rkjpgeqfzeiqfe</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>الگو:اصلی/توضیحات</title>
    <ns>10</ns>
    <id>192</id>
    <revision>
      <id>535</id>
      <timestamp>2019-12-26T22:39:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Peyman9</username>
        <id>4</id>
      </contributor>
      <comment>صفحه‌ای تازه حاوی «{{#invoke:main|main}}&lt;noinclude&gt; {{pp-template}} {{توضیحات}} &lt;!-- Categories go on the /doc subpage, and interwikis go on Wikidata....» ایجاد کرد</comment>
      <origin>535</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="155" sha1="017l2x0tfhn5mlnp184zdmc0jnuu2qa" xml:space="preserve">{{#invoke:main|main}}&lt;noinclude&gt;
{{pp-template}}
{{توضیحات}}
&lt;!-- Categories go on the /doc subpage, and interwikis go on Wikidata. --&gt;
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>017l2x0tfhn5mlnp184zdmc0jnuu2qa</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>مدیاویکی:Cookiewarning-info</title>
    <ns>8</ns>
    <id>193</id>
    <revision>
      <id>543</id>
      <timestamp>2020-02-29T22:19:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sarah</username>
        <id>1</id>
      </contributor>
      <comment>صفحه‌ای تازه حاوی «کوکی‌ها ما را در ارائه خدماتمان یاری می‌کنند. با استفاده از خدمات ما، شما مو...» ایجاد کرد</comment>
      <origin>543</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="198" sha1="0osb2gi17fwtip4kpenxnku2xuteac5" xml:space="preserve">کوکی‌ها ما را در ارائه خدماتمان یاری می‌کنند. با استفاده از خدمات ما، شما موافق استفاده ما از کوکی‌ها هستید.</text>
      <sha1>0osb2gi17fwtip4kpenxnku2xuteac5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>مدیاویکی:Cookiewarning-ok-label</title>
    <ns>8</ns>
    <id>194</id>
    <revision>
      <id>544</id>
      <timestamp>2020-02-29T22:21:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sarah</username>
        <id>1</id>
      </contributor>
      <comment>صفحه‌ای تازه حاوی «اوکی» ایجاد کرد</comment>
      <origin>544</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8" sha1="ccc6b7hyl8gqhd7286itnk2ah60zht6" xml:space="preserve">اوکی</text>
      <sha1>ccc6b7hyl8gqhd7286itnk2ah60zht6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>پرونده:قلعه چهریق.jpg</title>
    <ns>6</ns>
    <id>195</id>
    <revision>
      <id>550</id>
      <timestamp>2020-03-06T02:41:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sarah</username>
        <id>1</id>
      </contributor>
      <comment>Source: https://commons.wikimedia.org/wiki/File:%D9%82%D9%84%D8%B9%D9%87_%DA%86%D9%87%D8%B1%DB%8C%D9%82.jpg</comment>
      <origin>550</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="124" sha1="4p2zeoz8zoa595l0gixdk36u8lg6wbx" xml:space="preserve">== خلاصه ==
Source: https://commons.wikimedia.org/wiki/File:%D9%82%D9%84%D8%B9%D9%87_%DA%86%D9%87%D8%B1%DB%8C%D9%82.jpg</text>
      <sha1>4p2zeoz8zoa595l0gixdk36u8lg6wbx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>کتاب ایقان</title>
    <ns>0</ns>
    <id>196</id>
    <revision>
      <id>680</id>
      <parentid>636</parentid>
      <timestamp>2020-07-31T00:04:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Peyman9</username>
        <id>4</id>
      </contributor>
      <origin>680</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="18939" sha1="6sdawt3bkpmxifvx8q14q095wave6kv" xml:space="preserve">{{بهائی}}
'''کتاب ایقان''' یکی از آثار مهم [[بهاءالله]] شارع [[بهائیت|آئین بهائی]] است. بهاءالله در این کتاب در راستای اثبات حقانیت رسالت باب به شرح بعضی از مهمترین اصول آئین بهائی می‌پردازد.

== تاریخچه ==

بهاءالله کتاب ایقان را در جواب سوالهای دایی [[سید علی‌محمد باب|باب]]، حاجی میرزا سید محمد که هنوز به خواهرزاده خود ایمان نداشت نوشت که در نهایت باعث ایمان او به آئین بابی شد.&lt;ref name=":8"&gt;{{یادکرد کتاب|نشانی=https://www.worldcat.org/title/introduction-to-the-bahai-faith/oclc/181072578|عنوان=An introduction to the Baha'i faith|نام خانوادگی=Smith|نام=Peter|تاریخ=2008|ناشر=Cambridge University Press|سال=|شابک=9780521862516|مکان=Cambridge; New York|صفحات=21|زبان=English}}&lt;/ref&gt; بهاءالله این اثر را اندکی قبل از اعلان رسالت خود در بغداد و در طی دو شبانه روز به رشته تحریر درآورد.&lt;ref name="Iranica2"&gt;{{cite encyclopedia|author=Sholeh Quinn and Stephen N. Lambden|title=KETĀB-E IQĀN|encyclopedia=Encyclopædia Iranica|page=|publisher=|location=|year=2000|url=http://www.iranicaonline.org/articles/ketab-iqan|date=May 2000|accessdate=1 May 2010|volume=Online}}&lt;/ref&gt; کتاب ایقان حدوداً ۲۰۰ صفحه است و دو بخش اصلی دارد. کتاب در ابتدا به نام رساله خالُویه و رساله استدلالیه معروف بود. بهاءالله در [[عکا|عکّا]] نام آنرا ایقان (به معنی به یقین دانستن) گذاشت.&lt;ref name=":82"&gt;{{یادکرد کتاب|نشانی=https://www.worldcat.org/title/introduction-to-the-bahai-faith/oclc/181072578|عنوان=An introduction to the Baha'i faith|نام خانوادگی=Smith|نام=Peter|تاریخ=2008|ناشر=Cambridge University Press|سال=|شابک=9780521862516|مکان=Cambridge; New York|صفحات=20|زبان=English}}&lt;/ref&gt;

این کتاب کمی بعد از نگارش در سطح وسیعی نسخه برداری شد و در ایران در میان بابیان منتشر و باعث جذب بسیاری به بهاءالله گردید. نثرِ کتاب روان و برای افراد عادی و فاقد تحصیلات دینی قابل فهم است.&lt;ref name=":8"/&gt; کتاب ایقان به همراه آثار دیگرِ دورانِ تبعید ده ساله بهاءالله در عراق نظیر کلمات مکنونه، هفت وادی، چهار وادی و جواهر الاسرار نقش بسزایی در احیای جامعه به شدت سرکوب شده [[بابیه|بابی]] ایفا نمود.&lt;ref name=":82"/&gt; این آثار به جوانب مختلفِ ایمان دینی می‌پردازند: هفت وادی و چهار وادی به جنبه معنوی و عرفانی دین و سلوک انسان در مراحل کسب کمالات معنوی می‌پردازند، کلمات مکنونه راه‌کردهای عملی یک زندگی اخلاق‌مند را مشخص می‌کند و جواهر الاسرار و کتاب ایقان مبانی و اصول اعتقادی آئین جدید را تشریح می‌کنند.&lt;ref name=":8"/&gt; [[شوقی افندی|شوقی ربانی]]، کتاب ایقان را بعد از کتاب اقدس مهمترین اثر بهاءالله می‌داند. به عقیده او در بین آثار بهاءالله کتاب ایقان به تنهایی موانع دیرپا که قرنها موجب جدایی و دشمنی پیروان ادیان شده را از بین می‌برد و اساسی متین برای یگانگی آنها بنا می‌نهد.&lt;ref&gt;{{cite book|first=Shoghi|last=Effendi|year=1944|title=God Passes By|publisher=Bahá'í Publishing Trust|location=Wilmette, Illinois, USA|isbn=0-87743-020-9|url=http://reference.bahai.org/en/t/se/GPB/|ref=harv|pages=|page=138}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name="hatcher3"&gt;{{cite journal|last=Buck|first=Christopher|date=1991|year=1991|title=Bahá’u’lláh as “World Reformer”|url=https://bahai-studies.ca/wp-content/uploads/2014/05/3.4-Buck.pdf|journal=Baháʼí Studies|publisher=Journal of Bahá’í Studies|volume=3|issue=4|pages=|accessdate=2020-05-01|via=}}&lt;/ref&gt;

== محتوی ==
کتاب ایقان خداوند را غیرقابل شناخت، دور از دسترس، منبع وحی، یکتا، ابدی، علیم، همیشه حاضر و قدیر می‌داند. این کتاب توضیح می‌دهد که حقایق دینی نسبی است و بر تداوم ظهور [[وحی]] در طول تاریخ تأکید می‌کند؛ بر یگانگی انبیاء، جهانی بودن پیامشان، یکسانی تعالیم بنیادینشان، تقدیس کتب آسمانیشان و دو جنبه مقامشان (جنبه انسانی و الهی پیامبر) تأکید می‌کند؛ بی بصیرتی و انحراف پیشوایان دینی و علمای مذهبی را تقبیح می‌کند؛ متون تمثیلی عهد جدید، آیات غامض و متشابهات [[قرآن]] و برخی اخبار و احادیث اسلامی را، که باعث ایجاد سوء تفاهمات و دشمنی و اختلاف بین پیروان ادیان بزرگ جهان شده‌اند، تشریح می‌کند. کتاب ایقان همچنین به بیان معانی مفاهیمی همچون رجعت، قیامت، خاتمیت، و رستاخیز می‌پردازد؛ شرایط ضروری برای سلوک عرفانی انسان را برمی‌شمرد و ادعای قائمیت [[سید علی‌محمد باب]] را اثبات می‌کند.&lt;ref&gt;{{cite book|last=Buck|first=Christopher|year=1995|title=Symbol &amp; Secret: Qur'án Commentary in Bahá'u'lláh's Kitáb-i-Iqán|publisher=Kalimát Press|location=Los Angeles, USA|isbn=0-933770-80-4|url=https://bahai-library.com/buck_symbol_secret_quran|ref=harv|pages=44}}&lt;/ref&gt;

=== سیر تکاملی و وحدت ادیان ===
از مباحث مهم دیگر کتاب ایقان سیر تکاملی و وحدت ادیان است. حقیقت خداوند ماورای درک بشر است. او به تدریج در طول تاریخ بر حسب استعداد و نیازهای جوامع بشری اسماء و صفات خود را از طریق پیامبران متجلی می‌سازد.&lt;ref name=":8"/&gt; پیامبران در ادبیات بابی-بهائی «مظاهر ظهور» نامیده می‌شنوند و هر یک در یک دوره خاص با آموزه‌هایی مرتبط با شرایط زمانه و رسالتی مشخص ظاهر می‌شوند.&lt;ref name=":8"/&gt; در الهیات بهائی، مظاهر ظهور اراده الهی را به صورت تدریجی بیان می‌کنند و مهمترین عامل  تکامل اجتماعی بشر هستند. از این رو، ظهور وحی مستمر، تدریجی و تکاملی است و نوعی وحدت استعلایی بین ادیان حاکم است و مقام و حقیقت مظاهر ظهور یکی است.&lt;ref name=":0"&gt;{{cite encyclopedia|title=MAẒHAR-E ELĀHI|author=Moojan Momen|encyclopedia=Encyclopedia Iranica|volume=Online Edition|date=April 2016|url=http://www.iranicaonline.org/articles/mazhar-e-elahi|accessdate=1 May 2020}}&lt;/ref&gt;

=== علل رویگردانی از پیامبران ===
بهاءالله در کتاب ایقان توضیح می‌دهد که در تاریخ ادیان همیشه یکی از علل اصلی روگردانی مردم از دین جدید، علمای دین قبل بوده‌است که به دلیل عدم درک کتب آسمانی یا به علت ترسِ از دست دادن جایگاه اجتماعی خود با پیامبر جدید مخالفت کرده و او را مورد اذیت و آزار قرار می‌دادند. عدم فهم نبوات کتب آسمانی ریشه در تفسیر تحت اللفظی (قشری) بعضی از آیات دارد.&lt;ref name=":8"/&gt; بهاءالله بیان می‌کند که بسیاری از آیات کتب مقدسه جنبه نمادین دارند و نباید به صورت ظاهری تعبیر شوند. به عنوان مثال مسیحیان بازگشت دوباره مسیح را با فروریختن ستارگان همراه می‌دانند و معتقدند او از آسمان و سوار بر ابر بر زمین فرود خواهد آمد (متی ۲۴:۲۹–۳۱)، همچنین مسلمانان انتظار دارند قیامت با زنده شدن مردگان و بعضی دگرگونی‌های بنیادین همراه باشد.&lt;ref name=":8"/&gt; کتاب ایقان بسیاری از آیات قرآن (آیات متشابهات)، انجیل، احادیث و اخبار اسلامی را تفسیر می‌کند از جمله به بسط معانیِ رجعت، خاتمیت، یوم الجزاء و قیامت و علائم آن همچون زنده شدن مردگان، تاریک شدن خورشید و ماه، فروریختن ستارگان، ظهور سختی و شدت می‌پردازد.&lt;ref name="Iranica2"/&gt;

بهاءالله می‌گوید علاوه بر عدم فهم آیات الهی، معیارها و انتظارات نادرست بشری نیز باعث روگردانی از پیامبران می‌شود.&lt;ref name=":83"&gt;{{یادکرد کتاب|نشانی=https://www.worldcat.org/title/introduction-to-the-bahai-faith/oclc/181072578|عنوان=An introduction to the Baha'i faith|نام خانوادگی=Smith|نام=Peter|تاریخ=2008|ناشر=Cambridge University Press|سال=|شابک=9780521862516|مکان=Cambridge; New York|صفحات=22|زبان=English}}&lt;/ref&gt; برای مثال مؤمنان از موعود انتظار قدرت، سلطنت و تفوق ظاهری دارند (مانند انتظارات شیعیان از مهدی یا یهودیان از مسیح)، در حالی که معنای این آیات، ظهور قدرت و سلطنت معنوی است.&lt;ref name=":83"/&gt; معیارهای بشری اراده الهی را محدود نمی‌کنند. خداوند کسی چون موسی را که مرتکب قتل شده یا مسیح که معلوم نیست پدرش کیست را به پیامبری برمی‌گزیند، به محمد دستور می‌دهد قبله را از اورشلیم به کعبه در مکه تغییر دهد، یا بسیاری از سنتهای موجود را بشکند. در زمان پیامبران پیش همه اینها مردم را به امتحان می‌انداخت و سبب اعراضشان می‌شد.&lt;ref name=":83"/&gt; خداوند بندگان را با آمدن پیامبری جدید می‌آزماید. فقط کسانی که به حق توکل کرده و از معیارهای بشری برای قضاوت فرستادگان خداوند استفاده نکنند و قلوبشان را از معیارهای دنیوی پاک گردانند موفق به ایمان می‌شوند.&lt;ref name=":83"/&gt;

=== معنای قیامت ===
به تفسیر کتاب ایقان، روز قیامت یا آخرالزمان با آغاز دعوت یک پیامبر آغاز می‌شود، زمانی که دوره دین کهنه به انتهاء می‌رسد و دوره ای تازه آغاز می‌گردد. لقاءالله در روز قیامت که در کتب مقدسه ادیان به آن وعده داده شده، دیدار با مظهر ظهور الهی (پیامبر) است. پیروان دین پیشین با ایمان یا اعراض خود از پیامبر نوظهور، مورد داوری روحانی قرار می‌گیرند. از این رو به روز قیامت روز حساب گفته می‌شود. رستاخیز یا زنده شدن، حیات تازه معنوی یافتن از طریق ایمان به پیامبر جدید است.&lt;ref name=":0"/&gt;

=== اثبات دعوی و رسالت باب ===
کتاب ایقان به اثبات قائمیت [[سید علی‌محمد باب]] می‌پردازد و آن را با انتظارات سنتی شیعیان آشتی می‌دهد.&lt;ref name="Iranica2"/&gt; بهاءالله دلائل روگردانی همیشگی بشر از پیامبران را در طول تاریخ شرح داده و آنها را با روگردانی مردم نسل حاضر از باب تطبیق می‌دهد.&lt;ref name=":8"/&gt; مسلمانانی که باب را نپذیرفتند همان کاری را کردند که یهودیان علیه مسیح و مسیحیان و یهودیان علیه محمد کردند.&lt;ref name=":8"/&gt; بهاءالله همچنین در این اثر دلائل حقانیت پیامبران را برمی‌شمرد و همه را در مورد باب نیز صادق می‌داند. این دلائل عبارتند از: وجود خود پیامبر، آیاتی که به عنوان کتاب نازل می‌کند، استقامت پیامبر در اعلان دیانت جدید علیرغم تمام مخالفت‌ها و اذیت و آزارها، نیروی تقلیب کننده پیامبر بر پیروان خود، استقامت و آمادگی پیروان برای جانفشانی در راه آرمانها و آموزه‌های نوین پیامبر، و برآمده شدن نبوات مانند تفوق و سلطنت موعود، و ظهور علائم روز رستاخیز.&lt;ref name=":8"/&gt; بهاءالله در کتاب ایقان چندین حدیث از منابع شیعی نقل می‌کند که قائم را، نه شخصیتی ظاهراً پیروز و مقتدر که، شخصیتی مطرود و جفا کشیده معرفی می‌کنند که پیروان ایرانی و غیرایرانی او به شدت سرکوب خواهند شد. بهاءالله همچنین با بازگویی داستان مظلومیت و مصلوب شدن مسیح و در عین حال غلبه معنوی او امکان پیروزی معنوی باب را با وجود دوره طولانی زندان و در نهایت اعدام او، نشان می‌دهد.&lt;ref name="Iranica2"/&gt;

=== شرایط سالک ===
بهاءالله در کتاب ایقان در توضیح شرایطِ سالک برای درک اسرار قیامت و شناسایی پیام‌آور آسمانیِ عصر خود چندین اصل اخلاقی را ضروری می‌داند. این اصول عبارتند از: پاکی و صفای قلب، وارستگی و عدم تعلق قلب به امور زودگذر دنیوی، زدودن آثار علاقه و کینه از قلب، جستجوی مستقل حقیقت به جای پیروی کورکورانه از گفته‌ها و شنیده‌های دیگران، توکل به خداوند و گسستن از دنیا، فروتنی، پرهیز از افتخار و غرور و تکبر، صبوری، پرهیز از تکلم بی‌فائده، قناعت، دوری از حرص، احتراز کامل از غیبت، پارسایی، نیکوکاری، مهربانی به حیوانات، از خود گذشتگی، استقامت در راه خداوند با وجود اعراض و انکار مردم، وفای به عهد، دوسویگی (آنچه برای خود نمی‌پسندد برای غیر نپسندد)، گذشت و طلب مغفرت برای خطاکاران و پرهیز از قضاوت دیگران.&lt;ref name="hatcher3"/&gt;

== چاپ کتاب ==
کتاب ایقان اولین کتاب آئین بهائی بود که در زمان بهاءالله به چاپ رسید. این کتاب دربمبئیِ هند و در اولیل دهه ۱۸۸۰ میلادی چاپ سنگی شد. چاپ دوم کتاب نیز چاپ سنگی بود که در سال ۱۸۹۳ و به قلم مشکین قلم، خطاط بهائی، انجام شد.&lt;ref name=":1"&gt;Dr. Christopher Buck, Michigan State University, The Kitab-i Iqan: An Introduction to Baha'u'llah's Book of Certitude with Two Digital Reprints of Early Lithographs&lt;/ref&gt; کتاب ایقان قبل از چاپ سنگی، به مدت دو دهه در سطح وسیعی بین بهائیان به صورت دستی نسخه برداری می‌شد. بعضی از این نسخه‌های خطی دارای خطاهای نگارشی بودند. بهاءالله در طی لوحی به یکی از پیروانش به این موضوع اشاره می‌کند او برای حل این مشکل اقدام به نظارت بر طرحی برای تولید چندین نسخه مادرِ معتبر نمود. چاپ اول کتاب نیز احتمالاً در راستای همگون سازی نسخه‌های خطی بوده‌است. نهایتاً اولین نسخه رسمی حروفچینی شده کتاب در سال ۱۹۰۰ در مصر چاپ شد و چاپ‌های بعدی کتاب از این نسخه حروفچینی شده نسخه برداری کردند.&lt;ref name=":1"/&gt;

== سبک نگارش ==
کتاب ایقان نثر فارسی روانی دارد و برای افراد عادی و فاقد تحصیلات دینی قابل فهم است.&lt;ref name="Iranica2"/&gt; ادوارد براون، خاورشناس انگلیسی، کتاب را: «اثری شایسته، با سبکی پرصلابت، روشن در استدلال، مجاب‌کننده در اثبات» توصیف می‌کند که در آن دانش «انجیل، قرآن و احادیث» به فراوانی دیده می‌شود.&lt;ref name="Iranica2"/&gt;&lt;ref&gt;E. G. Browne, Selections from the Writings of E. G. Browne on the Babi and Baha'i Religions, ed. by Moojan Momen (Oxford: George Ronald, 1987) 254&lt;/ref&gt;

== پیوند به بیرون ==
*[https://www.bahai.org/fa/library/authoritative-texts/bahaullah/kitab-i-iqan/1#303321764 کتاب ایقان (مطالعه آنلاین)]
*[https://www.bahai.org/fa/library/authoritative-texts/bahaullah/kitab-i-iqan/kitab-i-iqan.pdf?1f3fdaeb کتاب ایقان (نسخه پی‌دی‌اف)]
* [http://www.h-net.org/~bahai/areprint/baha/G-L/I/iqan1893/iqan1893.htm تصاویر از صفحات کتاب ایقان]، لیتوگرافی دوم (بمبئی ۱۸۹۳)
* [https://web.archive.org/web/20070513184357/http://www.bahairadio.org/farsi/Saiedi.htm مبحث کتاب ایقان] (دکتر نادر سعیدی)
*[https://reference.bahai.org/fa/t/o/QMIQ/index.html قاموس مختصر کتاب ایقان] (نوشته عبدالحمید اشراق خاوری)
*[https://oceanoflights.org/Symbol-And-Secret-Iqan-Buck_fa.pdf رمز و راز، بررسی تحلیلی کتاب ایقان] (نوشته کریستفر باک، ترجمه خسرو دهقانی)

== منابع ==</text>
      <sha1>6sdawt3bkpmxifvx8q14q095wave6kv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>سفرهای عبدالبهاء به غرب</title>
    <ns>0</ns>
    <id>197</id>
    <revision>
      <id>673</id>
      <parentid>631</parentid>
      <timestamp>2020-07-31T00:03:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Peyman9</username>
        <id>4</id>
      </contributor>
      <comment>/* سفر به مصر */</comment>
      <origin>673</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="38742" sha1="6m6r7hkg5i37nbuv1v9i198gcowda64" xml:space="preserve">[[پرونده:Abdulbaha2.jpg|بندانگشتی|[[عبدالبهاء]] در حین سفرش به ایالات متحده]]
'''سفرهای عبدالبهاء به غرب''' مجموعه‌ای از سفرها بود که [[عبدالبهاء]] در سن ۶۷ سالگی از فلسطین به غرب پیش گرفت. این سفرها مدّت سه سال از ۱۹۱۰ تا ۱۹۱۳ به طول انجامید. [[عبدالبهاء]]، پسر [[بهاءالله]] بنیانگذار [[آئین بهائی]]، از ۸ سالگی به همراه او در زندان و تبعید به سر می‌برد. او از طرف [[بهاءالله]] به عنوان جانشین و مرکز [[آئین بهائی]] تعیین شده بود و پس از درگذشت [[بهاءالله]] در ۲۹ می ۱۸۹۲ مسئولیت جامعه به عهده او قرار گرفت. شانزده سال بعد، در نتیجهٔ انقلاب ترکان جوان در سال ۱۹۰۸، وی به‌طور ناگهانی در سن ۶۴ سالگی از زندان آزاد شد.&lt;ref name="smith"&gt;{{Cite encyclopedia|year=2000|title='Abdu'l-Bahá|encyclopedia=A Concise Encyclopedia of the Bahá'í Faith|publisher=Oneworld Publications|location=Oxford|last=Smith|first=Peter|pages=16–18|isbn=978-1-85168-184-6|ref=harv}}&lt;/ref&gt; در زمان آزادی وی، عمده جوامع بهایی در ایران قرار داشت&lt;ref name="Esslemont"&gt;{{Harvard citation no brackets|Momen|2004|pp=63–106}}&lt;/ref&gt; همچنین جوامع بهائی بزرگ دیگری نیز در باکو در آذربایجان&lt;ref name="hist"&gt;{{Cite web|url=http://www.bahai.az/lib/articles/histofaz/history_en.shtml|title=Baha'i Faith History in Azerbaijan|accessdate=22 December 2008|publisher=National Spiritual Assembly of the Bahá'ís of Azerbaijan|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120219032306/http://www.bahai.az/lib/articles/histofaz/history_en.shtml|archivedate=۱۹ فوریه ۲۰۱۲|dead-url=yes}}&lt;/ref&gt; عشق آباد در ترکمنستان&lt;ref name="azer"&gt;{{Citation|last=Balci|first=Bayram|title=The Baha’is of the Caucasus: From Russian Tolerance to Soviet Repression {2/3}|date=21 February 2007|url=http://www.caucaz.com/home_eng/breve_contenu.php?id=300|last2=Jafarov|first2=Azer|archiveurl=http://web.archive.org/web/20120911005432/http://www.caucaz.com/home_eng/breve_contenu.php?id=300|newspaper=Caucaz.com|pages=|archivedate=11 September 2012}}&lt;/ref&gt; و تاشکند در ازبکستان وجود داشت.&lt;ref name="JBS0503"&gt;{{Cite journal|url=http://bahai-library.com/hassall_babi_bahai_russia|title=Notes on the Babi and Baha'i Religions in Russia and its territories|last=Hassall|first=Graham|journal=Journal of Bahá'í Studies|accessdate=18 February 2010|issue=3|year=1993|volume=05|pages=41–80, 86|archiveurl=https://web.archive.org/web/20131019111359/http://bahai-library.com/hassall_babi_bahai_russia|archivedate=۱۹ اکتبر ۲۰۱۳|ref=harv|dead-url=no}}&lt;/ref&gt;

[[آئین بهائی]] در دههٔ ۱۸۹۰ به غرب راه یافت ولی در ابتدا عدهٔ بهائیان در غرب فقط محدود به چندین هزار نفر بود.&lt;ref name="Esslemont" /&gt; [[عبدالبهاء]] برای انتشار تعالیم بهائی در غرب راهی سفرهایی به اروپا و آمریکای شمالی شد. اولین سفر وی خارج از فلسطین و ایران، در سال ۱۹۱۰ به مصر بود. او حدود یک سال در مصر اقامت کرد و بعد از آن در ۱۹۱۱ سفری پنج‌ماهه به فرانسه و انگلیس داشت. [[عبدالبهاء]] پس از بازگشت به مصر، راهی سفری به آمریکای شمالی شد که نزدیک به ۸ ماه به طول انجامید. در طول این سفر از شهرهای بسیاری در سراسر ایالات متحده، از مناطق عمده شهری در ساحل شرقی این کشور، تا شهرهای ایالات‌های غرب میانه و کالیفرنیا در سواحل غرب آمریکا بازدید به عمل آورد. وی همچنین به مونترال در کانادا سفر نمود. بعد از سفر به آمریکای شمالی، برای شش ماه عازم چندین کشور اروپایی از جمله فرانسه، انگلیس و آلمان شد و سپس شش ماه در مصر اقامت داشت و در نهایت به حیفا بازگشت.&lt;ref name="smith" /&gt;

بر اثر سفرهای [[عبدالبهاء]] به غرب، جامعهٔ کوچک بهائیان غربی فرصت تقویت و تحکیم یافت و چشم‌انداز وسیع تری از این آئین به دست‌آورد. [[آئین بهائی]] همچنان توجه رهبران دینی، اجتماعی و آکادمیک و همچنین مطبوعات را به خود جلب کرد. روزنامه‌های آن زمان سفرهای [[عبدالبهاء]] را به نحو چشمگیری پوشش دادند.&lt;ref name="news"&gt;{{Cite journal|url=http://bahai-library.com/?id=4900|title=The Travels of 'Abdu'l-Bahá and their Impact on the Press|last=Egea|first=Amin|journal=Lights of Irfan|publisher=Haj Mehdi Armand Colloquium,|accessdate=9 December 2011|doi=|year=2011|location=Wilmette, IL:|volume=12|pages=1–25|language=|issn=|jfm=|jstor=|mr=|zbl=|id=|ref=harv}}&lt;/ref&gt; [[عبدالبهاء]] در طول سفرش، سخنرانی‌های بسیاری در خانه‌های بهائیان، هتل‌ها، مکان‌های مذهبی و سایر اماکن عمومی از جمله کنفرانس بین‌المللی حکمیت در دریاچهٔ موهونک، انجمن ادبی و تاریخی بتل، انجمن ملی پیشرفت رنگین پوستان، در دانشگاه‌های هوارد و استنفورد و در انجمنهای تئوسوفی انجام داد. سخنرانی‌های [[عبدالبهاء]] در غرب بخش مهمی از آثار بهائی را تشکیل می‌دهد.&lt;ref name="smith" /&gt; در دهه‌های پس از سفرهای [[عبدالبهاء]]، جامعهٔ بهائی آمریکا رشد قابل ملاحظه‌ای کرد&lt;ref&gt;{{Cite book|url=http://books.google.com/?id=x7wyJdyE60oC&amp;pg=PA5|title=Baha'is in the West|last=Smith|first=Peter|publisher=Kalimat Press|year=2004|isbn=978-1-890688-11-0|editor-last=Smith|editor-first=Peter|volume=14|page=16}}&lt;/ref&gt; و سپس در سراسر آمریکای جنوبی و استرالیا و اقیانوسیه و شرق دور پراکنده شد.&lt;ref&gt;{{Cite book|url=http://bahai-library.com/handscause_statistics_1953-63&amp;chapter=1#9|title=The Bahá'í Faith: 1844-1963: Information Statistical and Comparative,|last=Hands of the Cause living in the Holy Land|first=|authorlink=Hands of the Cause|publisher=Bahá'í World Center|year=1964|isbn=|archiveurl=https://web.archive.org/web/20131023055741/http://bahai-library.com/handscause_statistics_1953-63%26chapter%3D1#9|archivedate=۲۳ اکتبر ۲۰۱۳|accessdate=۲۲ سپتامبر ۲۰۱۹|dead-url=no}}&lt;/ref&gt;

== سفر به مصر ==
{{بهائی}}
[[عبدالبهاء]] در ۲۹ اوت ۱۹۱۰ حیفا را به مقصد پورت سعید ترک کرد. وی حدود یک ماه در پورت سعید ماند و بهائیان از قاهره برای دیدار او می‌آمدند.

در اول اکتبر، [[عبدالبهاء]] عازم سفری دریایی به مقصد اروپا شد ولی به دلیل ضعف جسمانی، برای ۸ ماه در اسکندریه مجبور به توقف گردید. در مدت توقف در مصر، مطبوعات مصری پوشش مثبتی از شخصیت [[عبدالبهاء]] و بهائیان ارائه دادند.&lt;ref name="Balyuzi"&gt;{{Harvard citation no brackets|Balyuzi|2001|pp=133–68}}&lt;/ref&gt; [[عبدالبهاء]] در اسکندریه با گروه بزرگ‌تری از افراد ملاقات کرد. در ماه مه، به قاهره نقل مکان کرد و در آنجا بار دیگر توجه مثبت مطبوعات از جمله- الاهرام- را به خود جلب کرد. همچنین در این زمان با مفتی مصر، عباس حلمی پاشا، و خدیو مصر دیدار کرد.&lt;ref name="Balyuzi" /&gt;

[[عبدالبهاء]] در نهایت در ۱۱ اوت ۱۹۱۱، مصر را به مقصد اروپا ترک کرد.

== اولین سفر به اروپا ==
اولین سفر [[عبدالبهاء]] به اروپا در فاصلهٔ اوت تا دسامبر سال ۱۹۱۱ صورت گرفت. بعد از این سفر وی به مصر بازگشت. او در طول سفر از دریاچه ژنو در مرز فرانسه و سوئیس و همچنین از بریتانیا و فرانسه بازدید به عمل آورد. هدف از این سفر حمایت از جوامع بهائی غرب و گسترش بیشتر تعالیم [[بهاءالله]] بود.&lt;ref name="b_end"&gt;{{Harvard citation no brackets|Balyuzi|2001|pp=159–397}}&lt;/ref&gt; پیش از این سفر، [[عبدالبهاء]] نمایندگانی را به اروپا اعزام کرده بود همچنین در ماه ژوئیه ۱۹۱۱ نامه‌ای به اولین کنگرۀ جهانی نژادها ارسال کرده بود.&lt;ref&gt;{{Cite journal|url=http://www.bahai-education.org/star/|title=various|last=various|date=20 August 1911|journal=Star of the West|publisher=Baha'i News Service|accessdate=15 April 2010|issue=9|editor-last=Windust|editor-first=Albert R|location=Chicago, USA|volume=02|page=all|archiveurl=https://web.archive.org/web/20111107020747/http://bahai-education.org/star/|archivedate=۷ نوامبر ۲۰۱۱|ref=harv|editor2-last=Buikema|editor2-first=Gertrude|dead-url=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite conference|author1=`Abdu'l-Bahá|authorlink=`Abdu'l-Bahá|author2=Wellesley Tudor Pole|editor-last=Spiller|editor-first=G.|editor-link=Gustav Spiller|title=The Bahai Movement|conference=Papers on Inter-racial Problems Communicated to the First Universal Races Congress|pages=154–157|publisher=in London, P.S. King &amp; Son and Boston, The World's Peace Foundation|year=1911|location=London|url=http://books.google.com/books?id=g1fLAAAAMAAJ&amp;ots=y_-kqMWtMX&amp;pg=PA154#v=onepage&amp;q&amp;f=false|accessdate=25 April 2010}}&lt;/ref&gt;

=== بریتانیا ===
[[عبدالبهاء]] در ۴ سپتامبر وارد لندن شد و تا ۲۳ سپتامبر در این شهر ماند. او در شامگاه ۱۰ سپتامبر اولین سخنرانی عمومی خود در غرب را از تریبون کلیسای سیتی تمپل ایراد نمود.&lt;ref name="ABL"&gt;{{Harvard citation no brackets|`Abdu'l-Bahá|1911b}}&lt;/ref&gt;

در ۳ اکتبر [[عبدالبهاء]] لندن را به مقصد پاریس، فرانسه ترک کرد.&lt;ref name="smith" /&gt;

=== فرانسه ===
[[عبدالبهاء]] ۹ هفته را در پاریس گذراند. اولین سخنرانی وی در پاریس در تاریخ ۱۶ اکتبر ۱۹۱۱ انجام شد.&lt;ref name="Oct16"&gt;{{Harvard citation no brackets|`Abdu'l-Bahá|1995|pp=15–17}}&lt;/ref&gt; او در فاصلهٔ ۱۶ اکتبر تا ۲۶ نوامبر تقریباً هر روز یک سخنرانی داشت.&lt;ref name="Oct16" /&gt;&lt;ref name="abp"&gt;{{Harvard citation no brackets|`Abdu'l-Bahá|1995|pp=119–123}}&lt;/ref&gt; در برخی روزها بیش از یک سخنرانی می‌نمود. اگرچه اکثر سخنرانی‌های او در محل اقامتش در پاریس واقع در شمارهٔ ۴ در بلوار Cameons برگزار می‌شد، اما در مقر اصلی انجمن تئوسوفی و کلیسای چارلز واگنر نیز سخنرانی‌های ایراد نمود''.''&lt;ref name="abp" /&gt; او همچنین با افراد مختلفی از جمله محمد عبدالوحید قزوینی و سید حسن تقی‌زاده دیدار داشت.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://bahai-library.com/qazvini_abdulbaha_prominent_iranians|title=`Abdu'l-Baha Meeting with Two Prominent Iranians|accessdate=15 April 2010|publisher=Bahai Academic Library|last=Taqizadeh|first=Hasan|year=1998|origyear=1949|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140404125447/http://bahai-library.com/qazvini_abdulbaha_prominent_iranians|archivedate=۴ آوریل ۲۰۱۴|author2=Muhammad ibn `Abdu'l-Vahhad-i Qazvini|work=Published academic articles and papers|dead-url=no}}&lt;/ref&gt;

در ۲ دسامبر ۱۹۱۱ [[عبدالبهاء]] فرانسه را ترک کرد و به مصر بازگشت.&lt;ref name="Balyuzi" /&gt;

== سفر به آمریکای شمالی ==
سال بعد [[عبدالبهاء]] سفر بسیار مفصل‌تری به ایالات متحده و کانادا درپیش گرفت که در طی آن از حدود ۴۰ شهر بازدید به عمل آورد.&lt;ref&gt;{{Harvard citation no brackets|Hatcher|Martin|2002|pp=57-59}}&lt;/ref&gt; در این سفر حدود ۳۷۳ سخنرانی داشت و جمعاً حدود ۹۳ هزار نفر مخاطب او قرار گرفتند.&lt;ref&gt;{{Harvard citation no brackets|Mottahedeh|2013|p=5}}&lt;/ref&gt; و در ۱۱ آوریل سال ۱۹۱۲ وارد نیویورک شد. در طول دوران اقامتش در نیویورک، به شهرهای بسیاری در سواحل شرق آمریکا سفر کرد. سپس در ماه اوت سفر گسترده‌ای را در سواحل غرب ایالات متحده آغاز نمود و در اواخر ماه اکتبر به شرق این قاره بازگشت. در ۵ دسامبر سال ۱۹۱۲ از طریق دریا به اروپا بازگشت.&lt;ref name="b_end" /&gt;

در طول نه ماه سفر در قارهٔ آمریکا، [[عبدالبهاء]] با افرادی همچون دیوید استار اردن رئیس دانشگاه استنفورد، خاخام استفن ساموئل وایز از شهر نیویورک، الکساندر گراهام بل مخترع، جین آدامز مددکار اجتماعی سرشناس، شاعر هندی رابیندرانات تاگور که در آن زمان در آمریکا در حال سفر بود، هربرت پوتنام کتابدار کتابخانه کنگره، اندرو کارنگی سرمایه‌دار و نیکوکار، ساموئل گامپر رئیس فدراسیون کار، رابرت پری دریاسالار و اکتشاف گر در قطب شمال و همچنین صدها نفر از بهائیان آمریکا و کانادا و تازه مؤمنان به [[آئین بهائی]] دیدار داشت.&lt;ref&gt;{{Cite encyclopedia|year=2009|title='Abdu'l-Bahá 'Abbás (1844–1921)|encyclopedia=Bahá’í Encyclopedia Project|publisher=National Spiritual Assembly of the Bahá’ís of the United States|location=Evanston, IL|url=http://www.bahai-encyclopedia-project.org/index.php?view=article&amp;catid=36:administrationinstitutions&amp;id=81:abdul-baha-abbas-1844-1921&amp;option=com_content&amp;Itemid=74|last=Kazemzadeh|first=Firuz|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140222175114/http://www.bahai-encyclopedia-project.org/index.php?view=article&amp;catid=36:administrationinstitutions&amp;id=81:abdul-baha-abbas-1844-1921&amp;option=com_content&amp;Itemid=74|archivedate=۲۲ فوریه ۲۰۱۴|ref=harv|accessdate=۱۷ آوریل ۲۰۱۶|dead-url=no}}&lt;/ref&gt;

تعداد زیادی مجموعه خاطرات از این دوره به همراه مقالات بسیاری از روزنامه‌ها در وصف این دوران به جا مانده‌است.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://centenary.bahai.us/news|title=News Clips|accessdate=2 April 2012|publisher=National Spiritual Assembly of the Bahá’ís of the United States|year=2011|archiveurl=https://web.archive.org/web/20131106175955/http://centenary.bahai.us/news|archivedate=۶ نوامبر ۲۰۱۳|work=`Abdu'l-Bahá in America • 1912-2012|dead-url=no}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal|url=http://bahai-library.com/?id=4900|title=The Travels of 'Abdu'l-Bahá and their Impact on the Press|last=Egea|first=Amin|journal=Lights of Irfan|publisher=Haj Mehdi Armand Colloquium|accessdate=2 April 2012|year=2011|location=Wilmette, IL.|volume=12|pages=1–25|ref=harv}}&lt;/ref&gt;

=== سفر به آمریکا ===
[[عبدالبهاء]] در ۲۵ مارس ۱۹۱۲ سوار بر آرام اس سدریک از اسکندریه مصر عازم ناپل در ایتالیا شد.&lt;ref name="smith" /&gt; جامعهٔ بهائیان آمریکا چندین هزار دلار برای [[عبدالبهاء]] فرستاده بودند و از خواهش کرده بودند تا در ایتالیا کشتی سدریک را عوض کند و با آرام اس تایتانیک از انگلستان راهی آمریکا شود. اما [[عبدالبهاء]] پول‌ها را برای امور خیریه باز فرستاد و سفر خود را با کشتی سدریک ادامه داد.&lt;ref name="Lacroix"&gt;{{Harvard citation no brackets|Lacroix-Hopson|1987}}&lt;/ref&gt;

=== ورود به آمریکا و سفرها در نیوانگلند ===
کشتی اس اس سدریک صبح روز ۱۱ آوریل وارد نیویورک شد.&lt;ref&gt;{{Harvard citation no brackets|Zarqáni|1998|pp=34–35}}&lt;/ref&gt; خبر ورود [[عبدالبهاء]] به نیویورک توسط روزنامه‌های مختلف از جمله نیویورک تریبیون&lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://chroniclingamerica.loc.gov/lccn/sn83030214/1912-04-12/ed-1/seq-13/|title=Persian Prophet Here; Abdul Baha Abbas Comes to Preach Universal Peace|date=12 April 1912|publisher=|newspaper=New York Tribune|accessdate=29 March 2010|page=13 (3rd column)|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121006091040/http://chroniclingamerica.loc.gov/lccn/sn83030214/1912-04-12/ed-1/seq-13/|archivedate=۶ اکتبر ۲۰۱۲|dead-url=no}}&lt;/ref&gt; و واشینگتن پست پوشش داده شد.&lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://www.newspaperarchive.com/PdfViewerTags.aspx?img=5507179&amp;firstvisit=true&amp;src=search&amp;currentResult=4&amp;currentPage=0&amp;fpo=False|title=In Exile for 50 Years' Bahai Leader Comes to New York to Urge World Peace; He favors woman suffrage|date=11 April 1912|newspaper=Washington Post|accessdate=30 April 2010|page=4 (4th column) (requires registration)}}&lt;/ref&gt; خبرنگاران و گزارشگران با [[عبدالبهاء]] در کشتی مصاحبه نمودند و او توضیحاتی در ارتباط با سفر خود و اهدافش ارائه نمود.

در فاصلهٔ ۱۱ مارس تا ۲۵ آوریل، [[عبدالبهاء]] هر روز حداقل یک سخنرانی در نیویورک داشت و اغلب صبح‌ها و بعد از ظهرها به دیدار تک به تک با ملاقات کنندگانی که به دیدنش می‌آمدند سپری می‌شد.&lt;ref name="Mahmud"&gt;{{Harvard citation no brackets|Zarqáni|1998}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name="Thompson 1983"&gt;{{Harvard citation no brackets|Thompson|Gail|1983}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Harvard citation no brackets|Ward|1979}}&lt;/ref&gt; در ۱۴ آوریل [[عبدالبهاء]] برای سخنرانی به کلیسای عروج دعوت شد.&lt;ref name="Thompson 1983" /&gt; این رویداد توسظ نیویورک تایمز&lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://query.nytimes.com/mem/archive-free/pdf?_r=1&amp;res=9D0DE2DA1F31E233A25756C1A9629C946396D6CF|title=`Abdu'l-Baha prays in Ascension Church|date=15 April 1912|publisher=|newspaper=New York Times|accessdate=29 March 2010|archiveurl=https://web.archive.org/web/20131216001139/http://query.nytimes.com/mem/archive-free/pdf?_r=1&amp;res=9D0DE2DA1F31E233A25756C1A9629C946396D6CF|archivedate=۱۶ دسامبر ۲۰۱۳|dead-url=no}}&lt;/ref&gt; ''نیویورک تریبون''&lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://chroniclingamerica.loc.gov/lccn/sn83030214/1912-04-15/ed-1/seq-3/|title=Abbul Baha Preaches; Head of Bahai Movement Says All shall be Brothers Some Day|date=15 April 1912|publisher=|newspaper=New York Tribune|accessdate=15 December 2013|page=3 (3rd column)|archiveurl=https://web.archive.org/web/20131216000536/http://chroniclingamerica.loc.gov/lccn/sn83030214/1912-04-15/ed-1/seq-3/|archivedate=۱۶ دسامبر ۲۰۱۳|dead-url=no}}&lt;/ref&gt; و ''واشینگتن پست'' مورد پوشش قرار گرفت.&lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://www.newspaperarchive.com/PdfViewerTags.aspx?img=5507997&amp;firstvisit=true&amp;src=search&amp;currentResult=2&amp;currentPage=0&amp;fpo=False|title=Bahai Leader in Pulpit; Abdul Baha Abbas Preaches to Fashionable Congregation; Message of World Peace Voiced by Persian Philosopher in Fifth Avenue Church|date=15 April 1912|newspaper=Washington Post|accessdate=30 April 2010|page=4 (4th column) (registration required)}}&lt;/ref&gt; این رویداد از این جهت حائز اهمیت بود که بر اساس قوانین کلیسا، حتی فردی از یک شاخهٔ دیگر مسیحیت بدون اجازهٔ اسقف، حق موعظه کردن در این کلیسا را نداشت.&lt;ref&gt;{{Harvard citation no brackets|Ward|1979|p=23}}&lt;/ref&gt;

در ۲۰ مارس [[عبدالبهاء]] نیویورک را ترک کرد و راهی واشینگتن دی سی شد، محلی که تا ۲۸ آوریل در آنجا ماند. در واشینگتن دی سی جلسات و رویدادهای قابل توجه‌ای برگزار شد. برای مثال در ۲۳ آوریل ابتدا در دانشگاه هاوارد در مقابل بیش از ۱۰۰۰ دانشجو، استاد دانشگاه، مدیران علمی و دیگر بازدید کنندگان سخنرانی کرد.&lt;ref&gt;{{Harvard citation no brackets|Parsons|1996|pp=23–26}}&lt;/ref&gt; وی همچنین در طول اقامت خود در واشینگتن در مجمع ادبی و تاریخی بتل، که یکی از موسسات سرشناس سیاه پوستان در واشینگتن دی سی بود به سخنران پرداخت.&lt;ref&gt;{{Harvard citation no brackets|`Abdu'l-Bahá|1912|pp=49–52}}&lt;/ref&gt;

=== غرب میانه ===
[[پرونده:Willmette how.jpg|چپ|بندانگشتی|230x230پیکسل|عبادتگاه بهائی در ویلمت، ایلینوی]]
[[عبدالبهاء]] در ۲۹ آوریل وارد شیکاگو شد.&lt;ref name="smith" /&gt; در زمان حضورش در شیکاگو، سنگ بنای مشرق الاذکار ویلمت در نزدیکی این شهر را بنا نهاد.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.bahai.us/abdul-bahai-house-of-worship|title=Abdu’l-Baha and the House of Worship|date=17 April 2008|accessdate=27 March 2010|publisher=National Spiritual Assembly of the Bahá'ís of the United States|archiveurl=https://web.archive.org/web/20101228150849/http://www.bahai.us/abdul-bahai-house-of-worship|archivedate=۲۸ دسامبر ۲۰۱۰|work=|dead-url=yes}}&lt;/ref&gt; [[عبدالبهاء]] همچنین از کلیولند و پیتزبورگ بازدید به عمل آورد و در این شهرها نیز افراد برجسته‌ای را ملاقات کرد و سخنرانی‌هایی ایراد نمود.&lt;ref&gt;{{Harvard citation no brackets|Zarqáni|1998|pp=81–83}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Harvard citation no brackets|Etter-Lewis|2006|pp=51–52}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite conference|last=Buck|first=Christopher|title=Alain Locke; "Race Amity" &amp; the Bahá'í Faith|conference=Alain Lock Centenary Program|publisher=American Association of Rhodes Scholars, Howard University|date=24 September 2007|location=Washington D.C.|url=http://www.scribd.com/doc/29375758/Buck-Locke-Centenary|accessdate=2 May 2010|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121103005721/http://www.scribd.com/doc/29375758/Buck-Locke-Centenary|archivedate=۳ نوامبر ۲۰۱۲|dead-url=no}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://news.google.com/newspapers?id=gLExAAAAIBAJ&amp;sjid=U2YDAAAAIBAJ&amp;pg=2269,799616&amp;hl=en|title=Leader of Bahaism is Coming to Pittsburgh|date=4 July 1912|newspaper=The Gazette Times|accessdate=4 November 2010|page=7}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name="root"&gt;{{Cite web|url=http://bahai-library.com/francis_root_biography|title=Martha Root - Herald of the Kingdom, Lioness at the Threshold|accessdate=4 June 2010|publisher=Baha'i Library Online|last=Francis|first=Richard|year=1998|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130404201409/http://bahai-library.com/francis_root_biography|archivedate=۴ آوریل ۲۰۱۳|work=Biographies|dead-url=no}}&lt;/ref&gt;

=== بازگشت به شمال شرق ===
[[عبدالبهاء]] در ۱۴ مه به دریاچهٔ موهونک در شمال ایالت نیویورک سفر کرد تا در کنفرانس بین‌المللی حکمیت سخنرانی کند.&lt;ref name="Mahmud pp. 100–103"&gt;{{Harvard citation no brackets|Zarqáni|1998|pp=100–103}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name="Ives p. 196"&gt;{{Harvard citation no brackets|Ives|1983|p=196}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Harvard citation no brackets|Parsons|1996|p=161}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://proquest.umi.com/pqdweb?index=53&amp;did=546265512&amp;SrchMode=1&amp;sid=1&amp;Fmt=10&amp;VInst=PROD&amp;VType=PQD&amp;RQT=309&amp;VName=HNP&amp;TS=1272903667|title=Head of New Religion of Peace|date=30 May 1912|publisher=American Press Association|newspaper=Atlanta Constitution|accessdate=3 May 2010|page=7}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name="Harvard University"&gt;{{Cite book|url=http://books.google.com/?id=g2kNAAAAYAAJ&amp;pg=PA42|title=Report of the annual Lake Mohonk Conference on International Arbitration|publisher=Harvard University|year=1912|location=Lake Mohonk|pages=42–44}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://www.newspaperarchive.com/PdfViewerTags.aspx?img=56076252&amp;firstvisit=true&amp;src=search&amp;currentResult=2&amp;currentPage=0&amp;fpo=False|title=Head of New religion Prominent at Lake Mohonk Conference|date=18 May 1912|newspaper=The Lowerll Sun|accessdate=30 April 2010|page=6}}&lt;/ref&gt; بسیاری از نشریات سخنرانی او را پوشش دادند.&lt;ref name="Lacroix" /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal|url=http://books.google.com/?id=jkErAAAAYAAJ&amp;pg=PA379|title=The Mohonk Conference on Peace and International Arbitration of 1912|last=Elkinton|first=Joseph|date=30 May 1912|journal=The Friend; A Religious and Literary Journal|publisher=Edwin P. Sellew|accessdate=27 March 2010|issue=48|volume=85|page=379|ref=harv}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite book|url=http://books.google.com/?id=GC4NAAAAYAAJ|title=Proceedings at the 45th Annual meeting of the Free Religious Association|publisher=Adams &amp; Co.|year=1912|pages=84–90|author=Free Religious Association (Boston, Mass.) Meeting}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Harvard citation no brackets|Spring|1944|p=161}}&lt;/ref&gt;
در فاصلهٔ ماه‌های مه تا اوت [[عبدالبهاء]] به شهرهای مختلفی در ایالات نیویورک، ماساچوست، نیوجرسی و پنسیلوانیا و مین سفر نمود.&lt;ref name="smith" /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://www.newspaperarchive.com/PdfViewerTags.aspx?img=155063089&amp;firstvisit=true&amp;src=search&amp;currentResult=0&amp;currentPage=0&amp;fpo=False|title=Jersey's New Resident; Abdul Pasha, Persian Religious Leadder, to Live in Montclair|date=3 June 1912|newspaper=The New Brunswick Times|accessdate=30 April 2010|page=7 (registration required)}}{{پیوند مرده|date=اکتبر ۲۰۱۹ |bot=InternetArchiveBot }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Harvard citation no brackets|Parsons|1996|p=69}}&lt;/ref&gt;

=== سفر به کانادا ===
[[عبدالبهاء]] در نیمه شب ۳۰ اوت ۱۹۱۲ به مونترال وارد شد و تا ۹ سپتامبر در آنجا بود. از فعالیت‌های او در مونترال می‌توان به سخنرانی در کلیسای موحدین و کلیسای سنت جیمز اشاره کرد. ویلیام پیترسون- رئیس دانشگاه مک‌گیل در آن زمان و پل بروچسی، اسقف کلیسای کاتولیک مونترال به دیدار او رفتند.

سفر [[عبدالبهاء]] به مونترال توسط مطبوعات پوشش قابل توجه‌ای یافت. در شب ورود او سردبیر ''مونترال دیلی استار'' با او ملاقات کرد و این روزنامه همراه با مونترال گزت، ''مونترال استاندارد''، Le Devoir و La Presse گزارش فعالیت‌های [[عبدالبهاء]] در حین این سفر را پوشش دادند.&lt;ref name="vanderHoonaard56"&gt;{{Harvard citation no brackets|Van den Hoonaard|1996|pp=56–68}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name="b_p256"&gt;{{Harvard citation no brackets|Balyuzi|2001|p=256}}&lt;/ref&gt;

=== سفر به سواحل غرب آمریکا ===
[[عبدالبهاء]] کانادا را به مقصد سواحل غربی آمریکا ترک کرد و در مسیر در شهرهای مختلفی توقف کرد. از ۹ نا ۱۲ سپتامبر در بوفالو، نیویورک به سر برد.&lt;ref name="MacEoin"&gt;{{Cite web|url=http://bahai-library.com/books/biblio/memorials.html|title=Memorials (Listings)|accessdate=2 May 2010|publisher=Greenwood Press's ongoing series of Bibliographies and Indexes in Religious Studies|last=MacEoin|first=Denis|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130407182102/http://bahai-library.com/books/biblio/memorials.html|archivedate=۷ آوریل ۲۰۱۳|author2=Collins, William|work=The Babi and Baha'i Religions: An Annotated Bibliography|dead-url=no}}&lt;/ref&gt; از ۱۲–۱۵ سپتامبر را در شیکاگو و ۱۵ و ۱۶ سپتامبر را در کنشا ویسکانسین (۱۵–۱۶ سپتامبر) و ۱۶–۲۱ سپتامبر را مینیاپولیس گذراند. ادامهٔ سفرهایش وی را راهی نبراسکا، کلرادو و یوتا نمود.&lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://www.newspaperarchive.com/PdfViewerTags.aspx?img=95000518&amp;firstvisit=true&amp;src=search&amp;currentResult=0&amp;currentPage=60&amp;fpo=False|title=Come to Lecture on Bahai Religion|date=30 September 1912|newspaper=Salt Lake Tribune|accessdate=24 April 2010|location=Salt Lake City|pages=5, 4th column (registration required)}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://www.newspaperarchive.com/PdfViewerTags.aspx?img=54190952&amp;firstvisit=true&amp;src=search&amp;currentResult=9&amp;currentPage=50&amp;fpo=False|title=Come to Lecture on Bahai Religion|date=30 September 1912|publisher=|newspaper=The Evening Standard|accessdate=24 April 2010|location=Ogden Utah|pages=14, 4th column (registration required)}}&lt;/ref&gt;

=== کالیفرنیا ===
[[عبدالبهاء]] در ۴ اکتبر به سان فرانسیسکو وارد شد.&lt;ref&gt;{{Cite journal|title='Abdu'l-Bahá in San Francisco, California|last=Allen|first=Frances Orr|date=16 October 1912|journal=Star of the West|issue=12|volume=3|page=9|ref=harv}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Harvard citation no brackets|Brown|1980|p=34}}&lt;/ref&gt; اقامت او در کالیفرنیا بیشتر در منطقه خلیج بود و به لس آنجلس و ساکرامنتو نیز سفر کرد. در ۸ اکتبر در دانشگاه استنفورد سخنرانی نمود.

=== بازگشت به شرق آمریکا ===
پس از سفر کالیفرنیا، [[عبدالبهاء]] به سمت سواحل شرق آمریکا بازگشت. در مسیر بازگشت در دنور (۲۸ و ۲۹ اکتبر) شیکاگو (۳۱ اکتبر – نوامبر ۳)، سینسیناتی (۵–۶ نوامبر) و واشینگتن، دی.سی. توقف داشت. در ۶ نوامبر برای سخنرانی خطاب به فدراسیون یهودیان واشینگتن به معبد آنان دعوت شد.&lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://proquest.umi.com/pqdweb?index=62&amp;did=242972252&amp;SrchMode=1&amp;sid=1&amp;Fmt=10&amp;VInst=PROD&amp;VType=PQD&amp;RQT=309&amp;VName=HNP&amp;TS=1272904244|title=Appeals to Jewish Hearers; Abdul Baha Addresses Washington Hebrew Congregation|date=9 November 1912|newspaper=The Washington Post|accessdate=3 May 2010|page=3 (registration required)}}&lt;/ref&gt;

بعد از آن در مسیر بازگشت در ۱۱ نوامبر در بالتیمور در کلیسای موحدین سخنرانی کرد و سپس به نیویورک بازگشت و تا ۵ دسامبر که آمریکا را به مقصد اروپا ترک کرد در این شهر بود. در نیویورک برای گروهی که برای دستیابی به حق رأی برای زنان فعالیت می‌کردند در مورد برابری زنان و مردان سخنرانی نمود.&lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://chroniclingamerica.loc.gov/lccn/sn83030214/1912-11-26/ed-1/seq-11/|title=Minervas hear A Baha; Persian Sage Compliments 'Em on their "Radiant Faces"|date=26 November 1912|newspaper=New-York Tribune|accessdate=16 April 2010|page=11|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121006091901/http://chroniclingamerica.loc.gov/lccn/sn83030214/1912-11-26/ed-1/seq-11/|archivedate=۶ اکتبر ۲۰۱۲|dead-url=no}}&lt;/ref&gt;

در ۵ دسامبر [[عبدالبهاء]] سوار بر کشتی آراماس سلتیک از نیویورک عازم لیورپول شد.&lt;ref name="gpb281"&gt;{{Harvard citation no brackets|Effendi|1979|p=281}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Harvard citation no brackets|Ives|1983|pp=211–227}}&lt;/ref&gt;

== دومین سفر به اروپا ==
[[عبدالبهاء]] در ۱۳ دسامبر ۱۹۱۲ وارد لیورپول شد.&lt;ref&gt;{{Harvard citation no brackets|Balyuzi|2001|p=343}}&lt;/ref&gt; در طول شش ماه او از انگلیس، فرانسه، اتریش-مجارستان و آلمان بازدید کرد و در نهایت در روز ۱۲ ژوئن سال ۱۹۱۳ به مصر بازگشت.&lt;ref name="b_end" /&gt;

=== بریتانیا ===
[[عبدالبهاء]] از ۱۶ دسامبر تا ۶ ژانویه ۱۹۱۳ در لندن به سر برد و سخنرانی‌های متعددی داشت از جمله در مورد حق رأی زنان برای لیگ آزادی زنان صحبت کرد.&lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://news.google.com/newspapers?id=iOI6AAAAIBAJ&amp;sjid=6ikMAAAAIBAJ&amp;pg=2751,9282026&amp;hl=en|title=The Equality of Woman. Abdul Baha to Lecture to a W.F.L. Meeting|date=3 January 1913|newspaper=The Vote|accessdate=4 April 2010|page=7}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://news.google.com/newspapers?id=ieI6AAAAIBAJ&amp;sjid=6ikMAAAAIBAJ&amp;pg=5298,9322493&amp;hl=en|title=(two stories) Towards Unity &amp; An Eastern Prophet's Message: Abdul Baha says: "There is no distinction: Men and Women are Equal|date=10 January 1913|newspaper=The Vote|accessdate=4 April 2010|pages=180–182}}&lt;/ref&gt;

در ادینبورگ، اسکاتلند با دانشجویان دانشگاه ادینبورگ ملاقات کرد و در مجمع اسپرانتو این شهر، کالج هنر ادینبورگ، نیو کالج و انجمن تئوسوفی‌ها سخنرانی کرد.

=== سایر کشورهای اروپا ===
[[پرونده:Abdul-baha in Paris.jpg|بندانگشتی|[[عبدالبهاء]] در نزدیکی برج ایفل در پاریس، سال ۱۹۱۳.]]
[[عبدالبهاء]] در ۲۲ ژانویه به پاریس وارد شد و این سفر که دومین دیدار او از این شهر بود چند ماهی به طول انجامید. در دوران اقامت خود به سخنرانی‌های عمومی خود و ملاقات با بهائیان ادامه داد. برخی از افراد برجسته‌ای که در پاریس ملاقات کرد، شامل سفیر ایران، چند تن از مقامات سرشناس دولت سابق عثمانی، پروفسور عنایت الله خان و ادوارد بروان بودند.&lt;ref name="balyuzi373"&gt;{{Harvard citation no brackets|Balyuzi|2001|pp=373–379}}&lt;/ref&gt;

در ۱۹۱۳ به مدت ۸ روز در آلمان بود و از اشتوتگارت، اسلینگن آم نکا و باد مرگنتهایم بازدید کرد.&lt;ref name="b_end" /&gt; در طول این سفر او برای یک گروه جوانان و همچنین یک مجمع اسپرانتیست‌ها سخنرانی کرد.&lt;ref&gt;{{Harvard citation no brackets|Effendi|1979|pp=286–87}}&lt;/ref&gt; [[عبدالبهاء]] از اشتوتگارت با قطار راهی بوداپست شد.&lt;ref name="balyuzi383"&gt;{{Harvard citation no brackets|Balyuzi|2001|pp=383–387}}&lt;/ref&gt; در بوداپست با تعدادی از رهبران اجتماعی شناخته شده از جمله دانشگاهیان و رهبران جنبش صلح از ترک و عرب و یهودی و کاتولیک ملاقات کرد. او همچنین با انجمن تئوسوفی و انجمن ترکیه دیدار کرد. وی در ۱۱ مارس در سالن ساختمان قدیمی مجلس بوداپست سخنرانی نمود.&lt;ref name="balyuzi383" /&gt; در ۱۸ آوریل راهی وین شد. در آنجا با برتا سوتنر اولین زن برنده جایزه صلح نوبل ملاقات کرد.&lt;ref name="balyuzi383" /&gt;

[[عبدالبهاء]] از وین راهی اشتوتگارت و پس از آن برای بار سوم عازم پاریس شد و از ۲ مه تا ۱۲ ژوئن را در این شهر گذراند.&lt;ref name="balyuzi388"&gt;{{Harvard citation no brackets|Balyuzi|2001|pp=388–401}}&lt;/ref&gt; از آنجا که سفرها وی را ضعیف و خسته ساخته بود، نتوانست در بعضی جلساتی که در منازل بهائیان تشکیل می‌شد شرکت کند ولی در هتل خود جلساتی برگزار می‌کرد و سخنرانی می‌نمود. بار دیگر با سفیران ایران و ترکیه دیدار داشت. احمد عزت پاشا صدراعظم سابق عثمانی به افتخار [[عبدالبهاء]] ضیافت شامی در ۶ ژوئن برگزار نمود.&lt;ref name="balyuzi388" /&gt; [[عبدالبهاء]] در ۱۲ ژوئن وداع نهایی خود را در ایستگاه قطار پاریس انجام داد و با قطار راهی مارسی شد و صبح روز بعد سوار کشتی بخار شد و در ۱۷ ژوئن به پورت سعید در مصر رسید.&lt;ref name="balyuzi388" /&gt;

=== بازگشت به مصر ===
[[عبدالبهاء]] قبل از بازگشت به حیفا، برای مدتی در پورت سعید توقف کرد و در آنجا با بهائیانی که از حیفا به دیدار او آمده بودند و مسلمانان و مسیحیان بومی ملاقات کرد.&lt;ref name="balyuzi388" /&gt; در ۱ اوت نوهٔ وی شوقی افندی، خواهرش بهیّه خانم و دختر ارشد او برای ملاقات وی از حیفا به مصر آمدند.&lt;ref name="balyuzi388" /&gt; در اواخر دوران اقامتش بار دیگر با عباس دوم از مصر و خدیو مصر ملاقات داشت. در نهایت در ۲ دسامبر سوار بر کشتی مصر را ترک کرد و در بعد از ظهر ۵ دسامبر ۱۹۱۳ وارد حیفا شد.&lt;ref name="balyuzi388" /&gt;

== جستارهای وابسته ==
[[عبدالبهاء]]

== پیوند به بیرون ==
[https://www.youtube.com/watch?v=hDjwSUWx2hM  مستند «سفر پرفروغ» دربارۀ سفر عبدالبهاء به آمریکا]

== منابع ==</text>
      <sha1>6m6r7hkg5i37nbuv1v9i198gcowda64</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>الگو:Cite conference</title>
    <ns>10</ns>
    <id>198</id>
    <revision>
      <id>585</id>
      <timestamp>2020-06-18T00:46:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sarah</username>
        <id>1</id>
      </contributor>
      <comment>صفحه‌ای تازه حاوی «&lt;includeonly&gt;{{#invoke:citation/CS1/en|citation |CitationClass=conference }}&lt;/includeonly&gt;&lt;noinclude&gt; {{documentation}} &lt;/noinclude&gt;» ایجاد کرد</comment>
      <origin>585</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="132" sha1="o4gzopjmjwfhw3tefigk9z5s8ezbpna" xml:space="preserve">&lt;includeonly&gt;{{#invoke:citation/CS1/en|citation
|CitationClass=conference
}}&lt;/includeonly&gt;&lt;noinclude&gt;
{{documentation}}
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>o4gzopjmjwfhw3tefigk9z5s8ezbpna</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>الگو:Cite news</title>
    <ns>10</ns>
    <id>199</id>
    <revision>
      <id>586</id>
      <timestamp>2020-06-18T00:47:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sarah</username>
        <id>1</id>
      </contributor>
      <comment>صفحه‌ای تازه حاوی «&lt;includeonly&gt;{{#invoke:citation/CS1/en|citation |CitationClass=news }}&lt;/includeonly&gt;&lt;noinclude&gt; {{توضیحات}} &lt;/noinclude&gt;» ایجاد کرد</comment>
      <origin>586</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="127" sha1="60e78e3yslkx8b7ufqz0f0o4mcfv6a1" xml:space="preserve">&lt;includeonly&gt;{{#invoke:citation/CS1/en|citation
|CitationClass=news
}}&lt;/includeonly&gt;&lt;noinclude&gt;
{{توضیحات}}
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>60e78e3yslkx8b7ufqz0f0o4mcfv6a1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>الگو:Harvard citation no brackets</title>
    <ns>10</ns>
    <id>200</id>
    <revision>
      <id>587</id>
      <timestamp>2020-06-18T00:47:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sarah</username>
        <id>1</id>
      </contributor>
      <comment>صفحه‌ای تازه حاوی «&lt;includeonly&gt;{{#invoke:Footnotes|harvard_citation_no_bracket|AndOthers=et al.|PageSep=p.|PagesSep=pp.|comma=,|amp=&amp;}}&lt;/includeonly&gt;&lt;noinclu...» ایجاد کرد</comment>
      <origin>587</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="175" sha1="d2q171mja3hgn4kvkesnmodchevpgus" xml:space="preserve">&lt;includeonly&gt;{{#invoke:Footnotes|harvard_citation_no_bracket|AndOthers=et al.|PageSep=p.|PagesSep=pp.|comma=,|amp=&amp;}}&lt;/includeonly&gt;&lt;noinclude&gt;

{{توضیحات}}
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>d2q171mja3hgn4kvkesnmodchevpgus</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>الگو:پیوند مرده</title>
    <ns>10</ns>
    <id>201</id>
    <revision>
      <id>588</id>
      <timestamp>2020-06-18T00:47:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sarah</username>
        <id>1</id>
      </contributor>
      <comment>صفحه‌ای تازه حاوی «{{fix |special=&lt;sup class="noprint Inline-Template"&gt;&lt;span title="{{{عنوان|}}}{{#if:{{{تاریخ|}}}|&amp;nbsp;از {{{تاریخ}}}}}" st...» ایجاد کرد</comment>
      <origin>588</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="563" sha1="9v4nqmtksuhord9gc7q2bxo5n5w1zmk" xml:space="preserve">{{fix
|special=&lt;sup class="noprint Inline-Template"&gt;&lt;span title="{{{عنوان|}}}{{#if:{{{تاریخ|}}}|&amp;nbsp;از {{{تاریخ}}}}}" style="white-space: nowrap;"&gt;&amp;#91;&lt;i&gt;{{#if: {{{url|}}}|[http://web.archive.org/web/*/{{{url|}}} پیوند مرده]|[[ویکی‌پدیا:پیوندهای مرده|پیوند مرده]]}}&lt;/i&gt;&amp;#93;&lt;/span&gt;&lt;/sup&gt;
|date={{{تاریخ|}}}
|cat=[[رده:صفحه‌های دارای پیوند مرده]]
|cat-date=رده:صفحه‌های دارای پیوند مرده}}&lt;noinclude&gt;
{{pp-template}}
{{توضیحات}}
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>9v4nqmtksuhord9gc7q2bxo5n5w1zmk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>الگو:Fix</title>
    <ns>10</ns>
    <id>202</id>
    <redirect title="الگو:ثابت" />
    <revision>
      <id>589</id>
      <timestamp>2020-06-18T00:48:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sarah</username>
        <id>1</id>
      </contributor>
      <comment>تغییرمسیر به [[الگو:ثابت]]</comment>
      <origin>589</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="31" sha1="4nlkoc51ze2pzv7h3qhl1i9n60mvbxo" xml:space="preserve">#REDIRECT [[الگو:ثابت]]</text>
      <sha1>4nlkoc51ze2pzv7h3qhl1i9n60mvbxo</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>الگو:ثابت</title>
    <ns>10</ns>
    <id>203</id>
    <revision>
      <id>590</id>
      <timestamp>2020-06-18T00:49:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sarah</username>
        <id>1</id>
      </contributor>
      <comment>صفحه‌ای تازه حاوی «&lt;sup class="Fix-tag"&gt;{{#switch:{{{subst|{{{جا|¬}}}}}}  |¬={{گرداننده رده   |template=رده:الگو:نیازمند برر...» ایجاد کرد</comment>
      <origin>590</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1766" sha1="1fsdsx3if1xu9s6sp62zn92dkdl8lk6" xml:space="preserve">&lt;sup class="Fix-tag"&gt;{{#switch:{{{subst|{{{جا|¬}}}}}}
 |¬={{گرداننده رده
  |template=[[رده:الگو:نیازمند بررسی جایگزینی]]
  |nocat={{{#switch:{{nocat|{{{بدون رده|&lt;noinclude&gt;true&lt;/noinclude&gt;}}}}}}|yes|بله=yes|no|خیر=no}}
 }}
 |SUBST=[[رده:صفحه‌های همراه با الگوی نادرست جانشین‌شده]]
}}{{گرداننده رده
 |main={{ثابت/رده
  |cat-date={{{cat-date|{{{رده-تاریخ|}}}}}} 
  |cat={{{cat|{{{رده|}}}}}} 
  |cat-date2={{{cat-date2|{{{رده-تاریخ۲|}}}}}} 
  |cat2={{{cat2|{{{رده۲|}}}}}} 
  |cat-date3={{{cat-date3|{{{رده-تاریخ۳|}}}}}} 
  |cat3={{{cat3|{{{رده۳|}}}}}} 
  |date={{{date|{{{تاریخ|}}}}}}
 }}
 |template={{#if:{{{name|{{{نام|}}}}}}|{{#ifeq:{{{name|{{{نام}}}}}}|{{ROOTPAGENAME}}||{{#if:{{{date|{{{تاریخ|}}}}}}||[[رده:الگو:همراه با برچسب‌های تمیزکاری بدون تاریخ]]}}}}}} 
 |subpage=no
}}{{#if:{{{text|{{{متن|}}}}}}
 |&lt;sup class="noprint Inline-Template {{{class|{{{کلاس|}}}}}}" style="white-space:nowrap;"&gt;&amp;#91;&lt;i&gt;{{#if:{{{pre-text|{{{پیش-متن|}}}}}}
  |{{{pre-text|{{{پیش-متن}}}}}}&amp;#32;
 }}[[{{{link|{{{پیوند|ویکی‌پدیا:تمیزکاری}}}}}}|&lt;span title="{{پیوندزدایی|1={{{title|{{{عنوان|{{{link|{{{پیوند|ویکی‌پدیا:تمیزکاری}}}}}}}}}}}}{{#if:{{{date|{{{تاریخ|}}}}}}|&lt;nowiki /&gt; ({{{date|{{{تاریخ}}}}}})}}}}"&gt;{{{text|{{{متن|}}}}}}&lt;/span&gt;]]{{#if:{{{post-text|{{{پس-متن|}}}}}}
  |&amp;#32;{{{post-text|{{{پس-متن}}}}}}
 }}&lt;/i&gt;&amp;#93;&lt;/sup&gt;|{{{special|{{{ویژه|}}}}}}
}}&lt;/sup&gt;&lt;noinclude&gt;
{{توضیحات}}
&lt;!-- Add cats and interwikis to the /doc subpage, not here! --&gt;
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>1fsdsx3if1xu9s6sp62zn92dkdl8lk6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>پودمان:Footnotes</title>
    <ns>828</ns>
    <id>204</id>
    <revision>
      <id>591</id>
      <timestamp>2020-06-18T00:49:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sarah</username>
        <id>1</id>
      </contributor>
      <comment>صفحه‌ای تازه حاوی «-- این پودمان به‌دقت بومی‌سازی شده‌است. هنگام به‌روزرسانی دقت کنید  local getArgs...» ایجاد کرد</comment>
      <origin>591</origin>
      <model>Scribunto</model>
      <format>text/plain</format>
      <text bytes="7035" sha1="bngm0poxwe968v3z0wnrwuo19udwjht" xml:space="preserve">-- این پودمان به‌دقت بومی‌سازی شده‌است. هنگام به‌روزرسانی دقت کنید

local getArgs = require('Module:Arguments').getArgs

f = {
	args_default = {
		bracket_left = '',
		bracket_right = '',
		bracket_year_left = '',
		bracket_year_right = '',
		postscript = '',
		page = '',
		pages = '',
		location = '',
		page_sep = 'ص.',
		pages_sep = 'صص.',
		ref = '',
		P1 = '',
		P2 = '',
		P3 = '',
		P4 = '',
		P5 = '',
		andOthers = 'و دیگران',
		amp = 'و',
		comma = '،',
	}
}

function trim( str )
	if str == nil then
		return nil
	end
	return mw.ustring.match (str, '^%s*(.-)%s*$')
end    

local function is_year (param)
	return mw.ustring.match (param, '^%d%d%d%d?%l?$') or mw.ustring.match (param,'^n%.d%.%l?$') or mw.ustring.match (param,'^nd%l?$') or mw.ustring.match (param,'^c%. %d%d%d%d?%l?$')
end


function core( args )
	local result

	if args.P5 ~= '' then
		if is_year (args.P5) then
			result = table.concat({args.P1, ' ', args.andOthers, ' ', args.bracket_year_left, args.P5, args.bracket_year_right})
		else
			args.P5 = ''														-- when P5 not a year don't include in anchor
			result = table.concat ({args.P1, ' ', args.andOthers})						-- and don't render it
		end
	elseif args.P4 ~= '' then
		if is_year (args.P4) then
			result = table.concat ({args.P1, args.comma, ' ', args.P2, ' ', args.amp, ' ', args.P3, ' ', args.bracket_year_left, args.P4, args.bracket_year_right})	-- three names and a year
		else
			result = table.concat ({args.P1, ' ', args.andOthers})						-- four names
		end

	elseif args.P3 ~= '' then
		if is_year (args.P3) then
			result = table.concat ({args.P1, ' ', args.amp, ' ', args.P2, ' ', args.bracket_year_left, args.P3, args.bracket_year_right})	-- two names and a year
		else
			result = table.concat ({args.P1, args.comma, ' ', args.P2, ' ', args.amp, ' ', args.P3})	-- three names
		end
			
	elseif args.P2 ~= '' then
		if is_year (args.P2) then
			result = table.concat ({args.P1, ' ', args.bracket_year_left, args.P2, args.bracket_year_right})	-- one name and year
		else
			result = table.concat ({args.P1, ' ', args.amp, ' ', args.P2})				-- two names
		end
		
	else
		result = args.P1														-- one name
	end

	if ('.' == result:sub(-1)) and ('' == args.page) and ('' == args.pages) and ('' == args.location) then
		args.postscript = ''		-- prevent double periods when date is 'n.d.'
	end
	
	if args.ref ~= 'none' then
		if args.ref ~= '' then
			result = '[[#' .. mw.uri.anchorEncode(args.ref) .. '|' .. result .. ']]'
		else
			result = '[[#CITEREF' .. mw.uri.anchorEncode(args.P1 .. args.P2 .. args.P3 .. args.P4 .. args.P5) .. '|' .. result .. ']]'
		end
	end

	if args.page ~= '' then
		result = result .. args.comma .. ' ' .. args.page_sep .. ' ' .. args.page
	elseif args.pages ~= '' then
		result = result .. args.comma .. ' ' .. args.pages_sep .. ' ' .. args.pages
	end      

	if args.location ~= '' then
		result = result .. args.comma .. ' ' .. args.location
	end

	result = args.bracket_left .. result .. args.bracket_right .. args.postscript
	return result
end

function f.harvard_core( frame )
	local args = {}
	local pArgs = getArgs(frame)

	args.bracket_left = pArgs.BracketLeft or ''
	args.bracket_right = pArgs.BracketRight or ''
	args.bracket_year_left = pArgs.BracketYearLeft or ''
	args.bracket_year_right = pArgs.BracketYearRight or ''
	args.postscript = pArgs.Postscript or ''
	if 'none' == args.postscript then
		args.postscript = ''
	end

	args.page = pArgs.p or pArgs.Page or pArgs.page or pArgs['ص'] or ''
	args.pages = pArgs.pp or pArgs.Pages or pArgs.pages or pArgs['صص'] or ''
	args.location = pArgs.Location or pArgs.loc or pArgs['محل'] or ''
	args.page_sep = trim(pArgs.PageSep) or ''
	args.pages_sep = trim( pArgs.PagesSep) or ''
	args.ref = pArgs.REF or '{{{REF}}}'
	args.P1 = trim( pArgs.P1 ) or ''
	args.P2 = trim( pArgs.P2 ) or ''
	args.P3 = trim( pArgs.P3 ) or ''
	args.P4 = trim( pArgs.P4 ) or ''
	args.P5 = trim( pArgs.P5 ) or ''
	args.andOthers = trim( pArgs.AndOthers ) or 'و دیگران'
	args.amp = trim( pArgs.amp ) or 'و'
	args.comma = trim( pArgs.comma ) or '،'

	return core( args )
end

function f.harvard_citation( frame )
	local args = f.args_default
	local pArgs = getArgs(frame)

	args.bracket_left = '('
	args.bracket_right = ')'
	args.page = pArgs.p or pArgs.page or pArgs['ص'] or ''
	args.pages = pArgs.pp or pArgs.pages or pArgs['صص'] or ''
	args.location = pArgs.loc or pArgs['محل'] or ''
	args.ref = pArgs.ref or pArgs.Ref or ''
	args.P1 = trim( pArgs[1] ) or ''
	args.P2 = trim( pArgs[2] ) or ''
	args.P3 = trim( pArgs[3] ) or ''
	args.P4 = trim( pArgs[4] ) or ''
	args.P5 = trim( pArgs[5] ) or ''
	args.andOthers = trim( pArgs.AndOthers ) or args.andOthers
	args.amp = trim( pArgs.amp ) or args.amp
	args.comma = trim( pArgs.comma ) or args.comma
	args.page_sep = trim( pArgs.PageSep ) or args.page_sep
	args.pages_sep = trim( pArgs.PagesSep ) or args.pages_sep

	return core( args )
end

function f.harvard_citation_no_bracket( frame )
	local args = f.args_default
	local pArgs = getArgs(frame)

	args.page = pArgs.p or pArgs.page or pArgs['ص'] or ''
	args.pages = pArgs.pp or pArgs.pages or pArgs['صص'] or ''
	args.location = pArgs.loc or pArgs['محل'] or ''
	args.ref = pArgs.ref or pArgs.Ref or ''
	args.P1 = trim( pArgs[1] ) or ''
	args.P2 = trim( pArgs[2] ) or ''
	args.P3 = trim( pArgs[3] ) or ''
	args.P4 = trim( pArgs[4] ) or ''
	args.P5 = trim( pArgs[5] ) or ''
	args.andOthers = trim( pArgs.AndOthers ) or args.andOthers
	args.amp = trim( pArgs.amp ) or args.amp
	args.page_sep = trim( pArgs.PageSep ) or args.page_sep
	args.pages_sep = trim( pArgs.PagesSep ) or args.pages_sep
	args.comma = trim( pArgs.comma ) or args.comma

	return core( args )
end

function f.sfn( frame )
	local args = f.args_default
	local pArgs = getArgs(frame)
	for k, v in pairs( frame.args ) do											-- for {{sfnp}}, override default with values provided in the #invoke:
		args[k] = v	   
	end

	args.postscript = pArgs.postscript or pArgs.ps or '.'
	if 'none' == args.postscript then
		args.postscript = ''
	end
	args.page = pArgs.p or pArgs.page or pArgs['ص'] or ''
	args.pages = pArgs.pp or pArgs.pages or pArgs['صص'] or ''
	args.location = pArgs.loc or pArgs['محل'] or ''
	args.ref = pArgs.ref or pArgs.Ref or ''
	args.P1 = trim( pArgs[1] ) or ''
	args.P2 = trim( pArgs[2] ) or ''
	args.P3 = trim( pArgs[3] ) or ''
	args.P4 = trim( pArgs[4] ) or ''
	args.P5 = trim( pArgs[5] ) or ''
	args.andOthers = trim( pArgs.AndOthers ) or args.andOthers
	args.amp = trim( pArgs.amp ) or args.amp
	args.comma = trim( pArgs.comma ) or args.comma
	args.page_sep = trim( pArgs.PageSep ) or args.page_sep
	args.pages_sep = trim( pArgs.PagesSep ) or args.pages_sep

	local result = core( args )
	local name = 'FOOTNOTE' .. args.P1 .. args.P2 .. 
	args.P3 .. args.P4 .. args.P5 .. args.page .. args.pages .. args.location

	result = frame:extensionTag{ name = 'ref', args = {name=name}, content=result }

	return result
end

return f</text>
      <sha1>bngm0poxwe968v3z0wnrwuo19udwjht</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>الگو:گرداننده رده</title>
    <ns>10</ns>
    <id>205</id>
    <revision>
      <id>592</id>
      <timestamp>2020-06-18T00:50:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sarah</username>
        <id>1</id>
      </contributor>
      <comment>صفحه‌ای تازه حاوی «{{#invoke:Category handler|main}}&lt;noinclude&gt; {{توضیحات}} &lt;!-- Add categories to the /doc subpage, and interwikis to Wikidata. --&gt; &lt;/...» ایجاد کرد</comment>
      <origin>592</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="149" sha1="nha7ypta85axivoh2b9bpyrjbwh01vy" xml:space="preserve">{{#invoke:Category handler|main}}&lt;noinclude&gt;
{{توضیحات}}
&lt;!-- Add categories to the /doc subpage, and interwikis to Wikidata. --&gt;
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>nha7ypta85axivoh2b9bpyrjbwh01vy</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>الگو:ثابت/رده</title>
    <ns>10</ns>
    <id>206</id>
    <revision>
      <id>593</id>
      <timestamp>2020-06-18T00:50:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sarah</username>
        <id>1</id>
      </contributor>
      <comment>صفحه‌ای تازه حاوی «{{{cat|[[رده:همه صفحه‌های نیازمند تمیزکاری]]}}}{{#if:{{{cat-date|}}}   |{{{cat-date}}} {{#if:{{{date|}}}...» ایجاد کرد</comment>
      <origin>593</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="938" sha1="f9ma9x9i5uhcdzuppv6scsh4bd6i26h" xml:space="preserve">{{{cat|[[رده:همه صفحه‌های نیازمند تمیزکاری]]}}}{{#if:{{{cat-date|}}}
  |[[{{{cat-date}}} {{#if:{{{date|}}}
   |از {{{date}}}
  }}]]{{#if:{{{date|}}}
   |{{#ifexist:{{{cat-date}}} از {{{date}}}|
    |[[رده:مقاله‌های دارای پارامتر تاریخ نادرست در الگو]]
   }}
  }}
 }}{{#if:{{{cat2|}}}|{{{cat2}}}}}{{#if:{{{cat-date2|}}}
  |[[{{{cat-date2}}} {{#if:{{{date|}}}
   |از {{{date}}}
  }}]]{{#if:{{{date|}}}
   |{{#ifexist:{{{cat-date2}}} از {{{date}}}|
    |[[رده:مقاله‌های دارای پارامتر تاریخ نادرست در الگو]]
   }}
  }}
 }}{{#if:{{{cat3|}}}|{{{cat3}}}}}{{#if:{{{cat-date3|}}}
  |[[{{{cat-date3}}} {{#if:{{{date|}}}
   |از {{{date}}}
  }}]]{{#if:{{{date|}}}
   |{{#ifexist:{{{cat-date3}}} از {{{date}}}|
    |[[رده:مقاله‌های دارای پارامتر تاریخ نادرست در الگو]]
   }}
  }}
 }}</text>
      <sha1>f9ma9x9i5uhcdzuppv6scsh4bd6i26h</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>الگو:Nocat</title>
    <ns>10</ns>
    <id>207</id>
    <redirect title="الگو:رده‌بندی‌نشده" />
    <revision>
      <id>594</id>
      <timestamp>2020-06-18T00:51:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sarah</username>
        <id>1</id>
      </contributor>
      <comment>تغییرمسیر به [[الگو:رده‌بندی‌نشده]]</comment>
      <origin>594</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="62" sha1="d7n0v91drvhr3f9lrpox25mmjqt9qyk" xml:space="preserve">#تغییر_مسیر [[الگو:رده‌بندی‌نشده]]</text>
      <sha1>d7n0v91drvhr3f9lrpox25mmjqt9qyk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>الگو:رده‌بندی‌نشده</title>
    <ns>10</ns>
    <id>208</id>
    <revision>
      <id>595</id>
      <timestamp>2020-06-18T00:51:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sarah</username>
        <id>1</id>
      </contributor>
      <comment>صفحه‌ای تازه حاوی «{{ambox | style = {{#ifeq:{{{width|}}}|full||width: auto;}} | type = style | image = [[Image:Wiki letter w.svg|44px]] | text  = '''این {...» ایجاد کرد</comment>
      <origin>595</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1220" sha1="2qxtti7rbahvtyrgsq0u99028n94ga3" xml:space="preserve">{{ambox
| style = {{#ifeq:{{{width|}}}|full||width: auto;}}
| type = style
| image = [[Image:Wiki letter w.svg|44px]]
| text  = '''این {{#switch:{{NAMESPACE}}|{{ns:-0}}=مقاله|رده=رده|تصویر=تصویر|الگو=الگو|صفحه}}  [[ویکی‌پدیا:رده‌بندی|رده‌بندی]] نشده‌است.'''&lt;br /&gt;&lt;small&gt;لطفاً این {{#switch:{{NAMESPACE}}|{{ns:-0}}=مقاله|رده=رده|تصویر=تصویر|الگو=الگو|صفحه}} را [[ویکی‌پدیا:پرسش‌های رایج/رده‌بندی|رده‌بندی کنید]] تا همراه {{#switch:{{NAMESPACE}}|{{ns:-0}}=مقاله‌های|رده=رده‌های|تصویر=تصویرهای|الگو=الگوهای|ویکی‌پدیا=صفحه‌های پروژهٔ|صفحه‌های}} همسان فهرست شود. {{#if:{{{تاریخ|}}}|''({{{تاریخ}}})''|}}&lt;/small&gt;
&lt;includeonly&gt;{{#switch:{{NAMESPACE}}|{{ns:-0}}|بحث|رده|تصویر|الگو={{{رده|{{#if:{{{تاریخ|}}}|[[رده:رده‌بندی‌نشده از {{{تاریخ}}}]]|[[رده:نیازمند رده‌بندی]]}}[[رده:صفحه‌های رده‌بندی‌نشده]]}}}|}}&lt;/includeonly&gt;}}&lt;noinclude&gt;
{{توضیحات}}
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>2qxtti7rbahvtyrgsq0u99028n94ga3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>الگو:Ambox</title>
    <ns>10</ns>
    <id>209</id>
    <revision>
      <id>596</id>
      <timestamp>2020-06-18T00:51:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sarah</username>
        <id>1</id>
      </contributor>
      <comment>صفحه‌ای تازه حاوی «{{#invoke:Message box|ambox}}{{#ifeq:{{{small}}}|right|[[رده:مقاله‌ها با جعبه‌های پیامی کوچک]]}}&lt;noinclude&gt;...» ایجاد کرد</comment>
      <origin>596</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="246" sha1="soh3itcifz063f89wld9c48u8m88em5" xml:space="preserve">{{#invoke:Message box|ambox}}{{#ifeq:{{{small}}}|right|[[رده:مقاله‌ها با جعبه‌های پیامی کوچک]]}}&lt;noinclude&gt;
{{توضیحات}}
&lt;!-- Categories go on the /doc subpage, and interwikis go on Wikidata. --&gt;
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>soh3itcifz063f89wld9c48u8m88em5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>پودمان:Citation/CS1/en/توضیحات</title>
    <ns>828</ns>
    <id>210</id>
    <revision>
      <id>597</id>
      <timestamp>2020-06-18T00:53:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sarah</username>
        <id>1</id>
      </contributor>
      <comment>صفحه‌ای تازه حاوی «{{ombox|text=این پودمان صرفاً‌ در الگوهای یادکرد انگلیسی (مانند {{الگو|cite web}} یا {{ا...» ایجاد کرد</comment>
      <origin>597</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4679" sha1="3behggqa4fzqiaoe2d6snw6nsvdz44u" xml:space="preserve">{{ombox|text=این پودمان صرفاً‌ در الگوهای یادکرد انگلیسی (مانند {{الگو|cite web}} یا {{الگو|cite journal}}) استفاده می‌شود. لطفاً در هنگام تغییر و بکارگیری آن، این موضوع را در نظر داشته باشید.}}
{{چپ‌چین}}
&lt;section begin=header /&gt;
{{#ifeq:{{#invoke:String|find|{{FULLPAGENAME}}|sandbox}}|0|
{{#switch:{{FULLPAGENAME}}
|پودمان:Citation/CS1/en={{High-use| approximately 770000 }}
|پودمان:Citation/CS1/en/Configuration={{High-use| approximately 770000 }}
|پودمان:Citation/CS1/en/Whitelist={{High-use| approximately 770000 }}
|پودمان:Citation/CS1/en/Date validation={{High-use| approximately 770000 }}
|پودمان:Citation/CS1/en/Identifiers={{High-use| approximately 770000 }}
|پودمان:Citation/CS1/en/Utilities={{High-use| approximately 770000 }}
|پودمان:Citation/CS1/en/COinS={{High-use| approximately 760000 }}
|پودمان:Citation/CS1/en/Suggestions={{High-use| 2000+ }}
}}
{{ارزیابی پودمان|p}}}}&lt;!-- if pagename does not contain sandbox --&gt;
&lt;section end=header /&gt;

This module and associated sub-modules support the {{Cs1}} and {{Cs2}} citation templates.  In general, it is not intended to be called directly, but is called by one of the core CS1 and CS2 templates.
&lt;section begin=module_components_table /&gt;
These files comprise the module support for cs1|2 citation templates:
{| class="wikitable" style="margin: 1em auto 1em auto;"
|+cs1 {{Pipe}} cs2 modules
|-
!&amp;nbsp;!!live!!colspan="2"|sandbox!!description
|-
| rowspan="8"| [[File:Full-protection-shackle.svg|20px|alt=Gold padlock|link=|sysop]] || [[پودمان:Citation/CS1/en]] || [[Module:Citation/CS1/en/sandbox]] || {{Plainlinks|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Module:Citation/CS1/en/sandbox&amp;action=edit|name=[edit&lt;nowiki&gt;]&lt;/nowiki&gt;}} || Rendering and support functions
|-
| [[پودمان:Citation/CS1/en/Configuration]] || [[Module:Citation/CS1/en/Configuration/sandbox]] || {{Plainlinks|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Module:Citation/CS1/en/Configuration/sandbox&amp;action=edit|name=[edit&lt;nowiki&gt;]&lt;/nowiki&gt;}} || Translation tables; error and identifier handlers
|-
| [[پودمان:Citation/CS1/en/Whitelist]] || [[Module:Citation/CS1/en/Whitelist/sandbox]] || {{Plainlinks|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Module:Citation/CS1/en/Whitelist/sandbox&amp;action=edit|name=[edit&lt;nowiki&gt;]&lt;/nowiki&gt;}} || List of active, deprecated, and obsolete cs1{{Pipe}}2 parameters
|-
| [[پودمان:Citation/CS1/en/Date validation]] || [[Module:Citation/CS1/en/Date validation/sandbox]] || {{Plainlinks|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Module:Citation/CS1/en/Date_validation/sandbox&amp;action=edit|name=[edit&lt;nowiki&gt;]&lt;/nowiki&gt;}} || Date format validation functions
|-
| [[پودمان:Citation/CS1/en/Identifiers]] || [[Module:Citation/CS1/en/Identifiers/sandbox]] || {{Plainlinks|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Module:Citation/CS1/en/Identifiers/sandbox&amp;action=edit|name=[edit&lt;nowiki&gt;]&lt;/nowiki&gt;}} || Functions that support the named identifiers (isbn, doi, pmid, etc)
|-
| [[پودمان:Citation/CS1/en/Utilities]] || [[Module:Citation/CS1/en/Utilities/sandbox]] || {{Plainlinks|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Module:Citation/CS1/en/Utilities/sandbox&amp;action=edit|name=[edit&lt;nowiki&gt;]&lt;/nowiki&gt;}} || Common functions and tables
|-
| [[پودمان:Citation/CS1/en/COinS]] || [[Module:Citation/CS1/en/COinS/sandbox]] || {{Plainlinks|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Module:Citation/CS1/en/COinS/sandbox&amp;action=edit|name=[edit&lt;nowiki&gt;]&lt;/nowiki&gt;}} || Functions that render a cs1{{Pipe}}2 template's metadata
|-
| [[پودمان:Citation/CS1/en/styles.css]] || [[Module:Citation/CS1/en/sandbox/styles.css]] || {{Plainlinks|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Module:Citation/CS1/en/sandbox/styles.css&amp;action=edit|name=[edit&lt;nowiki&gt;]&lt;/nowiki&gt;}} || [[شیوه‌نامه آبشاری]] styles applied to the cs1{{Pipe}}2 templates
|-
| [[File:Semi-protection-shackle.svg|20px|alt=Silver padlock|link=|auto confirmed]] || [[پودمان:Citation/CS1/en/Suggestions]] || [[Module:Citation/CS1/en/Suggestions/sandbox]] || {{Plainlinks|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Module:Citation/CS1/en/Suggestions/sandbox&amp;action=edit|name=[edit&lt;nowiki&gt;]&lt;/nowiki&gt;}} || List that maps common erroneous parameter names to valid parameter names
|}
&lt;section end=module_components_table /&gt;

&lt;includeonly&gt;{{#ifeq:{{SUBPAGENAME}}|sandbox||
[[رده:پودمان‌های افزاینده رده ردیابی]]
}}&lt;/includeonly&gt;

{{پایان چپ‌چین}}</text>
      <sha1>3behggqa4fzqiaoe2d6snw6nsvdz44u</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>الگو:توضیحات/styles.css</title>
    <ns>10</ns>
    <id>211</id>
    <revision>
      <id>598</id>
      <timestamp>2020-06-18T03:27:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sarah</username>
        <id>1</id>
      </contributor>
      <comment>صفحه‌ای تازه حاوی «/* For template documentation */ .template-documentation {     clear: both;     margin: 1em 0 0 0;     border: 1px solid #a2a9b1;      back...» ایجاد کرد</comment>
      <origin>598</origin>
      <model>sanitized-css</model>
      <format>text/css</format>
      <text bytes="182" sha1="ffueqvx52kkim6qlesbjwsurol4q00s" xml:space="preserve">/* For template documentation */
.template-documentation {
    clear: both;
    margin: 1em 0 0 0;
    border: 1px solid #a2a9b1; 
    background-color: #eaf3ff; 
    padding: 5px;
}</text>
      <sha1>ffueqvx52kkim6qlesbjwsurol4q00s</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>الگو:Citation Style 1</title>
    <ns>10</ns>
    <id>212</id>
    <revision>
      <id>599</id>
      <timestamp>2020-06-18T03:28:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sarah</username>
        <id>1</id>
      </contributor>
      <comment>صفحه‌ای تازه حاوی «{{Navbox |name = Citation Style 1 |title = [[راهنما:شیوه یادکرد ۱]] · [[Help talk:Citation Style 1|noticeboard]] |state={...» ایجاد کرد</comment>
      <origin>599</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1972" sha1="8yhavhztoz1ratntnenhezh0pex7qee" xml:space="preserve">{{Navbox
|name = Citation Style 1
|title = [[راهنما:شیوه یادکرد ۱]] · [[Help talk:Citation Style 1|noticeboard]]
|state={{{state|autocollapse}}}
|listclass=hlist
|selected={{{1|}}}

|group1 = General&lt;br/&gt;templates
|abbr1 = general
|list1 =
; {{الگو|Cite arXiv}}
: [[آرکایو (بایگانی نوشتارهای علمی)]] preprint
; {{الگو|Cite AV media}}
: audio and visual
; {{الگو|Cite AV media notes}}
: audio and visual liner notes
; {{الگو|Cite book}}
: books
; {{الگو|Cite conference}}
: conference papers
; {{الگو|Cite DVD notes}}
: DVD liner notes
; {{الگو|Cite encyclopedia}}
: edited collections
; {{الگو|Cite episode}}
: radio or television episodes
; {{الگو|Cite interview}}
: interviews
; {{الگو|Cite journal}}
: magazines, journals, academic papers
; {{الگو|Cite mailing list}}
: public mailing lists
; {{الگو|Cite map}}
: maps
; {{الگو|Cite news}}
: news articles
; {{الگو|Cite newsgroup}}
: online newsgroups
; {{الگو|Cite podcast}}
: audio or video podcast
; {{الگو|Cite press release}}
: press releases
; {{الگو|Cite serial}}
: audio or video serials
; {{الگو|Cite sign}}
: signs, plaques
; {{الگو|Cite speech}}
: speeches
; {{الگو|Cite techreport}}
: technical reports
; {{الگو|Cite thesis}}
: theses
; {{الگو|Cite web}}
: web sources

|group2 = Identifier-based&lt;br/&gt;templates
|abbr2 = bot
|list2 =
; {{الگو|Cite doi}}
: [[نشانگر دیجیتالی شیء|DOI]]
; {{الگو|Cite hdl}}
: [[Handle System|Handle]]
; {{الگو|Cite isbn}}
: [[شابک|ISBN]]
; {{الگو|Cite jstor}}
: [[جی‌استور]]
; {{الگو|Cite pmid}} ({{الگو|CitePMIDs}})
: [[پاب‌مد|PMID]]

|group3 = Categories
|abbr3 = cat
|list3 =
* [[:Category:Citation Style 1 templates|Citation Style 1 templates]]

|group4 = Documentation
|abbr4 = doc
|list4 =
* {{الگو|Citation Style documentation}}

}}&lt;noinclude&gt;
{{توضیحات}}
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>8yhavhztoz1ratntnenhezh0pex7qee</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>الگو:Navbox</title>
    <ns>10</ns>
    <id>213</id>
    <revision>
      <id>600</id>
      <timestamp>2020-06-18T03:29:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sarah</username>
        <id>1</id>
      </contributor>
      <comment>صفحه‌ای تازه حاوی «{{#invoke: Navbox | navbox }}&lt;noinclude&gt;{{documentation}}&lt;!-- Add categories and interwikis to the /doc sub-page --&gt;&lt;/noinclude&gt;» ایجاد کرد</comment>
      <origin>600</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="128" sha1="lxoimlqslukeym1vcyobh3pyhtcmwci" xml:space="preserve">{{#invoke: Navbox | navbox }}&lt;noinclude&gt;{{documentation}}&lt;!-- Add categories and interwikis to the /doc sub-page --&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>lxoimlqslukeym1vcyobh3pyhtcmwci</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>پودمان:Navbox</title>
    <ns>828</ns>
    <id>214</id>
    <revision>
      <id>601</id>
      <timestamp>2020-06-18T03:29:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sarah</username>
        <id>1</id>
      </contributor>
      <comment>صفحه‌ای تازه حاوی «-- -- This module implements {{Navbox}} --  local p = {}  local navbar = require('پودمان:Navbar')._navbar local getArgs -- lazily ini...» ایجاد کرد</comment>
      <origin>601</origin>
      <model>Scribunto</model>
      <format>text/plain</format>
      <text bytes="13594" sha1="mh6sooohtvhpuwctt4bfdwm4b73p3aq" xml:space="preserve">--
-- This module implements {{Navbox}}
--

local p = {}

local navbar = require('پودمان:Navbar')._navbar
local getArgs -- lazily initialized

local args
local border
local listnums
local ODD_EVEN_MARKER = '\127_ODDEVEN_\127'
local RESTART_MARKER = '\127_ODDEVEN0_\127'
local REGEX_MARKER = '\127_ODDEVEN(%d?)_\127'

local function striped(wikitext)
	-- Return wikitext with markers replaced for odd/even striping.
	-- Child (subgroup) navboxes are flagged with a category that is removed
	-- by parent navboxes. The result is that the category shows all pages
	-- where a child navbox is not contained in a parent navbox.
	local orphanCat = '[[رده:جعبه‌های ناوبری یتیم]]'
	if border == 'subgroup' and args.orphan ~= 'yes' then
		-- No change; striping occurs in outermost navbox.
		return wikitext .. orphanCat
	end
	local first, second = 'odd', 'even'
	if args.evenodd then
		if args.evenodd == 'swap' then
			first, second = second, first
		else
			first = args.evenodd
			second = first
		end
	end
	local changer
	if first == second then
		changer = first
	else
		local index = 0
		changer = function (code)
			if code == '0' then
				-- Current occurrence is for a group before a nested table.
				-- Set it to first as a valid although pointless class.
				-- The next occurrence will be the first row after a title
				-- in a subgroup and will also be first.
				index = 0
				return first
			end
			index = index + 1
			return index % 2 == 1 and first or second
		end
	end
	local regex = orphanCat:gsub('([%[%]])', '%%%1')
	return (wikitext:gsub(regex, ''):gsub(REGEX_MARKER, changer))  -- () omits gsub count
end

local function processItem(item, nowrapitems)
	if item:sub(1, 2) == '{|' then
		-- Applying nowrap to lines in a table does not make sense.
		-- Add newlines to compensate for trim of x in |parm=x in a template.
		return '\n' .. item ..'\n'
	end
	if nowrapitems == 'yes' then
		local lines = {}
		for line in (item .. '\n'):gmatch('([^\n]*)\n') do
			local prefix, content = line:match('^([*:;#]+)%s*(.*)')
			if prefix and not content:match('^&lt;span class="nowrap"&gt;') then
				line = prefix .. '&lt;span class="nowrap"&gt;' .. content .. '&lt;/span&gt;'
			end
			table.insert(lines, line)
		end
		item = table.concat(lines, '\n')
	end
	if item:match('^[*:;#]') then
		return '\n' .. item ..'\n'
	end
	return item
end

local function renderNavBar(titleCell)

	if args.navbar ~= 'off' and args.navbar ~= 'plain' and not (not args.name and mw.getCurrentFrame():getParent():getTitle():gsub('/تمرین$', '') == 'الگو:Navbox') then
		titleCell:wikitext(navbar{
			args.name,
			mini = 1,
			fontstyle = (args.basestyle or '') .. ';' .. (args.titlestyle or '') .. ';background:none transparent;border:none;-moz-box-shadow:none;-webkit-box-shadow:none;box-shadow:none; padding:0;'
		})
	end

end

--
--   Title row
--
local function renderTitleRow(tbl)
	if not args.title then return end

	local titleRow = tbl:tag('tr')

	if args.titlegroup then
		titleRow
			:tag('th')
				:attr('scope', 'row')
				:addClass('navbox-group')
				:addClass(args.titlegroupclass)
				:cssText(args.basestyle)
				:cssText(args.groupstyle)
				:cssText(args.titlegroupstyle)
				:wikitext(args.titlegroup)
	end

	local titleCell = titleRow:tag('th'):attr('scope', 'col')

	if args.titlegroup then
		titleCell
			:css('border-left', '2px solid #fdfdfd')
			:css('width', '100%')
	end

	local titleColspan = 2
	if args.imageleft then titleColspan = titleColspan + 1 end
	if args.imageright then titleColspan = titleColspan + 1 end
	if args.image then titleColspan = titleColspan + 1 end
	if args.titlegroup then titleColspan = titleColspan - 1 end

	titleCell
		:cssText(args.basestyle)
		:cssText(args.titlestyle)
		:addClass('navbox-title')
		:attr('colspan', titleColspan)

	renderNavBar(titleCell)

	titleCell
		:tag('div')
			-- id for aria-labelledby attribute
			:attr('id', mw.uri.anchorEncode(args.title))
			:addClass(args.titleclass)
			:css('font-size', '114%')
			:css('margin', '0 4em')
			:wikitext(processItem(args.title))
end

--
--   Above/Below rows
--

local function getAboveBelowColspan()
	local ret = 2
	if args.imageleft then ret = ret + 1 end
	if args.imageright then ret = ret + 1 end
	if args.image then ret = ret + 1 end
	return ret
end

local function renderAboveRow(tbl)
	if not args.above then return end

	tbl:tag('tr')
		:tag('td')
			:addClass('navbox-abovebelow')
			:addClass(args.aboveclass)
			:cssText(args.basestyle)
			:cssText(args.abovestyle)
			:attr('colspan', getAboveBelowColspan())
			:tag('div')
				-- id for aria-labelledby attribute, if no title
				:attr('id', args.title and nil or mw.uri.anchorEncode(args.above))
				:wikitext(processItem(args.above, args.nowrapitems))
end

local function renderBelowRow(tbl)
	if not args.below then return end

	tbl:tag('tr')
		:tag('td')
			:addClass('navbox-abovebelow')
			:addClass(args.belowclass)
			:cssText(args.basestyle)
			:cssText(args.belowstyle)
			:attr('colspan', getAboveBelowColspan())
			:tag('div')
				:wikitext(processItem(args.below, args.nowrapitems))
end

--
--   List rows
--
local function renderListRow(tbl, index, listnum)
	local row = tbl:tag('tr')

	if index == 1 and args.imageleft then
		row
			:tag('td')
				:addClass('navbox-image')
				:addClass(args.imageclass)
				:css('width', '1px')               -- Minimize width
				:css('padding', '0px 2px 0px 0px')
				:cssText(args.imageleftstyle)
				:attr('rowspan', #listnums)
				:tag('div')
					:wikitext(processItem(args.imageleft))
	end

	if index == 1 and args.imageright then
		row
			:tag('td')
				:addClass('navbox-image')
				:addClass(args.imageclass)
				:css('width', '1px')               -- Minimize width
				:css('padding', '0px 0px 0px 2px')
				:cssText(args.imagerightstyle)
				:attr('rowspan', #listnums)
				:tag('div')
					:wikitext(processItem(args.imageright))
	end

	if args['group' .. listnum] then
		local groupCell = row:tag('th')

		-- id for aria-labelledby attribute, if lone group with no title or above
		if listnum == 1 and not (args.title or args.above or args.group2) then
			groupCell
				:attr('id', mw.uri.anchorEncode(args.group1))
		end

		groupCell
			:attr('scope', 'row')
			:addClass('navbox-group')
			:addClass(args.groupclass)
			:cssText(args.basestyle)
			:css('width', args.groupwidth or '1%') -- If groupwidth not specified, minimize width

		groupCell
			:cssText(args.groupstyle)
			:cssText(args['group' .. listnum .. 'style'])
			:wikitext(args['group' .. listnum])
	end

	local listCell = row:tag('td')

	if args['group' .. listnum] then
		listCell
			:css('text-align', 'right')
			:css('border-right-width', '2px')
			:css('border-right-style', 'solid')
	else
		listCell:attr('colspan', 2)
	end

	if not args.groupwidth then
		listCell:css('width', '100%')
	end

	local rowstyle  -- usually nil so cssText(rowstyle) usually adds nothing
	if index % 2 == 1 then
		rowstyle = args.oddstyle
	else
		rowstyle = args.evenstyle
	end

	local listText = args['list' .. listnum]
	local oddEven = ODD_EVEN_MARKER
	if listText:sub(1, 12) == '&lt;/div&gt;&lt;table' then
		-- Assume list text is for a subgroup navbox so no automatic striping for this row.
		oddEven = listText:find('&lt;th[^&gt;]*"navbox%-title"') and RESTART_MARKER or 'odd'
	end
	listCell
		:css('padding', '0px')
		:cssText(args.liststyle)
		:cssText(rowstyle)
		:cssText(args['list' .. listnum .. 'style'])
		:addClass('navbox-list')
		:addClass('navbox-' .. oddEven)
		:addClass(args.listclass)
		:addClass(args['list' .. listnum .. 'class'])
		:tag('div')
			:css('padding', (index == 1 and args.list1padding) or args.listpadding or '0em 0.25em')
			:wikitext(processItem(listText, args.nowrapitems))

	if index == 1 and args.image then
		row
			:tag('td')
				:addClass('navbox-image')
				:addClass(args.imageclass)
				:css('width', '1px')               -- Minimize width
				:css('padding', '0px 0px 0px 2px')
				:cssText(args.imagestyle)
				:attr('rowspan', #listnums)
				:tag('div')
					:wikitext(processItem(args.image))
	end
end


--
--   Tracking categories
--

local function needsHorizontalLists()
	if border == 'subgroup' or args.tracking == 'no' then
		return false
	end
	local listClasses = {
		['plainlist'] = true, ['hlist'] = true, ['hlist hnum'] = true,
		['hlist hwrap'] = true, ['hlist vcard'] = true, ['vcard hlist'] = true,
		['hlist vevent'] = true,
	}
	return not (listClasses[args.listclass] or listClasses[args.bodyclass])
end

local function hasBackgroundColors()
	for _, key in ipairs({'titlestyle', 'groupstyle', 'basestyle', 'abovestyle', 'belowstyle'}) do
		if tostring(args[key]):find('background', 1, true) then
			return true
		end
	end
end

local function hasBorders()
	for _, key in ipairs({'groupstyle', 'basestyle', 'abovestyle', 'belowstyle'}) do
		if tostring(args[key]):find('border', 1, true) then
			return true
		end
	end
end

local function isIllegible()
	local styleratio = require('پودمان:Color contrast')._styleratio

	for key, style in pairs(args) do
		if tostring(key):match("style$") then
			if styleratio{mw.text.unstripNoWiki(style)} &lt; 4.5 then
				return true
			end
		end
	end
	return false
end

local function getTrackingCategories()
	local cats = {}
	if needsHorizontalLists() then table.insert(cats, 'ناوباکس‌های بدون فهرست افقی') end
	if hasBackgroundColors() then table.insert(cats, 'جعبه‌های ناوبری با استفاده از رنگ‌های پس‌زمینه') end
	if isIllegible() then table.insert(cats, 'ناوبری ناخوانا') end
	if hasBorders() then table.insert(cats, 'جعبه‌های ناوبری با استفاده از حاشیه') end
	return cats
end

local function renderTrackingCategories(builder)
	local title = mw.title.getCurrentTitle()
	if title.namespace ~= 10 then return end -- not in template space
	local subpage = title.subpageText
	if subpage == 'توضیحات' or subpage == 'تمرین' or subpage == 'آزمایشی' then return end

	for _, cat in ipairs(getTrackingCategories()) do
		builder:wikitext('[[رده:' .. cat .. ']]')
	end
end

--
--   Main navbox tables
--
local function renderMainTable()
	local tbl = mw.html.create('table')
		:addClass('nowraplinks')
		:addClass(args.bodyclass)

	if args.title and (args.state ~= 'plain' and args.state ~= 'off') then
		if args.state == 'collapsed' then args.state = 'mw-collapsed' end
		tbl
			:addClass('mw-collapsible')
			:addClass(args.state or 'autocollapse')
	end

	tbl:css('border-spacing', 0)
	if border == 'subgroup' or border == 'none' then
		tbl
			:addClass('navbox-subgroup')
			:cssText(args.bodystyle)
			:cssText(args.style)
	else  -- regular navbox - bodystyle and style will be applied to the wrapper table
		tbl
			:addClass('navbox-inner')
			:css('background', 'transparent')
			:css('color', 'inherit')
	end
	tbl:cssText(args.innerstyle)

	renderTitleRow(tbl)
	renderAboveRow(tbl)
	for i, listnum in ipairs(listnums) do
		renderListRow(tbl, i, listnum)
	end
	renderBelowRow(tbl)

	return tbl
end

function p._navbox(navboxArgs)
	args = navboxArgs
	listnums = {}

	for k, _ in pairs(args) do
		if type(k) == 'string' then
			local listnum = k:match('^list(%d+)$')
			if listnum then table.insert(listnums, tonumber(listnum)) end
		end
	end
	table.sort(listnums)

	border = mw.text.trim(args.border or args[1] or '')
	if border == 'child' then
		border = 'subgroup'
	end

	-- render the main body of the navbox
	local tbl = renderMainTable()

	-- render the appropriate wrapper around the navbox, depending on the border param
	local res = mw.html.create()
	if border == 'none' then
		local nav = res:tag('div')
			:attr('role', 'navigation')
			:node(tbl)
		-- aria-labelledby title, otherwise above, otherwise lone group
		if args.title or args.above or (args.group1 and not args.group2) then
			nav:attr('aria-labelledby', mw.uri.anchorEncode(args.title or args.above or args.group1))
		else
			nav:attr('aria-label', 'Navbox')
		end
	elseif border == 'subgroup' then
		-- We assume that this navbox is being rendered in a list cell of a parent navbox, and is
		-- therefore inside a div with padding:0em 0.25em. We start with a &lt;/div&gt; to avoid the
		-- padding being applied, and at the end add a &lt;div&gt; to balance out the parent's &lt;/div&gt;
		res
			:wikitext('&lt;/div&gt;')
			:node(tbl)
			:wikitext('&lt;div&gt;')
	else
		local nav = res:tag('div')
			:attr('role', 'navigation')
			:addClass('navbox')
			:addClass(args.navboxclass)
			:cssText(args.bodystyle)
			:cssText(args.style)
			:css('padding', '3px')
			:node(tbl)
		-- aria-labelledby title, otherwise above, otherwise lone group
		if args.title or args.above or (args.group1 and not args.group2) then
			nav:attr('aria-labelledby', mw.uri.anchorEncode(args.title or args.above or args.group1))
		else
			nav:attr('aria-label', 'Navbox')
		end
	end

	if (args.nocat or 'false'):lower() == 'false' then
		renderTrackingCategories(res)
	end
	return striped(tostring(res))
end

function p.navbox(frame)
	if not getArgs then
		getArgs = require('پودمان:Arguments').getArgs
	end
	args = getArgs(frame, {wrappers = {'الگو:Navbox', 'الگو:Navbox subgroup'}})
	if frame.args.border then
		-- This allows الگو:Navbox_subgroup to use {{#invoke:Navbox|navbox|border=...}}.
		args.border = frame.args.border
	end

	-- Read the arguments in the order they'll be output in, to make references number in the right order.
	local _
	_ = args.title
	_ = args.above
	for i = 1, 20 do
		_ = args["group" .. tostring(i)]
		_ = args["list" .. tostring(i)]
	end
	_ = args.below

	return p._navbox(args)
end

return p</text>
      <sha1>mh6sooohtvhpuwctt4bfdwm4b73p3aq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>الگو:Cite web/توضیحات</title>
    <ns>10</ns>
    <id>215</id>
    <revision>
      <id>603</id>
      <parentid>602</parentid>
      <timestamp>2020-06-18T03:31:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sarah</username>
        <id>1</id>
      </contributor>
      <origin>603</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="31492" sha1="8rdpqb2prsoj3xeajswj5yvw7bswa33" xml:space="preserve">{{زیرصفحه توضیحات}}
{{High-risk| ۵۵٬۵۰۰+}}
{{Citation Style documentation|lua}}
{{Citation Style documentation|cs1}}
{{چپ‌چین}}
{{AWB standard installation}}
{{Citation Style documentation|lead|web sources that are not characterized by another CS1 template}}

==استفاده==
{{Citation Style documentation|usage}}
{{Citation Style documentation|usage common}}
For references with author credit
:&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{cite web |url= |title= |last1= |first1= |last2= |first2= |date= |website= |publisher= |accessdate=}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;

For references without author credit
:&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{cite web |url= |title= |author=&lt;!--Staff writer(s); no by-line.--&gt; |date= |website= |publisher= |accessdate=}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;
{{End U.S. judgeship Current}}
{{Citation Style documentation|usage full}}
:&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{cite web |url= |title= |last= |first= |author= |authorlink= |last2= |first2= |author2= |authorlink2= |date= |year= |editor-last= |editor-first= |editor= |editor-link= |editor1-last= |editor1-first= |editor1-link= |editor2-last= |editor2-first= |editor2-link= |editors= |website= |series= |publisher= |location= |page= |pages= |at= |language= |trans_title= |type= |format= |arxiv= |asin= |bibcode= |doi= |doi_brokendate= |isbn= |issn= |jfm= |jstor= |lccn= |mr= |oclc= |ol= |osti= |pmc= |pmid= |rfc= |ssrn= |zbl= |id= |archive-url= |archive-date= |deadurl= |accessdate= |quote= |ref= |separator= |postscript= |subscription= |registration=}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;
{{End U.S. judgeship Current}}
{{Citation Style documentation|usage vertical}}
&lt;pre style="margin:0px;"&gt;
{{cite web
| url           =
| title         =
| last1         =
| first1        =
| authorlink1   =
| last2         =
| first2        =
| authorlink2   =
| date          =
| year          =
| editor-last   =
| editor-first  =
| editor        =
| editor-link   =
| editor1-last  =
| editor1-first =
| editor1-link  =
| editor2-last  =
| editor2-first =
| editor2-link  =
| editors       =
| website       =
| series        =
| publisher     =
| location      =
| page          =
| pages         =
| at            =
| language      =
| trans_title   =
| type          =
| format        =
| arxiv         =
| asin          =
| bibcode       =
| doi           =
| doi_brokendate=
| isbn          =
| issn          =
| jfm           =
| jstor         =
| lccn          =
| mr            =
| oclc          =
| ol            =
| osti          =
| pmc           =
| pmid          =
| rfc           =
| ssrn          =
| zbl           =
| id            =
| archive-url   =
| archive-date  =
| deadurl       =
| accessdate    =
| quote         =
| ref           =
| separator     =
| postscript    =
| subscription  =
| registration  =
}}
&lt;/pre&gt;
{{Citation Style documentation|usage vertical mid}}
&lt;pre style="margin:0px;"&gt;
&amp;nbsp;
&amp;nbsp;
&amp;nbsp;
&amp;nbsp;
&amp;nbsp;
&amp;nbsp;
&amp;nbsp;
&amp;nbsp;
&amp;nbsp;
&amp;nbsp;
&amp;nbsp;
&amp;nbsp;
&amp;nbsp;
&amp;nbsp;
&amp;nbsp;
&amp;nbsp;
&amp;nbsp;
&amp;nbsp;
&amp;nbsp;
&amp;nbsp;
&amp;nbsp;
&amp;nbsp;
&amp;nbsp;
&amp;nbsp;
&amp;nbsp;
&amp;nbsp;
&amp;nbsp;
&amp;nbsp;
&amp;nbsp;
&amp;nbsp;
&amp;nbsp;
&amp;nbsp;
&amp;nbsp;
&amp;nbsp;
&amp;nbsp;
&amp;nbsp;
&amp;nbsp;
&amp;nbsp;
&amp;nbsp;
&amp;nbsp;
&amp;nbsp;
&amp;nbsp;
&amp;nbsp;
&amp;nbsp;
&amp;nbsp;
&amp;nbsp;
&amp;nbsp;
&amp;nbsp;
&amp;nbsp;
&amp;nbsp;
&amp;nbsp;
&amp;nbsp;
&amp;nbsp;
| url=
| archive-url=
| archive-url=
| url=
&amp;nbsp;
&amp;nbsp;
&amp;nbsp;
&amp;nbsp;
&amp;nbsp;
&amp;nbsp;
&lt;/pre&gt;
{{Citation Style documentation|usage vertical mid}}
&lt;pre style="margin:0px;"&gt;
&amp;nbsp;
&amp;nbsp;
&amp;nbsp;
&amp;nbsp;
&amp;nbsp;
&amp;nbsp;
&amp;nbsp;
&amp;nbsp;
&amp;nbsp;
&amp;nbsp;
&amp;nbsp;
&amp;nbsp;
&amp;nbsp;
&amp;nbsp;
&amp;nbsp;
&amp;nbsp;
&amp;nbsp;
&amp;nbsp;
&amp;nbsp;
&amp;nbsp;
&amp;nbsp;
&amp;nbsp;
&amp;nbsp;
&amp;nbsp;
&amp;nbsp;
&amp;nbsp;
&amp;nbsp;
&amp;nbsp;
&amp;nbsp;
&amp;nbsp;
&amp;nbsp;
&amp;nbsp;
&amp;nbsp;
&amp;nbsp;
&amp;nbsp;
&amp;nbsp;
&amp;nbsp;
&amp;nbsp;
&amp;nbsp;
&amp;nbsp;
&amp;nbsp;
&amp;nbsp;
&amp;nbsp;
&amp;nbsp;
&amp;nbsp;
&amp;nbsp;
&amp;nbsp;
&amp;nbsp;
&amp;nbsp;
&amp;nbsp;
&amp;nbsp;
&amp;nbsp;
&amp;nbsp;
&amp;nbsp;
&amp;nbsp;
&amp;nbsp;
&amp;nbsp;
&amp;nbsp;
&amp;nbsp;
&amp;nbsp;
&amp;nbsp;
&amp;nbsp;
&amp;nbsp;
&lt;/pre&gt;
{{Citation Style documentation|usage vertical end}}
{{Citation Style documentation|usage vertical common}}
&lt;pre style="margin:0px;"&gt;
{{cite web
| url        =
| title      =
| last       =
| first      =
| date       =
| website    =
| publisher  =
| accessdate =
}}
&lt;/pre&gt;
{{End U.S. judgeship Current}}

==Examples==
* &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{cite web
|url=http://www.example.org/
|title=My Favorite Things, Part II
|last=Doe
|first=John
|publisher=Open Publishing
|date=30 April 2005
|website=Encyclopedia of Things
|accessdate=&lt;/nowiki&gt;{{Date}}&lt;nowiki&gt;}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;
:: {{cite web
|url=http://www.example.org/
|title=My Favorite Things, Part II
|last=Doe
|first=John
|publisher=Open Publishing
|date=30 April 2005
|website=Encyclopedia of Things
|accessdate={{Date}}}}
* &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{cite web
|url=http://www.example.org/
|title=My Favorite Things, Part II
|last=Doe
|first=John
|date=30 April 2005
|website=Encyclopedia of Things
|accessdate=&lt;/nowiki&gt;{{Date}}&lt;nowiki&gt;}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;
:: {{cite web
|url=http://www.example.org/
|title=My Favorite Things, Part II
|last=Doe
|first=John
|date=30 April 2005
|website=Encyclopedia of Things
|accessdate={{Date}}}}
* &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{cite web
|url=http://www.example.org/
|title=My Favorite Things, Part II
|last=Doe
|first=John
|date=30 April 2005
|accessdate=&lt;/nowiki&gt;{{Date}}&lt;nowiki&gt;}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;
:: {{cite web
|url=http://www.example.org/
|title=My Favorite Things, Part II
|last=Doe
|first=John
|date=30 April 2005
|accessdate={{Date}}}}
* &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{cite web
|url=http://www.example.org/
|title=My Favorite Things, Part II
|last=Doe
|first=John
|accessdate=&lt;/nowiki&gt;{{Date}}&lt;nowiki&gt;}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;
:: {{cite web
|url=http://www.example.org/
|title=My Favorite Things, Part II
|last=Doe
|first=John
|accessdate={{Date}}}}
* &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{cite web
|url=http://www.example.org/
|title=My Favorite Things, Part II
|accessdate=&lt;/nowiki&gt;{{Date}}&lt;nowiki&gt;}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;
:: {{cite web
|url=http://www.example.org/
|title=My Favorite Things, Part II
|accessdate={{Date}}}}
* &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{cite web
|url=http://www.nfl.com/rulebook/digestofrules
|title=Digest of Rules
|publisher=National Football League
|accessdate=&lt;/nowiki&gt;{{Date}}&lt;nowiki&gt;}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;
:: {{cite web
|url=http://www.nfl.com/rulebook/digestofrules
|title=Digest of Rules
|publisher=National Football League
|accessdate={{Date}}}}

;Using format
* &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{cite web
|url=http://www.indiapost.gov.in/Pdf/Customs/List_of_Psychotropic_Substances.pdf
|title=List of psychotropic substances under international control
|publisher=International Narcotics Control Board
|format=PDF
|accessdate=&lt;/nowiki&gt;{{Date}}&lt;nowiki&gt;}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;
:: {{cite web
|url=http://www.indiapost.gov.in/Pdf/Customs/List_of_Psychotropic_Substances.pdf
|title=List of psychotropic substances under international control
|publisher=International Narcotics Control Board
|format=PDF
|accessdate={{Date}}}}

;Foreign language and translated title
* &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{cite web
|url=http://www.example.org/
|title=Honi soit qui mal y pense
|last=Joliet
|first=François
|date=30 April 2005
|accessdate=&lt;/nowiki&gt;{{Date}}&lt;nowiki&gt;
|language=French
|trans_title=Shame on those who think evil}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;
:: {{cite web
|url=http://www.example.org/
|title=Honi soit qui mal y pense
|last=Joliet
|first=François
|date=30 April 2005
|accessdate={{Date}}
|language=French
|trans_title=Shame on those who think evil}}

;Using authorlink
* &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{cite web
|url=http://www.example.org/
|title=My Favorite Things, Part II
|last=Doe
|first=John
|authorlink=John Doe
|publisher=Open Publishing
|date=30 April 2005
|website=Encyclopedia of Things
|accessdate=&lt;/nowiki&gt;{{Date}}&lt;nowiki&gt;}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;
:: {{cite web
|url=http://www.example.org/
|title=My Favorite Things, Part II
|last=Doe
|first=John
|authorlink=John Doe
|publisher=Open Publishing
|date=30 April 2005
|website=Encyclopedia of Things
|accessdate={{Date}}}}
* &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{cite web
|url=http://www.example.org/
|title=Our Favorite Things
|last1=Doe
|first1=John
|last2=Smith
|first2=Peter
|last3=Smythe
|first3=Jim
|publisher=Open Publishing
|date=30 April 2005
|website=Encyclopedia of Things
|accessdate=&lt;/nowiki&gt;{{Date}}&lt;nowiki&gt;}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;
:: {{cite web
|url=http://www.example.org/
|title=Our Favorite Things
|last1=Doe
|first1=John
|last2=Smith
|first2=Peter
|last3=Smythe
|first3=Jim
|publisher=Open Publishing
|date=30 April 2005
|website=Encyclopedia of Things
|accessdate={{Date}}}}
* &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{cite web
|url=http://www.example.org/
|title=Index of Sharp Things
|publisher=Open Publishing
|date=30 April 2005
|website=Encyclopedia of Things
|accessdate=&lt;/nowiki&gt;{{Date}}&lt;nowiki&gt;}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;
:: {{cite web
|url=http://www.example.org/
|title=Index of Sharp Things
|publisher=Open Publishing
|date=30 April 2005
|website=Encyclopedia of Things
|accessdate={{Date}}}}
* &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{cite web
|url=http://www.example.org/
|title=Index of Sharp Things
|date=30 April 2005
|website=Encyclopedia of Things
|accessdate=&lt;/nowiki&gt;{{Date}}&lt;nowiki&gt;}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;
:: {{cite web
|url=http://www.example.org/
|title=Index of Sharp Things
|date=30 April 2005
|website=Encyclopedia of Things
|accessdate={{Date}}}}
* &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{cite web
|url=http://www.example.org/
|title=Index of Sharp Things
|date=30 April 2005
|accessdate=&lt;/nowiki&gt;{{Date}}&lt;nowiki&gt;}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;
:: {{cite web
|url=http://www.example.org/
|title=Index of Sharp Things
|date=30 April 2005
|accessdate={{Date}}}}
* &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{cite web
|url=http://www.incb.org/pdf/e/list/green.pdf
|title=List of psychotropic substances under international control
|date=30 April 2005
|format=PDF
|accessdate=&lt;/nowiki&gt;{{Date}}&lt;nowiki&gt;
|language=Greek}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;
:: {{cite web
|url=http://www.incb.org/pdf/e/list/green.pdf
|title=List of psychotropic substances under international control
|date=30 April 2005
|format=PDF
|accessdate={{Date}}
|language=Greek}}

;Using "archiveurl" and "archivedate" (and optionally "deadurl") for webpages that have been archived
* &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{cite web
|url=http://www.incb.org/pdf/e/list/green.pdf
|title=List of psychotropic substances under international control
|date=30 April 2005
|format=PDF
|accessdate=&lt;/nowiki&gt;{{Date}}&lt;nowiki&gt;
|archiveurl=http://web.archive.org/web/20050907150136/http://www.incb.org/pdf/e/list/green.pdf
|archivedate=7 September 2005}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;
:: {{cite web
|url=http://www.incb.org/pdf/e/list/green.pdf
|title=List of psychotropic substances under international control
|date=30 April 2005
|format=PDF
|accessdate={{Date}}
|archiveurl=http://web.archive.org/web/20050907150136/http://www.incb.org/pdf/e/list/green.pdf
|archivedate=7 September 2005}}
* &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{cite web
|url=http://joanjettbadrep.com/cgi-bin/fullStory.cgi?archive=currnews&amp;story=20060405-01shore.htm
|title=Interview with Maggie Downs
|date=31 March 2006
|publisher=The Desert Sun
|archiveurl=http://72.14.207.104/search?q=cache:JAxf4v-pQmgJ:joanjettbadrep.com/cgi-bin/fullStory.cgi%3Farchive%3Dcurrnews%26story%3D20060405-01shore.htm
|archivedate=26 April 2006
|deadurl=no}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;
:: {{cite web
|url=http://joanjettbadrep.com/cgi-bin/fullStory.cgi?archive=currnews&amp;story=20060405-01shore.htm
|title=Interview with Maggie Downs
|date=31 March 2006
|publisher=The Desert Sun
|archiveurl=http://72.14.207.104/search?q=cache:JAxf4v-pQmgJ:joanjettbadrep.com/cgi-bin/fullStory.cgi%3Farchive%3Dcurrnews%26story%3D20060405-01shore.htm
|archivedate=26 April 2006
|deadurl=no}}
* &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{Cite web
|url=http://www.wunderground.com/global/stations/03772.html
|title=London, United Kingdom Forecast : Weather Underground (weather and elevation at Heathrow Airport)
|publisher=The Weather Underground, Inc.
|accessdate=&lt;/nowiki&gt;{{Date}}&lt;nowiki&gt;
| archiveurl=http://www.webcitation.org/5yo0HaAk7 |archivedate=19 May 2011| deadurl=no}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;
:: {{Cite web
|url=http://www.wunderground.com/global/stations/03772.html
|title=London, United Kingdom Forecast : Weather Underground (weather and elevation at Heathrow Airport)
|publisher=The Weather Underground, Inc.
|accessdate={{Date}}
| archiveurl=http://www.webcitation.org/5yo0HaAk7 |archivedate=19 May 2011| deadurl=no}}

;Using quote
* &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{cite web
|url=http://www.webexhibits.org/daylightsaving/c.html
|title=Daylight saving time: rationale and original idea
|website=WebExhibits
|year=2008
|accessdate=&lt;/nowiki&gt;{{Date}}&lt;nowiki&gt;
|quote=...&amp;amp;nbsp;Lord Balfour came forward with a unique concern: 'Supposing some unfortunate lady was confined with twins&amp;amp;nbsp;...'}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;
:: {{cite web
|url=http://www.webexhibits.org/daylightsaving/c.html
|title=Daylight saving time: rationale and original idea
|website=WebExhibits
|year=2008
|accessdate={{Date}}
|quote=...&amp;nbsp;Lord Balfour came forward with a unique concern: 'Supposing some unfortunate lady was confined with twins&amp;nbsp;...'}}

==Parameters==
===Syntax===
{{Citation Style documentation|syntax}}

{{Citation Style documentation|sep_period}}

===COinS===
{{Citation Style documentation|coins}}

===Deprecated===
{{Citation Style documentation|deprecated|lua=yes}}

===Description===
====Authors====
{{Citation Style documentation|author|coauthors=yes|others=yes|lua=yes}}

====Title====
{{Citation Style documentation|web}}
{{Citation Style documentation|type}}
{{Citation Style documentation|language|lua=yes}}

====Date====
{{Citation Style documentation|date|lua=yes}}

====Publisher====
{{Citation Style documentation|publisher|work=no}}

====Series====
{{Citation Style documentation|series}} Alias: '''agency'''.

====In-source locations====
{{Citation Style documentation|pages|lua=yes}}

====URL====
{{Citation Style documentation|url}}

====Anchor====
{{Citation Style documentation|ref}}

====Identifiers====
{{Citation Style documentation|id1}}
{{Citation Style documentation|id2|lua=yes}}

====Quote====
{{Citation Style documentation|quote}}

====Editors====
{{Citation Style documentation|editor|lua=yes}}

====Laysummary====
{{Citation Style documentation|lay|lua=yes}}

====Display options====
{{Citation Style documentation|display|lua=yes}}

====Subscription or registration required====
{{Citation Style documentation|registration}}

==TemplateData==
{{TemplateDataHeader}}
&lt;templatedata&gt;
{
	"description": "Formats a citation to a website using the provided information such as URL and title. Used only for sources that are not correctly described by the specific citation templates for books, journals, news sources, etc.",
	"params": {
		"url": {
			"label": "URL",
			"description": "The URL of the online location where the text of the publication can be found",
			"type": "string",
			"required": true
		},
		"title": {
			"label": "Source title",
			"description": "The title of the source page on the website; will display with quotation marks added",
			"type": "string",
			"required": true
		},
		"date": {
			"label": "Source date",
			"description": "Full date when the source was published; if unknown, use accessdate instead; do not wikilink",
			"type": "string",
			"suggested": true
		},
	   "accessdate": {
			"label": "URL access date",
			"description": "The full date when the original URL was accessed; do not wikilink",
			"type": "string",
			"suggested": true
		},
		"website": {
			"label": "Website title",
			"description": "Title of the website; may be wikilinked; will display in italics",
			"type": "string",
			"aliases": ["work"],
			"suggested": true
		},
		"publisher": {
			"label": "Publisher",
			"description": "Name of the publisher; may be wikilinked",
			"type": "string",
			"suggested": true
		},
	   "last": {
			"label": "Last name",
			"description": "The surname of the author; don't wikilink, use 'authorlink'; can suffix with a numeral to add additional authors",
			"type": "string/line",
			"aliases": ["last1","author","author1","authors"],
			"suggested": true
		},
		"first": {
			"label": "First name",
			"description": "Given or first name, middle names, or initials of the author; don't wikilink, use 'authorlink'; can suffix with a numeral to add additional authors",
			"type": "string/line",
			"aliases": ["first1"],
			"suggested": true
		},
		"authorlink": {
			"label": "Author link",
			"description": "Title of existing Wikipedia article about the author; can suffix with a numeral to add additional authors",
			"type": "string/wiki-page-name",
			"aliases": ["authorlink1","author-link", "author1-link"]
		},
		"last2": {
			"label": "Last name",
			"description": "The surname of the second author; don't wikilink, use 'authorlink2'.",
			"type": "string/line",
			"aliases": ["author2"]
		},
		"first2": {
			"label": "First name",
			"description": "Given or first name, middle names, or initials of the second author; don't wikilink.",
			"type": "string/line"
		},
		"authorlink2": {
			"label": "Author link",
			"description": "Title of existing Wikipedia article about the second author.",
			"type": "string/wiki-page-name",
			"aliases": ["author2-link"]
		},
		"others": {
			"label": "Others",
			"description": "Used to record other (non-author) contributions to the work, such as 'Illustrated by John Smith' or 'Translated by John Smith'",
			"type": "string"
		},
		"month": {
			"label": "Month of publication",
			"description": "Name of the month of publication; do not wikilink; use 'date' instead, if day of month is also known",
			"type": "string"
		},
		"year": {
			"label": "Year of publication",
			"description": "Year of the source being referenced; use 'date' instead, if month and day are also known",
			"type": "string"
		},
		"origyear": {
			"label": "Original year",
			"description": "Original year of publication; provide specifics",
			"type": "string"
		},
		"editor-last": {
			"label": "Editor last name",
			"description": "The surname of the editor; don't wikilink, use 'editor-link'; can suffix with a numeral to add additional editors; alias of 'editor1-last', 'editor', and 'editors'",
			"type": "string/line"
		},
		"editor-first": {
			"label": "Editor first name",
			"description": "Given or first name, middle names, or initials of the editor; don't wikilink, use 'editor-link'; can suffix with a numeral to add additional editors; alias of 'editor1-first'",
			"type": "string/line"
		},
		"editor-link": {
			"label": "Editor link",
			"description": "Title of existing Wikipedia article about the editor; can suffix with a numeral to add additional editors",
			"aliases": ["editor1-link"],
			"type": "string/wiki-page-name"
		},
		"series": {
			"label": "Series identifier",
			"description": "Series identifier when the source is part of a series, such as a book series or a journal",
			"type": "string"
		},
		"location": {
			"label": "Location of publication",
			"description": "Geographical place of publication; usually not wikilinked; omit when the publication name includes place; alias of 'place'",
			"type": "string"
		},
		"publication-place": {
			"label": "Place of publication",
			"description": "Publication place shows after title; if 'place' or 'location' are also given, they are displayed before the title prefixed with 'written at'",
			"type": "string"
		},
		"publication-date": {
			"label": "Publication date",
			"description": "Date of publication when different from the date the work was written; do not wikilink",
			"type": "string"
		},
		"page": {
			"label": "Page",
			"description": "Page in the source that supports the content; displays after 'p.'",
			"type": "string"
		},
		"pages": {
			"label": "Pages",
			"description": "Pages in the source that support the content (not an indication of the number of pages in the source; displays after 'pp.'",
			"type": "string"
		},
		"nopp": {
			"label": "No pp",
			"description": "Set to 'y' to suppress the 'p.' or 'pp.' display with 'page' or 'pages' when inappropriate (such as 'Front cover')",
			"type": "string"
		},
		"at": {
			"label": "At",
			"description": "May be used instead of 'page' or 'pages' where a page number is inappropriate or insufficient",
			"type": "string"
		},
		"language": {
			"label": "Language",
			"description": "The language in which the source is written, if not English; use the full language name; do not use icons or templates",
			"type": "string"
		},
		"trans_title": {
			"label": "Translated title",
			"description": "An English language title, if the source cited is in a foreign language; 'language' is recommended",
			"type": "string"
		},
		"type": {
			"label": "Type",
			"description": "Additional information about the media type of the source; format in sentence case",
			"type": "string"
		},
		"format": {
			"label": "Format",
			"description": "Format of the work referred to by 'url'; examples: PDF, DOC, XLS; do not specify HTML",
			"type": "string"
		},
		"arxiv": {
			"label": "arXiv identifier",
			"description": "An identifier for arXive electronic preprints of scientific papers",
			"type": "string"
		},
		"asin": {
			"label": "AZIN",
			"description": "Amazon Standard Identification Number; 10 characters",
			"type": "string"
		},
		"asin-tld": {
			"label": "AZIN TLD",
			"description": "ASIN top-level domain for Amazon sites other than the US",
			"type": "string"
		},
		"bibcode": {
			"label": "Bibcode",
			"description": "Bibliographic Reference Code (REFCODE); 19 characters",
			"type": "string"
		},
		"doi": {
			"label": "DOI",
			"description": "Digital Object Identifier; begins with '10.'",
			"type": "string"
		},
		"doi_brokendate": {
			"label": "DOI broken date",
			"description": "The date that the DOI was determined to be broken",
			"type": "string"
		},
		"isbn": {
			"label": "ISBN",
			"description": "International Standard Book Number; use the 13-digit ISBN where possible",
			"type": "string"
		},
		"issn": {
			"label": "ISSN",
			"description": "International Standard Serial Number; 8 characters; may be split into two groups of four using a hyphen",
			"type": "string"
		},
		"jfm": {
			"label": "jfm code",
			"description": "Jahrbuch über die Fortschritte der Mathematik classification code",
			"type": "string"
		},
		"jstor": {
			"label": "JSTOR",
			"description": "JSTOR identifier",
			"type": "string"
		},
		"lccn": {
			"label": "LCCN",
			"description": "Library of Congress Control Number",
			"type": "string"
		},
		"mr": {
			"label": "MR",
			"description": "Mathematical Reviews identifier",
			"type": "string"
		},
		"oclc": {
			"label": "OCLC",
			"description": "Online Computer Library Center number",
			"type": "string"
		},
		"ol": {
			"label": "OL",
			"description": "Open Library identifier",
			"type": "string"
		},
		"osti": {
			"label": "OSTI",
			"description": "Office of Scientific and Technical Information identifier",
			"type": "string"
		},
		"pmc": {
			"label": "PMC",
			"description": "PubMed Center article number",
			"type": "string"
		},
		"pmid": {
			"label": "PMID",
			"description": "PubMed Unique Identifier",
			"type": "string"
		},
		"rfc": {
			"label": "RFC",
			"description": "Request for Comments number",
			"type": "string"
		},
		"ssrn": {
			"label": "SSRN",
			"description": "Social Science Research Network",
			"type": "string"
		},
		"zbl": {
			"label": "Zbl",
			"description": "Zentralblatt MATH journal identifier",
			"type": "string"
		},
		"id": {
			"label": "id",
			"description": "A unique identifier used where none of the specialized ones are applicable",
			"type": "string"
		},
		"archiveurl": {
			"label": "Archive URL",
			"description": "The URL of an archived copy of a web page, if or in case the URL becomes unavailable; requires 'archivedate'",
			"type": "string"
		},
		"archivedate": {
			"label": "Archive date",
			"description": "Date when the original URL was archived; do not wikilink",
			"type": "string"
		},
		"deadurl": {
			"label": "Dead URL",
			"description": "If set to 'no', the title display is adjusted; useful for when the URL is archived preemptively but still live",
			"type": "string"
		},
		"quote": {
			"label": "Quote",
			"description": "Relevant text quoted from the source; displays last, enclosed in quotes; needs to include terminating punctuation",
			"type": "string"
		},
		"ref": {
			"label": "Ref",
			"description": "An anchor identifier; can be made the target of wikilinks to full references; special value 'harv' generates an anchor suitable for the harv template",
			"type": "string"
		},
		"separator": {
			"label": "Separator",
			"description": "The punctuation used to separate lists of authors, editors, etc.; a space must be encoded as &amp;#32; do not use an asterisk, colon, or hash mark",
			"type": "string",
			"default": "."
		},
		"postscript": {
			"label": "Postscript",
			"description": "The closing punctuation for the citation; ignored if 'quote' is defined",
			"type": "string",
			"default": "."
		},
		"layurl": {
			"label": "Lay URL",
			"description": "URL link to a non-technical summary or review of the source; alias of 'laysummary'",
			"type": "string"
		},
		"laysource": {
			"label": "Lay source",
			"description": "Name of the source of the laysummary; displays in italics, preceded by an en dash",
			"type": "string"
		},
		"laydate": {
			"label": "Lay date",
			"description": "Date of the summary; displays in parentheses",
			"type": "string"
		},
		"author-mask": {
			"label": "Author mask",
			"description": "Replaces the name of the first author with em dashes or text; set to a numeric value 'n' to set the dash 'n' em spaces wide; set to a text value to display the text without a trailing author separator; for example, 'with' instead",
			"type": "string"
		},
		"last3": {
			"label": "Last name",
			"description": "The surname of the third author; don't wikilink, use 'authorlink3'.",
			"type": "string/line",
			"aliases": ["author3"]
		},
		"first3": {
			"label": "First name",
			"description": "Given or first name, middle names, or initials of the third author; don't wikilink.",
			"type": "string/line"
		},
		"authorlink3": {
			"label": "Author link",
			"description": "Title of existing Wikipedia article about the third author.",
			"type": "string/wiki-page-name",
			"aliases": ["author3-link"]
		},
		"last4": {
			"label": "Last name",
			"description": "The surname of the fourth author; don't wikilink, use 'authorlink4'.",
			"type": "string/line",
			"aliases": ["author4"]
		},
		"first4": {
			"label": "First name",
			"description": "Given or first name, middle names, or initials of the fourth author; don't wikilink.",
			"type": "string/line"
		},
		"authorlink4": {
			"label": "Author link",
			"description": "Title of existing Wikipedia article about the fourth author.",
			"type": "string/wiki-page-name",
			"aliases": ["author4-link"]
		},
		"last5": {
			"label": "Last name",
			"description": "The surname of the fifth author; don't wikilink, use 'authorlink5'.",
			"type": "string/line",
			"aliases": ["author5"]
		},
		"first5": {
			"label": "First name",
			"description": "Given or first name, middle names, or initials of the fifth author; don't wikilink.",
			"type": "string/line"
		},
		"authorlink5": {
			"label": "Author link",
			"description": "Title of existing Wikipedia article about the sixth author.",
			"type": "string/wiki-page-name",
			"aliases": ["author5-link"]
		},
		"last6": {
			"label": "Last name",
			"description": "The surname of the sixth author; don't wikilink, use 'authorlink6'.",
			"type": "string/line",
			"aliases": ["author6"]
		},
		"first6": {
			"label": "First name",
			"description": "Given or first name, middle names, or initials of the sixth author; don't wikilink.",
			"type": "string/line",
			"aliases": ["author6-link"]
		},
		"authorlink6": {
			"label": "Author link",
			"description": "Title of existing Wikipedia article about the sixth author.",
			"type": "string/wiki-page-name"
		},
		"last7": {
			"label": "Last name",
			"description": "The surname of the seventh author; don't wikilink, use 'authorlink7'.",
			"type": "string/line",
			"aliases": ["author7"]
		},
		"first7": {
			"label": "First name",
			"description": "Given or first name, middle names, or initials of the seventh author; don't wikilink.",
			"type": "string/line"
		},
		"authorlink7": {
			"label": "Author link",
			"description": "Title of existing Wikipedia article about the seventh author.",
			"type": "string/wiki-page-name",
			"aliases": ["author7-link"]
		},
		"last8": {
			"label": "Last name",
			"description": "The surname of the eighth author; don't wikilink, use 'authorlink8'.",
			"type": "string/line",
			"aliases": ["author8"]
		},
		"first8": {
			"label": "First name",
			"description": "Given or first name, middle names, or initials of the eighth author; don't wikilink.",
			"type": "string/line"
		},
		"authorlink8": {
			"label": "Author link",
			"description": "Title of existing Wikipedia article about the eighth author.",
			"type": "string/wiki-page-name",
			"aliases": ["author8-link"]
		},
		"last9": {
			"label": "Last name",
			"description": "The surname of the ninth author; don't wikilink, use 'authorlink9'. If nine authors are defined, then only eight will show and 'et al.' will show in place of the last author.",
			"type": "string/line",
			"aliases": ["author9"]
		},
		"first9": {
			"label": "First name",
			"description": "Given or first name, middle names, or initials of the ninth author; don't wikilink.",
			"type": "string/line"
		},
		"authorlink9": {
			"label": "Author link",
			"description": "Title of existing Wikipedia article about the ninth author.",
			"type": "string/wiki-page-name",
			"aliases": ["author9-link"]
		},
		"author-name-separator": {
			"label": "Author name separator",
			"description": "Changes the separator between last and first names; defaults to a comma and space; a space must be encoded as &amp;#32; do not use an asterisk, colon, or hash mark",
			"type": "string",
			"default": ", "
		},
		"author-separator": {
			"label": "Author separator",
			"description": "Changes the separator between authors; defaults to a semicolon and space; a space must be encoded as &amp;#32; do not use an asterisk, colon, or hash mark",
			"type": "string",
			"default": "; "
		},
		"display-authors": {
			"label": "Display authors",
			"description": "Number of authors to display before 'et al.' is used; default is to do so after 8 of 9 are listed.",
			"type": "number",
			"default": "8",
			"aliases": ["displayauthors"]
		},
		"lastauthoramp": {
			"label": "Last author ampersand",
			"description": "When set to any value, changes the separator between the last two names of the author list to 'space ampersand space'",
			"type": "string"
		},
		"subscription": {
			"label": "Subscription required",
			"description": "When set to yes, displays “(subscription required)” to indicate an online source that requires subscription",
			"type": "string"
		},
		"registration": {
			"label": "Registration required",
			"description": "When set to yes, displays “(registration required)” to indicate an online source that requires registration",
			"type": "string"
		},
		"edition": {
			"label": "Edition",
			"type": "string",
			"required": false,
			"description": "Specify the edition or revision of the source, when applicable. For example: '2nd' or '5.1'. What you supply here is suffixed by ' ed.'"
		}
	}
}
&lt;/templatedata&gt;

==See also==
{{Citation Style 1}}
{{Wikipedia referencing}}
{{UF-COinS}}

&lt;includeonly&gt;
[[رده:الگو:شیوه یادکرد ۱]]
[[رده:الگو:مورد استفاده ویرایشگر خودکار]]
&lt;/includeonly&gt;
{{پایان چپ‌چین}}</text>
      <sha1>8rdpqb2prsoj3xeajswj5yvw7bswa33</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>پودمان:Color contrast</title>
    <ns>828</ns>
    <id>216</id>
    <revision>
      <id>604</id>
      <timestamp>2020-06-18T03:34:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sarah</username>
        <id>1</id>
      </contributor>
      <comment>صفحه‌ای تازه حاوی «-- -- This module implements --  {{Color contrast ratio}} --  {{Greater color contrast ratio}} --  {{ColorToLum}} --  {{RGBColorToLum}} --...» ایجاد کرد</comment>
      <origin>604</origin>
      <model>Scribunto</model>
      <format>text/plain</format>
      <text bytes="6971" sha1="3j3oaih63ygo9p806h5yxpscaqh3xu9" xml:space="preserve">--
-- This module implements
--  {{Color contrast ratio}}
--  {{Greater color contrast ratio}}
--  {{ColorToLum}}
--  {{RGBColorToLum}}
--
local p = {}
local HTMLcolor = mw.loadData( 'Module:Color contrast/colors' )

local function sRGB (v)
	if (v &lt;= 0.03928) then
		v = v / 12.92
	else
		v = math.pow((v+0.055)/1.055, 2.4)
	end
	return v
end

local function rgbdec2lum(R, G, B)
	if ( 0 &lt;= R and R &lt; 256 and 0 &lt;= G and G &lt; 256 and 0 &lt;= B and B &lt; 256 ) then
		return 0.2126 * sRGB(R/255) + 0.7152 * sRGB(G/255) + 0.0722 * sRGB(B/255)
	else
		return ''
	end
end

local function hsl2lum(h, s, l)
	if ( 0 &lt;= h and h &lt; 360 and 0 &lt;= s and s &lt;= 1 and 0 &lt;= l and l &lt;= 1 ) then
		local c = (1 - math.abs(2*l - 1))*s
		local x = c*(1 - math.abs( math.fmod(h/60, 2) - 1) )
		local m = l - c/2

		local r, g, b = m, m, m
		if( 0 &lt;= h and h &lt; 60 ) then
			r = r + c
			g = g + x
		elseif( 60 &lt;= h and h &lt; 120 ) then
			r = r + x
			g = g + c
		elseif( 120 &lt;= h and h &lt; 180 ) then
			g = g + c
			b = b + x
		elseif( 180 &lt;= h and h &lt; 240 ) then
			g = g + x
			b = b + c
		elseif( 240 &lt;= h and h &lt; 300 ) then
			r = r + x
			b = b + c
		elseif( 300 &lt;= h and h &lt; 360 ) then
			r = r + c
			b = b + x
		end
		return rgbdec2lum(255*r, 255*g, 255*b)
	else
		return ''
	end
end

local function color2lum(c)

	if (c == nil) then
		return ''
	end

	-- html '#' entity
	c = c:gsub("&amp;#35;", "#")

	-- whitespace
	c = c:match( '^%s*(.-)[%s;]*$' )

	-- unstrip nowiki strip markers
	c = mw.text.unstripNoWiki(c)

	-- lowercase
	c = c:lower()

	-- first try to look it up
	local L = HTMLcolor[c]
	if (L ~= nil) then
		return L
	end

	-- convert from hsl
	if mw.ustring.match(c,'^hsl%([%s]*[0-9][0-9%.]*[%s]*,[%s]*[0-9][0-9%.]*%%[%s]*,[%s]*[0-9][0-9%.]*%%[%s]*%)$') then
		local h, s, l = mw.ustring.match(c,'^hsl%([%s]*([0-9][0-9%.]*)[%s]*,[%s]*([0-9][0-9%.]*)%%[%s]*,[%s]*([0-9][0-9%.]*)%%[%s]*%)$')
		return hsl2lum(tonumber(h), tonumber(s)/100, tonumber(l)/100)
	end

	-- convert from rgb
	if mw.ustring.match(c,'^rgb%([%s]*[0-9][0-9]*[%s]*,[%s]*[0-9][0-9]*[%s]*,[%s]*[0-9][0-9]*[%s]*%)$') then
		local R, G, B = mw.ustring.match(c,'^rgb%([%s]*([0-9][0-9]*)[%s]*,[%s]*([0-9][0-9]*)[%s]*,[%s]*([0-9][0-9]*)[%s]*%)$')
		return rgbdec2lum(tonumber(R), tonumber(G), tonumber(B))
	end

	-- convert from rgb percent
	if mw.ustring.match(c,'^rgb%([%s]*[0-9][0-9%.]*%%[%s]*,[%s]*[0-9][0-9%.]*%%[%s]*,[%s]*[0-9][0-9%.]*%%[%s]*%)$') then
		local R, G, B = mw.ustring.match(c,'^rgb%([%s]*([0-9][0-9%.]*)%%[%s]*,[%s]*([0-9][0-9%.]*)%%[%s]*,[%s]*([0-9][0-9%.]*)%%[%s]*%)$')
		return rgbdec2lum(255*tonumber(R)/100, 255*tonumber(G)/100, 255*tonumber(B)/100)
	end

	-- remove leading # (if there is one) and whitespace
	c = mw.ustring.match(c, '^[%s#]*([a-f0-9]*)[%s]*$')

	-- split into rgb
	local cs = mw.text.split(c or '', '')
	if( #cs == 6 ) then
		local R = 16*tonumber('0x' .. cs[1]) + tonumber('0x' .. cs[2])
		local G = 16*tonumber('0x' .. cs[3]) + tonumber('0x' .. cs[4])
		local B = 16*tonumber('0x' .. cs[5]) + tonumber('0x' .. cs[6])

		return rgbdec2lum(R, G, B)
	elseif ( #cs == 3 ) then
		local R = 16*tonumber('0x' .. cs[1]) + tonumber('0x' .. cs[1])
		local G = 16*tonumber('0x' .. cs[2]) + tonumber('0x' .. cs[2])
		local B = 16*tonumber('0x' .. cs[3]) + tonumber('0x' .. cs[3])

		return rgbdec2lum(R, G, B)
	end

	-- failure, return blank
	return ''
end

-- This exports the function for use in other modules.
-- The colour is passed as a string.
function p._lum(color)
	return color2lum(color)
end

function p._greatercontrast(args)
	local bias = tonumber(args['bias'] or '0') or 0
	local css = (args['css'] and args['css'] ~= '') and true or false
	local v1 = color2lum(args[1] or '')
	local c2 = args[2] or '#FFFFFF'
	local v2 = color2lum(c2)
	local c3 = args[3] or '#000000'
	local v3 = color2lum(c3)
	local ratio1 = -1;
	local ratio2 = -1;
	if (type(v1) == 'number' and type(v2) == 'number') then
		ratio1 = (v2 + 0.05)/(v1 + 0.05)
		ratio1 = (ratio1 &lt; 1) and 1/ratio1 or ratio1
	end
	if (type(v1) == 'number' and type(v3) == 'number') then
		ratio2 = (v3 + 0.05)/(v1 + 0.05)
		ratio2 = (ratio2 &lt; 1) and 1/ratio2 or ratio2
	end

	if css then
		local c1 = args[1] or ''
		if mw.ustring.match(c1, '^[A-Fa-f0-9][A-Fa-f0-9][A-Fa-f0-9]$') or
			mw.ustring.match(c1, '^[A-Fa-f0-9][A-Fa-f0-9][A-Fa-f0-9][A-Fa-f0-9][A-Fa-f0-9][A-Fa-f0-9]$') then
				c1 = '#' .. c1
		end
		if mw.ustring.match(c2, '^[A-Fa-f0-9][A-Fa-f0-9][A-Fa-f0-9]$') or
			mw.ustring.match(c2, '^[A-Fa-f0-9][A-Fa-f0-9][A-Fa-f0-9][A-Fa-f0-9][A-Fa-f0-9][A-Fa-f0-9]$') then
				c2 = '#' .. c2
		end
		if mw.ustring.match(v3, '^[A-Fa-f0-9][A-Fa-f0-9][A-Fa-f0-9]$') or
			mw.ustring.match(v3, '^[A-Fa-f0-9][A-Fa-f0-9][A-Fa-f0-9][A-Fa-f0-9][A-Fa-f0-9][A-Fa-f0-9]$') then
				c3 = '#' .. c3
		end
		return 'background-color:' .. c1 .. '; color:' .. ((ratio1 &gt; 0) and (ratio2 &gt; 0) and ((ratio1 + bias &gt; ratio2) and c2 or c3) or '') .. ';'
	end

	return (ratio1 &gt; 0) and (ratio2 &gt; 0) and ((ratio1 + bias &gt; ratio2) and c2 or c3) or ''
end

function p._ratio(args)
	local v1 = color2lum(args[1])
	local v2 = color2lum(args[2])
	if (type(v1) == 'number' and type(v2) == 'number') then
		-- v1 should be the brighter of the two.
		if v2 &gt; v1 then
			v1, v2 = v2, v1
		end
		return (v1 + 0.05)/(v2 + 0.05)
	else
		return args['error'] or '?'
	end
end

function p._styleratio(args)
	local style = (args[1] or ''):lower()
	local bg, fg = 'white', 'black'
	local lum_bg, lum_fg = 1, 0

	if args[2] then
		local lum = color2lum(args[2])
		if lum ~= '' then bg, lum_bg = args[2], lum end
	end
	if args[3] then
		local lum = color2lum(args[3])
		if lum ~= '' then fg, lum_fg = args[3], lum end
	end

	local slist = mw.text.split(mw.ustring.gsub(mw.ustring.gsub(style or '', '&amp;#[Xx]23;', '#'), '&amp;#35;', '#'), ';')
	for k = 1,#slist do
		local s = slist[k]
		local k,v = s:match( '^[%s]*([^:]-):([^:]-)[%s;]*$' )
		k = k or ''
		v = v or ''
		if (k:match('^[%s]*(background)[%s]*$') or k:match('^[%s]*(background%-color)[%s]*$')) then
			local lum = color2lum(v)
			if( lum ~= '' ) then bg, lum_bg = v, lum end
		elseif (k:match('^[%s]*(color)[%s]*$')) then
			local lum = color2lum(v)
			if( lum ~= '' ) then bg, lum_fg = v, lum end
		end
	end
	if lum_bg &gt; lum_fg then
		return (lum_bg + 0.05)/(lum_fg + 0.05)
	else
		return (lum_fg + 0.05)/(lum_bg + 0.05)
	end
end

--[[
Use {{#invoke:Color contrast|somecolor}} directly or
{{#invoke:Color contrast}} from a wrapper template.

Parameters:
	-- |1=	— required; A color to check.
--]]
function p.lum(frame)
	local color = frame.args[1] or frame:getParent().args[1]
	return p._lum(color)
end

function p.ratio(frame)
	local args = frame.args[1] and frame.args or frame:getParent().args
	return p._ratio(args)
end

function p.styleratio(frame)
	local args = frame.args[1] and frame.args or frame:getParent().args
	return p._styleratio(args)
end

function p.greatercontrast(frame)
	local args = frame.args[1] and frame.args or frame:getParent().args
	return p._greatercontrast(args)
end

return p</text>
      <sha1>3j3oaih63ygo9p806h5yxpscaqh3xu9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>پودمان:Color contrast/colors</title>
    <ns>828</ns>
    <id>217</id>
    <revision>
      <id>605</id>
      <timestamp>2020-06-18T03:35:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sarah</username>
        <id>1</id>
      </contributor>
      <comment>صفحه‌ای تازه حاوی «return { 	aliceblue            = 0.92880068253475, 	antiquewhite         = 0.84646951707754, 	aqua                 = 0.7874, 	aquamarine...» ایجاد کرد</comment>
      <origin>605</origin>
      <model>Scribunto</model>
      <format>text/plain</format>
      <text bytes="6119" sha1="chi69ar1btd4wp6xbk3uez6sfu0vipn" xml:space="preserve">return {
	aliceblue            = 0.92880068253475,
	antiquewhite         = 0.84646951707754,
	aqua                 = 0.7874,
	aquamarine           = 0.8078549208338,
	azure                = 0.97265264954166,
	beige                = 0.8988459998705,
	bisque               = 0.80732327372979,
	black                = 0,
	blanchedalmond       = 0.85084439608156,
	blue                 = 0.0722,
	blueviolet           = 0.12622014321946,
	brown                = 0.098224287876511,
	burlywood            = 0.51559844533893,
	cadetblue            = 0.29424681085422,
	chartreuse           = 0.76032025902623,
	chocolate            = 0.23898526114557,
	coral                = 0.37017930872924,
	cornflowerblue       = 0.30318641994179,
	cornsilk             = 0.93562110372965,
	crimson              = 0.16042199953026,
	cyan                 = 0.7874,
	darkblue             = 0.018640801980939,
	darkcyan             = 0.20329317839046,
	darkgoldenrod        = 0.27264703559993,
	darkgray             = 0.39675523072563,
	darkgreen            = 0.091143429047575,
	darkgrey             = 0.39675523072563,
	darkkhaki            = 0.45747326349994,
	darkmagenta          = 0.07353047651207,
	darkolivegreen       = 0.12651920884889,
	darkorange           = 0.40016167026524,
	darkorchid           = 0.13413142174857,
	darkred              = 0.054889674531132,
	darksalmon           = 0.40541471563381,
	darkseagreen         = 0.43789249325969,
	darkslateblue        = 0.065792846227988,
	darkslategray        = 0.067608151928044,
	darkslategrey        = 0.067608151928044,
	darkturquoise        = 0.4874606277449,
	darkviolet           = 0.10999048339343,
	deeppink             = 0.23866895828276,
	deepskyblue          = 0.44481603395575,
	dimgray              = 0.14126329114027,
	dimgrey              = 0.14126329114027,
	dodgerblue           = 0.27442536991456,
	firebrick            = 0.10724525535015,
	floralwhite          = 0.95922484825004,
	forestgreen          = 0.18920812076002,
	fuchsia              = 0.2848,
	gainsboro            = 0.71569350050648,
	ghostwhite           = 0.94311261886323,
	gold                 = 0.69860877428159,
	goldenrod            = 0.41919977809569,
	gray                 = 0.2158605001139,
	green                = 0.15438342968146,
	greenyellow          = 0.80609472611453,
	grey                 = 0.2158605001139,
	honeydew             = 0.96336535554782,
	hotpink              = 0.34658438169715,
	indianred            = 0.21406134963884,
	indigo               = 0.03107561486337,
	ivory                = 0.99071270600615,
	khaki                = 0.77012343394121,
	lavender             = 0.80318750514521,
	lavenderblush        = 0.90172748631046,
	lawngreen            = 0.73905893124963,
	lemonchiffon         = 0.94038992245622,
	lightblue            = 0.63709141280807,
	lightcoral           = 0.35522120733135,
	lightcyan            = 0.94587293494829,
	lightgoldenrodyellow = 0.93348351018297,
	lightgray            = 0.65140563741982,
	lightgreen           = 0.69091979956865,
	lightgrey            = 0.65140563741982,
	lightpink            = 0.58566152734898,
	lightsalmon          = 0.4780675225206,
	lightseagreen        = 0.35050145117042,
	lightskyblue         = 0.56195637618331,
	lightslategray       = 0.23830165007287,
	lightslategrey       = 0.23830165007287,
	lightsteelblue       = 0.53983888284666,
	lightyellow          = 0.98161818392882,
	lime                 = 0.7152,
	limegreen            = 0.44571042246098,
	linen                = 0.88357340984379,
	magenta              = 0.2848,
	maroon               = 0.045891942324215,
	mediumaquamarine     = 0.49389703310801,
	mediumblue           = 0.044077780212328,
	mediumorchid         = 0.21639251153773,
	mediumpurple         = 0.22905858091648,
	mediumseagreen       = 0.34393112338131,
	mediumslateblue      = 0.20284629471622,
	mediumspringgreen    = 0.70704308194184,
	mediumturquoise      = 0.5133827926448,
	mediumvioletred      = 0.14371899849357,
	midnightblue         = 0.02071786635086,
	mintcream            = 0.97834604947588,
	mistyrose            = 0.82183047859185,
	moccasin             = 0.80083000991567,
	navajowhite          = 0.76519682342785,
	navy                 = 0.015585128108224,
	oldlace              = 0.91900633405549,
	olive                = 0.20027537200568,
	olivedrab            = 0.22593150951929,
	orange               = 0.4817026703631,
	orangered            = 0.25516243753416,
	orchid               = 0.31348806761439,
	palegoldenrod        = 0.78792647887614,
	palegreen            = 0.77936759006353,
	paleturquoise        = 0.76436077921714,
	palevioletred        = 0.28754994117889,
	papayawhip           = 0.87797100199835,
	peachpuff            = 0.74905589878251,
	peru                 = 0.30113074877936,
	pink                 = 0.63271070702466,
	plum                 = 0.45734221587969,
	powderblue           = 0.68254586500605,
	purple               = 0.061477070432439,
	rebeccapurple        = 0.07492341159447,
	red                  = 0.2126,
	rosybrown            = 0.32319457649407,
	royalblue            = 0.16663210743188,
	saddlebrown          = 0.097922285020521,
	salmon               = 0.36977241527596,
	sandybrown           = 0.46628543696283,
	seagreen             = 0.19734199706275,
	seashell             = 0.92737862206922,
	sienna               = 0.13697631337098,
	silver               = 0.52711512570581,
	skyblue              = 0.55291668518184,
	slateblue            = 0.14784278062136,
	slategray            = 0.20896704076536,
	slategrey            = 0.20896704076536,
	snow                 = 0.96533341834849,
	springgreen          = 0.73052306068529,
	steelblue            = 0.20562642207625,
	tan                  = 0.48237604163921,
	teal                 = 0.16996855778968,
	thistle              = 0.56818401093733,
	tomato               = 0.30638612719415,
	turquoise            = 0.5895536427578,
	violet               = 0.40315452986676,
	wheat                = 0.74909702820482,
	white                = 1,
	whitesmoke           = 0.91309865179342,
	yellow               = 0.9278,
	yellowgreen          = 0.50762957208707,
}</text>
      <sha1>chi69ar1btd4wp6xbk3uez6sfu0vipn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>کاربر:Sarah/test</title>
    <ns>2</ns>
    <id>218</id>
    <revision>
      <id>818</id>
      <parentid>607</parentid>
      <timestamp>2025-08-13T13:06:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Brettz9</username>
        <id>11</id>
      </contributor>
      <minor/>
      <comment>Brettz9 صفحهٔ [[کاربر:David/test]] را به [[کاربر:Sarah/test]] منتقل کرد: صفحه در ضمن تغییر نام کاربر «[[Special:CentralAuth/David|David]]» به «[[Special:CentralAuth/Sarah|Sarah]]» به طور خودکار منتقل شد</comment>
      <origin>607</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="399" sha1="n1y76sozlrs838aqoyymh6qf1bv3on2" xml:space="preserve">&lt;ref name="hist"&gt;{{Cite web|url=http://www.bahai.az/lib/articles/histofaz/history_en.shtml|title=Baha'i Faith History in Azerbaijan|accessdate=22 December 2008|publisher=National Spiritual Assembly of the Bahá'ís of Azerbaijan|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120219032306/http://www.bahai.az/lib/articles/histofaz/history_en.shtml|archivedate=۱۹ فوریه ۲۰۱۲|dead-url=yes}}&lt;/ref&gt;</text>
      <sha1>n1y76sozlrs838aqoyymh6qf1bv3on2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>الگو:Cs1</title>
    <ns>10</ns>
    <id>219</id>
    <revision>
      <id>608</id>
      <timestamp>2020-06-18T04:03:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sarah</username>
        <id>1</id>
      </contributor>
      <comment>صفحه‌ای تازه حاوی «[[راهنما:شیوه یادکرد ۱|شیوه یادکرد ۱]]&lt;noinclude&gt; [[رده:الگو:دستیاری مستندات]] &lt;/noinclude&gt;» ایجاد کرد</comment>
      <origin>608</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="140" sha1="ptdzj913s67swjab5llj2pea6cmh194" xml:space="preserve">[[راهنما:شیوه یادکرد ۱|شیوه یادکرد ۱]]&lt;noinclude&gt;
[[رده:الگو:دستیاری مستندات]]
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ptdzj913s67swjab5llj2pea6cmh194</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>الگو:Cs2</title>
    <ns>10</ns>
    <id>220</id>
    <revision>
      <id>609</id>
      <timestamp>2020-06-18T04:04:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sarah</username>
        <id>1</id>
      </contributor>
      <comment>صفحه‌ای تازه حاوی «[[Help:Citation Style 2|Citation Style 2]]&lt;noinclude&gt; [[رده:الگو:دستیاری مستندات]] &lt;/noinclude&gt;» ایجاد کرد</comment>
      <origin>609</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="116" sha1="m1iqdt4zhzy6ubxsheakdw5hseajar6" xml:space="preserve">[[Help:Citation Style 2|Citation Style 2]]&lt;noinclude&gt;
[[رده:الگو:دستیاری مستندات]]
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>m1iqdt4zhzy6ubxsheakdw5hseajar6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>الگو:Pipe</title>
    <ns>10</ns>
    <id>221</id>
    <revision>
      <id>610</id>
      <timestamp>2020-06-18T04:04:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sarah</username>
        <id>1</id>
      </contributor>
      <comment>صفحه‌ای تازه حاوی «&amp;#124;&lt;noinclude&gt; {{documentation}} &lt;!-- Add categories and interwikis to the /doc subpage, not here! --&gt; &lt;/noinclude&gt;» ایجاد کرد</comment>
      <origin>610</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="118" sha1="kmi2ihjyu3iil3vg34b15lfs08flqjm" xml:space="preserve">&amp;#124;&lt;noinclude&gt;
{{documentation}}
&lt;!-- Add categories and interwikis to the /doc subpage, not here! --&gt;
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>kmi2ihjyu3iil3vg34b15lfs08flqjm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>الگو:ارزیابی پودمان</title>
    <ns>10</ns>
    <id>222</id>
    <revision>
      <id>611</id>
      <timestamp>2020-06-18T04:04:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sarah</username>
        <id>1</id>
      </contributor>
      <comment>صفحه‌ای تازه حاوی «&lt;includeonly&gt;{{Module other|{{ombox  | type      = notice  | image     = {{#switch: {{{1|}}}    | pre-alpha | prealpha | pa = پروند...» ایجاد کرد</comment>
      <origin>611</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6472" sha1="kma2i8kopbgrj2vho6eyzzmvri2qkox" xml:space="preserve">&lt;includeonly&gt;{{Module other|{{ombox
 | type      = notice
 | image     = {{#switch: {{{1|}}}
   | pre-alpha | prealpha | pa = [[پرونده:Ambox warning blue construction|40x40px|link=]]
   | alpha | a                 = [[پرونده:Alpha lowercase|26x26px|link=]]
   | beta | b                  = [[پرونده:Greek lc beta|40x40px|link=]]
   | release | r | general | g = [[پرونده:Green check|40x40px|link=]]
   | protected | protect | p   = [[پرونده:{{#switch:{{#invoke:Effective protection level|edit|{{#switch:{{SUBPAGENAME}}|توضیحات|تمرین={{FULLBASEPAGENAME}}|{{FULLPAGENAME}}}}}}|autoconfirmed=Semi-protection-shackle|extendedconfirmed=Extended-protection-shackle-check-mark|accountcreator|templateeditor=Template-protection-shackle-brackets|}}|40x40px|link=]]
   | semiprotected | semiprotect | semi =[[پرونده:Semi-protection-shackle.svg|40x40px|link=]]
  }}
 | style     = 
 | textstyle = 
 | text      = {{#switch: {{{1|}}}
   | pre-alpha | prealpha | pa = این پودمان [[:رده:پودمان:در توسعه پیش از آلفا|پیش از آلفا]] ارزیابی شده‌است. این پودمان هنوز تمام نشده‌است و ممکن است در توسعهٔ فعال باشد یا نباشد. نباید از این پودمان در فضای نام مقاله استفاده کرد. پودمان‌ها pre-alpha می‌مانند تا ویراستار اصلی راضی از ساختار پایه‌ای پودمان باشد.&lt;!--
   --&gt;{{#switch: {{SUBPAGENAME}}|توضیحات|تمرین=&lt;!-- رده به زیرصفحه‌های /توضیحات و /تمرین نیافزایید --&gt;
       | {{#ifeq: {{{nocat|}}} | true | &lt;!-- No category if user sets nocat=true --&gt; | [[رده:پودمان:در توسعه پیش از آلفا|{{PAGENAME}}]] }}
      }}
   | alpha | a                 = این پودمان [[:رده:پودمان‌ها در آلفا|آلفا]] ارزیابی شده‌است. این پودمان آمادهٔ استفاده در تعداد کمی صفحه به‌منظور کشف اشکالات است اما باید مراقب بود. پیشنهاد قابلیت‌های تازه یا اعمال تغییرات پذیرفته می‌شود.&lt;!--
   --&gt;{{#switch: {{SUBPAGENAME}}|توضیحات|تمرین=&lt;!-- No category for /doc or /sandbox subpages --&gt;
       | {{#ifeq: {{{nocat|}}} | true | &lt;!-- No category if user sets nocat=true --&gt; | [[رده:پودمان‌ها در آلفا]] }}
      }}
   | beta | b                  = این پودمان [[:رده:پودمان‌های بتا|بتا]] ارزیابی شده‌است. این پودمان آمادهٔ استفادهٔ گسترده است اما هنوز پودمان تازه است و باید به‌دقت از آن استفاده کرد.&lt;!--
   --&gt;{{#switch: {{SUBPAGENAME}}|توضیحات|تمرین=&lt;!-- رده به زیرصفحه‌های /توضیحات و /تمرین نیافزایید --&gt;
       | {{#ifeq: {{{nocat|}}} | true | &lt;!-- No category if user sets nocat=true --&gt; | [[رده:پودمان‌های بتا]] }}
      }}
   | release | r | general | g = این پودمان [[:رده:پودمان‌ها برای کاربرد کلی|آمادهٔ استفادهٔ عمومی]] ارزیابی شده‌است. این پودمان به مرحله‌ای رسیده‌است که حفره و اشکال در آن وجود ندارد و امکان استفاده از آن هرکجا که لازم است وجود دارد. بهتر است از [[ویکی‌پدیا:تمرین و نمونه‌های آزمایشی الگو]] جای آزمون و خطا استفاده شود.&lt;!--
   --&gt;{{#switch: {{SUBPAGENAME}}|doc|sandbox=&lt;!-- رده به زیرصفحه‌های /توضیحات و /تمرین نیافزایید --&gt;
       | {{#ifeq: {{{nocat|}}} | true | &lt;!-- No category if user sets nocat=true --&gt; | [[رده:پودمان‌ها برای کاربرد کلی]] }}
      }}
   | protected | protect | p   = این پودمان [[:رده:پودمان‌های مرتبط با حفاظت صفحه|حفاظت‌شده]] ارزیابی شده‌است. این پودمان یک [[ویکی‌پدیا:الگوهای حساس]] است و در صفحات بسیار زیادی استفاده می‌شود. به‌دلیل خرابکاری یا خطا و همچنین ویرایش ناچیز که بار قابل توجهی روی سرورها می‌گذارد، این پودمان در برابر ویرایش [[ویکی‌پدیا:سیاست حفاظت از صفحه‌ها|محافظت]] می‌شود.&lt;!--
   --&gt;{{#switch: {{SUBPAGENAME}}|توضیحات|تمرین=&lt;!-- رده به زیرصفحه‌های /توضیحات و /تمرین نیافزایید --&gt;
       | {{#ifeq: {{{nocat|}}} | true | &lt;!-- No category if user sets nocat=true --&gt; | [[رده:پودمان‌های مرتبط با حفاظت صفحه]] }}
      }}
   | semiprotected | semiprotect | semi   = این پودمان [[:رده:پودمان‌های مرتبط با حفاظت صفحه|مرتبط با حفاظت صفحه]] ارزیابی شده‌است. این پودمان یک [[ویکی‌پدیا:الگوهای حساس]] است و در صفحات بسیار زیادی استفاده می‌شود. به‌دلیل خرابکاری یا خطا و همچنین ویرایش ناچیز که بار قابل توجهی روی سرورها می‌گذارد، این پودمان در برابر ویرایش [[ویکی‌پدیا:سیاست حفاظت از صفحه‌ها|محافظت]] می‌شود.&lt;!--
   --&gt;{{#switch: {{SUBPAGENAME}}|doc|sandbox=&lt;!-- رده به زیرصفحه‌های /توضیحات و /تمرین نیافزایید --&gt;
       | {{#ifeq: {{{nocat|}}} | true | &lt;!-- No category if user sets nocat=true --&gt; | [[رده:پودمان‌های مرتبط با حفاظت صفحه]] }}
      }}
   | #default                  = {{خطا|ارزیابی پودمان نامعتبر یا تعریف‌نشده است.}}
  }}
}}|{{خطا|خطا: {{پیوند الگو|ارزیابی پودمان}} باید در فضای نام پودمان قرار گیرد.}} [[رده:صفحات با الگوها در فضای نام اشتباه]]|demospace={{{demospace|&lt;noinclude&gt;module&lt;/noinclude&gt;}}}}}&lt;/includeonly&gt;&lt;noinclude&gt;
{{ارزیابی پودمان|release|nocat=true|demospace=module}}
{{توضیحات}}
&lt;!-- Categories go on the /doc subpage, and interwikis go in Wikidata. --&gt;
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>kma2i8kopbgrj2vho6eyzzmvri2qkox</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>الگو:Module other</title>
    <ns>10</ns>
    <id>223</id>
    <revision>
      <id>612</id>
      <timestamp>2020-06-18T04:05:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sarah</username>
        <id>1</id>
      </contributor>
      <comment>صفحه‌ای تازه حاوی «{{#switch:   &lt;!--If no or empty "demospace" parameter then detect namespace--&gt;   {{#if:{{{demospace|}}}   | {{lc: {{{demospace}}} }}    &lt;!-...» ایجاد کرد</comment>
      <origin>612</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="429" sha1="aj2arq2ulw1m2bv93xsf898z3pm3q5l" xml:space="preserve">{{#switch:
  &lt;!--If no or empty "demospace" parameter then detect namespace--&gt;
  {{#if:{{{demospace|}}}
  | {{lc: {{{demospace}}} }}    &lt;!--Use lower case "demospace"--&gt;
  | {{#ifeq:{{NAMESPACE}}|{{ns:Module}}
    | module
    | other
    }}
  }}
| module = {{{1|}}}
| other
| #default = {{{2|}}}
}}&lt;!--End switch--&gt;&lt;noinclude&gt;

{{documentation}}
&lt;!-- Add categories and interwikis to the /doc subpage, not here! --&gt;
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>aj2arq2ulw1m2bv93xsf898z3pm3q5l</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>الگو:الگو</title>
    <ns>10</ns>
    <id>224</id>
    <revision>
      <id>613</id>
      <timestamp>2020-06-18T04:05:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sarah</username>
        <id>1</id>
      </contributor>
      <comment>صفحه‌ای تازه حاوی «&amp;#123;&amp;#123;[[الگو:{{{1}}}|{{{1}}}]]&amp;#125;&amp;#125;&lt;noinclude&gt; {{توضیحات}} &lt;!-- رده‌ها و میان‌ویکی‌ها را ب...» ایجاد کرد</comment>
      <origin>613</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="211" sha1="grr7gzqlkavrciqi9hjzpex274cc2l7" xml:space="preserve">&amp;#123;&amp;#123;[[الگو:{{{1}}}|{{{1}}}]]&amp;#125;&amp;#125;&lt;noinclude&gt;
{{توضیحات}}
&lt;!-- رده‌ها و میان‌ویکی‌ها را به زیرصفحهٔ /توضیحات بیافزایید. --&gt;
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>grr7gzqlkavrciqi9hjzpex274cc2l7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>الگو:پایان چپ‌چین</title>
    <ns>10</ns>
    <id>225</id>
    <redirect title="الگو:پایان" />
    <revision>
      <id>614</id>
      <timestamp>2020-06-18T04:06:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sarah</username>
        <id>1</id>
      </contributor>
      <comment>تغییرمسیر به [[الگو:پایان]]</comment>
      <origin>614</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="33" sha1="jtaoldj5b0e54y9oj9lfytbm5hlukod" xml:space="preserve">#REDIRECT [[الگو:پایان]]</text>
      <sha1>jtaoldj5b0e54y9oj9lfytbm5hlukod</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>الگو:پایان</title>
    <ns>10</ns>
    <id>226</id>
    <revision>
      <id>615</id>
      <timestamp>2020-06-18T04:06:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sarah</username>
        <id>1</id>
      </contributor>
      <comment>صفحه‌ای تازه حاوی «&lt;/div&gt;&lt;noinclude&gt;[[رده:الگو:چیدمان]]{{الگوی محافظت‌شده}}&lt;/noinclude&gt;» ایجاد کرد</comment>
      <origin>615</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="97" sha1="5qjb7o32fwgdmijhdtl2htvy3oks7nd" xml:space="preserve">&lt;/div&gt;&lt;noinclude&gt;[[رده:الگو:چیدمان]]{{الگوی محافظت‌شده}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>5qjb7o32fwgdmijhdtl2htvy3oks7nd</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>الگو:چپ‌چین</title>
    <ns>10</ns>
    <id>227</id>
    <redirect title="الگو:آغاز چپ‌چین" />
    <revision>
      <id>616</id>
      <timestamp>2020-06-18T04:07:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sarah</username>
        <id>1</id>
      </contributor>
      <comment>تغییرمسیر به [[الگو:آغاز چپ‌چین]]</comment>
      <origin>616</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="45" sha1="0biqy8a4iempn7n5h7kjrbrmxl7awxo" xml:space="preserve">#REDIRECT [[الگو:آغاز چپ‌چین]]</text>
      <sha1>0biqy8a4iempn7n5h7kjrbrmxl7awxo</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>الگو:آغاز چپ‌چین</title>
    <ns>10</ns>
    <id>228</id>
    <revision>
      <id>617</id>
      <timestamp>2020-06-18T04:07:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sarah</username>
        <id>1</id>
      </contributor>
      <comment>صفحه‌ای تازه حاوی «&lt;includeonly&gt;&lt;div dir="ltr" class="{{{class|{{{کلاس|mw-content-ltr}}}}}}" {{#if:{{{lang|}}}|lang="{{{lang}}}"}}&gt;&lt;/includeonly&gt;&lt;noinclud...» ایجاد کرد</comment>
      <origin>617</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="199" sha1="9f1qtmt2u3rrmsvkztv3lmn4mnipmyf" xml:space="preserve">&lt;includeonly&gt;&lt;div dir="ltr" class="{{{class|{{{کلاس|mw-content-ltr}}}}}}" {{#if:{{{lang|}}}|lang="{{{lang}}}"}}&gt;&lt;/includeonly&gt;&lt;noinclude&gt;
{{pp-template|small=yes}}
{{توضیحات}}
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>9f1qtmt2u3rrmsvkztv3lmn4mnipmyf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>اعتقادات بهائی</title>
    <ns>0</ns>
    <id>229</id>
    <redirect title="آموزه های بهایی" />
    <revision>
      <id>641</id>
      <parentid>638</parentid>
      <timestamp>2020-06-28T03:47:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Peyman9</username>
        <id>4</id>
      </contributor>
      <comment>تغییرمسیر به [[آموزه های بهایی]]</comment>
      <origin>641</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="42" sha1="4ansq3souyremd7pex6nh10slba3zjz" xml:space="preserve">#REDIRECT [[آموزه های بهایی]]</text>
      <sha1>4ansq3souyremd7pex6nh10slba3zjz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>عقاید بهائی</title>
    <ns>0</ns>
    <id>230</id>
    <redirect title="آموزه های بهایی" />
    <revision>
      <id>642</id>
      <parentid>640</parentid>
      <timestamp>2020-06-28T03:47:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Peyman9</username>
        <id>4</id>
      </contributor>
      <comment>تغییرمسیر به [[آموزه های بهایی]]</comment>
      <origin>642</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="42" sha1="4ansq3souyremd7pex6nh10slba3zjz" xml:space="preserve">#REDIRECT [[آموزه های بهایی]]</text>
      <sha1>4ansq3souyremd7pex6nh10slba3zjz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ایادی امرالله</title>
    <ns>0</ns>
    <id>231</id>
    <revision>
      <id>729</id>
      <parentid>728</parentid>
      <timestamp>2021-05-05T23:39:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sarah</username>
        <id>1</id>
      </contributor>
      <origin>729</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="51817" sha1="8yi1bzaaff2tdslgfggfyc51zj56vqm" xml:space="preserve">'''ایادی امرالله''' (مخفف: '''ایادی''' یا '''ایادی امر'''، جمع: '''ایادیان''' یا '''ایادیان امر''' یا '''ایادیان امرالله''') در [[آئین بهائی|دیانت بهائی]] به گروهی از بهائیان گفته می‌شود که توسط [[بهاءالله]]، [[عبدالبهاء]]  و [[شوقی افندی]]، برای انتشار [[آموزه های بهایی|تعالیم آئین بهائی]] و حفظِ همبستگی جامعه بهائی منصوب شده بودند. مجموع تعداد ایادیان در طول تاریخ امر بهائی۵۰ نفر بوده است. [[بهاءالله]] چهار نفر را در زمان زندگیشان به عنوان ایادی امرالله تعیین نمود، [[عبدالبهاء]] چهار نفر را بعد از درگذشتشان به عنوان ایادی امرالله اعلام نمود و بعد از او [[شوقی افندی]] چهل و دو نفر را در طی سی و شش سال به این مقام منصوب نمود.&lt;ref&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=A Basic Baha'i Dictionary: pgs. 95 – 97, General Editor - Wendi Momen George Ronald, Oxford, ISBN 0-85398-31-7}}&lt;/ref&gt; [[عبدالبهاء]] نقش این افراد را به طور رسمی تعريف کرد و وظایف آن‌ها را مورد تشریح و تأکید قرار داد و در وصیتنامه خود  مرقوم کرد که وظیفۀ انتصاب و هدایت ایادیان امرالله آینده بر عهدۀ جانشینن وی، [[شوقی افندی]] است. [[شوقی افندی]] چند هفته قبل از درگذشتش با انتصاب پنجمین و آخرین گروه ایادیان در نامه ای به بهائیان جهان هیئت ایادیان امرالله را «حارسان اعظم» این آئین معرفی نمود. این هیئت پس از درگذشت  شوقی افندی تا انتخاب [[بیت العدل اعظم]] به صورت موقت وظیفه سرپرستی و مرجعیت بهائیان جهان  را به مدت شش سال بر عهده گرفت. پس از تشکیل بیت العدل اعظم در اردیبهشت ۱۳۴۲ شمسی  ( ۱۹۶۳ میلادی) وظایف هیئت ایادیان امرالله از طریق هیئت‌های جدیدی به اسم مشاورین قاره‌ای و دارالتبلیغ بین المللی که جمیع ایادیانِ در قید حیات عضو انتصابی آن بودند دنبال شد. آخرین ایادی امرالله در سال ۱۳۸۶ شمسی درگذشت.&lt;ref&gt;A Basic Baha'i Dictionary: pgs. 95 – 97, General Editor - Wendi Momen George Ronald, Oxford, ISBN 0-85398-31-7&lt;/ref&gt;

==تاریخچه==
{{بهائی}}
در دیانت بهائی تعیین افرادی با عنوان ایادیان امرالله در زمان بهاءالله شروع شد؛ پس از وی جانشین او، عبدالبهاء که به عنوان «مرکز عهد و میثاق»  وی شناخته می‌شود، در یکی از  کتابهای خود به نام «تذکرة الوفا» از چند تن از بهائیان  با عنوان ایادی امرالله نام برد. عبدالبهاء، نحوه انتصاب و وظایف هیئت ایادیان را در وصیت‌نامه‌اش ( الواح وصایا) تشریح نمود و وظیفه تعیین  ایادی امرالله را به ولی امرالله موکول کرد.&lt;ref&gt;A Basic Baha'i Dictionary: pgs. 95 – 97, General Editor - Wendi Momen George Ronald, Oxford, ISBN 0-85398-31-7&lt;/ref&gt; شوقی افندی، جانشین عبدالبهاء، در زمان حیات خود افرادی را به سمت ایادی امرالله منصوب داشت. وی در زمان جانشینی و هدایت جامعه تدریجاً چهل و دو نفر را در نقاط مختلف جهان به عنوان ایادی امرالله تعیین کرد. به این ترتیب تعداد افرادی که به عنوان ایادیان امرالله تعیین  شدند در مجموع پنجاه نفر است. ۴ نفر را بهاءالله، ۴ نفر را عبدالبهاء و ۴۲ نفر را شوقی افندی به این عنوان منصوب کردند. بعد از درگذشت شوقی افندی (ولی امرالله) تا زمان تشکیل بیت العدل اعظم، یعنی از سال ۱۳۳۶ تا ۱۳۴۲ شمسی، ایادیان امرالله بر اساس راهنمائی های شوقی افندی که در آخرین پیام خود ۱۰ مهر ۱۳۳۶ (۲ اکتبر ۱۹۵۷) چند هفته قبل از درگذشت ناگهانی خود به بهائیان جهان داده بود &lt;ref&gt;Shoghi Effendi, Messages to the Baha'i World - 1950-1957, p. 127   &lt;/ref&gt; به صورت گروهی مدیریت جامعه بهائی را بر عهده گرفتند و وظایف خود را در حفظ و صیانت جامعه بهائی و تشویق و ترغیب بهائیان برای تکمیل اهداف نقشه ده ساله شوقی افندی که منجر به انتخاب بیت العدل اعظم می‌شد اجرا نمودند.&lt;ref&gt;یادداشتهایی بر کتاب اقدس، مرکز جهانی بهائی ۱۹۹۲، صفحه م ۲۳۰ متن کتاب  &lt;nowiki&gt;http://reference.bahai.org/fa/t/b/KA/index.html&lt;/nowiki&gt;&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Hatcher, S. William and Martin, J. Douglass (1986) Baha’i Faith -- the emerging global religion, pg. 70 Harper &amp; Row ISBN 0 06 312078 X&lt;/ref&gt; در این مدت شش سال فقط بیست و هفت نفر از ایادیان امرالله در قید حیات بودند. آنان تا پایان عمرشان با مشورتهای دو جانبه &lt;ref&gt;Ministry of the Custodians 1957 - 1963 pg. xxi (Preface by Hand of the Cause, Ruhiyyeh Khanum) &lt;nowiki&gt;ISBN 0-85398-350-X&lt;/nowiki&gt;  &lt;/ref&gt; با بیت العدل اعظم به فعالیتهای خود ادامه دادند. آخرین ایادی امرالله (علی محمد ورقا) در سال ۱۳۸۶ شمسی درگذشت.

==انتصاب ایادیان امرالله==

====دوره بهاءالله (۱۲۴۲ – ۱۲۷۱ شمسی)====
بهاءالله چهار نفر را بین سالهای ۱۲۶۳ و۱۲۶۸ شمسی به مقام ایادی امرالله برگزید: میرزا علی محمد خراسانی (ابن اصدق)، حاجی ملاَ علی اکبر شهمیرزادی (حاجی آخوند)، میرزا محمد تقی (ابن ابهر) و میرزا حسن ادیب (ادیب العلماء).&lt;ref&gt;A Basic Baha'i Dictionary: pgs. 95 – 97, General Editor - Wendi Momen George Ronald, Oxford, ISBN 0-85398-31-7&lt;/ref&gt; این چهار ایادی یکی از راههای  ارتباطی بین بهاءالله و بهائیان ایران بودند و بعد از درگذشت بهاءالله نقشی اساسی در حمایت  از جانشینی عبدالبهاء و حفظ وحدت بهائیان ایفا نمودند. آنها در سال ۱۲۷۸ شمسی به دستور عبدالبهاء اولین محفل روحانی بهائی را در تهران تشکیل دادند.&lt;ref&gt;Smith, Peter (2000). A Concise Encyclopedia of the Bahá'í Faith. Oxford, UK: One World Publications. p. 175. &lt;nowiki&gt;ISBN 1-85168-184-1&lt;/nowiki&gt;.&lt;/ref&gt;

====دوره عبدالبهاء (۱۲۷۱ – ۱۳۰۰ شمسی)====
عبدالبهاء در کتاب تذکرة الوفا به چهار نفر از بهائیان که در طول زندگانی خود به انجام وظایف انتشار تعالیم بهائی و آموزش مرام و اخلاق با از خود گذشتگی مشغول بودند، به عنوان ایادی امرالله نامبرده است. این افراد عبارتند از آقا محمد قائنی (نبیل اکبر)، آقا میرزا علی‌محمد ورقا که با پسرش روح الله شهید شد، محمد رضای یزدی و ملا صادق مقدس خراسانی (اسم الله الاصدق).&lt;ref&gt;A Basic Baha'i Dictionary: pgs. 95 – 97, General Editor - Wendi Momen George Ronald, Oxford, ISBN 0-85398-31-7&lt;/ref&gt; 

====دوره شوقی افندی (۱۳۳۶ - ۱۳۰۰ شمسی)&lt;ref&gt;Ministry of the Custodians, the 1957 - 1963 pps.  xxii – xxiv (Preface by Hand of the Cause, Ruhiyyeh Khanum) ISBN 0-85398-350-X&lt;/ref&gt;====

#در مرحله اول شوقی افندی افرادی را که در زمان حیاتشان در انتشار و پیشرفت منویات بهائی فعالیتهای فداکارانه و قابل ملاحظه ای داشتند به عنوان ایادی امرالله نام برد.
#*‌ جان اِبینِزِر اِسیلمونت (۱۲۵۳ شمسی - ۱۳۰۴) اسکاتلند
#*‌ کیث رَنسام کِلِر (۱۲۵۴-۱۳۱۱) ایالات متحده
#*‌ مارثا روت (۱۲۵۰ – ۱۳۱۷) ایالات متحده
#*‌ جان هنری هاید دانّ (۱۲۳۳ – ۱۳۱۹)  استرالیا
#*‌ سیّد مصطفی رومی (درگذشت: ۱۳۲۰) هندوستان
#*‌ عبدالجلیل بِیک سعد (درگذشت: ۱۳۲۰) مصر
#*‌ محمد تقی اصفهانی (درگذشت: ۱۳۲۴) مصر
#*‌ رُی ویلهِلم (۱۲۵۳ – ۱۳۲۹) ایالات متحده
#*‌ لوئیس جورج گرِگُری (۱۲۵۲ – ۱۳۲۹) آفریقایی الاصل،ایالات متحده
#*‌ ابوالحسن اردکانی، حاجی امین (۱۲۰۹-۱۳۰۶) ایران
#در مرحله دوم شوقی افندی افرادی را به صورت انفرادی در دوران حیاتشان به عنوان ایادی امرالله معرفی نمود. تاریخ انتصاب در آخر سطر در داخل [ ] آمده است.
#*روحیه مکسول ربانی (۱۲۸۸ – ۱۳۷۸) [۱۳۳۰] مرکز جهانی بهائی
#*جلال خاضع (۱۲۷۵ – ۱۳۶۳) [۱۳۳۱] ایران
#*پال اِدموند هِینی (۱۲۸۷ – ۱۳۶۰) [۱۳۳۲] ایالات متحده
#*علی‌محمد  ورقا (۱۲۸۹ – ۱۳۸۵) [۱۳۳۳] ایران
#*اَگنِس بالدْوین اَلِکسَندِر (۱۲۵۳ – ۱۳۴۹) [۱۳۳۵] هاوائی
#در مرحله سوم شوقی افندی اولین گروه انتصابی ایادیان را در ۲ دی ماه ۱۳۳۰ شمسی معرفی نمود:
#*دوروتی بیچِر بِیکِر (۱۲۷۶ – ۱۳۳۲) ایالات متحده
#*امیلیا اِنگِلدِر کالینز (۱۲۵۱ - ۱۳۴۱) ایالات متحده
#*علی اکبر فروتن (۱۲۸۳ – ۱۳۸۲) ایران
#*یوگو جیاکِری (۱۲۷۴ – ۱۳۶۸) ایتالیا
#*هِرمان گروسمَن (۱۲۷۷ – ۱۳۴۷) آلمان
#*هورِس هاچکیس هالّی (۱۲۶۶ – ۱۳۳۹) ایالات متحده
#*لرُی س. آیواس (۱۲۷۴– ۱۳۴۴) ایالات متحده
#*ویلیام سادِرلَند مَکسوِل (۱۲۵۳ – ۱۳۳۱) کانادا
#*طرازالله سمندری (۱۲۵۳ – ۱۳۴۷) ایران
#*ولی الله ورقا (۱۲۶۳ – ۱۳۳۴) ایران
#*جورج تآونزِند (۱۲۵۵ – ۱۳۳۶) ایرلند
#*چارلزمِیسِن ریمی (۱۲۵۳ – ۱۳۵۳) ایالات متحده
#در مرحله چهارم شوقی افندی دومین گروه انتصابی ایادیان را  در تاریخ ۲۹ اسفند ۱۳۳۰ شمسی معرفی نمود.    
#*زیگْفرید شافْلاکِر (۱۲۵۶ – ۱۳۳۲) کانادا
#*شعاع الله علائی (۱۲۶۸ – ۱۳۶۳) ایران
#*موسی بَنانی (۱۲۶۵ – ۱۳۵۰) آفریقا
#*کلارا دانّ (۱۲۴۸ – ۱۳۳۹) ایالات متحده
#*ذکرالله خادم (۱۲۸۳ – ۱۳۶۵) ایران
#*آدِلبرت مولْشْلیگِل (۱۲۷۶ – ۱۳۵۹) آلمان
#*کُرینْ نایْت تْرو (۱۲۴۰ – ۱۳۴۰) ایالات متحده
#در مرحله پنجم شوقی افندی یک گروه انتصابی ایادیان را  در ۱۰ مهرماه ۱۳۳۶ به عالم بهائی معرفی نمود:
#*حسن موّقر بالیوزی (۱۲۸۷ – ۱۳۵۹)  جزایر بریتانیا
#*ابوالقاسم فیضی (۱۲۸۵ – ۱۳۵۹) شبه جزیره عربستان
#*جان گْرَهَم فِرابی (۱۲۹۳ – ۱۳۵۲)  جزایر بریتانیا
#*هَرولد کالیس فِدِرستون (۱۲۹۴ – ۱۳۶۹) منطقه اقیانوس آرام
#*رحمت الله مهاجر (۱۳۰۴ – ۱۳۵۸) منطقه اقیانوس آرام
#*ایناک اُلینْگا (۱۳۰۷ – ۱۳۵۸) اوگاندا- آفریقا
#*جان اَلدَم روبارتْز (۱۲۸۰ – ۱۳۷۰) آفریقای جنوبی و غربی
#*ویلیام سیرز (۱۲۹۰ – ۱۳۷۱) آفریقای جنوبی و غربی

==شرح وظایف هیئت ایادیان امرالله==
عبدالبهاء در الواح وصایا که وصیتنامه او میباشد، به تشریح شیوه انتصاب و وظایف هیئت ایادیان امرالله پرداخت. طبق این سند ایادی امرالله باید توسط جانشین عبدالبهاء یعنی شوقی افندی منصوب شوند. در این سند همچنین عبدالبهاء وظایف این افراد را در قالب دو وظیفه عمده محافظت جامعه بهائی از اختلاف و تفرقه، و انتشار تعالیم این آئین مشخص نمود که مواردی چون ترغیب به یادگیری و آموزش، تشویق و رهبری اخلاقی را نیز شامل می‌شد.&lt;ref&gt;A Basic Baha'i Dictionary: pgs. 95 – 97, General Editor - Wendi Momen George Ronald, Oxford, ISBN 0-85398-31-7&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Hatcher, S. William and Martin, J. Douglass (1986) Baha’i Faith -- the emerging global religion, pg. 148 Harper &amp; Row &lt;nowiki&gt;ISBN 0 06 312078 X&lt;/nowiki&gt; &lt;/ref&gt;

شوقی افندی در دوره ۱۳۳۰-۱۳۳۶ (۱۹۵۱ - ۱۹۵۷ میلادی) به تشریح جزئیات ساختار و وظایف هیئت ایادیان پرداخت. او نقش رابط بین شوقی افندی در مقام مرجع آئین بهائی و ایادیان قاره ای را به هیئت ایادیان ساکن مرکز جهانی بهائی (حیفا- اسرائیل) محول نمود و به تمام ایادیان امرالله در سراسر جهان مسئولیت برقرار ساختن ارتباط با محافل روحانی ملی را به منظور کمک به آنها برای دستیابی  به اهداف نقشه ده ساله محول کرد؛ اختیار تصمیم گیری در مورد تعیین نواحی مسئولیت اعضای هیئت معاونت و همچنین مسائل ثانویه در مورد توسعهٔ فعالیتهای آنان و نحوهٔ همکاری با محافل روحانی ملی را به ایادی امرالله در هر قاره واگذار نمود و پنج صندوق بهائی قاره ای که فقط پیروان این آئین حق کمک به آنها را در هر قاره ای داشتند در قاره های آفریقا، آمریکا، آسیا، اقیانوسیه، و اروپا به منظور آسان کردن اجرای وظایف این هیئت ها تأسیس نمود. &lt;ref&gt;Shoghi Effendi, Messages to the Baha'i World: 1952–1957 pp. 290-291&lt;/ref&gt;

======انتشار آئین بهائی======
شوقی افندی اگرچه در پیروی از مندرجات وصیتنامه عبدالبهاء، همچنان وظایف ایادی امرالله را در قالب دو وظیفه عمده انتشار آئین بهائی و محافظت از وحدت آئین بهائی تعریف می‌کرد، ولی در پنج سال اول مدیریت خود، وظایفی که به ایادیان محول میکرد همگی راجع به انتشار آئین بهائی بود.&lt;ref&gt;Shoghi Effendi, Messages to the Bahá’í World: 1950-1957, p. 2&lt;/ref&gt; او در سال ۱۳۳۲ شمسی (۱۹۵۳ میلادی) از نقشه‌ای جامع - به نام نقشه ده ساله - که برای گسترش آئین بهائی در سراسر دنیا رونمایی کرد که اهدافی چون چهار برابر کردن تعداد محافل ملی و منطقه‌ای بهائی در دنیا (از ۱۲ کشور به ۴۸ کشور) و تشکیل بیت العدل اعظم، بزرگترین نهاد تصمیم‌گیری در آئین بهائی را دنبال می‌کرد. شوقی افندی ایادیان امرالله را پیشاهنگان این نقشه نامید &lt;ref&gt;Shoghi Effendi, Messages to the Bahá’í World: 1950-1957, p. 153&lt;/ref&gt; او در همان سال از پنج ایادی امرالله خواست که به نمایندگی از او در چهار کنفرانس بین قاره‌ای که به منظور آغاز به کار نقشه تشکیل می‌شد شرکت کنند. بعد از شروع نقشه با تشکیل هر محفل ملی و یا محفل منطقه‌ای جدیدی (شانزده محفل ملی و منطقه‌ای جدید تا اکتبر ۱۳۳۶ تشکیل شد) شوقی افندی یکی از ایادیان را به نمایندگی از خود برای حضور در جلسه تشکیل آن محفل اعزام میکرد.&lt;ref&gt;Shoghi Effendi, Messages to the Bahá’í World: 1950-1957, p. 44&lt;/ref&gt; وی همچنین از ایادیان خواست تا برای تسهیل وظیفه انتشار آئین بهائی، برای هر قاره هیئتی نه نفره تحت عنوان «هیئت معاونت» تشکیل دهند. هیئتهای معاونت به عنوان نمایندگان و دستیاران ایادیان با محافل ملی قاره خود همکاری می‌کردند. او همچنین برای کمک به ایادیان و هیئت‌های معاونت آنها برای هر قاره، صندوقی تاسیس کرد و سرپرستی آن را به یکی از ایادیان سپرد.&lt;ref&gt;Shoghi Effendi, Messages to the Bahá’í World: 1950-1957, p. 44&lt;/ref&gt; در طول نقشهٔ ده ساله اعضای هیئتهای معاونت به صورت منظم وسازمان یافته به جوامع بهائی سر میزدند و آنهارا در اجرای اهداف نقشه ده ساله راهنمائی و تشویق می کردند، و ایادیان امرالله به محافل ملی مشاوره می دادند.&lt;ref&gt;A Basic Baha'i Dictionary: pp. 95 – 97, General Editor - Wendi Momen George Ronald, Oxford, ISBN 0-85398-31-7&lt;/ref&gt;

====حفظ وحدت جامعه بهائی====
عبدالبهاء در مورد وظیفه حفظ وحدت جامعه بهائی در الواح وصایا از بهائیان و ایادیان امرالله می‌خواهد که با پیروی از ولی امرالله که برای اداره و هدایت جامعه بهائی منصوب شده و بعد از عبدالبهاء مرجع آئین بهائی است، وحدت جامعه را حفظ نمایند و از تفرقه و اختلاف جلوگیری کنند. در همین راستا ایادیان امرالله همواره تلاش در جهت حفظ یکپارچگی و انسجام جامعه بهائی داشتند و از هرگونه تفرقه و اختلاف درون این جامعه جلوگیری می کردند.&lt;ref&gt;Hatcher, S. William and Martin, J. Douglass (1986) Baha’i Faith -- the emerging global religion, pg. 148 Harper &amp; Row &lt;nowiki&gt;ISBN 0 06 312078 X&lt;/nowiki&gt; &lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Smith, Peter (1987) Babi &amp; Baha'i Religions pg. 127 Cambridge University Press ISBN 0521-30128-9&lt;/ref&gt; با راهنمایی شوقی افندی چند سال بعد از تاسیس «هیئت‌های معاونت» برای انتشار آئین بهائی «هیئت‌های معاونت» برای حفظ وحدت نیز تشکیل شد که ایادیان امرالله را در راستای ایفای این وظیفه یاری می‌رساند.&lt;ref&gt;Smith, Peter (1987) Babi &amp; Baha'i Religions pg. 127 Cambridge University Press ISBN 0521-30128-9&lt;/ref&gt;

====همکاری با محافل ملی====
شوقی افندی وظیفه همکاری و مشاوره با محافل ملی بهائی را برای ایادیان در دو زمینه محافظت جامعه از تفرقه و اختلاف، و انتشار آئین بهائی تعیین نمود. محافل ملی هئیت‌های نه نفره‌ای هستند که با رای بهائیان انتخاب می‌شوند و امور جامعه بهائی را در سطح ملی مدیریت می‌کنند. برای تحقق این همکاری شوقی افندی از ایادیان امرالله خواست که در قاره‌های مختلف دستیارانی برای خود با عنوان «هیئت معاونت» انتخاب کنند. ایادیان دو هیئت تأسیس کردند. اولین گروه برای انتشار آموزه‌های آئین بهائی در سال ۱۳۳۲ شمسی شکل گرفت، و گروه دوم سه سال بعد برای حفظ وحدت این آئین در سال ۱۳۳۶ شمسی تاسیس شد.&lt;ref&gt;Smith, Peter (1987) Babi &amp; Baha'i Religions pg. 127 Cambridge University Press ISBN 0521-30128-9&lt;/ref&gt;

====تشویق به یادگیری و آموزش====
بیشتر ایادیان امرالله، علاوه بر وظایف دیگرشان در زمینه تشویق به یادگیری و آموزش از طریق پژوهش‌، نوشتن و تولید محتوا برای رسانه‌های جمعی که همگی معمولاً با مسافرتهای بین المللی همراه بود فعالیت می‌کردند. تعدادی از ایادیان امرالله که قبل از انتصاب ، نویسندگان برجسته ای بودند به خدمات خود از طریق نویسندگی ادامه دادند. 

برای نمونه هورِس هالی که برای سالها نویسنده پرکاری بود، وقتی به مقام ایادی منصوب شد مجموعه‌ای  مقالات با عنوان «دین برای جامعه بشری» و چند جزوه و کتاب راجع به آئین بهائی به رشته تحریر درآورد.&lt;ref&gt;Horace Holley, Religion for Mankind (Oxford: George Ronald, 1976).&lt;/ref&gt; جورج تآونزِند که سابقاً کشیش عالیرتبه و نویسنده پرکاری بود بعد از انتصاب به مقام ایادی کتابی با نام «مسیح و بهاءالله» نوشت.&lt;ref&gt;George Townshend, Christ and Bahá’u’lláh, rev. ed. (Oxford: George Ronald, 1990).&lt;/ref&gt; جان فرابی کتابی پرخواننده در معرفی آئین بهائی به نام «همه چیز تازه شدند:‌ تصویری جامع از آئین بهائی» تالیف کرد.&lt;ref&gt;John Ferraby, All Things Made New: A Comprehensive Outline of the Bahá’í Faith, 2nd rev. ed. (London: Bahá’í Publishing Trust, 1987).&lt;/ref&gt; هرمان گروسمن که از دهه ۱۹۲۰ راجع به آئین بهائی می‌نگاشت آثاری دیگر در این زمینه به زبان آلمانی تحریر نمود من جمله کتاب «آئین بهائی چیست؟» و «باورمند بهائی کیست و جامعه بهائی چیست؟». او همچنین آثاری از بهاءالله و عبدالبهاء را به آلمانی ترجمه کرد.&lt;ref&gt;Hermann Grossmann, Was ist die Bahá’í Religion? [What is the Bahá’í Religion?] 5th ed. (Hofheim: Bahá’í-Verlag, 1991), and Der Bahá'í und die Bahá'í-Gemeinschaft [The Bahá’í and the Bahá’í Community] 3rd ed. (Hofheim: Bahá’í-Verlag, 1994).&lt;/ref&gt; روحیه ربانی همسر شوقی افندی که کتابی پرطرفدار با عنوان «نسخه ای برای زندگی» در سال ۱۹۵۰ نگاشته بود،&lt;ref&gt;Rúhíyyih Rabbani, Prescription for Living, 2nd rev. ed. (Oxford: George Ronald, 1989).&lt;/ref&gt; بعد از انتصاب به مقام ایادی چندین کتاب دیگر تالیف نمود از  جمله زندگینامه شوقی افندی که تحت عنوان «گوهر یکتا» به چاپ رسید&lt;ref&gt;Rúhíyyih Rabbani, The Priceless Pearl, 2nd ed. (Oakham, U.K.: Bahá’í Publishing, 2000).&lt;/ref&gt; و یک کتاب شعر .&lt;ref&gt;Rúhíyyih Rabbani, Poems of the Passing (Oxford: George Ronald, 1996).&lt;/ref&gt; او همچنین دو مستند طولانی از سفرهایش در آمریکای جنوبی و زیارتگاه‌های بهائی در شهرهای حیفا و عکا تولید کرد.&lt;ref&gt;Rúhíyyih Rabbani, dir., The Green Light Expedition: With Amatu’l-Bahá Rúhíyyih Khánum, videocassette and DVD (1976; Toronto: Unity Arts, 2003); and The Pilgrimage: With Amatu’l-Bahá Rúhíyyih Khánum, videocassette and DVD (1980; Toronto: Unity Arts, 2003).&lt;/ref&gt; حسن بالیوزی که بعد از سال ۱۹۶۳ به علت وخامت سلامتش دیگر قادر به سفر نبود تا زمان درگذشتش در سال ۱۹۸۰ بر کارهای پژوهشی و علمی متمرکز شد و آثار دانشورانه مهمی در مورد زندگی و رسالت شخصیت های اصلی آئین بهائی تالیف کرد.&lt;ref&gt;H. M. Balyuzi, The Báb: The Herald of the Day of Days (Oxford: George Ronald, 1973); Bahá’u’lláh: A Brief Life (Oxford: George Ronald, 1984); Bahá’u’lláh: The King of Glory, 2nd rev. ed. (Oxford: George Ronald, 1991); ‘Abdu’l-Bahá: The Centre of the Covenant of Bahá’u’lláh, 2nd ed. (Oxford: George Ronald, 1987); Edward Granville Browne and the Bahá’í Faith (Oxford: George Ronald, 1980); Eminent Bahá’ís in the Time of Bahá’u’lláh: With Some Historical Background (Oxford: George Ronald, 1985); and Muhammad and the Course of Islám (Oxford: George Ronald, 1976).&lt;/ref&gt; ابوالقاسم فیضی کتابها و مقالات فراوانی نوشت و آثاری را از انگلیسی به فارسی و بالعکس ترجمه نمود مانند کتاب «گوهر یکتا» که از انگلیسی به فارسی برگرداند.&lt;ref&gt;A. Q. Faizi, Milly: A Tribute to the Hand of the Cause of God Amelia E. Collins (Oxford: George Ronald, 1977).&lt;/ref&gt; یوگو جیاکری علاوه بر سفرهای گوناگون برای دیدار جوامع بهائی، کتابی بعنوان «خاطراتی درباره شوقی افندی» منتشر ساخت &lt;ref&gt;Ugo Giachery, Shoghi Effendi: Recollections (Oxford: George Ronald, 1974).&lt;/ref&gt; و  علی اکبر فروتن کارهای دانشورانه زیادی در زمینه تعلیم و تربیت فرزندان به فارسی انجام داد که به انگلیسی و زبانهای دیگر ترجمه شد، مانند «مادران، پدران و فرزندان»، «راهنمای عملی تربیت فرزند»، «راه تربیت نونهالان»و «رسائل علمی».&lt;ref&gt;A [‘Alí-Akbar] Furútan, Mothers, Fathers, and Children: Practical Advice to Parents, trans. Katayoun and Robert Crerar (Oxford: George Ronald, 1990); and The Story of My Heart: Memoirs of ‘Alí-Akbar Furútan (Hikáyat-i-Dil), trans. Mahnaz Aflatooni Javid (Oxford: George Ronald, 1984).&lt;/ref&gt; ویلیام سیرز یک مجموعه برنامه تلویزیونی راجع به آئین بهائی تولید کرد و سخنرانی‌ها و نمایش‌هائی نیز در این رابطه ترتیب داد. او همچنین یک سری کتابهای پرطرفدار راجع به دیانت بهائی نوشت از  جمله «دزد در شب»، «شراب شگفت انگیز»، «خدا خنده را دوست دارد» و «نالهٔ دل: بهائیان ایران» &lt;ref&gt;William Sears, Release the Sun, new ed. (Wilmette, IL, USA: Bahá’í Publishing, 2003); Thief in the Night, or The Strange Case of the Missing Millenium (Oxford: George Ronald, 1980, 2002 printing); God Loves Laughter (Oxford: George Ronald, 1991); and A Cry from the Heart: The Bahá’ís in Iran (Oxford: George Ronald, 1982).&lt;/ref&gt;

==مقام ایادی امرالله در دیانت بهائی==
بهائیان معتقدند ایادیان امرالله به واسطه نقشی که با روح فداکاری و فروتنی در مسیر حفظ وحدت و انتشار آئین بهائی ایفا نمودند به این مقام منصوب شدند. عبدالبهاء در متنی  در وصف ایادیان می‌گوید آنان کسانی هستند که  به نشر و ترویج دیانت بهائی پرداختند، از غیر خدا گسستند و در دنیا با پارسایی زیستند و در دلهای بندگان الهی آتش محبت خداوند را شعله ور ساختند. &lt;ref&gt;{{یادکرد وب|عنوان=Baha'i Reference Library: Search Results|نشانی=https://reference.bahai.org/search?max=10&amp;lang=fa&amp;first=1&amp;query=%D8%A7%DB%8C%D8%A7%D8%AF%DB%8C+%D8%A7%D9%85%D8%B1%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87+|وبگاه=reference.bahai.org|بازبینی=2020-07-26}}&lt;/ref&gt; او همچنین آنان را افرادی توصیف میکند که آثار پاکی و معنویت ایشان در قلوب مردم اثر کرده و دلهای آنان را به حُسن اخلاق، نیت و عدالت مجذوب میکند.&lt;ref&gt;Hatcher, S. William and Martin, J. Douglass (1986) Baha’i Faith -- the emerging global religion, pg. 148 Harper &amp; Row &lt;nowiki&gt;ISBN 0 06 312078 X&lt;/nowiki&gt;   &lt;/ref&gt; با این حال ایادیان امرالله را نباید با طبقه روحانیت اشتباه گرفت چه که بهاءالله طبقه روحانیت را در آئین بهائی منسوخ کرده و اداره امور جامعه های محلی، ملی، و بین المللی بهائی را به بهائیان در شوراهای انتخابی و انتصابی داده که با مشورت بر اساس اصولی که در آثار بهاءالله و عبدالبهاء آموزش میشوند تصمیم گیری میکنند.&lt;ref&gt;Adib Taherzadeh, Child of the Covenant, p. 327, George Ronald Oxford ISBN 085398-439-5&lt;/ref&gt;

==مدیریت جامعه جهانی بهائی==
شوقی افندی چند هفته قبل از درگذشت اش پیامی به عالم بهائی ارسال داشت که ایادیان امرالله را در آن با عنوان «حارسان اعظم جامعۀ جنینی امر بهاءالله» معرفی کرد. با استناد به این پیام آنان تا تشکیل بیت العدل اعظم مدیریت موقت جامعه جهانی بهائی را به مدت ۵ سال (از سال ۱۳۳۶ شمسی تا سال ۱۳۴۲ شمسی) بر عهده گرفتند و به ایفای وظایف خود برای پیشرفت آئین بهائی و انجام اوامر شوقی افندی در غیاب او ادامه دادند.&lt;ref&gt;Smith, Peter (1987) Babi &amp; Baha'i Religions pg. 129 Cambridge University Press ISBN 0521-30128-9&lt;/ref&gt; پیش‌بینی اداره موقت امور توسط ایادیان امرالله تا تشکیل بیت العدل اعظم در کتاب اقدس آمده است.&lt;ref&gt;Saiedi, Nader (2000). Logos and Civilization – Spirit, History, and Order in the Writings of Bahá'u'lláh. USA: University Press of Maryland and Association for Baha'i Studies. pp. 276–277. ISBN 188305360&lt;/ref&gt; سه عامل به هم پیوسته مشکلی را که جهان بهائی با درگذشت ناگهانی شوقی افندی با آن روبرو شده بود حل نمود: (۱) از اظهاراتی که شوقی افندی بیان کرده بود واضح بود که وی در این فکر بوده که شرایط انتخاب بیت العدل اعظم پس از انجام موفقیت آمیز اهداف نقشه دهساله آماده خواهد شد. (۲) جامعهٔ ‌بهائی راهنمایی های اساسی لازم خود را  از نقشه دقیق شوقی افندی که شامل جزئیات مورد نظرش بوده دریافت میکند. (۳) و نهایت اینکه شوقی افندی در یکی از پیامهای اخیر خود به عالم بهائی، ایادیان امرالله را بعنوان «حارسان اعظم نظم جنینی جهانی بهاءالله» نامیده و از آنان خواسته بود که از نزدیک با محفلهای روحانی ملی کشورهای مختلف همکاری نزدیک داشته باشند تا اهداف نقشه به خوبی پیش رود و آئین بهائی اتحاد خود را حفظ کند.&lt;ref&gt;Hatcher and Martin] Hatcher, S. William and Martin, J. Douglass (1986) Baha’i Faith -- the emerging global religion, pg. 70, Publisher: Harper &amp; Row &lt;nowiki&gt;ISBN 0 06 312078 X&lt;/nowiki&gt;    &lt;/ref&gt;

====اولین گردهمایی مجمع ایادیان در مرکز جهانی بهائی (۱۳۳۶ شمسی)====
پس از درگذشت شوقی افندی از بیست و هفت نفر ایادیانِ در قید حیات بیست و شش ایادی امر در حیفا جمع شدند. آنها پس از برداشتن مهروموم از گاوصندوق و میزکار او، وصیتنامه و یا سندی که حامل اطلاعاتی راجع به جانشین وی  باشد نیافتند. آنها در تاریخ ۴ آذر ۱۳۳۶ در پایان اولین جلسه عمومی ایادیان با ارسال پیامی به بهائیان در سراسر جهان آنان را از وضعیت موجود مطلع ساختند.&lt;ref&gt;Peter Smith, the Babi &amp; Baha'i Religions, pg. 128 Cambridge University Press 1987 ISBN 0-521-30128-9&lt;/ref&gt; در این پیام آمده است که شوقی افندی وصیتنامه‌ای از خود به‌جای نگذاشته است، و جانشینی برای خود تعیین نکرده است. او طبق آثار بهائی گزینه‌ای برای این مقام نداشته است. حال که مؤسسات اداری بهائی به خوبی تأسیس شده و نقشه پیشرفت آئین بهائی برقراراست ایادیان امرالله که بوسیلهٔ شوقی افندی با عنوان «حارسان اعظم جامعۀ جنینی امر بهاءالله » معرفی شده بودند نه نفر را از میان خود با شیوه‌ای از رای‌گیری که فردی از رای دیگران اطلاع نداشت انتخاب کردند که تا تشکیل بیت العدل اعظم به صورت موقت به سرپرستی امور جامعه جهانی بهائی بپردازد. این گروه نه نفری که با عنوان «هیئت ایادیان مستقر در مرکز جهانی بهائی (حیفا - اسرائیل)» شناخته می‌شوند. پس از درگذشت شوقی افندی (۱۳۳۶ شمسی) تا انتخاب بیت العدل اعظم (۱۳۴۲ شمسی) بالاترین مرجع عالم بهائی محسوب می‌شدند.&lt;ref&gt;A Basic Baha'i Dictionary: pgs. 95 – 97, General Editor - Wendi Momen George Ronald, Oxford, ISBN 0-85398-31-7&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Peter Smith, the Babi &amp; Baha'i Religions, pg. 128 Cambridge University Press 1987 ISBN 0-521-30128-9&lt;/ref&gt; اعضای این گروه عبارت بودند از. ۱- روحیه ربانی، ۲- میسن ریمی، ۳- امیلیا کالینز، ۴- لِروی آیوآس، ۵- علی اکبر فروتن، ۶- جلال خاضع، ۷- ابوالقاسم فیضی، ۸- پال هنی، ۹- حسن بالیوزی.&lt;ref&gt;Peter Smith, the Babi &amp; Baha'i Religions, pg. 129 Cambridge University Press 1987 ISBN 0-521-30128-9&lt;/ref&gt; تمام ایادیان امرالله بیانیه رسمیِ مربوط به عدم وجود جانشین شوقی افندی و ایجاد هیئت نه نفری ایادیان امرالله مقیم مرکز جهانی بهائی (حیفا-اسرائیل) برای مدیریت موقت جامعه را امضاء کردند. ایادیان مقیم ارض اقدس اولین نامه رسمی خود را به محفلهای روحانی ملی در تاریخ ۲ دسامبر ۱۹۵۷ ارسال داشتند.&lt;ref&gt;Ministry of the Custodians 1957 - 1963 pp. 40 - 41 &lt;nowiki&gt;ISBN 0-85398-350-X&lt;/nowiki&gt;    &lt;/ref&gt; پس از آن تمام محافل روحانی ملی و منطقه‌ای موجود در قاره‌های مختلف مرجعیت آنان را به رسمیت شناختند. این هیئت با مشورت بین خود و سایر ایادیان و از طریق رای گیری تصمیم گیری می کردند. علاوه بر وظایف اولیه ای حفظ وحدت و انتشار آئین بهائی، در غیاب شوقی افندی مسئولیت هایی چون حفظ و توسعه اماکن بهائی و متعلقات آن در مرکز جهانی بهائی در اسرائیل؛ مکاتبه با محافل منطقه‌ای و ملی و راهنمائی و همکاری با آنان، و تکمیل اهداف نقشه ده ساله به وظایف ایادیان امرالله اضافه شد. تعداد اعضای هیئت ایادیان امرالله مقیم مرکز جهانی بهائی همیشه نه نفر بود و اگر عضوی درمی‌گذشت و یا به دلایلی نمی توانست در جلسه شرکت کند با فرد دیگری جایگزین می‌شد.&lt;ref&gt;A Basic Baha'i Dictionary: pp. 95 – 97, General Editor - Wendi Momen George Ronald, Oxford, ISBN 0-85398-31-7&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Peter Smith, the Babi &amp; Baha'i Religions, pg. 128 Cambridge University Press 1987 ISBN 0-521-30128-9&lt;/ref&gt;

====دومین گردهمایی مجمع ایادیان (۱۳۳۷ شمسی)====
پس از گردهم آئی دوم، مجمع ایادی در مهر ماه ۱۳۳۷ شمسی به بهائیان عالم اطلاع دادند که وقت آن رسیده که در پایان نقشه ده ساله، که جشن صدمین سال اعلان عمومی رسالت بهاءالله در بغداد بود، بیت العدل اعظم در دورهٔ رضوان ۱۳۴۲ انتخاب شود.&lt;ref&gt;Smith, Peter the Babi &amp; Baha'i Religions, pg. 130 Cambridge University Press 1987 ISBN 0-521-30128-9&lt;/ref&gt;

====سومین گردهمایی مجمع ایادیان (۱۳۳۸ شمسی)====
در سومین گردهمایی خود مجمع ایادی در سال ۱۳۳۸ شمسی قرار گذاشتند که تعداد محافل روحانی ملی تا سالهای ۱۳۴۰ و ۱۳۴۱ شمسی باید به ۳۳ برسد تا بنیان وسیعی از نمایندگان بهائیان عالم برای انتخاب بیت العدل اعظم به‌وجود آید. در همان زمان اعلان شد که در رضوان ۱۳۳۹ تمام محافل روحانی ملی و منطقه‌ای موجود آراء خود را برای انتخاب ۹ نفر اعضاء جدید شورای بین المللی بهائی از طریق پست به مرکز جهانی ارسال دارند. همه بهائیانی که بالای ۲۱ سال بودند در دنیا غیر از ایادیان واجد شرایط انتخاب شدن بودند. این شورا پیش‌درآمدی برای انتخابات بیت العدل در دو سال آینده بود و تحت هدایت هیئت ایادی مقیم مرکز جهانی بهائی (حیفا-اسرائیل) انجام وظیفه می‌کرد. برنامه انتخاب شورای انتخابی بین‌المللی بهائی در سال ۱۳۳۹ شمسی (۱۹۶۱ میلادی) بدون وقفه انجام شد.&lt;ref&gt;Smith, Peter the Babi &amp; Baha'i Religions, pg. 130 Cambridge University Press 1987  ISBN 0-521-30128-9&lt;/ref&gt; در دوران کوتاه سرپرستی ایادیان امرالله تعداد مراکز بهائی در اطراف عالم از قریب ۴۱۰۰۰ به ۱۱۰۰۰ رسید. تعداد محافل روحانی ملی از ۲۶ به ۵۶ رسید و بعلاوه موفق شدند نقشه های شوقی افندی برای ساختن مشرق الاذکارهای کامپالا در اوگاندا، سیدنی در استرالیا و فرانکفورت در آلمان را تکمیل کنند. همچنین در زمستان ۱۹۶۱ (۱۳۳۹شمسی) ساختمان دارالآثار که تزیینات درونی آن زیر نظر ایادیان تکمیل شده بود به روی زائرین باز شد.&lt;ref&gt;Ministry of the Custodians 1957 - 1963 Baha;i World Center  &lt;nowiki&gt;ISBN 0-85398-350-X&lt;/nowiki&gt;    &lt;/ref&gt;

==انتخاب بیت العدل اعظم  (اردیبهشت ۱۳۴۲)==
بر خلاف سایر ادیان، در آئین بهائی به «افراد» مرجعیت داده نشده است، و تصمیم‌گیری به صورت گروهی در شوراهای بهائی که به صورت آزاد، با رای مخفی، و بدون تبلیغات  انتخاب می‌شوند، و در راس آن بیت العدل اعظم قرار دارد، انجام می‌شود.&lt;ref&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=Adib Taherzadeh, Child of the Covenant, p. 327, George Ronald. Oxford ISBN 085398-439-5}}&lt;/ref&gt; در پایان نقشه ده ساله ایادیان امرالله که تعدادشان به ۲۶ نفر میرسید اعضای ۵۶ محفل روحانی ملی را به جلسه شور بین المللی دعوت کردند تا ۹ نفر اعضای بیت العدل اعظم  را انتخاب کنند.&lt;ref&gt;Peter Smith, the Babi &amp; Baha'i Religions, pg. 131 Cambridge University Press 1987 ISBN 0-521-30128-9&lt;/ref&gt; ایادیان امرالله عضویت خود را در بیت العدل اعظم ممنوع اعلام کردند و از رای دهندگان خواستند به آنها رای ندهند.&lt;ref&gt;A Basic Baha'i Dictionary: pgs. 95 – 97, General Editor - Wendi Momen George Ronald, Oxford, ISBN 0-85398-31-7&lt;/ref&gt; پس از انتخابات سالانه این محافل در کشورهای خود، حدود ۳۰۰ نفر از آنان در اولین کانونشن بین المللی بهائی در حیفا جمع شدند و اعضای بیت العدل را انتخاب کردند. با اِتمام انتخابات بیت العدل اعظم شرکت کنندگان و اعضای اولین بیت العدل اعظم و بهائیان دیگر برای شرکت در جشن صدمین سال اعلان عمومی دعوت بهاءالله راهی لندن شدند. ۷۰۰۰ بهائی از پیشینه‌های نژادی و دینی  مختلف در این جشن شرکت کردند.&lt;ref&gt;Peter Smith, the Babi &amp; Baha'i Religions, pg. 132 Cambridge University Press 1987, ISBN 0-521-30128-9&lt;/ref&gt;

پس از انتخاب بیت العدل دوران مدیریت هیئت ایادیان امرالله به پایان رسید.&lt;ref&gt;A Basic Baha'i Dictionary: pgs. 95 – 97, General Editor - Wendi Momen George Ronald, Oxford, ISBN 0-85398-31-7&lt;/ref&gt; تمامی ایادیان و «هیئت ایادی مقیم مرکز جهانی بهائی (حیفا -اسرائیل)» به وظائف محوله دیگر خود تا پایان حیات ادامه دادند. در پیام هفتم می ۱۹۶۳ به بهائیان عالم، بیت العدل اعظم با تاکید بر مراتب سپاس خود که در کنگره جهانی بهائی در لندن به ایادیان تقدیم نموده بود آنها را  بعنوان علمداران و مشاورین مجرب نقشه  جدید (۹ ساله) معرفی کرد.&lt;ref&gt;Messages from the Universal House of Justice, 1963 -1968: p. 51 the Third Epoch of the Formative Age (Wilmette: Baha’i Publishing Trust, 1996), &lt;/ref&gt;  

در این میان میسن ریمی در جلسه سوم مجمع ایادیان امرالله مسئله جانشینی شوقی افندی و نیاز به یک ولی امر جدید را مطرح کرد که با عدم تأئید سایر ایادیان مواجه شد.&lt;ref&gt;Peter Smith, the Babi &amp; Baha'i Religions, pg. 131, Cambridge University Press 1987 &lt;nowiki&gt;ISBN 0-521-30128-9&lt;/nowiki&gt; &lt;/ref&gt; زیرا هیچ وصیتنامه یا یادداشتی مبنی بر اینکه شوقی افندی او را به عنوان جانشین خود انتخاب کرده باشد وجود نداشت.&lt;ref&gt;Smith, Peter (2008). An Introduction to the Baha'i Faith p. 69 Cambridge University Press. &lt;nowiki&gt;ISBN 0-521-86251-5&lt;/nowiki&gt;.&lt;/ref&gt; ریمی خود در سال ۱۳۳۶ شمسی به همراه سایر ایادیان امرالله بیانیه‌ای رسمی به امضا رسانده بود که شوقی افندی جانشینی برای خود تعیین نکرده‌است.&lt;ref&gt;Smith, Peter (2008). An Introduction to the Baha'i Faith p. 69 Cambridge University Press. &lt;nowiki&gt;ISBN 0-521-86251-5&lt;/nowiki&gt;.&lt;/ref&gt; بعد از جلسه مجمع ایادی او گوشهٔ عزلت گرفت و در سال ۱۳۴۰ ادعا کرد که دومین ولی امر و جانشین شوقی افندی است و بهائیان عالم را به اطاعت از خود دعوت نمود.&lt;ref&gt;Peter Smith, the Babi &amp; Baha'i Religions, pg. 131 Cambridge University Press 1987, ISBN 0-521-30128-9&lt;/ref&gt; با ادامه اصرار ریمی بر ادعای خود وی در سال ۱۳۴۰ توسط هیئت ایادیان امرالله از سمت ایادی امر عزل و از جامعه بهائی طرد شد. ریمی تنها موفق به جلب تعداد کمی طرفدار برای خود شد و همان‌طور که خود بعدها اظهار کرد تقریباً تمام جامعهٔ بهائی ادعای او لفت نپذیرفتند.&lt;ref&gt;Smith, Peter (2008). An Introduction to the Baha'i Faith. p. 69 Cambridge: Cambridge University Press. &lt;nowiki&gt;ISBN 0-521-86251-5&lt;/nowiki&gt;.&lt;/ref&gt; برگزاری انتخابات و تشکیل بیت العدل اعظم در سال ۱۳۴۲ شمسی با شادی و شعف بهائیان همراه شد و ریمی و طرفدارانش به سرعت اهمیت خود را برای بهائیان از دست دادند.&lt;ref&gt;Smith, Peter (2008). An Introduction to the Baha'i Faith. Cambridge: Cambridge University Press. p. 69. &lt;nowiki&gt;ISBN 0-521-86251-5&lt;/nowiki&gt;.&lt;/ref&gt;

====ادامه فعالیتهای هیئت ایادی امرالله====
در آبان ۱۳۴۳ بیت العدل اعلام کرد که انتصاب ایادیان جدید امرالله و یا تشریع قوانینی برای این کار جزو اختیاراتش نیست.&lt;ref&gt;A Basic Baha'i Dictionary: pgs. 95 – 97, General Editor - Wendi Momen George Ronald, Oxford, ISBN 0-85398-31-7   &lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Peter Smith, the Babi &amp; Baha'i Religions, Cambridge University Press 1987 pg. 132, ISBN 0-521-30128-9&lt;/ref&gt; اهمیت وظایف ایادی که در حد فاصل سال‌های درگذشت ولی امرالله تا تشکیل بیت العدل اعظم (۱۳۴۲ تا ۱۳۳۶ شمسی) به اثبات رسیده بود، بیت العدل اعظم را بر آن داشت تا برای تداوم ایفای این وظایف به‌خصوص در زمینه انتشار آئین بهائی و حفظ و صیانت آن دو مؤسسه جدید بوجود بیاورد:‌ مشاورین قاره‌ای، و دار‌التشریع بین المللی.&lt;ref&gt;قرن انوار، بیت العدل اعظم، فصل نهم، صفحه ۸۳، متن کتاب   &lt;nowiki&gt;https://reference.bahai.org/fa/t/uhj/&lt;/nowiki&gt;&lt;/ref&gt; مؤسسۀ مشاورین توسط بیت العدل اعظم در سال ۱۳۴۷ ه.ش. (۱۹۶۸میلادی) تأسیس گردید که با ادامه اجرای وظایف هیئت ایادی امرالله شروع به اداره هیئتهای معاونت در سطح قاره‌ای و یا شبه قاره‌ای کرد. تا سال ۱۳۶۴ شمسی پنج هیئت قاره‌ای و جمعا ۷۲ نفر مشاور قاره‌ای مشغول به خدمت شدند.&lt;ref&gt;Peter Smith, the Babi &amp; Baha'i Religions, Cambridge University Press 1987 pg. 132, ISBN 0-521-30128-9&lt;/ref&gt; و تعداد اعضای هیئتهای معاونت به ۶۲۲ رسید.&lt;ref&gt;Peter Smith, the Babi &amp; Baha'i Religions, pg. 133, Cambridge University Press 1987 &lt;nowiki&gt;ISBN 0-521-30128-9&lt;/nowiki&gt;    &lt;/ref&gt; چند سال بعد بیت العدل اعظم دارالتبلیغ بین المللی را در سال ۱۳۵۱ شمسی با انتصاب هفت مشاور مخصوص و عضویت تمام ایادیان امرالله در آن در مرکز جهانی بهائی در حیفا تأسیس کرد.&lt;ref&gt;Peter Smith, the Babi &amp; Baha'i Religions, pg. 133, Cambridge University Press 1987 &lt;nowiki&gt;ISBN 0-521-30128-9&lt;/nowiki&gt;    &lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;     قرن انوار، بیت العدل اعظم، فصل نهم، صفحه ۸۳، متن کتاب  &lt;nowiki&gt;https://reference.bahai.org/fa/t/uhj/&lt;/nowiki&gt;&lt;/ref&gt; از مسئولیتهای این مؤسسه میتوان به ایجاد مجرای ارتباطی بین بیت العدل اعظم و مشاورین قاره‌ای و راهنمائی آنان، و تهیه طرح‌هایی برای انتشار آموزه‌های بهائی نام برد.&lt;ref&gt;قرن انوار، بیت العدل اعظم، فصل نهم، صفحه ۸۳، متن کتاب  &lt;nowiki&gt;https://reference.bahai.org/fa/t/uhj/&lt;/nowiki&gt;&lt;/ref&gt;

====تاریخچه مؤسسۀ مشاورین====
در ضمن به واسطه وظایف مهمی که شوقی افندی به ایادیان محول کرده بود بیت العدل اعظم صلاح ندانست که ایادیان به انتصاب یا انتخاب برای خدمت در مؤسسات اداری بهائی دعوت شوند، و یا بعنوان نماینده کانونشن ملی به ایشان رای داده شود.&lt;ref&gt;A Basic Baha'i Dictionary: pp. 95 – 97, General Editor - Wendi Momen George Ronald, Oxford, ISBN 0-85398-31-7  &lt;/ref&gt; با رهائی ایادیان از امور اداری بهائی، بیشتر وقت آنها صرف تشویق و ترغیب و تربیت و آموزش در عالم بهائی شد.&lt;ref&gt;Peter Smith, the Babi &amp; Baha'i Religions, pg. 133, Cambridge University Press 1987 &lt;nowiki&gt;ISBN 0-521-30128-9&lt;/nowiki&gt;     &lt;/ref&gt; بیت العدل اعظم در پیام ۱۳۵۵ شمسی ادامه وظایف ایادیان را برای بهائیان تشریح کرد.&lt;ref&gt;A Basic Baha'i Dictionary: pg. 93, General Editor - Wendi Momen George Ronald, Oxford, ISBN 0-5398-231-7     &lt;/ref&gt; در سال ۱۳۵۲ که بنا بر تصمیم بیت العدل اعظم مؤسسه دارالتبلیغ بین المللی تاسیس شد، ایادیان امرالله به عنوان اعضای دائم آن مقرر شدند.&lt;ref&gt;Hatcher, S. William and Martin, J. Douglass (1986) Baha’i Faith -- the emerging global religion, pg. 150, Harper &amp; Row &lt;nowiki&gt;ISBN 0 06 312078 X&lt;/nowiki&gt;   &lt;/ref&gt; در این مقام ایادیان امرالله علاوه بر جلسات مخصوص خود، هم به‌صورت انفرادی و هم گروهی جلسات مشاوره مشترک با بیت العدل اعظم داشتند.&lt;ref&gt;Ministry of the Custodians 1957 – 1963 pg. xxi (Preface by Hand of the Cause, Ruhiyyeh Khanum) &lt;nowiki&gt;ISBN 0-85398-350-X&lt;/nowiki&gt;  &lt;/ref&gt;

==منابع==
&lt;references /&gt;

[[de:Hand der Sache Gottes]]
[[en:Hands of the Cause of God]]
[[fr:Mains de la Cause]]
[[pt:Mãos da Causa de Deus]]
[[vi:Giáo thủ của Chánh Đạo]]</text>
      <sha1>8yi1bzaaff2tdslgfggfyc51zj56vqm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>هماهنگی علم و دین</title>
    <ns>0</ns>
    <id>232</id>
    <revision>
      <id>690</id>
      <parentid>689</parentid>
      <timestamp>2020-10-05T19:20:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Peyman9</username>
        <id>4</id>
      </contributor>
      <origin>690</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11888" sha1="2tgzomhrcpr04wfgycxpuiwynujnph6" xml:space="preserve">'''تطابق علم و دین''' یکی از آموزه‌های اساسی [[آئین بهائی|آئین بهائی]] است. بر طبق این آموزه علم و دین مکمل یکدیگرند و انسان برای پیشبرد تمدن و درک حقیقت به هر دو نیازمند است.&lt;ref name=":7"&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=Understanding the Bahaʼı́ faith|نام خانوادگی=Momen|نام=Wendi|ناشر=Dunedin Academic Press|سال=2006|شابک=9781906716868|مکان=Edinburgh; Scotland|صفحات=32|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name="Iranica2"&gt;{{cite encyclopedia|author=J. Cole|title=BAHAISM i. The Faith|encyclopedia=Encyclopædia Iranica|page=|publisher=|location=|year=2011|url=https://www.iranicaonline.org/articles/bahaism-i|date=August 2011|accessdate=1 August 2011|volume=Online}}&lt;/ref&gt; دین بدون علم به سرعت به خرافات و افراطی‌گری تنزل پیدا می‌کند و علم بدون دین تنها به ابزاری در خدمت ماده‌گرایی خشک تبدیل خواهد شد.&lt;ref name=":7" /&gt; در آثار بهائی علم و دین به دو بال یک پرنده پرواز تشبیه شده‌اند که عدم هماهنگی یا فقدان هر یک پرواز را غیرممکن می‌سازد.&lt;ref name=":1"&gt;{{cite book|first=John Paul|last=Vader|year=1984|title=For the Good of Mankind - August Forel and the Baháʼí Faith|publisher=George Ronald|location=Oxford, UK|isbn=0-85398-172-8|pages=17–24, 70–80|url=https://openlibrary.org/b/OL23998532M/For_the_Good_of_Mankind}}&lt;/ref&gt;
==دو نظام مُکمّل==
آثار بهائی نه تنها علم و دین را در تضاد با یکدیگر نمی‌دانند بلکه بر هماهنگی بنیادین آن دو تأکید می‌کنند. هماهنگی علم و دین یکی از اصول اساسی آئین بهائی است. آثار بهائی توضیح می‌دهد که حقیقت یکی است و علم و دین دو وسیله برای شناخت و درک حقیقت هستند. در دیدگاه بهائی برای درک حقیقت، هم باید به علم و هم به دین رجوع کرد.&lt;ref name=":7" /&gt; برای بهائیان، علم و دین دو نظام دانش هستند که نقش مکملی دارند و هر دو با هم پیشرفت تمدن را امکان‌پذیر می‌سازند.&lt;ref name=":7" /&gt; بهائیان معتقدند دین بدون علم به سرعت به خرافات و افراطی‌گری فروکاسته می‌شود و علم بدون دین تنها به ابزاری در خدمت ماده‌گرایی تبدیل خواهد شد.&lt;ref name=":7" /&gt; بهائیان معتقدند دین حقیقی نیز مانند علم در طول زمان تکامل می‌یابد و پیشرفت می‌کند. در دیدگاه بهائی این تکامل با تجدید دین به‌طور متناوب توسط پیامبران صورت می‌گیرد.&lt;ref name=":02"&gt;{{cite encyclopedia|title=MAẒHAR-E ELĀHI|author=Moojan Momen|encyclopedia=Encyclopedia Iranica|volume=Online Edition|date=April 2016|url=http://www.iranicaonline.org/articles/mazhar-e-elahi|accessdate=1 May 2020}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=":8"&gt;{{یادکرد کتاب|نشانی=https://www.worldcat.org/title/introduction-to-the-bahai-faith/oclc/181072578|عنوان=An introduction to the Baha'i faith|نام خانوادگی=Smith|نام=Peter|تاریخ=2008|ناشر=Cambridge University Press|سال=|شابک=9780521862516|مکان=Cambridge; New York|صفحات=21|زبان=English}}&lt;/ref&gt;
==خردگرایی==
شخصیت‌های اصلی آئین بهائی مقام خرد را بسیار ستوده و ارج نهاده‌اند.&lt;ref name=":23"&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=An Introduction to the Baha'i Faith|نام خانوادگی=Smith|نام=Peter|ناشر=Cambridge University Press|سال=2008|شابک=0521681073|مکان=|صفحات=113-114|language=EN}}&lt;/ref&gt; در این رابطه بهاءالله، بنیانگذار [[بهائیت|آئین بهائی]]، می‌گوید: «زبان خرد می‌گوید هر دارای من نباشد دارای هیچ نه، از هر چه هست بگذرید و مرا بیابید.»&lt;ref&gt;{{یادکرد وب|عنوان=The Tabernacle of Unity {{!}} Bahá’í Reference Library|نشانی=https://www.bahai.org/library/authoritative-texts/bahaullah/tabernacle-unity/|وبگاه=www.bahai.org|بازبینی=2020-09-27}}&lt;/ref&gt; همچنین به گفته [[عبدالبهاء]]، خرد بزرگترین عطیه خداوند به انسان است که او را از سایر موجودات متمایز می‌نماید.&lt;ref name=":23" /&gt; وی بارها اظهار داشته‌است که تعالیم بهائی ضدیت با علم را محکوم می‌کند و آن را نشانه نادانی، خرافات و اوهام می‌داند. به گفته عبدالبهاء دیانت حقیقی باید مطابق خرد باشد، دیانتی که با خرد سازگار نیست، ساخته دست بشر است و باید کنار گذاشته شود.&lt;ref name=":23" /&gt; وی جزم‌اندیشی و خردستیزی بسیاری از متدیّنین را مسبب اصلی رواج بی‌دینی و دین‌ستیزی می‌داند.&lt;ref name=":23" /&gt;

یکی از نمودهای مهم خردگرایی در [[تعالیم بهائی|آموزه‌های آئین بهائی]]، اصل [[تحری حقیقت|جستجوی مستقل حقیقت]] است. آثار بهائی جستجوی حقیقت به‌طور مستقل را یکی از اساسی‌ترین وظایف هر فرد می‌داند. بهاءالله تأکید می‌کند که فرد باید دنیا را با چشم خود ببیند و نه از نگاه دیگران.&lt;ref&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=The Baha'i Faith: A Beginner's Guide|نام خانوادگی=Momen|نام=Moojan|ناشر=Oneworld Publications|سال=2012|شابک=9781851685639|مکان=Oxford; England|صفحات=14|language=en}}&lt;/ref&gt; تعالیم بهائی بیان می‌کنند که فرد به جای تقلید کورکورانه از دیگران یا از سنت‌های جامعه خود باید به جستجوی حقیقت بپردازد. آثار بهائی بیان می‌کنند که نوع بشر از توانایی تشخیص حقیقیت برخوردار است و فرد با استفاده از قوهٔ عقل و خرد که خداوند به انسان داده می‌تواند مسائل را بررسی کند و به حقیقت دست یابد.&lt;ref&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=A Concise Encyclopedia of the Bahá'í Faith|نام خانوادگی=Smith|نام=Peter|ناشر=One World Publications|سال=2013|شابک=1851681841|مکان=|صفحات=194|language=en}}&lt;/ref&gt; این اصل در انتخاب دین توسط فرد نیز مصداق دارد و آثار بهائی بیان می‌کنند که هر فرد در نحوهٔ تعیین اعتقاد خود باید آزاد باشد و هیچ‌کس هرگز نباید برای قبول عقاید دینی تحت فشار یا اجبار قرار گیرد.&lt;ref name=":6"&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=The Baha'i Faith: A Guide For The Perplexed|نام خانوادگی=Stockman|نام=Robert|ناشر=Bloomsbury Academic|سال=2013|شابک=1441192018|مکان=|صفحات=121-122|language=en}}&lt;/ref&gt; کودکانی که در خانوادهٔ بهائی متولد یا بزرگ می‌شوند خود باید در هنگام بلوغ در مورد اعتقاد دینی خود تصمیم بگیرند.&lt;ref name=":6" /&gt;

اساساً تقلید كوركورانه و سنت‌گرایی نابخردانه همیشه موجب انکار و روی‌گردانی جوامع بشری از پیامبران در هنگام ظهورشان شده و آنها را از رشد معنوی بازداشته است.&lt;ref name=":23" /&gt;

از دیگر نمودهای مهم خردگرایی در [[تعالیم بهائی|آموزه‌های آئین بهائی]]، اصل [[تعالیم بهائی#لزوم ترک تعصبات|ترک تعصبات]] است. در آثار بهائی انواع تعصب از جمله تعصبات سیاسی، نژادی، دینی، قومی، اقتصادی و مایهٔ ویرانی جامعهٔ انسان معرفی شده‌است&lt;ref name=":2"&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=An Introduction to the Baha'i Faith|نام خانوادگی=Smith|نام=Peter|ناشر=Cambridge University Press|سال=2008|شابک=9780521862516|مکان=Cambridge; New York|صفحات=139|language=en}}&lt;/ref&gt; و رفع تعصبات وسیلهٔ رسیدن به وحدت و پیشرفت جامعهٔ بشری در نظر گرفته شده‌است.&lt;ref name=":2" /&gt;
==جایگاه علم==
آثار بهائی مقام علم را بسیار مورد ستایش قرار داده و بر تحصیل آن تأکید کرده‌است. [[عبدالبهاء]] دین را مروّج علم می‌داند و اظهار می‌دارد که ظهور هر یک از [[دین|ادیان الهی]]، تمدنی را ایجاد کرده که منجر به پیشرفت علوم، فنون و صنایع شده‌است. وی علم را اعظم منقبت عالم انسانی می‌داند.&lt;ref name=":1" /&gt; عبدالبهاء، همچنین جهل و تقلید را موجب گمراهی و عامل اختلافات میان جوامع مختلف می‌داند و علم را سبب عزت و رسیدن به صلح معرفی می‌نماید&lt;ref&gt;پیام ملکوت، عبدالحمید اشراق خاوری، صفحه ۸۴–۸۶&lt;/ref&gt; و برای دانشمندان مقامی ارجمند قائل است.&lt;ref name=":1" /&gt;

علاوه بر این در دیانت بهائی تأکید زیادی بر اهمیت تعلیم و تربیت وجود دارد و تعلیم و تربیت به عنوان یکی از عوامل اصلی پیشرفت معنوی و مادی فرد و اجتماع در نظر گرفته می‌شود.&lt;ref name=":22"&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=An Introduction to the Baha'i Faith|نام خانوادگی=Smith|نام=Peter|ناشر=Cambridge University Press|سال=2008|شابک=9780521862516|مکان=Cambridge; New York|صفحات=145|language=en}}&lt;/ref&gt; آثار بهائی بیان می‌کنند که با تعلیم و تربیت است که استعدادهای و توانمندی‌های بالقوه افراد پرورش می‌یابد.&lt;ref name=":22" /&gt; آثار بهائی یکی از وظایف اصلی والدین را تعلیم و تربیت فرزندان خود می‌داند و به خصوص تأکید ویژه ای بر تعلیم و تربیت فرزندان دختر قرار می‌دهد زیرا در آینده به عنوان مادر نسل بعد را پرورش می‌دهند.&lt;ref name=":22" /&gt; تعالیم بهائی هم به لزوم تربیت معنوی و روحانی فرد و هم به تعلیم و آموزش انسانی از جمله کسب علم و یادگیری هنر و فن و حرفه تأکید دارند.&lt;ref name=":22" /&gt;
==جستارهای وابسته==

*[[تعالیم بهائی]]
*[[بهائیت|آئین بهائی]]

==پیوند به بیرون==

*[https://www.bahaisofiran.org/اعتقادات_بهایی_علم_دین علم و دین در آئین بهائی]
*[https://www.bahai.org/fa/beliefs/god-his-creation/ever-advancing-civilization/science-religion علم و دین، تمدنی در حال پیشرفت]
*[https://www.bahai.org/fa/beliefs/god-his-creation/ever-advancing-civilization/faith-reason ایمان و عقل]
*[https://www.bahai.org/fa/library/authoritative-texts/abdul-baha/secret-divine-civilization/ رساله مدنیه]

==منابع==
&lt;references /&gt;</text>
      <sha1>2tgzomhrcpr04wfgycxpuiwynujnph6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>پودمان:Hatnote</title>
    <ns>828</ns>
    <id>233</id>
    <revision>
      <id>701</id>
      <timestamp>2020-11-14T02:03:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sarah</username>
        <id>1</id>
      </contributor>
      <comment>صفحه‌ای تازه حاوی «-------------------------------------------------------------------------------- --                              Module:Hatnote...» ایجاد کرد</comment>
      <origin>701</origin>
      <model>Scribunto</model>
      <format>text/plain</format>
      <text bytes="7033" sha1="mrj6310vwb4rozwetjo99zhh37uya0s" xml:space="preserve">--------------------------------------------------------------------------------
--                              Module:Hatnote                                --
--                                                                            --
-- This module produces hatnote links and links to related articles. It       --
-- implements the {{hatnote}} and {{format link}} meta-templates and includes --
-- helper functions for other Lua hatnote modules.                            --
--------------------------------------------------------------------------------

local libraryUtil = require('libraryUtil')
local checkType = libraryUtil.checkType
local mArguments -- lazily initialise [[Module:Arguments]]
local yesno -- lazily initialise [[Module:Yesno]]

local p = {}

--------------------------------------------------------------------------------
-- Helper functions
--------------------------------------------------------------------------------

local function getArgs(frame)
	-- Fetches the arguments from the parent frame. Whitespace is trimmed and
	-- blanks are removed.
	mArguments = require('Module:Arguments')
	return mArguments.getArgs(frame, {parentOnly = true})
end

local function removeInitialColon(s)
	-- Removes the initial colon from a string, if present.
	return s:match('^:?(.*)')
end

function p.findNamespaceId(link, removeColon)
	-- Finds the namespace id (namespace number) of a link or a pagename. This
	-- function will not work if the link is enclosed in double brackets. Colons
	-- are trimmed from the start of the link by default. To skip colon
	-- trimming, set the removeColon parameter to false.
	checkType('findNamespaceId', 1, link, 'string')
	checkType('findNamespaceId', 2, removeColon, 'boolean', true)
	if removeColon ~= false then
		link = removeInitialColon(link)
	end
	local namespace = link:match('^(.-):')
	if namespace then
		local nsTable = mw.site.namespaces[namespace]
		if nsTable then
			return nsTable.id
		end
	end
	return 0
end

function p.formatPages(...)
	-- Formats a list of pages using formatLink and returns it as an array. Nil
	-- values are not allowed.
	local pages = {...}
	local ret = {}
	for i, page in ipairs(pages) do
		ret[i] = p._formatLink(page)
	end
	return ret
end

function p.formatPageTables(...)
	-- Takes a list of page/display tables and returns it as a list of
	-- formatted links. Nil values are not allowed.
	local pages = {...}
	local links = {}
	for i, t in ipairs(pages) do
		checkType('formatPageTables', i, t, 'table')
		local link = t[1]
		local display = t[2]
		links[i] = p._formatLink(link, display)
	end
	return links
end

function p.makeWikitextError(msg, helpLink, addTrackingCategory, title)
	-- Formats an error message to be returned to wikitext. If
	-- addTrackingCategory is not false after being returned from
	-- [[Module:Yesno]], and if we are not on a talk page, a tracking category
	-- is added.
	checkType('makeWikitextError', 1, msg, 'string')
	checkType('makeWikitextError', 2, helpLink, 'string', true)
	yesno = require('Module:Yesno')
	title = title or mw.title.getCurrentTitle()
	-- Make the help link text.
	local helpText
	if helpLink then
		helpText = ' ([[' .. helpLink .. '|راهنما]])'
	else
		helpText = ''
	end
	-- Make the category text.
	local category
	if not title.isTalkPage and yesno(addTrackingCategory) ~= false then
		category = 'الگو:سرنویس همراه خطا'
		category = string.format(
			'[[%s:%s]]',
			mw.site.namespaces[14].name,
			category
		)
	else
		category = ''
	end
	return string.format(
		'&lt;strong class="error"&gt;خطا: %s%s.&lt;/strong&gt;%s',
		msg,
		helpText,
		category
	)
end

function p.disambiguate(page, disambiguator)
	-- Formats a page title with a disambiguation parenthetical,
	-- i.e. "Example" → "Example (ابهام‌زدایی)".
	checkType('ابهام‌زدایی', 1, page, 'string')
	checkType('ابهام‌زدایی', 2, disambiguator, 'string', true)
	disambiguator = disambiguator or 'ابهام‌زدایی'
	return string.format('%s (%s)', page, disambiguator)
end

--------------------------------------------------------------------------------
-- Format link
--
-- Makes a wikilink from the given link and display values. Links are escaped
-- with colons if necessary, and links to sections are detected and displayed
-- with " § " as a separator rather than the standard MediaWiki "#". Used in
-- the {{format hatnote link}} template.
--------------------------------------------------------------------------------

function p.formatLink(frame)
	local args = getArgs(frame)
	local link = args[1]
	local display = args[2]
	if not link then
		return p.makeWikitextError(
			'پیوندی تعریف نشده‌است',
			'الگو:قالب‌بندی پیوند#خطاها',
			args.category
		)
	end
	return p._formatLink(link, display)
end

function p._formatLink(link, display)
	checkType('_formatLink', 1, link, 'string')
	checkType('_formatLink', 2, display, 'string', true)

	-- Remove the initial colon for links where it was specified manually.
	link = removeInitialColon(link)

	-- Find whether a faux display value has been added with the {{!}} magic
	-- word.
	if not display then
		local prePipe, postPipe = link:match('^(.-)|(.*)$')
		link = prePipe or link
		display = postPipe
	end

	-- Find the display value.
	if not display then
		local page, section = link:match('^(.-)#(.*)$')
		if page then
			display = page .. ' §&amp;nbsp;' .. section
		end
	end

	-- Assemble the link.
	local cat
	if not mw.title.new(link).exists then
		cat = '[[رده:صفحه‌های استفاده‌کننده از سرنویس با پیوند قرمز]]'
	else
		cat = ''
	end
	if display then
		return string.format(
			'[[:%s|%s]]',
			string.gsub(link, '|(.*)$', ''), --display overwrites manual piping
			display
		) .. cat
	else
		return string.format('[[:%s]]', link) .. cat
	end
end

--------------------------------------------------------------------------------
-- Hatnote
--
-- Produces standard hatnote text. Implements the {{hatnote}} template.
--------------------------------------------------------------------------------

function p.hatnote(frame)
	local args = getArgs(frame)
	local s = args[1]
	local options = {}
	if not s then
		return p.makeWikitextError(
			'هیچ متنی تعیین نشده‌است',
			'الگو:سرنویس#خطاها',
			args.category
		)
	end
	options.extraclasses = args.extraclasses
	options.selfref = args.selfref
	return p._hatnote(s, options)
end

function p._hatnote(s, options)
	checkType('_hatnote', 1, s, 'string')
	checkType('_hatnote', 2, options, 'table', true)
	options = options or {}
	local classes = {'hatnote', 'navigation-not-searchable'}
	local extraclasses = options.extraclasses
	local selfref = options.selfref
	if type(extraclasses) == 'string' then
		classes[#classes + 1] = extraclasses
	end
	if selfref then
		classes[#classes + 1] = 'selfref'
	end
	return string.format(
		'&lt;div role="note" class="%s"&gt;%s&lt;/div&gt;',
		table.concat(classes, ' '),
		s
	)
end

return p</text>
      <sha1>mrj6310vwb4rozwetjo99zhh37uya0s</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>عهد و میثاق در دیانت بهائی</title>
    <ns>0</ns>
    <id>234</id>
    <revision>
      <id>794</id>
      <parentid>721</parentid>
      <timestamp>2023-10-22T22:43:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sarah</username>
        <id>1</id>
      </contributor>
      <origin>794</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="26351" sha1="amh56dgs3uybztewbm3lbsd15xnfyce" xml:space="preserve">عهد و میثاق نوعی توافق بین افراد یا گروه‌ها می‌باشد که هردو طرف را با قبول یک سلسله مسئولیت‌های دو جانبه بهم وابسته می‌سازد.&lt;ref&gt;Smith, Peter (2002) ''A Concise Encyclopedia of the Baha'i Faith'', (One World, Oxford) pp. 114 -116&lt;/ref&gt; مفهوم عهد و میثاق در ادیان عبارتی است که به پیمان نمادین بین خدا و پیروان آن دین اشاره می‌کند که بر اساس آن خداوند از بندگان خود انتظاراتی دارد و در عوض آنها از لطف و رحمت&lt;ref&gt;Smith, Peter (2002) ''A Concise Encyclopedia of the Baha'i Faith'', (One World, Oxford) pp. 114&lt;/ref&gt;الهی بهره‌مند می‌گردند.&lt;ref&gt;Hatcher, W.S. ; Martin, J.D. (1998). ''The Baháʼí Faith: The Emerging Global Religion''. San Francisco, CA, USA: Harper and Row, &lt;nowiki&gt;ISBN 0-87743-264-3&lt;/nowiki&gt;. pp. 127-130&lt;/ref&gt; در آئین بهائی دو نوع عهد و میثاق تعریف شده‌است: میثاق عام و میثاق خاص. بر اساس «میثاق عام» خداوند وعده می‌دهد که نوع بشر را تنها نگذارد و هدایتهای خود را مستمراً برای بشر بفرستد. نوع بشر هم به نوبهٔ خود متعهّد می‌شود که تعالیم خداوند را هر زمان که از سوی پیامبر او فرستاده شود اطاعت نماید و به موجب آنها عمل کند. در همین راستا هر پیامبری از پیروان خود می‌خواهد از فرستاده بعدی خداوند پیروی کنند. در «میثاق خاص» هر پیامبری مسئله جانشینی و رهبری را بعد از درگذشت خود مشخص می‌کند و از پیروان خود می‌خواهد از جانشین تعیین شده پیروی کنند.&lt;ref&gt;Momen, Wendi. General Editor. (1989). ''A Basic Baha'i Dictionary'' George Ronald. Oxford) p. 60&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Smith, Peter (2002) ''A Concise Encyclopedia of the Baha'i Faith'', (One World, Oxford) pp. 114&lt;/ref&gt;

در آئین بهائی هدف از میثاق خاص که به آن عهد و میثاق صغیر نیز گفته می‌شود حفظ وحدت جامعه، تداوم جریان هدایت و شرح و توضیح معانی آثار بهائی است.&lt;ref&gt;Smith, Peter (2002) ''A Concise Encyclopedia of the Baha'i Faith'', (One World, Oxford) pp. 114 -116&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Hatcher, W.S. ; Martin, J.D. (1998). ''The Baháʼí Faith: The Emerging Global Religion''. San Francisco, CA, USA: Harper and Row, &lt;nowiki&gt;ISBN 0-87743-264-3&lt;/nowiki&gt;. pp. 127-130&lt;/ref&gt; بر اساس این اصل بنیانگذار آئین بهائی -بهاءالله- با دستورالعمل‌های صریح، روشن و کتبی مسئولیت هدایت و رهبری جامعه را پس از خود به پسر ارشدش، عبدالبهاء، سپرد سپس بنا به وصیت عبدالبهاء در الواح وصایا این مسئولیت به شوقی افندی، نوهٔ عبدالبهاء، و در نهایت همان‌طور که بهاءالله و جانشینانش مشخص کرده بودند به بیت‌العدل اعظم سپرده شد.&lt;ref&gt;Smith, Peter (2002) ''A Concise Encyclopedia of the Baha'i Faith'', (One World, Oxford) pp. 114 -116&lt;/ref&gt; اصل عهد و میثاق از بهائیان می‌خواهد که در هر زمان از مرجعی که برای اداره و هدایت جامعه تعیین شده پیروی کنند و به او وفادار و متعهد بمانند. طبق این اصل نپذیرفتن هر مرجع از سلسله جانشینان بهاءالله معادل عدم پذیرش خود اوست.&lt;ref&gt;Momen, Wendi. General Editor. (1989). ''A Basic Baha'i Dictionary'' George Ronald. Oxford) p. 60&lt;/ref&gt; این اصل انسجام و وحدت جامعه بهائی را حفظ کرده و آنرا از دسته‌بندی و اختلاف محفوظ داشته‌است.&lt;ref&gt;http://www.iranicaonline.org/articles/bahaism-iii&lt;/ref&gt;

= میثاق عام =
بر اساس میثاق عام خداوند وعده می‌دهد که نوع بشر را تنها نگذارد و هدایتش را مستمراً برای بشر بفرستد. نوع بشر هم به نوبهٔ خود متعهّد می‌شود که تعالیم خداوند را هر زمان که از سوی پیامبر او فرستاده شود اطاعت نماید و به موجب آنها عمل کند. در همین راستا هر پیامبری در زمان خود به پیروانش وعدهٔ ظهور پیامبر بعد را می‌دهد و عهد او را از پیروان خود می‌گیرد و از آنها می‌خواهد از او پیروی کنند. به عنوان مثال پیامبرانی چون ابراهیم، موسی، مسیح، محمد، سید علی محمد باب و بهاءالله به ظهور پیام آور یا مظهر ظهور الهیِ بعد از خود خبر داده و پیروانشان را موظف کرده‌اند که دعوت او را پذیرفته و از وی پیروی کنند.&lt;ref&gt;Smith, Peter (2002) ''A Concise Encyclopedia of the Baha'i Faith'', (One World, Oxford) pp. 114&lt;/ref&gt; این اصل را سید علی محمد باب - یکی از دو مظهر الهی در آئین بهائی - به ایجاز در کتاب بیان فارسی اینچنین تشریح می‌کند: «خداوند عالم هیچ نبی را مبعوث نفرموده و هیچ کتابی را نازل نفرموده مگر از کلّ اخذ عهد از ایمان به ظهور بعد و کتاب بعد گرفته زیرا که از برای فیض او تعطیل و حدّی نبوده…»&lt;ref name=":1"&gt;{{Cite journal|last=Momen|first=Moojan|date=2007-09-01|title=Marginality and apostasy in the Baha'i community|url=https://doi.org/10.1016/j.religion.2007.06.008|journal=Religion|volume=37|issue=3|pages=187–209|doi=10.1016/j.religion.2007.06.008|issn=0048-721X}}&lt;/ref&gt; توصیف عهد عام در قرآن (سورهٔ آل عمران، آیات ۸۵–۸۰) بسیار نزدیک و شبیه توصیفی است که در آثار بهائی آمده‌است. قرآن عهد و پیمان را با تداوم هدایت الهی برای نوع بشر از طریق سلسله پیام‌آوران الهی تبیین نموده‌است. &lt;ref name=":1" /&gt;

== مظاهر ظهور ==
اساس تعالیم بهاءالله بر اعتقاد به خالق جهان استوار است. به باور بهائیان شناسائی خداوند اما فراتر از حیطه درک بشر است. تنها راه شناخت او از طریق مربیان الهی (پیامبران) می‌باشد. در طول تاریخ بشر خداوند سلسله‌ای از مربیّان الهی را برای بشر فرستاده‌است که در آثار بهائی مظاهر ظهور الهی نامیده می‌شوند و تعالیم‌شان شالودهٔ پیشرفت تمدّن را در دوره‌های مختلف تاریخ فراهم آورده‌است. از میان این مظاهر ظهور می‌توان به ابراهیم، کریشنا، زرتشت، موسی، بودا، عیسی، محمّد، باب و بهاءالله اشاره کرد. به اعتقاد بهائیان بهاءالله، جدیدترین این پیام‌آوران است. بهاءالله بیان می‌دارد که منشأ تمامی ادیان عالم یکی است و ادیان مختلف، در حقیقت، بخش‌های متوالی یک دین الهی را تشکیل می‌دهند. به گفتهٔ او پیام آوران دیگری هم در آینده ظاهر خواهند شد اما نه قبل از تکمیل هزار سال.&lt;ref&gt;Smith, Peter, (1987) ''the Babi &amp; Baha'i Religions'', (Cambridge University Press). p. 74&lt;/ref&gt;

== تداوم هدایت الهی ==
تداوم هدایت الهی از آموزه‌های اساسی آئین بهائی است. این آموزه یادآور آنست که خداوند به میثاق عام خود وفا می‌کند  و همیشه در یک فرایند تدریجی و تکاملی پیامبرانی با آموزه‌های پیش‌رو و مناسبِ زمان برای بشر می‌فرستد. هر مظهر امر الهی تعالیم الهی را به تناسب با وضعیت زمان و مکانی که در آن ظاهر می‌شود ارائه می‌دهد.&lt;ref&gt;Smith, Peter, (1987) ''the Babi &amp; Baha'i Religions'', (Cambridge University Press). p. 74&lt;/ref&gt;

تفاوت ادیان الهی ناشی از «شرایط زمان» و «ظرفیت معنوی» افراد و جوامعی است که دین در آن ظاهر می‌شود. بشر با بهره‌گیری از هدایت الهی که با ظهور پیاپی ادیان به او می‌رسد، به تدریج تکامل یافته و به حلقه‌های فراگیرترِ وحدت که شامل خانواده، قبیله، دولت‌شهر و اخیراً ملت می‌باشد دست می‌یابد. بر اساس این مفهوم، بهائیان اصالت الهی همه ادیان بزرگ جهان را می‌پذیرند و آنها را مراحل مختلف یک فرایند بزرگ تربیتی می‌دانند که توسط خداوند تعیین شده‌است. بهائیان همچنین معتقدند که بهاءالله جدیدترین مظهر ظهور الهی است و بشر با کمک تعالیم او می‌تواند به سطح بالاتری از وحدت و بلوغ جمعی دست پیدا کند.&lt;ref&gt;Smith, Peter (2002) ''A Concise Encyclopedia of the Baha'i Faith'', (One World, Oxford) pp. 114&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Bahá'í International Community. "The Prosperity of Humankind, §VII". www.bic.org. Bahá'í International Community (3 March 1995).&lt;/ref&gt;

== تحقق نبوّات ==
بهائیان معتقدند که خداوند به عهد خود در میعاد معین وفا کرده و می‌کند. به اعتقاد بهائیان سید علی محمد باب و بهاءالله تحقق نمادین بشارات و وعده‌های ادیان جهان هستند.&lt;ref&gt;Buck, Christopher (2004). "The eschatology of Globalization: The multiple-messiahship of Bahā'u'llāh revisited". In Sharon, Moshe (ed.). Studies in Modern Religions, Religious Movements and the Bábí-Bahá'í Faiths. Boston: Brill. &lt;nowiki&gt;ISBN 90-04-13904-4&lt;/nowiki&gt;. pp. 143–178.&lt;/ref&gt; به اعتقاد آنها بهاءالله همان «پدر جاودانی» که ظهورش توسط اشعیای نبی (اشعیا ۹:۶) در آیین یهود پیش‌بینی شده بود، «روح راستی» یا «تسلی دهنده»، که عیسی مسیح در موعظه وداع (یوحنا ۱۴–۱۷) ظهورش را پیش‌بینی کرده بود، «بهرام شاه»، «ورجاوند»، موعود آیین زرتشتی که متون متاخر پهلوی آمدنش را در روز رستاخیز پیش‌بینی کرده بودند، ظهور و «بازگشت امام حسین» که به اعتقاد شیعیان در روز قیامت واقع می‌شود، «بازگشت دوباره مسیح» در روز قیامت که اهل تسنن به آن معتقدند، ظهور «من یظهره الله» یا همان موعود آئین بابی که سید علی محمد باب بارها در آثارش به ظهور او اشاره کرده بود،&lt;ref&gt;Buck, Christopher (2004). "19. The eschatology of Globalization: The multiple-messiahship of Bahā'u'llāh revisited". In Sharon, Moshe (ed.). Studies in Modern Religions, Religious Movements and the Bábí-Bahá'í Faiths. Boston: Brill &lt;nowiki&gt;ISBN 90-04-13904-4&lt;/nowiki&gt;. pp. 143–178..&lt;/ref&gt; «ظهور ثانی کریشنا» در آئین هندو و «پنجمین بودا» و «آمیتا بها» در آئین بودائی است.&lt;ref&gt;Shoghi Effendi. "''God Passes By'' ". Bahá’í Reference Library. www.bahai.org. Bahá'í World Centre.(p. 94)&lt;/ref&gt;

= میثاق خاص =
میثاق خاص در ادبیات بهائی به عهدی گفته می‌شود که هر پیامبری با پیروان خود می‌بندد و از آنها می‌خواهد تا پس از درگذشتش از جانشینی که او تعیین می‌کند پیروی نمایند. انتصاب پِطرُس (پیتر) به وسیله عیسی، علی ابن ابی طالب بوسیله پیامبر اسلام و عبدالبهاء به وسیلهٔ بهاءالله نمونه‌هایی از این عهد هستند.

بهائیان معتقدند که پیام آور آیین شان- بهاءالله- هدف نهائی همهٔ تعالیمش را وحدت عالم انسانی و تجدید و تقویت قوای روحانی افراد و جوامع و در نتیجه مؤسساتی که امور بشر را در سطوح مختلف اداره می‌کنند، اعلان کرده‌است. او همچنین برای حفظ این وحدت و تحکیم آن در عالم بشری عهد و میثاق خاصی تأسیس نموده و آن را محوری برای پیشبرد این هدف جهانی دانسته‌است.&lt;ref&gt;Momen, Wendi. General Editor. (1989). ''A Basic Baha'i Dictionary'' George Ronald. Oxford) p. 62&lt;/ref&gt; بهاءالله برای تضمین اینکه بعد از درگذشتش و در گذر زمان، جامعهٔ بهائی بتواند به صورت هماهنگ و متحد، هدف دستیابی به وحدت و صلح عمومی را دنبال کند، با دستورالعملهای کتبی و روشن چگونگی تداوم جریان هدایت، مسئلهٔ جانشینی و توضیح آثارش را واضح کرد. به این ترتیب مسئولیت هدایت و رهبری جامعه بهائی پس از بهاءالله به پسر بزرگش عبدالبهاء سپس به شوقی افندی نوهٔ عبدالبهاء و در نهایت به بیت العدل اعظم- عالی‌ترین شورای حاکمهٔ بین‌المللی جامعهٔ بهائی- محول شده‌است. اصل عهد و میثاق از بهائیان می‌خواهد که در هر زمان از مرجعی که برای اداره و هدایت جامعه تعیین شده پیروی کنند و به او وفادار و متعهد بمانند. طبق این اصل نپذیرفتن هر مرجع از سلسله جانشینان بهاءالله معادل عدم پذیرش خود اوست.&lt;ref&gt;Smith, Peter (2002) ''A Concise Encyclopedia of the Baha'i Faith'', (One World, Oxford) pp. 114&lt;/ref&gt;

== اهداف عهد و میثاق ==
جلوگیری از انشعاب و تفرقه در دین و حفظ انسجام و وحدت جامعه بهائی از مهمترین اهداف عهد و میثاق است. بهاءالله در وصیت نامه خود (کتابُ عهدی) بعد از اعلانِ جانشینی عبدالبهاء و تأسیس بنیان میثاق، هدف از دین الهی را ایجاد محبت و اتحاد ذکر می‌کند و به پیروان خود هشدار می‌دهد که آن را سبب اختلاف و دشمنی ننمایند. عهد و میثاق به‌طور خاص از وقوع چنین رویدادی جلوگیری می‌کند. علاوه بر این نقش عهد و میثاق به عنوان تضمین کنندهٔ وحدت جامعهٔ بهائی ارتباط جدایی‌ناپذیری با اتّحاد عالم دارد که هدف نهائی آئین بهائی است. اگر جامعه بهائی خود متحد و هماهنگ نباشد نخواهد توانست به برقراری اتحاد و صلح در جهان کمک کند. عبدالبهاء در این رابطه می‌گوید «بدیهی است که محور وحدت عالم انسانی قوّهٔ میثاق است و بس.»&lt;ref name=":1" /&gt;

شوقی افندی علاوه بر اهداف ذکر شده، توضیح می‌دهد که عهد و میثاق نفوذ و اعتبار آئین بهائی را استمرار می‌بخشد، اصالتش را تضمین می‌کند و توسعه و بسطش را تقویت می‌کند. وی همچنین اضافه می‌کند که عهد و میثاق قوای روحانیِ منبعث از ظهور آئین بهائی را پس از درگذشت مؤسس آن (بهاءالله) در مجاری صحیح کانالیزه می‌کند و هم‌آهنگی و تداوم آن را محفوظ می‌دارد.&lt;ref name=":1" /&gt;

== اسناد عهد و میثاق ==
بهاءالله به‌طور رسمی و مشخص در وصیتنامه خود (کتابُ عهدی) که به دست خط خود نوشته بود با یادآوری آیه‌ای از کتاب اقدس در مورد جانشینی پسر ارشدش عبدالبهاء از بهائیان می‌خواهد که بعد از درگذشتش از او پیروی کنند.

وی پیش از این نیز در آثار دیگری مانند «سورة الغصن» که در دوران تبعیدش در ادرنه یا «لوح ارض باء» که در زندان عکا نوشته بود به مقام عبدالبهاء اشاره کرده بود.&lt;ref&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=Taherzadeh, Adib (1976).The Revelation of Bahaullah (English). G. Ronald. p. 240}}&lt;/ref&gt; بهاءالله در این اسناد به عبدالبهاء اختیارات کامل و انحصاری داده که آثار، تعالیم و احکام وی را تشریح و تبیین (روشن‌سازی) نماید و امور محل ابهام و اختلاف را برای بهائیان روشن نماید. همچنین این اسناد با صراحت کامل بیان می‌دارد که عبدالبهاء را باید به عنوان نمونه کامل تحقق تعالیم بهائی شناخت.&lt;ref&gt;Hatcher, W.S. ; Martin, J.D. (1998). ''The Baháʼí Faith: The Emerging Global Religion.'' San Francisco, CA, USA: Harper and Row, &lt;nowiki&gt;ISBN 0-87743-264-3&lt;/nowiki&gt;. p.50&lt;/ref&gt;

مسئولیت رهبری جامعه و شرح و توضیح معنای آثار بهائی بعد از درگذشت عبدالبهاء بنا به وصیت او در الواح وصایا به نوه ارشدش شوقی افندی رسید. عبدالبهاء در این سند همچنین بر تشکیل بیت العدل اعظم که به عنوان بالاترین نهاد قانون‌گذاری در آثار بهاءالله آمده‌است تأکید و نحوه انتخاب آن را توسط محافل ملی تشریح می‌نماید. شوقی افندی الواح وصایا را به عنوان سندی برای تشکیل نظم اداری آئین بهائی معرفی می‌کند.&lt;ref&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=Smith, Peter (2008). An Introduction to the Baha'i Faith. Cambridge University Press. ISBN 0-521-86251-5. p. 70}}&lt;/ref&gt; بعد از درگذشت عبدالبهاء بسیاری از جزئیات این نظم اداری توسط شوقی افندی تشریح و تبیین شد و به مرحله اجرا درآمد.&lt;ref&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=Smith, Peter (2000). A Concise Encyclopedia of the Bahá'í Faith. Oxford, UK: Oneworld Publications. pp. 175–177}}&lt;/ref&gt;

=== کتابُ عهدی ===
کتاب عهدی (به معنی کتاب عهد من) وصیتنامهٔ بهاءالله است. وی این وصیت نامه را به خط خود نگاشت و در آخرین روزهای سال ۱۲۷۱ شمسی به عبدالبهاء داد. صبح روز نهم از وفات بهاءالله، «کتابُ عهدی» بین نُه شاهد که از میان اصحاب و خانواده بهاءالله انتخاب شده بودند خوانده شد، و عصر همان روز این اثر در جمع بزرگتری در روضه مبارکه مجدداً خوانده شد.&lt;ref&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=Taherzadeh, Adib (1992). The Covenant of Baha'u'llah. Oxford. UK. G.Ronald. p. 440}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;''"Unsealing the Choice Wine at the Family Reunion"(PDF)''{{یادکرد کتاب|عنوان=Covenant of Baha'u'llah|زبان=English}}&lt;/ref&gt;در «کتابُ عهدی» بهاءالله با اشاره به آیه کتاب اقدس در مورد جانشینی خود، مشخص می‌کند که مقصود از آن آیه عبدالبهاء است.&lt;ref&gt;Smith, Peter (2002) ''A Concise Encyclopedia of the Baha'i Faith'', (One World, Oxford) p. 44.&lt;/ref&gt; در این سند بهاءالله به صراحت کامل عبدالبهاء را به جانشینی خود منصوب داشته و به پیروان وصیت می‌کند از او پیروی کنند.&lt;ref&gt;Smith, Peter (2002) ''A Concise Encyclopedia of the Baha'i Faith'', (One World, Oxford) pp. 114&lt;/ref&gt; بهاءالله در این اثر هدف خود را از نزول آیات ایجاد صلح و آرامش در بین مردمان اعلام کرده و نزاع و جدال را نهی می‌کند و پیروانش را نصیحت می‌کند که دیانت خدا را علت نفاق و دشمنی نکنند.&lt;ref&gt;Smith, Peter (2002) ''A Concise Encyclopedia of the Baha'i Faith'', (One World, Oxford) pp. 115&lt;/ref&gt; میثاقی که در این کتاب تأسیس شده به‌طور خاص از اختلاف جلوگیری می‌کند.

=== سورهٔ غصن ===
این لوح از قلم بهاءالله در ادرنه صادر شد. شوقی افندی در کتاب قرن بدیع&lt;ref&gt;Shoghi Effendi. "''God Passes By'' ". Bahá’í Reference Library. www.bahai.org. Bahá'í World Centre.(p. 177)&lt;/ref&gt; در فصل وقایع ادرنه می‌نویسد که در همان اوقات بود که بهاءالله در سورهٔ غصن مقام عبدالبهاء را مشخص نموده وی را مرکز میثاق خود و فردی که آثار او را برای آیندگان ابهام زدائی کند منصوب کرد؛ و مؤمنین خود را به پیروی از عبدالبهاء دعوت نمود و از او با عناوینی چون «غصن القدس»، «غصن الأمر»، «ودیعة الله»، «فضل الاعظم» و «نعمة الاتم» یاد نموده‌است. این مقام قابل توجه بعداّ در کتاب اقدس و کتاب عهدی تأیید شد و مورد تأکید قرار گرفت.&lt;ref&gt;عبدالحمید اشراق خاوری. گنج شایگان صص - ۱۰۷–۱۰۸&lt;/ref&gt;

=== کتاب اقدس ===
کتاب اقدس کتاب احکام آئین بهائی و از مهمترین آثار بهاءالله محسوب می‌شود. در این کتاب بهاءالله، پسر خود عبدالبهاء را به عنوان جانشین، مفسر و مُبَیّن آثار خود تعیین می‌کند. وی همچنین اصول نظم اداری بهائی را با تعیین هرمی از انجمن‌هایی که توسط بهائیان انتخاب می‌شوند و در راس آنها بیت العدل اعظم قرار دارد تعریف می‌کند.&lt;ref&gt;AQDAS – Encyclopaedia Iranica (iranicaonline.org)&lt;/ref&gt; به عقیده شوقی افندی، کتاب اقدس «منشور نظم نوین جهانی» بهاءالله است.&lt;ref&gt;Smith, Peter (2008) An Introduction to the Baha'i Faith. Cambridge, NY: Cambridge University Press. pp. 158 - 159&lt;/ref&gt;

=== لوح ارض باء ===
بهاءالله لوح ارض باء را به مناسبت سفر عبدالبهاء به بیروت نوشت. او در این لوح عبدالبهاء را مورد ستایش قرار می‌دهد و مقام او را تشریح می‌کند.&lt;ref&gt;Taherzadeh, Adib. (1976). Revelation of Baha'u'llah. Oxford, Uk. G. Ronald. p. 240&lt;/ref&gt;

=== الواح وصایا ===
الواح وصایا وصیت نامه عبدالبهاء، مبین آثار دین بهائی می‌باشد. این اثر شامل ۳ لوح است، که در آن وظایف ایادیان امرالله و همچنین مقام ولایت امری مشخص گردیده‌است. در این الواح عبدالبهاء، شوقی افندی را به عنوان جانشین خویش در مقام ولی امرالله اعلام می‌کند و نظامی برای انتخابات بیت العدل اعظم، موسسه‌ای که بهاءالله تشکیل آن را تعیین کرده بود، مشخص می‌نماید. الواح وصایا نخستین بار به صورت عمومی در ۳ ژانویه ۱۹۲۲، یک ماه بعد از درگذشت عبدالبهاء خوانده شد.&lt;ref&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=Smith, Peter (2008). An Introduction to the Baha'i Faith. Cambridge; New York: Cambridge University Press. pp. 158 – 159. ISBN 978-0-521-86251-6}}&lt;/ref&gt;

== مرکز میثاق ==
عبدالبهاء در آئین بهائی با عنوان «مرکز میثاق» شناخته می‌شود. میراث عبدالبهاء برای دیانت بهائی دارای زوایای گوناگونی است. وی پس از درگذشت بهاءالله، پیروان آئین بهائی را در دوره ای بسیار دشوار رهبری نمود. جنبشهای مذهبی معمولاً پس از درگذشت پیامبر و بنیانگذار آئین خود به چالش کشیده شده و با خطر انشعاب و دوری از آموزه‌های اصولی خود روبرو می‌شوند. در این زمینه، عبدالبهاء علیرغم تهدیدات بسیار جدی از جانب برادر ناتنی خود (میرزا محمد علی)، توانست اتحاد این آیین و اصول بنیادین آن را حفظ نماید و از به‌وجود آمدن انشعاب و شکافهای عقیدتی در آن جلوگیری کند.&lt;ref&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=Smith, Peter (2008). An Introduction to the Baha'i Faith. Cambridge; New York: Cambridge University Press. p. 46. ISBN 978-0-521-86251-6}}&lt;/ref&gt;

= منابع =
{{پانویس|۲}}</text>
      <sha1>amh56dgs3uybztewbm3lbsd15xnfyce</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>کاربر:Sarah/Sandbox</title>
    <ns>2</ns>
    <id>235</id>
    <revision>
      <id>824</id>
      <parentid>730</parentid>
      <timestamp>2025-08-14T00:20:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Brettz9</username>
        <id>11</id>
      </contributor>
      <minor/>
      <comment>Brettz9 صفحهٔ [[کاربر:David/Sandbox]] را به [[کاربر:Sarah/Sandbox]] منتقل کرد: صفحه در ضمن تغییر نام کاربر «[[Special:CentralAuth/David|David]]» به «[[Special:CentralAuth/Sarah|Sarah]]» به طور خودکار منتقل شد</comment>
      <origin>730</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="167" sha1="54fu2dbhbeoyxz6cy0tjhyflf4gzpot" xml:space="preserve">{{#seo:
|title=Your page title
|title_mode=append
|keywords=these,are,your,keywords
|description=Your meta description
|image=Uploaded_file.png
|image_alt=Wiki Logo
}}</text>
      <sha1>54fu2dbhbeoyxz6cy0tjhyflf4gzpot</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>مدیاویکی:Chameleon.css</title>
    <ns>8</ns>
    <id>236</id>
    <revision>
      <id>815</id>
      <parentid>814</parentid>
      <timestamp>2025-05-11T17:09:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sarah</username>
        <id>1</id>
      </contributor>
      <origin>815</origin>
      <model>css</model>
      <format>text/css</format>
      <text bytes="10369" sha1="9yj3tr1kob22olvfeujvghqnm0sdome" xml:space="preserve">body {
    background: #eaecf0;
    font-family: 'Segoe UI','Segoe UI Emoji','Segoe UI Symbol','Lato','Liberation Sans','Noto Sans','Helvetica Neue','Helvetica',sans-serif;
}
a {
    color: #0645ad;
}
/* Show only Persian labels */
a.mw-wiki-title:not(.persian),
div.nav-menu-label:not(.persian) {
    display: none;
}
/* Hide the menu unless page is too narrow, hide logo instead */
.navbar-nav.right &gt; .nav-item.dropdown {
    display: none;
}
.navbar-nav.right &gt; .nav-item.p-tb-dropdown {
    display: none;
}
/* General small-screen rules */
@media (max-width: 767px) {
    /* Navbar dropdown visibility */
    .navbar-nav.right &gt; .nav-item.dropdown {
        display: block;
    }

    .navbar-nav.right &gt; .nav-item.dropdown.p-wikibase-otherprojects-dropdown {
        display: none;
    }

    /* Hide logo and other projects */
    .p-logo,
    .p-wikibase-otherprojects {
        display: none;
    }
    /* Toggle p-tb-dropdown visibility */
    .navbar-nav.right &gt; .nav-item.p-tb-dropdown {
        display: block;
    }

    /* Adjust navbar link padding */
    .navbar-expand .navbar-nav .nav-link,
    .p-navbar.not-collapsible .navbar-nav .nav-link,
    .navbar-expand .navbar-nav .p-navbar .navbar-tool &gt; a,
    .p-navbar .navbar-expand .navbar-nav .navbar-tool &gt; a,
    .p-navbar.not-collapsible .navbar-nav .p-navbar .navbar-tool &gt; a,
    .p-navbar .p-navbar.not-collapsible .navbar-nav .navbar-tool &gt; a {
        padding-right: 0.5rem;
        padding-left: 0.5rem;
    }

    /* Remove margin-left from enhanced recent changes */
    .client-js .mw-changeslist ul,
    .client-js .mw-changeslist table.mw-enhanced-rc {
        margin-left: 0 !important;
    }
}
/* Make navbar normal */
.navbar, .p-navbar {
    padding: 0;
}
/* Allow toolbox items to wrap properly */
.navbar-nav .nav-link {
    white-space: normal !important;
    overflow-wrap: break-word;
    word-break: break-word;
}
/* Adjust rtl */
.rtl .dropdown-menu {
    right: inherit !important;
    transform: translate3d(140px, 47px, 0px) !important;
}
@media (min-width: 679px) and (max-width: 766px) {
	.rtl .dropdown-menu {
		transform: translate3d(135px,48px,0px) !important;
	}
}
@media (max-width: 678px) {
	.rtl .dropdown-menu {
		transform: translate3d(-4px,97px,0px) !important;
	}
}
/* Search bar */
.p-search {
    width: 100%;
    order: 1;
}
.logo-wrapper {
    min-width: 0em !important;
}
#p-logo-text a {
    padding: 0em 0.7em;
    color: #000000;
    font-family: 'Linux Libertine','Times New Roman','Liberation Serif','Nimbus Roman','Noto Serif','Times',serif;
    font-variant: small-caps;
    font-size: 1.85em;
    white-space: nowrap;
}
.p-navbar.not-collapsible.py-0.flex-wrap &gt; .navbar-nav {
	align-items: center;
	flex-direction: row;
}
.p-navbar.not-collapsible &gt; .navbar-nav {
	align-items: unset;
	flex-direction: column;
}
.mt-4, .p-navbar .navbar-nav.right, .my-4 {
    margin-top: 0rem !important;
}
.p-navbar .navbar-nav .navbar-tools {
    padding-left: 0.5rem;
    padding-right: 0.5rem;
}
.sidebar-item .nav-link:before {
    display: none;
}
.mw-body {
    box-shadow: 4px 3px 7px 3px rgb(0 0 0 / 10%);
    border: solid #eaecf0;
    border-width: 1px 1px 0.2em;
    background: #ffffff;
    padding: 0em 2em 1em;
    margin-bottom: 0;
    overflow: auto;
    overflow-wrap: break-word;
}
h1, h2, h3, h4, h5, h6, .h1, .h2, .h3, .h4, .h5, .h6 {
	font-weight: normal;
    font-family: 'Linux Libertine','Times New Roman','Liberation Serif','Nimbus Roman','Noto Serif','Times',serif;
    line-height: 1.125;
    margin-top: 0rem !important;
}
h1, .h1 {
    font-size: 2em;
}
.mw-body .firstHeading {
    border-bottom: solid 1px #c8ccd1;
}
#searchGoButton, #mw-searchButton {
    position: absolute;
    top: 0;
    margin: 0;
    padding: 0;
    left: 0.1em;
    width: 2.5em;
    height: 2.8em;
    text-indent: -99999px;
    border: 0;
    background-color: transparent;
    background-repeat: no-repeat;
    background-image: url(/skins/Timeless/resources/images/search-ltr.svg?402b1);
    background-position: center 40%;
    box-shadow: none;
}
.sidebar-item {
    background: #f8f9fa;
    border: solid #eaecf0;
    border-width: 1px 1px 0.2em;
    margin: 0em 0 1em 0 !important;
    box-shadow: 0 1px 7px 1px rgb(0 0 0 / 10%) !important;
    padding: 1em;
    line-height: 1.125;
    overflow-wrap: break-word;
    font-size: 0.95em;
}
.nav-menu-label {
    font-weight: normal;
    font-size: 1em;
    margin: 0.75em 0.3em 0.75em 0.3em;
    padding-bottom: 0.15em;
    border-bottom: solid 2px #c8ccd1;
}
.navbar-brand {
	margin-left: 1rem;
    margin-right: 0rem;
}
.nav-item {
	margin-left: 6px
}
.navbar-tools.navbar-nav a:before {
    margin-right: 0 !important;
}
/* Make sidebar menu items a darker blue */
.sidebar-item.sidebar-menu.col a {
    color: #355b83;
}
.mw-list-item {
	margin-left: 6px;
}
.echo-icons &gt; * + * {
    margin-left: 0 !important;
}
.bahai-tools {
    gap: 8px;
}
/* Don't display some stuff on the main page */
body.page-Main_Page #tools-and-categories,
body.page-Main_Page h1.firstHeading,
body.page-Main_Page #catlinks {
    display: none !important;
}
.mpwelcome {
	font-size:230%;
	line-height:130%;
	border:none;
	margin:0 1.5rem;
	color:#000;
	font-family:'hoefler text','times new roman', serif;
	font-variant: small-caps;
	white-space:nowrap
}
@media (max-width: 768px) {
    .mpwelcome {
    	white-space:unset;
    }
}
.infobox {
    background: #f8f9fa;
    border-collapse: unset;
    max-width: 32%;
}
@media (max-width: 768px) {
    .infobox {
    	max-width: unset;
        width: 100% !important; /* Full width on smaller screens */
    }
}
.infobox.sisterproject {
	max-width: 65% !important;
}
@media (max-width: 768px) {
    .infobox.sisterproject {
    	float: none;
    }
}
.row {
    flex-wrap: inherit;
}
.navbar-tools.echo-icons {
    gap: 8px;
    margin-right: 6px;
}
.p-navbar {
    background-color: transparent;
    padding: 0em;
}
.page-tools-toflat {
    flex-direction: column;
    /* background-color: transparent !important; */
}
.navbar-nav:not(.right) {
    flex-grow: 1;
}
.sidebar {
    padding-right: 1em;
    box-sizing: border-box;
    justify-content: space-between;
    width: 14em;
    flex: 0 0 14em;
}
.p-navbar .navbar-brand img {
    max-width: 200px;
    width: 100%;
    object-fit: contain;
}
.sidebar .nav-link, .sidebar .p-navbar .navbar-tool &gt; a {
    padding: 0.25em 0 !important;
}
.mw-redirectedfrom {
    display: block;
    font-size: 84%;
    line-height: 1.2em;
    margin: -8px 0px 1.4em 2em;
    color: #54595d;
}
.header-wrapper nav.p-navbar {
    max-width: 115em;
    width: 100%;
    margin: auto;
    background: #ffffff;
}

.header-wrapper {
    margin-bottom: 12px;
    background: #ffffff;
    color: #000000;
    min-height: 3.125em;
}

#searchInput {
	border-top-left-radius: 0;
    border-bottom-left-radius: 0;
}
.searchButton, .mw-searchButton {
    position: absolute;
    top: 0;
    margin: 0;
    padding: 0;
    right: 1.5em;
    width: 2.5em;
    height: 2.5em;
    text-indent: -99999px;
    border: 0;
    background-color: transparent;
    background-repeat: no-repeat;
    background-image: url(/skins/Timeless/resources/images/search-ltr.svg?402b1);
    background-position: center 40%;
    box-shadow: none;
}
.navbar-tools.navbar-nav a:before {
    color: #ababab;
}

.navbar-tool a {
    color: #000 !important;
}
.navbar-tool.mw-list-item a:before, a.navbar-more-tools:before {
    color: #385b82 !important;
}

.sidebar-wrapper{
	max-width:115em;
	width:100%;
	margin:auto;
	padding:0;
}
/* Hide in other projects that link to nothing */
.navbar-nav.right &gt; .nav-item.p-wikibase-otherprojects-dropdown {
    display: none;
}
.sidebar-item.sidebar-menu.col &gt; .nav-item.p-wikibase-otherprojects-dropdown {
    display: none;
}
.sidebar-item.sidebar-menu.col &gt; .nav-item.dropdown.p-wikibase-otherprojects-dropdown {
    display: block;
}
.dropdown-menu.p-wikibase-otherprojects.show {
    transform: translate3d(-113px,157px, 0px) !important;
}
content{
	margin: 0;
}

.logo-wrapper {
    min-width: 10.4em;
}

.footer {
    border-top: solid 1px #54595d;
    box-shadow: inset 0 7px 2px -4px rgb(0 0 0 / 10%);
    color: #ffffff;
    background: #72777d;
}
.footer-wrapper {
    padding: 0.7em 0;
    max-width:115em;
	width:100%;
	margin:auto;
}
.footer a {
    color: #dbeaff;
    font-size: 16px;
}
.wiki-content {
    padding-bottom: 15px;
}

.tools-and-categories .p-navbar{
    box-shadow: 4px 3px 7px 3px rgb(0 0 0 / 10%);
    border: solid #eaecf0;
    border-width: 1px 1px 0.2em;
    background: #ffffff;
    margin-top: 14px;
    padding: 6px 14px;
}

.tools-and-categories .categories .mw-normal-catlinks [title="Special:Categories"]:first-child:before {
    content:'';
    font-family: "Font Awesome 5 Free";
    font-weight: 900;
    margin-right: 0.5rem;
    display: inline-block;
    text-decoration: none;
}
.categories {
    margin-left: 10px;
}
.catlinks {
	margin-top: 0;
	margin: 0.5em;
    border: 0px;
    background-color: transparent;
    font-size: larger;
}
.catlinks &gt; .mw-hidden-catlinks {
	margin-top: 10px;
    font-style: italic;
}
.navbar-nav.right {
    margin-left: 0 !important;
}
.suggestions-special, .suggestions-result {
    padding: 10px 30px  !important;
}
.bahai-search {
    padding-left: 16px !important;
}
.flexlayout {
	display:flex;
	flex-direction:row;
	clear:both;
}
.flexequal &gt; .flexcol {
	flex-basis:0%;
}
.flexcol {
	flex-grow:1;
}
.flexcol+.flexcol {
	margin-left:1em;
}
@media (max-width: 1180px) {
	#mp-topbanner .flexlayout {
		flex-wrap:wrap;
	}
}
@media (max-width: 930px) {
	.flexlayout {
		flex-direction:column;
	}
	.flexcol+.flexcol {
		margin-left:unset;
	}
}
@media (min-width: 320px) and (max-width: 767px) {
   .bahai-search {
    padding: 0 !important;
   }
    .navbar-tool  .user-name {
        display: none;
    }
    .header-wrapper {
        padding-bottom: 6px;
    }
    .navbar, .p-navbar {
        padding: 0;
    }
    .flex-fill.wiki-content.container-fluid {
        padding: 0 !important;
    }
    .sidebar {
        display: none !important;
    }
    .bahai-search {
        margin-top: 14px;
    }
  }
  
.sidebar-heading{
	margin: 1em 0 0.5em !important;
	font-weight: normal;
	font-size: 1em;
	padding-bottom: 0.15em;
	border-bottom: solid 2px #c8ccd1;
}
.sidebar-subitem{
	font-size: 0.95em;
	margin: 0;
	padding: 0.25em 0;
}</text>
      <sha1>9yj3tr1kob22olvfeujvghqnm0sdome</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>مدیاویکی:Common.js</title>
    <ns>8</ns>
    <id>238</id>
    <revision>
      <id>760</id>
      <timestamp>2023-10-19T00:46:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sarah</username>
        <id>1</id>
      </contributor>
      <comment>صفحه‌ای تازه حاوی «/* Any JavaScript here will be loaded for all users on every page load. */  var catlinksElement = document.querySelector('.catlinks-allhidden'); var navElement = document.querySelector('nav.p-navbar.not-collapsible.small.mb-2'); var sidebarElement = document.querySelector('.sidebar-item.sidebar-menu-translations.col'); var interlanguageElement = document.querySelector('.interlanguage-link');  if (catlinksElement &amp;&amp; navElement) {     na...» ایجاد کرد</comment>
      <origin>760</origin>
      <model>javascript</model>
      <format>text/javascript</format>
      <text bytes="578" sha1="m6leii3hmk6ydwb8in69k4epfst04el" xml:space="preserve">/* Any JavaScript here will be loaded for all users on every page load. */

var catlinksElement = document.querySelector('.catlinks-allhidden');
var navElement = document.querySelector('nav.p-navbar.not-collapsible.small.mb-2');
var sidebarElement = document.querySelector('.sidebar-item.sidebar-menu-translations.col');
var interlanguageElement = document.querySelector('.interlanguage-link');

if (catlinksElement &amp;&amp; navElement) {
    navElement.parentNode.removeChild(navElement);
}

if (!interlanguageElement &amp;&amp; sidebarElement) {
    sidebarElement.style.display = 'none';
}</text>
      <sha1>m6leii3hmk6ydwb8in69k4epfst04el</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>مدیاویکی:Learnmore-menu</title>
    <ns>8</ns>
    <id>239</id>
    <revision>
      <id>765</id>
      <parentid>761</parentid>
      <timestamp>2023-10-19T01:12:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sarah</username>
        <id>1</id>
      </contributor>
      <origin>765</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="92" sha1="d9hw140aqpdud46dwovr21snoi8wtpq" xml:space="preserve">* آئین بهائی
* بهاءالله
* عبدالبهاء
* آموزه های بهایی</text>
      <sha1>d9hw140aqpdud46dwovr21snoi8wtpq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>مدیاویکی:Sidebar</title>
    <ns>8</ns>
    <id>240</id>
    <revision>
      <id>766</id>
      <parentid>764</parentid>
      <timestamp>2023-10-19T01:23:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sarah</username>
        <id>1</id>
      </contributor>
      <origin>766</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="99" sha1="hljeh50l7dz352pv48djtstue8l4b9w" xml:space="preserve">* منو
** recentchanges-url|recentchanges
** randompage-url|randompage
** helppage|help-mediawiki</text>
      <sha1>hljeh50l7dz352pv48djtstue8l4b9w</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>کاربر:Sarah/Sandbox1</title>
    <ns>2</ns>
    <id>241</id>
    <revision>
      <id>820</id>
      <parentid>779</parentid>
      <timestamp>2025-08-13T13:08:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Brettz9</username>
        <id>11</id>
      </contributor>
      <minor/>
      <comment>Brettz9 صفحهٔ [[کاربر:David/Sandbox1]] را به [[کاربر:Sarah/Sandbox1]] منتقل کرد: صفحه در ضمن تغییر نام کاربر «[[Special:CentralAuth/David|David]]» به «[[Special:CentralAuth/Sarah|Sarah]]» به طور خودکار منتقل شد</comment>
      <origin>779</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1935" sha1="ddcfx4ci8963p2ldt7e4r3np1e1fen9" xml:space="preserve">&lt;!--       BANNER ACROSS TOP          --&gt;
{| id="mp-topbanner" style="width:100%; background:#fcfcfc; margin-top:1.2em; border:0px solid #ccc;"
| style="width:56%; color:#000;" |
&lt;!------- Header -------&gt;
{| id="BKMainPageNav" style="width: 58%; border: 1px solid #8888aa; color: #000; border-right-width:4px; border-bottom-width:4px; vertical-align: top; background-repeat: no-repeat; background-position: 0% 20%; background-color: #ffffff; width: 100%;" 
|
&lt;div class="flexlayout" style="align-items:center; justify-content:center; padding:.5rem"&gt;&lt;div class="flexcol"&gt;
&lt;div style="margin: 16px; text-align: center"&gt;
&lt;div class="mpwelcome"&gt;به بهائی‌پدیا، دانشنامه‌ی '''[[آئین بهائی|آئین بهائی]]''' خوش آمدید.&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;&lt;div class="flexcol" style="vertical-align:middle"&gt;
* [[آئین_بهائی|آئین بهائی]]
* [[آموزه_های_بهایی|آموزه‌های آئین بهائی]]
* [[عهد و میثاق در دیانت بهائی]]
* [[احکام_بهائی|احکام بهائی]]
* [[ازدواج_بهائی|ازدواج بهائی]]
* [[سید_علی‌محمد_باب|سید‌علی‌محمد باب]]
*‌ [[بابیت|بابیت]]
* [[من_یظهره_الله|من یظهره‌ الله]]
* [[آثار_سید_علی‌محمد_باب|آثار سید علی‌محمد باب]]
*‌ [[بهاءالله]]
* [[عبدالبهاء]]
* [[سفرهای عبدالبهاء به غرب]]
* [[شوقی_افندی|شوقی افندی]]
*‌ [[ایادی_امرالله|ایادی امرالله]]
* [[بیت_العدل_اعظم|بیت العدل اعظم]]
* [[نظم_اداری|نظم اداری آئین بهائی]]
* [[کتاب_اقدس|کتاب اقدس]]
* [[کتاب عهدی]]
* [[کتاب ایقان]]
* [[آرامگاه_بهاءالله|آرامگاه‌ بهاءالله]]
&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;
|}
|}
[[de:]] 
[[en:]] 
[[fr:]] 
[[pt:]] 
[[ru:]] 
[[vi:]] 
[[zh:]]</text>
      <sha1>ddcfx4ci8963p2ldt7e4r3np1e1fen9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>مدیاویکی:Searchsuggest-search</title>
    <ns>8</ns>
    <id>242</id>
    <revision>
      <id>781</id>
      <timestamp>2023-10-22T20:23:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sarah</username>
        <id>1</id>
      </contributor>
      <comment>صفحه‌ای تازه حاوی «جستجو» ایجاد کرد</comment>
      <origin>781</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10" sha1="3piog3sxt6jvd0c6p92xr7ck4g1jwx7" xml:space="preserve">جستجو</text>
      <sha1>3piog3sxt6jvd0c6p92xr7ck4g1jwx7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>الگو:پانویس</title>
    <ns>10</ns>
    <id>243</id>
    <revision>
      <id>791</id>
      <timestamp>2023-10-22T22:40:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sarah</username>
        <id>1</id>
      </contributor>
      <comment>صفحه‌ای تازه حاوی «&lt;templatestyles src="پانویس/styles.css" /&gt;&lt;div class="reflist &lt;!-- --&gt;{{#اگر:{{{1|}}}{{{colwidth|{{{عرض|}}}}}}|reflist-columns references-column-width}} &lt;!-- --&gt;{{#گزینه:{{{liststyle|{{{سبک فهرست|{{{group|{{{گروه|}}}}}}}}}}}}|upper-alpha|upper-roman|lower-alpha|lower-greek|lower-roman|persian-alpha=reflist-{{{liststyle|{{{سبک فهرست|{{{group|{{{گروه}}}}}}}}}}}}}} &lt;!-- --&gt;{{#اگر:{{{1|}}}|{{#ا...» ایجاد کرد</comment>
      <origin>791</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1817" sha1="rmuet7jbuf2gycu4p7xlemesk4z45p1" xml:space="preserve">&lt;templatestyles src="پانویس/styles.css" /&gt;&lt;div class="reflist &lt;!--
--&gt;{{#اگر:{{{1|}}}{{{colwidth|{{{عرض|}}}}}}|reflist-columns references-column-width}} &lt;!--
--&gt;{{#گزینه:{{{liststyle|{{{سبک فهرست|{{{group|{{{گروه|}}}}}}}}}}}}|upper-alpha|upper-roman|lower-alpha|lower-greek|lower-roman|persian-alpha=reflist-{{{liststyle|{{{سبک فهرست|{{{group|{{{گروه}}}}}}}}}}}}}} &lt;!--
--&gt;{{#اگر:{{{1|}}}|{{#اگرخطا:{{#اگرحساب: {{آرایش‌عدد:{{{1|1}}}|R}} &gt; 1 }}||{{#گزینه:{{آرایش‌عدد:{{{1|}}}|R}}|1=|2=reflist-columns-2|#پیش‌فرض=reflist-columns-3}} }}}} &lt;!--
--&gt;{{#اگر:{{yesno|{{{چپ‌چین|}}}}}|mw-content-ltr" dir="ltr|}}" &lt;!-- پایان کلاس‌بندی
--&gt;{{#اگر: {{{1|}}}&lt;!-- آغاز سبک‌بندی--&gt;
    | {{#اگرخطا: {{#اگرحساب: {{آرایش‌عدد:{{{1|1}}}|R}} &gt; 1 }} |style="column-width: {{formatnumber|{{{1|}}}|R}};}}
    | {{#اگر: {{{colwidth|{{{عرض|}}}}}}|style="column-width: {{formatnumber|{{{colwidth}}}|R}};}}
    }} {{#اگر:{{yesno|{{{چپ‌چین|}}}}}|margin-left: 2px;|}}"&gt;
{{#برچسب:references|{{{refs|{{{پانویس‌ها|}}}}}}|group={{{group|{{{گروه|}}}}}}|responsive={{#اگر:{{{1|}}}{{{colwidth|{{{عرض|}}}}}}|0|1}}}}&lt;/div&gt;{{#درخواست:Check for unknown parameters|check|unknown={{main other|[[رده:صفحه‌هایی که از پانویس با پارامترهای نامعلوم استفاده می‌کنند|_VALUE_{{نام‌صفحه}}]]}}|preview=این صفحه از [[الگو:پانویس]] با پارامتر نامعلوم «_VALUE_» استفاده می‌کند|ignoreblank=y| 1 | colwidth | group | liststyle | refs | پانویس‌ها | چپ‌چین | سبک فهرست | عرض | گروه}}&lt;noinclude&gt;
{{توضیحات}}
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>rmuet7jbuf2gycu4p7xlemesk4z45p1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>الگو:پانویس/styles.css</title>
    <ns>10</ns>
    <id>244</id>
    <revision>
      <id>792</id>
      <timestamp>2023-10-22T22:41:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sarah</username>
        <id>1</id>
      </contributor>
      <comment>صفحه‌ای تازه حاوی «/* can we remove the font size declarations? .references gets a font-size in  * common.css that is always 90, and there is nothing else in reflist out in  * the wild. May affect column sizes.  */ .reflist { 	font-size: 90%;            /* Default font-size */ 	margin-bottom: 0.5em; 	list-style-type: decimal; }  .reflist .references { 	font-size: 100%;           /* Reset font-size when nested in div.reflist */ 	margin-bottom: 0;...» ایجاد کرد</comment>
      <origin>792</origin>
      <model>sanitized-css</model>
      <format>text/css</format>
      <text bytes="1384" sha1="bfuqnn98y1f9mo9eon94klp6o6zw4f0" xml:space="preserve">/* can we remove the font size declarations? .references gets a font-size in
 * common.css that is always 90, and there is nothing else in reflist out in
 * the wild. May affect column sizes.
 */
.reflist {
	font-size: 90%;            /* Default font-size */
	margin-bottom: 0.5em;
	list-style-type: decimal;
}

.reflist .references {
	font-size: 100%;           /* Reset font-size when nested in div.reflist */
	margin-bottom: 0;          /* Avoid double margin when nested in div.reflist */
	list-style-type: inherit;  /* Enable custom list style types */
}

/* columns-2 and columns-3 are legacy for "2 or more" column view from when the
 * template was implemented with column-count.
 */
.reflist-columns-2 {
	column-width: 30em;
}

.reflist-columns-3 {
	column-width: 25em;
}

/* Reset top margin for lists embedded in columns */
.reflist-columns {
	margin-top: 0.3em;
}

.reflist-columns ol {
	margin-top: 0;
}

/* Avoid elements breaking between columns */
.reflist-columns li {
	page-break-inside: avoid; /* Removed from CSS in favor of break-inside c. 2020 */
	break-inside: avoid-column;
}

.reflist-upper-alpha {
	list-style-type: upper-alpha;
}

.reflist-upper-roman {
	list-style-type: upper-roman;
}

.reflist-lower-alpha {
	list-style-type: lower-alpha;
}

.reflist-lower-greek {
	list-style-type: lower-greek;
}

.reflist-lower-roman {
	list-style-type: lower-roman;
}</text>
      <sha1>bfuqnn98y1f9mo9eon94klp6o6zw4f0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>الگو:Yesno</title>
    <ns>10</ns>
    <id>245</id>
    <revision>
      <id>793</id>
      <timestamp>2023-10-22T22:41:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sarah</username>
        <id>1</id>
      </contributor>
      <comment>صفحه‌ای تازه حاوی «{{&lt;includeonly&gt;safesubst:&lt;/includeonly&gt;#switch: {{&lt;includeonly&gt;safesubst:&lt;/includeonly&gt;lc: {{{1|¬}}} }}  |no|n|0|خیر|نه   = {{{no|&lt;!-- null --&gt;}}}  |                = {{{blank|{{{no|&lt;!-- null --&gt;}}}}}}  |¬               = {{{¬|}}}  |yes|y|1|بله|آری = {{{yes|{{{آری|{{{بله|yes}}}}}}}}}  |#default = {{{def|{{{yes|{{{آری|{{{بله|yes}}}}}}}}}}}} }}&lt;noinclude&gt; {{توضیحات}} &lt;/noinclude&gt;» ایجاد کرد</comment>
      <origin>793</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="413" sha1="2tsdxmvhk2izvvee88q69gcxrvikwhm" xml:space="preserve">{{&lt;includeonly&gt;safesubst:&lt;/includeonly&gt;#switch: {{&lt;includeonly&gt;safesubst:&lt;/includeonly&gt;lc: {{{1|¬}}} }}
 |no|n|0|خیر|نه   = {{{no|&lt;!-- null --&gt;}}}
 |                = {{{blank|{{{no|&lt;!-- null --&gt;}}}}}}
 |¬               = {{{¬|}}}
 |yes|y|1|بله|آری = {{{yes|{{{آری|{{{بله|yes}}}}}}}}}
 |#default = {{{def|{{{yes|{{{آری|{{{بله|yes}}}}}}}}}}}}
}}&lt;noinclude&gt;
{{توضیحات}}
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>2tsdxmvhk2izvvee88q69gcxrvikwhm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>مدیاویکی:Wikibase-otherprojects-bahaiquest</title>
    <ns>8</ns>
    <id>246</id>
    <revision>
      <id>804</id>
      <timestamp>2023-12-12T12:47:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sarah</username>
        <id>1</id>
      </contributor>
      <comment>صفحه‌ای تازه حاوی «Bahai.quest» ایجاد کرد</comment>
      <origin>804</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11" sha1="b6fn0emhls9a6ug3u5esy62fxy6xpj2" xml:space="preserve">Bahai.quest</text>
      <sha1>b6fn0emhls9a6ug3u5esy62fxy6xpj2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>مدیاویکی:Wikibase-otherprojects-bahaimedia</title>
    <ns>8</ns>
    <id>247</id>
    <revision>
      <id>805</id>
      <timestamp>2023-12-12T12:47:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sarah</username>
        <id>1</id>
      </contributor>
      <comment>صفحه‌ای تازه حاوی «Bahai.media» ایجاد کرد</comment>
      <origin>805</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11" sha1="0lw4g5e53668k9hsbexne8eevd4ihz5" xml:space="preserve">Bahai.media</text>
      <sha1>0lw4g5e53668k9hsbexne8eevd4ihz5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>مدیاویکی:Wikibase-otherprojects-bahaiworks</title>
    <ns>8</ns>
    <id>248</id>
    <revision>
      <id>806</id>
      <timestamp>2023-12-12T12:47:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sarah</username>
        <id>1</id>
      </contributor>
      <comment>صفحه‌ای تازه حاوی «Bahai.works» ایجاد کرد</comment>
      <origin>806</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11" sha1="so2vl6g1hf88y0qbjedvtzfxoepgaex" xml:space="preserve">Bahai.works</text>
      <sha1>so2vl6g1hf88y0qbjedvtzfxoepgaex</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>مدیاویکی:Wikibase-otherprojects-bahai9</title>
    <ns>8</ns>
    <id>249</id>
    <revision>
      <id>807</id>
      <timestamp>2023-12-12T12:47:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sarah</username>
        <id>1</id>
      </contributor>
      <comment>صفحه‌ای تازه حاوی «Bahai9» ایجاد کرد</comment>
      <origin>807</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6" sha1="h73zigcewlcgyve0t3ryudph76r2nak" xml:space="preserve">Bahai9</text>
      <sha1>h73zigcewlcgyve0t3ryudph76r2nak</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>کاربر:David</title>
    <ns>2</ns>
    <id>250</id>
    <redirect title="کاربر:Sarah" />
    <revision>
      <id>817</id>
      <timestamp>2025-08-13T13:06:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Brettz9</username>
        <id>11</id>
      </contributor>
      <comment>Brettz9 صفحهٔ [[کاربر:David]] را به [[کاربر:Sarah]] منتقل کرد: صفحه در ضمن تغییر نام کاربر «[[Special:CentralAuth/David|David]]» به «[[Special:CentralAuth/Sarah|Sarah]]» به طور خودکار منتقل شد</comment>
      <origin>817</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="41" sha1="6pg3iz1lyhrlh97blpluuo7nyz6zxyx" xml:space="preserve">#تغییر_مسیر [[کاربر:Sarah]]</text>
      <sha1>6pg3iz1lyhrlh97blpluuo7nyz6zxyx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>کاربر:David/test</title>
    <ns>2</ns>
    <id>251</id>
    <redirect title="کاربر:Sarah/test" />
    <revision>
      <id>819</id>
      <timestamp>2025-08-13T13:06:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Brettz9</username>
        <id>11</id>
      </contributor>
      <comment>Brettz9 صفحهٔ [[کاربر:David/test]] را به [[کاربر:Sarah/test]] منتقل کرد: صفحه در ضمن تغییر نام کاربر «[[Special:CentralAuth/David|David]]» به «[[Special:CentralAuth/Sarah|Sarah]]» به طور خودکار منتقل شد</comment>
      <origin>819</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="46" sha1="02koopezcozcfsr27r3tjy5kwo9v5jn" xml:space="preserve">#تغییر_مسیر [[کاربر:Sarah/test]]</text>
      <sha1>02koopezcozcfsr27r3tjy5kwo9v5jn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>کاربر:David/Sandbox1</title>
    <ns>2</ns>
    <id>252</id>
    <redirect title="کاربر:Sarah/Sandbox1" />
    <revision>
      <id>821</id>
      <timestamp>2025-08-13T13:08:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Brettz9</username>
        <id>11</id>
      </contributor>
      <comment>Brettz9 صفحهٔ [[کاربر:David/Sandbox1]] را به [[کاربر:Sarah/Sandbox1]] منتقل کرد: صفحه در ضمن تغییر نام کاربر «[[Special:CentralAuth/David|David]]» به «[[Special:CentralAuth/Sarah|Sarah]]» به طور خودکار منتقل شد</comment>
      <origin>821</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="50" sha1="ggrrfhsjd4z94smxht56hlirpvclf7k" xml:space="preserve">#تغییر_مسیر [[کاربر:Sarah/Sandbox1]]</text>
      <sha1>ggrrfhsjd4z94smxht56hlirpvclf7k</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>کاربر:David/Sandbox</title>
    <ns>2</ns>
    <id>254</id>
    <redirect title="کاربر:Sarah/Sandbox" />
    <revision>
      <id>825</id>
      <timestamp>2025-08-14T00:20:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Brettz9</username>
        <id>11</id>
      </contributor>
      <comment>Brettz9 صفحهٔ [[کاربر:David/Sandbox]] را به [[کاربر:Sarah/Sandbox]] منتقل کرد: صفحه در ضمن تغییر نام کاربر «[[Special:CentralAuth/David|David]]» به «[[Special:CentralAuth/Sarah|Sarah]]» به طور خودکار منتقل شد</comment>
      <origin>825</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="49" sha1="9wc4xfnrjbgkiqzi9zct2pjmj1jg9du" xml:space="preserve">#تغییر_مسیر [[کاربر:Sarah/Sandbox]]</text>
      <sha1>9wc4xfnrjbgkiqzi9zct2pjmj1jg9du</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>